काठमाडौं । नेपाल राष्ट्र बैँकले शुक्रबारको लागि विदेशी मुद्राको विनिमय दर तोकेको छ । शुक्रबार अमेरिकी डलरको खरिददर १३१ रुपैयाँ ७२ पैसा र बिक्रीदर १३२ रुपैयाँ ३२ पैसा तोकिएको छ ।
यस्तै, आज युरोपियन युरोमा एकको खरिददर १४१ रुपैयाँ ९४ पैसा र बिक्रीमा १४२ रुपैयाँ ४९ पैसा तोकेकाे छ ।
यता, आज अष्ट्रेलियन डलरको खरिदमूल्य ९१ रुपैयाँ ९७ पैसा र बिक्रीमूल्य ९२ रुपैयाँ ३९ पैसामा कारोबार भइरहेको छ ।
त्यस्तै, साउदी अरेवियन रियालको खरिददर ३४ रुपैयाँ ६० पैसा र बिक्रीदर ३४ रुपैयाँ ७६ पैसा तोकिएको छ ।
यता, कतारी रियालको खरिदमा ३५ रुपैयाँ १० पैसा र बिक्रीदर भने ३५ रुपैयाँ २६ पैसा र मलेसियन रिंग्गेट एकको खरिद मूल्य ३० रुपैयाँ ५२ पैसा र बिक्रीमूल्य ३० रुपैयाँ ६६ पैसा छ ।
यसैगरी साउथ कोरियन वन १०० को खरिदमा १० रुपैयाँ ४७ पैसा र बिक्रीमा १० रुपैयाँ ५२ पैसा, हङकङ डलर एकको खरिदमा १६ रुपैयाँ ७८ पैसा र बिक्रीमा १६ रुपैयाँ ८६ पैसा, कुवेती दिनार एकको खरिददर ४३१ रुपैयाँ ४ पैसा र बिक्रीदर ४३३ रुपैयाँ र बहराइन दिनार एकको खरिदमा ३४९ रुपैयाँ ४७ पैसा र बिक्रीमा ३५१ रुपैयाँ ६ पैसा नेपाल राष्ट्र बैंकले जनाएकाे छ।
काठमाडौँ । परराष्ट्रमन्त्री डा.विमला राई पौड्यालसँग नेपालका लागि साउदी अरेबियाका राजदूत साद अबु हैमेदले आज मन्त्रालयमा भेटवार्ता गरेका छन् । भेटवार्तामा परराष्ट्रमन्त्री पौड्यालले विश्वभर फैलिएको कोरोना महामारीका बेला त्यहाँ रहेका ४ लाखभन्दा बढी नेपालीलाई सुरक्षित राखेकामा सरकारको साउदी अरबीया सरकारलाई नेपाल सरकारको तर्फबाट धन्यवाद व्यक्त गरिन् ।
यस अवसरमा मन्त्री पौड्यालले साउदी अरेबियाको विकासमा नेपाली श्रमिकको पनि उल्लेख्य योगदान रहेको उल्लेख गर्दै आगामी दिनमा श्रम सम्झौता गरेर दक्ष जनशक्ति उपलब्ध गराउन सरकार तयार रहेको बताइन् । भेटमा राजदूत हैमेदले साउदी अरेबियाको प्रगतिमा नेपाली श्रमिकको ठूलो योगदान रहेको उल्लेख गर्दै आफ्नो देशमा विकास निर्माणका काम तीव्र गतिमा अघि बढेकाले श्रम सम्झौता गरेर थप नेपाली श्रमिकहरु लैजाने प्रतिवद्धता जनाए ।
बागलुङ : जिल्लामा सम्बन्धविच्छेद गर्नेको संख्या अप्रत्यासित रूपमा बढेको छ। विवाह भएको वर्ष दिन पुगेकादेखि एक दशकभन्दा बढी सहयात्रा गरेकाहरूले पनि सम्बन्धविच्छेद गरेका छन्। जिल्ला अदालतका अनुसार चालु आर्थिक वर्षको हालसम्म १६० जोडीले सम्बन्धविच्छेद गरेका छन्।
गत आर्थिक वर्षमा २४१ सम्बन्ध विच्छेद भएकोमा चालु आर्थिक वर्षको साउन महिनादेखि हालसम्म १६० वटा सम्बन्धविच्छेद भएको जिल्ला अदालत बागलुङको तथ्यांकमा देखिन्छ। यो अवधिमा सबैभन्दा बढी कात्तिक महिनामा ३१ जोडीले सम्बन्धविच्छेद गरेका छन्।
साउन, भदौ र असोजमा २३/२३, मंसिरमा २१, पुसमा २४ र माघ तेस्रो सातासम्म १५ जोडLले सम्बन्धविच्छेद गरेका छन् । यो तथ्यांकअनुसार अघिल लो वर्लाषको तुलनामा यो वर्ष सम्बन्धविच्छेद निकै बढी देखिएको छ।
सम्बन्धविच्छेदको मुख्य कारण वैदेशिक रोजगार भएको अधिवक्ता राम शर्माले बताए। वैदेशिक रोजगारका लागि विदेश गएका युवा घरमा आएर पैसाको हिसाबकिताब खोज्दा सम्बन्धविच्छेदसम्मको अवस्था निम्तिने गरेको शर्मा बताउँछन्। घरेलु हिंसा बढ्दै जाँदा सम्बन्धविच्छेद बढेको उनले बताए।
‘अहिले श्रीमान् विदेश गएका श्रीमती बालबच्चा लिएर बजारमा बस्ने, अनावश्यक खर्च गर्ने फेसन जस्तो बनेको छ’, उनले भने, ‘विदेशमा रगत पसिना बगाएर घर फर्किँदा श्रीमतीले सही हिसाबकिताब बुझाउन नसक्दा सम्बन्ध तोडिने मोडमा पुग्छ, त्यसले गर्दा विवाह भएको वर्षौँपछि पनि यहाँ सम्बन्ध विच्छेद भएका छन्।’
अन्तरजातीय तथा बहुविवाहको कारण पनि सम्बन्ध विच्छद हुने गरेको छ। विदेशमा गएपछि परपुरुष वा स्त्रीसँग लागेको वा शारीरिक–मानसिक यातना दिएको भन्दै सम्बन्धविच्छेदका लागि पुग्ने गरेका छन्। वैदेशिक रोजगारीमा गएका पुरुष उतै अर्को विवाह गरेर पहिलो श्रीमतीलाई सम्बन्धविच्छेद गर्न दबाब दिएका घटना पनि सार्वजनिक भइरहेको शर्मा बताउँछन्।
अधिवक्ता गीता श्रीषले वैदेशिक रोजगारसँगै बालविवाह पनि सम्बन्धविच्छेदको कारण रहेको बताइन्। सानै उमेरमा विवाह गर्ने र उमेर पुगेपछि अर्को पुरुष वा महिलासँग आकर्षित हुँदै गएपछि सम्बन्धविच्छेद हुने गरेको छ। पहिले सम्बन्धविच्छेद भएपछि विवाह गर्न समस्या हुँदा हिंसा सहेर पनि बस्ने गरेको तर अहिले मानिस सचेत बन्दै गएपछि कसैको हिंसामा परेर नबस्ने उनी बताउँछन्।
‘पहिलेको तुलनामा अहिले सम्बन्धविच्छेद निकै बढ्दो छ, बागलुङमा खुख्य त वैदेशिक रोजगार, बाल विवाहका कारण अलि बढी सम्बन्धविच्छेद हुने गरेको देखिएको छ’, उनले भनिन्, ‘पहिले सम्बन्धविच्छेद गरेपछि विवाह गर्न समस्या हुन्छ भन्ने थियो, तर अहिले त्यो गौण बनेको छ।’
जिल्ला अदालत बागलुङका इजालस अधिकृत गंगाधर सापकोटाले सामाजिक सञ्जालको बढ्दो प्रयोगका कारण पनि सम्बन्धविच्छेद हुने गरेको बताए। सामाजिक सञ्जाल मार्फत अरु व्यक्तिसँगको सम्पर्कले गर्दा श्रीमान–श्रीमती बीच झगडा हुने र सम्बन्ध विच्छेदसम्म पुग्ने गरेको बताए।
सापकोटाले पछिल्लो समय नागरिक सचेत बन्दै गएको हुँदा अभाव, प्रभाव र दवाबमा सहन नसक्ने हुँदा सम्बन्धविच्छेद हुने गरेको बताए। ‘अहिले जिल्ला अदालतमा सम्बन्धविच्छेद गर्न आउनेको संख्या बढ्दो छ। मानिस सचेत बन्दै गए, पहिलेजस्तो हिंसा सहन छाडे। त्यसले गर्दा सम्बन्धविच्छेद गर्ने गरेको पाएका छौँ ।
पञ्चाङ्ग चित्रपट भाग :- २९ लेख्नुपर्ने पञ्चाङ्ग सङ्ख्या :- ०१ मिति:- २०७९/१०/२० गते साँझ ८ बजे ।
आदरणीय पञ्चाङ्गका अनुरागी एवम् पञ्चाङ्ग स्रष्टाज्युहरू हार्दिक नमस्कार ” पञ्चाङ्ग साहित्य समाज नेपाल” को आधिकारिक दर्ता पछिको २९[उनन्तिसौ] चित्रपटमा छौं। यहाँहरुलाई हार्दिक स्वागत गर्दै
यस् शृङ्खलामा दिइएको चित्र अनुसारको विम्बात्मक तथा गहन मौलिक भाव झल्किने एक पञ्चाङ्ग भोलि साँझ ८:०० बजेभित्र आफ्नो नाम, ठेगाना र फोटो सहित कमेन्ट बक्समा लेख्नु हुन हार्दिक अनुरोध गर्दछौं!
