Category: मुख्य खबर

साताका तीन लघुकथा हिमालयन दृष्टि र नमस्ते आधुनिक लघुकथा मञ्च बिचको सहकार्यमा सञ्चालित साप्ताहिक स्तम्भ हो । यस स्तम्भमा नमस्ते आधुनिक लघुकथा मञ्चको भित्तोमा साताभर प्रेषित लघुकथाहरू मध्ये मञ्चले छानेर पठाएका उत्कृष्ट तीन लघुकथाहरू प्रकाशन हुने गर्दछन् ।

यस साताको (६२औँ) शृङ्खलाका लागि लघुकथाकार बाबुकाजी सुवाल ‘विकेश निराशी’को लघुकथा ‘बुढो हड्डी’, लघुकथाकार सुरेशकुमार पाण्डेको लघुकथा ‘विवश’ र लघुकथाकार प्रतिज्ञा प्रतिज्ञाको लघुकथा ‘झोला’ उत्कृष्ट तीनभित्र परेका छन् ।

——————-<•>——————

[१]
लघुकथा: बुढो हड्डी

✍️ बाबुकाजी सुवाल ‘विकेश निराशी’
एक महिनाअघि विदेशबाट फर्केको नाति सहनीलाल चार पाँच जना मान्छे जम्मा पारेर आएको देखेर खरको छाप्रोबाहिर आँगनमा राखेको मेचमा घाम तापेर बसेकी नथुनी बज्यै अचम्ममा परिन् ।
-“बाबु माइला, किन मान्छे ल्याएको ? के गर्न लाग्यौ ?” नथुनीले नातिलाई सोधिन् ।
-“परको त्यो बारीको आँपका बोटहरू काट्न लागेको । अब त्यहाँ घर बनाउनु पर्छ, हजुरआमा ।” सँगै आएका मान्छेहरूलाई बन्चराहरू र डोरी सुम्पिँदै सहनीलालले भन्यो ।

-“त्यो आँपबारी हाम्रा बाआमा समान छन् बाबू ! नमास्नू, त्यसलाई । हाम्रा बाजेबराजुदेखि हामी सबैलाई पालेको छ, त्यसले । त्यही बारीको आँप तिमीहरूले खायौ, बढ्यौ, पढ्यौ र आज पुगिसरी भयौ । अब मास्यौ भने पाप लाग्छ, बा ! नमास ।”
नथुनी बज्यैले गहभरि आँसु पारेर गला अवरुद्ध गर्दै भनिन् ।
-“अब ती आँपका रुखहरू बुढा भइसके । फल पनि राम्रो दिँदैन, तिनको के काम, हजुरआमा ?” सहनीलालले बज्यैलाई सम्झायो ।
-“हो त नि है ! यो बुढो हड्डीको के काम ?” नथुनी बज्यैले आँखाबाट बर्र आँसु झारिन् र बर्बराउँदै मेचबाट भुइँमा ढलिन् अनि पर्लक्क आँखा पल्टाइन् ।

२०८१ भाद्र १० गते श्रीकृष्ण जन्माष्टमी
——————-<•>——————

२)
लघुकथा: विवश

✍️ सुरेशकुमार पाण्डे
-“साहुजी ! मेरो छोरी बिमार छिन् । कृपया मलाई पाँच हजार ऋण दिनुहोस्; मेरो तलबबाट चुक्ता गरुँला ।” सेरुले साहु मुरलीधरसँग बिन्ती बिसायो ।
-“हेर सेरु ! मसँग एउटा फुटेको कौडी छैन यो वेला । तँलाई कसरी दिउँ ? अरू यता सुन् तँ काम नसकिकन नजानू नि ।” मुरलीधरले सहयोग दिनुको सट्टा उल्टै रोक्यो ।
-“तर साहुजी मेरो छोरीको जिन्दगी दाउमा छ । उनलाई एक सय चार डिग्री जरो छ । अस्तिदेखि पैसा नभएर सदरमुकाम ठूलो अस्पतालमा लैजान सकेका छैनौँ । कृपया मलाई सके त थोरै रुपियाँ ऋण दिनु, नसके मलाई नरोक्नु । दुई दिनको बिदा दिनुहोस् ।” सेरुले फेरि दुवै हात जोड्यो ।

-“तीन दिनदेखि नमरेकी तेरी छोरी आजै मर्छे ? काम नसक्दै तँलाई म छुट्टी दिन सक्दैनँ । काम सकेर जा, अनि फेरि भोलि कामको बेला आइपुग नि । नत्र काममा नआए पनि हुन्छ बुझिस् ।” मुरलीले आफ्नो अडान छाडेन ।

उता सेरु अत्यन्तै चिन्तित थियो । पाँच वर्षकी छोरी बिरामी भएकोले ‘कहाँ लिएर जाने’ भन्ने चिन्ता थियो । साहुले पैसा दिन पनि मानेन ।
ऊ आँगनीमा व्याकुल अवस्थामा उभिएको थियो । साहु मुरलीधर कुर्सीमा विराजमान थियो ।
-“साहुजी नमस्ते !” प्रदिप टुप्लुक्कै आइपुग्यो ।
-“सेरु ! अर्को कुर्सी ले त भित्रबाट ।” साहुले आदेश गर्यो । सेरुले कुर्सी ल्याइदियो ।
-“पर्दन सर ! म बस्न लाग्दैन । बरु यो दशहजार रकम राख्नुस्, अरू पछि हिसाब गरौँला ।” प्रदिपले दशहजार रुपैयाँ मुरलीधरलाई थमायो र फर्कियो ।

सेरु मनैमन खुसी भयो । साहुसँग रुपैयाँ आयो । ‘अब मेरो छोरीको उपचार हुन्छ ।’
-“साहुजी ! पैसा आइहाल्यो । अब मलाई मेरो तलब दिनुहोस् ।” फेरि हात जोड्दै ऊ मुरलीधरको अगाडि उभियो ।
-“सेरु ! यो पैसा अर्कै कामको लागि हो, दिन मिल्दैन । अरू पैसा सुको छैन ।” मुरलीधरले फेरि पनि बहाना बनायो ।

