Category: मुख्य खबर

काठमाडौँ । साप्ताहिक ‘टुक्का माथि टुक्का’ व्यङ्ग्यात्मक टुक्का लेखनको १२६ औँ शृङ्खला सम्पन्न भएको छ ।
अभ्यासमा नेपाल लगायत विश्वका ५७ जना नेपाली भाषी टुक्काकारहरूको सहभागिता रहेको कार्यक्रम संयोजक/ प्रशिक्षक एवम् टुक्का साहित्य समाजका उपाध्यक्ष वसन्त अनुभवले बताउनुभयो । टुक्का साहित्य समाजको आयोजनामा उक्त शृङ्खला विगत लामो समय देखि नियमित रूपमा सञ्चालन हुँदै आएको छ।

टुक्का कविताको उन्नयन, विकास र प्रवर्द्धन गर्ने हेतुले समाजले विविध किसिमका कार्यक्रम गर्दै आइरहेको छ । टुक्का लेखनमा पृथकता एवं फरकपन भित्राउने सिलसिला अन्तर्गत यस शृङ्खला सञ्चालन गरिदै आएको समाजका संस्थापक अध्यक्ष, टुक्का प्रवर्तक एवम् कार्यक्रमका परिकल्पनाकार ताराप्रसाद चापागाईंले बताउनुभयो ।

टुक्का लेखनका लागि एक व्यङ्ग्यात्मक टुक्का राखिने र त्यसैमा आधारित रहेर गहन भावको एक एक टुक्का सहभागीले राख्नुपर्ने संयोजक अनुभवले जनाउनुभयो ।
टुक्का माथि टुक्का’ व्यङ्ग्यात्मक टुक्का लेखनको १२६ औँ शृङ्खलाको लागि प्रतिनिधि टुक्काको रूपमा समाजका उपाध्यक्ष वसन्त अनुभवले समसामयिक विषयमा लेख्नुभएको व्यङ्ग्यात्मक टुक्कालाई राखिएको संयोजक अनुभवले बताउनुभयो ।

प्रतिनिधि टुक्का

कुर्सी सत्ता मिल्ला भनेरै, राजनीति हो गर्ने
पद पायो भन्दैमा लोक, किन डाहाले मर्ने ?
वसन्त अनुभव

सहभागी टुक्काकारहरूका सुन्दर टुक्काहरू-

[१]
न तिमीमा ईमान इज्जत, न स्पष्ट नीति
कुर्सी बाहेक केही नदेख्ने बसाल्यौ रीति ।
वसन्त अनुभव
घोराही, दाङ
[२]
राजनीति गरेर कुर्सी पनि पायौ
खान मिल्ने जति छन् सबै सबै खायौ ।
-डम्बर थामी ‘अनुपम ‘
कालिन्चोक गा. पा. -६, दोलखा ।
[३]
राजनीतिका नाममा भ्रष्टाचार गर्ने
किन होला कुर्सीका लागि नै सधैँ मर्ने ।
-प्रेम सुनार दैलेख
[४]
मुकुट लगाउँदैमा राजा भइँदैन अब
सम्मान पाउँछौ कर्तव्य पूरा गर्नेछौ तब ।
-धनुष न्यौपाने, जुम्ला
[५]
मिसन चौरासी नै किन कुर्ने ? सत्तामा छौ अब केही गरेरै देखाऊ
जल्नेहरूको आँखा जलोस्, निस्वार्थ भावले काम गरी विश्व चिनाउने ।
-कबिताहरी
सुन्दर हरैंचा नगरपालिका १ मोरङ
[६]
मान, इज्जत अनि प्रतिष्ठा अब कता पो गयो
कुर्सी सदा प्यारो भएर अब जे गरे नि भयो ।
-अर्जुन प्रसाद चौलागाई
रामेछापः-सुनापति-१ । हालः-अमेरिका,बोस्टन।
[७]
राजनीति हो जनसेवा गर्ने पवित्र कर्म
माैकामा चुनाव खर्च असुल्नु चैँ मुख्य धर्म ।
-प्रद्युम्न चालिसे
[८]
कुर्सी आफू पाउने जनतालाई आस देखाएर नै ठग्ने
निस्वार्थ भावमा काम गर्छौ भनेर भावनामा किन बग्ने ।
-अम्बिका अधिकारी
झापा बिर्तामोड
[९]
जति जल्छौ राजनितिज्ञहरू जल्दै गर सङ्घर्षको हो यो सत्ता
यहाँ आरिसेहरूको मनमुटु जले पनि टन्न खाइन्छ भत्ता ।
-बेदु न्यौपाने ✍️🇳🇵
[१०]
जीवनकाे समर्पण हाे सत्ता र कुर्सी हुन्छ प्याराे
राजनीति खेल देख्छाै आरिसे किन गर्छाैँ हताराे ?
-ताराप्रसाद चापागाईँ
धुनिबेसी
[११]
देशकाे विकास गर्छाैं भन्दै जनता सामु वाचा गर्याै
देशका विकास भन्दा पहिले आफ्नै भुँडी टन्न भर्याै ।
-भवानी पाेखरेल (बाबू विराज)
बाणगङ्गा १ चार नम्बर कपिलवस्तु
[१३]
अन्तिम लक्ष्य राजनीतिको सत्ता रहेछ,
कुर्सी माेह झन् पाे धेरै चुलिएर गएछ ।
-त्रिलाेचन भण्डारी
मेचीनगर,झापा
[१४]
राजनीतिमा लागिरहँदा जनता धेरै मरेको,
देशको उन्नति गर्छु भन्दा, भ्रष्टहरूले भरेको ।
-एवाइ प्रभात
धनकुटा
[१५]
काले गोरे जो आउछ सत्ता नै बन्ने प्यारो
बल्लतल्ल कुर्सी चढे, कमाउन हतारो ।
-शंकर कार्की ,मकवानपुर
[१६]
चुपचाप बस्नुस् बल्ल आलो पालो छ दिन फिरेको
सोच यस्तै बन्यो जुन जोगी आए नि कानै चिरेको ।
-भुपेन्द्र राना मगर
धादिङ
[१७]
राजनीति भनेकै सत्ता पाउन हो गर्ने
मौका मिल्दा सकेसम्म आफ्नै भण्डार भर्ने ।
-राजेशराज गड्तौला
कॅाडाघारी, काठमाण्डौ
[१८]
सत्तापक्ष र प्रतिपक्षहरू सदनभित्रै दाेहाेरी खेल्ने
यस्तो नौटङ्की देखाएर जनतालाई कहिलेसम्म झेल्ने।
-राज कुमार राजभण्डारी खाेटाङ्गे
मध्यपुर ठिमी ५ संगम काेलाेनी राधे राधे भक्तपुर ।
[१९]
राजनीति गरेको हो, कुर्सी, सत्ता पाउन ,
तिम्रो रिस र डाहले हुन्छ, सक्छौ आउन ।
-बुद्धिमान दनुवार ( सुरुङ्गेली कान्छो
कनकाइ ४ झापा
[२०]
यहाँ देशको सेवा नाममा
नगर अब चक्का जाममा ।
-नीमा छिरिङ भोटिया
जलढका कालेबुङ भारत
[२१]
गाउँमा आउँदा भन्थ्यौ जिताउनु मलाई भोट दिलाएर
जिती गयौ महलमा बस्न जनतालाई आँसु पिलाएर ।
-अनुग्रह राना मगर ‘पुष्प’
पाँचखपन नपा – ६ संखुवासभा ।
[२२]
समाज सेवा राजनीति, कमाउ धन्दा किन ?
चुनाव खर्च उठाउनु छ नत्र रिनै रिन ।
-जी.वि.कश्यप
घाेराही-१४ दाङ बिहान ६:५२ (२०८०/१२/०३ शनिवार)
[२३]
डाहा गरेको हैन डर लाग्दछ मनमा
तिमी पनि मिल्छौ कि भ्रष्टहरुको गणमा ।
-पुष्पा सुवेदी
नेपालगंन्ज,बॅाके।
[२४]
नखाई बस्यो कि त मरिन्छ शासक भोकले
के ठानेका छन् राजनीति ती पामर लोकले ?
-कृष्णकुमार वैद्य
बनेपा ९, काभ्रे
[२५]
सकेजति आफू घोटाला गर
नसके अरूको डाह नगर !
-कमला देवकोटा, पाल्पा
[२७]
सत्ता लिप्सा पुरा हुदैन सितिमिति
अयस गर्न गर्नुपर्छ राजनीति l
-बाबुराम गौतम, गुल्मी
[२८]
कपडाको अनि छालाको झोली पनि भर्‍यौ
पदको लोभी तिमी, नमिलेमा अन्तै सर्‍यौ ।
-प्रेम थापा “मन”बागलुङ
[२९]
चाहियो इमान ईज्जत् , जसको छैन स्पष्ट रिति थिति
पाए दुवै हातमा लड्डु, जे नि गर्ने कस्तो लाजनीति ।
-टिकाराम पुन पुकार
छत्रेश्वरी गाउँपालिका २ सल्यान
[३०]
पाउछौ कुर्सी भेट्छौ सत्ता दिए हामिले भोट
ड्याम्फे भुँडी भर्न मात्रै लाग्छौ चरित्रमा खोट ।
-उमा दाहाल
शुन्दर हरैंचा -१० मोरङ
[३१]
नयाँ पुराना भेटे, देशमा राजनीतिक दल
पिर जनता छ त छैन त समस्याको हल ।
-श्री कृष्ण धामी – बझाङ
[३२]
माटो बिर्से भुले काम
रातोदिन सम्झे दाम !
-आर्त अकुलीन
[३३]
नेता नामक जीवाणुको तैंछाड मैंछाड
खाइसके देशलाई रहलमा छ हाड ।
-बि.कुलङ
दार्जिलिङ रंगबुल
[३४]
नीतिको जोहो राजा, राजनीति कहलाउँछ
जीवनमा सत्ता, भत्ता, यसै मन बहलाउँछ।
✍️ अजय कुमार झा
महोत्तरी, जलेश्वर
[३५]
चाहिएको थियो कुर्सी ओगट्न अब पक्का भयो,
जनताको चाहना जान्दिनँ म उतै कतै गयो ।
-अच्युत घिमिरे, सर्पाङ, भुटान🇧🇹
[३६]
कुर्सी सत्तामा, भोट हालेर पुर्याउने जनता बिचरा
सत्तामा पुगी, कसले भन्यो, “जनताको घाटी” कठै बरा ?
मोती सुब्बा
दार्जिलिङ
[३७]
पद धन आर्जन मात्रै हैन राजनीति
निस्वार्थ माया पाउने हो है गजब रीति ।
-हरिगाेपाल प्रधान
काभ्रे, बनेपा १४ साँगा बजार।
[३८]
राजनीति हो मुल नीति, देश सपार्ने, बिगार्ने
कोही जन्मेन यो देशमा, देशको स्थिति सुधार्ने !
-दीपा समभाव
काठमाडौ
[३९]
यता अनि उता मिल्छ्न् नेता जनता हेरेको हेरैकै
हाम्रो देशका नेता छेपारो झै रङ फेरेको फेरेकै ।
-अनिता भण्डारी ताप्लेजुङ
[४०]
मरेको भए तिम्रा सामु केको हेर्थेँ
घुसखोरले सराप्दैमा केको टेर्थेँ ?
-नन्दलाल आचार्य
एनेलकुटी, सिरहा, मधेस प्रदेस, नेपाल
[४१]
उनकै काम गर्ने भनी सत्तामा हो जाने
हरियो घाँस देखाएर बसीबसी खाने।
-होम प्रसाद नेउपाने
धरान,सुनसरी ।
[४२]
बुझे सत्ता भनेको जनताको नासाे हो गलाकाे पासाे
अर्थ न बर्थकाे काम गर्नाले भयो जनताको हाँसो ।
-रामप्रसाद पुरी,बादेल, खाेटाङ ।
[४३]
रिसाए पनि उत्तिखेरै मेरै पछि आउछन्
म पछि आफ्नो पालो भनी सोझ्याउन धाउछन् ।
-सुस्मिता अधिकारी ,काठमाडौँ
[४४]
कुर्सीको मोहले सधैँ तान्नेरै’छ बरै
आफ्नालाई पद दिन लाग्नेरै’छ करै ।
-गंगा खड्का
बूढानीलकण्ठ ,काठमाडौँ
[४५]
नेता हुँ देश चलाउने थाहा छ नियम नीति
सबै मिली देशलाई सक्ने बनाउँछु म थीति।
-नवशिला,
नवदेव मार्ग , लालभित्ती,मोरङ ।
[४६]
पद पैसा कुर्सी भत्ता भागबन्डा भर्छौ
लोकलाई लुट्दै कति राजनीति गर्छौ ?
-विवश पारदर्शी
झापा
[४७]
खायो रे खायो के खायो खसीले
देशै खायो गणतन्त्र मसीले ।
-चिरञ्जीवी श्रेष्ठ
धनकुटा ।
[४८]
सकेजति लुट्यौ देशको हालत बेहाल भयो
सुकर्म गर्ने पनि सङ्गतले कुकर्ममा गयो ।
-शोभा आचार्य गौतम
[४९]
काम नगरे पनि त गर्नै पर्यो दमदार कुरा
कुर्सी सत्ता मिलिसक्यो बचन बिस्तारै हुन्छ पूरा ।
-पुष्पा राई, खोटाङ।
[५०]
जनता तमासा हेर्नू हामी गुटबन्दीमा जुट्ने
जसले जति सक्छ भ्रष्टचार गरी देश लुट्ने ।
-संगीता खरेल
चन्द्रागिरी 8 काठमाडौं
[५१]
नयाँ नेपाल भन्दै तिमीले कुरुप बनायौ देशको हाल
चुनावमा गरेको भाषण बिर्सी ,जनतालाई गर्यौ जाल ।
-शशीश्री आचार्य
बौद्ध कुमारीगाल काठमाडौं
[५२]
आर्थिक मन्दी छ नेतामा अवैध धन आर्जनमा मन चढ्यो
हिलो छेपेर दग्ध छ संसदमा कुर्सीको मात्र लडाइँ बढ्यो ।
-चुडामणी देबकोटा
चनपा- १३ काठमाण्डौ
[५३]
कुर्सीमा नै छ हातेमालो सत्ताको कब्जा ठेलमठेल
के भो राख्दा हारगुहारका जनआवाज जेलनेल ।
-ईन्दु श्रेष्ठ, चितवन
[५४]
योग्यले पद भेट्टाए राष्ट्रगौरव बढ्दछ
अयोग्य व्यक्तिले पाए अस्मिता बलि चढ्दछ।
-रामशरण न्यौपाने, भक्तपुर
[५५]
तिमीलाई मात्रै हो र सत्ता हामीलाई पनि चाहियो
पालैपालो खानुपर्यो एक्लै हसुर्न त कहाँ पाइयो ?
-सरिता सेढाई, धादिङ
[५६]
खै के विश्वास गर्नु तिम्रो ठूलो कुरा गर्छौ
जनतालाई झुक्याएर आफ्नो पेट भर्छौ ।
-हिमा आर सी
मेहेलकुना सुर्खेत
[५७]
काम केही गर्ने हाेइन गर्छन् ठुला कुरा
कुर्सी सत्ता पाए हुँदैन केही अब पूरा ।
-सहयात्री शाेभा अर्याल
रुपन्देही
~<•>~