शुद्धीकरण ————– जमुना आचार्य भवानी घिमिरे पुष्पा नेपाल (सुवेदी )
संरचना ——— अनुप्रास :- आफू खुसी स्थायी :- आफू खुसी अक्षर :- बराबरी
समायोजक ————-
सोमनाथ लुइटेल “रवि पाल्पाली” तथा पञ्चाङ्ग साहित्य समाज नेपाल ————————
चित्र अनुसार पञ्चाङ्गहरू [चित्रपट] ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~ चित्रमा पञ्चाङ्ग ~~~~~~~~~~~~~~
चित्रपय पञ्चाङ्ग [०१]
दौरा सुरुवाल कोट टोपी हाम्रो भेष हो रे । टिष्टा सतलज सम्म सबै हाम्रो देश हो रे । बावु बाजे पिता पूर्खा लागे देश बढाउन, लडे भिडे रे देशको लागि ठूलो रेश हो रे । आजभोली हालत के भो मात्रै मधेश हो रे।
चार किल्लाभित्रको माटो रहेछ देश । हिॅडेर नसकिने बाटो रहेछ देश। मुटुभित्र सॅगालेर राख्न सक्यौॅ भने, बिहान र बेलुकाको आटो रहेछ देश। स्वार्थ भन्दा फरक पाटो रहेछ देश।
✍️घनश्याम पौडेल, पोखरा । ……………………………………………
चित्रपट पञ्चाङ्ग [०३]
टिष्टादेखि सतलज सीमा आफैँ खाेल्छ। हिजो नेपाल ठूलो थियोे नक्साले बाेल्छ। भूमि सानो भएपनि छैन मन सानो , मायाप्रीति लगातार दुनियाँमा घाेल्छ । शान्ति अनि मानवता छताछुल्ल ढाेल्छ ।
सुन्दर अनि शान्तमा गनिन्छ हाम्रो देश नेपाल। भेष भुषामा झपक्क बनिन्छ हाम्रो देश नेपाल। चारै तिर हरियाली बन पाखा कल कल खोला, पर्यटनको खानि हो भनिन्छ हाम्रो देश नेपाल। सम्पदाको प्रतिकमा जनिन्छ हाम्रो देश नेपाल।
✍️दुर्गा आचार्य , मोरङ । ……………………………………………………………………
चित्रपट पञ्चाङ्ग [०५]
मन सानो नहोस् देश यो सानो नहोस्। हामी बस्ने घर अरुको छानो नहोस् । मातृ भूमि नेपालको होस् मानचित्र , रक्षा होस् सिमानाको सत्ता कानो नहोस्। मायाले मुरी मुरी भरोस् मानो नहोस्।
✍️होम प्रसाद नेउपाने,धरान,सुनसरी । ………………………………………………………
चित्रपट पञ्चाङ्ग [०६]
हिजो थिए हाम्रा पू्र्खाहरू कहाँ आज हामी कता हेर यहाँ । यस्तो कारुणिक अवस्थादेखि चस्स दुख्छ मनमा धेर यहाँ। सिमा रक्षा र तारवार छैन झगडा कुर्सी मै भै रहे पनि, भोलि छिमेकीले सिङ्गै देश निल्न लाउदैन कत्ती बेर यहाँ । देश बचाउन करोड जनता जाग्नै पर्छ एक फेर यहाँ ।
✍️रुपा गौतम , निज्गढ बारा । ……………………………………………………………………
चित्रपट पञ्चाङ्ग [०७]
टिष्टा देखुन सतलज सम्म विशाल थियो। संसारमा गुलाम नभएको मिसाल थियो। थर्कमान थिए गोर्खा विरहरूलाई देखी, हाम्रो मस्त यो मधेश पहाड निसाल थियो। विर जातिलाई देखी दुनियाँ रिसाल थियो।
✍️सुरेशकुमार पान्डे। दाङ घोराही १८ ……………………………………………………
चित्रपट पञ्चाङ्ग [०८]
राम्रो भूमि देख्नै हुन्न हडपेर लगि छाडेका छन्। चारैतिरबाट भ्याएसम्म मस्त किल्ला गाडेका छन्। किन राख्दथे यतैका पो नेतृत्व पनि मिलेपछि, आफ्ना आर्जित जमिनहरु घटाएर बाँडेका छन्। सिमानामा न त तारबार न तगारो फाँडेका छन् ।
दुइ ठुला देशको बिचमा सानो मेरो देश छ। अरु देशको भन्दा भिन्न मेरो देशको भेष छ। हिमाल पहाड तराई मिली बनेको छ देश, खोला नाला ती वन जंगल हरियाली फेस छ। जे जस्तो भयपनि मलाई मेरै देश बेस छ।
✍️सरिता सेढाई धादिङ …………………………………………………………
पञ्चाङ्ग [१०]
तराई,पहाड, हिमालकाे देश हाम्रो। जातीय विविधता भएको भेष हाम्रो। आफ्नाे देश राम्रो देख्दा गर्व लाग्छ, देश हिमालले सजिएको लेस राम्रो। खाेलानाला, हरियाली डाँडा फेस राम्रो ।
सगरमाथाको देश हाम्रो सान हो । वीर गोर्खालीको यहि राम्रो मान हो। विकास अनि समृद्धि हाम्रो चाहना , नेपाल र नेपालीको त यामान हो। बुद्धले दिएको शान्ति ज्ञान दान हो ।
टिष्टादेखि सतलजसम्म हिजो हाम्रो देश । मेचीदेखि महाकालीसम्म आज राम्रो देश। सुगौली सन्धिलाई सम्झदा पनि मुटु दुख्छ, दुई छिमेकीको बिच चेपिएको दाम्रो देश । थाह छैन कहाँ पुग्ने हो भोलिको चाम्रो देश ।
ग्रेटर नेपाल कल्पनामा मात्र सिमीत भयाे हाम्रो । पटके सन्धिमा सिध्याएर नेपाल यस्ताे गयो हाम्रो । अझै बाँध लगाउँदै पिल्लर सार्दछ छिमेकी , नेता आसन फेरेर गरेकाे शासन के बयो हाम्रो । गएकाे भूमी आउँदै नआउने विलय लयाे हाम्रो ।
✍️धन कुमारी रेग्मी, चितवन । ………………………………………………
चित्रपट पञ्चाङ्ग [१४]
सहिदको सपना पुरा गर्ने कोहि भइदिए हुने। भ्रष्टाचारको भारी बोक्नेहरु चाडै गइदिए हुने। बलात्कार ,हत्याहिंसा, अपराध बढाउनु भन्दा नि, समय खर्चिलो पावन्धीलाई छोडि धोइदिए हुने। कता टिष्टा सतलज चिनेर राष्ट्र रइदिए हुने।
✍️अम्विका अधिकारी, झापा विर्तामोड। ………………………………………………………
चित्रमा पञ्चाङ्ग [१५]
अभिभावक सरह हेर्न नासो राख्ने सरकार छ हामीलाई। देश, जनताको हित् गर्ने सरकारको दरकार छ हामीलाई। पुर्खाहरुको नासो, जनताहरूको उन्नति प्रगतिका खातिर, आफ्नो सम्पत्ति नै संरक्षण गर्न नसक्ने अधार छ हामीलाई। गर्न सके पुर्खाले आर्जित सम्पत्तिमा अपकार छ हामीलाई।
✍️रामप्रसाद पुरी बादेल, खोटाङ । ………………………………………
चित्रपट पञ्चाङ्ग [१६]