सेरुको सहनशिलताको बाँध टुट्यो । उसले मुरलीधरको हात मरक्क मर्क्याइदियो र सबै पैसा खोस्यो । घरमा अरू कोही पनि थिएनन् । त्यसपछि सेरु फटाफट घर गयो र छोरीलाई अस्पताल लगेर भर्ना गर्यो । केहीबेरमै प्रहरी लिएर मुरलीधर अस्पताल पुग्यो ।
-“सर ! सेरुले मसँग एकपल्ट छोरी बिमार छ भनेको भए म आफैँ अस्पताल पुराइदिन्थेँ । तर यो डाँकाले मलाई मार्नै खोज्यो । यसलाई छोड्नु हुँदैन ।” मुरलीधरले छाती चौडा गराउँदै भन्यो । उता सेरुले प्रहरीलाई मोबाइलमा रिकार्ड गरेको सुनाउँदै थियोे ।

दाङ घोराही १८
२८-०८-२०२४(१२-०५-२०८१)
——————-<•>—————–

३)
लघुकथा: झोला

✍️ प्रतिज्ञा प्रतिज्ञा
-“जाने बेलामा हाँसेर बिदा गर्नु है ” उनले भने तर उनको आँखाहरू भरिएका थिए । आँसु खस्नलाई हतार गरिरहेका थिए ।

बुढी आमाले सकी नसकी छोराको निधारमा रातो टीका टाँस्दै आशिर्वाद दिइन् ।
-“भगवानले तेरो सधैँ रक्षा गरुन् !”
उनलेे श्रीमती र आमासँग बिदा मागेर जान आँटेका थिए, आमाले प्रश्न गरिन् ।
“बाबु ! झोला गरुङ्गो छ, कसरी लग्छस् ?”

उनले दुखी हुँदै भने ।
-“योभन्दा त पीरको झोला बोक्न गाह्राे हुँदोरहेछ, आमा !”

मेहेलकुना सुर्खेत
२०८१/५/१३
——————-<•>——————-

झिल्का लेखन अभियानको २७ औँ शृङ्खला (श्रीकृष्णाष्टमी विषयक) सम्पन्न भएको छ । झिल्का साहित्य समाज नेपालको आयोजनामा उक्त झिल्का लेखन कार्यक्रम सञ्चालन गरिएको थियोे ।

झिल्का कविता लेखनको यस विशेष अभियानमा पनि विगतका शृङ्खलाहरूमाझैँ सर्जकहरूको निकै उत्साहप्रद सहभागीता रहेकोे थियो । जसमा नेपाल, भारत, भुटान लगायत विश्वका विभिन्न देशमा छरिएर रहनुभएका नेपाली भाषा, साहित्यलाई निरन्तर माया गर्नुहुने ३३ जना झिल्काकारहरूको सहभागीता रहेकोे थियोे ।

झिल्का कविताको उन्नयन, विकास र प्रवर्द्धन गर्नका लागि समाजले विभिन्न क्रियाकलापहरू सञ्चालन गर्दै आएको छ । त्यसमध्ये झिल्का लेखन अभियान पनि एक भएको र नेपाली समुदायका चाडपर्व, उत्सव लगायत विभिन्न विशेष अवसरहरूमा निरन्तर सञ्चालन गरिने यसका परिकल्पनाकार/प्रवर्तक/प्रशिक्षक वसन्त अनुभवले बताउनुभयो ।

झिल्का कविता, नेपाली माटोमा उम्रिएको एक नवीनतम, लघुतम, प्रयोगवादी काव्य विधा हो । जसमा विम्ब, प्रतीक, अलङ्कारको प्रयोग गर्दै चोटिलो पाराले तीन हरफमा लेख्ने गरिन्छ । जसको पहिलो हरफले विषयवस्तुको उठान, दोस्रो हरफले विषयवस्तुको बिस्तार र तेस्रो अर्थात् अन्तिम हरफले भावलाई उत्कर्षमा पुर्‍याई समापन गर्ने गर्दछ । यसका प्रत्येक हरफमा तीन/तीन शब्दहरू हुने गर्दछन् । जम्माजम्मी नौ वटा शब्दमा एउटा झिल्का कविता पूरा हुने भएकोले यसलाई नौ शब्दको कविता पनि भन्ने गरिन्छ ।

झिल्का कविताका तीन हरफ मध्ये पहिलो र तेस्रो हरफमा अन्त्यानुप्रास हुनुपर्ने विधान छ भने दोस्रो हरफ स्वतन्त्र हुन्छ तर सकभर समध्वनीक नभएमा उत्तम मानिन्छ ।

सहभागी झिल्काकारहरूका उत्कृष्ट झिल्का कविताहरू-

---

१)
नटखट कृष्ण काले
गोपीनीको मन मुटुमा
चट्ट डेरा जमाइहाले ।
✍️
वसन्त अनुभव

घोराही, दाङ

२)
श्रीकृष्णको मुरली साधना
आज कृष्ण जन्माष्टमीको
सबैमा मङ्गलमय शुभकामना !
✍️

बेदु न्यौपाने

३)
श्रीकृष्ण जन्माष्टमी मनाएँ
सबैलाई शुभकामना छ
पूजा गरेर जनाएँ !
✍️

अम्बिका अधिकारी

४)
कृष्ण जन्माष्टमीको शुभकामना
शक्तिको अपरम्पार उनी
गरौँ शुध्दताले याचना !
✍️
शोभा आचार्य गौतम

काठमाडौँ

५)
श्रीकृष्ण जन्माष्टमी मनाउँदै
एकमाथि छन् अनेक
झिल्का कविता बनाउँदै !
✍️
रबि पाैडेल