साताका तीन लघुकथा हिमालयन दृष्टि र नमस्ते आधुनिक लघुकथा मञ्च बिचको सहकार्यमा सञ्चालित साप्ताहिक स्तम्भ हो । यस स्तम्भमा नमस्ते आधुनिक लघुकथा मञ्चको भित्तोमा साताभर प्रेषित लघुकथाहरू मध्ये मञ्चले छानेर पठाएका उत्कृष्ट तीन लघुकथाहरू प्रकाशन हुने गर्दछन् ।

यस साताको (५३औँ) शृङ्खलाका लागि लघुकथाकार प्रा.डा. प्राज्ञ खेमराज खनालको लघुकथा ‘बोतल’, लघुकथाकार ढाकामोहन बरालको लघुकथा ‘स्वामित्व’ र लघुकथाकार सुरेशकुमार पाण्डेको लघुकथा ‘छिमेकी’ उत्कृष्ट तीनभित्र परेका छन् ।
~<•>~

१. लघुकथा: बोतल

✍️ प्रा.डा. प्राज्ञ खेमराज खनाल
ठाकुर चारतारे होटल गए । यसपटक मुनाफा धेरै भएकाे थियो । श्रम मारेर मजदुरको खुबै शोषण गरेका थिए । मुनाफा थोरै देखाएर राष्ट्रलाई मनग्गे ठगेका थिए । राजनीतिक पार्टीलाई केही मन्साउँथे । पत्रकारहरूलाई अलिकति चढाउँथे । आज उनको हर्कबढाइँकाे दिन थियो । परिवारका साथ दुईचार बोतल महँगो रक्सी रित्याए ।

श्रमिक छाप्रे भट्टीमा पस्यो । साहुले मजदुरीबाट निकालिदिएकाे थियो । नेताहरूले उसका कुरा सुनेनन् । पत्रकारहरूले उसको गुनासो बुझेनन् । स्वास्नीकाे सारी झुत्रिन लागेको थियो । छोरी सरकारी स्कुलमा फेरि पनि फेल भई । मनभरि पिर बह भरिएको थियो । साथीका साथ दुईचार बोतल ठर्रा घुट्क्यायो ।

दुवैले बोतल रित्याएका थिए । मात्र बोतलकाे स्रोत, क्वालिटी, दाम, उद्देश्य र मात्रा फरक थिए । ठाकुरको बोतलमा गरिबको रगत भरिएको थियोे । श्रमिकको बोतलमा आफ्नै श्रम भरिएको थियो । ठाकुरको बोतल महँगो रक्सीले भरिए पनि दुषित थियो । श्रमिकको बोतल सस्तो ठर्राले भरिए पनि पवित्र थियोे ।
धरान, नेपाल
२०८०/०९/२३

२.लघुकथा: स्वामित्व

✍️ ढाकामोहन बराल
राम्रो र लामो खालका सुगन्धित अगरबत्ती बालिएको थियो । वातावरणमा यसको बास्ना छरिएको थियो ।
“आज कति भए ?” हरिप्रसादले सोधेको सुनियो । निरुले टाउको उठाएर हेरिन् र पहिलाजस्तै मुन्टो निहुराएर बसिन् ।
“भोलि त पाँचै दिन हुन्छ्न् ।” नित्यानन्दले हरिप्रसादलाई जवाफ दिए ।

“अघिल्लो जुनीमा धर्म गरेका रहेछ्न् बाले, त्यसैले तँ जस्ती छोरी पाए यो जुनीमा ।” गान्धारी आमैले भन्नुभयो ।
“बाको सेवा यसले जसरी कसले गर्‍यो होला र ! झरी, बादल, वर्षा, चर्को घाम र ठिहिर्‍याउने जाडो केही भनिन । बालाई लिएर अस्पताल दौडिई ।” जमुनाले पनि भनिन् ।
“धन्य घरका पनि सहयोगी रहेछ्न् र बालाई केही भएको थाहा पाउनेबित्तिँकै टाउकाले टेकेर भए पनि आइहाल्थ्यौ ।” गान्धारीले भनिन् ।
“अब त बिग्रन्छ पनि होला ।” निरुले सुस्तरी भनी ।

“के गर्ने बाबै ! जिउँदामा तैँले जतिसुकै गरे पनि मरेपछि दाइ नआई उठाउन नमिल्ने ।” जमुनाले भनिन् ।
गेट बाहिर एउटा मोटर रोकियो । आँगनमा जम्मा भएका मान्छेहरू सलबलाए । घरको समाचार सुनेपछि छ वर्षमा छोराहरू घर आएका थिए । निरु जुरुक्क उठी । आउँदै गरेका दाइहरूको अगाडि गई । उसले चार दिनदेखि अन्तिम संस्कार हुन नपाएको निरुको बुबाको पार्थिव शरीरजस्तै सबैजना स्तब्ध हुने गरेर भनी- “दाइ ! मैले हजुरहरूका बुबालाई बचाउन सकिनँ ।”
पोखरा ७ मासबार , कास्की ।

३. लघुकथा: छिमेकी

✍️ सुरेशकुमार पाण्डे

“अस्ति पनि आएको थियो । हिजो पनि आएको थियो । अचेल रुपलाल राधिकाको घरमा खुबै आउनेगर्छ।” लिखुरीले आफ्नो लोग्नेलाई बिस्तारै भनी।
“होला केही काम ! तिमीले किन टाउको दुखाउनुपर्‍यो, बित्थामा ? अर्काको घरमा को आउछ को जान्छ ।” नरे आफ्नो स्वास्नीसँग झर्कियो ।