नेपाल बिशाल थियो रे। कहि भारतले लियो रे। मेची कालीमा सिमीत, पुर्खाको श्राप पियो रे। थियो त हाम्रो मियो रे।
✍️सुमित्रा पोखरेल, काठमाडौं । ………………………………………
चित्रपट पञ्चाङ्ग [१७]
फर्केर आउ युवा परदेश छोडेर आउ। देश जोगाउन तिमी त्यो मन मोडेर आउ। पराइले मिच्दै छ सिमा देश रहन्न अब, मेट बिदेशी तक्दिर पर्खाल फोडेर आउ। मनमा देश छ काँधमा झण्डा बोकेर आउ।
हिमाल पाहाड तराई बाडिएकोछ मेरो देश। हाम्रो सिमाना चारकिल्ला गाडिएकोछ मेरो देश। हरियो वन् नेपालो धन् गित सुनेकै हौला हैन र। लिपुन्लेक अधुरामा बैरी फाँक्यडिएकोछ मेरो देश। यिनै भ्रष्टचारी ले धेरै माडिएकोछ मेरो देश।
✍️कमला पाण्डे पराजुली, झापा चारआलि । …………………………………………………
चित्रपट पञ्चाङ्ग [१९]
हाम्रो देशको आफ्नै ठूलो शान छ। विश्व सामु एतिहासिक मान छ। गरिब भनेर कसैले नहेप्नु, दुश्मनको जहिले लागि हान छ। आत्मीयताको लागि भने दान छ।
✍️ह्यारिस काठमाडौं । …………………………………………
चित्रपट पञ्चाङ्ग [२०]
प्रकृतिको यो धनी देश हाम्रो । अरु भन्दा फरक भेष हाम्रो । बिश्वमा चिनिने नेपाली भनी , शुद्धता नै मनको क्लेश हाम्रो । चुडेर रहेकोे याे शेष हाम्रो ।
✍️दुर्गा भट्टराई , मोरङ । …………………………………………
चित्रपट पञ्चाङ्ग [२१]
पुर्व,पश्चिम चट्ट फैलिएकाे देश हाम्राे । दाैरा,सुरुवाल,काेट टाेपी हाे भेष हाम्राे। पाैरखी र मिहनेती हामी सवैले जानाै, परिश्रम गरी खाँदा लाग्दैन ठेस हाम्राे। गाेर्खाली सन्तान हामी मिलकाे फेस हाम्राे।
✍️उर्मिला के.शी. , धनकुटा । …………………………………………………
चित्रपट पञ्चाङ्ग [२२]
मेरो देशमा हीराको खानी छ हेर । चिन्न नसक्ने नराम्रो बानी छ हेर । सीप र श्रमको सही प्रयोग भए, पाल्छ देशले निस्वार्थ दानी छ हेर । फुट्न छोडौँ जुध्दै आफ्नै हानी छ हेर ।
✍️प्रभा पोखरेल , अमेरिका । ……………………………………………
चित्रपट पञ्चाङ्ग [२३]
हाम्रो देश कहाँसम्म छ नक्शाले बताउँछ यहाँ। हेर्दा सारा नेपालीको रगत तताउँछ यहाँ। हाम्रो देश कित्ता कित्तामा बिक्री हुँदै छ दिनहुँ, हाम्रो देशको मायाले दैनिक सताउँछ यहाँ। हाम्रो देश किन अरु देशले जताउँछ यहाँ।
✍️सुशीला पौडेल । ………………………………………………………
चित्रपट पञ्चाङ्ग [२४]
देशलाई बचाउने नेता भएनन् । इतिहास रचाउने नेता भएनन् । दोहन गर्ने मात्र भए नेताले नै , हौसियत जचाउने नेता भएनन्। राम्रोसँग मच्चाउने नेता भएनन् ।
✍️सोमनाथ लुइटेल “रवि पाल्पाली” पाल्पा हाल बर्दिया । …………………………………………………
चित्रपट पञ्चाङ्ग [२५] स्वर्ग जस्तो जन्मभूमि नेपाल हाम्रो देश छ। नेपालीको छुट्टै चिन्न आफ्नै त्यो भुषा भेष छ। जन्मभूमि नेपाल जस्तो स्वर्ग नि प्यारो छैन , मेची काली तिब्बत नेपाल नक्साको रेस छ। वीर गोर्खाली सन्तान भन्ने हाम्रो फेस छ। ✍️बेदु न्यौपाने,काठमाडौ ✍️ । ………………………………………………
चित्रपट पञ्चाङ्ग [२६]
नेपालको सिमाना मिच्ने छिमेकी छ । नेपालकै पानीले सिच्ने छिमेकी छ । सुस्ता लिपुलेक लिम्पेधुरा हाम्रो हो , दिनदिनै सिमाना किच्ने छिमेकी छ । नेपालको अस्तित्व घिच्ने छिमेकी छ ।
✍️कला ढकाल ,झापा । …………………………………………
चित्रपट पञ्चाङ्ग [२७]
विदेशीले नेतालाई नचाउने भयो । नेपालको धनमाल पचाउने भयो। सिमाना दिनहुुँ सार्ने काम छिमेकी छ , चोर डाकालाईहरू बचाउने भयो। लोभी हुँदै इतिहास रचाउने भयो ।
✍️गिता रिजाल , धरान । ………………………………………
चित्रपट पञ्चाङ्ग [२८]
मलाई आस देशको । किन हो खास देशको । कपास सौम्य माटोमा , स्वादिष्ट गाँस देशको। मेरो त बास देशको ।
✍️आर्त अकुलीन, कैलाली । ………………………………
चित्रपट पञ्चाङ्ग [२९]
थोरै थोरै गर्दै देश साँघु-रीन थाल्यो। राजनीति देख्दा किन लाग्न घिन थाल्यो । देशभक्ति ओँठे भन कहिलेसम्म ? भ्रष्टाचार देशको बरु के दिन थाल्यो । गुमेका भूमी के नेपालले लिन थाल्यो ।
✍️तेजप्रसाद खनाल , लमही दाङ्ग । …………………………………………
चित्रपट पञ्चाङ्ग [३०]
कमिलाले माटो खन्दा घर बन्छ अरे । फलाम तताई पिट्दा शर बन्छ अरे । चलन यहाँ चल्दै छ स्वीकार्दै छौँ हामी , बिहे गरे छाेरीकाे नि थर बन्छ अरे । घाँस राम्ररी सुकेमा खर बन्छ अरे ।
दुई जना मृत अवस्थामा भेटिएका छन् । रामेछाप घर भएका ४२ वर्षीय किशोर भण्डारी र उनकी ७ वर्षीया छोरी मृत भेटिएका हुन् ।
प्रहरी वृत्त, बानेश्वरका डीएसपी मिमबहादुर लामाका अनुसार शनिबार साँझ ६ बजे दुई जनाको शव भेटिएको हो । प्रारम्भिक अनुसन्धानका क्रममा भण्डारीको छोरीलाई छुरा प्रहार गरिएको हुनसक्ने देखिएको उनको भनाइ छ ।
बुबा किशोर चाहिँ झुण्डिएको अवस्थामा फेला परेका थिए । त्यसैले उनले छोरीको हत्यापछि आत्महत्या गरेको हुनसक्ने आशंका गरिएको नेपाल प्रहरीका अनुसन्धान अधिकृतहरु बताउँछन् । छोरी शारीरिकरुपमा अशक्त थिइन् ।
घटनास्थलमा प्रहरीले सुसाइड नोट समेत फेला परेको छ । त्यसमा आर्थिक समस्या लगायत विविध विषय उल्लेख गरिएको प्रहरीको भनाइ छ । किशोरले फार्मेन्सी सञ्चालन गर्दै आएका थिए ।