दक्षिण भारत पाण्डेचरी

६)
पिरतीमा देखिन्छन् धोएका
अछुतो देखिन्नन् कोही
भेटिएनन् संसारमा नरोएका ।
✍️

चुडामणी देवकोटा

७)
अष्टमीको मनोरम पर्व
मनाउँदै रमाउँदै हामी
सबैले गरौँ गर्व !
✍️

मोती सुब्बा

८)
अत्याचारको अन्त्य गर्ने
अलौकिक शक्तिका धनी
गर्छन् सबैलाई मनपर्ने !
✍️

कला ढकाल

९)
हिन्दुले मान्ने पर्व
तीजको छेउछाउ पर्ने
सबैलाई लाग्छ गर्व !
✍️

भगवती दवाडी, झापा

१०)
श्रीकृष्ण जन्माष्टमीको दिन
मानेर चाडको रूपमा
मनाउन भए तल्लीन !
✍️

पृथक प्रकृति, झापा

११)
काले कृष्ण गोपाल
जगतभरि तिम्रै चर्चा
हे देवकी नन्दलाल !
✍️
सुनगाभा पोखरेल

नेपालगन्ज

१२)
चुनौतिको गरौँ सामना
सबैमा सफलता मिलिरहोस्
श्रीकृष्ण जन्माष्टमीको शुभकामना !
✍️

पुष्पा राई, खाेटाङ

१३)
पुगोस् सबको चाहना
श्रीकृष्ण जन्माष्टमीको सबैलाई
हार्दिक हार्दिक शुभकामना !
✍️
वेल थोकर तामाङ

मकवानपुर, बकैया, कर्माया

१४)
हिंँड्छन् बाँसुरी बजाउँदै
काले कृष्ण नक्कले
सैयौँ गाेपीनी कजाउँदै ।
✍️
राज कुमार राजभण्डारी खाेटाङ्गे

मध्यपुर ठिमी ५ संगम काेलाेनी राधे राधे भक्तपुर

१५)
बन्दैनन् पोशाक लगाई
बालख कृष्ण बन्छन्
केवल कुसंस्कार भगाई !
✍️
सुरेशकुमार पाण्डे

दाङ घोराही १८

१६)
कृष्णको शरणमा जाऔँ
मनको शुद्धताको लागि
भजन कीर्तन गाऔँ !
✍️
अर्जुन प्रसाद चौलागाई
रामेछापः-सुनापति-१

हालः-क्यानडा,क्यालगरी।

१७)
मनको गहिराइलाई बुझ्ने
ज्ञान दिए कृष्णले
अन्तर मनसङ्ग जुझ्ने ।
✍️
दीपा समभाव

दुबेकोल खोटाङ्ग

१८)
मन भए पवित्र
बनाउछन् भन्छन् उनैलाई
कृष्णले परम मित्र ।
✍️
सीमा कार्की समर्पण

मेलचोक पर्सा

१९)
कृष्ण जन्माष्टमीको कामना
फैलिरहोस् सुगन्धको सुवास
पुराहोस् सबैको मनोभावना !
✍️

कृष्ण बजगाई

२०)
गर्छु श्रीकृष्णमा बन्दना
आफ्नै आस्थाको संस्कार
श्रीकृष्ण जन्माष्टमीको शुभकनमना !
✍️

ऋजु दिल्पाली

२१)
चोरेर खाने दही
हरे ! कृष्ण मुरारे
मान्ने हामी सही ।
✍️

नागेन्द्रप्रसाद यादव

२२)
कृष्ण जन्माष्टमी आज
सबैलाई सुखी राख्नू
हाम्राे बचाउनू लाज !
✍️
सविता भट्टराई

जनकपुर

२३)
कृष्ण मुरली बजाइदेऊ
तिम्रो गर्दछु आराधना
देशबाट कंसलाई हटाइदेऊ ।
✍️
सतीश पण्डित

भानु६ चुँदी तनहूँ

२४)
पहिरन भएपनि साधा
साह्रै सुन्दर देखिएकी
कृष्णकी प्यारी राधा !
✍️
काजल न्यौपाने

भोजपुर,बोखिम।

२५)
विष्णुको रूप लिएर
विभिन्न लिला देखाउथे
चोरीचोरी दही पिएर ।
✍️

ललिता गिरी सिन्धुली

२६)
असत्यको संहार गर्न
आउनू कृष्ण फेरि
विश्वमा मानवता भर्न ।
✍️
सुस्मिता अधिकारी

काठमाडौँ

२७)
श्रीकृष्णको मुरलीको धुन
सुनेर गोपिनीहरू मख्ख
बजाउने भगवान हुन ।
✍️

धनमाया चौधरी

२८)
मनमा श्रीकृष्णको नाम
हुंँदैन कहिल्यै अनिष्ट
फत्ते हुन्छन् काम !
✍️

लोकबहादुर क्षेत्री

२९)
नदेऊ आँसु झर्न
अधर्मी धेरै भए
आइदेऊ उद्दार गर्न ।
✍️
अन्मोल मुस्कान

तकदाह छाउनी, दार्जिलिङ।

३०)
कृष्ण कृष्ण बोलेर
भजन गाऔँ सबैले
हृदय यो खोलेर !
✍️
त्रिलोचन भण्डारी

मेचीनगर,झापा

३१)
कृष्णको भजन गाउँदै
भक्तजन बसेका छन्
श्रीकृष्ण अष्टमी मनाउँदै ।
✍️
बुद्धिमान दनुवार ( सुरुङ्गेली कान्छो )

कनकाई ४ झापा

३२)
कृष्णाष्टमीको हार्दिक शुभकामना
सुखशान्तिसँग बाँच्ने रहरहरू
पूर्ण होउन् मनोभावना !
✍️

गुणनिधि घिमिरे, अमेरिका

साप्ताहिक झिल्का लेखन अभ्यासको ३२ औँ शृङ्खला आइतवार अपरान्ह सम्पन्न भएको छ । झिल्का साहित्य समाज नेपालको आयोजनामा यो अभ्यास शृङ्खला निरन्तर हरेक हप्ता सञ्चालन हुँदै आएको छ ।
साप्ताहिक झिल्का कविता लेखन अभ्यासका विगतका शृङ्खलामाझैँ यसपटक पनि सहभागीहरूको निकै उत्साहप्रद सहभागीता रहेकोे थियो । जसमा नेपाल, भारत, भुटान लगायत विश्वका विभिन्न देशमा रहेर नेपाली भाषा, साहित्यलाई निरन्तर माया गर्नुहुने ६४ जना झिल्काकारहरूको सहभागीता रहेकोे थियोे ।

