“पाँचै तत्व पाँचै विकार पञ्चाङ्ग नै ठिक आधार”भन्ने मूल नाराका साथ पञ्चाङ्ग लेख्दै आएका छौं।यही सिलसिलामा साप्ताहिक पञ्चाङ्ग चित्रपट भाग :- त्रियानब्बेऔमा हामी पुगेका छौं। लेख्नु पर्ने पञ्चाङ्ग सङ्ख्या :- ०१ मिति:- २०८१/०५/१३गते
आदरणीय पञ्चाङ्ग अनुरागी एवम् स्रष्टाज्युहरू हार्दिक नमस्कार ” पञ्चाङ्ग साहित्य समाज नेपाल” को आधिकारिक दर्ता पछिको: ९३[त्रियानब्बेऔं] चित्रपटमा,यहाँहरुलाई हार्दिक स्वागत गर्दै यस शृङ्खलामा दिइएको चित्र अनुसारको विम्बात्मक तथा गहन मौलिक भाव झल्किने एक पञ्चाङ्ग शनिबार बेलुका ९:०० बजे भित्र आफ्नो नाम र ठेगाना सहित कमेन्ट बक्समा लेख्नु हुन हार्दिक अनुरोध गर्दछौं!
भवानी घिमिरे जमुना आचार्य पशपती राई पुष्पा नेपाल (सुवेदी )
संरचना
अनुप्रास :- आफू खुसी स्थायी :- आफू खुसी अक्षर :- बराबरी
समायोजक
सोमनाथ लुइटेल “रवि पाल्पाली” तथा
पञ्चाङ्ग साहित्य समाज नेपाल
चित्र अनुसार पञ्चाङ्गहरू [चित्रपट] ~~~~~ पञ्चाङ्ग:०१ हरियो जङ्गल बीचमा झरना खसेको छ। हेर्दा केही तल टक्क अडिएर बसेको छ। प्राकृतिक छटाले सुन्दर हाम्रो देश लाग्छ, धेरैको लोभी आँखाले सुन्दरता डसेको छ। प्रायजसो मानिस सुन्दरतामा फसेको छ। सुशीला पौडेल
पञ्चाङ्ग:०२ जंगल बीचमा सुन्दर झर्ना झरेको छ। हाम्रो देश रमणीय दृश्यले भरेको छ। यहाँ प्राकृतिक छटाहरू हेर्न पाइन्छ। यिनै सुन्दरमा सबैले आँखा तरेको छ। रमाइला दृश्यमा धेरै डाहा गरेको छ। ✍️ बेदु न्यौपाने 🌹🌹
पञ्चाङ्ग:०३ कस्ताे सुन्दर दृश्य हाे प्रकृतिकाे हेरेर बस्दै छु म भित्री भाव तरङ्ग जे छ मनमा केरेर बस्दै छु म पानी छान्न सधैँ छ व्यस्त पहराे फाेहाेर फाल्ने भनी त्यै पानी पिउने बिचार हुन गै फेरेर बस्दै छु म राम्राे हाेस् जहिले भनेर झरना घेरेर बस्दै छु म
ताेयानाथ सुवेदी काडाघारी
पञ्चाङ्ग-०४ हलचल नगरी तलाउमा बस्दा पनि रानी देखिन्छ चंचल झर्ना बनी तलतिर खस्दा प्यारी सानी देखिन्छ हेर्दा तरल रुप जस्तै उनको जिन्दगी कति सरल कहिले ठोसमा त कहिले ग्याँसमा उहि पानी देखिन्छ सम्पूर्ण जगतलाई जीवन दिने कति दानी देखिन्छ। -पशपती राई खोटाङ ।
पञ्चाङ्ग:०५ नेपालको सान र मान सुन्दर झरना झर्नु राम्रो , हरियो बन र पाखा बीचमा छङ छङ गर्नु राम्रो जोगाउन सके सुन्दर साझा फुलबारी स्वर्ग बन्छ, आफ्नै देशको सन्देश विश्व भरमा ज्ञान छर्नु राम्रो पौरख गरि खान आफ्नै पाखुरामा भर पर्नु राम्रो।
दुर्गा आचार्य मोरङ
पञ्चाङ्ग:०६ सुन्दर झरना हेर्नु छ। दुईचार शब्द केर्नु छ। हेर्दा देखिन्छ रमाइलो, यही बसी श्वास फेर्नु छ। भए जति खुसी बेर्नु छ। -ह्यारिस
वैदेशिक रोजगारीको सिलसिलामा मलेसिया गएका तुलसीपुर उपमहानगरपालिका-११ बेलगनारका रुपलाल चौधरी (लालु) को मलेसियामा नि-धन भएको छ।
चार वर्षअघि मलेसिया गएका चौधरी आईतबार साझ नेपाल फर्कने क्रममा कुवालालम्पुर एअरपोर्ट भित्र मृ-त्यु भएको पारिवारिक स्रोतले जनाएको छ। स्थानिय युवा नेता घनश्याम चौधरीका अनुसार एअरपोर्टमा बसिरहेको बेला अचानक लडेको खबर आएको थियो। उनलाई ऐयर्पोर्टमै मृ-त घोषणा गरिएको थियो।
चौधरी नेपाल फर्कनका लागि बोर्डिङ पास लिएर प्रतीक्षारत अवस्थामा थिए। तर, घर पुग्न नपाउँदै उनको असामयिक निधन भएको छ।
मलेसियामा मृत्यु भएपछि उनका परिवार शोकमा डुबेका छन्। परिवारका सदस्यलाई चौधरीको मृ-त्यु हृदयघातबाट भएको जानकारी प्राप्त भएको छ। मृ-तक चौधरीको शव नेपाल ल्याउने प्रक्रिया बारेमा परिवारका सदस्यहरु चिन्तामा छन ।
साताका तीन लघुकथा हिमालयन दृष्टि र नमस्ते आधुनिक लघुकथा मञ्च बिचको सहकार्यमा सञ्चालित साप्ताहिक स्तम्भ हो । यस स्तम्भमा नमस्ते आधुनिक लघुकथा मञ्चको भित्तोमा साताभर प्रेषित लघुकथाहरू मध्ये मञ्चले छानेर पठाएका उत्कृष्ट तीन लघुकथाहरू प्रकाशन हुने गर्दछन् ।
यस साताको (६३औँ) शृङ्खलालाई बा विशेष मानी बुबाको मुख हेर्ने विषय समेटिएका मध्ये लघुकथाकार धनसिंह विश्वको लघुकथा ‘बुबाको मुख’, लघुकथाकार मोहन पोखरेलको लघुकथा ‘आवरण’ र लघुकथाकार प्रार्थना खनाल जोशीको लघुकथा ‘अपुग महसुस’ उत्कृष्ट तीनमा छनोट गरी प्रकाशन गरिएको छ ।
——————-<•>——————
[१] लघुकथा: बुबाको मुख
✍️ धनसिंह विश्व बेलुका अफिस छुट्टी भएपछि एकजना साथीको घरमा हुस्की रक्सी तान्दै तिन पत्तीको खेल खेल्न थाल्यौँ । आठदस हजार रुपैयाँ गोजीमा बोकेर बसेको के थिएँ, खेल नसकिँदै गोजी रित्तो भएपछि आधारातमा चुपचाप घर गएर सुतेँ।
मेरी आठ वर्षकी छोरी रेश्मा र तेह्र वर्षको छोरो राकेश बिहान सातै बजे ओछ्यानमा आएर कम्मल तान्दै भने, -“बुबा ! उठ्नुहोस् । ‘हेप्पी फादर्स डे’ बुवा !” म झसङ्ग भएँ । राकेशकी आमा गीताले भान्साबाटै कराउँदै भनिन्- -“रेश्मा, बुबा राती अबेला सुत्नुभा’छ, त्यहाँ हल्ला नगर ।” म निदाएको नाटक गर्दै सुतिरहेँ, अनि मनमनै सोचेँ, -‘ओहो ! आज बुबाको मुख हेर्ने दिन । कुसेऔँसी । आफ्नो त बुबा बितेको पनि बीस वर्ष भैसक्यो । अब कस्को मुख हेर्ने र ?’ के के सोचेँ । मनले मानेन अनि उठेँ ।
नानीहरू आएर फेरि मलाई प्रणाम गर्दै भने, -“हेप्पी फादर्स डे, बुवा !” दुवै आएर मेरो काखमा बसे अनि बिस्तारै छोरोले कानमा भन्यो, -“उफ् ! बुबा, मुख गनाउँदैछ ।” छोरीले पनि नाक समाउँदै भनी, -“छि: बुवा ! अझै रक्सी गनाउँदैछ । खोइ ! बिहानै रक्सीले बिग्रिएको मुख पनि के हेर्नु र !” गेजिंग प० सिक्किम। ——————-<•>——————
२) लघुकथा: आवरण
✍️ मोहन पोख्रेल जीवनप्रसादजीका एक छोरा र एक छोरी थिए । श्रीमतीलाई उमेरमै रोगले लग्यो । दु:खजिलो गर्दै छोराछोरी हुर्काए । छोरी पढनमा तेज थिई, खर्च गरेर राम्रैसँग पढाए । छोरा पनि सामान्य पढेर कमाउनतिर लागी ।
हुर्केकी छोरी गतिलै कुटुम्ब हेरेर बिहे गरिदिए । राम्रो कुटुम्ब र भाइबन्धुका अगाडि छोरासँग सल्लाह गरी ऋण धन गरी बिहेमा गतिलै खर्च गरे । अनि मधुमेह र रक्तचापका पीडित जीवनजीका बाउछोरा मेहनत गर्दै रिन उतार्दै निर्वाह गर्नतर्फ लागे । केही समयपश्चात् जीवनजी रोगले काम गर्न नसक्ने भएपछि घरव्यवहार र बाबुको उपचारको भार समेत छोरा योगेनको काँधमा पर्यो, तैपनि हरेस नखाई धान्न पछि हटेन । दिदी कहिलेकाहीँ चिहाएर जान्थिन । कुसेऔँसी आयो । दिदी आफ्नै मोटरमा फलफूल, मिठाइ, केही लुगा लिएर आइन् र बाबुको अगाडि राखिन् । जीवनजीले भने, -“नानी यी मिठाइ, म के गरुँ ? सुगर, प्रेसरको रोगी खानुहुँदैन ।” -“अँ बुबा ! हजुर पनि, बल्ल आएको बाबुको मुख हेर्ने दिन, म बुबा खुसी भएको हेरेर खुसी हुन आएकी, आज त मेरो मन राख्दिनुस् । अनि बाबुसँग बसेर सामान सहित सेल्फी लिएर फेसबुकमा पोष्ट गरिन् । क्याप्सन थियो, -“बाबाको खुसी नै मेरो खुसी । बाबाको सुस्वास्थ्य र दिर्घायुको कामना !”