प्रहरीले घटनाको जाँचबुझका लागि त्रिवि शिक्षण अस्पताल, महाराजगञ्जबाट फरेन्सिक विज्ञको टोली पनि घटनास्थलमा बोलाएको थियो ।
त्यसक्रममा घटना अपराह्न ३/४ बजेतिरको हुनसक्ने आशंका गरिएको छ । घरमा चार जनाको परिवार बस्दै आएको भएपनि शनिबार अरु दुई जना बाहिर थिए ।
‘छाउगोठमा फूल’ – कविता ——————- – देवकी के.सी. सबैको आँखामा सजिएको म एक सुन्दर फूल आज समाजको कुप्रथाले गलहत्याएर कैद छु छाउगोठमा रजस्वला म जस्ता फूलको प्राकृतिक प्रक्रिया हो सृष्टिको आधार हो आधुनिक युगमा पनि अन्धविश्वासले जेलिएका मान्छेहरू रजस्वलालाई घृणित नजरले हेर्दै कैद गर्छन् छाउगोठमा अन्धविश्वासको शिकारले छाउगोठमा म नजरबन्द भएको बेला जून तिमी रातमा सुस्तरी चियाउन नआउनु किनभने मैले उज्यालो हेर्नु हुन्न झुक्किएर पनि बतास छाउगोठमा नपस्नु किनकि मैले निस्सासिँदै बाँच्नुपर्छ जङ्गली जनावर विषालु गोमन भोकाएका लाहुरे भमराहरू कुसंस्कारको मौकामा चौका हान्न रातमा छाउगोठमा नआउनु मेरो अस्मिता गिजोल्न यतिखेर म सुन्दर फूल प्रकृतिको नियम पालना गर्दै रगतले लपक्क भिजेको छु मेरो यो रक्ताम्य शरीरलाई समाजले अछुतो बनाएको छ अझैँ मैले केही दिन छाउगोठमा बिताउनु छ उज्यालोको स्पर्शबिना हावाको सुवासबिना गोमन जङ्गली जनावर र जङ्गली मानसिकता बोकेर फर्केका तिर्खालु लाहुरे भमराहरूको आहार बनेका आफ्ना आमाहरूको धमिलो ती विगत सम्झेर सुनेको थिए मैले सहरमा फूलहरू रजस्वला हुँदा केक काटेर खुशियाली बाँड्छन रे तागतिला भोजन गर्छन् रे नुहाएर सफा बन्छन् रे आफनै घरको बिस्तारामा सुत्छन् रे आमाको मैलो फरियाको टालो होइन स्यानिटरी प्याड प्रयोग गर्छन रे के थाह ? सहरिया फूलहरूलाई रजस्वला हुँदा छाउगोठमा नजरवन्द मृत्युसित मितेरी गाँसेका गाउँले फूलहरुको व्यथा !!
काठमाण्डौँ, माघ । साप्ताहिक तस्बिरमा उदक लेखन शृङ्खलाको ८९ औँ भाग शनिबार सम्पन्न भएको छ । उदक साहित्य समाज, नेपालले उक्त कार्यक्रमको आयोजना गरेको थियो। उक्त शृङ्खलामा नेपाल लगायत विश्वका ६५ जना उदक स्रष्टाहरूको सहभागिता रहेको उदक लेखन शृङ्खलाका संयोजक, प्रशिक्षक एवं उदक साहित्य समाजका उपाध्यक्ष वसन्त अनुभवले बताउनुभयो ।
काव्य विधा अन्तर्गतको नयाँ उदियमान प्रविधा उदक कविताको उन्नयन र विकासका लागि साप्ताहिक रूपमा उदक लेखन शृङ्खला सञ्चालन गर्दै आएको उदकका प्रवर्तक एवं उदक साहित्य समाजका अध्यक्ष आर्त अकुलीनले बताउनुभयो ।
संयोजक एवम् प्रशिक्षक अनुभवका अनुसार शनिबारको शृङ्खलाका लागि विहान एउटा तस्बिर दिएर उक्त तस्बिर अनुसारको गहन भाव खुल्ने गरि मात्र एउटा उदक साझ ५ बजेसम्म लेख्न सहभागी उदक यात्रीहरूलाई भनिएको थियोे ।
अभ्यासका लागि राखिएको प्रतिनिधि तस्बिर :
photo: social media अभ्यासमा सहभागी उदक यात्रीका उदकहरू –
[१] सडक गरिबको घर प्राणी एकअर्कामा निर्भर !
वसन्त अनुभव, घोराही, दाङ
[२] मान्छे खुल्ला आकास पशुसँगै सडकको बास !
भुपेन्द्र राना मगर, धादिङ
[३] अनाथ हातमा भाग्य भेट्न सकिन्छ सौभाग्य !
म्यामराज राई, भोजपुर
[४] विवशता खुला आकाशमुनि भोक तिर्खा अलग !
निर्मला सुबेदी, बागलुङ
[५] आर्तनाद मनभित्र वेदना यही हो साम्यवाद !
देवी पन्थी
[६] सम्बन्ध मालिक कुकुर सँगसँगै पुग्छन् सहर !
राजेन्द्रकुमार बज्राचार्य, काठमाण्डौँ
[७] संसार विचित्रताकाे आवास मान्छे पशुमा एकता !
राेशन पराजुली, धरान
[८] जिन्दगी बिधाताको खेल राज्यले मिलाएन तालमेल !
ऋजु दिल्पाली, ईटहरी-१, सुनसरी
[९] विपन्नता धर्तीलाई डसना आकाशलाई सिरक वनाउने !
अमृत सुवेदी, रुपा सात, कास्की
[१०] जीवन खुल्ला आकाश सम्बन्ध अन्यका साथ !
पूर्णबहादुर श्रेष्ठ ‘हृदयङकृत’ पनौती न.पा.-३,काभ्रे
[११] बाध्यता प्राणीमा निर्भरता गरिबको अनेक विवशता !
मिलन के.सी.(थापा), पोखरा
[१२] मानव हेर्दछ बिचल्ली पशुले दिन्छ सहारा !
सीता पान्डेय मरासिनी तम्घास, गुल्मी
[१३] मानवता हराउँदै जाँदा कुकुर बन्यो साहारा !
तेजप्रसाद खनाल, लमही, दाङ
[१४] बाध्यता हजारौँ सङ्घर्ष भोको पेटका लागि !
प्रेम थापा ‘मन’, बागलुङ
[१५] सडक दिन्छ बास मानिस कुकुर एकसाथ !
धर्मी शाक्य, बुटवल, रुपन्देही
[१६] सहर धनीको कथा कैयौँ गरिबको यथा !
अच्युत घिमिरे, भुटान
[१७] वेदना प्राणी समान अदृश्य प्रेम चेतना !
प्रभादेवी पौडेल भरतपुर-९, चितवन
[१८] आर्तनाद मनभित्रको पीडा आँखामा आँसुको सागर !
आर्त अकुलीन, कैलाली
[१९] कुकुर स्वामी रक्षक मालिकको छाडेन साथ !
ईमानसिंह राई, भोजपुर
[२०] परिस्थिती गरिबको जिन्दगी पशु मानिस बराबरी !
सरिता सेढाई
[२१] सहारा जनावरको साथ सडकको जीवन दर्दनाक !
इन्दिरा देवकोटा, कपिलवस्तु
[२२] बेसहारा आफ्नै संसार भिडभाड कुकुर साथी !
बुद्धिमान दनुवार ‘सुरुङ्गेली कान्छो’ कनकाई-४, झापा
[२३] शहर सडकको बिचमा एक अर्कामा निर्भर !
सरस्वती वली
[२४] जिन्दगी सडकको बास सास छ्ञ्जेलको आस!