झिल्का कविताको उन्नयन, विकास र प्रवर्द्धन गर्नका लागि समाजले विभिन्न क्रियाकलापहरू सञ्चालन गर्दै आएको छ । त्यसमध्ये साप्ताहिक झिल्का लेखन अभ्यास शृङ्खला पनि एक भएको र साप्ताहिक रूपमा निरन्तर सञ्चालन गरिने यसका परिकल्पनाकार एवम् झिल्का कविताका प्रवर्तक वसन्त अनुभवले बताउनुभयो ।

शृङ्खलाबारे प्रष्ट पार्दै शृङ्खला संयोजक/प्रशिक्षक म्यामराज राईले हरेक हप्ताको शुक्रवार राति १२ बजे अभ्यासको सूचना झिल्का कविता फेसबुक समूहमा राखिने र उक्त सूचनाको कमेन्टमा इच्छुक झिल्काकारज्यूहरूले स्वत:स्फूर्त आफ्ना उत्कृष्ट झिल्काहरू राखेर सहभागीता जनाउन सकिने बताउनुभयो ।

झिल्का कविता, नेपाली माटोमा उम्रिएको एक नवीनतम एवम् लघुतम प्रयोगवादी काव्य विधा हो । जसमा विम्ब, प्रतीक र अलङ्कारको प्रयोग गर्दै चोटिलो पाराले तीन हरफमा लेख्ने गरिन्छ । जसको पहिलो हरफले विषयवस्तुको उठान, दोस्रो हरफले विषयवस्तुको बिस्तार र तेस्रो अर्थात् अन्तिम हरफले भावलाई उत्कर्षमा पुर्‍याई समापन गर्ने गर्दछ । यसका प्रत्येक हरफमा तीन/तीन शब्दहरू हुने गर्दछन् । जम्माजम्मी नौ वटा शब्दमा एउटा झिल्का कविता पूरा हुने भएकोले यसलाई नौ शब्दको कविता पनि भन्ने गरिन्छ ।

झिल्का कविताका तीन हरफ मध्ये पहिलो र तेस्रो हरफमा अन्त्यानुप्रास हुनुपर्ने विधान छ भने दोस्रो हरफ स्वतन्त्र हुने गर्दछ । अर्थात् दोस्रो हरफको अन्त्यमा पहिलो र तेस्रो हरफको अन्त्यानुप्राससॅंग मिल्ने समध्वनिक अक्षर नभएमा उत्तम मानिन्छ ।

साप्ताहिक झिल्का लेखन अभ्यास शृङ्खला- ३२ मा सहभागी झिल्काकारहरूका सुन्दर झिल्काहरू-

…
१,
डम्फु तिमी बजाउॅंछौ
केही नसोची दायाँबायाँ
आखिरीमा के पाउॅंछौ ?
२,
बोकेर एउटा आनीबानी
हात्तीको दाँत देखाउॅंछौ
भन्न नपाइएला पानी ।
३,
अन्नपानीले बाँचेको ज्यान
अहम् भावना किन ?
हृदयबाटै गरौँ योगदान ।

