झिल्का कविता ********************* १) बगैँचामा फुलेका फूल जीवनमा नगर्नू है चुँडेर ठूलो भूल ! २) आमाको असीम माया सधैँ सम्झिराख्नू है नपरोस् कसैको छाया ! ३) साँचो साथी बन छलकपट केही नगरे आनन्द हुन्छ मन ! ४) बोल्दा गर विचार शब्दमा हुन्छ शक्ति नबनाऊ मनको भार ! ५) ज्ञानको दियो बाल तिमी अन्धकार हटाऊ पार जीवनलाई लाल ! ६) ढिलासुस्ती नगर कहिल्यै समयको गरे पालन जीवन चल्दछ जहिल्यै ! ७) पाइँदैन कतै सदाचार देख्न सक्छौँ हामीले हरेक क्षेत्रमा भ्रष्टाचार ! ८) ज्ञानको अमूल्य सार भनेको रहेछ शिक्षा जीवन जिउने आधार ! ९) नेता घुम्छन् गाडीमा देशका मेरुदण्ड युवाशक्ति पसिना चुहाउँदै खाडीमा ! १०) राजनीति फोहोरी खेल सोझासिधा जनतामाथि नै गर्नुपर्ने अनेक झेल ! ✍️ सतीश पण्डित भानु६ चँदी तनहुँ हाल चनपा ६ मातातीर्थ
झिल्का लेखन अभियानको ८१ औँ शृङ्खला (राष्ट्रिय धान दिवस एवम् दही चिउरा खाने दिन विषयक) यही असार १५ गते सम्पन्न भएको छ । झिल्का साहित्य समाज नेपालको आयोजनामा उक्त झिल्का लेखन कार्यक्रम सञ्चालन गरिएको थियोे ।
झिल्का कविता लेखनको यस विशेष अभियानमा पनि विगतका शृङ्खलाहरूमाझैँ सर्जकहरूको निकै उत्साहप्रद सहभागीता रहेकोे थियो । जसमा नेपाल, भारत, भुटान लगायत विश्वका विभिन्न देशमा छरिएर रहनुभएका नेपाली भाषा, साहित्यलाई निरन्तर माया गर्नुहुने ७१ जना झिल्काकारहरूको सहभागीता रहेकोे थियोे ।
झिल्का कविताको उन्नयन, विकास र प्रवर्द्धन गर्नका लागि समाजले विभिन्न क्रियाकलापहरू सञ्चालन गर्दै आएको छ । त्यसमध्ये झिल्का लेखन अभियान पनि एक भएको र नेपाली समुदायका चाडपर्व, उत्सव लगायत विभिन्न विशेष अवसरहरूमा निरन्तर सञ्चालन गरिने यसका परिकल्पनाकार/प्रवर्तक/प्रशिक्षक वसन्त अनुभवले बताउनुभयो ।
झिल्का कविता, नेपाली माटोमा उम्रिएको एक नवीनतम, लघुतम, प्रयोगवादी काव्य विधा हो । जसमा विम्ब, प्रतीक, अलङ्कारको प्रयोग गर्दै चोटिलो पाराले तीन हरफमा लेख्ने गरिन्छ । जसको पहिलो हरफले विषयवस्तुको उठान, दोस्रो हरफले विषयवस्तुको बिस्तार र तेस्रो अर्थात् अन्तिम हरफले भावलाई उत्कर्षमा पुर्याई समापन गर्ने गर्दछ । यसका प्रत्येक हरफमा तीन/तीन शब्दहरू हुने गर्दछन् । जम्माजम्मी नौ वटा शब्दमा एउटा झिल्का कविता पूरा हुने भएकोले यसलाई नौ शब्दको कविता पनि भन्ने गरिन्छ ।
झिल्का कविताका तीन हरफ मध्ये पहिलो र तेस्रो हरफमा अन्त्यानुप्रास हुनुपर्ने विधान छ भने दोस्रो हरफ स्वतन्त्र हुन्छ तर सकभर समध्वनीक नभएमा उत्तम मानिन्छ ।
सहभागी झिल्काकारहरूका उत्कृष्ट झिल्का कविताहरू-
~~~~~~~~<•>~~~~~~~ १. पाइँदैन बीउ मल बाँझै छन् खेतबारी कसले देला हल ! २. खाएर दही चिउरा असार पन्ध्र मनाऔँ पछ्याई संस्कृति पूरा ! ✍️ वसन्त अनुभव वसन्तविहार, घोराही, दाङ ~~~~~~~~<•>~~~~~~~ १. पन्ध्र असार आयो धान रोपी किसानले दही चिउरा खायो । २. असार पन्ध्र सहरमा धान रोप्ने गर्दछन् गमला राखी लहरमा ! ✍️ रचना शर्मा प्रतीक्षा काठमाडौँ ~~~~~~~~<•>~~~~~~~ बचाउनु छ संस्कृति पश्चिमी खराब तत्वबाट फैलाई सर्वत्र जागृति ! ✍️ उपकार व्लग ~~~~~~~~<•>~~~~~~~ पानी छैन खेतमा सुकेर गए व्याडहरू प्रचण्ड धूप तेजमा ! ✍️ दुर्गा आचार्य मोरङ ~~~~~~~~<•>~~~~~~~ १. आयो है फेरि असार पन्ध्र नबसौँ किसानहरू हो हेरी ! २. असारे गीत गाएर खुसी हुँदै साटौँला दही चिउरा खाएर । ✍️ दीप गोले तामाङ रौतहट ~~~~~~~~<•>~~~~~~~ १. असार पन्द्र मनाउनू दही चिउरा खाएर आफ्नो संस्कृति जनाउनू । २. पावन यो चाड मनाऊ नेपाली जनहरू खुसी सबैमा बाँड ✍️ बुद्धिमान दनुवार ( सुरुङ्गेली कान्छो ) कनकाई ४ झापा ~~~~~~~~<•>~~~~~~~ १. धान दिवस आयो हरेक वर्षमा जस्तै विवशता बोकी ल्यायो । २. खेतबारी बाँझै छन् मलखादको चिन्ताले गर्दा कृषक पीडित झन् ! ✍️ पदमराज न्यौपाने रामारोशन ४ अछाम ~~~~~~~~<•>~~~~~~~ रोपाइँको छ चटारो समयमा मल पाइँदैन सरकार लाजको पसारो ! ✍️ सरिता सेढाई धादिङ ~~~~~~~~<•>~~~~~~~ १. असार पन्ध्र आयो खेतमा व्यस्त किसान सबैमा हर्ष छायो । २. मुरी फलाउने मानाको प्रभुको महिमा हुनेछ खुसी असारे गानाको ! ✍️ कार्की डिबी माकुम सुनवल-४, न.प. ~~~~~~~~<•>~~~~~~~ १. पन्ध्र असार आयो असारे गीत गाउँदै दही चिउरा खायो । २. ओठमा हाँसो छाउँछ छिचोल्दै हिले यात्रा श्रमले चारो जुटाउँछ । ✍️ सतीश पण्डित भानु६ चुँदी तनहुँ हाल चनपा ६ मनतातीर्थ ~~~~~~~~<•>~~~~~~~ १. फलाउने बेला आयाे मानाे राेपी मुरी अभावले जाँगर हरायो । २. किसानकाे परिश्रम अतुलनीय खराब व्यवस्था मलको नहाेस् अवस्था दयनीय । ✍️ प्रमोद नेपाल काठमाडौँ -५ ~~~~~~~~<•>~~~~~~~ १. धान दिवस मनाऔँ कृषिप्रधान यो देशमा बजेट बढी खनाऔँ । २. दही चिउरा खाएर धान राेप्न जाऔँ असारे गीत गाएर ! ✍️ त्रिलाेचन भण्डारी मेचीनगर, झापा ~~~~~~~~<•>~~~~~~~ असार पन्ध्र आयो रोपाइँको चटारो छ दही चिउरा खायो । ✍️ बिबा तामाङ दार्जिलिङ ~~~~~~~~<•>~~~~~~~ हिलोआली असारको झरी धान रोप्छन् किसानले पाक्ला खाउँला वर्षभरि ! ✍️ होमप्रसाद नेउपाने धरान,सुनसरी ~~~~~~~~<•>~~~~~~~ १. असार पन्ध्र मनाउँछन् रोपेर गमलामा धान असली कृषक जनाउँछन् । २. पाइँदैन समयमा मल किसानको समस्या सुल्झाउने छैन सरकारी पहल ! ३. आफ्नो संस्कृति जनाऔँ खाएर दही चिउरा असार पन्ध्र मनाऔँ । ✍️ शान्ता पौडेल भट्टराई टङ्कीसिनवारी, मोरङ ~~~~~~~~<•>~~~~~~~ असार पन्ध्रको बेला किसानलाई किन जहिल्यै सरकारको हुन्छ हेला ? ✍️ अर्जुन प्रसाद चौलागाई रामेछपः-सुनापति-१ हालः-अमेरिका,बोस्टन। ~~~~~~~~<•>~~~~~~~ असारमा धान राेपाैँ नराखौँ खेतबारी बाँझो श्रम पसिनाले छोपौँ । ✍️ रवि पाैडेल दक्षिण भारत पाण्डेचरी ~~~~~~~~<•>~~~~~~~ राेप्नुपर्छ सबैले धान असार पन्ध्र आयो माटोको गर्दै सम्मान ! ✍️ जगदिश अधिकारी तारकेश्वर, काठमाण्डाैं ~~~~~~~~<•>~~~~~~~ १. गमलामा धान रोपी देखाउँछन् आफूलाई ठुलाबडा बाँझो जमीन छोपी ! २. दही चिउरा खाएर असार पन्ध्र मनाऔँ खेतमा धान लगाएर ! ✍️ शशीश्री आचार्य बौद्ध कुमारीगाल काठमाडौं ~~~~~~~~<•>~~~~~~~ १. छैन असार मास बाँझै छन् खेतबारी बालीको के आस ? २. चर्चा टिकटके खेतीको सोध्छन् अझै उनैले खेत छैन तपाईँको ? ✍️ मनोहरी पौडेल गैडाकोट १ ~~~~~~~~<•>~~~~~~~ १. मानाे पाथीकाे चल्याे समयमा राेपाइँ गर्दा धान मजाले फल्याे । २. खान अन्न चाहिन्छ नत्र कसरी बाँच्ने यसैबाट शक्ति पाइन्छ । ✍️ नवराज भट्ट कञ्चनपुर ~~~~~~~~<•>~~~~~~~ धान दिवस आयो दही चिउरा खाने बाध्यताले पो सतायो । ✍️ सुशीला पौडेल ~~~~~~~~<•>~~~~~~~ १. दिवस मनाउनु कति श्रमजीवी किसानकाे घरमा मर्यो खुसी जति ! २. किसानले बाेक्छ हलाे धान दिवस मनाउँदैमा श्रमिकको हुँदैन भलाे ! ३. दही चिउरा खाएर छैन मन खुसी जिम्वालकाे खेत धाएर ! ✍️ राज कुमार राजभण्डारी खाेटाङ्गे ऐसेलुखर्क ३ खाेटाङ हाल भक्तपुर । ~~~~~~~~<•>~~~~~~~ १. नरोपौँ गमलामा धान हरेक वर्षको जस्तै सदनमा बस्नेले जान । २. दही चिउरा खाएर कृषिप्रधान हाम्रो देशमा रोप्छन् धान रमाएर ! ✍️ कला ढकाल झापा ~~~~~~~~<•>~~~~~~~ दही चिउरा खाएर खेतमा धान रौपौँ असारे गीत गाएर ! ✍️ सान्नानी ~~~~~~~~<•>~~~~~~~ १. रोपाई गरौँ आएर असार पन्द्रमा साथी दही चिउरा खाएर ! २. सारा काम छोपेर मुरी उब्जाउनु पर्छ माना बीउ रोपेर ! ✍️ जानुका बास्कोटा काठमाण्डौ ~~~~~~~~<•>~~~~~~~ दही चिउरा खाने असार पन्ध्रमा मिलेर धान रोप्न जाने ! ✍️ साबित्री प्याकुरेल धादिङ्ग ~~~~~~~~<•>~~~~~~~ मनमा खुसी जागेनँ खेत देखेर बाँझो असारे पन्ध्र लागेनँ । ✍️ सविता भट्टराई जनकपुरधाम ~~~~~~~~<•>~~~~~~~ १. असार महिना रुझाउने रोपाइँको मौसम आयो मन कसरी बुझाउने ? २. खेतको गरा आली छुपुछुपु धान रोपेको सम्झना भयो खाली ! ३. धानलाई चाहिने जल मलिलो माटो भएमा सप्रन्छ आफैँ फसल ! ✍️ मोती योन्जन सुब्बा दार्जिलिङ ~~~~~~~~<•>~~~~~~~ १. खेतमा राेपाइँ गरेर असार पन्ध्र मनाऔँ छेउ भित्ता भरेर ! २. परिश्रमी हात बढाऔँ ऎँचाेपैँचो पर्मा तिरेर शिरमा फूल चढाऔँ । ३. धानको राेपाइँ गर्नुछ मानो छरेर मुरी उब्जाई भकारी भर्नुछ । ✍️ श्रीबहादुर केसी शैलुङ्गे दुवाकाेट, भक्तपुर ~~~~~~~~<•>~~~~~~~ १. यसपालि पानी परेन असार पन्द्रको दिनमा रोपेको धान सरेन । २. रहोस् मङ्गल भावना असार पन्द्रको सबैमा छ सबैलाई शुभकामना ! ✍️ दुर्गा भट्टराई मोरङ ~~~~~~~~<•>~~~~~~~ १. झरीको मौसम आयो सहरेले अरूलाई देखाउन हलो कोदालो समायो । २. धान रोप्न नभुलौँ गरीब छौँ हामी बेकामी भई नडुलौँ । ३. आकाशमा उज्यालो चन्द्रको शुभकामना छ मेरो सबैलाई असार पन्द्रको ! ✍️ अन्मोल मुस्कान तकदाह छाउनी, दार्जिलिङ ~~~~~~~~<•>~~~~~~~ आलस्य सबै छोपौँ कुनाकानी सम्याई खेतको असारमा धान रोपौँ । ✍️ साहित्य प्रेमी सुशील धनगढी ~~~~~~~~<•>~~~~~~~ धानको बीउ हातैमा लिई लहरै रोपाहार रोप्छन् धान साथैमा ! ✍️ डा.पुष्पा भण्डारी पोखरा-१९ ~~~~~~~~<•>~~~~~~~ मिलाई गरेमा मलजल असारे खेतमा अहिले धान हुनेछ हलहल ! ✍️ नीमा छिरिङ भोटिया जलढका कालेबुङ ~~~~~~~~<•>~~~~~~~ १. बीउ, मल पाए धान धेरै फल्छ समयमै खेतमा लगाए ! २. गमलामा होइन धान खेतमा लगाऔँ हामी माटोको हुन्छ सम्मान ! ✍️ सुरेशकुमार पाण्डे दाङ घोराही १८ ~~~~~~~~<•>~~~~~~~ दही चिउरा खानलाई कुर्दै होलिन् आमाले परेँ तयार जानलाई ! ✍️ सञ्जना शर्मा ~~~~~~~~<•>~~~~~~~ १. ट्र्याक्टरको जमाना आयो खेताला भेटिँदैनन् कतै हलो बिस्तारै हरायो । २. धान रोप्ने असार हाहाकार मल बीउको सरकार छ लम्पसार ! ✍️ चुडामणी देबकोटा सिन्धुली, मरिणखोला, जखनी हाल थानेटार, पुरानोनैकाप, काठमाण्डौ ~~~~~~~~<•>~~~~~~~ १. भन्डारे परेछन् कमिना कसरी गर्नु रोपाइँ ? आवश्यक पर्ने मलविना ! २. खुल्दैन नेताको चेत फाँट ठान्छन् गमलालाई बाँझैँ राखेर बेँसीखेत ! ३. धान दिवस आयो अहिले पनि सरकारले अधिकांश किसानलाई रुवायो ! ✍️ बाबुराम गौतम गुल्मी ~~~~~~~~<•>~~~~~~~ १. राेपाइँमा उपस्थिति जनाऔँ पन्ध्र असारको दिन धान दिवस मनाऔँ । २. घरमै छ हल गरौँला धान खेती मिलाई बीउ मल ! ✍️ काेपिला अधिकारी सिरानचाेक-७, गाेरखा ~~~~~~~~<•>~~~~~~~ १. असार पन्द्र आयो दही चिउरा खाँदै हिलोमा किसान रमायो । २) जीवन बितोस् रमाई आत्मैदेखि छ सम्मान शुभकामना सबै किसानलाई ! ✍️ पुष्पा सुवेदी नेपालगन्ज, बाँके ~~~~~~~~<•>~~~~~~~ १. धान मुख्य अन्न मल बीउ नपाउँदा छैनन् कृषक प्रशन्न ! २. गजेट बजेट भएको समस्या जिउँका तिउँ किसानमा छैन गएकाे ! ✍️ प्रद्युम्न चालिसे भक्तपुर कठुञ्जे ~~~~~~~~<•>~~~~~~~ १. खेलौँ असारे हिलो रोप्दै धान खेतमा नगरी रत्तिभर ढिलो ! २. खेलाई बीउ हातमा असार पन्ध्र मनाऔँ किसान लौ मेलापातमा ! ✍️ विवश पारदर्शी झापा ~~~~~~~~<•>~~~~~~~ १. घन्किन्छ असारे गीत हिलाम्मे खेतमा जाँदै माटोसँग लगाउँदै मीत ! २. पानीमा भिजेर रमाउँला हिलोमा लड्न लागे मायालुको हात समाउँला ! ✍️ रुना कर्माचार्य दाहाल चितवन ~~~~~~~~<•>~~~~~~~ १. परेन यहाँ पानी सुख्खा छ खेत यस्तै छ जिन्दगानी ! २. जताततै बाढी पहिरो अनाथ धेरै बने पीडा छ गहिरो ! ✍️ कमल प्रसाद बगाले रेग्मी वालिङ्ग बजार स्याङ्जा ~~~~~~~~<•>~~~~~~~ फलाऔँ दु:खले मुरी नछोडौँ बाँझो जमिन गर्नु पर्दैन मजदुरी ! ✍️ राधा चाम्लिङ खोटाङ ~~~~~~~~<•>~~~~~~~ १. किसानलाई भयो हतार दही चिउरा खाने चटारो पन्ध्र असार ! २. मनाए धान दिवस गमलामा धान रोपी किसान सधैँ विवश ! ✍️ सरस्वती श्रेष्ठ रुपन्देही बुटवल ~~~~~~~~<•>~~~~~~~ १. जवानहरू सहर पसे असार पन्ध्रको दिन खेतबारी बाँझै बसे ! २. असारे गीत गाएर धान दिवस मनाऔँ दही चिउरा खाएर ! ✍️ देव स्याङ्देन कालेबुङ ~~~~~~~~<•>~~~~~~~ १. हातमा कोदालो बीउ झरीको छ रमाइलो हिलोमा खेल्दैछ जीउ ! २. धान हाम्रो सान हिलोमा फुल्छ सपना अन्न बन्छ पहिचान ! ✍️ नन्दा धामी नौगाड दार्चुला ~~~~~~~~<•>~~~~~~~ १. असार पन्ध्र घरघरमा पर्म खेल्दै रमाउँछन् बाली काट्दै प्रहरमा ! २. रुझेर भिजेर रोप्दैछन् हृदयमा कान्छी बसेकी आशाको किरण छोप्दैछन् । ✍️ देबिका सुब्बा खवास चिरियाँ मोड, कदमतला सिलगढी, प० ब० ~~~~~~~~<•>~~~~~~~ १. धान दिवस मनाइन्छ असार पन्ध्र जनाउँदै असारे गीत गाइन्छ । २. गमलामा धान रोपेर कृषिप्रधान देश नेपालमा नबसौँ मुख छोपेर ! ३. पूर्णिमा उज्यालो चन्द्रको खेतमा रोपाइँ जनाउँदै शुभकामना असार पन्ध्रको ! ✍️ वेदु न्यौपाने ~~~~~~~~<•>~~~~~~~ बीउ मलको अभाव असारे झरीमा पर्यो धान खेतीमा प्रभाव ! ✍️ कमला देवकोटा पाल्पा ~~~~~~~~<•>~~~~~~~ १. असार महिना लाग्यो धान रोपौँ खेतमा वर्षाको बैँस जाग्यो । २. नौमती बाजा बजाउँछन् लगाउँदै बेठी असारमा खेतलाई हरियाली बनाउँछन् । ३. असारमा रोपेको धान झुल्छन् बाला कार्तिकमा भित्र्याउने मङ्सिरमा जान ! ४. असारको हिलोमा जाऊँ दही चिउरा खाँदै धान दिवस मनाऊँ । ✍️ यशोदा रेग्मी चम्लागांई नामराङ पूर्व सिक्किम ~~~~~~~~<•>~~~~~~~ १. दहीचिउरा खाने दिन असार पन्ध्र आयो कसैलाई नलागोस् रिन ! २. खेतबारी बाँझै राखी सहरको गमलामा रोप्छन् झोला च्याप्दै काखी ! ✍️ धनमाया चौधरी कैलाली ~~~~~~~~<•>~~~~~~~ राष्ट्रिय धान दिवस दही चिउरा खानुपर्नेमा भोकै बस्न विवश ! ✍️ रमेश मानन्धर ~~~~~~~~<•>~~~~~~~ १. छन् खुसी किसान असारे पन्ध्र मनाउँदै सबैले रोप्छन् धान ! २. रोपेर खेतमा धान गोडमेल गरे राम्ररी पालिन्छ आफ्नो जहान ! ✍️ कोपिला समीक्षा खार्पा खोटाङ ~~~~~~~~<•>~~~~~~~ आयाे असार मास पन्ध्रमा विशेष गरी मानिन्छ है खास ! ✍️ हरिगाेपाल न्हुच्छेँप्रधान काभ्रे, साँगाबजार बनेपा १४ ~~~~~~~~<•>~~~~~~~ १. यो महिना असार धान रोप्न थाले छन् बीउको पसार ! २. पुगोस् सबैको चाहना कोही नरहुन् भोको असार पन्द्रको शुभकामना ! ✍️ रमा गुरुङ्ग सालुगडा सिलीगुडी ~~~~~~~~<•>~~~~~~~ १. जसोतसो रोपेँ धान मलविना सकिन्न होला उत्पादन गरेर खान ! २. कोठामै रोप्छन् धान असारको पन्ध्र भन्दै थाले दहीचिउरा खान ! ✍️ कृष्णकुमार वैद्य बनेपा ९, काभ्रे ~~~~~~~~<•>~~~~~~~ १. धान रोपेर छुपुछुपु बुढाबुढी सँगसँगै बसेर खाउला भात कुपुकुपु ! २. धान दिवसको महिमा प्रशस्त धान फलोस् हुनेछ शुभकामना सहीमा ! ✍️ हिरालाल न्यौपाने बागचौर नपा, ८ कोटमौला सल्यान ~~~~~~~~<•>~~~~~~~ रोपेर गमलामा धान खोइ के बढ्ला ? देशको इज्जत मान ! ✍️ जयनारायण नेपाल बालकोट, भक्तपुर ~~~~~~~~<•>~~~~~~~ १. असार पन्ध्र आउँदा निरुत्साहित छन् किसान बीउ मल नपाउँदा ! २. कसले बुझ्छ मर्म रोप्छन् धान वर्षेनी बुझी आफ्नो कर्म ! ✍️ चन्द्रिका रिमाल न्यौपाने काठमाडौँ बालाजु ~~~~~~~~<•>~~~~~~~ १. आकाशको के भर ब्याडमा बीउ सुक्यो मल पाउँदैनन् नर ! २. गरिरहन्छ कृषक कर्म प्रवाह नगरी मौसमको निभाउँछ्न् आफ्नो धर्म ! ✍️ राज बहादुर बडुवाल कनकासुन्दरी-५,जुम्ला ~~~~~~~~<•>~~~~~~~ १. धान दिवस मनायौँ दही चिउरा खाएर असार पन्ध्र जनायौँ । ✍️ पुष्पा राई, बादेल, खोटाङ । ~~~~~~~~<•>~~~~~~~ १. असार पन्ध्रको दिन दही चिउरा बोक्दै आमा रुन्छिन् किन ? २. आकाशले गाए गीत यो खडेरीको बेला हुन्थ्यो किसानको जीत ! ✍️ राजेश्वरी राजोपाध्याय ललितपुर ~~~~~~~~<•>~~~~~~~ १. कृषि क्रान्ति भन्थे गमलामा धान रोपेर देश बनाए मगन्ते ! २. फुर्सद् मिलाऊँ एकैछिनको असार पन्ध्रको शुभकामना आज दहीचिउरे शुभदिनको ! ✍️ गुणनिधि घिमिरे पाँतथर खान्द्रोङ्ग हालः- अमेरिका ~~~~~~~~<•>~~~~~~~ १. बगाई पसिना खलल जोगाउन अस्तित्व मानवको उब्जाउँछन् कृषकले फसल ! २. सधैँकाे असार पन्ध्र हिलो धूलाेमा धसिनु उत्पादन हो मूलमन्त्र ! ✍️ हितमान छन्त्याल (सहाेदर) पाेखरा, कास्की ~~~~~~~~<•>~~~~~~~ धान दिवस मनाएका दही चिउरा खाएर चाडको महिमा जनाएका ! ✍️ शोभा आचार्य गौतम काठमाडौँ ~~~~~~~~<•>~~~~~~~