बुद्धिप्रसाद लामिछाने, कैलाली
[२५] साहारा नाङ्गो सडक दुःख बिसाउने ठाउँ !
होम प्र. नेउपाने, धरान, सुनसरी
[२६] कुकुर बफादार प्राणी बारम्बार मालिकको निगरानी !
शारदा आचार्य, ललितपुर
[२७] छ कुकुरको साथ छैन जीवनमा त्रास !
रमेश मानन्धर
[२८] विश्राम निलो आकाश मानिस कुकुरको साथ !
समुन्द्रा शर्मा, सुनसरी
[२९] प्रकृति प्राणीको घर आत्मियता र एकता !
डि पी दोभान, कैलाली
[३०] सहारा पशुको माया चिसो भुइँको आनन्द !
अम्बिका अधिकारी, झापा, बिर्तामोड
[३१] प्राणी खुला धर्ती एकअर्कालाई जीवनको आस !
घनश्याम पौडेल, गौरीगङ्गा नगरपालिका-९, कैलाली
[३२] विवश स्वान सिरानी सडक नरम शय्या !
गोपालप्रसाद पौड्याल, विराटनगर
[३३] कुकुर मानवभन्दा असल मानवमा मानवता हराएपछि !
रमेश प्रभात, चितवन
[३४] घर खुल्ला आकाश प्राणी एकअर्काको विस्वास !
प्रद्युम्न चालिसे, भक्तपुर, कटुञ्जे
[३५] गौण अनाथको जीवन सडक शहर मौन !
बिके माकजु, भक्तपुर
[३६] प्राणी प्रेमिल सहनशीलता स्वजातीय भिडको उपेक्षा !
कण्ठराज गिरी, टीकापुर, कैलाली
[३७] मित्रता सजीव प्राणी एक अर्कोमा आत्मियता !
बिमला पोख्रेल, अर्घाखाँची
[३८] जनता सडकको बास संसदमा ताण्डव नृत्य !
राजाराम रत्गैंया, अमौरा, कैलाली
[३९] जिन्दगी मित्रताको साथ विवशता आत्मिक सन्तुष्टि !
रुपा भट्टराई, जुम्ला
[४०] आकाश प्राणीको वासस्थान एकापसमा प्रेम सद्भाव !
त्रिलोक रामदाम भैरहवा-८, रुपन्देही
[४१] शहर छैन मानवता कुकुर छ महानता ! -:धनमाया चौधरी, कैलाली
[४२] विश्वास साथ उसैको कठिनाइमा साथ जसको !
सिङ्गर विशाल, कोहलपुर, बाँके
[४३] बेसहारा छैनन् कोही कुकुर असल साथी !
प्रदिप नेपाली बिहादी-५, उराम, पर्वत
[४४] नाथ छु अनाथ प्रभु पाऊँ साथ !
रसज्ञ छहरा कावासोती-३ नवलपुर, नेपाल
[४५] प्राणी सहारामा जीवन प्रकृतिको अनुपम उपहार !
सविता के.सी., काठमाडौँ
[४६] सम्बन्ध पिडामा गाँसिएको देखियो भाग्यले ठगिएको !
अनुग्रह राना मगर ‘पुष्प’ पाँचखपन नपा-६, संखुवासभा
[४७] जीवन सडककाे बास आखिर पशु मानवसँगै !
भावना मञ्जु
[४८] साहारा सडकमा सर्वहारा दुबै जगतका बेसाहारा !
हिमाल अम्मै, घोडाघोडी, कैलाली
[४९] परस्पर गहिरो माया पशु मानिस सुखी !
टीकाराम जाेशी, टीकापुर
[५०] मित्रता दु:खमा साथ मानव पशुको सम्बन्ध ! -:श्रद्धा आचार्य, पोखरा
[५१] सडकछाप फराकिलाे मन कुकुरझैँ लावारिस जीवन !
ताराप्रसाद चापागाई, धुनिबेसी, धादिङ
[५२] सम्झौता बाच्नको लागि नाङ्गो आकास बाध्यता !
दुर्गा आचार्य, मोरङ
[५३] ममता मान्छेकाे साथी इमानदार प्रिय कुकुर !
टङ्कबहादुर आलेमगर त्रियुगा नगरपालिका-११, उदयपुर
[५४] जीवन लमपसार बाटोमा बेसाहारा कुकुर साथी !
सम्झना ‘कुसुम’, जापान
[५५] पशु नि:स्वार्थी मित्र स्वार्थी मानव दुनियाँ !
राम बहादुर चौधरी जानकी-५, कैलाली ( हाल: गोरखा )
[५६] बेसहारा मानव रक्षक सडकमा कुकुर साथी ।
राजकुमार राजभण्डारी ‘खाेटाङ्गे’ मध्यपुर ठिमी-५, सङ्गम काेलाेनी, भक्तपुर
काठमाण्डौँ, माघ । साप्ताहिक तस्बिरमा उदक लेखन शृङ्खलाको ८८ औँ भाग गत शनिबार सम्पन्न भएको छ । उदक साहित्य समाज, नेपालले उक्त कार्यक्रमको आयोजना गरेको थियो। उक्त शृङ्खलामा नेपाल लगायत विश्वका ५६ जना उदक स्रष्टाहरूको सहभागिता रहेको उदक लेखन शृङ्खलाका संयोजक, प्रशिक्षक एवं उदक साहित्य समाजका उपाध्यक्ष वसन्त अनुभवले बताउनुभयो ।
काव्य विधा अन्तर्गतको नयाँ उदियमान प्रविधा उदक कविताको उन्नयन र विकासका लागि साप्ताहिक रूपमा उदक लेखन शृङ्खला सञ्चालन गर्दै आएको उदकका प्रवर्तक एवं उदक साहित्य समाजका अध्यक्ष आर्त अकुलीनले बताउनुभयो ।
संयोजक एवम् प्रशिक्षक अनुभवका अनुसार शनिबारको शृङ्खलाका लागि विहान एउटा तस्बिर दिएर उक्त तस्बिर अनुसारको गहन भाव खुल्ने गरि मात्र एउटा उदक साझ ५ बजेसम्म लेख्न सहभागी उदक यात्रीहरूलाई भनिएको थियोे ।
अभ्यासका लागि राखिएको प्रतिनिधि तस्बिर :
photo: social media अभ्यासमा सहभागी उदक यात्रीका उदकहरू –
[१] राजनीति घिनौनो खेल देशभक्त सधैँ फेल ! 🌑वसन्त अनुभव घोराही, दाङ [२] देशभक्त सदैव पोख्त इमान्दार ठगिँदै ध्वस्त ! 🌑जमुना कायस्थ, पोखरा [३] राजनीति बिग्रेको नीति राज्य अभावको विधि! 🌑टीकाराम पुन ‘टिपु’, सल्यान [४] राजनीति सत्य छोपाछोप असत्य हुनेछ लोप ! 🌑अच्युत घिमिरे, भुटान [५] राजनीति असत्य अधर्मीको विजय हुने निसर्मीको ! 🌑अमृत सुवेदी, रुपासात, कास्की [६] राजनीति जालझेलको खेल कहिल्यै नमिल्ने तालमेल ! 🌑अनुग्रह राना मगर ‘पुष्प’ पाँचखपन नपा-६, संखुवासभा [७] राजनीति फोहोर खेल सत्ता पक्षको जालझेल ! 🌑मङ्गला उपाध्याय, बारा [८] राजनीति फोहोरी खेल जताततै ठुलो बेथिति। 🌑पूर्णबहादुर श्रेष्ठ ‘हृदयङकृत’ पनौती न.पा.-३,काभ्रे [९] चलखेल चौतर्फी अन्धकार औँसीको रातमा बागडोर ! 🌑आर्त अकुलीन, कैलाली [१०] मियो एकताको सूत्र बनाउँदै उज्यालोविहीन दियो ! 🌑हिमाल अम्मै, घोडाघोडी, कैलाली [११] राजनिती कमाउने भाँडो जनतालाई झुक्काउने खेल ! 🌑बिमला पोख्रेल, अर्घाखाँची [१२] षडयन्त्र सत्ताका लागि फोहरीले फुक्ने मन्त्र ! 🌑शारदा आचार्य, ललितपुर [१३] राजनीति होइन अनौठो नेताले गरिरह्यो जालझेल ! 