सम्पन्न दिदी आएकीले उपचार र घरव्यवहारले चेपेको योगेशलाई आशा पलायो र भन्यो, -“दिदी ! यी बाबाले खान नमिल्ने मिठाइभन्दा बरु बाबाको औषधी सकिएको थियो, दुई हप्तापछि डाइलाइसिस गर्नुपर्ने थियो ।” आसलाग्दो नजरले दिदीको मुख हेर्यो । दिदीले कुरो बुझिन र जङ्गिइन्, -“अँ, बाको कमाइ खाने, अंश खाने तँ, उपचार गर्ने म ? के त्यो तेरो दायित्व हो, मलाई के दिएका छौ र ?” तब बाले आँखा टिल्पिलाउँदै भने, -“हो छोरी ! केही दिन सकिनँ, म रोगीले । बरु यी कपडा पनि लैजाऊ, कति खर्च गर्छ्यौ बाँचे भने अर्को साल फोटो खिच्न काम लाग्छ । मिठाइ पनि मेरा नातिनातीनाले खान्छन्, लैजाऊ छोरी ! फोटो खिचिहाल्यौ, म यसै खुसी छु !” ——————-<•>—————–
३) लघुकथाः अपुग महसुस
✍️ प्रार्थना खनाल जोशी आज सबै जम्मा भए एकसाथ । सबैले आफूले ल्याएका उपहार अगाडि राखेर दर्शन गरे । एकआपसमा छलफल गरी उहाँको आवश्यकता पूरा हुने र मनपर्ने मिठाइ, फलफूल उपहार सबैले ल्याए । उहाँलाई मनपर्ने मनोरञ्जनका क्रियाकलाप गरी नातिनातिनालगायत छोराबुहारीहरू र छोरीज्वाइँ प्रस्तुत भए ।
अरू दिन आफ्नै कर्ममा व्यस्त भए पनि आज सपरिवारमा एकैठाउँमा बसेर खाना खाए । सबै दिनभर साथ रहे । उहाँलाई खुसी देख्न कुनै कसर बाँकी राखेनन् । -“बुवा ! हजुरलाई हामी सबै जम्मा भएर कुसेऔँसी मनाएकोमा केही त खड्केको छैन नि ?” कान्छो छोरोले सोध्यो । बुवाको तत्काल जवाफ दिए, -”जेठा छोराका परिवार पनि भएकाभए अझ सुनमा सुगन्ध हुन्थ्यो ।” सुकेधारा, काठमाडौँ ——————-<•>——————-
काठमाडौँ । साप्ताहिक ‘टुक्कामाथि टुक्का’ व्यङ्ग्यात्मक टुक्का लेखनको १५१ औँ शृङ्खला सम्पन्न भएको छ । अभ्यासमा नेपाल लगायत विश्वका ६४ जना नेपाली भाषी टुक्काकारहरूको सहभागिता रहेको कार्यक्रम संयोजक/ प्रशिक्षक एवम् टुक्का साहित्य समाजका उपाध्यक्ष वसन्त अनुभवले बताउनुभयो । टुक्का साहित्य समाजको आयोजनामा उक्त शृङ्खला विगत लामो समय देखि नियमित रूपमा सञ्चालन हुँदै आएको छ।
टुक्का कविताको उन्नयन, विकास र प्रवर्द्धन गर्ने हेतुले समाजले विविध किसिमका कार्यक्रम गर्दै आइरहेको छ । टुक्का लेखनमा पृथकता एवं फरकपन भित्राउने सिलसिला अन्तर्गत यस शृङ्खला सञ्चालन गरिदै आएको समाजका संस्थापक अध्यक्ष, टुक्का प्रवर्तक एवम् कार्यक्रमका परिकल्पनाकार ताराप्रसाद चापागाईंले बताउनुभयो ।
टुक्का लेखनका लागि एक व्यङ्ग्यात्मक टुक्का राखिने र त्यसैमा आधारित रहेर गहन भावको एक एक टुक्का सहभागीले राख्नुपर्ने संयोजक अनुभवले जनाउनुभयो । टुक्का माथि टुक्का’ व्यङ्ग्यात्मक टुक्का लेखनको १५१ औँ शृङ्खलाको लागि प्रतिनिधि टुक्काको रूपमा समाजका उपाध्यक्ष वसन्त अनुभवले समसामयिक विषयमा लेख्नुभएको व्यङ्ग्यात्मक टुक्कालाई राखिएको संयोजक अनुभवले बताउनुभयो । ~<•>~ प्रतिनिधि टुक्का- १५१ ऋण धन गरी मनाइयो तिज पर्व समस्याहरू ज्युँका त्युँ छैन केही गर्व ।
✍️ वसन्त अनुभव ~<•>~
टुक्कामाथि टुक्काको १५१ औँ शृङ्खलामा सहभागी टुक्काकारहरूका सुन्दर टुक्काहरू-
[१] भोलिदेखि साहु छल्दै हजुर हिँड्नुपर्ने हुन्छ गरिब, दु:खी आर्तहरूको आवाज कसले सुन्छ ? ✍️ वसन्त अनुभव घोराही, दाङ [२] हुनथाल्यो नि चाडपर्वमा देखाउने होड गर्दैछन् नारीहरू तडकभडकमा जोड । ✍️ पुष्पा राई, खाेटाङ । [३] तिजसँगै महङ्गी पनि पछि लागेर पो आयो यो गरिबको मनमा हेर कालो बादल छायो । ✍️ पवनकुमार बुढाथेाकी काठमाडौं [४] दुःख गरी कमाएका थिए परदेशको बास गरी एकछिनको रमाइलोले तातो घाम जीवनभरि । ✍️ अम्बिका अधिकारी झापा बिर्तामोड [५] दीन दु:खीले मनाउन बाध्य छन् हरेक पर्व कनेर नाङ्गो आङ र भोकोपेट लिई माग्नु कोसँग के भनेर ? ✍️ सतीश पण्डित भानु६ चुँदी तनहूँ हाल चनपा ६ मातातीर्थ [६] जे जति छन्, त्यसैमा पर्व मनाउनू है साथी ज्यादै तडकभडक गर्दा ऋण काँधमाथि । ✍️ मोती योन्जन सुब्बा, दार्जिलिङ। [७] तीज पर्व सधैँ आउँछ प्रत्येक आर्थिक वर्ष फजुल खर्च गर्दा हामीलाई धेरै लाग्छ हर्ष । ✍️ डिल्लीराज (राजेन्द्र) भुसाल सन्धिखर्क-२, कुर, अर्घाखाँची [८] धनीकै रै’छ सबै चाडपर्व गरिबको लागि के नै भयो उपाय केही नभएपछि तिजको रहर मेटिँदै गयो । ✍️ सुनगाभा पोखरेल [९] साथी ऋण काढेर नयाँ सारी, गहना किनियाे घरमा जेसुकै हाेस् बाहिर देखाउन हिँडियाे ।। ✍️ रबि पाैडेल दक्षिण भारत पाण्डेचरी । [१०] मान्नैपर्यो, पैसा छैन भनी मिल्दैन पन्छिन तिज, पञ्चमी यस्तै चाड आउँछ दिनदिन । ✍️ रचना शर्मा प्रतीक्षा इमाडोल, ललितपुर । [११] सकियो यसपालिको तिज पर्स खाली बनाएर अर्को साल आउनू नयाँ जोश जाँगर जनाएर । ✍️ कृष्ण बजगाई भक्तपुर [१२] चाडपर्व पनि उसैको, जसको छ भरिलो गोजी नहुनेलाई त आइपर्ने दुःख पीडा खोजी खोजी । ✍️ अच्युत घिमिरे, सर्पाङ, भुटान [१३] तिजको सबैले जसोतसो खायो दर र भोज आमाबाउको टाउकोमा ऋण अरूलाई मोज । ✍️ बिबा तामाङ लाटपञ्चर सिटोङ [१४] तीज पर्वले सिकायो बढी खर्च गर्न नारीलाई साहुलाई तिर्न पैसा छैन कसरी बस्नु रमाई । ✍️ अर्जुन प्रसाद चौलागाई रामेछापः-सुनापति-१ हालः-क्यानडा,क्यालगरी। [१५] भड्किलाे र खर्चिलाे भाे तिज पर्व हेर पीडामाथि पीडा थप्याे ऋण लगाएर । ✍️ ताराप्रसाद चापागाईँ धुनिबेसी । [१६] यसपालि ऋण गरेर मनायौं, हरितालिका तीज मज्जाले मनोरञ्जन पनि गर्यौं तर हुस्की बियरको सहायताले। ✍️ कबिताहरी सुन्दर हरैंचा नगरपालिका १ मोरङ [१७] सङ्गिनी मात्रै थियो पिडा पोख्ने माध्यम पहिले पहिले भड्किलो तिज मनाउनेले बुझ्छन् र परम्परा अहिले ! ✍️ दीपा समभाव दुबेकोल खोटाङ्ग [१८] ऋण काढी मनायौँ तीज नआओस् अब भो यो चीज । ✍️ दीप गोले तामाङ रौतहट [१९] जेनतेन दु:ख सुख तीज मनाइयाे आफैँले आफैँलाई नै ऋणी बनाइयाे। ✍️ भवानी पाेखरेल (बाबू विराज) बाणगंगा १ चार नम्बर कपिलवस्तु [२०] सादा जीवन उच्च विचार नै हरायो तडकभडक तिजले ऋणी गरायो । ✍️ कार्की डिबी माकुम सुनवल-४, नवलपरासी [२१] सन्सारमा ऋण दुश्मन कसैलाई नलागोस् काम गरेर दुख हटाउने साहस जागोस् । ✍️ चुडामणी देबकोटा पुरानोनैकाप काठमाण्डौ। [२२] दुई दिनको जिन्दगीमा रमाउँदै आजै माेज गर ऋण धनमै चल्दै गर्छ जीवन भाेलिकाे छैन भर । ✍️ रामप्रसाद पुरी, बादेल, खाेटाङ । [२३] दरकाे नाममा रातभरि मासु खान्छन् बिहान व्रत भन्दै फेरि मन्दिर जान्छन्। ✍️ नवराज भट्ट कञ्चनपुर [२४] घाँटी हेरी हाड निल्नुपर्छ भन्ने भुलेर चेलीले अति गरे पार्टी प्यालेस डुलेर । ✍️ कला ढकाल झापा [२५] ऋण धन भए पनि लगातार चाड आयो खुब खर्चिलो भएर ऎया नभनी नभनी मान्नै पर्यो परिवारको त्यो चित्तमा गएर । ✍️ बेदु न्यौपाने [२६] खुसीका साथ आयो नि तिज पर्व तिज आउँदा नारीलाई झन् गर्व । ✍️ श्रीकृष्ण धामी – बझाङ [२७] ऋण काढेर नै भए पनि खानैपर्यो दर नत्र त समाजमा अटाइदैन भन्ने डर । ✍️ अनिता भण्डारी ताप्लेजुङ [२८] संस्कृति बचाउने नाममा नराम्रो विकृति भित्रियाे तीज पर्वमा हेर दर खादा चाडकाे बदनाम गरी रक्सी वियर खाने नारी भयो धेर। ✍️ राज कुमार राजभण्डारी खाेटाङे मध्यपुर ठिमी ५ संगमकाेलानी राधे राधे भक्तपुर । [२९] तीजले नदिनु दियो ऋणको भारी कसरी लैजाने यो जीवन लतारी ! ✍️ प्रेम थापा “मन”बागलुङ [३०] सही तरिकाले फस्टाएर जाओस् तिज नरोपौँ है कुसंस्कारको कहिल्यै बीज । ✍️ बि.