झिल्का लेखन अभियानको ७३ औँ शृङ्खला (नववर्ष विषयक) सम्पन्न भएको छ । झिल्का साहित्य समाज नेपालको आयोजनामा उक्त झिल्का लेखन कार्यक्रम सञ्चालन गरिएको थियोे ।
झिल्का कविता लेखनको यस विशेष अभियानमा पनि विगतका शृङ्खलाहरूमाझैँ सर्जकहरूको निकै उत्साहप्रद सहभागीता रहेकोे थियो । जसमा नेपाल, भारत, भुटान लगायत विश्वका विभिन्न देशमा छरिएर रहनुभएका नेपाली भाषा, साहित्यलाई निरन्तर माया गर्नुहुने १ सय १८ जना झिल्काकारहरूको सहभागीता रहेकोे थियोे ।
झिल्का कविताको उन्नयन, विकास र प्रवर्द्धन गर्नका लागि समाजले विभिन्न क्रियाकलापहरू सञ्चालन गर्दै आएको छ । त्यसमध्ये झिल्का लेखन अभियान पनि एक भएको र नेपाली समुदायका चाडपर्व, उत्सव लगायत विभिन्न विशेष अवसरहरूमा निरन्तर सञ्चालन गरिने यसका परिकल्पनाकार/प्रवर्तक/प्रशिक्षक वसन्त अनुभवले बताउनुभयो ।
झिल्का कविता, नेपाली माटोमा उम्रिएको एक लघुतम, प्रयोगवादी काव्य विधा हो । जसमा विम्ब, प्रतीक, अलङ्कारको प्रयोग गर्दै चोटिलो पाराले तीन हरफमा लेख्ने गरिन्छ । जसको पहिलो हरफले विषयवस्तुको उठान, दोस्रो हरफले विषयवस्तुको बिस्तार र तेस्रो अर्थात् अन्तिम हरफले भावलाई उत्कर्षमा पुर्याई समापन गर्ने गर्दछ । यसका प्रत्येक हरफमा तीन/तीन शब्दहरू हुने गर्दछन् । जम्माजम्मी नौ वटा शब्दमा एउटा झिल्का कविता पूरा हुने भएकोले यसलाई नौ शब्दको कविता पनि भन्ने गरिन्छ ।
झिल्का कविताका तीन हरफ मध्ये पहिलो र तेस्रो हरफमा अन्त्यानुप्रास हुनुपर्ने विधान छ भने दोस्रो हरफ स्वतन्त्र हुन्छ तर सकभर समध्वनीक नभएमा उत्तम मानिन्छ ।
सहभागी झिल्काकारहरूका नववर्ष विशेष उत्कृष्ट झिल्का कविताहरू-
—————<•>————– १// बोकेर उमङ्ग हर्ष आशाको नयाँ किरणसँगै आयो हेर नववर्ष ! ✍️ वसन्त अनुभव वसन्तविहार, घोराही २// आयाे नयाँ वर्ष समानुपातिक साेच बनाेस् मनमा हाेस् हर्ष ! ✍️ रवि पाैडेल दक्षिण भारत, पाण्डेचरी ३// छैन मनमा हर्ष बनोस् अब रमाइलो आउने नयाँ वर्ष ! ✍️ प्रतिज्ञा प्रतिज्ञा मेहेलकुना सुर्खेत ४// फुर्ती रहोस् तनमा नयाँ वर्षमा अब शान्ति होस् मनमा ! ✍️ सरिता सेढाई धादिङ ५// नयाँ वर्ष आयो सारा नेपालीमा हर्षोल्लास शान्ति खुसी छायो । ✍️ शशीश्री आचार्य बौद्ध कुमारीगाल काठमाडौँ ६// नवीन वर्षले ल्याओस् शान्ति अनि समृद्धि जताततै खुसी छाओस् ! ✍️ भविश्वर पंगेनी वालिङ ९ स्याङ्जा ७// गएकाे वर्ष सम्झेर आफ्नो मनलाई यसै खिन्न नपार्नू हेर ! ✍️ भाेलामान बर्देवा(बैरागि माईलाे) धरान ८ सुनसरि ८// मनभरि खुसी छाओस् एकासीका गल्ती बिर्सेर बयासीमा बहार आओस् ! ✍️ चुडामणी देबकोटा पुरानो नैकाप, काठमाण्डौ ९// उच्चातिउच्च रहोस् भावना आओस् समृद्धिको बहार सम्पूर्णमा नववर्षको शुभकामना ! ✍️ डम्बर थामी ‘अनुपम’ कालिन्चोक गा.पा.-६, दोलखा १०// आयो नयाँ वर्ष भुलेर पुराना पिरहरू मनाऔँ सबैले हर्ष ! ✍️ अरुण कुमार भुजेल गोरूबथान ११// शुभ रहून् दिनहरू हर्ष छाओस् मनमा केही चाहिन्न अरू ! ✍️ बुद्धिमान दनुवार ( सुरुङ्गेली कान्छो ) कनकाई ४ झापा १२// शुभकामना नयाँ वर्षको दिएर आजै सबैलाई खुसी साटौँ हर्षको ! ✍️ सञ्जना शर्मा लमही, दाङ १३// स्विकार्दै गल्ती सहर्ष सच्याए अवगुण आफ्नो सुनौलो बन्छ नववर्ष ! ✍️ किराती हाङ तिम्रो ( बिसु हाङ राई ) विराटनगर मोरङ १४// आयो नयाँ वर्ष नेपालीको घरघरमा आयो उमङ्ग अनि हर्ष ! ✍️ कला ढकाल झापा १५// दुःख कष्ट हरोस् आउने नयाँ वर्षले घाउमा मलम भरोस् ! ✍️ ज्योतिका क्षेत्री सिलगडी, भारत १६// गलत प्रवृत्तिकाे सामना गर्न नपराेस् कसैलाई नयाँ वर्षको शुभकामना ! ✍️ प्रमाेद नेपाल काठमाडौँ-५ १७// पूरा हुन् चाहना सबै नेपाली जनहरूलाई नयाँ वर्षको शुभकामना ! ✍️ साबित्री प्याकुरेल धादिङ्ग १८// आउने नयाँ वर्षमा दु:खपिर सबै हटुन् दिन बितोस् हर्षमा ! ✍️ कपिल किशोर घिमिरे १९// नयाँ वर्ष आयो भिरको चिन्डो देख्छु सन्देह मनमा छायो । ✍️ दिलचन्द छेत्री २०// नयाँ वर्षको शुभकामना सुख, समृद्धि, सुस्वास्थ्य सारा जनमनको चाहना ! ✍️ कृष्णकुमार वैद्य बनेपा ९, काभ्रे २१// मनको कुरा मनमा जवानीको जोश कस्तो जीवन गयो धनमा ! ✍️ निमा छिरिङ भोटिया जलढका कालेबुङ २२// जताततै छाओस् उमङ्ग आसन्न नयाँ वर्षले गरोस् विभेदको क्रमभङ्ग ! ✍️ बाबुराम गौतम गुल्मी २३// आयो नयाँ वर्ष खुसीयाली बोकेर सबैमा ल्यायो पुन: हर्ष ! ✍️ साहित्य प्रेमी सुशील धनगढी २४// नववर्षको गुणगान गाऊँ स्वागत गरौँ खुब धर्ममा चित्त लगाऊँ ! ✍️ यशोदा रेग्मी चम्लागाई तुमीन नामराङ २५// उच्च रहोस् भावना देशविदेशमा रहनुहुने जनप्रति नववर्षकाे हार्दिक शुभकामना ! ✍️ अम्बिका गिरी विराटनगर २६// उच्च रहाेस् भावना प्रगतिले छलाङ माराेस् सम्पूर्णमा नववर्षकाे शुभकामना ! ✍️ काेपिला अधिकारी गाेरखा, सिरानचाेक २७// आउँछ जान्छ साल बोकेर सन्देश शुभकामनाको झुपडीमा रित्तो थाल ! ✍️ बिके मुखिया वाङ्दे, दार्जिलिङ, भारत २८// ल्याओस् सुखशान्ति नववर्षले शुभकामना आफन्त जनहरूमा बितुन् दिनहरू हर्षले ! ✍️ हिरालाल न्यौपाने बानपा ८ कोटमौला सल्यान २९// फेरियोस् नयाँ वर्ष मनको मुस्कान ओठमा भरियोस् है हर्षैहर्ष ! ✍️ होमप्रसाद नेउपाने धरान, सुनसरी ३०// पूरा होउन् चाहना सुखशान्ति एवम् समृद्धिको सबैमा हार्दिक शुभकामना ! ✍️ रुना कर्माचार्य दाहाल चितवन ३१// पुगोस् सदिच्छा चाहना सकल जनता हाँसुन् नयाँ वर्षको शुभकामना ! ✍️ जिज्ञासु पन्त लमजुङ ३२// घुम्दै आयो नववर्ष सबैकाे मनमा पलाओस् उमङ्ग अनि हर्ष ! ✍️ केसर बाेहरा ( आदर्श ) सुदूरपश्चिम अछाम । हाल भारत ३३// आयो नयाँ वर्ष सारा नेपाली जनमा बोकेर खुसी हर्ष ! ✍️ चक्र लोहोरुङ ३४// नववर्षमा प्रेरणा जागोस् हरेक व्यक्तिको मनमा मानवताले बास पाओस् ! ✍️ सतीश पण्डित चुँदी, तनहुँ ३५// तमाम देशमा रहनुहुने सम्पूर्ण मित्रहरूमा शुभकामना दुःख कष्ट सहनुहुने ! ✍️ बिपी लामिछाने दमक, झापा ३६// पुगोस् सबैको चाहना छाओस् सर्वत्र हर्षोल्लास नयाँ वर्षको शुभकामना ! ✍️ विष्णु पंगेनी(पाण्डे ) वालिङ्, स्याङ्जा ३७// नववर्षले समृद्धि ल्याओस् एकअर्कामा सद्भाव बढाउँदै चारैतिर सुखशान्ति छाओस् ! ✍️ देव स्याङ्देन कालेबुङ ३८// सत्य रहोस् मनोभावना विश्वभर रहनुभएका सबैलाई नववर्षको हार्दिक शुभकामना ! ✍️ गुणनिधि घिमिरे अमेरिका ३९// सबैमा उमङ्ग छाओस् नपरोस् दु:ख कसैलाई सुखमय भाग्य पाओस् ! ✍️ भुपेन्द्र राना मगर धादिङ ४०// सुखशान्ति र हर्ष सबै नेपालीको मनमा छाओस् नयाँवर्षकाे उत्कर्ष ! ✍️ श्रीबहादुर केसी शैलुङ्गे दुवाकाेट भक्तपुर ४१// मनमा खुसी हर्ष वसन्त ऋतुको उमङ्गसँगै आयो नयाँ वर्ष ! ✍️ श्रीकृष्ण धामी देउलेख, बझाङ ४२// मान्नुपर्ने भएन हर्ष बढ्दैछ देशमा अशान्ति सुधार होस् नववर्ष ! ✍️ शंकर कार्की थाहा ३ मकवानपुर ४३// हर्षोल्लासको छ चाहना मनमस्तिष्कमा सधैँ छाओस् नववर्षको सबैमा शुभकामना ! ✍️ कोपिला समीक्षा खार्पा, खोटाङ ४४// आन्तरिक हृदयको चाहना जगमा समृद्धि छाइरहोस् नयाँ वर्षको शुभकामना ! ✍️ मोती योन्जन सुब्बा दार्जिलिङ ४५// विगतझैँ नहोस् नववर्षमा देशमा समृद्धि भई खुसीयाली छाओस् सबमा ! ✍️ अर्जुन प्रसाद चौलागाई रामेछापः-सुनापति-१ हाल अमेरिका, बोस्टन ४६// बढेर सकारात्मक सोचाइ नववर्षको हार्दिक शुभकामना खुसी रहोस् स्थायी ! ✍️ पुष्पा सुवेदी नेपालगन्ज, बॅाके ४७// नववर्ष समृद्धि ल्याओस् सम्पूर्णमा यही शुभकामना हर्षले निष्कर्ष पाओस् ! ✍️ प्रेम थापा “मन” बागलुङ ४८// आयो नयाँ वर्ष भुलाएर दु:ख जति ल्याओस् सबैमा हर्ष ! ✍️ देवकृष्ण काफ्ले ४९// आगामी नयाँ वर्षले सबैलाई खुसी देउन् रमाइलो गरौँ हर्षले ! ✍️ अन्मोल मुस्कान तकदाह छाउनी, दार्जिलिङ ५०// खुसी उमङ्गले बेर्दै आयो हजुर नववर्ष नयाँ पालुवा फेर्दै ! ✍️ अनिता भण्डारी ताप्लेजुङ ५१// आयो बयासी साल परस्पर सद्भाव बढोस् समृद्धि छाओस् मालामाल ! ✍️ छ्न्त्याल हित ५२// सारा नेपालीको भावना आओस् शान्ति श्रीवृद्धि नयाँ वर्षको शुभकामना ! ✍️ शोभाकान्त रेग्मी वालिङ स्याङ्जा ५३// पल्लव नयाँ अङ्कुरायो वसन्तको आगमनले हेर मुलुकभर खुसी छायो । ✍️ साजन पौडेल ५४// स्वागत नयाँ वर्षलाई नौलो उमङ्गले आऊँ आनन्दमा निश्चिन्त गराई ! ✍️ मनोहरी पौडेल गैडाकोट १ ५५// नववर्षको उज्ज्वल सपना अनेकौँ हर्षोल्लासको साथ सम्पूर्णलाई हार्दिक शुभकामना ! ✍️ रमा गुरुङ्ग सालुगडा, सिलीगुडी ५६// नयाँ वर्षको शुभकामना सुखशान्ति र समृद्धिको पूरा होओस् चाहना ! ✍️ कृष्ण बजगाई खोटाङ ५७// गरौँ शत्रुको सामना सुखद बनोस् नववर्ष सबैमा हार्दिक शुभकामना ! ✍️ वेदु न्यौपाने ५८// पुगोस् सबैको चाहना समस्याहरू हल होउन् नयाँ वर्षको शुभकामना ! ✍️ धनमाया चौधरी कैलाली ५९// जीवनमा खुसी हर्ष बोकेर नेपाली घरघरमा आयो नयाँ वर्ष ! ✍️ सानु जाेशी सुदुरपश्चिम, दार्चुला ६०// शुभकामना नयाँ वर्षकाे छाओस् सबैमा खुसीयाली पाइयाेस् फल सङ्घर्षको ! ✍️ ईश्वर साउद(भिक्षु) रामारोशन गाउँपालिका ६ सुदुरपश्चिम अछाम ६१// शान्तिको आवाज लिएर आऊ नववर्ष तिमी क्रान्तिको नारा दिएर ! ✍️ विवश पारदर्शी झापा ६२// पात्रो फेरियो घरमा रुखमा पात फेरिए नयाँ वर्षको साथमा ! ✍️ समुन्द्रा शर्मा ६३// स्वच्छ हाेस् भावना सुख र शान्तिकाे लागि नयाँ वर्षकाे शुभकामना ! ✍️ राज कुमार राजभण्डारी खाेटाङ्गे ऐसेलुखर्क ३ खाेटाङ । हाल भक्तपुर ६४// उच्च शिखरको भावना मनमा सजिएर जाओस् नयाँ वर्षको शुभकामना ! ✍️ दुर्गा आचार्य मोरङ ६५// सुखशान्तिको छ चाहना भयरहित बाँच्न पाऊँ आउँदो वर्षको शुभकामना ! ✍️ राजेश्वरी राजोपाध्याय ललितपुर ६६// छाओस् खुसी हर्ष दु:ख पीडा हटोस् उमङ्ग ल्याओस् नववर्ष ! ✍️ राधा चाम्लिङ खोटाङ ६७// नयाँ वर्ष आयाे साथमा वसन्त बहार मनमा खुसी छायाे । ✍️ ताराप्रसाद चापागाईँ धुनिबेसी, धादिङ ६८// कालयुक्त संवत्सर गयाे नयाँ वर्षको शुभकामना उज्यालो साैरमान भयाे । ✍️ प्रद्युम्न चालिसे भक्तपुर कटुञ्जे ६९// नयाँपनको यहाँ खाँचो जीवजगतमा प्रेम बढोस् शान्ति बनोस् साँचो ! ✍️ कार्की डिबी माकुम सुनवल-४, नवलपरासी ७०// घरघरमा खुसी आओस् जोस, जाँगर, आँटमा नववर्षको उमङ्ग छाओस् ! ✍️ सरस्वती श्रेष्ठ रुपन्देही बुटवल ७१// सबैमा उज्यालो छाओस् दुखीहरूको मुहारमा पनि नयाँ उमङ्ग ल्याओस् ! ✍️ संगीता खरेल काठमाडौँ ७२// दुःख नासिएर जाओस् सुखशान्ति समृद्धि लिएर नयाँ साल आओस् ! ✍️ सीमा कार्की समर्पण मेलचोक, पर्सा ७३// घुमेर आयो नववर्ष सम्पूर्णमा शुभकामना भन्दै छाओस् मनमा हर्ष ! ✍️ सुनगाभा पोखरेल कपिलवस्तु ७४// घुमेर आयो नववर्ष बोकेर उमङ्ग शान्ति खुसी अनि हर्ष ! ✍️ डा. जानुका न्यौपाने दोलखा ७५// छैन मनमा हर्ष नहोस् एकासी जस्तो आउँदो नयाँ वर्ष ! ✍️ शान्ता पौडेल भट्टराई टङ्कीसिनवारी, मोरङ ७६// विगतझैँ आयो नववर्ष भुलौँ सारा पिरहरू लिएर मनमा हर्ष ! ✍️ विवा तामाङ ७७// नेपालीहरूमा प्रगति उत्कर्षकाे सम्पूर्ण उत्पीडित दुःखीहरूमा शुभकामना छ नववर्षकाे ! ✍️ रामप्रसाद पुरी बादेल, खाेटाङ ७८// देशमा खुसी आओस् हटुन् नारा जुलुस नेपालमा शान्ति छाओस् ! ✍️ प्रेम शर्मा “एकान्त प्रेमी” कालेबुङ ७९// नवीन उत्साह लिई आओस् नयाँ वर्ष शान्तिको मद पिई ! ✍️ पदमराज न्यौपाने रामारोशन ४ अछाम ८०// आयो नयाँ वर्ष सर्वत्र खुसी छाओस् उमङ्ग अनि हर्ष ! ✍️ जनक बिसी दक्षिण भारत, कोचिन ८१// घर अनि आँगनमा नयाँ वर्ष आयो खुसी छायो मनमा ! ✍️ जानुका बास्कोटा काठमाण्डौ ८२// बनोस् उल्लासमय वर्ष हटोस् हृदयको तुवाँलो जनमनमा होओस् हर्ष ! ✍️ घनश्याम पन्त हरिवन सर्लाही ८३// पवित्र फूलझैँ फुलेर नववर्ष मनाउनु सबले दु:खपिर सबै भुलेर ! ✍️ बेल थोकर तामाङ ८४// पूरा होउन् मनोकामना जोस जाँगर थपियोस् नयाँ वर्षको शुभकामना ! ✍️ नन्दा धामी नौगाड, दार्चुला ८५// भित्रियाे आँगनमा नववर्ष धरती वसन्तले सजियाे खुल्याे मधुमास सहर्ष ! ✍️ हरिगाेपाल न्हुच्छेँप्रधान काभ्रे, साँगा बजार बनेपा १४ ८६// सुस्वागतम् नयाँ वर्षलाई हटाई मनको मैलो हाँसीखुसी बसौँ रमाई ! ✍️ सविता भट्टराई जनकपुरधाम ८७// अशान्ति हरोस् भावना हरेक दैलोमा नववर्षले समृद्धि छरोस् शुभकामना ! ✍️ राज बहादुर बडुवाल कनकासुन्दरी-५, जुम्ला ८८// रिसराग सबै हटाई खुसीको वर्ष बनोस् हर्ष उमङ्ग बढाई ! ✍️ नागेन्द्रप्रसाद यादव ८९// मीठो फुरोस् रचना नयाँ साल बयासीको सबैलाई छ शुभकामना ! ✍️ ध्रुव श्रेष्ठ खोटाङ ९०// उच्च रहोस् भावना हरेक नेपालीको मनभित्र नयाँ वर्षको शुभकामना ! ✍ राजेन्द्र प्रधान ‘पासा’ दार्जिलिङ ९१// स्वागतम् नयाँ वर्ष हटोस् सबैका पीडा छाओस् अथाह हर्ष ! ✍️ पुष्पा राई खाेटाङ । हाल- बसुन्धरा, काठमाडौँ ९२// नयाँ समयहरू बिताई सुनौलो नयाँ उमङ्गहरूले नववर्ष मनमा सजाई ! ✍️ नेत्रबहादुर श्रेष्ठ सिन्धुपाल्चोक -१३ ९३// अनेकौँ हुन्छन् चाहना पूरा हाेओस् सबैको नयाँ वर्षकाे शुभकामना ! ✍️ सहयात्री शाेभा अर्याल रुपन्देही ९४// नयाँ वर्षको रसरङ्ग सर्वत्र सुखशान्ति फैलियोस् नपरुन् भयले झसङ्ग ! ✍️ देव मगर तिनाउ~१,कचल, पाल्पा ९५// खुसीले भरियोस् आँगन हिमाल पहाड तराईको समृद्ध बनोस् जनजीवन ! ✍️ सुरेशकुमार पाण्डे ९६// सबैले मनाऔँ नववर्ष जोगाउँदै मौलिक परम्परा मनमा बोकेर हर्ष ! ✍️ संगमानंद पत्रकार चूरु-राजस्थान ९७// सम्पूर्ण नेपालीलाई शुभकामना सुखशान्ति अनि समृद्धिकाे सम्पूर्णमा मेरो सद्भावना ! ✍️ शम्भु गजुरेल ९८// नयाँ पात पलायो पुरानो पात्रो बेकाम वर्षले अङ्क बढायो । ✍️ म्यामराज राई भोजपुर ९९// पूरा होउन् चाहना आउँदै गरेको नववर्षको सबैमा हार्दिक शुभकामना ! ✍️ हरिभक्त सिग्देल महेश मण्डिखाटार, काठमाडौँ १००// आयो नयाँ वर्ष मुहारमा छाओस् सबको खुसी अनि हर्ष ! ✍️ चिरञ्जीवी श्रेष्ठ धनकुटा १०१// मनको पीडा हटाई आऊ नयाँ वर्ष खुसी उमङ्ग सजाई ! ✍️ बिमल पोखरेल धरान -१७, पटनाली १०२// आयाे नयाँ वर्ष पलाए नयाँ पालुवा छायाे मनमा हर्ष ! ✍️ जगदिश अधिकारी तारकेश्वर, काठमाण्डाै १०३// नववर्ष आयो भन्छन् एकदिन शुभकामना दिएर वर्षभरि खोइरो खन्छन् । ✍️ डा. देवी पन्थी १०४// गरिबको पेट भरियोस् नयाँ वर्ष बयासीमा उमङ्ग खुसी छरियोस् ! ✍️ तेजप्रसाद खनाल दाङ १०५// भरियोस् मनमा उमङ्ग नयाँ वर्ष आउँदा हुन्छौँ सबै दङ्ग ! ✍️ सुस्मिता अधिकारी काठमाडौँ १०६// कठिनाइको गरेर सामना जुटाैँ अघि बढाैँ नयाँ वर्षको शुभकामना ! ✍️ जयनारायण नेपाल बालकोट, भक्तपुर १०७// सम्पूर्ण कुकृत्य फालेर नववर्ष तिमी आऊ समृद्धिको दियो बालेर ! ✍️ ऋजु दिल्पाली १०८// भित्रिरहेकाे नयाँ वर्ष छर्न सकोस् शुभावना ल्याओस् सबैमा हर्ष ! ✍️ त्रिलाेचन भण्डारी मेचीनगर, झापा १०९// घुम्दै फिर्दै आयो नयाँ साल फेरि आशा उमङ्ग छायो । ✍️ शोभा आचार्य गौतम काठमाडौँ ११०// मनमा छाओस् हर्ष सधैँ खुसी बनोस् अबको नयाँ वर्ष ! ✍️ ललिता गिरी सुनकोसी ५, सिन्धुली १११// शुद्ध रहोस् भावना उत्साह, उमङ्गकाे साथ नयाँ वर्षको शुभकामना ! ✍️ सुनिता निरौला पौडेल राधे राधे, भक्तपुर ११२// आयो नयाँ साल तर जताततै देख्छु उही पुरानो ताल ! ✍️ दीपा गुरुङ समभाव ११३// शुभकामना छ नववर्षको खुसी छाओस् नेपालीहरूमा शान्ति सुशासन हर्षको ! ✍️ एवाइ प्रभात धनकुटा ११४// तिमी नयाँ वर्ष आऊ खुसीलाई बोकी मनमा पलाओस् हर्ष ! ✍️ चन्द्रिका रिमाल न्यौपाने ११५// नयाँ उमङ्ग जागोस् सुखशान्ति होस् सर्वत्र समृद्धि उकालो लागोस् ! ✍️ नन्दलाल आचार्य बेलका-२, सिद्धार्थटोल, गल्फडिया, उदयपुर, कोसी प्रदेश, नेपाल । ११६// नूतन वर्ष आओस् ऊर्जाशील कदम चाल्दै पोहोरको फोहोर लैजाओस् ! ✍️ लक्ष्मी रिजाल कञ्चनरूप- १२, प्रगतिटोल, रूपनगर, सप्तरी, मधेस प्रदेश, नेपाल ११७// आयो नवीन वर्ष हटाएर सारा पीडा छायो मनमा हर्ष ! ✍️ आर्त अकुलीन ११८// शुभकामना छ नववर्षकाे सबैमा शान्तिको कामना माहोल बनोस् हर्षकाे ! ✍️ रामप्रसाद पुरी बादेल, खाेटाङ ~<•>~~