🌑नारायण कोइराला, तानसेन, पाल्पा [१४] राजनीति अनौठो चलखेल सतिले सरापेको देश । 🌑समुन्द्रा शर्मा, सुनसरी [१५] नेता देशका घृणित जनताको नजरमा क्षणिक ! 🌑विक्रम तिरूवा सलिन, जुम्ला [१६] मानव सबैका लागि कानुन बराबर हुने ! 🌑कमलराज बिष्ट मगर,(पश्चिम)रुकुम [१७] देश फिरौटी भेष चल्दैछ राजनीति रेस ! 🌑सागर कुस्मी, कैलाली [१८] राजनीति हुँदै गएको गरी खाने भाँडो ! 🌑सुशिला पौडेल, काठमाडौँ [१९] राजनीति फोहोरी खेल तानातान अनि जालझेल ! 🌑इमानसिंह राई, अमाचोक, भोजपुर [२०] राजनीति कु-नीतिमा परिणति नेतृत्वकाे बिग्रेको मति ! 🌑प्रद्युम्न चालिसे, कटुञ्जे, भक्तपुर [२१] भाषण सधै जालझेल सत्ता हत्याउने खेल ! 🌑ऋजु दिल्पाली, इटहरी-१, सुनसरी [२२] राजनिती फोहोरी खेल भ्रष्ट तस्करीको जालझेल ! 🌑सरीता सेढाइ, धादिङ [२३] राजनीति सधैँ जालझेल व्यक्तिगत स्वार्थमा तालमेल ! 🌑राजाराम रत्गैंया, अमौरा, कैलाली [२४] राजनीति सर्बज्ञानी नेतृत्व नियन्त्रित राष्ट्रकाे बेथिति ! 🌑नारायणप्रसाद उपाध्याय, कैलाली [२५] चौतर्फी मेरो जन्मभूमि नेता भएका विमुख ! 🌑सम्झना कुवँर ‘कुसुम’, जापान [२६] नीतिगत झेल फगत अवस्था गम्भिर अवगत ! 🌑जमुना आचार्य, सिन्धुपाल्चोक [२७] नेता चुनाव जिते नागरीकताको अभावमा एता ! 🌑सुमित्रा पोखरेल, काठमाडौँ [२८] राष्ट्रसेवक भएका अनागरिक आफ्नै प्यारो जन्मभूमिमा ! 🌑दुर्गा भमरकोटे, काठमाडौँ [२९] जनता निराश चौतर्फी भ्रष्टले बाँडीरहेका बर्फी ! 🌑तेजप्रसाद खनाल, लमही, दाङ [३०] राजनीति नीतिको राज यहाँ देख्नेलाई लाज । 🌑म्यामराज राई, भोजपुर [३१] राजनीति सदा जालझेल प्रणाली विहिन खेल! 🌑कमला देवकोटा, पाल्पा [३२] न्याय अल्मलिएकाे देशमा जनता कतिञ्जेल झुक्किने 🌑राेशन पराजुली, धरान [३३] नेता राजनीतिको फेटा चर्काउने देशको व्यथा ! 🌑सरस्वती श्रेष्ठ, रूपन्देही, बुट्वल [३४] राजनीति सत्ताको खेल एक अर्कामा ठेलमठेल ! 🌑डम्बर थामी ‘अनुपम’ कालिञ्चोक गा.पा.-६, दोलखा [३५] राजनीति अस्थिर चाहाना देशभक्त निकाल्ने बाहाना ! 🌑सविता के.सी., काठमाडौँ [३६] राजनिती भ्रष्टाचारको खेती शहिदको रगतको क्षती ! 🌑 पशपति राई, खोटाङ्ग [३७] राजनीती नेताको भाषण गरिबको नहुने रासन ! 🌑त्रिलोक रामदाम, भैरहवा, रुपन्देही [८८] राजनीति घिनलाग्दो खेल सच्चा नागरिक फेल ! 🌑दुर्गा भट्टराई, मोरङ [३९] नेता भाषण चर्को खोतल्दै जाँदा लर्को ! 🌑धर्मी शाक्य, बुटवल, रुपन्देही [४०] राजनीति राज्यको सुशासन भ्रष्टाचारको घृणित बेथिति ! 🌑 दुर्गा भट्टराई, मोरङ [४१] उदक राजनीति भाँडभैलोको स्थिति तिथि न मिति ! 🌑प्रेम थापा, बागलुङ [४२] अदालत समान कानुन फाेहाेरी राजनीतिक खेल ! 🌑श्रद्धा आचार्य, पोखरा [४३] नेता राजनीति भाषण दस्तावेजमा मात्र सुधार ! 🌑सोमनाथ लुइटेल, बर्दिया [४४] राजनीति फोहोरी खेल जालझेल जनतामा सास्ती ! 🌑अम्बिका अधिकारी, झापा [४५] बोली भोटको झोली झोली भर्छ भोलि ! 🌑गोपेन्द्र रिजाल, पाँचथर [४६] नेता आफै जान्ने अरूको राम्रो अमान्य ! 🌑चक्र शाही, कैलाली [४७] राजनीति नेताको खेल जनता सधैँ पीडामा ! 🌑प्रदीप नेपाली, पर्वत [४८] राजनीति कानुनविनाको खेल नेताहरू गर्दै जालझेल ! 🌑खेमराज पुरी, कैलाली [४९] राजनीति अदालतले हस्तक्षेप सत्तामा राम्रो फेस ! 🌑मङ्गला उपाध्याय, बारा [५०] वेथिती नेपालको नीति भ्रष्ट नेताका राजनीति ! 🌑भगवती दवाडी, दमक, झापा [५१] राजनीति किन जालझेल सत्ता हत्याउने मेल ! 🌑दुर्गा आचार्य, मोरङ [५२] नेतृत्व घिनौना खेलाडी कुरा गर्छन् जाली ! 🌑रमा पन्त, पाल्पा [५३] राजनीति चोर भ्रष्टहरूको जिन्दगी सपार्ने बाटो ! 🌑अन्जिता राउत, सोलुखुम्बु [५४] राजनीति ढाटीछलीको खेल गरिबको टाउकोमा तेल ! 🌑होमप्रसाद न्यौपाने, सुनसरी [५५] राजनीति नेपालको गतिविधि घृणित नियम प्रवृत्ति ! 🌑रामप्रसाद पुरी, खोटाङ ५६ राजनीति कुरूप आकृति चौतर्फी कुरूप बिचार ! 🌑कविता आचार्य, कैलाली
काठमाडौँ । नाबालिगमाथि बलात्कारको आरोप लागेका नेपाली राष्ट्रिय क्रिकेट टोलीका पूर्व कप्तान सन्दीप लामिछानेलाई टिममा समावेश गरेको भन्दै चर्को आलोचना भइरहेको छ ।
बलात्कारजस्तो गम्भीर विषयमा मुद्दा विचाराधीन रहेको अवस्थामा लामिछानेलाई टोलीमा समावेश गरेको भन्दे नेपाल क्रिकेट संघ ( क्यान) को विराध भएको हो ।
शनिबार क्यानको निर्णयको विरोधमा माइतीघरमा आयोजना प्रदर्शनमा युवाहरू सहभागी भएका थिए । प्रदर्शनमा अवरोध पुर्याउन खोज्ने तारा बराललाई प्रहरी पक्राउ गरेको छ ।
पञ्चाङ्ग साहित्य समाज नेपाल अभ्यास पाठशालाको अभ्यास शृङ्खला दर्तापछिको :- भाग २९ [उनन्तिसौँ ] ————————————- ” पाँच तत्त्व पाँचै विकार, पञ्चाङ्ग नै ठिक आधार “
विधा :- पञ्चाङ्ग अभ्यास गर्ने थलो :- पञ्चाङ्ग पाठशाला मिति:- २०७९/१०/१७ गते समय :- साँझ ८ बजे ………………………………………… प्रशिक्षक:- …………… गुणनिधि घिमिरे घनश्याम पौडेल तोयानाथ सुवेदी
भाषा शुद्धीकरण:- ———– जमुना आचार्य भवानी घिमिरे पुष्पा नेपाल सुवेदी
पञ्चाङ्ग तथा सम पञ्चाङ्ग संरचना —————————————- पञ्चाङ्ग भनेको पाँच पदिय कविता विधा हो । कसरी लेख्न सकिन्छ ? —————- ———————– पूर्ण अनुप्रास र स्थायी अनिवार्य हुनुपर्छ । उठान गर्दा विषयवस्तुसँग सम्बन्धित हुनुपर्छ । ———————————जन