“हजुरसँग त बोल्नै हुँदैन ।” उसले रिसाएझैँ आफ्नो नाक मुख बिगारी।
“लिखुरी ! यसमा तिमी रिसाउँनै पर्ने कुरा के छ ? अर्काको घरमा को आयो, किन आयो ? त्यो उनिहरूको समस्या हो । तिम्रो हाम्रो चिन्ताको विषय होइन ।” नरेले लिखुरीलाई सम्झाउँन खोज्यो ।
“हामी छिमेकी भएपछि छिमेकमा महिला मात्र भएको बेला पुरुष आइरहँदा चिन्ता त गर्नैपर्छ ।” लिखुरी अलि चर्को बोली ।

“हो हामी छिमेकीको नाताले राधिकाको हालचाल सोध्नुपर्छ तर चियोचर्चा गरेर आफ्नो समय खेरा फाल्नुहुँदैन । तिमी कतिपटक गयौ, तेस्का घर भन त ?” नरेले सोध्यो।
“ऊ पनि एक सातादेखि आएकी छैन । ऊ नआएपछि म पनि किन जाम् ?”- लिखुरीले भनी ।
“बरू उस्को घरमा सञ्चो विसञ्चो के छ बुझेर आऔँ, हिँड ।” नरेले लिखुरीलाई सम्झाउँदै भन्यो।

केही समयपछि दुवैजना राधिकाको घरमा गए । राधिकाको एउटा खुट्टामा प्लास्टर गरिएको थियो।
“यो कसरी भयो ?”
“घरमै लडेर खुट्टा भाँचियो । हजुरहरूको नम्बर पनि थिएन । महेशको रुपलाल दाइसँग चिनजान रहेछ । उहाँले नै विदेशबाट फोन गरेर पठाइदिनु भयो।” राधाले आफ्नो बारेमा जानकारी गराई।
दाङ घोराही १८
१५-०३-२०२४, (०२चैत्र२०८०)

साताका उत्कृष्ट झिल्का कविताको आठौँ शृङ्खला सम्पन्न भएको छ । झिल्का साहित्य समाज नेपालको आयोजनामा उक्त शृङ्खला हरेक हप्ता सञ्चालन गर्ने गरिन्छ । झिल्का कविताको उन्नयन, विकास र प्रवर्द्धन गर्ने हेतुले यस शृङ्खलाको सुरुवात गरिएको यसका परिकल्पनाकार एवम् प्रवर्तक वसन्त अनुभवले बताउनुभयो ।

यस शृङ्खलाका लागि हरेक हप्ताको आइतवारदेखि शनिवार अपरान्हसम्म झिल्का कविता फेसबुक समूहको भित्तोमा प्रेषित गरिएका झिल्का कविताहरू मध्ये उत्कृष्ट तीन जना झिल्काकारहरूका ३/३ झिल्काहरू छ्नोट गरी प्रकाशन गर्ने गरिन्छ । जसको संयोजन झिल्काकार एवम् झिल्का कविता अभियन्ता धनुष न्यौपानेले गर्दै आउनुभएको छ ।

साताका उत्कृष्ट झिल्का कविता शृङ्खला- ८ का लागि झिल्काकार त्रय वसन्त अनुभव, भावना थापा मुस्कान र सरला माझीका उत्कृष्ट झिल्का कविताहरू छनोटमा परेको संयोजक न्यौपानेले बताउनुभयो ।

साताका उत्कृष्ट झिल्काहरू
~<•>~

[१]
१.
चढ्छन् करोडौँको कार
सर्वहाराका प्रतिनिधि उनी
राम्रै छ बन्दव्यापार ।
२.
हुँदैन कसैको फिक्री
हिराको मोदक हातमा
परेपछि सुनको सिक्री ।
३.
सम्झन्छ्न् मूर्ख हरपल
जितेर भुल्छ्न् नेता
रुवाउँछन् जनता पलपल ।
✍️
वसन्त अनुभव
घोराही, दाङ
~<•>~

[२]
१.
लुट्यो जवानी मेरो
लुटेराले सुनसान बस्तीमा
जब थियो अँधेरो ।
२.
भएकी छु अचेल
एकोहोरो पागल जस्तै
आफैँदेखि म ओझेल ।
३.
गिद्धको नजर लाग्यो
न्याय माग्न जादा
न्यायधीश नै भाग्यो ।
✍️
भावना थापा मुस्कान
~<•>~

[३]
१.
कसैलाई नगर्नू हेला
आवश्यक पर्नसक्छ हेर
उसैको जुनसुकै बेला ।
२.
राम्रो हुनु पहिले
अभिमानी, अनुशासनहीन नहुनू
आमा भन्नुहुन्छ ‌‌जहिले ।
३.
घमण्डले सिध्याउँछ मानवता
कलियुगमा हिँड्नुपर्छ सम्हालिएर
मान्छेमा हुन्छ दानवता ।
✍️
सरला माझी
~<•>~

झिल्का लेखन अभियानको पाँचौँ शृङ्खला (सम्बन्ध विषयक) सम्पन्न भएको छ । झिल्का साहित्य समाज नेपालको आयोजनामा उक्त कार्यक्रम सम्पन्न भएको थियोे ।

झिल्का कविता लेखन अभियानको यस शृङ्खलामा विगतका शृङ्खलामाझैँ सर्जकहरूको निकै उत्साहप्रद सहभागीता रहेकोे थियो । जसमा नेपाल, भारत लगायत विश्वका विभिन्न देशमा छरिएर रहनुभएका नेपाली भाषा, साहित्यलाई निरन्तर माया गर्नुहुने ५७ जना झिल्काकारहरूको सहभागीता रहेकोे थियोे ।

झिल्का कविताको उन्नयन, विकास र प्रवर्द्धन गर्नका लागि समाजले विभिन्न क्रियाकलापहरू सञ्चालन गर्दै आएको छ । त्यसमध्ये झिल्का लेखन अभियान पनि एक भएको र नेपाली समुदायका चाडपर्व, उत्सव, आदि जस्ता विशेष अवसरहरू पारेर निरन्तर सञ्चालन गरिने यसका परिकल्पनाकार/प्रशिक्षक वसन्त अनुभवले बताउनुभयो ।

झिल्का कविता, नेपाली माटोमा उम्रिएको एक नवीनतम, लघुतम, प्रयोगवादी काव्य विधा हो । जसमा विम्ब, प्रतीक, अलङ्कारको प्रयोग गर्दै चोटिलो पाराले तीन हरफमा लेख्ने गरिन्छ । जसको पहिलो हरफले विषयवस्तुको उठान, दोस्रो हरफले विषयवस्तुको बिस्तार र तेस्रो अर्थात् अन्तिम हरफले भावलाई उत्कर्षमा पुर्‍याई समापन गर्ने गर्दछ । यसका प्रत्येक हरफमा तीन/तीन शब्दहरू हुने गर्दछन् । जम्माजम्मी नौ वटा शब्दमा एउटा झिल्का कविता पूरा हुने भएकोले यसलाई नौ शब्दको कविता पनि भन्ने गरिन्छ ।

झिल्का कविताका तीन हरफ मध्ये पहिलो र तेस्रो हरफमा अन्त्यानुप्रास हुनुपर्ने विधान छ भने दोस्रो हरफ स्वतन्त्र हुने गर्दछ ।