साप्ताहिक झिल्का लेखन अभ्यासको ६२ औँ शृङ्खला आइतवार अपरान्ह सम्पन्न भएको छ । झिल्का साहित्य समाज नेपालको आयोजनामा यो अभ्यास शृङ्खला निरन्तर हरेक हप्ता सञ्चालन हुँदै आएको छ । साप्ताहिक झिल्का कविता लेखन अभ्यासका विगतका शृङ्खलामाझैँ यसपटक पनि सहभागीहरूको निकै उत्साहप्रद सहभागीता रहेकोे थियो । जसमा नेपाल, भारत, भुटान लगायत विश्वका विभिन्न देशमा रहेर नेपाली भाषा, साहित्यलाई निरन्तर माया गर्नुहुने ६९ जना झिल्काकारहरूको सहभागीता रहेकोे थियोे । यो उत्साहपूर्वक सहभागिताका लागि सम्पूर्ण सहभागीहरूमा संयोजक म्यामराज राईले हार्दिक धन्यवाद ज्ञापन गर्नुभएको थियोे ।
झिल्का कविताको उन्नयन, विकास र प्रवर्द्धन गर्नका लागि समाजले विभिन्न क्रियाकलापहरू सञ्चालन गर्दै आएको छ । त्यसमध्ये साप्ताहिक झिल्का लेखन अभ्यास शृङ्खला पनि एक भएको र साप्ताहिक रूपमा निरन्तर सञ्चालन गरिने यसका परिकल्पनाकार एवम् झिल्का कविताका प्रवर्तक वसन्त अनुभवले बताउनुभयो ।
शृङ्खलाबारे प्रष्ट पार्दै शृङ्खला संयोजक/प्रशिक्षक म्यामराज राईले हरेक हप्ताको शुक्रवार राति १२ बजे अभ्यासको सूचना झिल्का कविता फेसबुक समूहमा राखिने र उक्त सूचनाको कमेन्टमा इच्छुक झिल्काकारज्यूहरूले स्वत:स्फूर्त आफ्ना उत्कृष्ट झिल्काहरू राखेर सहभागीता जनाउन सकिने बताउनुभयो ।
झिल्का कविता, नेपाली माटोमा उम्रिएको एक नवीनतम एवम् लघुतम प्रयोगवादी काव्य विधा हो । जसमा विम्ब, प्रतीक र अलङ्कारको प्रयोग गर्दै चोटिलो पाराले तीन हरफमा लेख्ने गरिन्छ । जसको पहिलो हरफले विषयवस्तुको उठान, दोस्रो हरफले विषयवस्तुको बिस्तार र तेस्रो अर्थात् अन्तिम हरफले भावलाई उत्कर्षमा पुर्याई समापन गर्ने गर्दछ । यसका प्रत्येक हरफमा तीन/तीन शब्दहरू हुने गर्दछन् । जम्माजम्मी नौ वटा शब्दमा एउटा झिल्का कविता पूरा हुने भएकोले यसलाई नौ शब्दको कविता पनि भन्ने गरिन्छ ।
झिल्का कविताका तीन हरफ मध्ये पहिलो र तेस्रो हरफमा अन्त्यानुप्रास हुनुपर्ने विधान छ भने दोस्रो हरफ स्वतन्त्र हुने गर्दछ । अर्थात् दोस्रो हरफको अन्त्यमा पहिलो र तेस्रो हरफको अन्त्यानुप्राससॅंग मिल्ने समध्वनिक अक्षर नभएमा उत्तम मानिन्छ ।
साप्ताहिक झिल्का लेखन अभ्यास शृङ्खला- ६२ मा सहभागी झिल्काकारहरूका सुन्दर झिल्काहरू-
१, कवि लेख्छ कविता बिम्ब, प्रतीक खेलाउॅंदै, कालजयीमा दाँजिन्छ कर्मिता । २, अथाह छ शब्दसागर मोती टिप्न नचुकौँ, खेलाँचीमा नफाली नजर । ३, दिमाग बन्यो प्रविधि हात चल्छ बहानामा, मानव बुख्याचाको प्रतिनिधि । ✍️म्यामराज राई भोजपुर … १, देख्छ, पुग्छ त्यहाँ उछिट्टियो ऊ मोतीविन्दुसॅंगै, अन्धो भविष्य जहाँ । ✍️दिलचन्द क्षत्री … १, झिल्का लेखेर हेरौँ शुद्ध या अशुद्ध मिलेन भनेर नकेरौँ ! २, सिमाना काटिएको ठाउँ किन साँगुरो हुँदैछ ? म जन्मेको गाउँ ! ✍️रवि पौडेल दक्षिण भारत पाण्डेचरी … १, प्रतिगामीले उठायो सिर आज नेताहरूले गर्दा गणतन्त्रले पच्छ्यायो भिर। २, हुन्छ फेरि जेल लुट, फुट उस्तै विदेशकै हो खेल। ३, सङ्घीयताले गरायो फेल देशमा गणतन्त्रको अवस्था नेता विदेशका रखेल। ✍️सुरेशकुमार पाण्डे घोराही – १८, दाङ … १, कतैबाट पापी संसार दृष्टि न हो, आहा ! छ यार । २, कोही नदेखी देख्छ मनको आँखाले होला कोही हतासिएर लेख्छ । ३, जीवन र जोवन कतै कपास जस्तै कतै गरुँगो मन । ✍️अम्बिका प्रसाद कोइराला ‘अकेला’ कानेपोखरी, मोरङ … १, एकदिन पश्चात्तापले पोल्नेछ ए दलालहरू अब ! तिम्रो पोलहरू खोल्नेछ । ✍️ दीप गोले तामाङ रौतहट … १, बनेर तिमी खास विश्वास जित्यौ तिमीले हौ मेरो प्रकाश। २, मनको डरलाई बिसाऊ गन्तव्य चुम्ने लक्ष्यमा कदमहरू अघि बढाऊ। ३, साँझमा बत्ती बल्छ कलमभन्दा किबोर्ड प्यारो मोबाइलमा संसार चल्छ। ✍️सतीश पण्डित भानु – ६, चुँदी, तनहूँ ( हाल चनपा ६ मनतातीर्थ ) … १, नारी सिङ्गो प्रकृति बुझ्न पर्छ सबैले बचाउन हाम्रो रीति । २, आधा आधा बाँडेर बनाउनु छ देशलाई हुन्न रिसराग साँधेर । ३, नारी हुन दीप्ति घर चलाउने परी बनाउने सबैलाई तृप्ति । ✍️कोपिला समीक्षा खार्पा, खोटाङ … १, कमिलाको प्वाँख आयो उड्यो, डढ्यो आगोमा पखेटाले मृत्यु पायो। २, जीवनमा घमण्ड नगर्नु बिस्तारै जाँदा पुगिन्छ हडबडले दुर्घट्नामा नपर्नु । ✍️चुडामणि देवकोटा पुरानो नैकाप काठमाण्डौ … १, जीवनको कथा झल्किन्छ मनको भाव कवितामा व्यथा सबै छल्किन्छ । २, आफ्नो काम गर्नु खेरो समय जान्छ उत्साह मनमा भर्नु । ३, दुनियाँको पछि नलाग्नु पुर्याउॅंदैनन् तिनले गन्तव्य काम कर्तव्यसँग नभाग्नु । ✍️पुष्पा राई बादेल, खोटाङ … १, युवाहरू सडकमा चम्केका नेपाल आमा रोइरहेकी राष्ट्रघातका विरुद्ध लम्केका। २, वायु बबण्डर चलेपछि रोक्न कसको तागत हृदयमा आगो बलेपछि। ३, धर्तीमाताले राजभक्त रोजेकी राष्ट्रघाती ब्वाँसाहरू पिपासु, उदाङ्गो बनाउन खोजेकी। ✍️घनश्याम पन्त हरिवन सर्लाही … १, नारी सृष्टिको खानी नगरौँ सबैलाई हेला हुँदैन कसको हानी ? २, सधैँ भावनामा डुबेर लेख्छु कविता तिम्रो हराए देख्छौ भनेर। ✍️एवाइ प्रभात धनकुटा … १, कस्तो रहेछ भीर ? चट्टानले ढाकेको सबै उस्तै छ पीर। ✍️निमा छिरिङ भोटिया जलढका कालेबुङ … १, फलेको हाँगो नुग्नलाई आधार तयार गरौँ सोचेको कुरा पुग्नलाई । ✍️प्रेम थापा ‘मन’ बागलुङ … १, बरु देखाऊ, कोरेर कवि बन्न नखोज अरूको रचना चोरेर। २, यहाँ मान्छे बदलिन्छ। लाटो किन नहोस् ? आफ्नोलाई प्राथमिकता दिन्छ। ✍️बेल थोकर तामाङ मकवानपुर … १, स्वतन्त्र हुनुपर्छ कवि कसैको बहकाउ नपर्ने कञ्चन भएर छवि । ✍️संगीता खरेल काठमाडौं … १, यादमा भिर पाखा ज्यान परदेशमा छ, सम्झनाले रसाउॅंछ आँखा । २, आमा पिँढीमा बसेर बाटो हेर्छिन् सधैँ परदेशी छोरो सम्झेर । ३, मूल्याङ्कन गर्छन् मेरो धनी, गरिबको तराजु , समाज मेरो सेरोफेरो । ✍️भुपेन्द्र राना मगर धादिङ … १, कविता लेखौँ मनले सुन्दर आउन भावहरू प्रशंसा गरोस् तनले। २, लेखौँ आफैँ कोरेर जुन बन्छ आफ्नो लेख्नु हुन्न चोरेर। ३, ज्ञान बढ्छ पढेर त्यसै किताब आए पुगिन्छ हिमाल चढेर। ✍️नवराज भट्ट कञ्चनपुर … १, स्वदेशको उर्वर माटो त्यागेर आज युवाहरू लागेछन् विदेशको बाटो। २, चाँडै युवा जाग स्वर्ग भन्दा सुन्दर स्वदेश बनाउन लाग। ३, हटाऊ फोहोर जालो अब देश बनाउने युवा तिम्रो पालो। ✍️बिके मुखिया ‘वाङदे’ दार्जिलिङ,भारत। … १, खुसीमा मन हाँस्दछ मन मिल्नेले जगमा मात्र माया गाँस्दछ । २, जन्मभूमिलाई माया गरौँ आफ्नै भाषा संस्कृतिसँग सदैव अगाडि सरौँ । ३, कलङ्कारीले धर्मलाई मास्दछ नक्कले बानीले आफ्नै संस्कार संस्कृति नास्दछ। ✍️कार्की डिबी माकुम सुनवल-४, नवलपरासी … १, सृष्टिको महिमामय मन बुझ्न चाहनेले रहस्य गर्नुपर्छ घोर अध्ययन। २, बानी बसिसक्यो देख्ने पलमै परिवर्तित रूप विषय बन्छ लेख्ने। ३, हरे, राम ! घनश्याम ! तीन छक्क पार्ने महान सृष्टिको तामझाम। ✍️ज्योतिका क्षेत्री सिलगढी भारत … १, कविता सरिता बनोस् कालजयी बनेमा उत्तम यथार्थ ओकल्ने होओस्। २, गुम्दै गएको विश्वास फिर्दै आए कसो ? छिट्टै घटोस् अविश्वास। ✍️कमला देवकोटा पाल्पा … १, आखिर सुस्त बोलेर देखाउँछन् मन सारा सिस्नोझैँ गरी पोलेर ! ✍️आर्त अकुलीन … १, कविता कर्मिता अनुप्रास अब बल्ल पलायो झिल्का कवितामा आस ! २, सागरसँग दाँजेर नजर मिल्दोरहेछ साथी नचुकौँ प्रविधिको प्रतिनिधि अजर ! ✍️विवश पारदर्शी झापा … १, डुब्दै कविताको छालमा पस्कॅंदै सृजना नवीनतम रमाउनुछ छन्दहरूको तालमा। ✍️तोया नाथ चापागाईं दमक, झापा … १, वसन्तले फुलाएझैँ तिल्का तिता मिठा भावहरू पोखेर लेखौँ झिल्का। २, अभ्यास गरे बारबार सिकिॅंदो रहेछ लेख्नु गुरूको निर्देशन अनुसार। ३, सतत नमन मेरो मार्ग निर्देशक गुरुहरूलाई घुमेर सात फेरो। ✍️पुष्पा सुवेदी नेपालगन्ज, बाँके … १, पहाड, पखेरा, तराई झिल्काले समेटौ सबै कोही नहोस् पराई । २, अतिक्रमणले सीमा नाघेर खोसेर लान्छु, भन्छ ब्वाँसोहरू लोभमा लागेर । ✍️मोती योन्जन सुब्बा दार्जिलिङ … १, चाहिन्न आकाशको तारा चोखोनितो माया देऊ सजाएर दिलमा प्यारा ! २, झर्दिनँ अवश्य नाथ निरन्तर यो सासले जबसम्म दिनेछ साथ ! ३, माया कहिल्यै नघटोस् जइदिन घट्ला मेरो जीवनकै अन्तिम होस् ! ✍️वसन्त अनुभव वसन्तविहार घोराही … १, संस्कार संस्कृति जोगाऔॅं सुन्दर पहिचान हाम्रो यसका विकृति हटाऔॅं । २, गरौँ मिलेर काम होस्टेमा हैँसे गरी राख्नुपर्छ देशको नाम । ३, बुझेर मानव मर्म गरौँ स्वच्छ मनले परोपकार निष्काम कर्म । ✍️जयनारायण नेपाल इलाम ( हाल सूर्य विनायक २, बालकोट भक्तपुर ) … १, धेरै चाहिन्न बिज, काफी हुन्छ झिल्का उब्जाउन सब चिज । २, पोख्ने हो लेखेरै सिक्ने हो सबैले सुनेर देखेर हेरेरै । ३, शब्दभित्र छ भाव भावभित्र हुन्छ शब्द यसैमा बढ्दैछ लगाव । ✍️दीपा गुरुङ ‘समभाव’ दुबेकोल, खोटाङ … १, जहाँ पुग्दैन रवि त्यहाँ पुग्ने गर्दछन् महान् आदरणीय कवि । ✍️केसर बोहरा ‘सङ्घर्ष’ सुदूरपश्चिम अछाम ( हाल भारत ) … १, बुझ्नुपर्नेले नबुझी गर्दैन बुझ पचाउॅंछन् विद्धान्ले, बुज्रुक बन्नु पर्दैन। ✍️लोक बहादुर छेत्री लामिछाने मोदी गा पा वडा नं २ देउपुर, पर्वत … १, आफूले नै कोर्नु बदनाम हुनलाई अर्काको रचना कहिल्यै नचोर्नु। २, सधैँ नराम्रो हुनलाई गर्छौ खराब काम पछि पछुताएर रुनलाई। ३, आउ अघि बढौँ राम्रा अनि मिठा झिल्का कविताहरू पढौँ। ✍️अनिता भण्डारी ताप्लेजुङ … १, हाम्रो देश नेपाल अन्य देशको दाँजोमा सुन्दर शान्त विशाल । २, अनुपम प्रकृति जोगाऔॅं जन्मेको हो यसबाट अनेकन संस्कृतिमा रमाऔॅं । ३, देशलाई गरेर फारो विकास समृद्धिको राख्नुपर्छ सबै मिलेर ख्यारो । ✍️राजेन्द्र भुसाल ‘डिल्ली’ अर्घाखाँची … १, बुझ्नु युवाले कुरा प्रतिगमनको पछि लागे हुँदैन उद्देश्य पूरा। २, जन्मिएको आफ्नै गाउँ प्यारो लाग्छ सधैँभरि खेली हिँडेको ठाउँ । ३, बनाउँनु स्वच्छ छवि तबमात्रै हुन्छ वास्तवमा देशको प्यारो कवि। ✍️राज कुमार राजभण्डारी खोटाङ्गे ऐसेलुखर्क ३ खोटाङ ( हाल भक्तपुर ) … १, नवसर्जक हुनसक्छ विद्धान् साथमा जगाउने रुचि झिल्का साँच्चिकै महान् । ✍️विष्णु पंगेनी पाण्डे वालिङ्, स्याङ्जा … १, हेरेर सामान किन्नु असली, नकली जोखेर कलियुगका मान्छे चिन्नु । २, अक्षर अक्षर तुनेर बन्दछ सुन्दर कविता एकेक शब्द चुनेर । ३, सुस्त सुस्त बोलेर भनिदेउ प्यारी झाँईकुरी मनको कुरा खोलेर । ✍ राजेन्द्र प्रधान ‘पासा’ दार्जिलिङ … १, गर्नुपर्नेछ असल काम लानु छैन मरेपछि, जोगाउन पर्छ नाम। २, समाज परिवर्तन गर्न सुधार्नु पर्छ आफैँलाई, विकृतिको खाडल भर्न। ✍️शंकर कार्की थाहा नगरपालिका ३ मकवानपुर … १, मुसुक्क मुस्कुराउनु पर्छ, जिबनमा पर्ने दु:ख जति सबै हर्छ। २, जानेर नजानेर भए गल्ती नगर्नु कहिले सम्बन्ध सुधारेर गए। ✍️दुर्गा आचार्य मोरङ … १, यन्त्र गर्छ काम यन्त्रै बनाउनेको इतिहास, उसकै लेखिन्छ नाम। २, मेसिनले दिएको निर्देशन मानव मान्दै जाँदा, सोच्नै नपर्दा लोसेपन। ३, रोग भित्र्याउने यन्त्र , निको पार्ने यहीँ अचम्म जादु, मन्त्र । ✍️मनोहरी पौडेल गैडाकोट १ … १, झिल्का कविता सोचेर बोकेर अनेकौँ भावना नलेख्नु कसैलाई घोचेर । २, मनको भावना फिॅंजाउॅंछु अनेकौँ कुरा खेलेर नमिले गुरुलाई लेखाउॅंछु । ✍️रमा गुरुङ्ग सालुगडा सिलीगुडी … १, मन्द मुस्कान दिनेले अहिले घात गरेछ हाँसेर बीस लिनेले ! ✍️धनमाया चौधरी कैलाली … १, भेदभाव नगरौँ हामी सबैलाई दिनुपर्छ मौका असल मान्छे छामी । ✍️नेत्रबहादुर श्रेष्ठ ठुलो सिरुवारी, सिन्धुपाल्चोक -१३ … १, पानी निरन्तर पिऊँ स्वच्छ पानी पिएर निरोगी बनेर जिऊँ । २, विश्वमा शान्ति खोजौं एकापसमा भाइचारा गरी सुन्दर संसारलाई रोजौं । ३, अरूका रचना नचोर्नु हृदयभित्रबाट अब आफैँले मनन गरेर कोर्नु । ✍️बिपी लामिछाने दमक, झापा … १, सहिदका आत्मा बोल्नेछ खेर गयो बलिदान गणतन्त्रे नेतालाई पोल्नेछ । २, नहोस् विलम्ब सोचौँ राष्ट्रप्रेमी नागरिक बनी असल शासक रोजौं । ३, बनोस् कलम हतियार त्यागौँ स्वार्थ मनको नबनौँ भ्रष्टको मतियार । ✍️शोभा शाह थापा, हेटौंडा ४, मकवानपुर … १, मनको मैलो धुनलाई कवितामा भाव पोखेर सजिलो हुन्छ रुनलाई । २, दुख बिसाउने चौतारी कविताले दिन्छ सान्त्वना हिॅंड्नु पर्दैन भौतारी । ✍️राधा चाम्लिङ खोटाङ … १, माइतीमा चेली अटेनन् काम मात्र चाहिने दुःख कहिले कटेनन्। २, कसैको विश्वास नगर्नु आफ्नो सम्झेर त आफ्नैको भर नपर्नु । ✍️कला ढकाल झापा … १, झिल्काले सिकायो लेख्न सबैले ध्यान दिए सहज संसार देख्न । २, मनको भावना पोखेर लेख झिल्का कविता अक्षर अक्षर उनेर । ✍️बिबा तामाङ दार्जिलिङ … १, खेती वचनको गरेर जुटौँ सबै हामी काँधमा काँध राखेर । २, मनका पीडा भुलिन्छ एकार्कालाई साटासाट कुरा पीडा सबै हुत्तिन्छ । ३, आदत बदलिएको देखे मित्रहरूले हिजोआज धेरै त्यही सम्झनामा लेखे । ✍️ईश्वर साउद ‘भिक्षु’ रामारोशन गाउँपालिका छ सुदुरपश्चिम अछाम … १, महाङ्काल नगरपालिका धायौँ जनताको स्वास्थ जाँच्न, ठुलेदुर्लाङ्ग हेलपोष्ट आयौँ । २, बाटो खराब अति नागरिक सचेत नहुँदा , विकास छैन रति । ३, आएका बिरामी हेरेर डाक्टरले पठाउनु भयो, समस्याको समाधान गरेर । ✍️सीमा कार्की समर्पण मेलचोक पर्सा … १, अहिलेको समय यहाँ बुझ्नै छैन कोही कमाउनै खोज्छन् जहाँ । २, नेताले कमाउॅंदा टन्न जनता चुप लाग्ने बोल्दैनन् केही धन्न । ३, पाँच वर्षे खेती नेताले हो गर्ने देखाऔॅ शक्ति चेती । ✍️राजेशराज गड्तौला काँडाघारी, काठमाण्डौ … १, चल्यो बतास हुरुरु सितल छायो मनमा चरी उड्यो बुरुरु । २, पंक्षीले गुँड लाएछ कदमको बोटको डालीमा चारो टिप्न धाएछ । ✍️बुद्धिमान दनुवार ‘सुरुङ्गेली कान्छो’ कनकाई -४, झापा … १, रमाएर बाँचेको मन कता कता अन्जानै सम्झिन्छ त्यो बचपन । २, मिले सहमति दिनु नमिले केही लाग्दैन सुझाव फिर्ता लिनु । ३, अवस्था बलियो पार्न साच्चै परेका ठाउँमा हुँदैन केही बार्न । ✍️अच्युत घिमिरे सर्पाङ, भुटान … १, सकारात्मक, सोच राखौँ परिश्रमको फल मिठो फल्छन, फलहरू लाखौँ । २, पाट् पाट, जोडेर असल कार्य गरौँ घमण्डीपन सबै छोडेर । ३, कुण्ड कुण्ड पानी कलम चल्यो फेरि लेख्दैछु जानी नजानी । ✍️जानुका बास्कोटा काठमाण्डौं … १, कविताका शब्द अभावहरू कति मिठा हुन्छन् ? देखाउछ अनेक प्रभावहरू । २, कविता तब हुन्छ जब भावप्रधान भई शब्द जो बुन्छ। ३, कविता चेतनाको दियो छर्दछ प्रकाश मनमा बन्दछ जीवनकै मियो । ✍️देव मगर तिनाउ~१, कचल, पाल्पा … १, सोचेजस्तो कहिल्यै भएन थाप्लोबाट गरिब जनताको ऋणको भारी गएन। २, रसिला कुरा गर्छन् धूर्तहरूको चाल यस्तै आफ्नै खल्ती भर्छन्। ३, देशलाई दुख्दा रमाउँछन् मातृप्रेम नभएका मानिसहरू लुटेर सम्पति कमाउँछन्। ✍️अरुण कुमार भुजेल गोरूबथान … १, कविता कविले लेख्ने अन्तर्हृदयमा रहेको भावना सबैतिरको छर्लङ्ग देख्ने। २, गहिराइमा पुग्छ जब समेटेर सारा कुरा लेख्न थाल्छ तब। ३, दिमाग उसको चारैतिर अन्तर्मनबाट चलाउँदै गर्दा नपरोस् कसैलाई पिर। ✍️अर्जुन प्रसाद चौलागाई हाल:-अमेरिका, बोस्टन … १, देखाए सिद्धान्तको पोको व्यवहारमा कतैबाट देखिएन उठाए नोटको डोको । २, देश सबैका साजा मिलेर हिँड्नु राम्रो बजिरह्यो अहङ्कारको बाजा । ३, चारैतिर आदर्श मरेको बेथिति हुर्केको देखिन्छ अराजकता राम्रोसँग सरेको ✍️प्रद्यम्न चालिसे भक्तपुर कटुञ्जे … १, साधनाले बनिन्छ कवि अरूको रचना चोरेर नबिगार्नु आफ्नो छवि l २, बोलीले दिन्छ चिनारी इज्जत खस्किन सक्छ नगरी बोल्दा तयारी l ३, ब्रह्म दृष्टिले देखेर दुनियाँ चाहार्छ कविले भावको लौरी टेकेर l ✍️बाबुराम गौतम गुल्मी … १, जीवनमा नगर्नु पाप मनलाई शुद्ध राखी भगवान्को नाम जाप। २, कर्तव्यबाट मुख नमोड्नु, दृढताको उदाहरण बन्दै दिगो छाप छोड्नु । ✍️देव स्याङ्देन कालेबुङ … १, जीवन एक उपहार सँगालेर आनन्दित अनुभूति सजाउनु आफ्नो मुहार । २, राख्नु आफूलाई कसेर दुख, सुखको अनुभूति खोतल्दै आफैँभित्र बसेर । ३, निर्माण सकारात्मक चरित्र जीवन्त बनाउॅंछ जिन्दगी करुणाले हृदय पवित्र । ✍️रुना कर्माचार्य दाहाल चितवन … १, भन्नेले भन्छ नानाभाँती सुझबुझ आफैँले गर्नुपर्छ हल्लामा नलाग्नु जाती । २, भएन विधिको शासन लुच्चो फटाहाको राजले मुलुक झनझन पतन । ✍️ कृष्णकुमार वैद्य बनेपा ९, काभ्रे … १, सहिदहरूले शान्ति पाऊन् देशमा झैझगडा नभई , सबैमा उमङ्ग छाऊन् । २, शब्दमा भावको भाग रहेको झिल्का राम्रो कसैमा नहोस् राग । ✍️दुर्गा भट्टराई मोरङ … १, जिन्दगी भए खास स्वार्थी संसार हजुर कसैको नगर्नु आस। ✍️सानु जोशी सुदुरपश्चिम, दार्चुला … १, गर्नुहोस् दैवीहरूको आराधना नवरात्रि अनुष्ठानको लागि पूरा हुनेछ कामना । ✍️संगमानंद पत्रकार चूरु-राजस्थान, भारत … १, झिल्का लेखेर गाऔॅं सबै सधैँ मिलेर अब एकसाथ रमाऔॅं । २, गोठाले जीवन रमाइलो झ्याउरे गाउॅंदै हिॅंड्दा मिल्दा माहिलो साहिँलो । ✍️हरिगोपाल न्हुच्छेँप्रधान काभ्रे, साँगा बजार बनेपा १४ … १, बन्न सकौँ कवि दियो बालेर चेतनाको उच्च राखौँ छवि । २, मनमा बगाउँदै सरिता सकारात्मक सन्देश छर्न लेखौँ सुन्दर कविता । ३, पोखौँ मनका भावना विश्व कविता दिवसको सबैमा हार्दिक शुभकामना । ✍️शान्ता पौडेल भट्टराई टङ्कीसिनवारी, मोरङ … १, साहित्यको विधा कविता भाव आफ्नो पोख्ने चोरेर नदेखाउँ रमिता । २, पुग्छ त्यहाँसम्म कवि जहाँ रवि पुग्दैन चोरेर नबिगारौँ छवि । ३, कोरौँ भाव कवि कुना कन्दराका बस्तीको जहाँ पुग्दैन रवि । ✍️राज बहादुर बडुवाल कनकासुन्दरी – ५, जुम्ला
साप्ताहिक झिल्का लेखन अभ्यासको ६१ औँ शृङ्खला आइतवार अपरान्ह सम्पन्न भएको छ । झिल्का साहित्य समाज नेपालको आयोजनामा यो अभ्यास शृङ्खला निरन्तर हरेक हप्ता सञ्चालन हुँदै आएको छ । साप्ताहिक झिल्का कविता लेखन अभ्यासका विगतका शृङ्खलामाझैँ यसपटक पनि सहभागीहरूको निकै उत्साहप्रद सहभागीता रहेकोे थियो । जसमा नेपाल, भारत, भुटान लगायत विश्वका विभिन्न देशमा रहेर नेपाली भाषा, साहित्यलाई निरन्तर माया गर्नुहुने ७९ जना झिल्काकारहरूको सहभागीता रहेकोे थियोे । यो उत्साहपूर्वक सहभागिताका लागि सम्पूर्ण सहभागीहरूमा संयोजक म्यामराज राईले हार्दिक धन्यवाद ज्ञापन गर्नुभएको थियोे ।
झिल्का कविताको उन्नयन, विकास र प्रवर्द्धन गर्नका लागि समाजले विभिन्न क्रियाकलापहरू सञ्चालन गर्दै आएको छ । त्यसमध्ये साप्ताहिक झिल्का लेखन अभ्यास शृङ्खला पनि एक भएको र साप्ताहिक रूपमा निरन्तर सञ्चालन गरिने यसका परिकल्पनाकार एवम् झिल्का कविताका प्रवर्तक वसन्त अनुभवले बताउनुभयो ।
शृङ्खलाबारे प्रष्ट पार्दै शृङ्खला संयोजक/प्रशिक्षक म्यामराज राईले हरेक हप्ताको शुक्रवार राति १२ बजे अभ्यासको सूचना झिल्का कविता फेसबुक समूहमा राखिने र उक्त सूचनाको कमेन्टमा इच्छुक झिल्काकारज्यूहरूले स्वत:स्फूर्त आफ्ना उत्कृष्ट झिल्काहरू राखेर सहभागीता जनाउन सकिने बताउनुभयो ।
झिल्का कविता, नेपाली माटोमा उम्रिएको एक नवीनतम एवम् लघुतम प्रयोगवादी काव्य विधा हो । जसमा विम्ब, प्रतीक र अलङ्कारको प्रयोग गर्दै चोटिलो पाराले तीन हरफमा लेख्ने गरिन्छ । जसको पहिलो हरफले विषयवस्तुको उठान, दोस्रो हरफले विषयवस्तुको बिस्तार र तेस्रो अर्थात् अन्तिम हरफले भावलाई उत्कर्षमा पुर्याई समापन गर्ने गर्दछ । यसका प्रत्येक हरफमा तीन/तीन शब्दहरू हुने गर्दछन् । जम्माजम्मी नौ वटा शब्दमा एउटा झिल्का कविता पूरा हुने भएकोले यसलाई नौ शब्दको कविता पनि भन्ने गरिन्छ ।
झिल्का कविताका तीन हरफ मध्ये पहिलो र तेस्रो हरफमा अन्त्यानुप्रास हुनुपर्ने विधान छ भने दोस्रो हरफ स्वतन्त्र हुने गर्दछ । अर्थात् दोस्रो हरफको अन्त्यमा पहिलो र तेस्रो हरफको अन्त्यानुप्राससॅंग मिल्ने समध्वनिक अक्षर नभएमा उत्तम मानिन्छ ।
साप्ताहिक झिल्का लेखन अभ्यास शृङ्खला- ६१ मा सहभागी झिल्काकारहरूका सुन्दर झिल्काहरू-
१, तिम्रो रङ रङहरूमा सौहार्द उपस्थितिमा मिसिन्छ, देखिन्छ अतुलनीय नुमा । २, सञ्जालमा सबै काबिल निर्णयार्थ निर्णय दिन्छन् समाज बन्न मुस्किल । ३, पछ्याए राम्रो चलन कदापि हुँदैन घाटा, बरु घट्छ जलन । ✍️म्यामराज राई भोजपुर … १, रङ्गहरू पोतिनु पर्छ मेटाई दु:खको धब्बा जीवनमा खुसियाली भर्छ । ✍️ ताराप्रसाद चापागाईँ धुनिबेसी … १, झरेका ति आँसु हेरेर भन प्रिय कसरी म हाँसूँ ? २, रोएको यो मन देखेर देशको हालत कसरी सम्हालूँ, भन । ३, देशको हालत डामाडोल भ्याएसम्म सबले खाए अहिले खोल्छन् पोल । ✍️ध्रुव श्रेष्ठ खोटाङ … १, जिन्दगी थकित भयो हारेको जिन्दगी सम्हाल्ने पियार कता गयो । ✍️राज कुमार राजभण्डारी खोटाङ्गे ऐसेलुखर्क – ३, खोटाङ ( हाल भक्तपुर ) … १, उठेर आयो फेरि सिनो जनताले ढालेको जागौँ नगरौँ देरी। २, रङको भयो होली तराई, पहाड, मधेश खेल्यौँ हृदय खोली। ३, लेखौँ लागेको आफूलाई प्रतिभा हुन्छन् सबैमा प्रगतिको बाटो समाई। ✍️सुरेशकुमार पाण्डे दाङ घोराही १८ … १, आयो दौडेर होली माया प्रेम गाँसौ खेलौँ दिल खोली। ✍️नवराज भट्ट कञ्चनपुर … १, नयनमा गहिराई अपार छर्छ घाम मुस्कानले मनको आँगनभरि प्यार। २, रङ्गिन्छु तिम्रो छायाले छुन नसके पनि स्पर्शका ती भावनाले। ३, नियम बन्दछ बन्धन खोज्छ परिवर्तन जसले हुन्छ त्यही अल्झन। ✍️सतीश पण्डित भानु – ६, चुँदी, तनहूँ ( हाल चनपा ६ मातातीर्थ ) … १, सकियो होली अब चैते दसैँको तयारीमा जुटौँ हामी सब। २, नयाँ वर्ष आउॅंदैछ चाडपर्व मनाउॅंदा भित्रभित्रै खर्चले ढाड समाउॅंदैछ। ✍️पुष्पा सुवेदी नेपालगन्ज, बाँके … १, जिन्दगी मैदान सङ्घर्षको आउने भएन दिन खुसी र हर्षको । ✍️सरिता सेढाई धादिङ … १, रङ्गहरू सबैले खेल्नुपर्छ जीवनमा खुसीयाली भर्न रङ्गले सुखदुःख टर्छ । २, वसन्त ऋतुको पर्व खेलौँ संस्कृतिको होली सबैले मानेर गर्व! ✍️वेदु न्यौपाने … १, तिम्रो मायाले गर्दा पागल बन्दै गए, बुझेनौ दुख पर्दा। २, स्वार्थमा चलेको कलि अर्थ रहेनछ सहयोग, जान्छन् गुण छली। ✍️शंकर कार्की थाहा नगरपालिका ३ मकवानपुर। … १, घमण्ड, द्वेष मासेर जीवन हाम्रो एकबारको जिउन सिकौँ हाँसेर ✍️विष्णु पंगेनी (पाण्डे ) वालिङ्, स्याङ्जा … १, उमङ्ग छाएझैँ होलीमा देशोन्नतिका लागि आवश्यक मित्रता नेताको बोलीमा । २, पाइन्छ नेपाली भन्न देश बनाउन सकिने योगदान दिए धन्न । ✍️कोपिला समिक्षा खार्पा, खोटाङ … १, सकेसम्म हृदयदेखि हासौँ नदेखाउ कसैलाई रोएर सबैसॅंग मित्रता गासौँ । २, आँखा राता नपारौँ तालि बजाउने आफ्नै बलिन्द्र आँसु नझारौँ। ✍️चुडामणि देवकोटा पुरानोनैकाप, काठमाण्डौ … १, वसन्तको बहार छायो गुराँसले वन ढकमक्क कोइलीले गीत गायो। २, वसन्तमा पालुवा फेरिँदै हरियाली छाउने तरखर लतिका सबतिर बेरिँदै। ३, कोइलीले गीत गायो वसन्तको स्वागत हेतु मनमा उमङ्ग छायो। ✍️सरस्वती श्रेष्ठ रुपन्देही, बुटवल … १, रङ्गको पर्व होली संस्कार जोगाउनुछ तिमीले दुख नहोस् भोलि। ✍️एवाइ प्रभात धनकुटा … १, एकपछि अर्को पर्व संस्कार मात्र फरक मानिन्छ गरेर गर्व । २, संस्कृति हाम्रो सम्पत्ति बेला बेला आउँछ प्राकृतिक विपत्ति । ✍️अम्बिका गिरी विराटनगर … १, सधैँ नकारात्मक क्रोध कार्ययोजना विहिन हिँड्छौ कहिले हुन्छ बोध ? ✍️प्रेम थापा “मन” बागलुङ … १, होलीले बढ्यो उमङ्ग आपसी द्वेष घटोस् दिगो प्रेम प्रसङ्ग। ✍️कमला देवकोटा पाल्पा … १, होलीको रङ जस्तै जीवनको हर आयाम फेरिएर जाओस् प्रशस्तै । २, सकारात्मक बनोस् मन सृजनामा तल्लीन बनोस् उत्साह थपिओस् झन । ✍️पुष्पा राई खोटाङ … १, सबैले खेलौँ होली उमङ्ग र सद्भावमा बेलेर मीठो बोली। २, हरियाली वसन्त आयो शिशिरको पीडा भुलाउन मनमा खुसीयाली छायो। ✍️संगीता खरेल काठमाडौँ … १, बिग्रेर मानिसको मति, ओरालो लागेको मृगझैँ रोकिन्छ कर्मको गति ! ✍️आर्त अकुलीन … १, जीवन नफालौँ खेर। नर्कमय जिन्दगीलाई तिमी पबित्र बनाएर हेर । २, जिन्दगी खरानिको रास। सबैको प्यारो बन्नु भएसम्म एकमुठी सास। ✍️बेल थोकर तामाङ बकैया – ८, बस्तिपुर, मकवानपुर … १, होलीको बेला आउनु सबैसँगै मिलेर हेर खुसी हर्षले छाउनु । ✍️साहित्य प्रेमी सुशील धनगढी … १, शिशिरले ल्यायो घमाइलो गुराँस फुलेछ बनैमा कोइलीको भाका रमाइलो । ✍️बिबा तामाङ दार्जिलिङ … १, प्रगति देखेर जल्नेसँग सावधान रहनुपर्छ हामी पलपल रङ बदल्नेसँग ! २, हुन्छन् वरपर मान्छेहरू भाँजो हाल्ने सम्बन्धमा तिललाई पहाड बनाउनेहरू ! ३, हिँडेर कर्तव्यको पथमा अगाडि बढौँ निरन्तर चढेर उन्नतिको रथमा ! ✍️वसन्त अनुभव वसन्तविहार, घोराही, दाङ … १, हेर्दा त सानी तर साँच्चै उभित्र अनन्त छ कहानी । ✍️योजना आचार्य … १, मिठो कुरा आयो मिल्ने मिलाउने दिन होली पर्व पायो। ✍️निमा छिरिङ भोटिया जलढका कालेबुङ … १, प्रभुको नाम बिर्सिएला ढिला किन हुनुछ प्रभु पथमा भेला । २, जीवन फूल खिल्दछ शरणागति भएमा हामीलाई प्रभु माया मिल्दछ । ३, जिन्दगी सङ्घर्षको मेला कदापि नहोऔँ सधैँ हामी प्रभुबाट हेला । ✍️कार्की डिबी माकुम सुनवल -४, नवलपरासी … १, रङहरूमा सद्भावको सन्देश पुग्न नसकेपछि मनमा थाप्छन् हरतरहले बन्देज । ✍️मोती योन्जन सुब्बा दार्जिलिङ … १, संसार झुक्छ मायामा आमाको काख तुल्य हिमालको सितल छायाँमा । ✍️विवश पारदर्शी झापा … १, छु पर्खेर बसेको हृदयमा माया बोकेर मुटुमा छु पसेको । २, मलाई तिमी मनपर्छ किन किन तिमीतिरै यो मुटु सर्छ । ३, आँखाले नै बोल बरु इसारा बुझूँला, मनको कुरा खोल । ✍️मनुहाङ किराँती सोलु … १, लात भोको पेटमा आऊ काममा भन्ने बात पहिलो भेटमा । ✍️नन्दलाल आचार्य बेलका-२, सिद्धार्थटोल, गल्फडिया, उदयपुर, कोसी प्रदेश, नेपाल । … १, आयो वसन्त बहार चिसोलाई पर सार्दै छायो जताततै पहार l २, गुराँस फुले पाखामा अनगिन्ती चरका गीत सुनिन्छ नौलो भाकामा l ३, स्वर्गसरि लाग्छ गाउँघर गुन्जयामान छन् वनपाखा जताततै हरेक पहर l ✍️बाबुराम गौतम गुल्मी … १, हिॅंडेको छ रोजेर कर्म गर्नुपर्छ है पाइॅंदैन कहीँ खोजेर । ✍️दीप गोले तामाङ रौतहट … १, अधर्मले हारेको छिन बाँड्छौँ सबैसँग खुसी सत्यले जितेको दिन । २, आफ्नोसँग होली खेलेर मनाउॅंछौँ संस्कृति हामीले, अरूलाई दुःख नदिएर । ३, आफ्नो संस्कृत बचाऔॅं तडकभडक नगरी खेलौँ , रङहरू मात्रै लगाऔॅं । ✍️सीमा कार्की समर्पण मेलचोक … १, जल्नेहरू जल्दै गरून् छिर्के लगाउने त, चाँडै नै मरून्। २, लेखान्त नै मान्नुपर्छ हाम्रो भेटलाई त, कुरा मिलेको ठान्नुपर्छ। ३, कतै देखेको हुनुपर्छ लाग्छ मलाई तस्तै मेरा शब्दले छुनुपर्छ। ✍️कला ढकाल झापा … १, समयको शक्ति ठुलो गर्नुपर्छ राम्रो सेवा नत्र पसिन्छ दुलो । ✍️नेत्रबहादुर श्रेष्ठ ठुलो सिरुवारी, सिन्धुपाल्चोक -१३ … १, हृदयमा फोटो फ्रेम तिम्रो मायाले राखेँ गर्छु तिमीलाई प्रेम । २, प्रयोग गर्छन् रेती आफू मोज गर्न गर्छन् भ्रमको खेती । ३, उर्लिन्छन् उल्फैको धनले कमाएको भन्ने कसरी हुन्छ थाहा विलासीपनले । ✍️रामप्रसाद पुरी बादेल, खोटाङ … १, मनायौँ रमाइलोसँग होली आर्कोसाल के थाहा नआउन सक्छ भोलि। ✍️सुनगाभा पोखरेल कपिलवस्तु … १, मैले कसम खाएँ माया तिमी मेरो तिमीमा म पाएँ । २, फूल जस्तै फक्रनु जस्तो दुःखमा पनि समयलाई राम्ररी पक्रनु । ३, बेरोजगारीको छ प्रहर रोजगारीको समस्याले बढ्दैछ विदेश जानेको लहर । ✍️शशीश्री आचार्य बौद्ध कुमारीगाल, काठमाडौँ … १, छाउँछ खुसी हर्ष अर्को नाम जिन्दगीको पक्कै हो सङ्घर्ष । २, त्यागेर शङ्का भ्रम सफलताका लागि नै नियमित गरौँ श्रम । ✍️भोज विवश मगर गैंडाकोट -३, नवलपरासी पूर्व … १, स्वच्छ पवित्र भावना चाडपर्व आउँछ जान्छ सबैमा सुखद कामना । २, नरहून् कालामैला मनहरू ईश्वरीय शक्तिको सौरभ मीठासमै रहोस् वचनहरू । ३, कुरा कसैको नकाटौँ सद्भावना रहनुपर्छ सधैँ आपसमा कोही नफाटौँ । ✍️घनश्याम पन्त हरिवन, सर्लाही … १, खोक्रो नारामा नेपाल समृद्ध भनेर भक्ने नेताको छैन कपाल । २, पग्लियो हिमालको हिऊँ पर्यावरण बदलिएको कारण प्रकृतिको ठग्ने निउॅं । ३, लोकतान्त्रिक गणतन्त्रको शासन जनता महॅंगीको मारमा नेतालाई अधिक रासन। ✍️बिपी लामिछाने दमक, झापा … १, सम्झना ठुलो धन बाटौँला मायाको डोरी मिलाएर दुवै तनमन । ✍️प्रद्युम्न चालिसे भक्तपुर कटुञ्जे … १, फुल्छ कति राम्रो लेकको वनमा लालीगुराँस राष्ट्रिय फूल हाम्रो । २, वसन्त ऋतुसँगै आउने हरियाली नयाँ पवन मनमा खुसी छाउने। ✍️साबित्री प्याकुरेल धादिङ … १, लेखेको भाग्य मेटिॅंदैन कोरेको भावीले निधारमा खोजेर नयाँ भेटिॅंदैन । २, अरूको आशा नगर दिन्छन् झुटो आश्वासन कहिल्यै नपर्नु भर । ✍️राधा चाम्लिङ खोटाङ … १, मौसम परिवर्तन हुँदै निलो आकाशमा परिणत बादलका धब्बा धुँदै। २, वसन्त ऋतु आएछ पलाउँदैछन् नयाँ पालुवा सुकेका पातपतिङ्गर झरेछ । ✍️शोभा आचार्य गौतम काठमाडौँ … १, रङ मुछिएका लोला, तराईको गर्मी यस्तो विकृति आएर होला। २, खुसियाली कति मिठो, साथ राम्रो सधैँ रमाई खाने सुधोपिठो। ✍️दुर्गा आचार्य मोरङ … १, शुभकामना यो होलीको सुन्न पाऊॅं यस्तै, तिम्रो मिठो बोलीको। २, दुई शब्द खर्च होलीको शुभकामना सबैमा दिनु सबैले पर्छ। ✍️कृष्ण शर्मा ‘प्रतीक’ मोदी – ७, पर्वत ( हाल: दुबई ) … १, होलीमा