कुलुङ रंगबुले दार्जिलिङ [३१] घमण्ड देखाएर के गर्नु आज समाजमा भोलि हुनेछ नि लाज । ✍️ सङ्गीता खरेल चन्द्रागिरी ८ काठमाडौं [३२] शान्ति सेवामा गरेर कर्म आखिर सत्य हुनेछ धर्म ! ✍️ आर्त अकुलीन [३३] देखासिकी गर्दै मान्यौँ तीज फुर्ती देखाएर धेर ऋण सम्झी सम्झी पछुताई रुन पर्यो यतिखेर। ✍️ विवश पारदर्शी झापा, [३४] मैले चाहेर के भो तिमीले चाहेनौ सधैँ हिँड्ने बाटो आज किन आएनौ ? ✍️ शशीश्री आचार्य बौद्ध कुमारीगाल काठमाडौं [३५] मन दुख्ने किन तीज मनाएको मुटु खाने कुरो किन जनाएको ? ✍️ नन्दलाल आचार्य सिद्धार्थटोल, उदयपुर । [३६] जसरी हुन्छ मनाइयो तिज पर्व संस्कृतिमा रमाउँदा लाग्दछ गर्व। ✍️ शोभा आचार्य गौतम काठमाडौँ [३७] मान्नुथियाे मानिहाल्याै अब के लिन्छाै पीर दायाँबायाँ पैसा खाेजी साहुको ऋण तिर । ✍️ त्रिलाेचन भण्डारी मेचीनगर,झापा [३८] समस्यामा पारेर आफैँलाई पर्व मान्नु हुँदैन आफैँलाई सताउने हो अरू कसैलाई छुँदैन । ✍️ घनश्याम पन्त, हरिवन सर्लाही [३९] दिनभर नाचियो हरे उस्तै र उही बह भरे । ✍️ नागेन्द्रप्रसाद यादव । [४०] कति मज्जाले गरियो तीज पर्व खै त कसैमा छैन हजुर गर्व । ✍️ नीमा छिरिङ भोटिया जलढका कालेबुङ [४१] हर्ष उल्लास साथ तिज पर्व मानाइयो खुसी भए सबै सहज भन्ने जनाइयो । ✍️ सबिता खड्का कैलाली [४२] हिजो नै अर्काको देखासिकीमा उडायौ सम्पत्ति आज घर बाउ बिरामी परे पैसा छैन रत्ति । ✍️ रमेश दियाली शेल्पू सिटोंग दार्जिलिङ। [४३] ऋण गरी चाडबाड मनाउनु छैन लुछ्ने चुस्ने खानेकुरा दर पनि हैन। ✍️ महेन्द्र मान बलामी [४४] वर्ष दिन दुख काट्ने तिजकाे एकदिन खुसी खरकाे छाना फेर्न सकिएन चुल्होभित्र ढुसी । ✍️ हिरालाल न्याैपाने ,बानपा ८ काेटमाैला,सल्यान [४५] खान लाउन र नाच्न त मजै आयो तीजको खर्च हेर्दा त विरक्तै छायो । ✍️ होमप्रसाद नेउपाने धरान,सुनसरी । [४६] बाटोभरि पैह्रो गयो माइत जान डराएँ चाडका मौलिकता आज भोलि कता हराएँ । ✍️ सुस्मिता अधिकारी ,काठमाडौँ [४७] घुमीफिरी आयो हाम्रो यो तीज पर्व मितब्ययिता अपनाउँ हाम्रो गर्व । ✍️ कमला देवकोटा, पाल्पा [४८] सकियो तिज शान्त भो बल्ल सहरबजार रक्सी र मासु खर्च भो टन्नै नौ दश हजार । ✍️ ध्रुव खोटाङ [४९] पोहोर झैँ ऋण काढेर मनाइयो तीज यो वर्ष आर्थिक बोझ झनै थपिदा खोसियो मनको हर्ष l ✍️ बाबुराम गौतम, गुल्मी [५०] परिवारमा शोकका बीच मनाइयो तीज पर्व भिनाजुको स्वर्ग हुँदा मलाई केही भएन गर्व। ✍️ भगवती दवाडी ,झापा [५१] मनाउनु पर्छ पर्व वर्ष दिनमा आउने किनेर ल्या’को रातो साडी फेरी फेरी लाउने । ✍️ दुर्गा आचार्य मोरङ [५२] घाँटी हेरि हाड निल्नु भन्ने उखान थियाे भुल गरेर किन त ! हजुर ऋण लियो । ✍️ प्रद्युम्न चालिसे भक्तपुर कटुञ्जे [५३] ऋणको भारी बोकेर मजाले तुजुक देखायौ तीज पर्व मनाउॅदा जड्याहॅामा नाम लेखायौ । ✍️ राजेशराज गड्तौला कॅाडाघारी, काठमाण्डौ [५४] विदेशबाट बुढाले पठाइदिए मीठो मसिनो खाएँ । कसैको बाउको खा’को छैन मैले खाफ्नै लोग्नेको उडाएँ । ✍️ मल्ल लक्ष्मी श्रेष्ट मेची किनार, बिर्तामोड झापा [५५] भुसको रोटी बुहारीले वर्षैभरि खान्थे अरे मिठो दर दुःख पीडा पोख्न माइत जान्थे भरे । ✍️ ममता पौडेल बुढीगङ्गा – २ , मोरङ [५६] मनाइयो तिज रिन काढेर भए पनि अर्को साल बाँचिन्छ, मरिन्छ के थाहा अनि ? ✍️ बुद्धिमान दनुवार ( सुरुङ्गेली कान्छो ) कनकाई ४ झापा [५७] लगाए देखाउनकै लागि सबै चिज भड्किलो बन्दै गयो अचेल हाम्रो तिज । ✍️ प्रतिज्ञा प्रतिज्ञा मेहेलकुना सुर्खेत [५८] महिना दिन चल्यो तिजको दर खाएनन् खिर खै कति पो रित्तियो रुपियाँ पैसा मान्दैछन् पीर । ✍️ शुक्रराज कुँवर [५९] कति खानु दर नि पुरै महिनाभर वर्षभरि कमाएकाे छिनमै नछर । ✍️ हरिगाेपाल न्हुच्छेँप्रधान काभ्रे, बनेपा १४ साँगाबजार। [६०] पूरा हुने कामना मनभरि आशा लिएर बाँचिरहेछु तिम्रो प्रतिक्षामा आँसु पिएर । ✍️ ईश्वर साउद(भिक्षु) रामारोशन गाउँपालिका ६ सुदुरपश्चिम अछाम [६१] जता पनि छताछुल्लै मदिरा भन्छन् तिजी पर्व, यस्तो देख्दादेख्दै पनि कसरी गरौँ हामी गर्व। ✍️ सुरेशकुमार पाण्डे दाङ घोराही १८ [६२] संस्कार संस्कृति हो तिज मनाउन पर्यो सेखासेखले तिजको अनुशासन झर्यो । ✍️ हन्नाह छेत्री [६३] सकियो रमझम तीजको तिर्नुछ दाम चिजबिजको। ✍️ अरुण कुमार भुजेल गोरूबथान, कालेबुङ,भारत। [६४] दर खान पार्टी धाउँदा नारी भए कायल महङ्गीले तिजको बेला मर्द बने घायल। ✍️ -रामशरण न्यौपाने, भक्तपुर
साप्ताहिक तस्बिरमा उदक लेखन शृङ्खलाको १७२ औँ भाग शनिबार सम्पन्न भएको छ । उदक साहित्य समाज, नेपालले उक्त कार्यक्रमको आयोजना गरेको थियो। उक्त शृङ्खलामा नेपाल लगायत विश्वका ६२ जना उदक स्रष्टाहरूको सहभागिता रहेको उदक लेखन शृङ्खलाका संयोजक, प्रशिक्षक एवं उदक साहित्य समाजका केन्द्रिय उपाध्यक्ष वसन्त अनुभवले बताउनुभयो ।
काव्य विधा अन्तर्गतको नयाँ उदियमान प्रविधा उदक कविताको उन्नयन र विकासका लागि साप्ताहिक रूपमा उदक लेखन शृङ्खला सञ्चालन गर्दै आएको उदकका प्रवर्तक एवं उदक साहित्य समाजका अध्यक्ष आर्त अकुलीनले बताउनुभयो ।
संयोजक एवम् प्रशिक्षक अनुभवका अनुसार शनिबारको शृङ्खलाका लागि विहान एउटा तस्बिर दिएर उक्त तस्बिर अनुसारको गहन भाव खुल्ने गरी मात्र एउटा उदक साझ ५ बजेसम्म लेख्न सहभागी उदक यात्रीहरूलाई भनिएको थियोे । साप्ताहिक तस्बिरमा उदक लेखन अभ्यास शृङ्खला- १७२ मा सहभागी उदकयात्रीका सुन्दर उदकहरू-
[१] तिज सांस्कृतिक पर्व मौलिकतामा गरौँ गर्व !