सहभागी झिल्काकारहरूका उत्कृष्ट झिल्का कविताहरू-

~~~[
[१]
१.
परिस्थिति रहोस् कस्तै
प्रगाढ रहोस् सम्बन्ध
आँखा, आँसुको जस्तै ।
२.
अटुट सम्बन्धको खानी
सम्बन्धको बलियो उदाहरण
नङ, मासुको कहानी ।
✍️ वसन्त अनुभव
घोराही उपमहानगरपालिका १४, दाङ
~~<•>~~

[२]
१.
कहिले नपरोस् रोगाउन
हाम्रो सम्बन्ध सधैँभरि
पर्छ मिलेर जोगाउन ।
२.
देखाउनुपर्छ राम्रो बानी
मरेपछि लानु छैन
बन्नुपर्छ जलेर खरानी ।
✍️ शंकर कार्की, मकवानपुर
~~<•>~~

[३]
१.
प्यारको नशा पिएर
जिउन खोज्दै छु
यादले मुटु सिएर ।
२.
चुँडियो गुलाफ प्रेमले
दुखाउँछ काँडाले मन
कतिन्जेल जिउँछौ भ्रमले ?
✍️ कृष्ण सुवेदी, पोखरा
~~<•>~~

[४]
१.
टुटेको सम्बन्ध गाँसाै
जीवन छाेटाे छ
दुवै मिलेर हाँसाै !
२.
सम्बन्ध खराब हुँदा
रातभर निद्रा आउँदैन
हुन्छ बिहानि रुँदा !
✍️ रबि पाैडेल
दक्षिण भारत पाण्डेचरि
~~<•>~~

[५]
१.
बाँडेर आपसमा जिम्मेवारी
प्रगाढ बनाऔँ सम्बन्ध
मिलेर हामी नरनारी ।
२.
सुन्दर सपना सजाई
बसौँ नारी पुरुष
सम्बन्ध कसिलो बनाई ।
✍️ बाल कृष्ण श्रेष्ठ
सोलुदुधकुण्ड न.पा.२ सोलुखुम्बु
~~<•>~~

[६]
१.
चेतनाको दियो बाल
सम्बन्ध गाढा बनाउँदै
घमण्ड अहङ्कार फाल !
२.
पूरा नहुने भयो
सम्बन्ध हाम्रो अब
सपना टुटेर गयो !
✍️ कला ढकाल, झापा
~~<•>~~

[७]
१.
झिल्का हो चौतारी
लेखौँ मनको भाव
नजाऊ अन्त भौतारी !
२.
झिल्काले छर्‍यो सुगन्ध
विचार आदनप्रदान गर्दै
बिस्तार भयो सम्बन्ध !
३.
सानो परिवार हाम्रो
फलोस् फुलोस् सधैँ
समेटेर भाव राम्रो !
✍️ दीपा समभाव
काठमाडौँ
~~<•>~~

[८]
१.
सकियोस् भरोसा गर्न
जीवनको हरेक मोडमा
सकिन्छ खुसी भर्न ।
२.
सम्बन्ध गाढा बनोस्
जिन्दगी सुन्दर लाग्छ
दुनियाँले आहा भनोस् ।
३.
यात्रा सहज बन्छ
असल सम्बन्ध भए
त्याग गर्छु भन्छ ।
✍️ पुष्पा राई, खाेटाङ
~~<•>~~

[९]
१.
सम्बन्ध रहोस् दिगो
टुटेर फुटेर कतै
तिर्नु नपराेस् बिगाे ।
२.
पैसामा सम्बन्ध जोखिन्न
विश्वासमा घात भएपछि
आफ्नै नाता चोखिन्न ।
✍️ त्रिलोचन भण्डारी
मेचीनगर, झापा
~~<•>~~

[१०]
१.
सम्बन्ध हुनुपर्छ राम्रो
अघि बढौँ मिली
नछुटोस् साथ हाम्रो ।
२.
गरौँ मिठा बात
अब लेख्न झिल्का
बढाऔँ हामी हात ।
✍️ अनिता भण्डारी, ताप्लेजुङ
~~<•>~~

[११]
१.
जित भएन हार
जबदेखि आफ्नैहरूले यहाँ
गरिदियो सम्बन्धको व्यापार ।
२.
कलिले छरेको सुगन्ध
तिम्रो मेरो बीचमा
यस्तै बनोस् सम्बन्ध ।
✍️ बि.कुलुङ
दार्जिलिङ रंगबुल
~~<•>~~

[१२]
१.
खुल्ला रहोस् चाहाना
मानवता राखौ जिउँदो
नबनाऊ कहिल्यै बाहाना ।।
२.
सम्बन्ध चिसिनु हुँदैन
बनौँ सधैँ परोपकारी
आत्मा कसैको रुँदैन ।।
✍️ ऋजु दिल्पाली
ईटहरी १ सुनसरी
~~<•>~~

[१३]
१.
पानी बिनाको खेती
फलदायी हुँदैन छाेरा
लगाउनु पसिनाले रेती ।
२.
प्रतिभा अवश्य ठुलाे
संस्कार र संस्कृति
हुन् जीवनकाे ओखतीमुलाे ।
३.
भजन जनताकाे नाममा
कस्ता स्वार्थी खेलाडी
एकजुट लुट्ने काममा ।
४.
माटाकाे भर ढुङ्गाे
एकअर्कामा छ निर्भर
अकाट्य हुन्छ टुङ्गो ।
✍️ प्रद्युम्न चालिसे
भक्तपुर कटुञ्जे ।
~~<•>~~

[१४]
१.
सम्बन्धमा अचेल तिक्तता
टोलाएर बस्छु अहिले
चारैतिर देख्छु रिक्तता ।
✍️ नागेन्द्रप्रसाद यादव
~~<•>~~

[१५]
१.
यस्तो होस् सम्बन्ध
आँखा लगाउनेको फुटोस्
नहोस् कुदृष्टिको गन्ध ।
२.
हुनुपर्छ सम्बन्ध झकास
मिलेर हामी एकआपसमा
बनाउनुपर्छ सधैँ खास ।
✍️ कबिताहरी
सुन्दर हरैंचा नगरपालिका १ मोरङ
~~<•>~~

[१६]
१.
नहोउँ कोही टाढा
एकापसमा मिलेर नै
सम्बन्ध बनाऔँ गाढा ।
२.
बढाऔँ अगाडि पाइलो
बनाए प्रगाढ सम्बन्ध
जीवन हुन्छ रमाइलो ।
✍️ डम्बर थामी ‘अनुपम’
कालिन्चोक गा. पा. -६, दोलखा ।
~~<•>~~

[१७]
१.
विश्वास हुन्छ पाया
एकअर्कोमा सदा नै
आभास नितान्त माया ।
२.
सत्य मूल आधार
पवित्र माया भए
कहिल्यै हुँदैन निस्सार ।
३.
भुल्नुहुन्न आफ्नो धर्म
जस्तोसुकै होस् परिस्थिति
पूरा गर्नुपर्छ कर्म ।
✍️ पृथक प्रकृति, झापा
~~<•>~~

[१८]
१.
सम्वन्ध रहोस् गाढा
हुँदैमा कुरा सानोतिनो
नबनौँ कोही टाढा ।
२.
हुनसक्छ कहिलेकाहीँ घोचाघोच
नठोसी बल्दैन अगुल्टो
लिऔँ असल सोच ।
३.
सम्वन्धमा नआओस् कुठाराघात
विश्वासको अन्तिम क्षणमा
नलागोस् कसैलाई मात ।
४.
झिल्काले सम्बन्ध भाक्यो
विचार आदानप्रदान गर्दै
उच्च प्रवन्धलाई डाक्यो ।
✍️ अर्जुन प्रसाद चौलागाई
रामेछापः-सुनापति-१
हाल-अमेरिका,बोस्टन।
~~<•>~~

[१९]
१.
मनको मान्छे भनेँ
पैसाको निम्ति होइन
यसैले मैले गनेँ ।
२.
साइनो रगतको हाम्रो
सोचेको जस्तै रहोस्
छैन कुरा चाम्रो ।
३.
नाताको आधारमा मैले
सम्बन्ध बलियो गरेको
किन मारिस् तैँले ।
✍️ नीमा छिरिङ भोटिया
जलढका कालेबुङ
भारत
~~<•>~~

[२०]
१.
अनौठो सम्बन्ध हाम्रो
भेट भएको छैन
माया झनझन चाम्रो ।
२.
बुझिसकेँ हेर मैले
तिम्रो मनको कपट
देख्दछु म जैले ।
✍️ मंगला आचार्य उपाध्याय
बारा कलैया १
~~<•>~~

[२१]
१.
सम्बन्ध मनले जोड्छ
आाखिर विचार नमिल्दा
फेरि उसैले तोड्छ !
२.
अमर पिरती हाम्रो
प्रगाढ रङ्गहरूको जस्तै
चिनारी सम्बन्ध राम्रो !
✍️ आर्त अकुलीन
~~<•>~~

[२२]
१.
सम्बन्ध बनोस् राम्रो
बाधा अवरोधले घेरेर
पनि नहोस् चाम्रो ।
२.
सम्बन्धमा रहोस् माया
साथ नहुन पनि
अनुभूति रहोस् दायाँबायाँ ।
✍️ रुना कर्माचार्य दाहाल
चितवन
~~<•>~~

[२३]
१.
टाढाको सम्बन्ध कस्तो
आकाश धरती माझ
देखिने क्षितिज जस्तो ।
२.
सम्बन्ध रहोस् राम्रो
बगेको नदी जस्तै
टिस्टा, रगीत हाम्रो ।
✍️ मोती सुब्बा
दार्जिलिङ निमकी डाँडा।
~~<•>~~

[२४]
१.
सम्बन्ध राम्रो बनाउन
चाहिन्छ व्यवहार पारदर्शी
सधैँ साथ पाउन !
२.
मनको नजिकै सर्नू
अगुल्टो नठोसी बल्दैन
नयन कहिल्यै नतर्नु !
✍️ सीमा कार्की समर्पण
~~<•>~~

[२५]
१.
सम्बन्ध राम्रो हुन
अवश्य समझदार बनौँ
एकअर्काको मन छुन ।
२.
सबैजना मन्त्रीको दाउमा
बीचैमा सम्बन्ध बिग्रदा
कुर्सी अर्काको नाउँमा
३.
सम्बन्ध राम्रो थियो
पाएको थिएँ पुरस्कार
अहिले धोका दियो !
४.
एकापसमा प्रेम गरौँ
सम्बन्ध राम्रो हुन
खुसीले माया भरौँ ।
✍️ शशी आचार्य
~~<•>~~

[२६]
१.
कतिपय बिराउँछन् बाटो
सम्बन्ध निभाउन नजान्दा
मासिन्छ ठुलठुला पाटो ।
२.
बेलाबखत गर्नुपर्छ चियो
विश्वासमा टिक्छ सम्बन्ध
छान्नुहुन्न कमजोर मियो ।
✍️ कृष्णकुमार वैद्य
बनेपा ९, काभ्रे
~~<•>~~

[२७]
१.
मिलेर उत्सव मनाउँ
जीवन चोला रहुन्जेल
सम्बन्ध प्रगाढ बनाउँ !
२.
दुईचार दिनको चोला
मजबुत बनाए सम्बन्ध
सुनमा सुगन्ध होला !
✍️ नील हरि काफ्ले
सिन्धुली (हाल काठमाडौँ)
~~<•>~~

[२८]
१.
बाहिरी सुन्दरता देखेर
झट्ट विश्वास नगर्नू
बस्नुपर्छ जीवनभर रोएर ।