पञ्चाङ्ग संरचना …………………
परेवाको जोडि जस्तै बन्न पाए हुन्थ्यो [०१]
मिल्ने दिन औंलामा नै गन्न पाए हुन्थ्यो [०२] ——————————– तेस्रो लाइनले माथिको १,२ लाई विस्तार गर्नुपर्छ ।
मायाको संसार त तिमीमा मात्र देख्छु [०३] …………………………………………………………………
४र ५ ले भाव र पञ्चाङ्गको निचोड दिनु पर्छ ।
बाँच्दासम्म तिमीलाई भन्न पाए हुन्थ्यो[०४] बाँच्दै तिमीसँग खान अन्न पाए हुन्थ्यो[०५] ……………………………………………………
उदाहरण पञ्चाङ्ग ……………………
परेवाको जोडि जस्तै बन्न पाए हुन्थ्यो [०१]
मिल्ने दिन औंलामा नै गन्न पाए हुन्थ्यो [०२] मायाको संसार त तिमीमा मात्र देख्छु [०३] बाँच्दासम्म तिमीलाई भन्न पाए हुन्थ्यो [०४] बाँच्दै तिमीसँग खान अन्न पाए हुन्थ्यो [०५]
शहिदको बलिदान त खेर जाने भयो । देशको सम्पत्ति नेताले सधैँ लाने भयो । जनता मरे देशमा महङ्गी र भ्रष्टाचारले, यहाँ दरिद्र बढी भए उतै ताने भयो । शहिदको सपना नेताले नै खाने भयो ।
परेवाको जोडी जस्तै बन्न पाए हुन्थ्यो। मिल्ने दिन औंलामा नै गन्न पाए हुन्थ्यो। मायाको संसार त तिमीमा मात्र देख्छु , बाँच्दासम्म तिमीलाई भन्न पाए हुन्थ्यो । बाँच्दै तिमीसँग खान अन्न पाए हुन्थ्यो ।
आमाबाले भने जस्तै हुन पाए हुन्थ्यो । रात पनि काट्थेँ बरु जून पाए हुन्थ्यो । नसुनूँ म तिम्रा कुनै नजाती ती कुरा , जति खोजूँ उत्ति तिम्रा गुन पाए हुन्थ्यो । त्यो मनका सबै कुना छुन पाए हुन्थ्यो ।
✍️श्रीकृष्ण शर्मा पोखरा । ……………………………………………
पञ्चाङ्ग [०३]
झरेको पात हेरेर । पातको खात हेरेर । समय बित्छ यसरी, अँधेरी रात हेरेर । जूनको मात हेरेर ।
✍️आर्त अकुलीन, कैलाली । ……………………………………
पञ्चाङ्ग [०४]
हिमाल पहाड मिलेर बनेको छ तराई। मान्छेको बस्ती बस्न खनेको छ तराई। हरियाली वसन्त पार गरेर पनि, खुशीको लहरामा रमेको छ तराई। खेतीपाती उब्जाउ जमेको छ तराई।
✍️अम्विका अधिकारी झापा विर्तामोड ……………………………………………
पञ्चाङ्ग [०५]
दुनियाँ संसार छाडी तिमीलाई मन पराएकी थिएँ। तिमीमा नै सर्वस्व जिवन समर्पित गराएकी थिएँ। विस्वास गरेनौ मेरो मायालाई किन हो र गयौ छाडी, जन्मघर बाट त कर्मघर बसाई सराएकी थिएँ। सैयौं वाचा कसम मुटुभरीको माया भराएकी थिएँ।
✍️सरिता सेढाई धादिङ । ……………………………………………………
पञ्चाङ्ग [०६]
शहिद दिवस याैटा अभिभारा हाे। अहिले नेताहरु गरीब मारा हाे। सच्चा शहिदलाइ मेराे सलाम छ, अहिले मनाउने त टार्ने झारा हाे । ए नेता मनपरि गर्छाै त के पारा हाे ।
✍️मधुसूदन प्रसाद घिमिरे, काठमाडौं । ……………………………………
पञ्चाङ्ग [०७]
नारा लाए ठुला ठुला मुखले गफ गरेर गए। अरुलाई उचाले उचाले आफू चैं झरेर गए। जो साहसी थिए लडे छाती थापेर रणभुमिमा, स्वतन्त्रताको लागि रगतको बीउ छरेर गए। देशको लागि केही गर्छु भन्ने जति मरेर गए।
✍️होम प्रसाद नेउपाने धरान,सुनसरी । …………………………………………………………
पञ्चाङ्ग [०९]
देशको निम्ति रगत बलि दिएका शहिद । भुल्दैनौ हामी देशमा आँसु पिएका सहिद । अर्पण गर्यौ जीवन आफ्नो जन्मेको भूमिमा, चेतना छर्दै जनता सामु जिएका शहिद। राणाको धेरै यातना पनि लिएका सहिद।
✍️तारा घिमिरे, सङ्खुवासभा । …………………………………………………
पञ्चाङ्ग [१०]
जनता खातिर गरौँ क्रान्ति, नबसौँ हेरेर, भनेर सहिदले। पाउन सुख,मरे नि हामी, व्यवस्था फेरेर भनेर सहिदले। हामी लड्दा,लडेर मर्दा, यो देशको उन्नति हुन्छ भने मरौँ, आपत नै पर्यो, त्यो बेला दुष्मनले घेरेर,भनेर सहिदले। के गर्नु हाल, सहिदलाई फूलले बेरेर, भनेर सहिदले।
✍️रामप्रसाद पुरी बादेल खोटाङ। ………………………………………………
पञ्चाङ्ग [११] [०१] गरिब भएपछि सधैँ भोकले घेरेको छ। मन भित्रको पीर अनि शोकले घेरेको छ। छैन धन व्यावहार उथल पुथल आयो, परिवारमा अभाव र थोकले घेरेको छ। अगाडि बढने बाटो त रोकले घेरेको छ। [०२] अब नसा नसामा सहिदको सम्झना गरौँ । मनको भावनाले सहिदको सम्झना गरौँ । श्रद्धाञ्जली अर्पण गर्छु सहिदहरु प्रति , समर्पण गरेर सहिदको सम्झना गरौँ । आज हैन सधैं नै सहिदको सम्झना गरौँ ।
✍️दुर्गा रिजाल आचार्य, मोरङ । ……………………………………………
पञ्चाङ्ग [१२]
जनताको बोलीको थान हरायो शहिदको नामको दान हरायो साँच्चै शहिद त चार जान हो रे, शहीद दिवशको भान हरायो। शहीदको साच्चै मान हरायो ।
✍️सुमित्रा पोखरेल, काठमाडौं । ………………………………………
पञ्चाङ्ग [१३]
देशको लागि अघि पो सर्न तयार भयौं। पुर्व पश्चिम सम्म नै झर्न तयार भयौं। सबैको अधिकारको लागि लडी हिँड्न नै, सयौं जंघार नै पार तर्न तयार भयौं । शहिद देशको भई मर्न तयार भयौं ।
✍️सीता शर्मा , बिरगंज । ……………………………………………
पञ्चाङ्ग [१४] [०१] जसले ज्यानको माया नगरि छातीमा गोली थाप्छ त्यो हो शहिद। देशको लागि त मरिमेट्दै रगतको झोली थाप्छ त्यो हो शहिद। आजभोलि हेर जसले विकाश नै गर्छु भन्दा तल झार्न खोज्छन्, अन्याय र भ्रष्टचार बिरोधी को तिखा बोली थाप्छ त्यो हो शहिद। हिम्मत जुटाएर न्यायको निम्ति पोल खोली थाप्छ त्यो हो शहिद। [०२] हाम्रो नेपालमा दुर्घटना धेरै हुन्छ बरै। सम्झेर ल्याउँदा मन यति धेरै रून्छ बरै। हवाइजहाज र एयरर्पोड उस्तै त पुराना छन्, उद्दार गर्नु छोडी भिडियो त्यहाँ छुन्छ बरै। सहयोग गर्न खै किन पछाडी हुन्छ बरै।