वसन्त अनुभव [२] तिज सांस्कृतिक साधना चाडपर्वमा मिल्यो घना !
अम्बिका अधिकारी झापा, बिर्तामोड [३] तिज जताततै रमाइलो दर खाने प्रविधि !
केसर बाेहरा ‘सङ्घर्ष’ अछाम हाल- भारत [४] तिज नारीको पर्व संस्कृतिमा गरौँ गर्व !
गैरआवासीय नेपाली संघ साउदी अरबको आयोजनामा साउदीअरबको पूर्वी क्षेत्र दमाम स्थित शादी रिसोर्ट सफुवामा तीज फेस्टिवल अर्थात् तीज मिलन कार्यक्रम भव्य रुपमा सम्पन्न भयो।
उक्त कार्यक्रममा नेपाली चर्चित गायिका प्रीति आलेको दमदार प्रस्तुति रहेको थियो ।
उक्त कार्यक्रममा साउदी अरब स्थित राजदूतावास रियादबाट श्रम सहचारी देवेन्द्र राज कार्की, गैरआवासीय नेपाली संघ मध्यपूर्व संयोजक राजेन्द्र अर्याल लगायत साउदी अरबमा क्रियाशील विभिन्न संघसंस्थाका अतिथिको रोहोबरमा गैरआवासीय नेपाली संघ साउदी अरबकी अध्यक्ष रविना अर्यालद्वारा दिप प्रज्वलन गरी कार्यक्रमको उद्घघाटन गरिएको थियो।
उक्त कार्यक्रममा हजारौंको सङ्ख्यामा नेपाली दाजुभाई तथा दिदीबहिनीहरूको उपस्थिति रहेको थियो भने रिसोर्टको हलमा दर्शकहरूको बाक्लो उपस्थिति रहेको हुँदा त्यहाँ न-अटेका दर्शकहरु बाहिर बेग्लै नाँचगानमा व्यस्त देखिन्थे।
कार्यक्रममा प्रीति आलेको प्रस्तुति हुँदै गर्दा त्यहाँ उपस्थित हजारौँ दर्शकहरूको उत्साह हेर्न लायक थियो।
झिल्का लेखन अभियानको २९ औँ शृङ्खला (तिज पर्व विषयक) सम्पन्न भएको छ । झिल्का साहित्य समाज नेपालको आयोजनामा उक्त झिल्का लेखन कार्यक्रम सञ्चालन गरिएको थियोे ।
झिल्का कविता लेखनको यस विशेष अभियानमा पनि विगतका शृङ्खलाहरूमाझैँ सर्जकहरूको निकै उत्साहप्रद सहभागीता रहेकोे थियो । जसमा नेपाल, भारत, भुटान लगायत विश्वका विभिन्न देशमा छरिएर रहनुभएका नेपाली भाषा, साहित्यलाई निरन्तर माया गर्नुहुने १ सय १० जना झिल्काकारहरूको सहभागीता रहेकोे थियोे ।
झिल्का कविताको उन्नयन, विकास र प्रवर्द्धन गर्नका लागि समाजले विभिन्न क्रियाकलापहरू सञ्चालन गर्दै आएको छ । त्यसमध्ये झिल्का लेखन अभियान पनि एक भएको र नेपाली समुदायका चाडपर्व, उत्सव लगायत विभिन्न विशेष अवसरहरूमा निरन्तर सञ्चालन गरिने यसका परिकल्पनाकार/प्रवर्तक/प्रशिक्षक वसन्त अनुभवले बताउनुभयो ।
झिल्का कविता, नेपाली माटोमा उम्रिएको एक नवीनतम, लघुतम, प्रयोगवादी काव्य विधा हो । जसमा विम्ब, प्रतीक, अलङ्कारको प्रयोग गर्दै चोटिलो पाराले तीन हरफमा लेख्ने गरिन्छ । जसको पहिलो हरफले विषयवस्तुको उठान, दोस्रो हरफले विषयवस्तुको बिस्तार र तेस्रो अर्थात् अन्तिम हरफले भावलाई उत्कर्षमा पुर्याई समापन गर्ने गर्दछ । यसका प्रत्येक हरफमा तीन/तीन शब्दहरू हुने गर्दछन् । जम्माजम्मी नौ वटा शब्दमा एउटा झिल्का कविता पूरा हुने भएकोले यसलाई नौ शब्दको कविता पनि भन्ने गरिन्छ ।
झिल्का कविताका तीन हरफ मध्ये पहिलो र तेस्रो हरफमा अन्त्यानुप्रास हुनुपर्ने विधान छ भने दोस्रो हरफ स्वतन्त्र हुन्छ तर सकभर समध्वनीक नभएमा उत्तम मानिन्छ ।
सहभागी झिल्काकारहरूका उत्कृष्ट झिल्का कविताहरू-
—————<•>————— जाँडको दर खाएर नमासौँ है संस्कृति छाडा गीत गाएर ! ✍️ वसन्त अनुभव घोराही, दाङ —————<•>————— महिलाहरूकाे पावन पर्व हरितालिका तीजमा खुसी हुन्छन् नेपालीजन सर्व । ✍️ डिल्लीराज (राजेन्द्र) भुसाल सन्धिखर्क-२, कुर, अर्घाखाँची । —————<•>————— नारीले संस्कृति मान्छन् तीजमा दर भनेर जाँड रक्सी खान्छन् । ✍️ ललिता गिरी, सिन्धुली —————<•>————— रक्सीको बोतल बोकेर दर खाएर नाच्छन् रक्सी मात्रै धोकेर । ✍️ लक्ष्मण देउवा डोटी —————<•>————— तीजको रहर आयो दर खाने दिनमा घरमा खुसी छायो । ✍️ सञ्जना शर्मा दाङ लमही —————<•>————— लगाएर राताे सारी रक्सी वियर पिउँदै मनाउँछन् तीज नारी । ✍️ राज कुमार राजभण्डारी खाेटाङे मध्यपुर ठिमी ५ संगमकाेलाेनी राधे राधे भक्तपुर । —————<•>————— नगरौँ धेरै खर्च सामान्य तिज मनाऔँ नत्र पछुताउनु पर्छ । ✍️ सुरेशकुमार पाण्डे दाङ घोराही १८ —————<•>————— तिजमा माइत गएर गरिन्छ खुब रमाइलो दिदीबहिनी जम्मा भएर । ✍️ सरिता सेढाई, धादिङ —————<•>————— मौलिकता कतै छैन बोल्दै छाडा भद्दा लिन्छन आनन्द चैन ! ✍️ कमल प्रसाद बगाले रेग्मी वालिङ्ग बजार स्याङ्जा —————<•>————— पुगोस् मनको चाहना संस्कारी बनौँ सबै हरितालिका तिजको शुभकामना ! ✍️ कार्की डिबी माकुम —————<•>————— तीज संस्कार हाम्रो विकृति नआओस् दरमा खुसीले रमाएकै राम्रो । ✍️ ममता पौडेल बुढीगङ्गा -२ , मोरङ —————<•>————— नेपालीको पर्व तिज विशेष भेट दिदीबहिनीको जुटाउँछिन् आमाले चिजबिज । ✍️ चुडामणी देबकोटा पुरानोनैकाप काठमाण्डौ —————<•>————— तिज उल्लासमय बनोस् नभनुन् छि: छि: सबले आहा भनोस् ! ✍️ हिरामाया श्रेष्ठ गजुरी १ धादिङ —————<•>————— तीजको खुसी नारीमा रितीरिवाज हो हाम्रो नाचौँ रातो सारीमा । ✍️ अन्मोल मुस्कान तकदाह छाउनी, दार्जिलिङ। —————<•>————— नारीको चाडपर्व तिज आफ्नो संस्कृतिलाई बिर्सिएर देखाउँदै विकृतिका बीज । ✍️ शंकर कार्की,मकवानपुर । —————<•>————— महान् चाड तिज छायो सर्वत्र खुसियाली रोपौँ संस्कृतिको बीज । ✍️ अनुग्रह राना मगर ‘पुष्प’ पाँचखपन न. पा. ६ संखुवासभा । —————<•>————— कसले भनाइ टेर्यो पर्वहरू भड्किला बन्दा संस्कारले रूप फेर्यो । ✍️ घनश्याम पन्त हरिवन सर्लाही —————<•>————— छैन हामीलाई जलन तीजकाे अघिल्लो दिनमा खासमा दरको चलन । ✍️ भवानी पाेखरेल ( बाबू विराज) बाणगङ्गा १ चार नम्बर, कपिलवस्तु —————<•>————— रातो सारी लर्काएर आउनु बहिनी तीजमा नाचौँला कम्मर मर्काएर । ✍️ कला ढकाल, झापा —————<•>————— आफ्नै देशमा कमाउने तिजको अनुपम रहर नाच्ने हाँस्ने रमाउने ! ✍️ आर्त अकुलीन —————<•>————— विकृतिको बाटो तोडेर बर्बाद पार्छ देखासिकीले संस्कृति जोगाउँ छोडेर । ✍️ अम्बिका अधिकारी झापा बिर्तामोड —————<•>————— खाएर मदिरा बियर बिगारे संस्कृति हाम्रो पश्चिमा चलन लिएर । ✍️ नागेन्द्रप्रसाद यादव —————<•>————— बन्न सकोस् तीज सबै नेपाली जनमानसमा असल संस्कृतिको बीज । ✍️ त्रिलाेचन भण्डारी मेचीनगर, झापा —————<•>————— लगाई रातो चोला पहिरिएर रातै सारी पुज्नु मनले भोला ! ✍️ तोया नाथ चापागाईं दमक,झापा —————<•>————— रौनकता छायो देशमा चेलीहरू तीजमा रमाउँदै रातो हरियो भेषमा । ✍️ मोती योन्जन सुब्बा, दार्जिलिङ —————<•>————— संस्कृति जोगाउँदै