सबै रहॅंदै भाङ, धतुरो नखानू, कष्टमा बस्नुपर्ला सहॅंदै । ✍️रमा गुरुङ सालुगडा सिलीगुडी … १, होली रङहरूले छायो रमाउँदै सबै देशमा चरीले गित गायो ! २, लाउँदै पर्वहरूले बाटो सबै विदेशमा हामी बाँजो घरको पाटो ! ✍️रवि पौडेल दक्षिण भारत पाण्डेचरी … १, भोग्नेलाई हुन्छ थाहा दुःख सहर, गाउँको दुवैको मिश्रणमा आहा ! २, उदाउँछ भोलि गर्व नौलो बिहानी लिएर रमाउँदै रङको पर्व । ✍️शान्ति भुजेल … १, पर्दा जिन्दगीमा रात कसको विश्वास गर्नु ? आफ्नाहरूले गरेपछि घात । २, आँसुलाई पर्छ थुन्न फुर्सद छैन कसैलाई मनको पीडा सुन्न । ✍️प्रतिज्ञा प्रतिज्ञा मेहेलकुना, सुर्खेत … १, दलेर एकअर्कामा रङ्ग होलीको पर्व मनाइयो सद्भाव नगरीकन भङ्ग। २, खोलेर मनको झोली संस्कार संस्कृति अनुसारको मनाइयो सबैले होली। ✍️अरुण कुमार भुजेल दार्जिलिङ, भारत … १, कति बोल्दछौ झुटो अखण्डित भन्छौ तिमी देख्दछु तमाम ठुटो । २, नमानेर बस्दा धक श्रृङ्गार नगरीकन पनि रूप देख्छ चमक । ✍️ कृष्णकुमार वैद्य बनेपा ९, काभ्रे … १, किसानले जोत्ने हलो गणतन्त्र आयो देशमा गरायो मुखियालाई भलो। २, किसानको काँधमा कोदालो खेतबारीमा उम्रीए बनमारा गरीबको घरमा भुइँचालो। ✍️होमप्रसाद नेउपाने धरान, सुनसरी … १, किसानको हातमा कोदाली व्यवस्था परिवर्तनले फेरिएन गर्ने उकाली ओराली। २, लाग्यो डाँडामा जुन तल्लाघरे शाहिलालाई मैले व्यर्थै लगाएछु गुन। ३, स्वर्गझैँ लाग्छ गाउँघर त्यहाँको वातावरण जस्तो भेटिॅंदैन कुनै सहर। ✍️अर्जुन प्रसाद चौलागाई रामेछाप:-सुनापति-१ ( हाल:-अमेरिका,बोस्टन ) … १, जीवनको अनिश्चित मोड बाँच्नुको छैन ठेकान पैसा कमाउने होड । २, चित्र छ विचित्र मान्छे पनि उदेकको कालो सेतो मनभित्र । ३, सत्य सत्य बोल्छु पारदर्शी मन मेरो पोल सबै खोल्छु । ✍ राजेन्द्र प्रधान ‘पासा’ दार्जिलिङ … १, फुल्यो फूल गमलामा सुगन्ध छरेर वरिपरि भवरा आए हमलामा । २, किन गर्छौ रिसराग भोक मेटाउन आज अघाएर फेरी भाग।। ✍️चन्द्रिका रिमाल न्यौपाने … १, प्रेममा परेपछि मान्छेहरू पागल जस्तो हुन्छन् त्याग्छन् बाआमा बरु । २, स्वार्थी छन् मान्छेहरू आफ्नो फाइदा हेर्छन् लडाइ दिन्छन् अरू । ✍️बुद्धिमान दनुवार ‘सुरुङ्गेली कान्छो’ कनकाई – ४, झापा … १, मनमा छैन शान्ति , वसन्त ऋतुको बहारमा, देखिन्न मुहारमा कान्ति। २, उज्यालो भयो वन गुँरास फुलेर पहाडमा, प्रकृतिको हाँसेको मन । ३, प्रकृति जस्तै हामी, निरन्तर चल्नसके त बनिन्थ्यो तब स्वामी। ✍️मनोहरी पौडेल गैडाकोट – १ … १, चिसो मौसम रोकियो चैत मासको हावा बार्दलीमा टक्क ठोकियो । २, बर्सात हुनै सकेन पालुवा ओइलियो खडेरीले परिश्रमको केही लागेन । ✍️जानुका बास्कोटा काठमाडौँ … १, बुझेर पर्वहरूको अर्थ पालन गरौँ संस्कृति तामझाम नगरौँ व्यर्थ! २, खेलौँ मिलीजुली होली ईर्ष्या, द्वेष भुलेर गुनासोहरूको गाँठो खोली! ३, बोलिराखौँ मिठो बोली घोली मुखमा मिठास हुन्छौँ हुँदैनौँ भोलि । ✍️ज्योतिका छेत्री सिलगडी, भारत … १, जुलुस र होली छक्क छन् नेता कसरी देखिन्छौँ भोलि ? २, मजै आएन होलीको सम्झेर राजाको जुलुस कस्तो होला भोलिको ? ३, आफ्नै हो गल्ती याद आएन जनताको हेरियो आफ्नै खल्ती ? ✍️शम्भु गजुरेल सिन्धुली … १, नगर अर्कोलाई गाली कमजोरी पत्ता लगाइ बजाउँलान् शत्रुले ताली। २, सुकाई व्यर्थमा घोक्रो देख्दादेख्दै सुन्दर देश बनायौ साह्रै खोक्रो । ३, गर्नुपर्छ बेलामा होस समयलाई चिन्न नसके खेप्नुपर्ला जनताको रोष । ✍️जयनारायण नेपाल इलाम ( हाल सूर्यविनायक २ बालकोट, भक्तपुर ) … १, ऋतुराज वसन्त आयो चारैतिर हरियाली बनाई मनमोहक दृश्य छायो । ✍️कोपिला अधिकारी गोरखा … १, हुन्छ सधैँ हार गयो कोसिस खेर सकिन लगाउन पार ✍️नन्दा धामी नौगाड, दार्चुला … १, समयले कोल्टे फेर्यो जलवायु परिवर्तन हुँदै प्रदूषणले संसारलाई घेर्यो । २, देखिने ध्रुवतारा जस्तै सबैलाई सुमार्ग डोऱ्याउने प्रकाश छर्नु प्रशस्तै। ✍️देव स्याङ्देन कालेबुङ … १, उसलाई कससैले तपाईॅं बनाओस् कि नबनओस् बनिदिन्छ आफैँ मपाइँ। २, बेग्लाबेग्लै मान्छेका ओठ छ कति पीडादायी ? सहनु परेको चोट। ✍️सतीश सिकारु तनहूँ … १, गुण लायौ अनेक कसरी बिसौँ मैले गुमाएर आफ्नो विवेक। ✍️हरिगोपाल न्हुच्छेँप्रधान काभ्रे, साँगाबजार बनेपा – १४ … १, वैज्ञानिक गर्देछन् प्रयास पृथ्वीमा आउनेछ सुनीता सबैलाई छ विश्वास । ✍️संगमानंद पत्रकार चूरु-राजस्थान, भारत … १, नजरको दृष्टिकोण फेर्नू, अरूलाई भन्नुभन्दा पहिला आफूलाई ऎनामा हेर्नू । २, सम्बन्धमा छुरा खोपिन्छ छल्ने, लुकाउने गरेमा शङ्खाको बीउ रोपिन्छ। ✍️रुना कर्माचार्य दाहाल चितवन … १, सुन्दर देश नेपाल भिजनबिनाको छ नेतृत्व बनाए साहै बेहाल । २, जीवन एक सङ्घर्ष पौरखी पाखुरा बजारे जीवनमा सदैव हर्ष। ३, कहाँकी हौ परी ? मदहोस हुन्छु म नहेर बिन्ती त्यसरी । ✍️बिमल पोखरेल धरान -१७, पटनाली … १, आर्यघाट जलाइएको लास उफ्रिॅंदै चाहियो भन्छन् गनतन्त्रमा कस्तो बकवास ? २, उहिले गएको मलामी ब्युँतिने स्वप्न देख्दै अहिले खोज्छन् सलामी । ✍️राज बहादुर बडुवाल कनकासुम्दरी-५, जुम्ला … १, सोचेको आउँदैन दिन त्यसैले अब छोडिसके अनेकथरी पिर लिन। २, आशाको दियो बाल्न आफैँ परिश्रम गरेर पर्छ कदम चाल्न। ३, स्वार्थी भावना तोडौँ उन्नति, प्रगतिको बाटोतिर अब पाइला मोडौँ । ✍️ललिता गिरी सिन्धुली … १, जोस जागर उर्जा सहने शक्ति मिलिरहोस्, क्षमता नै पुर्जा । ✍️श्रीकृष्ण धामी बझाङ … १, विभिन्न रङ घोली पर्वमा गरौँ रमाइलो आपसमा मिलाइ लोली । २, अबिर अनि रङ्ग रमाएको देख्दा हामी पराया होऊन् दङ्ग । ३, मनमा उमङ्ग छायो नयाँ पालुवा लिएर वसन्त ऋतु आयो । ✍️शान्ता पौडेल भट्टराई टङ्कीसिनवारी, मोरङ … १, सधैँ खुसी भएर जिउने हामी सबै पीडा भुल्दै गएर। ✍️सानु जोशी सुदुरपश्चिम, दार्चुला ::::::::जय झिल्का साहित्य ! ::::::::
साप्ताहिक झिल्का लेखन अभ्यासको ५९ औँ शृङ्खला आइतवार अपरान्ह सम्पन्न भएको छ । झिल्का साहित्य समाज नेपालको आयोजनामा यो अभ्यास शृङ्खला निरन्तर हरेक हप्ता सञ्चालन हुँदै आएको छ । साप्ताहिक झिल्का कविता लेखन अभ्यासका विगतका शृङ्खलामाझैँ यसपटक पनि सहभागीहरूको निकै उत्साहप्रद सहभागीता रहेकोे थियो । जसमा नेपाल, भारत, भुटान लगायत विश्वका विभिन्न देशमा रहेर नेपाली भाषा, साहित्यलाई निरन्तर माया गर्नुहुने ६८ जना झिल्काकारहरूको सहभागीता रहेकोे थियोे । यो उत्साहपूर्वक सहभागिताका लागि सम्पूर्ण सहभागीहरूमा संयोजक म्यामराज राईले हार्दिक धन्यवाद ज्ञापन गर्नुभएको थियोे ।
झिल्का कविताको उन्नयन, विकास र प्रवर्द्धन गर्नका लागि समाजले विभिन्न क्रियाकलापहरू सञ्चालन गर्दै आएको छ । त्यसमध्ये साप्ताहिक झिल्का लेखन अभ्यास शृङ्खला पनि एक भएको र साप्ताहिक रूपमा निरन्तर सञ्चालन गरिने यसका परिकल्पनाकार एवम् झिल्का कविताका प्रवर्तक वसन्त अनुभवले बताउनुभयो ।
शृङ्खलाबारे प्रष्ट पार्दै शृङ्खला संयोजक/प्रशिक्षक म्यामराज राईले हरेक हप्ताको शुक्रवार राति १२ बजे अभ्यासको सूचना झिल्का कविता फेसबुक समूहमा राखिने र उक्त सूचनाको कमेन्टमा इच्छुक झिल्काकारज्यूहरूले स्वत:स्फूर्त आफ्ना उत्कृष्ट झिल्काहरू राखेर सहभागीता जनाउन सकिने बताउनुभयो ।
झिल्का कविता, नेपाली माटोमा उम्रिएको एक नवीनतम एवम् लघुतम प्रयोगवादी काव्य विधा हो । जसमा विम्ब, प्रतीक र अलङ्कारको प्रयोग गर्दै चोटिलो पाराले तीन हरफमा लेख्ने गरिन्छ । जसको पहिलो हरफले विषयवस्तुको उठान, दोस्रो हरफले विषयवस्तुको बिस्तार र तेस्रो अर्थात् अन्तिम हरफले भावलाई उत्कर्षमा पुर्याई समापन गर्ने गर्दछ । यसका प्रत्येक हरफमा तीन/तीन शब्दहरू हुने गर्दछन् । जम्माजम्मी नौ वटा शब्दमा एउटा झिल्का कविता पूरा हुने भएकोले यसलाई नौ शब्दको कविता पनि भन्ने गरिन्छ ।
झिल्का कविताका तीन हरफ मध्ये पहिलो र तेस्रो हरफमा अन्त्यानुप्रास हुनुपर्ने विधान छ भने दोस्रो हरफ स्वतन्त्र हुने गर्दछ । अर्थात् दोस्रो हरफको अन्त्यमा पहिलो र तेस्रो हरफको अन्त्यानुप्राससॅंग मिल्ने समध्वनिक अक्षर नभएमा उत्तम मानिन्छ ।
साप्ताहिक झिल्का लेखन अभ्यास शृङ्खला- ५९ मा सहभागी झिल्काकारहरूका सुन्दर झिल्काहरू-
१, प्यारभन्दा प्यार प्यार चलन बढ्यो यहाँ, मानौँ, तिनै उपहार । २, सम्मानमा चड्कन हान्यो तिम्रो मूल्याङ्कन ठिक, यात्राको दूरता धान्यो । ३, पाखुरी चलाऊ, भरमौदुर प्रविधिको सदुपयोग गर्दै, गन्तव्य नजिकिन्छ पुरापुर । ✍️म्यामराज राई भोजपुर … १, धेरै अल्छी नहुनू सफलता प्राप्त गर्न उडी आकाश छुनु ! २, फेल भइन्छ बारबार उठ्नुपर्छ लडे पनि मान्नुहुन्न कदापि हार ! ३, धनको तराजुले नाप्ने स्वार्थी दुनियाँले गर्दछ बलेको आगो ताप्ने ! ✍️वसन्त अनुभव वसन्तविहार, घोराही … १, मायामा नाटक गर्ने निःस्वार्थ मन भएका हुन् अकालमै मर्ने। २, पाखुरी बजार्न सिक बढ्छ मान मर्यादा त्यसैमा हुन्छ ठीक । ३, प्रतिष्ठाको कदर गर सम्मानित हुन आफैँमा पर्दैन कसैको भर । ✍️ललिता गिरी सिन्धुली … १, आँटे हुन्छ काम काम गर्न नसक्दा त्यसै हुन्छ बदनाम । ✍️ ताराप्रसाद चापागाईँ … १, मायाले पुग्दैन खाना गर्ने आफ्नै पाखुरी जिन्दगीको यस्तै पाना २, अदृश्य माया कस्तो ? नगरी बसौँ चुलबुली जिन्दगी हुन्छ सस्तो। ✍️बिबा तामाङ दार्जिलिङ … १, ताराझैँ मन चम्किन्छ गन्तव्य चुम्नका लागि लमकलमक गर्दै लम्किन्छ। २, बसौँला दिन गनेर आउँछ्यौ कि तिमी ! शीतल पाइला बनेर। ३, जसले इज्जत दिन्छ सच्चा ठहरिन्छ त्यही जसले समाज बदलिन्छ। ✍️सतीश पण्डित भानु – ६, चुँदी, तनहूँ ( हाल चनपा – ६, मातातीर्थ ) … १, हार कहिल्यै नखाऊ अघि बढ्न सिक नजान्ने ठाउँ नजाऊ! २, मायाले संसार चल्दैन चिन्ने गर दुनियाँ आगो नफुकी बल्दैन। ३, कर्मको फल पाइन्छ अब डोर्याएसम्म भाग्यले अगाडि बढ्दै हिॅंडिन्छ। ✍️ वेदु न्यौपाने … १, संसारको यही रित मेहनत गर्छ जसले हुन्छ उसकै जित। ✍️भोज विवश मगर गैंडाकोट -३, नवलपरासी पूर्व … १, मैदानमा झर्ने हिम्मत हुन्छ मानिसमा भए अजय विजय शतप्रतिशत। ✍️सुरेशकुमार पाण्डे … १, गरौँ कर्ममा रमाउने फलको आस नगरी सत्मार्ग सदैव समाउने । २, सत्यको जित हुन्छ न्याय जीवित भए खुट्टा कसले धुन्छ । ✍️राज बहादुर बडुवाल कनकासुन्दरी – ५, जुम्ला … १, झिल्का काव्यशाला आयो निरन्तर साहित्यको खेतीमा मनमा खुसियाली छायो । ✍️श्रीबहादुर केसी शैलुङ्गे भक्तपुर … १, म भुइँको धुलो , मै धुलो हुनाले तिमी बन्यौ ठुलो । २, ठुलो या सानो दुवैको हुन्छ काम पाथी या मानो । ३, जुन स्थायी हुँदैन त्यतै तानिन्छ मान्छे भनेको कुराले छुँदैन । ✍️दीपा गुरुङ ‘समभाव’ दुबेकोल, खोटाङ … १, भरसक नपरोस् छुट्नु हिॅंड्दै गरेको पाइला हुँदैन कहिले टुट्नु। २, सॅंगसँगै जीवन कटाउॅंला दु:ख पीडा अभाव मिलेर नै घटाउॅंला । ३, उकाली ओराली गर्दै हिॅंड्न रमाइलो हुन्छ चौतारीमा सुस्केरा छर्दै । ✍️कला ढकाल झापा … १, छोडेर नराम्रो बानी असल काम गरेर बन्नु छ स्वाभिमानी । ✍️प्रतिज्ञा प्रतिज्ञा मेहेलकुना, सुर्खेत … १, अरूलाई कहिल्यै नरुवाउनु आफूलाई जस्तै सबैलाई महॅंगो आँसु नचुहाउनु। २, चिसोले कठ्याङ्ग्रियो हात जाडो हरायो भनेको मौसमले गर्यो घात। ✍️चुडामणि देवकोटा पुरानोनैकाप, काठमाडौँ … १, समय बित्यो सोचेर तितो पलको यादले दुखाउँछ काँडाझैँ घोचेर । २, आफ्नो पराई चिनायो कठिन परिस्थिति आएपछि वारपारको निसाफ छिनायो । ३, कमजोर मनस्थितिले हारिन्छ आफैसँग गर्न मुकाबिला हरेक अवसरलाई सारिन्छ। ✍️ पुष्पा राई बादेल, खोटाङ … १, युवाहरू छ भागिरहेको सुनको कचौरो बोकेर नेताहरू आज मागिरहेको । ✍️दीप गोले तामाङ रौतहट … १, पूर्वाग्रहको बनायौ दुलो काममा योजनाविहीन छ कसरी मान्नु ठुलो ? ✍️प्रेम थापा “मन” बागलुङ … १, देशको अवस्था देखेर आधुनिकताको नाममा विकृति चेतना खै पढेर। २, अनुदानले चलाउॅंछ देश देशभित्रको आय भ्रष्टाचारमा नेपालमा यस्तो परिवेश। ✍️एवाइ प्रभात खाल्सा छेन्ताङ सहिदभूमि, धनकुटा … १, मन राम्रो खुलेको नराम्रो व्यर्थ चिन्तामा नित्य प्रभु भुलेको। २, बचौँ इर्ष्या फालेर नराखौँ कसैले यहाँ घमण्डको डङ्गुर पालेर । ३, नराम्रो मान्छे फुलेको पवित्र मन यहाँ गङ्गामा सधैँ धुलेको । ✍️कार्की डिबी माकुम सुनवल-४, नवलपरासी … १, काममा बाधा भयो सोचेको कति भएन अधुरै रहेर गयो । ✍️कमला देवकोटा पाल्पा … १, रोजी सही बाटो हिॅंड्नुपर्छ सधैँ हामीले मिल्नेछ सफलताको पाटो। २, नगरे कसैलाई छल मेहनत गरेमा सधैँ मिल्छ मिठो फल। ३, मरिन्छ भन्ने डर यहाँ कोही कसैको पर्नु हुन्न भर। ✍️अनिता भण्डारी ताप्लेजुङ … १, परिश्रमीलाई पारिन्छ तल सोचेर बस्छ ठगाहा बिनाकाम हरेक पल । २, खरानी अथवा धुलो जीवन यो जगत्मा प्रेम रहेछ ठुलो । ३, मान्छेले गरिरहन्छ खती प्रकृति थपेर दिन्छिन् मासेर गर्छ प्रगति । ✍️रामप्रसाद पुरी बादेल, खोटाङ … १, छ अरू कुन बा आमा भनेका जिउँदा देवता हुन | २, वृद्धाश्रममा नछोड लगेर आशीर्वाद मिल्नेछ सदा सेवा जाँदैन खेर | ✍️सरिता सेढाई धादिङ … १, मनमा अनेक तरङ्ग, पृथ्वीको गतिले होला, जीवन पार्छ भरङ्ग। २, कहिले बाढी पहिरो, कहिले भूकम्प आउँछ, पार्छ चोट गहिरो । ३, भौतिक संरचना महङ्गा, नबनाउनु पसिना पोखी, हुन्छ हृदय चङ्गा । ✍️मनोहरी पौडेल गैडाकोट – १ … १, सभ्य प्राणी मानव किन तिमी आजभोलि ? बन्दै गयौ दानव। २, सत्य नसुन्ने कस्तो मान्छेको दुई कान बन्यो च्याउ जस्तो । ✍️बिके मुखिया, वाङदे दार्जिलिङ, भारत … १, छोडेर जान्छ समय अवसर पर्खेर नबस्ने पुगिन्छ बगाउॅंदै भय । ✍️होमप्रसाद नेउपाने धरान, सुनसरी … १, हृदयमा सजाऔॅं झिल्कालाई मिठा भावना भरेर सुन्दर दिव्य बनाई। २, मिलेर कविता लेखौँ पवित्र माया जोडी अरूलाई आफ्नै देखौँ। ✍️कमल प्रसाद बगाले रेग्मी वालिङ्ग बजार, स्याङ्जा … १, शिवरात्रिमा मन्दिर जाऊ ईश्वरको दर्शन गरेर , शुद्ध खाना खाऊ । २, बेलपत्र ईश्वरलाई चढाऔॅं राम्रो हुन्छ तिमीलाई , भस्मको टीका लगाऔॅं । ३, शिवरात्रिमा मन्दिर धाई इश्वरलाई खुसी पारौँ , गाजा धतुरो चढाई । ✍️सीमा कार्की समर्पण मेलचोक पर्सा … १, कुरा अरूको सुन्नु निर्णय गर्नु पर्दा आफ्नै मनले गुन्नु । २, स्वार्थी लम्पट देखिने असुर हुन् अजिङ्गर भ्रष्ट्र नाम लेखिने । ✍️विवश पारदर्शी झापा … १, प्रदूषणमा नाम लेखायौ छेपारालेझैँ रङ्ग फेरेर आफ्नो चरित्र देखायौ ! ✍️आर्त अकुलीन … १, शत्रुलाई मित्र ठान्नुपर्छ विष होइन अमृत सबैतिर छर्न जान्नुपर्छ। २, लगिॅंदैन केही मरेर सबका सहयोगी बन्नु असल कर्म गरेर। ३, फलेको हाँगो नुहिन्छ नचढ घमन्डको धुरी विनाशको खाल्डोमा पुगिन्छ। ✍️सरस्वती श्रेष्ठ रुपन्देही, बुटवल … १, समय छ बलवान् समयमै गरौँ फत्ते हात आफ्नै महान् । २, उमेरमै पाखुरी चलाऊ बुढेसकालमा सकिन्न गर्न समयमै अघि बढाऊ। ३, दूर छ फल टिप्न थालौँ समयमै गरेर हुन्न अलमल। ✍️अर्जुन प्रसाद चौलागाई हालः-अमेरिका, बोस्टन … १, आएछ कस्तो याम रहेन विश्वास कसैमाथि पलपलमा हुन्छ बेइमान । ✍️विष्णु पंगेनी पाण्डे वालिङ, स्याङ्जा … १, शुभ बिहानीको प्रभात उज्ज्वल भविष्यको कामना सङ्घर्षको रहोस् बात । २, आँशुले माग्दैन नासो जति दुःखी होस्, बचत गरेर हाँसो । ३, कोरेर