✍️ प्रविना प्रयासी
ओखलढुंगा
~~<•>~~

[२९]
१.
सम्बन्ध प्रगाढ बनाेस्
आपसमा सद्भाव देखेर
सबैले आहा भनाेस् ।
२.
सम्बन्ध बढाउनु राम्रो
पुरानो यात नयाँ
माया बढाेस् हाम्रो ।
३.
मन नफाटाेस् कहिल्यै
झिनामसिना विवाद भए
फाल्नुपर्छ भन्छु अहिल्यै।
✍️ राज कुमार राजभण्डारी खाेटाङ्गे
मध्यपुर ठिमी ५ राधे राधे भक्तपुर ।
~~<•>~~

[३०]
१.
सम्बन्ध यसरी बनोस्
कसैको नजर नलागी
खुट्टाले जमिन खनोस्
२.
सम्बन्धले बाधेको नाता
बिछोडको बेदना सहेँ
अदालतमा खोलेँ खाता ।
३.
प्रेम सम्हालेर जान्छन्
हतेलीमा राखेर कस्तो
अपमान हुँदैमा मान्छन् ।
✍️ अम्बिका अधिकारी
झापा बिर्तामोड
~~<•>~~

[३१]
१.
सम्बन्ध बनोस् गाढा
अहिले जत्तिँकै सधैँ
भए तापनि टाढा l
२.
नआओस् शङ्काको गन्ध
सुनेर हावादारी कुरा
प्रगाढ़ बनोस् सम्बन्ध l
३.
सुमधुर सम्बन्ध बनाउन
शङ्काको मैलो पखाली
जान्नुपर्छ है रमाउन l
✍️ बाबुराम गौतम, गुल्मी
~~<•>~~

[३२]
१.
भएपनि जति टाढा
लागिरहाेस् माया उसैकाे
सम्बन्ध बनाेस् गाढा ।
२.
सम्बन्ध राम्रो उसैको
जाने राम्रो निभाउन
हुँदैन बिफल कसैकाे ।
✍️ उर्मिला के.शी.
धनकुटा !
~~<•>~~

[३३]
१.
मनको साइनो राम्रो
अटल रहोस् सम्बन्ध
जुनी जुनी हाम्रो ।
२.
विचित्रको संसार कस्तो
सम्बन्धको डोरी बाट्नु
माछा पानीको जस्तो ।
✍️ मन्जु बोहरा
सुदुरपश्चिम बझाङ
~~<•>~~

[३४]
१.
घाम र छायाको
जस्तै बनाउनुपर्छ सम्बन्ध
रिस होइन मायाको ।
२.
सम्बन्ध कस्तो हुने
राम्रो या नराम्रो
झर्ने, आकाश छुने।
✍️ धनुष न्यौपाने
गुठीचौर गाउँपालिका ०४
बिगारे जुम्ला
~~<•>~~

[३५]
१.
कसैलाई पिर नपार्नु
सम्बन्ध आत्मिक होओस्
सानालाई थिचेर नमार्नु ।
✍️ गुणनिधि घिमिरे अमेरिका
~~<•>~~

[३६]
१.
नाता बलियो हुन्छ
सम्बन्ध राम्रो भए
मायाले मन छुन्छ ।
२.
माया बलियो गाँस्नू
विश्वास गरें तिमीलाई
मनैले माया नमास्नू ।
३.
झुटो बोलेमा सकिन्छ
तिम्रो साथ भएमा
पवित्र नाता देखिन्छ।
✍️ सोमनाथ लुइटेल “रवि पाल्पाली” बर्दिया ।
~~<•>~~

[३७]
१.
झिल्काले जुराको सम्बन्ध
नछुटोस् कहिले पनि
फैलियोस् जगतमा सुगन्ध ।
२.
बन्दैछ सम्बन्ध गहिरो
झिल्का कवितामा पनि
नआओस् बिचमा पहिरो ।
✍️ बुद्धिमान दनुवार ( सुरुङ्गेली कान्छो )
कनकाई ४ झापा
~~<•>~~

[३८]
१.
सम्बन्धमा धाजा पर्ने
नगर काम कतै
आपसमा मन मर्ने ।
२.
समझदारी कायम गर
विश्वासघात हुने कामको
भरमा कहिल्यै नपर ।
✍️ विवश पारदर्शी
झापा,
~~<•>~~

[३९]
सम्बन्ध राम्रो हुनुपर्छ
सधैँ घर इष्टमित्रहरूमा
सबैको हित गर्छ ।
२
बोली व्यवहारमा मिठास
नहौस् तितोपिरो कहिल्यै
घरभित्र लक्ष्मीको बास ।
✍️ सुरेशकुमार पाण्डे
दाङ घोराही १८
~~<•>~~

[४०]
१.
क्षणिक सम्बन्ध जस्तो
भेट फेरि नहुने
दिएको माया सस्तो ।
२.
यादले सताउँछ कहिले
अतीतले बल्झाउँछ जब
लाग्दैन रमाइलो अहिले ।
३.
छुटेपछि सम्बन्ध हाम्रो
बन्नेछ अधूरो कहानी
जिन्दगी नितान्त नराम्रो ।
✍️ दिल ठकुरी टिस्टा भेल्ली
दार्जिलिङ
~~<•>~~

[४१]
१.
दुनियाँको नजरमा खस्न
कस्तो सम्बन्ध जोडियो
माइती घरमा बस्न ।
२.
विदेश पस्न बाध्य
कमाइ गर्न पनि
भएन सरकार साध्य ।
३.
आफ्नै हृदयमा छुरा
होला कस्तो सम्बन्ध
जटिल भयो कुरा ।
✍️ टिकाराम पुन पुकार
छत्रेश्वरी गाउँपालिका २ सल्यान
~~<•>~~

[४२]
१.
सम्बन्ध जोडेको राम्रो
झिल्का कवितालाई देख्दा
बतासिन्छ मन हाम्रो ।
२.
कविता लेखिन्छ खिपेर
जोडेर सम्बन्ध आपसमा
प्रेमको सुगन्ध लिपेर ।
✍️ होम प्रसाद नेउपाने
धरान,सुनसरी ।
~~<•>~~

[४३]
१.
तुलना नगर्नु धनमा
सम्बन्ध बिग्रिएर झनै
फाटाे आउला मनमा ।
२.
उदाहरण बनाेस् हाम्राे
विश्वास गर्नसकेमा हेर
टिक्छ सम्बन्ध राम्राे ।
३.
नठान्नु कसैले सस्ताे
सम्बन्ध बढेर जाओस्
नङ मासुकाे जस्ताे ।
✍️ काेपिला अधिकारी
गाेरखा सिरानचाेक
~~<•>~~

[४४]
१.
झिल्काले सम्बन्ध बढायो
भावनाको डोरी जोड्न
धेरै पाठ पढायो ।
२.
परिचयको सिमा बढायो
साहित्य जगतमा आज
सम्बन्ध जोडिन सिकायो ।
३.
बन्यो झिल्का चौपारी
सम्बन्ध खोज्दै म
डुले सारा भौतारी ।
✍️ देव मगर
तिनाउ-१,कचल,पाल्पा
~~<•>~~

[४५]
१.
प्रारब्ध निश्चल भैजावाेस्
हुनुहुँदैन पछि अविचल
सम्बन्धमै सफलता माैलावाेस् !
२.
निश्चल सम्बन्ध रत्न
जरा बलियाे बनाऔँ
गरेर प्रशस्त यत्न ।
✍️ हरिगाेपाल प्रधान
काभ्रे, बनेपा १४ साँगा बजार ।
~~<•>~~

[४६]
१.
सम्बन्धमा धमिलो नपारौँ
रहनुपर्छ यो अन्तिमसम्म
दिन्छु भनेर नमारौँ ।
२.
माहुरी फूलको गन्ध
फूल फुलुन्जेल सदा
गाढा रहोस् सम्बन्ध ।
✍️ चुडामणी देबकोटा
चनपा १३ काठमाण्डौ
~~<•>~~

[४७]
१.
जीवन जित हार
सम्बन्ध विश्वासिलो भए
हुने बाँच्ने आधार ।
२.
सबै नपाइने किन्न
सम्बन्ध सत्य झुठको
छद्मवेषी गाह्रो चिन्न ।
✍️ संगीता खरेल
चन्द्रागिरी ८ काठमाडौँ
~~<•>~~

[४८]
१.
अटुट रहोस् सम्बन्ध
नहोस् केवल औपचारिकता
मगमगाई रहोस् सुगन्ध ।
२.
लम्बिरहोस् हाम्रो सम्वन्ध
दुखसुख निरन्तर झेल्दै
छरिरहोस् मनोहर सुगन्ध !
✍️ पेम्बा योल्मो
~~<•>~~

[४९]
१.
भाइचाराको राम्रो सम्बन्ध
हामीले मिलेर गर्नुपर्ने
काममा झन् सुगन्ध ।
२.
राम्रो सम्बधको हित
नराम्रो बानी छाेडेपछि
भाइचाराको हुन्छ जित ।
✍️ श्रीकृष्ण धामी – बझाङ
~~<•>~~

[५०]
१.
सम्बन्धले माया भराैँ
व्यवहार राम्रो पारेर
खुसीसँगै प्रेम गराैँ ।
२.
व्यवहारले मन छुन
हुनुपर्छ ज्ञानी विवेकी
सम्बन्ध गाढा हुन ।
✍️ सहयात्री शाेभा अर्याल
रुपन्देही
~~<•>~~

[५१]
१.
सम्बन्ध बिग्रिँदै गयो
तिमीले शङ्का गर्नाले
ठुलो क्षति भयो ।
२.
सम्बन्धको कुरा नगर
माया गर्छु तिमीलाई
मेरै भरमा पर ।
३.
तिमी मेरो साहारा
सम्बन्ध बिग्रियो भने
बनिन्छ मृत्युको आहारा ।
४.
टाढियौ सयौँ कोस
टाढा हुन्छ गाढा
जाँगर चल्छ जोस ।
✍️ ललिता सिन्धुली
~~<•>~~

[५२]
१.
सम्बन्ध गाह्रो टिकाउन
बदनामीको मात्रै खाली
नाम परो बिकाउन ।
२.
जसले सम्बन्ध जोड्छ
अनि बनाउँछ बहाना
आफैँ बाटो मोड्छ ।
३.
हातमा हात मिलाएर
सम्बन्ध अघि बढाऔँ
टुक्रिएको मुटु सिलाएर ।
✍️ लक्षमण देउवा ठकुरी
आदर्श डोटी, हाल भारत
~~<•>~~

[५३]
[१]
आकाश र धरती
खोलाको दुई तिर
सम्वन्ध या पिरथी ?
✍️ ध्रुव श्रेष्ठ
~~<•>~~

[५४]
१.
सम्बन्धमा हुनुपर्छ गाढापन
मायाप्रेम अनि सद्भाव
चल्छ जिन्दगी सादामन ।
२.
नाता सम्बन्धको तलाउ
स्वच्छ निर्मल हुनुपर्छ
संस्कार नभुली चलाऊ ।
✍️ राजेस्वरी राजोपाध्याय
ललितपुर
~~<•>~~

[५५]
१.
सम्बन्ध राम्रो बनाऔँ
सम्झना सधैँ रहन
सद्भावले सौम्य जनाऔँ ।
२.
सम्बन्धले जीवन बन्दछ
सदैव मिलेमा राम्रो
यही मनले भन्दछ ।
✍️ प्रेम थापा “मन”बागलुङ
~~<•>~~

[५६]
१.
सम्बन्ध राम्रो गासौँ