मानौँ हाम्रा विभिन्न पर्व तीजको महत्व जानौँ । ✍️ सुस्मिता अधिकारी काठमाडौँ —————<•>————— तिज मनाएर रमाउँला चेलीलाई ल्याई माइतमा संस्कार आफ्नो थमाउँला । ✍️ गुणनिधि घिमिरे, अमेरिका —————<•>————— महत्वपूर्ण पर्व आयो सबै नेपाली चेलीबेटीमा निकै खुसीयाली छायो । ✍️ चेतन खनाल (दाह्रीवाला) बङ्गलाचुली १ दाङ —————<•>————— नारीप्रधान चाड तीजमा जाँदैन मन कसैको सुलभ अर्गानिक चिजमा । ✍️ बाबुराम गौतम, गुल्मी —————<•>————— घाम लागे घमाइलो सबैलाई सौहार्द थप्दै तीज होस् रमाइलो । ✍️ प्रेम थापा “मन”, बागलुङ —————<•>————— तीजमा माइत जाने आमाले पकाएको आहा मिठो दर खाने । ✍️ मन थापा पोखरा २१ बक्रेक —————<•>————— मिठो दर खाएर जोगाऔँ सभ्यता संस्कृति सभ्य गीत गाएर । ✍️ शान्ता पौडेल भट्टराई टङ्कीसिनवारी , मोरङ —————<•>————— तिज खुसीको दिन व्रत बस्छन् दिदीबहिनी गाउन नाच्न तल्लीन । ✍️ पृथक प्रकृति, झापा —————<•>————— हाम्रो नेपाल देश तिजमा विकृति देखेर साह्रै दुख्यो केश । ✍️ सानू सपना पौडेल —————<•>————— अन्नजल केही नखाई तिज मनाउँछन् नारीहरूले पूजा गरी शिवलाई । ✍️ पुष्पा सुवेदी नेपालगन्ज,बॅाके। —————<•>————— रातो सारी लगाएर तीज मनाऔँ दिदीबहिनी मिठो दर खाएर । ✍️ सविता भट्टराई, जनकपुरधाम —————<•>————— छाडा अश्लील नगाऔँ नाचौँ गाउँघरकै आँगनीमा पार्टी प्यालेस नधाऔँ ! ✍️ देव कृष्ण काफ्ले पाेखरा१, कास्की —————<•>————— भनौँ कहिलेलाई तिज छैन ठेगान मितिको गाउँदै खान्छन् चिज । ✍️ लोक वहादुर छेत्री लामिछाने मोदी गा पा २ देउपुर पर्वत —————<•>————— दर खानू चेली टन्न मन रमाएर यो तिजमा हाँसीखेली ! ✍️ इन्दिरा देवकोटा कपिलवस्तु न पा ३ —————<•>————— तीज साँस्कृतिक चाड सभ्य तरिकाले मनाऔँ नगरौँ कसैले खेलबाड । ✍️ डम्बर थामी ‘अनुपम’ कालिन्चोक गा.पा. -६ , दोलखा । —————<•>————— तीजको मर्म बुझेर आफ्नो संस्कृति मनाऔँ विकृति विसङ्गतिसँग जुझेर । ✍️ विवश पारदर्शी झापा, —————<•>————— बारुले कम्मर भाचौँ तिज आयो घुमीफिरी दिदीबहिनी मिलेर नाचौँ । ✍️ जनक बिसी दक्षिणभारत कोचिनबाट —————<•>————— कस्तो पर्व आयो तीजको नाउँमा हेर अनेक विकृति छायो । ✍️ वेल थोकर तामाङ मकवानपुर —————<•>————— बल्ल जुरेको साइत यसपालि दर खान जाने हो माइत । ✍️ रुना कर्माचार्य दाहाल चितवन —————<•>————— रीत दर खाने छाडा गीत गाएर संस्कार कता लाने ? ✍️ अर्जुन प्रसाद चौलागाई रामेछापः-सुनापति-१ हालः-क्यानडा,क्यालगरी। —————<•>————— खुसी भएर रमाऔँ विकृती विसङ्गति हटाउँदै सबैले तीज मनाऔँ । ✍️ अनिता भण्डारी, ताप्लेजुङ —————<•>————— हेरेर खानू तीजमा बाहुनकी छोरी भन्छ्यौ नडुब्नु सेतो फिँजमा । ✍️ देवी पन्थी —————<•>————— नारीको पर्व तिज मनाऔँ हामी मिलेर हाम्रो संस्कृति बिच । ✍️ धनुष न्यौपाने —————<•>————— नारीको पर्व आयो दरको नाममा रक्सी समाजमा विकृति छायो । ✍️ धनमाया चौधरी, कैलाली —————<•>————— चेलीले नाचेर मनाए मिलेर दर खाँदै खुसीमा सबै रमाए ! ✍️ कमल प्रसाद बगाले रेग्मी वालिङ्ग बजार स्याङ्जा —————<•>————— रातो साडी लगाएर साथीसँग नाच्छौँ गाउँछौँ मिठो दर खाएर ! ✍️ सीमा कार्की समर्पण मेलचोक पर्सा —————<•>————— महिलाको राखौँ मान संस्कृति बचाउन सकेमा बढ्नेछ आफ्नै सान । ✍️ भवानी घिमिरे सर्लाही । —————<•>————— दारुको खाने दर कस्तो जमाना आयो संस्कृति हराउने डर । ✍️ राज बहादुर बडुवाल कनकासुन्दरि-५,जुम्ला —————<•>————— मनाउँ सभ्य तिज प्रतिनिधि बनोस् पर्वको सभ्यताको रोपेर बीज । ✍️ पुष्पा राई, खाेटाङ —————<•>————— तिज संस्कृति हाम्राे धेरै भड्किलाेपन बढेर लाग्न थाल्याे नराम्राे । ✍️ ताराप्रसाद चापागाईँ धुनिबेसी —————<•>————— नारीको तिजको रीत माइतीमा जाने आस गाउँछन् मिलेर गीत । ✍️ बेदु न्यौपाने —————<•>————— गएर माइतीघर आमासँग पकाएको दर खाइन्छ परम्परागत तिउन तामासँग । ✍️ सुनगाभा पोखरेल —————<•>————— तीजमा सारी लगाऔँ शाकाहारी भाेजन गरेर आफ्नाे सभ्यता बचाऔँ । ✍️ नवराज भट्ट कञ्चनपुर —————<•>————— रूप पार्वतीकाे धरेर गर्छिन् भक्ति नारीले नाथकाे ध्यान गरेर ! ✍️ टिकाराम जोशी —————<•>————— एक महिनाको दर नखाऔँ कसैले पनि संस्कृतिमा पराैँ भर । ✍️ रबि पाैडेल दक्षिण भारत पाण्डेचरी —————<•>————— सकिनँ माइत आउन दाइको इज्जत जाला छैन गहना लाउन । ✍️ सृष्टि एरी तनहुँ —————<•>————— जाओस् तिज तताएर जोगाउँदै धर्म संस्कृति सन्देश असल बताएर । ✍️ होमप्रसाद नेउपाने धरान,सुनसरी । —————<•>————— तिजलाई भव्य मनाउँ शुभकामना आदानप्रदान गरौँ सेतो फिँजमा नरमाउँ । ✍️ सोमनाथ लुइटेल “रवि पाल्पाली” —————<•>————— साह्रै मन रुन्छ दिदीबहिनी नहुँदा घरमा तिज खल्लो हुन्छ । ✍️ अमृत कोइराला पोखरा —————<•>————— यसपालिको रमाइलो तीजमा जोगाऔँ सबैले संस्कृति नफसौँ महङ्गो चिजबिजमा । ✍️ खडक आर सि मिलन छेडागाड नगरपालिका २ साल्मा जाजरकोट —————<•>————— तीजको लर्को छायो हाम्रा दिदीबहिनी माझमा उमङ्ग भरेर ल्यायो ! ✍️ रिता खराल,रुपन्देही —————<•>————— आयो विदेशी घेरेर संस्कृति सबै गुुमिसक्यो बस्छन् सबै हेरेर । ✍️ दीप गोले तामाङ, रौतहट —————<•>————— तन्कियो अचेल तिज खोयाबिर्के सितन नानाथरी खान्छन् अनेक चिज । ✍️ कृष्णकुमार वैद्य बनेपा ९, काभ्रे —————<•>————— बसौँ सम्मान पाएर आफ्नो इज्जत नफालौँ भट्टीमा रक्सी खाएर । ✍️ दुर्गा आचार्य मोरङ —————<•>————— चाडपर्वको नाउँमा विकृति भित्रिदैछ अचेल हेर जोगाउन चलाऔँ जागृति । ✍️ विष्णु पंगेनी(पाण्डे ) वालिङ -स्याङ्जा —————<•>————— भन्छन् तिज आयो वर्ष दिनको चाड दर जाँड खायो । ✍️ राजेशराज गड्तौला कॅाडाघारी, काठमाण्डौ —————<•>————— तिज भड्किलो भयो खल्बलिदैँ पारिवारिक सद्भाव मौलिकता हराउँदै गयो । ✍️ मनोहरी पौडेल गैडाकोट ,१ —————<•>————— नारीको तिज महान् सफल पारौँ मिली खुसी हुन्छन् भगवान् ! ✍️ गंगाराम यादव औरावनी २ सुनसरी —————<•>————— संस्कारले नपरोस् रुन तिज मौलिक पर्व विकृतिलाई हुँदैन छुन । ✍️ ऋजु दिल्पाली (राजेन्द्र घिमिरे) ईटहरी १ सुनसरी । —————<•>————— खर्चिलो तिज मनाएर सम्पत्ति उडाउनु हुन्न घर कङ्गाल बनाएर । ✍️ कृष्ण बजगाई, भक्तपुर —————<•>————— रमाइलोसँग तीजमा नाचौँ मौलिकतालाई नभुली कत्ति आफ्नो संस्कृतिलाई बचाऔँ । ✍️ सतीश पण्डित भानु६ चुँदी तनहूँ हाल चनपा ६ मातातीर्थ —————<•>————— पकाऊ आमा दर मान्यजनसँग विदा लिई आउँछु म माइतीघर ! ✍️ मन्दिरा सेढाई मलेखु,धादिङ —————<•>————— सुखदु:ख मिसाई गीतमा कला संस्कृति जोगाउँदै नाचौँला सँगसँगै तीजमा । ✍️ पूर्णबहादुर श्रेष्ठ हृदयङ्कृत” पनौती न.