एउटा पत्र प्रेमको नाउँमा तिमिलाई देख्छु सपनीमा यत्रतत्र । ✍️किराती हाङ तिम्रो ( बिसु हाङ राई ) विराटनगर … १, सत्यको बाटो तगारो झुट बोल्ने बानीले जीवन बन्छ अँध्यारो। २, सम्बन्ध सुमधुर बनाउनु, काँधमा काँध मिलाई सहयात्री बनी रमाउनु। ✍️देव स्याङ्देन कालेबुङ … १, ठण्डी मौसम हराउॅंदैछ वातावरण हुँदैछ न्यानो आकाश खुलेर रमाउॅंदैछ। ✍️सुनगाभा पोखरेल कपिलवस्तु … १, सङ्कटमा काँध हालेको सजिलोसँग भुल्दा रहेछन् चिसो चुल्हो बालेको । २, अरूलाई खराब सोच्ने तिम्रो बानी रहेछ सत्य नबुझी कोच्ने । ३, रहेन सम्बन्ध हाम्रो मतलब छैन मलाई जतिसुकै बने चाम्रो । ✍️पृथक प्रकृति झापा … १, मन मिले चमत्कार प्राण नै सुम्पिन्छन् खटपट भए बलात्कार । ✍️खुनराज कोइराला सिद्धलेक-३, धादिङ … १, कस्तो रहेछ गाँठो बेसी नबोल है भन्ला सबले बाठो। ✍️निमा छिरिङ भोटिया जलढका, कालेबुङ … १, सङ्गीतले कसलाई छुन्न? झ्याउरेभन्दा पनि मिठो अरू भाका हुन्न। २, सिकारुका हुन् सिर्जना जानी नजानी कोर्दैछु मेट्न मनको तिर्सना । ३, जात धर्म भनेर लड्दैछन् हेर दाजुभाइ गोटी अर्कैको बनेर । ✍️बिमल पोखरेल धरान -१७, पटनाली … १, आगो लागे हुरुरु आफ्नो अर्का नभनी कुदेर जाउँ खुरुरु। ✍️ज्योतिका क्षेत्री सिलगडी, भारत … १, नहुँदोरहेछ मात्र कुराले, व्यवहारमा उतार्नको लागि काट्नुपर्छ जाली छुराले। ✍️लोक वहादुर छेत्री लामिछाने मोदी – २, देउपुर, पर्वत … १, हेर साथमा गएर सबै हराउने मायामा जातपातमा त्रास भएर । २, जन्म आमाको कोखमा आकाश यो धर्ती नगर हेला स्वदेशमा । ✍️भोलामान बर्देवा ‘वैरागी माइलो’ मादी – ५, सङ्खुवासभा ( हाल धरान ८ सुनसरी ) … १, पकाऊ सब्जी छिटोछिटो, नुनखुर्सानी, बेसार हाल , खाउँ बनाई मिठैमिठो । ✍️बुद्धिप्रसाद सापकोटा गैँडाकोट – ७, नवलपुर … १, फरक देखियो चाल हिजोआज उसको हिॅंडाइको आफन्तीमा गरिने सवाल । २, आकाश र धरती माया लाग्छ उस्तै उही दया चरीप्रति । ✍️ईश्वर साउद(भिक्षु) रामारोशन गाउँपालिका – ६, अछाम … १, भ्रष्टहरूले देश लुटे जनता ऋणको बोझमा दीनदु:खी मज्जाले भुटे । २, गरीब देश हैन नेताले सुशासन नदिॅंदा जनताले पाएनन् चैन । ३, पिण्ड खानेहरूको शासन खोक्रा नारामा देखिएन जनता बचाउने रासन। ✍️बिपी लामिछाने दमक, झापा … १, सूर्यले किरण छर्यो अन्धकार भाग्यो पर आलस्य भुइँमा झर्यो । २, नयनको गहिराइमा लुकेको सपना बनेर आउँदा शिर छैन झुकेको । ३, बाधा आयो अगाडि फाइदा उठाउन लाग्छन् आफन्त नै पछाडि । ✍️अच्युत घिमिरे सर्पाङ, भुटान … १, स्वार्थले मात्र देख्यो आफ्नो अनि पराई खोटो भविष्य लेख्यो । ✍️नेत्रबहादुर श्रेष्ठ ठुलो सिरुवारी, सिन्धुपाल्चोक -१३ … १, देखेर काम गरौँ छ सबै अधुरो समाजमा सन्देश भरौँ । २, देश बिग्रॅंदै गयो भष्ट्राचार र गरिबीले राज्य दलाली भयो । ✍️रवि पौडेल दक्षिण भारत पाण्डेचरी … १, बसे लेउ लाग्छ आराम नगर्नू, धेरै श्रमले भाग्य जाग्छ। २, कसैको भर नपर्नु आफैँलाई विश्वास गरी सधैँ अगाडि सर्नु। ✍️अरुण कुमार भुजेल दार्जिलिङ, भारत … १, आफैँ जस्तो सोचेर मिथ्या नबोल्नु कतै नभन्नु कसैलाई घोचेर । २, विकासको नाममा विनाश छैन अपराधीलाई कारबाही प्रजातन्त्रको नगरौँ आस । ३, अतिक्रमणले सीमा नाघेर अस्तित्व बचाउन अब खोस्नुपर्छ हुँदैन मागेर । ✍️मोती योन्जन सुब्बा दार्जिलिङ … १, वासन्ती हावा भुरूरू पटझर याम मेटाउॅंदै गुराँस फुल्छ खुरूरू। २, रमाउन्दै गाउॅंछन् वनचरी वसन्ती हावा चुमेर छम्छमी नाच्छन् मनपरी। ✍️हरिगोपाल न्हुच्छेँप्रधान काभ्रे, साँगाबजार बनेपा – १४ … १, हिमाल पहाड तराई राख्नु भाइचाराको सम्बन्ध यसैमा सबैको भलाइ । २, सपना छन् हजार जिन्दगीको छैन भरोसा सफरमा मरुभूमि बगर । ✍️सुरेश विश्वकर्मा डोटी … १, रोगले च्याप्यो अति हरेस खाएको छैन भएपनि कछुवाको गति। २, कसैको दाँजोमा नलागौँला तर रोकिने छैन कलम समाउने औँला। ३, भमरा लोभ्याउने फूल बन्न नसके पनि डुल्छन् पुतलीका हुल। ✍️कोपिला अधिकारी गोरखा … १, बनेर पुनीत बेलपत्र छरिन चाहन्छु भोला तिम्रो पाउको यत्रतत्र l २, गरेर सोमबारे उपासना तिम्रो आलयमा गएर निरन्तर गर्छु आराधना l ३, प्रणाम गर्दछु बारबार अप्ठ्यारो परिस्थितिमा गर्नुहोला झर्को नमानी उद्धार l ✍️बाबुराम गौतम गुल्मी … १, रात छिप्पिएपछिको बात एकान्तको फाइदा उठाउन दिएर गयो आघात। २, कतिपय जालसाजहरूले लुटेर लग्यो सम्पूर्ण कमाएको मृत्युको धम्कीले धुतेर । ३, देखाउॅंछन् लालचको कुरा मन दौडिन्छ उतैतिर चलाउँछ भित्री छुरा । ✍️दिल ठकुरी दार्जिलिङ … १, समय कति बलवान् महोदय ! पर्खॅंदैन कसैलाई समाजमा देखाऊ महान् । ✍️बुद्धिमान दनुवार ( सुरुङ्गेली कान्छो ) कनकाई – ४, झापा … १, यो धर्ती कर्मथलो इमानदारसँग गरौँ सेवा हुन्छ सबैको भलो। २, बुझेर त्यो मर्म सबै एकजुट भएर गरौँ असल कर्म। ३, बदली हाम्रो फेस जुटेर परिश्रम गरौँ बन्छ आफ्नै देश । ✍️अनुग्रह राना मगर ‘पुष्प’ पाँचखपन नपा – ६, सङ्खुवासभा … १, लक्ष्मीले दुःख भेटिए वैदेशिक रोजगारले गर्दा मनका अशान्ति मेटिए । २, मातृस्नेहले घर मन्दिर गुरुसँगको साहित्य सिर्जनाले जीवन नहुने जन्जिर । ३, लोकगीत नेपालीको चिनारी आफ्नै संस्कृति पर्वमा रमाउँदा हुन्न अँध्यारी । ✍️भगवती दवाडी झापा … १, अभावले गाँजेर आउने बढ्ने कसरी अगाडि , सम्झॅंदा दु:ख लाउने । २, यता हावापानी आएर बिगार्न लाग्यो बाली मानका दु:ख लाएर । ✍️दुर्गा आचार्य मोरङ … १, घमण्ड नगर धनको खरानी हुन सक्छ बन असल मनको । २, झुटो वचन टिक्दैन बाँचिरहन्छ सत्य जहाँ इमान्दार रुपैयाँमा बिक्दैन । ✍️राधा चाम्लिङ खोटाङ … १, अरूको गल्ती देख्नेले लुकाए आफ्ना पार्टीको सच्चिएका भनी लेख्नेले । ✍️सुस्मिता अधिकारी काठमाडौँ … १, हाम्रो अनन्त यादगार खुट्टा छुनुहोस् बुजुर्गका गरेर सादर नमस्कार । ✍️संगमानंद पत्रकार चूरु, राजस्थान, भारत … १, सुध्रेन बानी कचरो मूर्खले शासन चलाए देश भयो अभमरो । २, तितेकरेलो हुन्छ गुणकारी ओखती गुणले भरिपूर्ण भ्रष्टाचारी देशलाई भारी। ३, फर्सी देख्दा राम्रो खोक्रो आदर्श जस्तै शासन व्यवस्था हाम्रो। ✍️प्रद्युम्न चालिसे भक्तपुर कटुञ्जे … १, नदेउ ओठे जबाफ विवेक बन्धक भए देखिन्छ केवल रबाफ । २, बाँचौँ भई स्वाभिमान कमाउन इज्जत प्रतिष्ठा त्यागौँ सर्वत्र अभिमान । ३, परोपकार पवित्र कर्म निष्काम सेवा गर्नु हो मानव धर्म । ✍️जयनारायण नेपाल इलाम ( हाल सूर्यविनायक २, बालकोट ,भक्तपुर ) … १, बचाऔँ हाम्रो धरा रोपेर बिरुवा वरपर सबैतिर बनाऔँ हराभरा । २, सफासुग्घर छैन कतै वातावरण प्रदूषित हुन्छ फालेपछि फोहोर जताततै । ३, अचम्म देख्नु परेको सहयोग गर्दा मान्छे सम्झिन्छ चाकरी गरेको । ✍️शान्ता पौडेल भट्टराई टङ्कीसिनवारी, मोरङ … १, नरुवाऊ है आमालाई मेहनत गरी देखाऊ खुसी मिल्छ मामालाई। २, आमाको वचन नकाट बुझेर पाइला चाल्नु दिएको चिनो नसाट। ३, फुटेको भाँडा नचलाउनु फेरि टुक्रेला नि मन कसैको नगलाउनु। ✍️राजेश्वरी राजोपाध्याय ललितपुर ::::::::जय झिल्का साहित्य ! ::::::::::
झिल्का लेखन अभियानको ६७ औँ शृङ्खला (होली पर्व विषयक) सम्पन्न भएको छ । झिल्का साहित्य समाज नेपालको आयोजनामा उक्त झिल्का लेखन कार्यक्रम सञ्चालन गरिएको थियोे ।
झिल्का कविता लेखनको यस विशेष अभियानमा पनि विगतका शृङ्खलाहरूमाझैँ सर्जकहरूको निकै उत्साहप्रद सहभागीता रहेकोे थियो । जसमा नेपाल, भारत, भुटान लगायत विश्वका विभिन्न देशमा छरिएर रहनुभएका नेपाली भाषा, साहित्यलाई निरन्तर माया गर्नुहुने ११० जना झिल्काकारहरूको सहभागीता रहेकोे थियोे ।
झिल्का कविताको उन्नयन, विकास र प्रवर्द्धन गर्नका लागि समाजले विभिन्न क्रियाकलापहरू सञ्चालन गर्दै आएको छ । त्यसमध्ये झिल्का लेखन अभियान पनि एक भएको र नेपाली समुदायका चाडपर्व, उत्सव लगायत विभिन्न विशेष अवसरहरूमा निरन्तर सञ्चालन गरिने यसका परिकल्पनाकार/प्रवर्तक/प्रशिक्षक वसन्त अनुभवले बताउनुभयो ।
झिल्का कविता, नेपाली माटोमा उम्रिएको एक नवीनतम, लघुतम, प्रयोगवादी काव्य विधा हो । जसमा विम्ब, प्रतीक, अलङ्कारको प्रयोग गर्दै चोटिलो पाराले तीन हरफमा लेख्ने गरिन्छ । जसको पहिलो हरफले विषयवस्तुको उठान, दोस्रो हरफले विषयवस्तुको बिस्तार र तेस्रो अर्थात् अन्तिम हरफले भावलाई उत्कर्षमा पुर्याई समापन गर्ने गर्दछ । यसका प्रत्येक हरफमा तीन/तीन शब्दहरू हुने गर्दछन् । जम्माजम्मी नौ वटा शब्दमा एउटा झिल्का कविता पूरा हुने भएकोले यसलाई नौ शब्दको कविता पनि भन्ने गरिन्छ ।
झिल्का कविताका तीन हरफ मध्ये पहिलो र तेस्रो हरफमा अन्त्यानुप्रास हुनुपर्ने विधान छ भने दोस्रो हरफ स्वतन्त्र हुन्छ तर सकभर समध्वनीक नभएमा उत्तम मानिन्छ ।
सहभागी झिल्काकारहरूका उत्कृष्ट झिल्का कविताहरू-
—————<•>————– १) १. सद्भावको रङ्गहरू घोली मिलीजुली मनाऔँ सबैले सांस्कृतिक पर्व होली ! २. जोगाउन मौलिक संस्कृति मर्यादामा रही मनाऔँ फैलाउँदै मुलुकभर जागृति ! ✍️ वसन्त अनुभव वसन्तविहार, घोराही, दाङ —————<•>————– २) रङहरूको रङ्गीन पर्व नलिई द्वेषभाव मनमा गरौँ संस्कारमाथि गर्व ! ✍️ सुनगाभा पोखरेल कपिलवस्तु —————<•>————– ३) होली आयो होली मौलिक संस्कृति जोगाउन मिलेर खेलौँ भोलि ! ✍️ बिबा तामाङ दार्जिलिङ। —————<•>————– ४) होलीको गर्व लाग्छ मिलेर रमाइलो गरौँ आफ्नो संस्कृति जाग्छ । ✍️ साहित्य प्रेमी सुशील धनगढी —————<•>————– ५) खेलौँ मन खोली आयो रङ्गहरूको पर्व उमङ्ग बोकी होली ! ✍️ संगीता खरेल काठमाडौँ —————<•>————– ६) १. होली पर्व आयो रङ्गहरू खेल्ने हुनाले खुसीयाली मनमा छायो । २. मनाऔँ सद्भाव, उमङ्गले संस्कार, संस्कृति जोगाउन थाल्नुपर्छ सबै जनले ! ✍️ अर्जुन प्रसाद चौलागाई रामेछापः-सुनापति-१ हालः-अमेरिका,बोस्टन। —————<•>————– ७) होलीको उमङ्ग आउँदैछ रंगहरूको रङ्गीन वर्षातसँगै गाउँघरमा खुसी छाउँदैछ । ✍️ किराती हाङ तिम्रो —————<•>————– ८) १. हाेली राष्ट्रिय पर्व समान रूपमा हामीले मनबाटै गर्नुपर्छ गर्व ! २. फागुनमा हाेली आयाे सम्पूर्ण दाजुभाइकाे मनमा हर्ष, उमङ्ग छायाे । ✍️ नाम केसर बाेहरा ( सङ्घर्ष ) सुदूरपश्चिम अछाम । हाल भारतबाट ।। —————<•>————– ९) १. होली आयो होली यसपालि पनि लौ छ्यापौँ रङ्गहरू घोली ! २. एकसाथ ल्याउने चाड भलो चाहन सबैको भन्दैन तराइ पहाड । ✍️ अच्युत घिमिरे सर्पाङ, भुटान🇧🇹 —————<•>————– १०) १. आयो होली आयो मौलिक संस्कृति जोगाऔँ रङ्गले संसार छायो । २. आऊ कान्छी होलीमा जोगाउनु छ संस्कार लाइन बसौँ टोलीमा ! ✍️ एवाइ प्रभात खाल्स छेन्ताङ सहिदभुमि धनकुटा —————<•>————– ११) १. रङ्गीन पर्व होली सबै नेपालीले खेलौँ मन पूरा खोली ! २. नेपालीहरूको राष्ट्रिय पर्व उनेर एउटै मालामा मनाऔँ लिएर गर्व ! ✍️ बिपी लामिछाने दमक – झापा —————<•>————– १२) १. आयो एकासीको होली हिमाल पहाड तराईमा खेलौँ हृदय खोली ! २. रङ्ग जोरजबर्जस्ती नदलौँ लुगा च्यात्दै आवेगमा मदिरा खाएर नढलौँ । ✍️ चुडामणी देबकोटा पुरानोनैकाप काठमाण्ड़ौ —————<•>————– १३) नेपालीको पर्व होली खुसीको साथ खेलौँ सातै रङ्गहरू घोली ! ✍️ वेल थोकर तामाङ मकवानपुर —————<•>————– १४) १. लिनुपर्छ हामीले गर्व विविध चाडपर्व मध्येको आयो होली पर्व ! २. होली खुसीमा खेल्नुपर्ने इच्छा विपरित भएमा हुनसक्छ लफडा झेल्नुपर्ने ! ✍️ शंकर कार्की थाहा नगरपालिका ३ मकवानपुर —————<•>————– १५) १. रङ्गहरूको पर्व होली हाँसखेल गरी मनाऔँ केही होला भोलि ! २. सबैसँग मिलेर मनाउँ मनका कटुता बिर्सेर होलीमा मजाले रमाउँ । ✍️ सतीश पण्डित भानु६ चुँदी तनहूँ हाल चनपा ६ मातातीर्थ —————<•>————– १६) इतिहास ब्युँझाउने हाेली विसङ्गतिलाई बढावा दिँदै नखेलाैँ अनेकथरी घाेली ! ✍️ खुनराज काेइराला सिद्धलेक-३ धादिङ —————<•>————– १७) १. होलिकाको दहन भएर सुरुआत भयो होलीको मनाऔँ सबै मिलेर ! २. रङको उचित प्रयोग मनाउनुपर्छ हामी सबैले जुर्छ वर्षमा सन्जोग ! ✍️ रिता खराल रूपन्देही —————<•>————– १८) एक पर्व होली उमेर समूहको मनोरञ्जन रमाऔँ दिल खोली ! ✍️ प्रेम थापा “मन” बागलुङ —————<•>————– १९) १. आयो पर्व होली प्रेम भातृत्व स्नेहको मिठो सन्देश बोली ! २. गर्दै मनाऔँ गर्व विविध रङ्गहरू बोकी आयो होली पर्व ! ✍️ अनिता भण्डारी ताप्लेजुङ —————<•>————– २०) १. रमाएर मनाऔँ होली पालैपालो एउटै पर्व आज कसैले भोलि ! २. रङ्गको पर्व मनाऔँ एकताको दियो बाल्दै सभ्य भव्य बनाऔँ । ✍️ कला ढकाल झापा —————<•>————– २१) १. चढेर वसन्तको डोली खुसीयाली बोकेर आयो रङ्गहरूको पर्व होली ! २. खेलौँ साथी होली दु:ख सारा भुल्दै रङ्ग पानीमा घोली ! ✍️ बिके मुखिया दार्जिलिङ,भारत —————<•>————– २२) मिलेर होली खेलौँ कायम गर्दै भाइचारा जबर्जस्ती रङ नठेलौँ । ✍️ निमा छिरिङ भोटिया जलढका कालेबुङ —————<•>————– २३) १. होली पर्व मनाऔँ इन्द्रेणी रङ्ग होलीमा मौलिकता सद्भाव जगाऔँ । २. वैमनश्यताको भावना भुलेर दिऔँ सन्देश भाइचाराको होलीको रङ्गमा खुलेर ! ✍️ मोती योन्जन सुब्बा दार्जिलिङ —————<•>————– २४) १. रङको तिहार होली मनाऔँ हर्ष उमङ्गले आत्मियताको रस घोली ! २. सद्भाव सबैमा बढोस् होलीको रङसँगै हेर मायाको रङ चढोस् ! ✍️ अन्मोल राई —————<•>————– २५) १. खेल्छौँ होली पर्व भाइचारा सद्भावना बोकी गर्छौंँ सदैव गर्व ! २. हरेक वर्ष आउँछ रङ्गको पर्व होली हृदयमा उमङ्ग छाउँछ । ✍ राजेन्द्र प्रधान ‘पासा’ दार्जिलिङ —————<•>————– २६) १. नेपालीको पर्व हाेली मेचीदेखि महाकालीसम्म खेलौँ आपसमा मन खाेली ! २. मनाऔँ होली पर्व सद्भाव भाइचारा बाेकी आपसमा गरौँ गर्व ! ✍️ राज कुमार राजभण्डारी खाेटाङ्गे ऐसेलुखर्क ३ खाेटाङ हाल भक्तपुर —————<•>————– २७) १. रङको पर्व होली मनाऔँ सद्भाव बाँडेर आत्मीयता साटौँ खोली ! २. रङ्गीन जीवनको भावना आपसमा भातृत्व साटौँ होलीको अपार शुभकामना ! ✍️ राज बहादुर बडुवाल कनकासुन्दरी-५,जुम्ला —————<•>————– २८) संस्कार संस्कृति मनाउने वर्ष दिनको पर्वमा सदाचार भई जनाउने ! ✍️ दुर्गा आचार्य मोरङ —————<•>————– २९) १. खेलौँ सबैले होली संस्कार संस्कृति मनाऔँ सबैले हृदय खोली ! २/ सबैले मिलेर खेलौँ होली पर्व मनाउँदा कसैलाई नि नपेलौँ ! ✍️ वेदु न्यौपाने —————<•>————– ३०) उर्जाशील दिन भोलिको उमङ्गको राज्य होओस् सबैमा शुभकामना होलीको ! ✍️ नन्दलाल आचार्य बेलका-२, सिद्धार्थटोल, गल्फडिया, उदयपुर, कोसी प्रदेश, नेपाल । —————<•>————– ३१) बस्तीमा मनाइन्छ होली रमाई उमङ्गले चौपट्टै छचल्किन्छ रङ्गीन खोली ! ✍️ हितमान छन्त्याल (सहोदर ) पोखरा,कास्की । —————<•>————– ३२) आयो हजुर होली रातो निलो पहेलो रङ्गियो तिम्रो चोली ! ✍️ प्रेम शर्मा ” एकान्त प्रेमी “ —————<•>————– ३३) १. रङ्गको पर्व हाेली आपसमा सद्भाव बाड्दै खेलाैँ मन खाेली ! २. हाेलीकाे उमङ्ग छायाे मित्रवत् हात बढाउँदा मनले शान्ति पायाे । ✍️ श्रीबहादुर केसी शैलुङ्गे भक्तपुर —————<•>————– ३४) होली आयो हेर खराब नहौँ हामी जबर्जस्ती रङ छ्यापेर ! ✍️ जनक बिसी दक्षिण भारत कोचिन —————<•>————– ३५) १. संस्कार संस्कृति जोगाऔँ एकापसमा सद्भाव राखेर होली पर्व मनाऔँ । २. जबर्जस्ती हुँदैन लगाउन आत्मसम्मानमा