✍️कमला पाण्डे पराजुली, झापा चारआली । ……………………………………………………………
पञ्चाङ्ग [१५]
व्यक्तिगत स्वार्थभन्दा माथि सरेर गए सहिद। नेपालीको वीरता विश्वमा छरेर गए सहिद । आफ्नो जन्मभूमिभन्दा ठूलो कोही हुँदैन भनेर, माटो रक्षार्थ सयौँ जङ्गार तरेर गयौ सहिद। नेपाली जनताको हितमा मरेर गयौ सहिद।
✍️वीणा रोका, घोराही दाङ। ………………………………………………………
पञ्चाङ्ग [१६]
हेपेको हुँदा लाटो नभुलौं। आफ्नो देशको माटो नभुलौं। शाहिदको आत्माले धिकार्ला, हेर सत्यको बाटो नभुलौं। इतिहासको पाटो नभुलौं।
माया प्रेमको आश देखाएर । सुखी जीवन बास देखाएर । चलेको जीवन दोधार भयो , प्रेमको बास खास देखाएर । अमुल्य चोला नाश देखाएर ।
✍️बेदु न्यौपाने, काठमाडौ ✍️। ……………………………………
पञ्चाङ्ग [१९]
शहिदको सपना पूरा गर्न अझै बाँकी छन् । नेपाली आमालाई खुशी भर्न अझै बाँकी छन् । रोदनलाई छुटाई शक्ति फोहरा बटुल्दै , शान्तिको ज्योतिले प्रकाश छर्न अझै बाँकी छन्।
हरकुरा महसुस हुन्छ तर पूरा हुँदैन। गरिवले सोचे जस्तो यहाँ केही कुरा हुँदैन। ए भगवान शिव वरदान देऊ सबैलाई, तिमीले अाँट्यौ भने तिम्रो भक्त टुहुरा हुँदैन। हरेक भक्तका इच्छा कहिले अधुरा हुँदैन।
✍️मल्ल लक्ष्मी श्रेष्ट, मेची किनार बिर्तामोड झापा । ……………………………………………………
पञ्चाङ्ग [२१]
आफ्नाे हृदयमा भरेर शहिदको सम्झना । भावनाकाे गंगा तरेर शहिदको सम्झना । श्रद्धा सुमन ज्ञात अज्ञात शहिदहरुमा, समर्पण अघि सरेर शहिदको सम्झना । आजकाे दिनमा गरेर शहिदको सम्झना।
✍️सुशीला पौडेल । ………………………………………………
पचाङ्ग [२२]
मानिसले त्यहीँ हैवान सँग गुन लगायो। आफ्नै समाज निचोर्नलाई नै घुन लगायो। चिनिन आफ्नो बर्गलाई कहिल्यै पनि उसले, काटेको घाउमा सधै चुक र नुन लगायो। कोही पसिना बगाएन कोही खुन लगायो।
✍️सुरेशकुमार पान्डे, दाङ घोराही १८ । …………………………………………………
पञ्चाङ्ग [२३]
अधिकार खाेज्दा यसै बिझाएर बाँच्नु पर्ने उनैका लागि । दुर्बलहरूले गाेडा रिझाएर साँच्नु पर्ने उनैका लागी । बिराेधमा सडक उत्रिएपछि कसरी थाह भयाे यहाँ , बाध्यता दुष्टलाई नै गिज्याएर नाच्नु पर्ने उनैका लागि । मरेर पनि केवल सिध्याएर भाँच्नु पर्ने उनैका लागि ।
✍️धन कुमारी रेग्मी, चितवन । ………………………………………………………………
पञ्चाङ्ग [२४]
बाेल्दा पनि धेरै बिचार गरेर बाेल्नुपर्ने रहेछ। मनमा अनगिन्ती प्यार भरेर बाेल्नुपर्ने रहेछ। मित्रता अथाह फैलिँदाे रहेछ है तवमात्रै साथी, सँगसँगै आत्मियतानि छरेर बाेल्नुपर्ने रहेछ। गरेर विश्वास भरमा परेर बाेल्नुपर्ने रहेछ।
✍️उर्मिला के.शी., धनकुटा । ………………………………………………
पञ्चाङ्ग [२५]
देशको लागि केही गर्छु भन्ने आशाले बेरेर गयौ । राना र सामन्तीका विरुद्धमा आवाज भरेर गयौ। सहिदको सम्मान पायौ आज रहेनौ यश धर्तीमा, देशलाई सुन्दर बनाउने अठोट गरेर गयौं । प्रेरणाको स्रोत बन्छु भन्दा आज तिमी मरेर गयौ।
कामका शहिद हुनाले बाँचेका हुन् । आमाको ममता छातीमा साँचेका हुन्। देश उठाउन डटेर गोली खाँदा , अमर सपूत आँखामा नाँचेका हुन् । बेलामा विभेदको बार भाँचेका हुन् ।
✍️प्रभा पोखरेल , हाल अमेरिका । ……………………………………………
पञ्चाङ्ग [२७]
शहिदकाे सपना पूरा गर्न अझै बाँकी छ । जिउँदो शहिदका दु:ख हर्न अझै बाँकी छ । समान भन्दा सालिकलाई माला चढाउँछन्, शहिदको परिवार अबत मर्न बाँकी छ। सरकारले धेरै कुराहरू भर्न बाँकी छ।
पञ्चाङ्ग २८ हार भन्दा ठुलो जित हुनुपर्छ । राम्रो त्यो कामको गीत हुनु पर्छ । भुल्नु पर्छ सधैं ती तिता पलहरू, बोली नै हो सबैको पृत हुनु पर्छ। सबै समान मान्ने रीत हुनु पर्छ।
✍️सन्जना शर्मा, दाङ लमही ।
पञ्चाङ्ग [२९]
शहिदको सपना त भित्तामा हुन थाल्यो। विकासका कुराहरू फित्तामा हुन थाल्यो। नेताले विकासको नाममा झोली भर्दैछन्, देशलाई बाँडिचुँडी कित्तमा हुन थाल्यो। नेपालीको विकास नै वित्तामा हुन थाल्यो।
✍️मिराज लुइटेल , काठमाडौं । ……………………………………………………
पञ्चाङ्ग [३०]
शहिदले जन्मभूमितिरै हेर्दा होलान् छातीमा टाँसेपछि मायाले बेर्दा होलान् आमामाथि को ज्यादती चुपचाप लागी सहने छोरा देखेर मन फेर्दा होलान् रुँदैरुँदै यो देशको चित्र केर्दा होलान्
✍️पुष्पा नेपाल ( सुवेदी ), इलाम । ……………………………………………
पञ्चाङ्ग [३१]
जन्म भूमिकाे मायाले सहिद भए कति, आफ्ना प्यारा परिवार छाेडेर गए कति , सहिदलाई सम्झिदा मन पाेलेर आयाे, तिनका सपनाहरू अधुरा रहे कति सहिदका ति आमा, बाबा दुखि भए कति।
✍️शाेभा आचार्य गाैतम, काठमाडौँ । ………………………………………………
पञ्चाङ्ग [३२]
सहिदहरू कत्ति भए भनेर गुन्छन् यहाँ । सहिदहरूकै सम्झना गरेर रुन्छन् यहाँ । सम्झनामा माला त सहिदलाई चढाइन्छ, सहिदहरूकाे सम्झनालाई नै बुन्छन् यहाँ । सम्झना समाचारमा बनाएर सुन्छन् यहाँ ।
✍️प्रविणा पल्लवी , महोत्तरी । …………………………………………………
पञ्चाङ्ग [३३]
माघ सोह्र गते मनाउने सहिद दिवस । लोकतन्त्रलाई जनाउने सहिद दिवस । ज्यानको वलिदान दिँदै देशका सहिद, वीरको सम्झना बनाउने सहिद दिवस । देशभक्तिमा नै तनाउने सहिद दिवस ।