पा-३,काभ्रे —————<•>————— पूजा आराधना नाचगान रमाउँदै तिजकाे अन्त्य घरकाे बढ्छ सान । ✍️ हिरालाल न्याैपाने बानपा ८ काेटमाैला,सल्यान। —————<•>————— तीजको लहर आयो गाउँ सहर जताततै हर्ष उल्लास छायो । ✍️ शशीश्री आचार्य बौद्ध कुमारीगाल काठमाडौं —————<•>————— माैलिक संस्कृतिमा रमाउँ सुनमा सुगन्ध घाेली तिजमा मन बहलाउँ । ✍️ हरिगाेपाल न्हुच्छेँ प्रधान काभ्रे, बनेपा १४ साँगा बजार । —————<•>————— माइतीघर गएर अब मिलेर चेली माइती रमाउँदै नाचौँला सब । ✍️ दुर्गा भट्टराई मोरङ —————<•>————— तीजको गित गाउने माइतीघर गएपछि त कति धेरै रमाउने । ✍️ अनिता कार्की पाँचथर —————<•>————— नारी चाड तिज व्रत किन बस्ने खाएर मिठाे चिज ? ✍️ मनुहाङ किराँती साेलु —————<•>————— पर्वलाई धुमधामले मान्ने तीजसँग पिरती लगाउँदै सनातनी धर्म ठान्ने । ✍️ लक्ष्मी रिजाल रूपनगर, सप्तरी —————<•>————— स्वतन्त्रताकाे नामा वितण्डता संस्कारमा भित्र्याउने विकृति समाजमा छायाे उद्दण्डता । ✍️ प्रद्युम्न चालिसे भक्तपुर कटुञ्जे —————<•>————— लिन आउथे साइतमा उहिले हाम्रो तीजमा मीठो मसिनो माइतमा । ✍️ समुन्द्रा शर्मा सुनसरी —————<•>————— हर्षले तिज मनाऔँ दिदिबहिनी भेला भई आफ्नो संस्कार जनाऔँ । ✍️ बुद्धिमान दनुवार ( सुरुङ्गेली कान्छो ) कनकाई ४ झापा —————<•>————— आनन्द लिँदै तिजको चट्ट बनाई खाऔँ दर मौलिक चिजको ! ✍️ सन्तु खत्री —————<•>————— रमाइलो तिजकाे पर्व खुसीले मनाउन पाउँदा चेलीबेटीलाई लाग्छ गर्व । ✍️ नाम केसर बाेहरा ( सङ्घर्ष ) सुदूरपश्चिम अछाम । हाल भारतबाट । —————<•>————— विशुद्ध राख्नुपर्छ भावना आशिर्वाद दिनुहुन्छ शिवले पूरा हुनेछन् चाहना ! ✍️ नन्दा धामी नौगाड दार्चुला —————<•>————— मौलिकता अङ्गालेर रमाऔँ परम्परागत तरिकाले मिलेर एकैपटक दर खाऔँ । ✍️ सङ्गीता खरेल काठमाडौँ —————<•>————— घरमा चेली नहुँदा खल्लो हुन्छ तीज दाजुभाइ सँगै रुँदा ! ✍️ मोहन आचार्य हिलिहाङ ४ सिबुवा पाँचथर —————<•>————— कलुषित नराख बीजमा आफन्तमा सम्बन्ध बढाेस् सद्भावलाई बढाओैँ तिजमा । ✍️ रामप्रसाद पुरी बादेल, खाेटाङ —————<•>————— रमाइलो बाड्दै आयो साराको मन जित्दा विकृति मुट्ठीभरि पायो । ✍️ नन्दलाल आचार्य अक्षान्त सिद्धार्थटोल, उदयपुर —————<•>————— आओ दिदीबहिनी यतातिर तीजमा नाचौँ, गाऔँ भुलेर सारा दु:खपिर । ✍️ रचना शर्मा प्रतीक्षा, ललितपुर —————<•>————— तीजमा कम्मर भाँच्नुपर्छ रमाइलो गर्दै दिदीबहिनी एकसाथ रमाएर नाच्नुपर्छ । ✍️ काजल न्यौपाने भोजपुर, बोखिम —————<•>————— रमझम तिज छायो दिदीबहिनी रमाइलो गर्ने मौका लिएर आयो । ✍️ शोभा आचार्य गौतम काठमाडौँ —————<•>————— तीजको रहर लाग्यो दीदीबहिनी लिन जाने रहर भित्रैबाट जाग्यो । ✍️ साहित्य प्रेमी —————<•>———— खानुपर्छ सात्विक दर जोगाऔँ मौलिक संस्कृति नपरौँ विदेशीको भर ! ✍️ दीपा समभाव दुबेकोल खोटाङ्ग —————<•>————— संस्कृतिको सुन्दर बीज हिन्दु समुदाय चारैतिर फैलियो बनेर तिज । ✍️ म्यामराज राई, भोजपुर —————<•>————— तिज नारीको पर्व मनाऔँ सबै मिलेर मौलिकतामा गरेर गर्व । ✍️ तेजप्रसाद खनाल लमही दाङ —————<•>————— तीजको लहर मनमा दरको मिठासले रङ्गीन शान्ति छाउने जनमा ! ✍️ अच्युत घिमिरे सर्पाङ, भुटान🇧🇹 —————<•>————— सबै नाचाैँ चेली तिजकाे याे बेलामा साथीसङ्गी मिलेर खेली । ✍️ सहयात्री शाेभा अर्याल रुपन्देही —————<•>————— दारुको दर खाएर विकृत बन्दैछ संस्कृति रत्यौली गीत गाएर । ✍️ पद्मा काश्यप पाण्डे, मोरङ —————<•>————— तीज पर्व नारीको नाच्ने गाउने रमाउने चर्चा रातो सारीको ! ✍️ भगवती दवाडी ,झापा —————<•>—————
हिन्दू परम्परा अनुसार नारी हाम्रा आमा दिदिबहिनी हुन । नारीलाई हाम्रो धर्म अनुसार देवि, भगवती ,सरस्वती मानिन्छ।हरेक ठाउँमा नारिको सम्मान छ। नारी बिनाको संसार परिकल्पना गर्न सकिदैन । हरेक पर्वमा नारिको विशेष महत्व छ।त्यसमाथि तिज नारिको विशेष पर्व मानिन्छ।
हिन्दू नारिहरुको तिजपर्व यतिखेर सुरुहुन लागेको छ। हाम्रो हिन्दू सस्कार परम्परा अनुसार हरेक चाँडपर्व उत्तिकै महत्वपूर्ण मानिन्छन् त्यस अन्तर्गत तिजपनी एउटा विशेष पर्वमा पर्दछ। खासमा महिला हरु बिबाह भएपछि माइतीघर छाडी आफ्नो घरमा जाने गर्दछ्न । यो तिजपर्वमा दाजुभाइ आफ्ना; दिदिबहिनी लिन चेलीबेटीकोमा जाने गर्दछ्न। जसले गर्दा विभिन्न माद्यम बाट चेलीबेटी ल्याउने गर्दछ्न
आफ्ना दिदिबहिनी घरमा ल्याइ रमाइलो गर्ने गर्दछ्न साथमा दिदिबहिनी हरुले आफ्ना दु:ख बेदना हरु लाई समेटी आफ्ना शुख दु:खहरु गित बाट पस्केका हुन्छ्न ।सधैंभरी आफ्नोघरको ब्यस्तताले गर्दा केही दिन भएपनि माइतीमा बुवाआमा सँग भेटगर्दा आनन्दको अनुभुती हुने गर्दछ। यो तिज पर्व हाम्रो हिन्दु सस्कार परम्परा हो। हाम्रो रितिरिवाज हो । साच्चिकै भन्दा तिज महिलाहरुको विशेष पर्व हो।
यसको महत्व धर्म संस्कृतिसँग जोडिएको छ।जसमा बिबाहित महिलातथा चेलीहरुआफ्नो जन्मठाँउ संम्झिआफ्नो आमाले पकाएको मीठो दरखान आउने गर्दछ्न ।आमाले पकाएको खानात कस्लाइपो मीठो लाग्दैन र तर समय परिस्थितिले त कसैलाई टाढा बनाएको हुन्छ। जसले गर्दा मन खिन्न बनाएको हुन्छ ।
संम्भव भएसम्म सबै माइतीआउने गर्दछ्न ।तिजमा विशेष त अनदिको चामलको खिर र खाजा काक्रोको अचार तामा, बोडिको तरकारी ,विशेष मानिन्छ।प्राय दुधजन्य बस्तुबाट बनेका चिजहरु खिर खाने परम्पराले गर्दापनि यसलाई दर भन्ने गरिन्छ। जसमा मिहिनेतका साथ बनाइ सबैले एकठाँउमा सँगैबसि रमाइलोसाथ खाने गरिन्छ। बुबाआमा दाजुभाइ दिदिबहिनी सँगैबसी दर खाइन्छ जसले गर्दा रमाइलोको अनुभूति हुनेगर्छ।त्यसको साथै दिदिबहिनी हरुलाइ नयाँ ,नयाँ लुगा कोसेली हरु चुराटिकि दिने चलन हाम्रो परम्परा अन्तर्गत छ। यो पर्व प्राय भाद्रशुक्ल दिप्तियदेखि पञ्चमीसम्म चारदिन मनाउनेगरिन्छ यसमा खासत यो तिजमा भगवान् शिवको पूजा आरधना गरिन्छ।यो पर्वमा अभिबाहित महिलाले राम्रो पति पाँउभनी र बिबाहितले आफ्नो पतितथा परिवारको सु-स्वास्थ र पारिबारिक गतिविधि राम्रो र शुखशान्ती होस भनी व्रत एवं पूजागर्ने चलन छ।