चोट पुर्याई विकृति विसङ्गति फैलाउन ! ✍️ साबित्री प्याकुरेल धादिङ्ग —————<•>————– ३६) १. रक्ताम्य भयाे खाेली परिवर्तित समाजका लागि खुसीयालीमा मनाऔँ हाेली ! २. मिठासपूर्ण मित्रताकाे बाेली खुसियालीकाे संज्ञा दिने मिश्रित रङ्गहरूकाे हाेली ! ✍️ काेपिला समिक्षा खार्पा खाेटाङ —————<•>————– ३७) रङ्गको पर्व आयो होली हाम्रै आँगनमा सबैमा हर्ष छायो ! ✍️ शशीश्री आचार्य बौद्ध कुमारीगाल काठमाडौँ —————<•>————– ३८) १. आयाे रङ्गहरूकाे पर्व संस्कार र संस्कृतिको गराैँ सबैले गर्व ! २. नआओस् विकृति हाेलीमा रमाइलो गराैँ सबैले संस्कार नफालाैँ खाेलीमा ! ✍️ रबि पाैडेल दक्षिण भारत पाण्डेचरी —————<•>————– ३९) १. आयो फागुनमा होली मन खोलेर मनाऔँ माया विश्वास घोली ! २. हटोस् मनको मैलो रङ्गहरूमा रमाउ सबै खाेली भाइचाराकाे दैलाे ! ✍️ सुशील शिखा काठमाडौँ —————<•>————– ४०) १. रङ्गमा ढङ्ग घाेली आपसमा सबै मिलेर रमेर खेलाैँ हाेली ! २. पर्वमा षट्कर्म छाउँ मर्मले सर्म चाेख्याइ हाेलीकाे महिमा उजिल्याउँ । ✍️ हरिगाेपाल न्हुच्छेँप्रधान काभ्रे, साँगाबजार बनेपा १४ —————<•>————– ४१) शुभकामना सबैलाई होलीको आफ्नो समाजमा सबैले प्रभाव छाडौँ बोलीको ! ✍️ सञ्जना शर्मा लमही दाङ —————<•>————– ४२) होली पर्व आयो गाउँ सहर जताततै सबैको मन रमायो । ✍️ पुष्पा सुवेदी नेपालगन्ज, बॅाके। —————<•>————– ४३) असत्य नहोस् बोलीको शुद्ध बनाउँ मनलाई शुभकामना आगामी होलीको ! ✍️ अन्मोल मुस्कान तकदाह छाउनी दार्जिलिङ —————<•>————– ४४) १. होलीको रसरङ्ग घोली जीवन सफल बनाऔँ सुन्दर शान्त भोलि ! २. नहोस् वैमनश्य कतै मन बनोस् पवित्र फैलोस सद्भाव जताततै ! ✍️ विवश पारदर्शी झापा —————<•>————– ४५) १. जीवन रङ्गीन बनोस् होलीको रङ्गहरू जस्तै सबैले आहा भनोस् ! २. खोलेर मनको झोली संस्कार संस्कृति अनुसार मनाऔँ सबैले होली ! ✍️ अरुण कुमार भुजेल गोरूबथान, भारत —————<•>————– ४६) रङ्गको पर्व आयो तराई पहाड हिमाल रमाउने बहाना ल्यायो । ✍️ शोभा आचार्य गौतम काठमाडौँ —————<•>————– ४७) रमाएर सद्धभावपूर्ण ढङ्गले खेल्छौँ हामी होली विभिन्न थरिका रङ्गले ! ✍️ सुस्मिता अधिकारी काठमाडौँ —————<•>————– ४८) १. आयाे हाेली पर्व खेलाैँ सबै मिली उमङ्ग र गर्व ! २. संस्कार संस्कृति हाम्रो साथीभाइ मिलेर हाेली खेलेकाे कति राम्रो ! ✍️ प्रद्युम्न चालिसे भक्तपुर कटुञ्जे —————<•>————– ४९) होली पर्व हाम्रो रङ्गबिरङ्गको मेला रङ्गिन मिलेर खेलेको राम्रो ! ✍️ कार्की डिबी माकुम सुनवल-४, नवलपरासी —————<•>————– ५०) १. हाेली पर्वकाे मूल्य यसमा सबै समुदायकाे हुनुपर्छ समान घुल्य ! २. रङ्गीन सुन्दर रीति एकताबद्ध गराउँछ हाेलीले सबैले माने नीति ! ✍️ राजेन्द्र भुसाल (डिल्ली) अर्घाखाँची —————<•>————– ५१) १. आयो फेरि होली खेलौँ हामी मिलेर सातै रङ्ग घोली ! २. हामी सबैको पर्व होली रमाउँदै खेलौँ मानेर भोलि गर्व ! ✍️ जानुका बास्कोटा काठमाण्डौ —————<•>————– ५२) १. आयो घुमेर होली परम्परा संस्कृतिलाई समाल्दै नहान्नू लुकेर लोली ! २. वर्षदिनको होली पर्व मनाउँदा हुन्छ सबैमा खुसी अनि गर्व ! ✍️ दुर्गा भट्टराई माेरङ —————<•>————– ५३) नेपालीको महान् पर्व मनाऔँ हामी राजीखुसी गरौँ संस्कृतिमा गर्व ! ✍️ खडक आर सी मिलन छेडागाड नगरपालिका २ साल्मा जाजरकोट —————<•>————– ५४) हदभन्दा पनि माथि गएर होली पर्व नमनाऔँ है साथी ! ✍️ सरिता सेढाई धादिङ —————<•>————– ५५) होली नखेल बेकारको सरकारले खेल्छ होली बन्दुक गोली तरबारको ! ✍️ देवी पन्थी —————<•>————– ५६) घरआँगनमा छायो उमङ्ग मज्जाले खेलौँ होली बनोस् दुनियाँ दङ्ग ! ✍️ सुरेश विश्वकर्मा डोटी —————<•>————– ५७) हाेली रमाइलाे चाड सचेत भई मनाऔँ नगरौँ कदापि खेलवाड ! ✍️ भाेलामान बर्देवा(बैरागिमाईलाे) धरान ८ सुनसरि —————<•>————– ५८) खेलौँ रङको होली चाडपर्व मनाऔँ हामीले पूरा हृदय खोली ! ✍️ यशोदा रेग्मी —————<•>————– ५९) १. विविध रङहरू छरी मनाऔँ होली पर्व सद्भाव नखल्बलिने गरी ! २. मिलाउँदा फागुमा लोली मर्यादाको ख्याल गर्दै खेलौँ आपसमा होली ! ✍️ बाबुराम गौतम गुल्मी —————<•>————– ६०) इच्छा, चाहना खोली रङ्गहरूको पर्व मनाऔँ खेलेर साथी होली ! ✍️ रुना कर्माचार्य दाहाल चितवन —————<•>————– ६१) १. वसन्तको चाड आयो रङ्गीन पर्व होली सबैमा खुसीयाली छायो । २. गरेर सद्भाव पेश खुसीले मनाऔँ होली जाओस् एकताको सन्देश ! ✍️ देव स्याङ्देन कालेबुङ —————<•>————– ६२) भनिन्छ भक्त भगवान् नरसिँह अवतारको कृपा प्रह्लाद बने महान् ! ✍️ संगमानंद पत्रकार चूरु-राजस्थान, भारत —————<•>————– ६३) १. भक्त प्रल्लादको भक्ति दनदनी जलिन् होलिका हिरण्यकश्यपुको अद्भुत शक्ति ! २. खेलौँ मिलेर होली ईर्ष्या, द्वेष भुलेर अनमनको गाँठो खोली ! ✍️ ज्योतिका छेत्री —————<•>————– ६४) १. होलीका रङ्गीचङ्गी रङ्गहरू सबैमा खुसी छाओस् सदा सप्रिउन् ढङ्गहरू ! २. मित्रताको गाँठो कसिलो रङले रङ्गिएको होली भावना खुलोस् रसिलो ! ✍️ हिरालाल न्यौपाने बानपा ८ कोटमौला,सल्यान —————<•>————– ६५) १. होली रङ्गको पर्व दिल खोलेर खेलौँ सबैले मानेर गर्व ! २. हिमाल, पहाड, तराई खेलौँ दाजुभाइ सबै कोही छैनन् पराइ ! ✍️ अम्बिका गिरी विराटनगर —————<•>————– ६६) १. आयाे पर्व हाेली रङ्गीबिरङ्गी बनाउँदै सहर बगाई रङ्गको खोली ! २) हिमाल, पहाड, तराई मनाइन्छ रङ्गको पर्व नठानी कसैलाई पराइ ! ✍️ ईश्वर साउद(भिक्षु) रामारोशन गाउँपालिका ६ सुदुरपश्चिम अछाम —————<•>————– ६७) कति मिठो बोली रङ्गैरङ्गको सप्तरङ्गी फागु पर्व हो होली ! ✍️ दीप गोले तामाङ रौतहट —————<•>————– ६८) स्वच्छ रहाेस् भावना जोगाऔँ मौलिक सँस्कृति हाेली पर्वकाे शुभकामना ! ✍️ काेपिला अधिकारी गाेरखा —————<•>————– ६९) १. रङ्ग लगाउने चाहना रङ्गीन बनोस् जीवन यही छ शुभकामना ! २. रङ्गहरूको पर्व होली खेलौँ सद्भावले सबै असल भाव खोली ! ✍️ सरस्वती श्रेष्ठ रुपन्देही बुटवल —————<•>————– ७०) १. नारी दहनको जनश्रूति होलीको रूपमा मनाउनु नराम्रो लाग्छ अनुभूति ! २. विकृत नहोस् चाडपर्व असभ्य नबनाऔँ होली शिष्टतामा गर्नुपर्छ गर्व ! ✍️ कृष्णकुमार वैद्य बनेपा ९, काभ्रे —————<•>————– ७१) १. रङ्गको पर्व होली संस्कृति जोगाऔँ सबैले मनाऔँ दिल खोली ! २. रङ्ग खेल्ने चाहना बनोस् पर्व रङ्गिन होली पर्वको शुभकामना ! ✍️ धनमाया चौधरी कैलाली —————<•>————– ७२) रङहरूको आयो पर्व संस्कृतिलाई थाती राख्दा मिल्छ हामीलाई गर्व ! ✍️ विष्णु पंगेनी (पाण्डे) वालिङ् -स्याङ्जा —————<•>————– ७३) १. रमाएर खेलौँ होली संस्कृतिको संरक्षण गरेर साथीसँग मीठो बोली ! २. पानीसँग रङ्ग घोलेर मनाउँछन् पर्व होली खेल्छन् दिल खोलेर ! ✍️ चन्द्रिका रिमाल न्यौपाने काठमाडौँं —————<•>————– ७४) खुसी अनि उमङ्ग एकदिन होली पर्वमा हुनेगर्छ मन दङ्ग ! ✍️ कविता गुरुङ रोल्पा —————<•>————– ७५) १. असत्यमाथि सत्यको जित हर्षोल्लासको पर्व हाेली वर्षेनि मनाउने रित ! २. फालाैँ मनकाे कालो बालाैँ ज्ञानको ज्याेति हट्छ भ्रमको जालो ! ✍️ जगदिश अधिकारी तारकेश्वर, काठमाण्डाै —————<•>————– ७६) मिलेर खेलौँ होली रङमा रङ मिलाएर मनमा मन घोली ! ✍️ टिकाराम पुन टिपु —————<•>————– ७७) १. रङ्गको पर्व आयो मनाऔँ सबै मिलेर मनमा उमङ्ग छायो । २. आफ्नो संस्कृति जोगाऔँ मनाऔँ हैसियत अनुसार भड्किलाे देखासीकी हटाऔँ । ✍️ राधा चाम्लिङ खोटाङ —————<•>————– ७८) १. वसन्तमा पन्छीको बोली सुन्दर हरियाली जङ्गल आगमन भइरहेछ होली ! २. रङ्गहरूको पर्व होली छ हर्षोल्लास जताततै रङ्गीबिरङ्गी रङ्गहरू घोली ! ✍️ शान्ति भुजेल —————<•>————– ७९) १. होली मनाऔँ मिलेर रङ्गोलीको साथमा हामी खुसीसाथ सबै खिलेर ! २. होली पर्व आयो चारैतिर रङ्ग छर्दै भाँङ धतुरो खायो ! ✍️ रमा गुरुङ्ग सालुगडा सिलीगुडी —————<•>————– ८०) १. विभिन्न रङ्ग लगाई आऊ खेलौँ होली मौलिक संस्कृति झल्काई ! २. रङ्गीन होली पर्व स्वागत गरी सप्तरङ्गले संस्कृतिमा गरौँ गर्व ! ✍️ नन्दा धामी नौगाड, दार्चुला —————<•>————– ८१) आँगनमा आयो हाेली रमाऔँ सबै मिलेर खुसी भएर भाेलि ! ✍️ सानु जाेशी सुदुरपश्चिम दार्चुला —————<•>————– ८२) १ विभिन्न रङको पर्व नाँच्दै गाउँदै आँगनमा गर्दछन् होलीकै गर्व ! २. हिमाल पहाड तराई होलीकै रमझम हेर औधी मनपर्छ मलाई ! ✍️ देव मगर तिनाउ~१,कचल,पाल्पा —————<•>————– ८३) आयाे फागुनकाे हाेली वृन्दावनमा श्याम रमाए गाेपीसँग दिल खाेली ! ✍️ नवराज भट्ट कञ्चनपुर —————<•>————– ८४) दलेर रङ्ग होलीमा फागुन पूर्णिमा मनाउन रमाइलो हुन्छ टोलीमा ! ✍️ बुद्धिमान दनुवार ( सुरुङ्गेली कान्छो ) कनकाकाई ४ झापा —————<•>————– ८५) फागुन मास आयो आपसी सद्भाव बढाउन होलीको रङ छायो । ✍️ सन्तु खत्री —————<•>————– ८६) पावन हाेलीकाे पर्व दलेर सप्तरङ्गी रङ्गहरू मनाऔँ गरेर गर्व ! ✍️ शालिकराम दाहाल —————<•>————– ८७) १. खेलौँ होली रमाई रङको वर्षा गरेर हातमा हात समाई ! २. रङ्गीन यो पर्वले दिलाओस् आँट सबैमा जीउन सकुन् गर्वले ! ✍️ विवश पारदर्शी झापा —————<•>————– ८८) १. ईश्वर हुन्छन् काममा नफैलाऔँ विकृति कसैले यी चाडपर्वको नाममा ! २. रङ्गको पर्व रमाइलो खेलेर होली सबैले बनाऔँ पर्व घमाइलो ! ✍️ जानुका बास्कोटा काठमाण्डौ —————<•>————– ८९) १. रङ्गहरूकाे पर्व हाेली मिलीजुली खेल्नुपर्छ मित्र आज हाेइन भाेलि ! २. इच्छा चाहाना भावना सम्पूर्णमा छ मनैदेखि हाेली पर्वकाे शुभकामना ! ✍️ श्रीकृष्ण धामी बझाङ —————<•>————– ९०) मान्नै पर्दछ होली नभए पनि बिउ विदेशमा थापौँला झोली ! ✍️ लोक वहादुर छेत्री लामिछाने मोदी गा पा २ देउपुर जिल्ला:- पर्वत —————<•>————– ९१) रङ्गहरूको पर्व होली सबै मिलेर मनाऔँ प्रेमको रङ्ग घोली ! ✍️ समुन्द्रा शर्मा —————<•>————– ९२) १. खुसीयाली बोकी मनभरि आयो होली पर्व रमाउँदै सबैको वरिपरि ! २. रङ्गको पर्व होली मिलेर गरौँ रमाइलो बनाई सुन्दर टोली ! ✍️ अनुग्रह राना मगर ‘पुष्प’ पाँचखपन नपा – ६ सङ्खुवासभा —————<•>————– ९३) १. रङ्गहरूको पर्व होली बाँडौँ खुसी आपसमा भित्रि मन खोली ! २. रङ्गको यो पर्व मनाउन पाउँदा कसलाई नहोला र गर्व ! ✍️ शान्ता पौडेल भट्टराई टङ्कीसिनवारी, मोरङ —————<•>————– ९४) १. रङ्गहरूको पर्व होली संस्कृति झल्काउन आयो मिलेर मनाऔँ भोलि ! २. फागु पूर्णिमा राम्रो रङ्गीविरङ्गी रङहरूमा झुम्दै संस्कृति जोगाऔँ हाम्रो ! ✍️ विकास क्षेत्री अञ्जान कैजले,बिजनबारी, दार्जिलिङ —————<•>————– ९५) रङ्ग खेलेर होली साँस्कृतिक पर्व भन्छन् विकृत देखिन्छन् टोली ! ✍️ होमप्रसाद नेउपाने धरान,सुनसरी । —————<•>————– ९६) १. होलीको रङ्ग प्यारो सबै मिलेर मनाऊँ खेलौँ नगरौँ उधारो ! २. ग्रन्थ होलीका धार्मिक अखण्ड देशको लागि नगरौँ कसैको सिक ! ✍️ सुरेशकुमार पाण्डे दाङ घोराही १८ —————<•>————– ९७) १. पीडा छ मनभरि फेरि होली आयो मनाउँ के गरी ? २. होली रङ्गैरङ्गको पर्व हासौँ अनि रमाऔँ सबैले मानेर गर्व ! ✍️ ललिता गिरी सिन्धुली —————<•>————– ९८) मनाऔँ आज होली खुसीको रङ्ग साटेर सबैले दिल खोली ! ✍️ ध्रुव श्रेष्ठ खोटाङ —————<•>————– ९९) रङ्गमा उमङ्ग घोलेर खेलौँ आज होली सबैले मन खोलेर ! ✍️ चिरञ्जीवी श्रेष्ठ धनकुटा —————<•>————– १००) सद्भावपूर्ण खेलाैँ हाेली अबिर लगाई एकापसमा बनाउँदै मीठाे बाेली ! ✍️ त्रिलाेचन भण्डारी मेचीनगर झापा —————<•>————– १०१) रङ्गहरूको पर्व होली समझदारी गरी खेल्ने छलछामले नरङ्गियोस् चोली ! ✍️ भगवती दवाडी झापा —————<•>————– १०२) १. रङ्गको पर्व होली खेलौँ मिलेर सबै मनको खुसी खोली ! २. होली पर्व आयो हिन्दुहरूको एउटा संस्कृति मिलेर खुसी छायो । ✍️ नेत्रबहादुर श्रेष्ठ ठुलो सिरुवारी, सिन्धुपाल्चोक -१३ —————<•>————– १०३) सद्भाव रहोस् सधैँभरि शान्ति समृद्धि छाओस् होलीमा रमाऔँ बेसरी ! ✍️ पुष्पा राई खाेटाङ —————<•>————– १०४) खेलौँ होली मस्केर आपसी सद्भाव नबिर्सी नहिडुन् कोही झस्केर ! ✍️ चिरञ्जीवी ढकाल नेपालगन्ज -२० राँझा एयरपोर्ट बाँके —————<•>————– १०५) हाेली पर्व सनातन सम्मान गरेर खेलौँ नदुखाई कसैको मन ! ✍️ हरिभक्त सिग्देल महेश —————<•>————– १०६) रङ्गहरूकाे पर्व हाेली सद्भाव प्रेम मेलमिलाप बढाओैँ हृदयलाई खाेली ! ✍️ रामप्रसाद पुरी बादेल, खाेटाङ —————<•>————– १०७) खुसी उमङ्गको होली नाच्दै गाउँदै झुम्दै मिठासपूर्ण होस् बोली ! ✍️ कबिताहरी सुन्दरहरैंचा १ मोरङ —————<•>————– १०८) रङ्गको संसार होली जथाभावी नखेलौँ है जीवन नरहला भोलि ! ✍️ एवाइ प्रभात —————<•>————– १०९) १. रङ्गीचङ्गी पर्व होलीमा आपसमा मित्रता अनन्य सद्भावना रहोस् बोलीमा ! २. एकतामा अनेकताको सौरव आँगनहरू रङ्गीन सबैको सम्पूर्णमा रहिरहोस गौरव ! ✍️ घनश्याम पन्त हरिवन सर्लाही —————<•>————– ११०) रङ्गीन चाड होली खुसी भई मनाऔँ मिलेर सप्तरङ्ग घोली ! ✍️ जयनारायण नेपाल बालकोट, भक्तपुर —————<•>————–
झिल्का लेखन अभियानको ६६ औँ शृङ्खला (अन्तर्राष्ट्रिय नारी दिवस विषयक) सम्पन्न भएको छ । झिल्का साहित्य समाज नेपालको आयोजनामा उक्त झिल्का लेखन कार्यक्रम सञ्चालन गरिएको थियोे ।
झिल्का कविता लेखनको यस विशेष अभियानमा पनि विगतका शृङ्खलाहरूमाझैँ सर्जकहरूको निकै उत्साहप्रद सहभागीता रहेकोे थियो । जसमा नेपाल, भारत, भुटान लगायत विश्वका विभिन्न देशमा छरिएर रहनुभएका नेपाली भाषा, साहित्यलाई निरन्तर माया गर्नुहुने ७४ जना झिल्काकारहरूको सहभागीता रहेकोे थियोे ।
झिल्का कविताको उन्नयन, विकास र प्रवर्द्धन गर्नका लागि समाजले विभिन्न क्रियाकलापहरू सञ्चालन गर्दै आएको छ । त्यसमध्ये झिल्का लेखन अभियान पनि एक भएको र नेपाली समुदायका चाडपर्व, उत्सव लगायत विभिन्न विशेष अवसरहरूमा निरन्तर सञ्चालन गरिने यसका परिकल्पनाकार/प्रवर्तक/प्रशिक्षक वसन्त अनुभवले बताउनुभयो ।
झिल्का कविता, नेपाली माटोमा उम्रिएको एक नवीनतम, लघुतम, प्रयोगवादी काव्य विधा हो । जसमा विम्ब, प्रतीक, अलङ्कारको प्रयोग गर्दै चोटिलो पाराले तीन हरफमा लेख्ने गरिन्छ । जसको पहिलो हरफले विषयवस्तुको उठान, दोस्रो हरफले विषयवस्तुको बिस्तार र तेस्रो अर्थात् अन्तिम हरफले भावलाई उत्कर्षमा पुर्याई समापन गर्ने गर्दछ । यसका प्रत्येक हरफमा तीन/तीन शब्दहरू हुने गर्दछन् । जम्माजम्मी नौ वटा शब्दमा एउटा झिल्का कविता पूरा हुने भएकोले यसलाई नौ शब्दको कविता पनि भन्ने गरिन्छ ।
झिल्का कविताका तीन हरफ मध्ये पहिलो र तेस्रो हरफमा अन्त्यानुप्रास हुनुपर्ने विधान छ भने दोस्रो हरफ स्वतन्त्र हुन्छ तर सकभर समध्वनीक नभएमा उत्तम मानिन्छ ।
सहभागी झिल्काकारहरूका उत्कृष्ट झिल्का कविताहरू-