• म्यामराज राई
  …
  १,
  माटोमा जन्मिएर हामी
  नगरौँ हेला कसैलाई
  नभनौँ दमाई, कामी !
  २,
  रगत एउटै हुन्छ
  काटे सबैको रातो
  गालीले मुटु छुन्छ ।
  ३,
  चुहिने छाता हातमा
  छेकिॅंदैन पानि पनि
  कति हिॅंडाउनु साथमा ?
• रवि पौडेल, दक्षिण भारत पाण्डेचरी
  …
  १,
  सबैको एउटै धरती
  टाढा नजिक छैनौ
  होस् सबैको अग्रगति।
  २,
  माया बसोस् गाढा
  रगत सबैको एउटै
  नभनौँ नजिक टाढा।
  ३,
  फूलको बास्ना मिठो
  सबैलाई दिने उही
  नलागोस् कसैलाई टिठो।
• अर्जुन प्रसाद चौलागाई, रामेछापः-सुनापति-१
  हालः-क्यानडा,क्यालगरी।
  …
  १,
  जातीय विभेद नगरौँ
  मानव हामी एउटै
  मनमा ज्ञान भरौँ ।
  २,
  आफ्नो संस्कार बचाऔँ
  सबैले बुझ्ने गरौँ
  इतिहासको बाटो रचाऔँ ।
  ३
  भलाई हुन्न डम्फुले
  काम गरेर देखाऊ
  बजाउँछ डम्फु लम्फुले ।
• वेदु न्यौपाने
  …
  १,
  तिज पर्व आयो
  दर खाँदै खुसी
  महिना नै बितायो ।
• ताराप्रसाद चापागाईँ
  …
  १
  एक हातले ताली
  बज्दैन भन्ने बुझ्दैनौ
  भेट्छौ समाजको गाली ।
  २
  हिंसा अहंभावना लोभ
  काम क्रोध ईर्ष्याले
  दुनियाँदारमा बढ्दछ क्षोभ ।
  ३
  सक्छौ गर सत्कर्म
  अपराध नगर कहिल्यै
  कम्तिमा थाम्नु स्वधर्म ।
• गुणनिधि घिमिरे, अमेरिका
  …
  १
  परम्परा त्यागेर किन ?
  विकृति फैलाउँदै यसरी
  सम्झेर लाग्छ घिन।
  २
  तीन दिनको पर्व
  महिना दिनभरि मनाउने
  कसरी गर्नु गर्व।
• सङ्गीता खरेल, काठमाडौं
  …
  १,
  कतै तिजको लहर
  कतै डम्फुको ताल
  विविधताको काठमाडौं सहर !
  २,
  चल्नु हुँदैन कुसंस्कारमा
  हुनुपर्छ नि बहस
  जातमा होइन विचारमा !
  ३,
  कसले बुझ्छ मोल
  पेलिनुपर्छ निर्धाले मात्रै
  रूप फेर्दैछ कोल !
• दीपा समभाव, दुबेकोल खोटाङ्ग
  …
  १,
  बसी खाने ठालु
  किसानलाई दु:ख दिए
  फुट्ला तिम्रो तालु।
  २,
  परिश्रमले धन कमाउनु
  सुखमय जिन्दगी बनाई
  हर्ष उल्लासले रमाउनु।
  ३,
  तिजको लहर आयो
  दर खाने निउॅंले
  महिना दिन बितायो ।
• राज कुमार राजभण्डारी खोटाङ्गे, मध्यपुर ठिमी ५ संगम कोलोनी राधे राधे भक्तपुर ।
  …
  १,
  पत्रकारिता कमाउ धन्दा
  नबनाऊँ सचेत बनौँ
  धनले इमान् मन्दा।
  २,
  फोहोर भयो राजनीति
  अराजक भए लिडर
  सफा हुँदैन सितिमिती।
  ३,
  पहेँलो सेतो पोशाक
  बेइमान लुक्ने टालो
  बनाए सत्य खाक।
• सुरेशकुमार पाण्डे, दाङ घोराही १८
  …
  १,
  नौमती बाजा बजाएर
  आजै घर भित्र्याउॅंछु
  तिमीलाई डोलीमा सजाएर ।
  २,
  भनेको मान खुरुक्क
  धेरै जिद्दी गरेमा
  बोकेर लैजान्छु जुरुक्क ।
  ३,
  नसुन अर्काको कुरा
  मनमा भएका रहरहरू
  सबै गरिदिन्छु पूरा ।
• लक्ष्मण देउवा, डोटी (हाल भारत चेन्नई)
  …
  १,
  सेलोमा डम्फु बजाउॅंछु।
  डम्फु तामाङको चिनारी ।
  यसैमा पहिचान पाउॅंछु ।
• वेल थोकर तामाङ
  …
  १,
  मलाई जालमा पार्यौ
  बस्यौ विदेश गएर
  धुरुधुरु रुवाइ मार्यौ।
  २,
  यति सुन्दर देश
  हाम्रो कारणले त
  बिग्रँदै गयो परिवेश।
  ३,
  छैन हाँसो ओठमा
  नलागे पनि विश्वास
  गर्नुपर्ने कालो कोटमा।
• सतीश पण्डित, भानु६ चुँदी तनहूँ (हाल चनपा ६ मातातीर्थ)
  …
  १,
  खोलेर बात मनको
  कुरा गरौँ मिलेर
  भलो हुन्छ जनको।
  २,
  दिल छोयो मेरो
  राम्रो तिम्रो कुराले
  नाच्यो नयन सेरोफेरो।
  ३,
  फूलको बिरुवा रोपेको
  आहा! बगैंचामा सुन्दरता
  देखियो धर्तीलाई छोपेको ।
• अनुग्रह राना मगर ‘पुष्प’, पाँचखपन न. पा. ६ संखुवासभा
  …
  १,
  गरेर काम खास
  खुसीले हरेक मनमा
  हुन्छ ईशको बास !
• आर्त अकुलीन
  …
  १,
  देशमा जताततै पहिरो
  गाउँ भयो युवाविहीन
  समाजमा चिन्ता गहिरो।
  २,
  देशमा भ्रष्टाचारको जालो
  देश छाडेर नजाऔॅं
  समाऔॅं फटाहाहरूको कठालो।
  ३,
  घरबारीमा सुन फल्छ
  युवाहरू एकमतले उठ
  भ्रष्टाचारीको सत्ता ढल्छ।
• चुडामणी देबकोटा, पुरानोनैकाप काठमाण्डौ
  …
  १,
  बोकेर डरको भारी
  कतै पनि अब
  सुरक्षित छैन नारी ।
  २,
  कस्तो हुन्छ दृष्टिमा
  सुरक्षित छैन कतै
  छोरी नजन्मिऊन् सृष्टिमा ।
  ३,
  सबै अघि सर्नुपर्छ
  अन्त्य गर्न ज्यादती