हिन्दू परम्परा अनुसार हिमालयले आफ्नी छोरी पार्वतीको बिबाह भगवान् बिष्णु सँग गरिदिन भनी भनेकोमा आफ्नोबुबाको कुरा चित्त नबुझी, जङ्गलमा गइ, १०७सातौं जन्मसम्म घोर तपस्यागरी, पूरा नभइ, १०८औं जन्ममा पुराभएको पाइन्छ ।साथै सयौं बर्ष बस्दापनी पुरा नहुँदा शिवलिङ्को स्थापना गरि पानीपनी नखाइ पार्वती निराधार व्रत बस्दा शिवजी प्रकट्भइ चिताएको पुग्छभनी आशीर्वाद दिएको र शिवपार्वतिको यसरीनै बिबाहभएको पाइन्छ ।त्यसैलाई मध्यनजर राखी यो पर्व मनाउने गरिन्छ।
यो पर्व भाद्रशुक्ल त्रितियाकादिन मनाउने यसमा अघिल्लो रात दिप्तियका दिन दरखाने र तिजको दिन बर्तबसिन्छ र चौथिको दिन स्नानगरि तिजको तेस्रो दिनमा ऋषिपंञ्चमीको तयारी गरिन्छ चौथोदिन बर्तालु महिलाले ३६५ दत्तिवोलले दात माझि माटोले लेपन गरि, सत्तऋषिको पूजागरी टिका लगाइ, दान दक्षिणा गरि , नाँचगान गरि, यो पर्वमनाउने गरिन्छ।
तिजमा टिपिकल नेपाली धर्म संस्कृती अन्तर्गतका आफ्ना डाँडाकाँडा हरुमा गुन्जिने ,सुवाउदो र परम्परा अनुसारको सब्दनै राम्रो हुन्छ ।भरसक आफ्नो रितिरिवाज अनुसार गाएको राम्रो हुन्छ । आफुले देखेका भोगेका सत्य तथ्य घटना हरुलाइ गित संगीतको माध्यम बाट बाहिर ल्याउनु र अन्याय ,अत्याचार र बिसङ्ती सत्य तथ्य घटना लाई टिपि आफ्ना आवाज बुलन्द गर्नुपर्छ ,पहिले नारिहरुले आफुले बर्ष भरी पाएका मेला पात हरुका दु:ख बेदना हरु लाई आधार बनाइ आफू नाँच्ने समयगित गाँउदै नाँच्दै गित झिक्दै नाँच्दै गरेको बेदना पोखेको पाइन्थ्यो तर आजकाल त्यो कमि देखिन्छ।समय परिस्थिति अनुसार धर्म संस्कृतीलाई छुने खालका मिठा शब्द र भाकाहरु कम छ्न ।आफैले गित झिकेर तालि पिटेर नाँच्ने चलन कम छ ।
पार्टी प्यालेसमा गई डेक बजाइ नाँच्ने चलन छ ।नयाँ व्यावसायिक गित हरु बजारमा आउने गरेका छ्न त्यो भन्दा आफ्नो धर्म सँस्कृती हरुलाइ छुने र मौलिकता झल्किने ,सब्दराखेर गाउँदा राम्रो हुन्छ।तिजलाइ भडकिलो सैलिमा देखासिकी रुपमा मनाउनुभन्दा आफुले सक्दो र सरल तह बाट मनाउनु पर्छ। यसलाई धर्म सँस्कृती परम्परा अन्तर्गत रहेर र रितिरिवाज अनुसार मनाउनु पर्छ। जुन घरमा नारिको सम्मान हुन्छ त्यो घर शुखी, खुशी हुन्छ।घरमा लक्षिन हुन्छ।घर उज्यालो हुनेगर्छ। २१औं सताब्दिका नारिहरु आज हरेक कुरामा अगाडि छ्न पढन ,लेख्न, साथै बौद्धिक क्षेत्रमा, निकै नारी अगाडि छ्न! यो खुशिको कुराहो खाली चुलो चौकोमा नारि सिमित छैनन! राज्यका गरेक क्षेत्रमा नारीहरु देख्न सकिन्छ।
काठमाडौँ । साप्ताहिक ‘टुक्कामाथि टुक्का’ व्यङ्ग्यात्मक टुक्का लेखनको १५० औँ शृङ्खला सम्पन्न भएको छ । अभ्यासमा नेपाल लगायत विश्वका ५१ जना नेपाली भाषी टुक्काकारहरूको सहभागिता रहेको कार्यक्रम संयोजक/ प्रशिक्षक एवम् टुक्का साहित्य समाजका उपाध्यक्ष वसन्त अनुभवले बताउनुभयो । टुक्का साहित्य समाजको आयोजनामा उक्त शृङ्खला विगत लामो समय देखि नियमित रूपमा सञ्चालन हुँदै आएको छ।
टुक्का कविताको उन्नयन, विकास र प्रवर्द्धन गर्ने हेतुले समाजले विविध किसिमका कार्यक्रम गर्दै आइरहेको छ । टुक्का लेखनमा पृथकता एवं फरकपन भित्राउने सिलसिला अन्तर्गत यस शृङ्खला सञ्चालन गरिदै आएको समाजका संस्थापक अध्यक्ष, टुक्का प्रवर्तक एवम् कार्यक्रमका परिकल्पनाकार ताराप्रसाद चापागाईंले बताउनुभयो ।
टुक्का लेखनका लागि एक व्यङ्ग्यात्मक टुक्का राखिने र त्यसैमा आधारित रहेर गहन भावको एक एक टुक्का सहभागीले राख्नुपर्ने संयोजक अनुभवले जनाउनुभयो । टुक्का माथि टुक्का’ व्यङ्ग्यात्मक टुक्का लेखनको १५० औँ शृङ्खलाको लागि प्रतिनिधि टुक्काको रूपमा समाजका उपाध्यक्ष वसन्त अनुभवले समसामयिक विषयमा लेख्नुभएको व्यङ्ग्यात्मक टुक्कालाई राखिएको संयोजक अनुभवले बताउनुभयो । ~<•>~ प्रतिनिधि टुक्का- १५० हिजोआज खै किन मलाई पर्छ साह्रो ? तीज हो कि रत्यौली छुट्याउनै भो गाह्रो । ~<•>~
व्याङ्ग्यात्मक टुक्का लेखन शृङ्खला: १५० मा सहभागी टुक्काकारहरूका सुन्दर टुक्काहरू-
१. टु पिसको मच्छरदानी हुने गर्छ तनमा न पर्वको लाज ढाक्छ्न् न इज्जत छ मनमा ? ✍️ वसन्त अनुभव घोराही, दाङ २. गीत कस्ता बनाएका सुन्नै गाह्रो हुने नृत्य उस्तै शव्द छैनन् हाम्रो मन छुने । भगवती दवाडी ,झापा ३. हिड्नै पर्यो तीज मनाउन सारी लगाउँछु फेरी पोइ भनाउँदा ती के भएका हुन् आँखा तर्छन् हेरी । ✍️ पुष्पा राई, खाेटाङ । ४. भित्रियो तिजमा देखासिखी बढ्यो हरेक कुरामा कति नाचियो आमा दिदीसंँग बाल्यावस्था भुरामा। ✍️ चुडामणी देबकोटा पुरानोनैकाप काठमाण्डौ ५. तीज मनाउन रेष्टुरेन्टमा गएको श्रीमती मेरी दर खाएर घर आइपुग्दा चिनेन मलाई फेरि । ✍️ राज कुमार राजभण्डारी खाेटाङे मध्यपुर ठिमी ५संगमकाेलाेनी राधे राधे भक्तपुर । ६. तीज मनाउन मान्छेहरू होटल, रेष्टुरा चले वियरसँग चोचे सितन, खाँदाखाँदै त्यही ढले । ✍️ एवाइ प्रभात सहिदभुमि धनकुटा ७. साहित्यमा छन् अनेकथरी रस चुप लाग तमासा हेरेर बस । ✍️ पुष्पा सुवेदी नेपालगन्ज,बॅाके। ८. लाग्दैन कसैको चिन्ता पिर छैन केही डर रक्सी अनि मासु सङ्गै खाइन्छ तिजको दर । ✍️ अनिता भण्डारी ताप्लेजुङ ९. कार्तिकमै बिहे हुन्छ, मान्छे वा कुकुर के भन्नु तीजको दर कति दिन खाने, कसरी पो गन्नु । ✍️ राजेशराज गड्तौला कॅाडाघारी, काठमाण्डौ १०. जति हेर्छु उति राम्रो,मन यसै जाग्ने तिज हो कि गाईजात्रा उस्तैउस्तै लाग्ने। ✍️ होमप्रसाद नेउपाने धरान,सुनसरी । ११. संस्कृति जोगाउने गर्नुछ काम जोगाएर सबैले राख्नु छ नाम ! ✍️ आर्त अकुलीन १२. रेष्टुरेन्टमा रक्सी खाएर छर्छन् दरको भ्रम परम्परा संस्कृतिको देखिन्छ यहाँ टुटदो क्रम । ✍️ रुना कर्माचार्य दाहाल चितवन १३. तीजको गीत सुनेर म छक्क परेको होइन रत्यौली खेलेको जस्तै गरेको । ✍️ कला ढकाल, झापा १४. तीजको दरसँग चट्ट टिप्स लाएपछि गाह्रो त भैहाल्छ नि नानाभाँती खाएपछि । ✍️ अच्युत घिमिरे, सर्पाङ, भुटान🇧🇹 १५. हाम्रो संस्कृति रमाइलो पर्व हो तिज सबैले जोगाउ नखाउ अभक्ष्य चिज। ✍️ वि के मुखिया दार्जिलिङ,भारत। १६. जिन्दगी जिउन छ यहाँ कति गाह्रो सम्झी बसे सबै काम हुन्छ नि साह्रो। ✍️ नीमा छिरिङ भोटिया जलढका कालेबुङ भारत १७. निर्लज्ज तीजको गीतले संस्कृति माथि प्रहार लोप हुने भयो सनातन परम्परा संस्कार । ✍️ कृष्ण बजगाई। भक्तपुर १८. आज तिम्रो बिस्ताराले पोल्यो बिस्तारै आफ्नै पोल त खोल्यो । ✍️ नागेन्द्रप्रसाद यादव । १९. तीज हाम्रो संस्कृतिको रमाइलो हो पाटो भावी पिँढीलाई संस्कार दिने यो हो बाटो । ✍️ रमेश दियाली शेल्पू सिटोंग दार्जिलिङ। २०. आजभोलि तीज गीत कस्ता हुन थाले हेर्दा पनि कताकता लाज लाग्ने खाले । ✍️ डिल्लीराज (राजेन्द्र) भुसाल सन्धिखर्क-२, कुर, अर्घाखाँची २१. तिजको दर खाको हो कि पाटी भोज छुट्याउन सकिँदैन गर्छन् है मोज । ✍️ बुद्धिमान दनुवार ( सुरुङ्गेली कान्छो ) कनकाई ४ झापा २२. तिजमा पर्व मनाउँछन् रातो सारी लगाउँदै रत्यौली खेल्छन् छिमेकी बिहे भोजमा सघाउँदै। ✍️ मोती योन्जन सुब्बा दार्जिलिङ। २३. खै कुन्नि कस्तो खाले संस्कृति हो यो तीज? जताततै देख्छु म त वियरको फिँज । ✍️ बि.