जहाँ जहाँ भएपनि
जीवनमा सधैँ हाँसौँ !
२.
झिल्का काव्य पढौँ
यस पाठशालामा रहेर
सम्बन्ध गाँस्दै बढौँ ।
३.
बत्ती बल्यो झलल
लेख्न जान्दा खेरी
बढ्छ अघि सलल ।
✍️ बेदु न्यौपाने 🇳🇵
~~<•>~~

[५७]
१.
तिम्राे हृदयकाे सगरमाथा
दवाई औँला अञ्जलीले
विरताकाे सुनाैला गाथा ।
२.
कुरेर प्रतीक्षाकाे चाैतारी
भावनाकाे भित्री सागरमा
नछुटोस् सम्बन्धकाे औतारी ।
३.
टुट्नुहुन्न सम्बन्धकाे डाेरी
एकमुठ्ठी श्वास रहुन्जेल्
नजानुस् सहकार्य ताेडी ।
✍️ श्रीबहादुर केसी शैलुङ्गे
भक्तपुर

—-<••: जय झिल्का ! जय साहित्य :••>—-

साप्ताहिक झिल्का लेखन अभ्यासको आठौँ शृङ्खला आइतवार अपरान्ह सम्पन्न भएको छ । झिल्का साहित्य समाज नेपालको आयोजनामा यो अभ्यास शृङ्खला निरन्तर हरेक हप्ता सञ्चालन हुँदै आएको छ ।
साप्ताहिक झिल्का कविता लेखन अभ्यासका विगतका शृङ्खलामाझैँ यसपटक पनि सहभागीहरूको निकै उत्साहप्रद सहभागीता रहेकोे थियो । जसमा नेपाल, भारत, भुटान लगायत विश्वका विभिन्न देशमा रहेर नेपाली भाषा, साहित्यलाई निरन्तर माया गर्नुहुने ६३ जना झिल्काकारहरूको सहभागीता रहेकोे थियोे ।

झिल्का कविताको उन्नयन, विकास र प्रवर्द्धन गर्नका लागि समाजले विभिन्न क्रियाकलापहरू सञ्चालन गर्दै आएको छ । त्यसमध्ये साप्ताहिक झिल्का लेखन अभ्यास शृङ्खला पनि एक भएको र साप्ताहिक रूपमा निरन्तर सञ्चालन गरिने यसका परिकल्पनाकार एवम् झिल्का कविता प्रवर्तक वसन्त अनुभवले बताउनुभयो ।

शृङ्खलाबारे प्रष्ट पार्दै शृङ्खला संयोजक/प्रशिक्षक म्यामराज राईले हरेक हप्ताको शुक्रवार राति १२ बजे अभ्यासको सूचना झिल्का कविता फेसबुक समूहमा राखिने र उक्त सूचनाको कमेन्टमा इच्छुक झिल्काकारज्यूहरूले स्वत:स्फूर्त आफ्ना उत्कृष्ट झिल्काहरू राखेर सहभागीता जनाउन सकिने बताउनुभयो ।

झिल्का कविता, नेपाली माटोमा उम्रिएको एक नवीनतम एवम् लघुतम प्रयोगवादी काव्य विधा हो । जसमा विम्ब, प्रतीक र अलङ्कारको प्रयोग गर्दै चोटिलो पाराले तीन हरफमा लेख्ने गरिन्छ । जसको पहिलो हरफले विषयवस्तुको उठान, दोस्रो हरफले विषयवस्तुको बिस्तार र तेस्रो अर्थात् अन्तिम हरफले भावलाई उत्कर्षमा पुर्‍याई समापन गर्ने गर्दछ । यसका प्रत्येक हरफमा तीन/तीन शब्दहरू हुने गर्दछन् । जम्माजम्मी नौ वटा शब्दमा एउटा झिल्का कविता पूरा हुने भएकोले यसलाई नौ शब्दको कविता पनि भन्ने गरिन्छ ।

झिल्का कविताका तीन हरफ मध्ये पहिलो र तेस्रो हरफमा अन्त्यानुप्रास हुनुपर्ने विधान छ भने दोस्रो हरफ स्वतन्त्र हुने गर्दछ । अर्थात् दोस्रो हरफको अन्त्यमा पहिलो र तेस्रो हरफको अन्त्यानुप्राससॅंग मिल्ने समध्वनिक अक्षर समेत हुनुहुँदैन ।

साप्ताहिक झिल्का लेखन अभ्यास शृङ्खला – ०८ मा सहभागी झिल्काकारहरू-

…
१,
फोहोरको मोहर हौ
प्राप्त व्यवस्था सुधार्न
जनको ढुकढुकीमा छौ ।
२,
नारी सृष्टिको मुहान
उज्यालो बिहान ल्याउने
कहिल्यै घट्दैन सम्मान ।
३,
आहा ! देशको प्रशासक
सगरमाथाझैँ शिर उॅंचो
भक्षक विरुद्धमा रक्षक ।

• म्यामराज राई, भोजपुर
  …
  १)
  कागजमै आहा समृद्धि
  घट्ने चान्सै हुँदैन
  उकालोमा छ मूल्यवृद्धि !
  २)
  बरु छोड्ला सासले
  पटक्कै कुर्सी छोड्दैनन्
  नेता मालको आसले !
  ३)
  आलु भनेर पिँडालु
  बनाई मूर्ख जनता
  छल्न साह्रै सिपालु !
• वसन्त अनुभव, घोराही उपमहानगरपालिका १४, दाङ
  …
  १,
  आँसुको सागर बगेछ
  बन्धन मुटुमा गाँठो
  कसिॅंदै कसिॅंदै सरेछ ।
  २,
  शिवरात्रि भाङ, धतुरो
  ताण्डव नाचेर बिताए
  हाँसोमा भएछ चतुरो ।
  ३,
  नारीको अस्तित्व रहन्छ
  परिश्रम गरेर खान्छन्
  माटोमा कुँदेर सहन्छ ।
• अम्बिका अधिकारी, झापा बिर्तामोड
  …
  १,
  गर्छौँ मिठा कुरा
  मुखले ठिक्क पार्दै
  तर छन् अधुरा।
  २,
  जोगी देखिॅंदैनन् फरक
  भाँडो उही भई
  लागिरहन्छ हामीलाई हरक।
  ३,
  भन्छौँ सबै ठिक
  देखिॅंदैन कतै नयाँ
  अनि लागिरहन्छ दिक।
• अर्जुन प्रसाद चौलागाई, रामेछापः-सुनापति-१, हालः-अमेरिका,बोस्टन।
  …
  १,
  महिला अधिकारका कुरा
  सबैले गरेको देखेर,
  मनै आनन्दित पूरा।
  २,
  नबनोस् एक दिनलाई
  महिला दिवस उत्सव,
  दबाएर हरेक छिनलाई।
  ३,
  मिलाए हातमा हात
  नारीहरू अघि बढ्नेछन्,
  पाए समाजको साथ।
• पुष्पा राई, खोटाङ।
  …
  १,
  हामी नेपालीको माथ
  विश्वको सामु झुक्दैन
  खेलाँची कहिल्यै नठान ॥
  २,
  खान्छौँ आफ्नै पौरख
  खोस्रेर पाखा पहरा
  यसमै मान्छौँ गौरव ॥
  ३,
  आफनै पौरखमा बाँचौँला
  सधैँ रमाउँदै खुसीले
  मिलेर हामी नाचौँला ।
• गुणनिधि घिमिरे अमेरिका
  …
  १,
  नारी अस्तित्व मेटिए
  स्वतन्त्रताको नारा अनर्थ
  न्यायको थाप्लोमा टेकिए ।
  २,
  नारी महान् सम्मान
  छैनन् नारी घरमा
  कसरी चल्छ जहान ?
  ३,
  हरे ! शिव भोला
  नारी अस्तित्व सबैको
  रक्षा गर्नु होला ।
• बेदु न्यौपाने
  …
  १,
  झरेको झर्ना हेर्दा
  भयो अति आनन्द
  मायाले साथमा बेर्दा।
  २,
  रहर मेटिएन मनको
  देखेर आकृति तिम्रो
  लजालु त्यो पनको।
  ३,
  मेरो जीवनको सहारा
  जूनझैँ बनेर आइदियौ
  आकाशको चम्किलो तारा।
• अनुग्रह राना मगर ‘पुष्प’, पाँचखपन नपा – ६ संखुवासभा
  …
  १,
  नारी दिवस अर्थ
  सानी ठुली बुझे
  सत्कर्म गरी गर्व ।
  २,
  लहडमा नलाग सानी
  अगाडि बढ लिएर
  असल आचरणको बानी ।
• देव मगर
  …
  १,
  कागजी बाघ भए
  विकास बाधा भयो
  एकै ठाउँमा गए।
  २,
  मात्र भोटको मिसन
  उखान टुक्का हाली
  सकियो कामको लगन ।
  ३,
  जनताको पसिनामा रजाइॅं
  काले काले मिलेका
  पालैपालो दाग लगाई।
• सुरेशकुमार पाण्डे दाङ घोराही १८
  …
  १,
  फेरि उडायो तारा
  पार्छ पक्कै पनि
  बेथिति जगमग सारा l
  २,
  नउठोस् कृत्रिम बादल
  छेक्न त्यसको आभा
  बजाई बेतालको मादल l
  ३,
  बन्नु दक्ष प्रशासक
  खोजी खोजी भ्रष्टलाई
  डस्नू, बनेर तक्षक l
• बाबुराम गौतम, गुल्मी
  …
  १,
  सबले मिली खाने
  असल नेता अब
  खोज्न कहाँ जाने।
  २,
  कसको गर्नु भर ?
  आफू आफैँसॅंग पनि
  लाग्छ अचेल डर।
  ३,
  कान चिरेका जोगी
  सबै नेता उस्तै,
  खान मात्रै भोगी।
• नवशिला, नवदेव मार्ग, लालभित्ती,मोरङ
  …
  १,
  छैन यहाँ सातुसामल
  अल्छी साइँदुवा मोरो
  पानी उमाल्नू, हरपल ।
  २,
  छैन काम दाम
  घुमीफिरी दिन बिताउने
  चाहियो मिठो माम।
  ३,
  पेट छालाको धोक्रो
  भरिनै पर्छ नभरे
  समातिहाल्छ नि घोक्रो।
• बिके मुखिया, दार्जिलिङ भारत
  …
  १,
  बन्नुपर्छ सुयोग्य नारी
  रिसराग सबै त्यागेर
  घरव्यवहारमा गरौँ सफारी।
  २,
  शिवको भक्त भएर