  हामी लक्ष्यमा लागिपर्नुपर्छ ।
• अनिता भण्डारी, ताप्लेजुङ
  …
  १,
  कहिलेसम्म बस्ने मागी
  यी देशद्रोही कहिल्यै
  सोचेनन् देशको लागि ।
  २,
  देशमा अँध्यारो छायो
  एमसीसी र एसपीपीले
  अमेरिकी सेना आयो ।
  ३,
  सकिन्न कहिले छेकेर
  दलालहरू मोटाएका छन्
  युवा सबै बेचेर ।
• दीप गोले तामाङ, रौतहट
  …
  १,
  नेपाली माटो भुलेर
  किन त्यतै रमायौ
  उमेर गयो डुलेर!
  २,
  किन दास बन्दैछौ
  पसिना बेचेर रमायौ
  नेपाल हाम्रो भन्दैछौ ।
  ३,
  फर्केर आउलौ नेपाल
  उजाड बनाए देशयो
  बनाउँ सुन्दर विशाल!
• कमल प्रसाद बगाले रेग्मी, वालिङ्ग बजार स्याङ्जा
  …
  १,
  धनको धेरै खोजीमा
  आफैलाई कहिले नबेचौं
  केही नरहोस् गोजीमा।
  २,
  प्यार थियो राधामा
  घृणाको जिन्दगी नबिताऔॅं
  सकियोस् जीवन आधामा।
  ३,
  पसिनाको कमाई रसिलो
  धर्य राखौं मनलाई
  इज्जत बाधौँ कसिलो।
• अन्मोल मुस्कान, तकदाह छाउनी, दार्जिलिङ।
  …
  १,
  हाँसो बालापनले पायो
  समय बलवान् हुन्छ
  खुसी जिम्मेवारीले खायो ।
  २,
  सबै समयको खेला
  परिस्थिति वक्र भएपछि
  लाग्छ चुनौतीको मेला !
  ३,
  मानसिक अपाङ्ग हुन्छ
  अन्धभक्त कार्यकर्ता हुँदा
  मुलुक एक्लिॅंदै रुन्छ ।
• ऋजु दिल्पाली, ईटहरी १ सुनसरी
  …
  १,
  तिथि पाइने पात्रो
  जिउँदो रहँदा कहिल्यै
  किन्न नपाइने कात्रो।
  २,
  संस्कारमा जीवन सारौँ
  मनमा प्रभु बन्दना
  जीवनलाई मात्र सुधारौँ ।
• कार्की डिबी माकुम, सुनवल-४, नवलपरासी
  …
  १,
  श्रीमती सुन सम्झेर
  तिजमा रुन्छिन् बरै !
  आमा नुन सम्झेर।
  २,
  गरिबीको कथा भयो
  नामर्दको श्रीमती बनेछु
  रहरहरू सबै गयो।
  ३,
  धनबिना मधुवन कसरी ?
  निमोठेर रहर कल्पना
  रहरहरू ढल्दैछन् यसरी।
• घनश्याम पन्त, हरिवन सर्लाही
  …
  १,
  कति गाह्रो भयो
  कथाको माध्यमबाट बुझ्नु
  जिन्दगी बितेर गयो।
  २,
  आशा गरे मनमा
  फेरि उठेर जानेछु
  नाम कमाउँछु धनमा।
  ३,
  लेख्छु झिल्का यहाँ
  मनको कुराहरू राखेर
  तिमी छौ कहाँ।
• नीमा छिरिङ भोटिया, जलढका कालेबुङ, भारत
  …
  १,
  रमाइलो गर्ने आयो
  चेलीहरूका खुसीको समय
  सबैको हाँसो छायो।
  २,
  तिजको गीत गाउॅंदै
  महिना दिन रमाउछ
  देशमा विकृति फैलाउॅंदै।
  ३,
  सच्चा सपूत देशमा
  खोजीरहेछ सबै जनताले
  गौतम बुद्धको भेषमा।
• एवाइ प्रभात, सहिदभुमि धनकुटा
  …
  १,
  गाढा बनोस् माया
  सुखदु:ख भए नि
  जीवनमा नपरोस् छाया ।
  २,
  पिपलको सितल छाया
  छुटनु हुँदैन सानू,
  हाम्रो बसेको माया ।
• मन थापा, पोखरा २१ बक्रेक
  …
  १,
  स्वास्थ्यलाई हुने हित
  गुर्जोको सेवन गर्दा
  हुन दिॅंदैन सङ्क्रमित ।
  २,
  हिंसाको खबर आयो
  जतिसुकै असुरक्षित नारी
  जनमानसमा कहर ल्यायो ।
  ३,
  आफ्नो समस्या गम्भीर
  अरूको चाहिँ धुलो
  अछामको भए दानवीर ।
• पृथक प्रकृति ,झापा
  …
  १,
  टाढा हुन्छु भन्छौ
  मेरो माया मारेर
  पाइला अन्तैतिर गन्छौ।
  २,
  सदनमा होडबाजी चलेको
  भ्रष्टाचारी नेताको अभिनयमा
  सोझा जनता ढलेको।
  ३,
  साँच्चै छैन सरम
  सदनमा बस्ने मान्छेको
  छैन गतिलो इलम।
• कला ढकाल झापा
  …
  १,
  नगर्दा कसैको हानी
  दोष लगाइदिन्छन् यहाँ
  निर्दोषलाई सबै जानाजानी ।
  २,
  परेको बेला बिरामी
  कसलाई बोलाउँदा राम्रो
  डाक्टर या धामी ?
  ३,
  टुट्न सक्छ मन
  अरूको कुराले यहाँ
  गर्नु सदैव जतन ।
• अमृत कोइराला, पोखरा -१८,चंखपुर
  …
  १,
  सुरक्षित छैनन् नारी
  गरिखान छ गाह्रो
  बोकेर डरको भारी ।
  २,
  कुम्फु कराँते सिकेर
  हतियार आत्मरक्षाको निम्ति
  दैनिक समय झिकेर ।
  ३,
  गोप्य हतियार मानेर
  लाइसेन्स झोली नपर्ने
  सुरक्षित रहौं जानेर ।
• मोती योन्जन सुब्बा, दार्जिलिङ
  …
  १,
  जिन्दगी प्रकृतिको जिम्मेवार
  ल्यायौँ न लानु
  निरन्तर चलिरहन्छ, दमदार!
  २,
  बाटो बनएर हिँड्नु
  सङ्घर्ष छँदैछ त्यहाँ
  आफ्नो कमजोरीसँग भिड्नु!
  ३,
  सुखदुःख जीवनको पाटो
  जीवनमा रोज्नु पर्ने
  छुट्टा छुट्टै बाटो!
• अच्युत घिमिरे, सर्पाङ, भुटान
  …
  १,
  विकृत भयो तीज
  ह्विस्की बियर बाहेक