कुलुङ रंगबुले दार्जिलिङ रंगबुल २४. गाह्रो पर्ला भनेर नै लाएको हो जालो जस्तो टालो तीज पर्व मान्ने आयो नयाँ परिवर्तनको पालो । ✍️ विवश पारदर्शी झापा २५. लगातार नेपाली संस्कृति हराउन थाल्यो शब्द र नृत्य नराम्रा,यही विकृतिले गाल्यो । ✍️ प्रेम थापा “मन”बागलुङ २६. तिजको मौलिकता लाग्छ हराउँदै गयो जसरी हुन्छ रमाइलो गर्ने पर्व भयो । ✍️ शोभा आचार्य गौतम काठमाडौँ २७. मैले पनि छुट्याउनै सकिन भन्छन् तीजका गीत सुन्न हेर्न लाज भयो नि बसेर परिवारसित | ✍️ सरिता सेढाई धादिङ २८. कुन जमाना आयो यस्तो खै सुन्न हेर्न लाउने गाह्रो यही पाराले हो भने संस्कृति जोगाउन झनै साह्रो । ✍️ अनुग्रह राना मगर ‘पुष्प’ पाँचखपन न.पा. ६ संखुवासभा । २९. वेदनाले त पाेल्दैन यहाँ आज बिस्ताराले पाेल्छ लाज थाम्छन् कसरी ? शरिरमा एकपिसकाे खाेल्छ। ✍️ रबि पाैडेल, दक्षिण भारत पाण्डेचरी । ३०. अश्लीलतामा रमाउनु नै संस्कृतिकाे उपहास याैवनकाे आहालमा डुब्दै जाँदा इज्जतकाे नास । ✍️ हिरालाल न्याैपाने बानपा ८,काेटमाैला सल्यान। ३१. कतै रमाइलो कतै भने छ रुवाबासी, अस्तित्व नै मेटाएर कसरी बस्नु हाँसी । ✍️ दीपा समभाव दुबेकोल खोटाङ्ग ३२. भन्छन् देख्दा पनि लाज लाग्ने छाडा भयो तीज राम्रोका लागि राम्रो नै चाहिन्छ होलान् नि बीज । ✍️ कृष्णकुमार वैद्य बनेपा ९, काभ्रे ३३. देखेका छैनन् दुःख पार्टी गर्दै दिनहुँ नाँच्छन् तीजको नाममा महिनौ नै दर खाँदै हाँस्छन् । ✍️ सुस्मिता अधिकारी ,काठमाडौँ ३४. हेर्नै हुन्न नाङ्गो नाँच नसुन्नु अश्लिल गीत पुरानै संस्कृतिसँग लगाउनु पर्छ मीत । ✍️ अरुण कुमार भुजेल गोरूबथान,कालेबुङ,भारत। ३५. कता हराए माैलिक भाखा तिजकाे गीतमा झुम्न थालेछ सबैजना आयातित रीतमा । ✍️ हरिगाेपाल न्हुच्छेँप्रधान काभ्रे, बनेपा १४ साँगा बजार ३६. विकृति र विसङ्गतिले गाउँघरमा छायो ठाडो घाँटी लगाएर दर खाने दिन आयो । ✍️ मन्दिरा सेढाई, मलेखु,धादिङ ३७. नारी तिज तिमी नारी चिन्न सके टर्छ किन तिज ? के हाे तिज ? साेच्न सक्नुपर्छ । ✍️ जी.वि.कश्यप घाेराही,दाङ ३८. हुँदाहुँदै संस्कारमा नि आयो विकृति के भनी राख्लान् खै पुस्ताले नि अब स्मृति । ✍️ इन्दु श्रेष्ठ, चितवन ३९. तीजको रमझमलाई पचाउॅंनै भयो गाह्रो छाडा प्रवृति बढ्दै जाँदा कति हुन लाग्यो साह्रो। ✍️ अर्जुन प्रसाद चौलागाई रामेछापः-सुनापति-१ हालः-क्यानडा,क्यालगरी। ४०. तीजका गीत भन्दा बढी छाडा गीत आउन थाले कपडा त झन् कस्ता लाउछन् यीनले इज्जत फाले। ✍️ भवानी पाेखरेल (बाबू विराज) कपिलवस्तु ४१. तिजकाे माैलिकता पाउनै भयाे गाह्रो दर खान्छन् कि दारु खुट्याउनै पाे साह्राे । ✍️ त्रिलाेचन भण्डारी मेचीनगर,झापा । ४२. चाडको नाममा पनि ढोङ्गको परिवेश रचिन थाल्यो तीजमा, समाजलाई नकारात्मक विचार छरेर नाङ्गो नाच्छन् गीतमा। ✍️ बिकास छेत्री अञ्जान कैजले, बिजनबारी,दार्जिलिङ। ४३. छाडापन भित्र्याएर मौलिक साँस्कृतिक पर्व तीजमा इङ्गित गर्दै नाँच्न थाले अति संवेदनशील चिजमा l ✍️ बाबुराम गौतम, गुल्मी ४४. संस्कार संस्कृतिमा हिजोआज विकृति छायाे शिक्षाले भूषित नारी परम्परा भुल्दै आयाे। ✍️ प्रद्युम्न चालिसे भक्तपुर कटुञ्जे । ४५. जता छाडा उतै गाढा, बन्न चाहन्छ मानव रत्यौली तिजको पर्व, मिसमास भयो हव । ✍️ रामशरण न्यौपाने, भक्तपुर ४६. परिवार बसेर हेर्न र सुन्न नमिल्ने गीत आयो यस्ता शब्दलाई पनि हेर कसले स्वीकृति जनायो । ✍️ सङ्गीता खरेल चन्द्रागिरी ८ काठमाडौं ४७. जति खान्छौ खाऊ तिम्रो पेट कहिल्यै अघाएन त्यत्ति माया लगाऊ भन्थे मेराे मन रमाएन । ✍️ शालिकराम दाहाल चा न पा ३ झाैखेल ४८. बुद्धको शान्ति सन्देस बिर्सेकाे नि कति भयो परेवाका जोडी हरे ! भाग्नु पर्ने गति भयो । ✍️ तुलसी शर्मा दार्मा १,सल्यान ४९. समाजमा संस्कार कता गयो संस्कृतिको कुरै छोडे इज्जत छैन बाउ माइतीको परम्परा अन्तै मोडे । ✍️ दुर्गा आचार्य मोरङ ५०. नजिकिँदै गर्दा यो तीजको पर्व विकृतिले गर्दा छोड्यो लाग्न गर्व । ✍️ सतीश पण्डित भानु ६ चुँदी तनहूँ हाल चनपा ६ मातातीर्थ। ५१. फेसन फेरियाे संस्कृति फेरियाे तीज पर्वमा झन् विकृति हेरियाे । ✍️ ताराप्रसाद चापागाईँ धुनिबेसी
१७ भदौ । नमस्ते स्वास्थ्य अभियान एवम् पार्वता स्मृति साहित्य प्रतिष्ठानको संयुक्त आयोजनामा सम्मान कार्यक्रम गरिएको छ । कुसेऔँसीको तथा बुबाको मुख हेर्ने दिनको अवसर पारेर श्री आधारभूत विद्यालय गिठेपानीको प्रागणमा उक्त कार्यक्रमको आयोजना गरिएको थियोे । कार्यक्रममा ८० वर्ष नाघेका १५ जना वृद्ध वृद्धाहरूलाई अबिर लगाइदिएर एवम् चप्पल, टोपी तथा मह प्रदान गरेर सम्मान गरिएको थियोे ।
नमस्ते स्वास्थ्य अभियानका अध्यक्ष मातृकाप्रसाद पाण्डेको अध्यक्षतामा भएको कार्यक्रममा श्री आ.वि. गिठेपानीका प्र.अ. श्री गिरिराज भट्टराईले आगन्तुकहरूलाई स्वागत गर्नुभएको थियोे । कार्यक्रममा वृद्ध आमाबुबाहरूलाई विद्यालय व्यवस्थापन समितिका अध्यक्ष तथा समाजसेवी दिनेश ओलीले नमस्ते स्वास्थय अभियानले उपलब्ध गराएको मह र टोपी दिएर र साहित्यकार एवम् समाजसेवी श्री सुरेशकुमार पाण्डेले पार्वता स्मृति साहित्य प्रतिष्ठानले उपलब्ध गराएको चप्पल प्रदान गरेर सम्मान गर्नुभएको थियोे ।
कार्यक्रममा युवा समाजसेवीहरू अर्जुन पन्थी, केशर बहादुर रावत, भेष बहादुर रावत, खानेपानीकी श्रीमती यसोदा पाण्डे, अशोक भुसाल, वसन्त शर्मा, ब्लेड डोनट दाङ जिल्लाका अध्यक्ष शिवराज पाण्डे, श्रीमती देवी पाण्डे लगायत विभिन्न संघ संस्थाहरूबाट थुप्रै अतिथिहरूको उपस्थिति रहेकोे थियोे । कार्यक्रमको सञ्चालान ऋषिराम पाण्डेले गरेका थिए ।