  तीर्थयात्री मख्ख पार्‍यो
  मठमन्दिर दैनिक गएर।
  ३,
  गृहमन्त्री बने रवि
  भ्रष्टाचार निर्मूल गरेर
  कस्तो बनाउॅंछौ छवि ?
• राज कुमार राजभण्डारी खोटाङ्गे, मध्यपुर ठिमी – ५, राधे राधे भक्तपुर
  …
  १,
  केही गर्न बाँचौँ
  अन्याय सहनु हुँदैन
  शक्ति सामर्थ्य साँचौँ ।
  २,
  कर्तव्य हुँदैन भुल्नु
  पाइॅंदैन मागेर अधिकार
  लक्ष्यहीन किन डुल्नु ?
  ३,
  झनै बिग्रॅंदो रीति
  सकिॅंदैन यसरी जिउन
  भड्किॅंदो सबैको मनस्थिति !
• ऋजु दिल्पाली, ईटहरी १ सुनसरी
  …
  १,
  महान् हुन्छ कर्मले
  सुन्दर देश दुनियाँ
  सजीव सेवा धर्मले !
  २,
  उकाली गर्दै ओराली
  एकसाथ जीवन मार्गमा
  मिलेर बसौँ चौतारी !
  ३,
  हावा चलेछ रातमा
  अनुपम सृष्टि संसार
  शीतको थोपा पातमा !
• आर्त अकुलीन
  …
  १,
  बगेछ आँसुको भेल
  छ मन भक्कानिएको
  कहिले हुन्छ मेल ?
  २,
  किनार छन् दुईतिर
  आफ्नो गतिमा नदी
  हुँदैन कहिल्यै अस्थिर ।
• प्रेम थापा “मन”बागलुङ
  …
  १,
  समयको गरौँ ख्याल
  पल पल सम्झॅंदै
  नत्र भइन्छ बेहाल।
• तोया नाथ चापागाईं, दमक, झापा
  …
  १,
  कस्तो समय आयो
  अरूलाई होच्याई आफू
  रमाउॅंदै सरम पचायो ।
• विजय रिजाल
  …
  १,
  देशमा उजेली छाएन
  अनेकौँ तन्त्र आए
  सुनौलो बिहानी आएन।
  २,
  मान्छे मात्रै फेरियो
  नीति उस्तै उस्तै
  शासन सबैको हेरियो।
  ३,
  उसले सरम पचायो
  सहस्र वितण्डा गरेरै
  फेरि कुर्सी बचायो ।
• नील हरि काफ्ले, सिन्धुली (हाल काठमाडौँ)
  …
  १,
  आफ्नै माटो खोस्रेर
  उब्जनी गरौँ हामी
  धर्ती पसिनाले सिॅंचेर ।
  २,
  बल्ल बन्छ देश
  हातमा हात मिलाउँदै
  सम्हालौँ आफ्नो परिवेश
  ३,
  सुन्दरताको छ खानी
  परिश्रमी किसान छन्
  सबैको सहयोगी बानी ।
• सरिता सेढाई, धादिङ
  …
  १,
  कुरा अधिकारका रहे
  कानुन छ भेदभावपूर्ण
  वकिलहरू बिक्री भए ।
  २,
  अर्थतन्त्र ओरालो लाग्यो
  डुब्ने सङ्घारमा देश
  नेताहरू परपर भाग्यो ।
  ३,
  प्रवासीलाई अधिकार चाहियो
  आफू बसेको देशबाट
  भोट दिन पाइयो ?
• रबि पौडेल ,दक्षिण भारत पाण्डेचरि
  …
  १,
  प्रयास आकाश छुनलाई
  सम्झेर कहिल्यै नरुनु
  बाआमालाई दिन्न रुनलाई ।
  २,
  आफ्नै मान्छेले लडाउॅंछन्
  कसलाई उचाल्दा हुन्छ
  कानमा शङ्ख बजाउॅंछन् ।
  ३,
  महिलाले महिला मारेका
  नेपालको कानुन मनमौजी
  महिलाहरू ओझेल पारेका ।
• चुडामणी देवकोटा, चनपा – १३, काठमाडौँ
  …
  १,
  सलल बगेको खोला
  बाह्र वर्षपछि फर्कन्छ
  साँच्चै फर्केको होला ।
  २,
  पवनले पत्र चलाउँदा
  सितारा घुम्टी झिकेर
  निशापछि रवि सल्बलाउँदा ।
  ३,
  म भाग्यमानी ठानेर
  डोकोमा दुध दुहुन्न
  अडिन्न भन्ने जानेर ।
• झरना विन्दु ‘सरु’, सिराञ्चोक-५,गोरखा, हाल:राइनास-१,लमजुङ
  …
  १,
  अन्याय अत्याचार विकार
  मौलाउन नपाओस् पुनः
  कोही नहोस् सिकार।
  २,
  मौनतामा रुमलिन नपरोस्
  आवाज उठाउनु पर्छ
  कसैले अतिक्रमण नगरोस् ।
  ३,
  हारेको कर्म नभनौँ
  किमार्थ दिदीबहिनी हो
  कर्ममा लागि परौँ ।
• पृथक प्रकृति
  …
  १,
  गर्नेको पुच्छर तान्छ्न्
  बहुमत पाएर चण्डालले
  हैरानी दिएर बान्छन् ।
  २,
  उहिले लाइएन माया
  आँखाको मिठास झझल्को
  अहिले परिगयो छाया ।
  ३,
  हरियाली सुन्दर ठाउँ
  मासेर यसरी आफैँले
  खोजेर कहाँ पाऊँ ।
• रामप्रसाद पुरी, बादेल, खोटाङ
  …
  १,
  मानवले मानवको सेवा
  अति उत्तम हुनेछ
  पुण्य कर्मको मेवा।
  २,
  बन्दछ भविष्य राम्रो
  समयलाई चिन्न सके
  डुबेको जिन्दगी हाम्रो ।
• होम प्रसाद नेउपाने, धरान, सुनसरी
  …
  १,
  ए ! युवा जाग
  बन्नुपर्छ तिमी साहसी
  यसैले विकासमा लाग।
  २,
  सुकेर गयो खहरे
  लाग्छ उसलाई डर
  नबन तिमी सहरे।
  ३,
  माटो माया कति
  गर तिमी सम्मान
  जाँगर छ जति।
• नीमा छिरिङ भोटिया, जलढका कालेबुङ, भारत
  …
  १,
  ओराली झर्दै उकाली
  एकदिन पक्कै आउला
  हामी खेलेको चौतारी !
  २,
  सलसल बग्छ खोली
  उमेर भयो उनको
  पठाउँदा हुन्न भोलि।
  ३,
  नेपालीको बोलीमा मिठोपना
  सगरमाथा घुम्न आउनु
  चारैतिरका मिलेर सबैजना।
• टिकाराम पुन पुकार, छत्रेश्वरी गाउँपालिका – २, सल्यान
  …
  १,
  थापेर आमाको आसिक
  भर रहेनछ जिन्दगीको
  बाँच्न गर्दैछु कोसिस।
  २,
  तेरो मेरो गन्छौ
  फोहर हुन्छ जिन्दगानी
  बेतुक कुरा भन्छौ ।
  ३,
  अर्थपूर्ण जीवन गाथा,
  चाहेर नि भएन
  पल्टिएर उल्टो पासा ।
• मनोहरी पौडेल, गैडाकोट १
  …
  १,
  आज सपना देखियो
  उज्यालो बिहानीपखमा हेर
  दुष्कर्मको समय लेखियो ।
  २,
  सत्कर्म गर्ने गरौँ
  धर्म मान्दै मनुष्यको
  समयमा खुसीले भरौँ ।
  ३,
  नडराऊ दुःख गर्न
  गर्छ पात पलाउने
  फेरि भुइँमा झर्न ।
• धनुष न्यौपाने, गुठीचौर गाउँपालिका – ४, बिगारे जुम्ला
  …
  १,
  दौरासुरुवाल र कोट
  हेर! कत्ति सुहाएको
  छैन मनमा खोट ।
  २,
  नेपाली हामी वीर
  राष्ट्र हाम्रो मुटु
  झुक्न दिॅंदैनौँ शिर ।
  ३,
  हिमाल, पहाड, तराई
  सबै बरोबर यहाँ
  कोही छैनन् पराई ।
• शशीश्री आचार्य
  …
  १,
  नभेटेसम्म बसेका पर
  वैकल्पिक शक्तिक‍ो पनि
  उम्दापनको भएन धर ।
  २,
  हजार गरियो भलाइ
  द्वेषको एउटै काँटीले
  सिध्याई दिए जलाइ ।
• कृष्णकुमार वैद्य, बनेपा ९, काभ्रे
  …
  १,
  एक भई जुटौँ
  अन्त्य गर्न ज्यादती
  अब नारी उठौँ ।
  २,
  किन बढ्छ देशमा
  हत्या हिंसा बलात्कार
  हुन्छ पापीको भेषमा ।
  ३,
  विकास कहिले होला ?
  देशको प्रमुखमा खाली
  कुर्सीमै छोड्लान् चोला ।
• अनिता भण्डारी, ताप्लेजुङ
  …
  १,
  छैन चित्त शान्ति
  देखेर देशको हालत
  मन भयो भ्रान्ति ।
• मन्दिरा सेढाई, मलेखु, धादिङ
  …
  १,
  भो दुर्गति अति
  भुत्ला भुवाझैँ सधैँ
  यो जिन्दगीको गति ।
  २,
  आमोदप्रमोद वर्णन गरी
  बस्छन् मानिस यहाँ
  जीवनचरित्र सोचेर सुधासरि ।
  ३,
  आजन्म भाग्य टाँगी
  कति चल्छ जीवन
  सदैव भीख मागी ।
• विवश पारदर्शी, झापा
  …
  १,
  बर्सियो आँसु खुनको
  झुटले ढाक्न सकिन्न
  नसोध्नु खबर उनको ।
• ताराप्रसाद चापागाईँ, धुनिबेसी
  …
  १,
  बाँच्नु कहाँ गएर ?
  जन्म लिन मनै
  छैन छोरी भएर
  २,
  सधैँ नराम्रो दृष्टि
  मारेर नारी रित्तिए
  के होला सृष्टि ?
  ३,
  विकृतिको आउँछ समाचार
  नारीलाई जोगाएर राख्नु
  देऊ बाँच्ने अधिकार ।
• प्रकृति देवकोटा,चितवन टाँडी
  …
  १,
  हिमाल धपक्क हाँसेर
  दार्जिलिङले लाउँछ मोहनी
  हार्दिक साइनो गाँसेर ।
  २,
  चिया पिउनु सुरुप्प
  हरर बासना चल्यो
  चियाको गुच्छा झुरुप्प।
  ३,