  देखेन खाने चिज ।
  २,
  तीज पर्व मनाऔँ
  भड्किलो नगरी संस्कृति
  भव्य सभ्य बनाऔँ ।
• कृष्णकुमार वैद्य, बनेपा ९, काभ्रे
  …
  १,
  पर्व यो हरितालिका
  मनाउन थाले आजभोलि
  नगर तथा गाउँपालिका ।
  २,
  महिलाकाहरूको महान चाड
  हिजोआज पुरूषसँग नाच्दा
  मस्कियो नारीहरूको ढाड ।
  ३,
  चलन खाने दर
  तिथिमिति छैन कुनै
  कसको पर्ने भर ?
• डिल्लीराज (राजेन्द्र) भुसाल, सन्धिखर्क-२, कुर, अर्घाखाँची
  …
  १,
  जिन्दगी चलाउन सघाऊ
  समस्याको हुरिबाट मित्र
  ती आफन्तहरूलाई बचाऊ ।
  २,
  दु:ख नगर बढार्न
  आफै बढारिन्छ धुलो
  पर्दैन तिमीले झार्न ।
  ३,
  सङ्गतले मति बिग्रियो
  ओरालोमा हिॅंडिरहेको जिन्दगी
  चोर चोरीबाटै पक्रियो ।
• ईश्वर साउद(भिक्षु), रामारोशन गाउँपालिका ६ सुदुरपश्चिम अछाम
  …
  १,
  रहर तीजमा नाँच्ने
  उफ्रेर बाडुली कम्मर
  मर्काइ मर्काइ भाँच्ने ।
  २,
  विकृति बढेर आयो
  तीजको नचाहिँदो गीत
  दुनियाँ यसरी हसाँयो ।
  ३,
  माइती घर जानुछ
  दिदी बहिनी मिलेर
  दर पकाएर खानुछ ।
• अम्बिका अधिकारी, झापा बिर्तामोड
  …
  १,
  कुकर्मको काम गरियो
  तिनै कामको परिणामले
  नराम्ररी तल झरियो।
  २,
  उपदेश दिनलाई सजिलो
  देखाउनै गाह्रो कामगरेर
  दुखिरहन्छ फिलाको पिलो।
• होमप्रसाद नेउपाने, धरान,सुनसरी
  …
  १,
  कुरा अधिक राम्रो
  चाला निकै तुच्छ
  बिगार्यो छवि हाम्रो ।
  २,
  लेख्छ आफै मेट्छ
  कस्तो दुइजिब्रे चाला
  तब गोदाइ भेट्छ ।
• हरिगोपाल न्हुच्छेँप्रधान, काभ्रे, बनेपा १४ साँगाबजार
  …
  १,
  मनाउनु पर्छ तिज
  संस्कार संस्कृति र परम्पराको
  मास्नु हुँदैन बीज।
• अरुण कुमार भुजेल, गोरूबथान, कालेबुङ, भारत
  …
  १,
  संसारमा ठुलो माया
  सक्छौ भने तिमी
  दिएर बस्नु छाया ।
  २,
  धनीलाई मात्रै मान्छन्
  भन्छन् नि भन्नलाई
  सन्तोष ठुलो ठान्छन् ?
  ३,
  तिम्रो माया लाग्छ
  भन्नेले भनोस् जेसुकै
  रातभरि आँखा जाग्छ ।
• रामप्रसाद पुरी, बादेल, खाेटाङ ।
  …
  १,
  धन कमाउने बहानामा
  बालबच्चा बिचल्ली पारी
  बिलासिता जीवनको चाहामा ।
  २,
  हिराको महत्त्व नबुझ्ने
  बिदेशमा पसिना पोख्ने
  ठेस लाग्दा सुझ्ने ।
  ३,
  विदेशी भूमि हराभरा
  स्वदेशमा सिन्को नभाँच्ने
  उसैको बारी जरा ।
• धनमाया चौधरी, कैलाली
  …
  १,
  तीजमा अब रमेर
  मनाऔॅंला चाड यसपालि
  आफन्त सबै जमेर ।
  २,
  दुःख पीडा भुलेर
  बाँडौँला खुसी भेटमा
  एक अर्कामा खुलेर।
• पुष्पा राई, खाेटाङ
  …
  १,
  सकारात्मक भए पालक
  सुन्दर शब्द सिकाऔॅं
  असल बन्छ बालक ।
• प्रेम थापा “मन”बागलुङ
  …
  १,
  रमाउने दिन आए
  तिजको गीत सुनेर
  नाच्नेहरू धेरै रमाए।
  २,
  मिठा सुरिला भाकामा
  गाउॅंछन चेलीले गीत
  नाच्दै भिर पाखामा।
• सुनगाभा पोखरेल, हाल:नेपालगन्ज
  …
  १,
  सभ्य भाषाका गीत
  गाएर भुलौँ पिर
  पुरातन तिजको रीत ।
  २,
  विडम्बना छाउॅंदै तिजमा
  सुरापान मस्ति नहोस्
  लिएर डान्सबार लिजमा ।
  ३,
  नारीको ठुलो पर्व
  हरिको गरेर पूजा
  मनाउॅंदा हुने गर्व ।
• हिरालाल न्यौपाने ,बानपा ८ काेटमाैला,सल्यान
  …
  १,
  दुःखमा आत्तिने बानी
  धैर्यता र साहसले
  जीवन चल्छ सानी ।
  २,
  पितापुर्खाको आशिष् पाएर
  छॅंदैछ मनमा संकल्प
  सधैँ कोसिस गरेर ।
  ३,
  शान्तिको दीप जलाई
  सधैँ उज्यालो पार्नुपर्छ
  आफूभित्रको आफ्नो मनलाई ।
• कृष्ण बजगाई, भक्तपुर
  …
  १,
  फूलको रस चुसेर
  लोभी भवरा उड्यो
  गयो बोट सुकेर ।
  २,
  बिहान बेलुका रातमा
  सम्झना झल्झली आउँछ
  तस्बिर उनकै हातमा ।
• बुद्धिमान दनुवार ( सुरुङ्गेली कान्छो ), कनकाई ४ झापा
  …
  १,
  कसैको भएन भर
  घमण्ड चुलिएपछि यहाँ
  सिन्दुरबाटै मारिने डर !
  २,
  अनपेक्षित खबर लेखियो
  अनुशासनको पाठ सिकाउन
  छोरालाई आवश्यक देखियो।
  ३,
  आफन्त सारालाई रुवायो
  भरिएपछि रिसको घडा
  आफ्नै जिन्दगी डुबायो ।
• शान्ता पौडेल भट्टराई, टङ्कीसिनवारी, मोरङ
  …
  १,
  घन्काउॅंदै सन्देशको मन्दरा
  नविनतम लघुकाव्य झिल्काले
  छिचोलोस् कुना कन्दरा l
  २,
  ओजिला होउन् शब्द