  दिन भयो घमाइलो
  आऊ, साथी घुमाउन
  गरौँ आपसमा रमाइलो ।
• मोती सुब्बा, दार्जिलिङ,निमकी डाँडा
  …
  १,
  जीवन गुजारौँ हाँसेर
  पर्दछ किन रुनु ?
  उपकारी वाचा टाँसेर ।
  २,
  मनुष्य योनिमा हामी
  हौँ प्रभुका दास
  काम गरौँ छामी ।
  ३,
  जानु पर्दैन काशी
  सत्कर्म गरेर हुन्छ
  बसौँ बनेर मृदुभाषी ।
• कार्की डिबी माकुम, सुनवल – ४, नवलपरासी
  …
  १,
  नारी सृष्टिकी खानी
  सन्तान खातिर त्याग
  ल्याउँछिन् उज्यालो बिहानी।
  २,
  लुकाई पीडा नारी
  ओठमा ल्याई हाँसो
  बोकी जिम्मेवारीको भारी।
  ३,
  नारी मैनको रूप
  आफू जलेर उज्यालो
  पग्लन्छे बन्दै धूप।
• सरस्वती श्रेष्ठ
  …
  १,
  आशा भरोसाको आडमा ,
  हिॅंड्यो ऊ अब
  टेकी सबैको ढाडमा ।
  २,
  विश्वास गरे गाँडमा,
  फेर्दै रूप उसले
  लान्छ कि भाँडमा !
  ३,
  रमाउन मन काखमा,
  तिम्रो पनि ध्यान
  नजाओस् ल लाखमा !
• दीपा गुरुङ्ग समभाव, काठमाडौँ
  …
  १,
  जागोस् सबैमा जागरण
  आलस्य जिउमा रहिरहे
  फेरिन्न कहिले आवरण ।
  २
  जुनेलीले बिस्कुन सुकाउँदैन
  संस्कार संस्कृति बुझेको
  इमानदारले कुरा लुकाउँदैन ।
  ३
  प्रदूषित नहोस् माथ
  हरेक महान् कार्यमा
  सदा मिलोस् साथ ।
• त्रिलोचन भण्डारी, मेचीनगर, झापा
  …
  १,
  छेपारोले गीत गाउँदैन
  व्यवस्थाको ठगाइले गर्दा
  रातमा निद्रा आउँदैन ।
  २,
  मान्छे एउटै हामी
  उचाल्दा आकाशमा उड्ने
  जाति पर्‍यौँ दामी ।
  ३,
  पहिलो भेटमा लजायौ
  बिहेपछि त तिमीले
  मेरो बाह्र बजायौ ।
• राजेन्द्र प्रधान ‘पासा’, दार्जिलिङ
  …
  १,
  महिलाले बन्धन तोडेर
  कति बस्नु भान्छामा
  परिचयको बाटो मोडेर।
  २,
  बस्नु कति रोएर
  कमजोर बन्नु हुँदैन
  आँसुले मुख धोएर।
  ३,
  मायाले माया मारेको
  मोहनीले हो कि
  कस्तो पीर पारेको।
• संगीता खरेल, चन्द्रागिरि – ८, काठमाडौँ
  …
  १,
  आशाले बाँधेर राखिन्छ
  विश्वास भए जीवन
  फुस्कियो जहाँ साँचिन्छ ।
  २,
  चिसो बतासले उडाउँदै
  प्रेममा फुल्यो ढकमक्क
  बास्नाले तृषित बनाउँदै।
• बिकास छेत्री अञ्जान, बिजनबारी, दार्जिलिङ।
  …
  १,
  जिन्दगीमा दु:ख काटनु
  सुख कहाँ मिल्छ,
  साँचो माया साटनु ।
  २,
  सफलतामा मेरो हात
  हेरौँ, जित भएपछि,
  बधाईको हुन्छ बात ।
  ३,
  सबैको घरमा नारी
  दु:ख पनि लुकाएर ,
  काँधमा हुन्छ जिम्मेवारी ।
• श्रीकृष्ण धामी, बझाङ
  …
  १,
  यतिमात्र लाग्यो विशेष
  दिइन्छ हत्यारालाई सुरक्षा
  बधाई छ देश ।
  २,
  तस्करीबाट समातिएको सुन
  लागु हुँदैन धनीहरूमा
  मेरो देशको कानुन ।
  ३,
  दिनहुँ हुन्छ बलात्कार
  सरोकार छैन सत्तासीनलाई
  भइरहोस् हिंसा काटमार।।
• बि.कुलुङ, दार्जिलिङ रंगबुल
  …
  १,
  मूल्याङ्कन भएन खुनको
  हातै काटेर लेख्ने,
  गर्थेँ नाम उनको।
• शंकर कार्की, मकवानपुर
  …
  १,
  गन्तव्य खोज्दा पाइन्न,
  बढ्नु पर्छ अघि
  नत्र खिर खाइन्न।
  २,
  अरूको पछि लाग्नु,
  खर्च हुन्छ समयको
  बरु आफू जाग्नु।
  ३,
  जातिले धेरै छुन्छ
  जात मात्र एउटा
  जसमा मानवता हुन्छ ।
• विनोद खाती, मिरिक, दार्जिलिङ
  …
  १,
  वरको सिन्को नसार्ने
  किन परको चिन्ता ?
  आफूले आफैँ लतार्ने।
  २,
  झिल्का त्यसै नसल्का!
  ठुलै शक्ति हो !
  छिनमै मच्चाउँछ तहल्का।
• हरिगोपाल प्रधान, बनेपा – १४ साँगा बजार
  …
  १,
  नलगाउनु कसैलाई खोट
  उम्रिॅंदैन होला कहिल्यै
  बिउबिनाको त बोट ।
  २,
  पर्छ सबैले जान्न
  महिला पुरुष चाहिन्छन्
  यो सृष्टिलाइ धान्न ।
• मन्जु बोहरा, सुदुरपश्चिम बझाङ
  …
  १,
  दुई दिनको जीवन
  छ घामछायाँ जस्तै
  बनाऔँ स्वच्छ मन ।
  २,
  चल्दछ जीवनको खेल
  सुखदुःख हुनु स्वभाविक
  यदाकदा हुन्छ जेलझेल ।
  ३,
  कहिले आँसु बगाउने
  कहिलेकाहीँ यो जिन्दगीमा
  खुसियाली मात्र मनाउने ।
• रसज्ञ छहरा
  …
  १,
  आवरण मात्रै चटक्कै
  कृतिको उपसंहार पढ्दा
  मूल्यबोध पाइएन पटक्कै।
  २,
  धनकै मात्र लोभ
  मान सम्मान छैन
  यसैले हुन्छ विक्षोप।
  ३,
  दन्तेकथा हुन गयो
  संस्कार संस्कृति सबै
  भालुकै कन्पट भयो।
• पेम्बा यल्मो
  …
  १,
  पीडा अनेकौँ बोकेर
  बाँचेका धेरै नारी
  इच्छा आकाङ्क्षा रोकेर ।
  २,
  ईश्वर पाउन भाकियो
  शत्रुको आँखा लागेर
  खाल्डामै फेरि जाकियो ।
• रचना शर्मा ‘प्रतीक्षा’
  …
  १,
  भगवान्‌को शरण पर्छु
  शुभ प्रभातको सबैलाई
  हार्दिक नमन गर्छु।
  २,
  न फुर्सद हुन्छ
  झिल्का लेखन अरूको
  पढ्दा मन छुन्छ।
  ३,
  औधी साहित्यमा चासो
  बेफुर्सदी यहाँ बेकाम
  थाप्छु झिल्काको पासो
• कोपिला अधिकारी, गोरखा सिरानचोक
  …
  १,
  हामी आजका नारी
  सबल अनि सक्षम
  काँधमा हाम्रो जिम्मेवारी ।
  २,
  नसोच हामीलाई दास
  सृष्टिको सुन्दर सृजना
  हामी हौँ खास ।
  ३,
  नारी आफैँ उठौँ
  मागेर पाइने होइन
  अधिकारको लागि जुटौँ ।
• रुना कर्माचार्य दाहाल, चितवन
  …
  १,
  छैनौँ असल मानव
  देखिन्छ भेटिन्छ खराबी
  प्रवृत्तिको सबै दानव ।
  २,
  जीवन सुखका लायक
  पोख्छन् असन्तुष्टि सबैले
  छैनन् उपयुक्त नायक ।
  ३,
  ढाँटको खेतीमा गयो
  मन जितेनौँ कामले
  सत्य मासिएझैँ भयो ।
• रामप्रसाद पुरी, बादेल, खोटाङ
  …
  १,
  निद भयो भङ्गै
  आहारा खोज्न उठे,
  भालेको डाकसॅंग दङ्गै ।
  २,
  रगतलाई कालो पारी
  घरबार राम्रो सिॅंगार्छु
  बाँझो नराखी बारी ।
  ३,
  हाँस‍ो अधरमा छरी
  अन्धकारलाई च्याती दिन्छु,
  सङ्घर्षमा अघि सरी ।
• सीमा कार्की समर्पण
  …
  १,
  लाग्छौँ दिवस मनाउन
  बरु सबै जागौँ
  देश सुन्दर बनाउन ।
  २,
  गरौँ विभाजन फोहरको
  नागरिक बने सचेत ,
  देशमा वर्षा मोहरको।
  ३,
  विवेकको उपयोग गरौँ
  सत्यको दिई साथ ,
  न्यायलाई विश्वासले भरौँ ।
• सुस्मिता अधिकारी, काठमाडौँ
  …
  १,
  राजनीतिमा भयो खेल
  जनता सधैँ मारमा
  गर्छन् नेता जालझेल ।
  २,
  जनता हामी भेडा
  सधैँ विश्वास गर्ने
  नेता हुन्छन् टेडा ।
• बुद्धिमान दनुवार ( सुरुङ्गेली कान्छो ), कनकाई – ४ झापा
  …
  १,
  आउँछिन् सधैँ जुनेलीमा
  लुटाएर निशामा कौमार्य
  जान्छिन् फर्की उजेलीमा ।
  २,
  उपभोग्य साधन रे
  कठै ! कस्तो सोच ?
  उपभोक्ता मर्द ए !
  ३,
  आयौ रश्मि जसरी
  स्वर्णिम रात भुलेर
  जाऊ भनूँ कसरी ?
• नेत्र घिमिरे, सूर्यविनायक ,भक्तपुर
  …
  १,
  ठुला गरे कुरा
  संसदमा बसेर नेताले
  काम सबै अधुरा ।
  २,
  दौरासुरुवालको छ सान
  नेपालीको एउटा छुट्टै
  भाषा संस्कृति पहिचान!
• कला ढकाल, झापा

::::::::जय झिल्का साहित्य ! :::::::::