  झिल्काको भाव बुझेपछि
  पाठक बनून् स्तब्ध l
  ३,
  आआफ्नो ठाउँमा बसी
  झिल्का कविता कोरौँ
  पोखेर भावको मसी l
• बाबुराम गौतम, गुल्मी
  …
  १,
  आयो भन्दै तिज
  गीत गाए कलाकारले
  रोपेर विकृतिको बीज ।
• चन्द्रकली राना मगर, नौबहिनी -३, प्युठान
  …
  १,
  सपना सुन्दर सबै
  निन्द्रसँगै सबै मेटियो
  विपना बेहाल कठै !
  २,
  उ मौन बस्छ
  शब्दहरूले ऐॅंठन पार्दै
  मेरो गला कस्छ।
  ३,
  कुराहरू सङ्लो छैन
  विश्वास नगर्नु कसरी
  उनी पराई हैन।
• दिवाकर चाम्लिङ्ग राई, खर्साङ्ग, दार्जीलिङ
  …
  १,
  मुटुको घाउ देखिन्न
  याद गर हत्केलाले
  कहिल्यै सूर्यलाई छेकिन्न ।
  २,
  मनभरि पीडाको झोला
  थाहा छैन जिन्दगी
  कहाँ अन्त्य होला ।
  ३,
  मनको मैलो फाल्न
  न सकेँ सिलाउन
  न सकेँ टाल्न।
• ललिता गिरी सिन्धुली (हाल काठमाडौं नेपाल)
  …
  १,
  काक्रोले गर्मी भगाउँछ
  पानीको मात्रा पुराई,
  ग्यास्टिकलाई रोक लगाउँछ ।
  २,
  स्वास्थ्य स्वस्थ बन्छ
  काक्रो खाँदा जहिल्यै ,
  रक्तचाप ठिक रहन्छ ।
  ३,
  शरीर निरोगी बनाऔॅं
  धेरै फाइदा पाइने,
  काक्रो सधैंभरि खाऔॅं ।
• सीमा कार्की समर्पण, मेलचोक पर्सा
  …
  १,
  आयो तिजको लहर
  भोक भोकै व्रत बस्दै
  रमाइलो दार्जिलिङ सहर ।
  २,
  आयो तिज पर्व
  माइती जाने लहर
  सबैले गरौं गर्व ।
• प्रेम शर्मा ” एकान्त प्रेमी, कालेबुङ
  …
  १,
  समाजको जन्जिर तोडेर
  एक बनौं हामी
  प्रेमिल हृदय जोडेर ।
  २,
  दुनियाँ संसार भुलेर
  मिठो सुवास छरौँ
  फूलझैँ सुन्दर फुलेर।
  ३,
  बनोस् प्रेम गीत
  चोखो माया गर्नेको
  सदैव हुन्छ जीत ।
• रुना कर्माचार्य दाहाल, चितवन
  …
  १,
  गौरा पर्व आयो
  आम नेपालीको माजमा ,
  सधैँ खुसीले छायो ।
  २,
  गौरामा खुसी हर्ष
  खेल्न बोल्न पाउँदा,
  सकियो अन्तिम निष्कर्ष ।
• श्रीकृष्ण धामी – बझाङ
  …
  १,
  राष्ट्र पहिचान हाम्रो
  हामी सबै मिलेर
  बनाउँ देश राम्रो ।
  २,
  हुन् संस्कृति कृति
  कदापि भित्रनु हुन्न
  हस्तक्षेपी ती प्रवृति ।
  ३,
  देखासिकी गर्न छोडौँ
  समाज विकास गर्न
  अन्धविश्वासका पर्खाल तोडौँ ।
• जयनारायण नेपाल, इलाम, (हाल सूर्य विनायक -२, बालकोट ,भक्तपुर)
  …
  १,
  हातमा छ मोबाइल
  भएन झिल्का राम्रो
  नखुल्दा स्मरणको फाइल ।
  २,
  आज झिल्का जुरेन
  समय धेरै बित्यो
  शब्दहरू फुर्दै फुरेन ।
  ३,
  लिखत पक्का हुन्छ
  भावनामा विकार आए
  कानुनले पनि छुन्छ ।
• प्रद्युम्न चालिसे, भक्तपुर कटुञ्जे
  …
  १,
  पञ्च बिरुडा भिजाई
  पञ्चदेवलाई साक्षी राखी
  पुजिन्छ गौरा देवीलाई ।
  २,
  दुलही जस्तै बजाउँदा
  मन शान्त हुन्छ
  गोर्या कथा सुनाउँदा ।
  ३,
  गौरालाई शिरमा राखेर
  उपासिका लोरी गाउँदै
  रमाइलो गर्छन् नाचेर ।
• नन्दा धामी, नौगाड दार्चुला
  …
  १,
  महान् हुन् ईश
  अब कसले पत्याउने
  नसुनाऊ उठ्छ रिस ।
• सुरेश कार्की
  …
  १,
  तिजको दर पाक्दैन
  अब त घरघरमा
  नाचेर चेली थाक्दैन ।
  २,
  तिज आयो रम्मझम
  लाग्न थाल्यो अचम्म
  सबै चेली छमछम ।
• इन्दिरा देवकोटा, कपिलवस्तु न पा ३
  …
  १,
  धन मात्र सॅंगाल्छ
  लोभले सत्य देख्दैन ,
  असन्तोषी जीवन अँगाल्छ ।
  २,
  दुवैतिर उनी ठिक्क
  फाइदा लिन्छिन् धेरैसँग ,
  सोझा पर्छन् दिक्क।
  ३,
  शरीर बुढो होला
  सम्पत्ति बोझ लागेर ,
  मानवीय भावनाले छोला।
• सुस्मिता अधिकारी, काठमाडौँ
  …
  १,
  ढुङ्गोमा जीवन देख्नेहरू
  रक्ताम्य छन् आजकल
  दु:खका कथा लेख्नेहरू !
  २,
  अनेकौँ थरी थालमा
  आश्वासनका छन् परिकार
  जनता नेताको जालमा !
• वसन्त अनुभव, घोराही, दाङ
  …
  १,
  आमाको हातको ढकनी
  माली गाईको घ्यू
  खानलाई बिदा मगनी ।
  २,
  जीवन अर्कैको हातमा
  दासत्व अन्त्य भएन
  विभेद लिङ्ग साथमा ।
• ममता पौडेल, बुढीगङ्गा – २, मोरङ
  …
  १,
  हाँसौँ, खेलौँ, रमाऔॅं
  वर्ष दिनको तिजमा
  आफ्नै संस्कृति समाऔॅं ।
  २,
  विसङ्गति, विकृति हटाई
  खानुपर्छ तिजैको दर
  आफ्नै संस्कृति जोगाई ।
• उर्मिला के.सी, धनकुटा

::::::::जय झिल्का साहित्य ! ::::::::::