~~~~~~~<•>~~~~~~~~ ०) १. बोकेर अनेकन् जिम्मेवारी हाँस्दछिन् दबाएर आँसु सहनशीलताको प्रतिमूर्ति नारी ! २. नारी देवी कर्ताधर्ता रोप्छिन् आफूभित्र जीवन बनेर एक सृष्टिकर्ता ! ✍️ वसन्त अनुभव वसन्तविहार, घोराही, दाङ ~~~~~~~<•>~~~~~~~~ १) बोकेर काँधमा जिम्मेवारी अब्बल बन्दै यात्रामा अघि बढुन् नारी ! ✍️ संगीता खरेल काठमाडौँ ~~~~~~~<•>~~~~~~~~ २) १. सबैको मनमा इमान्दारी पहिलो खुड्किला रहन्छ सदैव ममतामयी नारी ! २. इज्जत गरौँ नारीको विश्वमा उठाउँछिन् कदम जहिल्यै आफ्नो जिम्मेवारीको ! ✍️ अन्मोल मुस्कान तकदाह छाउनी, दार्जिलिङ ~~~~~~~<•>~~~~~~~~ ३) १. पृथ्वी हुन् नारी जिम्मेवार बनी घरको बोक्छिन् शिरमा भारी ! २. उठाउनु पर्दछ नारीलाई भागबन्डा लगाई सबैमा चौतारीमा सुस्ताऊ भारीलाई ! ✍️ टिकाराम पुन टिपु ~~~~~~~<•>~~~~~~~~ ४) १. बाेकेर काँधमा जिम्मेवारी सगरमाथाकाे शिखर चुमुन् पाइलाहरू चाल्दै नारी ! २. महान् हुन् नारी विश्वले प्रशंसा गर्छ हामी बनौँ आभारी ! ✍️ केसर बाेहरा ( सङ्घर्ष ) सुदूरपश्चिम अछाम । हाल भारतबाट ~~~~~~~<•>~~~~~~~~ ५) १. नारी उज्यालो किरण बन्दछ उनी बिना अधुरो धरती गगन ! २. नारी हुन् सन्सार सम्मान देऊ उनलाई आउँछ जीवनमा बहार ! ✍️ सतीश पण्डित भानु६ मातातीर्थ । हाल चनपा ६ मातातीर्थ ~~~~~~~<•>~~~~~~~~ ६) १. सृष्टिकर्ता हुन् नारी धेरै छ काँधमा यो देशको जिम्मेवारी ! २. बस्नुहुन्न सहेर वेदना अब फैलाउनु संसारभरि नारी मुक्तिको चेतना ! ✍️ भोज विवश मगर गैंडाकोट -३ नवलपरासी पूर्व ~~~~~~~<•>~~~~~~~~ ७) १. आमा हुन् नारी चमत्कार देखाउछिन् सदा खुसीको ढोका उघारी ! २. नारीविना सृष्टि हुँदैन जिम्मेवारी आउँछ फेरि तर खुसीले छुँदैन । ✍️ एवाइ प्रभात खाल्स छेन्ताङ सहिदभुमि धनकुटा ~~~~~~~<•>~~~~~~~~ ८) १. नारी हुन् सागर उनको हात नचल्दा रित्तो हुन्छ गागर ! २. नसम्झ नारीलाई दासी काँधमा जिम्मेवारी बोक्छिन् हुँदा पनि तासी ! ✍️ राज बहादुर बडुवाल कनकासुन्दरी-५,जुम्ला ~~~~~~~<•>~~~~~~~~ ९) १. अन्तर्राष्ट्रिय नारी दिवश क्रान्तिको दिशामा लागौँ नबनौँ असहाय विवश ! २. लुकाएर आँसु नेत्रमा नारीले साहसीलो भूमिका देखाउँछिन् हरेक क्षेत्रमा ! ✍️ मोती योन्जन सुब्बा दार्जिलिङ ~~~~~~~<•>~~~~~~~~ १०) १. राष्ट्रियता छ कता बताइदेऊ न मलाई ज्ञात भएमा पता ! २) अस्मिता खतरामा पर्दैछ यहाँ आमा दिदीबहिनीको राष्ट्रको राष्ट्रियता मर्दैछ । ✍️ विवश पारदर्शी झापा ~~~~~~~<•>~~~~~~~~ ११) मनाऔँ नारी दिवश सम्मान गरौँ सबैले नपारौँ कुनै विवश ! ✍️ प्रेम थापा “मन” बागलुङ ~~~~~~~<•>~~~~~~~~ १२) १. मुख्य भूमिका खेल्छन् जतिसुकै आओस् विघ्नबाधा नारीले सहजै झेल्छन् । २. कानुनी संरक्षण हुँदैन घरेलुु हिंसामा परेका नारीको कुराले छुँदैन । ✍️ कला ढकाल झापा ~~~~~~~<•>~~~~~~~~ १३) १. कमजोर नठानौँ महिला आधा आकाश ओगट्ने बुझौँ सबैले पहिला ! २. अनेक हुन्छन् रुप नारी रूपकै खानी दुनियाँ हुन्छ चुप ! ✍️ होमप्रसाद नेउपाने धरान,सुनसरी ~~~~~~~<•>~~~~~~~~ १४) १. घरकी लक्ष्मी नारी नारी पुरुष समान नहुन् कहिल्यै भारी ! २. नारी सहनशील पात्र अब्बल हरेक क्षेत्रमा नबनौँ कमजोर मात्र ! ✍️ शोभा आचार्य गौतम काठमाडौँ ~~~~~~~<•>~~~~~~~~ १५) १. सबैलाई पछाडि पारी भृकुटी सिता धेरैधेरै जन्मिउन् नेपाली नारी ! २. नेपालमा अग्रस्थानमा नारी न्यायाधीश राष्ट्रपति चलाए पुरुषहरूलाई पछाडि पारी ! ✍️ चुडामणी देबकोटा पुरानो नैकाप काठमाण्डौ ~~~~~~~<•>~~~~~~~~ १६) १. बोक्नुपर्छ सृष्टिको भारी खिन्चित खाँदैनन हार सङ्घर्षमा महान् नारी ! २. सक्छन् गर्न सामना नारी हुन् देवी सबैमा छ शुभकामना ! ✍️ शंकर कार्की थाहा ३ मकवानपुर ~~~~~~~<•>~~~~~~~~ १७) १. जिम्मेवारी छ जारी विचलित हुन्नन् कहिल्यै सृष्टिकर्ता यी नारी ! २. हरचाेकबाट उपस्थिति जनाऔँ अन्तराष्ट्रिय नारी दिवस भव्य रूपले मनाऔँ ! ✍️ काेपिला अधिकारी गाेरखा ~~~~~~~<•>~~~~~~~~ १८)
सबैलाई तिमी चाहियो फेरि किन घृणा बदनाम किन पाइयो । ✍️ निमा छिरिङ भोटिया जलढका कालेबुङ ~~~~~~~<•>~~~~~~~~ १९) १. साेचौँ असल भावना अन्तर्राष्ट्रिय नारी दिवसको सबैमा हार्दिक शुभकामना ! २. बुझ्नू आफ्नो जिम्मेवारी घरलाई दिई सुन्दरता बन्नू असल नारी ! ✍️ राज कुमार राजभण्डारी खाेटाङ्गे ऐसेलुखर्क ३ खाेटाङ हाल भक्तपुर । ~~~~~~~<•>~~~~~~~~ २०) बोकेर सबै जिम्मेवारी बयान गर्न सकिन्न घरको छानो नारी ! ✍️ भुपेन्द्र राना मगर धादिङ ~~~~~~~<•>~~~~~~~~ २१) १. सृष्टिकर्ता हुन् नारी कुरा बुझ्नु पर्छ बस्दिनन् हिम्मत हारी ! २. चेत आफ्नै खाेल्नू मरिलानु के छ सभ्य शिष्ट बाेल्नू ! ✍️ जी.वि. घाेराही-१४ दाङ ~~~~~~~<•>~~~~~~~~ २२) १. दुर्गाको स्वरूप नारी पराक्रमी, साहसी हुन्छिन् सक्षम सम्हाल्न जिम्मेवारी ! २. हरेक क्षेत्रमा अगाडि नारी बढ्दै छन् रत्तिभर हिम्मत नहारी ! ✍️ देव स्याङ्देन कालेबुङ ~~~~~~~<•>~~~~~~~~ २३) १. बोकेर काँधमा जिम्मेवारी बढ्नुपर्छ अगाडि सधैँ एकजुट भएर नारी ! २. नाचौँ गाऔँ रमाऔँ अन्तर्राष्ट्रिय नारी दिवस भव्य तरिकाले मनाऔँ । ✍️ अनिता भण्डारी ताप्लेजुङ ~~~~~~~<•>~~~~~~~~ २४) कम छैनन् नारी समान अवसर पाए बढ्छन् अवरोध सारी ! ✍️ पुष्पा राई खाेटाङ ~~~~~~~<•>~~~~~~~~ २५) १. सभामा भाषण गर्दैमा नारीको उत्थान हुँदैन टाउके अगाडि सर्दैमा ! २. महिला घरमै छन् भएर आफ्नैबाट पीडित ती स्वतन्त्र छैनन् ! ✍️ धनमाया चौधरी कैलाली ~~~~~~~<•>~~~~~~~~ २६) १. सृष्टिकर्ता हुन् नारी सम्मान गरौँ सबैले बनिरहुन् सबैकी प्यारी ! २. सम्मान गरौँ तिनलाई नारीविनाको घरमा हजुर बस्दैन कोही रमाई ! ✍️ अर्जुन प्रसाद चौलागाई हालः-अमेरिका,बोस्टन ~~~~~~~<•>~~~~~~~~ २७) नजर तिम्रो कता ? सरकार नजर लगाऊ पीडित छन् यता ! ✍️ जनक बिसी दक्षिणभारत कोचिन ~~~~~~~<•>~~~~~~~~ २८) छोरा छोरी बराबरी महिला दिवस मनाऔँ सधैँ मिलेर यसैगरी ! ✍️ सुरेशकुमार पाण्डे ~~~~~~~<•>~~~~~~~~ २९) १. नारी हुन् धर्तीमाता सम्मान गर्न सिकौँ सम्झी आफ्नै जन्मदाता ! २. नारी शक्ति नहारौँ अन्तर्राष्ट्रिय नारी दिवस भव्य सफल पारौँ ✍️ अम्बिका गिरी विराटनगर ~~~~~~~<•>~~~~~~~~ ३०) १. नमान्ने नारीलाई मानव देखिन्छ घर जगतमा पशुभन्दा नीच दानव ! २. नारीको धैर्य सहजता कमजोरी ठानेमा जगत् बिग्रेर जान्छ सभ्यता ! ✍️ मनोहरी पौडेल गैडाकोट १ ~~~~~~~<•>~~~~~~~~ ३१) १. मिलीजुली एक भएर नारी दिवस मनाऔँ आऊ खुसी रहेर ! २. राष्ट्रिय पर्व मानेर सगौरव मिलेर सबै मानौँ आफ्नै ठानेर ! ✍️ भगवती दवाडी झापा ~~~~~~~<•>~~~~~~~~ ३२) १. नारी दिवसको शुभकामना विश्वले मानेको दिनलाई राखौँ दिलभित्र सम्झना ! २. नारी हुन् धर्ती ज्ञानगुनकी अद्भुत सागर सुनौँ यिनको अर्ती ! ✍️ सुनगाभा पोखरेल कपिलवस्तु ~~~~~~~<•>~~~~~~~~ ३३) १. सधैँ धर्तीझैँ बनेर अगाडि बढ्छ्न् नारी मन नदुखोस् भनेर ! २. जगाऔँ सम्मानको भावना ममताका खानी नारीलाई सधैँ हार्दिक शुभकामना ! ✍️ दुर्गा आचार्य मोरङ ~~~~~~~<•>~~~~~~~~ ३४) कष्ट सहेर जन्माउँछिन् आफ्नो काखमा राखी सङ्घर्ष गर्दै हुर्काउँछिन् । ✍️ साहित्य प्रेमी सुशील धनगढी ~~~~~~~<•>~~~~~~~~ ३५) १. नारी हुन् भगवान् सधैँ जिउछिन् अरूकानिम्ति छिन् साँच्चिकै महान् ! २. नारीलाई बनाएर खसी दोषी देखाइन्छ भाग्य सराप्दै लेख्ने मसी ! ✍️ दीपा गुरुङ समभाव दुबेकोल खोटाङ ~~~~~~~<•>~~~~~~~~ ३६) १. सम्हाल्छन् घरको जिम्मेवारी सहदै अनेकन् लान्छना अश्रुधारा बगाउँदै नारी ! २. घरकी लक्ष्मी नारी सम्मान गर्ने गराैँ बिसाई मनमा भारी ! ✍️ श्रीकृष्ण धामी बझाङ ~~~~~~~<•>~~~~~~~~ ३७) १. दीप्ति हुन् नारी उनिविना कुनै घरमा हुँदैन खुसीको सवारी ! २. नारी हुन् महान् व्यवहारले बनाउँछ उनलाई नीरिह अनि बलवान् l ✍️ बाबुराम गौतम गुल्मी ~~~~~~~<•>~~~~~~~~ ३८) १ काँधमा बोकेर जिम्मेवारी पुरुषसरह खट्छन् मैदानमा हिजोआजका शिक्षित नारी ! २) मनाऔँ नारी दिवस विश्वभरि कतै छैन हुन नपरोस् विवश ! ✍️ अरुण कुमार भुजेल दार्जिलिङ ,भारत ~~~~~~~<•>~~~~~~~~ ३९) १. पाए शिक्षाको प्रकाश सबल भए नारी गर्छन् देशको विकास ! २. माया, प्रेमको पुजारी घरपरिवार सिँगार्ने जहिल्यै सहनशीलताको प्रतिमूर्ति नारी ! ✍️ रुना कर्माचार्य दाहाल चितवन ~~~~~~~<•>~~~~~~~~ ४०) १. जिउन नपार भारी तिमी छौ सहनशील सृष्टिकी मुहान नारी ! २. आफ्नो इच्छा मारी परिवार समाली बस्ने कति महान् नारी ! ✍️ विष्णु पंगेनी(पाण्डे ) वालिङ् -स्याङ्जा ~~~~~~~<•>~~~~~~~~ ४१) १. उठाैँ अब नारी पूरा गर्नु छ देशको सबै जिम्मेवारी ! २. समानताको दिन छाउन उठाैँ नारीजगत् सबै आफ्नाे अधिकार पाउन ! ✍️ रबि पाैडेल दक्षिण भारत पाण्डेचरी ~~~~~~~<•>~~~~~~~~ ४२) १. घरबार जाेगाउने नारी हिँड्छिन् सधैँ बोकेर काँधमा पुरै जिम्मेवारी ! २. आफू भाेकाे रहेर पेट भर्छिन् सन्तानको अनेक दु:ख सहेर ! ✍️ ईश्वर साउद (भिक्षु) रामाराेसन गाउपालिका ६ सुदुरपश्चिम अछाम ~~~~~~~<•>~~~~~~~~ ४३) भारतीय सभ्य समाज ! सम्मान गर्यो महिलाको पहिर्याई राष्ट्रपतिको ताज ! ✍️ संगमानंद पत्रकार चूरु-राजस्थान, भारत ~~~~~~~<•>~~~~~~~~ ४४) सृष्टिको सर्वोत्कृष्ट उपहार ममता लुटाउने नारी रिसाए गर्छिन् संहार ! ✍️ ज्योतिका छेत्री ~~~~~~~<•>~~~~~~~~ ४५) १. शुभकामना नारी दिवसको चल्दै छ जताततै छलफल नारी बहसको ! २. जहाँ नारी पुजिन्छ फेर्दछ काँचुली देशले नत्र देशै भुटिन्छ । ✍️ देव मगर तिनाउ~१,कचल,पाल्पा ~~~~~~~<•>~~~~~~~~ ४६) नारीकाे जन्म अब्बल नमन आमाको ममतालाई सिङ्गो विश्वमा सफल ! ✍️ प्रद्युम्न चालिसे भक्तपुर कटुञ्जे ~~~~~~~<•>~~~~~~~~ ४७) अनेक स्वरूपमा नारी संहाल्छिन् आफ्नो परिवार सोच्दिनन् कहिल्यैँ भारी ! ✍️ सुस्मिता अधिकारी काठमाडौँ ~~~~~~~<•>~~~~~~~~ ४८) अन्तर्राष्ट्रिय नारी दिवस मनाऔँ सभ्य तरिकाले गरेर अधिकारमा बहस ! ✍️ पुष्पा सुवेदी नेपालगन्ज,बॅाके ~~~~~~~<•>~~~~~~~~ ४९) १. नारीको अस्मिता लुट्नेलाई छोड्नु हुन्न आजीवन कुकर्ममा सधैँ जुट्नेलाई ! २. नारीको गर कदर होइन भेदभाव, हेयले सत्कर्मको गर सदर ! ✍️ राधा चाम्लिङ खोटाङ ~~~~~~~<•>~~~~~~~~ ५०) १. राष्ट्रका सुन्दर गहना नारी कोमल हृदयकी राख्छिन् सुन्दर भावना ! २. सृष्टीलाई सुन्दर बनाउन फुल्छिन् हरेक घरमा झुक्छिन् शान्ति जनाउन ! ✍️ चन्द्रिका रिमाल न्यौपाने काठमाडौं बालाजु ~~~~~~~<•>~~~~~~~~ ५१) आधा आकाश नारी घरकी लक्ष्मी हुन् बनेकी सबकी प्यारी ! ✍️ बुद्धिमान दनुवार ( सुरुङ्गेली कान्छो ) कनकाई ४ झापा ~~~~~~~<•>~~~~~~~~ ५२) १. आफ्नै पौरखमा बाँच आधा धरती ढाकी सृष्टिको अस्तित्व साँच ! २. जय जयकाली भनेर एकतामा जुट नारी सृजनाको मूल बनेर ! ✍️ ऋजु लिल्पाली ईटहरी १ सुनसरी ~~~~~~~<•>~~~~~~~~ ५३) अमर नारी शक्ति गृहिणी बहिनी आमा गरौँ मनले भक्ति ! ✍️ कार्की डिबी माकुम सुनवल-४, नवलपरासी ~~~~~~~<•>~~~~~~~~ ५४) नारी दिवस मनाउनु सबै नारी मिलेर आफ्नो हक जोगाउनु ! ✍️ भाेलामान बर्देवा धरान ८ सुनसरि ~~~~~~~<•>~~~~~~~~ ५५) १. काँधमा जिम्मेवारीको भारी थाकेर कहिल्यै नाथाक्ने अदम्य शक्तिशाली नारी ! २. देवी, धरती, माता नारीका अनेक रूप पूज्य सबैका विधाता ! ✍️ शुक्रराज कुँवर धरान १० ~~~~~~~<•>~~~~~~~~ ५६) जननी सृष्टिकर्ता नारी आधा धर्ती पृथ्वीकाे पुज्ने हाम्राे जिम्मेवारी ! ✍️ खुनराज काेइराला सिद्धलेक-३, धादिङ ~~~~~~~<•>~~~~~~~~ ५७) १. नारी हुन् देवता नगरौँ कुनै विभेद सधैँ राखौँ समता ! २. कोमल हुन्छ बानी बिझाउन यिनलाई आउँदैन सबैका आँखाकी नानी ! ✍️ नन्दा धामी नौगाड, दार्चुला ~~~~~~~<•>~~~~~~~~ ५८) १. आँसुको घुट्को पिएर पीडामा मुस्कुराउन जान्दछिन् ओँठमा मुस्कान लिएर ! २. चुलोचौकोका यी नारी अगाडि पाइला बढाउँदै हिँड्छन् घुम्टो उतारी ! ✍️ सरस्वती श्रेष्ठ रुपन्देही बुटवल ~~~~~~~<•>~~~~~~~~ ५९) १. जनसंख्या वृद्धिको मुहान पीडा खपे पनि नारीको आफ्नै शान ! २. गन्तव्यमा नपुगी छुटिन्छन् कति घरका नारीहरू दिवसकै दिन कुटिन्छन् । ✍️ ललिता गिरी सिन्धुली ~~~~~~~<•>~~~~~~~~ ६०) बढाएर अझ समझदारी विश्वास राखी नारीमा सुम्पिऔँ ठूल्ठूला जिम्मेवारी ! ✍️ त्रिलाेचन भण्डारी मेचीनगर, झापा ~~~~~~~<•>~~~~~~~~ ६१) छुट्टयाउ सत्य झुठ नअल्झ फोस्रो जालमा जागरुक बनेर उठ ! ✍️ समुन्द्रा शर्मा ~~~~~~~<•>~~~~~~~~ ६२) नर र नारी एउटै रथका पाङ्ग्रा नबस्ने जीवनमा हारी ! ✍️ लक्ष्मी रिजाल कञ्चनरूप- १२, प्रगतिटोल, रूपनगर, सप्तरी, मधेस प्रदेश, नेपाल ~~~~~~~<•>~~~~~~~~ ६३) १. महिला पुरुष हाराहारी गराैँ सम्मान आदर महान् हुन्छिन् नारी ! २. गर्नु साेचेर विचारी बिग्रन्छ आफ्नो घर हेला हुँदा नारी ! ✍️ रामप्रसाद पुरी बादेल, खाेटाङ ~~~~~~~<•>~~~~~~~~ ६४) पूरा होओस् चाहना यही छ मेरो नारी दिवसको शुभकामना ! ✍️ नन्दलाल आचार्य बेलका-२, सिद्धार्थटोल, गल्फडिया, उदयपुर, कोसी प्रदेश, नेपाल ~~~~~~~<•>~~~~~~~~ ६५) १. बोकेर बोझको भारी आँट र भरोसासँगै शिखर चुम्छिन् नारी ! २. देशलाई माया गर्ने एक सच्चा नागरिक राष्ट्रको निमित्त मर्ने ! ✍️ बिबा तामाङ दार्जिलिङ ~~~~~~~<•>~~~~~~~~ ६६) १. अनेकौँ कष्ट सहेर नारी हुन्छ सदा कोमल भावना बोकेर ! २. अन्तर्राष्ट्रिय दिवस मनाऔँ सुन्दर भावना लिएर जिन्दगी अगाडि बढाऔँ । ✍️ रमा गुरुङ्ग सालुगडा सिलीगुडी ~~~~~~~<•>~~~~~~~~ ६७) १. देवी शोभाभगवती नारीहरू द्रौपदीको जस्तै आजभोलि तानिँदैछन् अझै सारीहरू ! २. हत्याहिंसा बलात्कार हटेन नारीका पीडाहरू लेख्नलाई बहादुरी कलमहरू चलेन ! ✍️ घनश्याम पन्त हरिवन सर्लाही ~~~~~~~<•>~~~~~~~~ ६८) १. नारी धरतीकी फूल सिङ्गार उनको गहना सहनशीलताकी हुन् मूल ! २. बिहानीको झुल्के घाम नारी हुन् आमा काख सुरक्षीत ठाम ! ✍️ जानुका बास्कोटा काठमाण्डौ ~~~~~~~<•>~~~~~~~~ ६९) नारी तिमी खास ममताकी सागर हौ तिमीमै छ विश्वास ! ✍️ हन्नाह छेत्री दार्जिलिङ ~~~~~~~<•>~~~~~~~~ ७०) ए आजका नारी जाग्यौ फेरि जाग विकृत सोचलाई दुत्कारी ! ✍️ ध्रुव श्रेष्ठ खोटाङ ~~~~~~~<•>~~~~~~~~ ७१) देशमा छन् बलत्कारी सुरक्षा देऊ सरकार सुरक्षित छैनन् नारी ! ✍️ काजल न्यौपाने भोजपुर ~~~~~~~<•>~~~~~~~~ ७२) नारीलाई नगराैँ हेला चेतना फैलाउदैँ जाने सबैजना भएर भेला ! ✍️ सानु जाेशी शुदुरपश्चिम दार्चुला ~~~~~~~<•>~~~~~~~~ ७३) १. नारी सिर्जनाका खानी प्रतिमूर्ति हुन् सहनशीलताको हुन् प्रकृतिकी रानी ! २. नारी प्रकृतिकी वरदान तिमी जानिलेऊ देवीको उपमा कम्तिको नठान ! ✍️ वेदु न्यौपाने
साप्ताहिक झिल्का लेखन अभ्यासको ५८ औँ शृङ्खला आइतवार अपरान्ह सम्पन्न भएको छ । झिल्का साहित्य समाज नेपालको आयोजनामा यो अभ्यास शृङ्खला निरन्तर हरेक हप्ता सञ्चालन हुँदै आएको छ । साप्ताहिक झिल्का कविता लेखन अभ्यासका विगतका शृङ्खलामाझैँ यसपटक पनि सहभागीहरूको निकै उत्साहप्रद सहभागीता रहेकोे थियो । जसमा नेपाल, भारत, भुटान लगायत विश्वका विभिन्न देशमा रहेर नेपाली भाषा, साहित्यलाई निरन्तर माया गर्नुहुने ६५ जना झिल्काकारहरूको सहभागीता रहेकोे थियोे । यो उत्साहपूर्वक सहभागिताका लागि सम्पूर्ण सहभागीहरूमा संयोजक म्यामराज राईले हार्दिक धन्यवाद ज्ञापन गर्नुभएको थियोे ।
झिल्का कविताको उन्नयन, विकास र प्रवर्द्धन गर्नका लागि समाजले विभिन्न क्रियाकलापहरू सञ्चालन गर्दै आएको छ । त्यसमध्ये साप्ताहिक झिल्का लेखन अभ्यास शृङ्खला पनि एक भएको र साप्ताहिक रूपमा निरन्तर सञ्चालन गरिने यसका परिकल्पनाकार एवम् झिल्का कविताका प्रवर्तक वसन्त अनुभवले बताउनुभयो ।
शृङ्खलाबारे प्रष्ट पार्दै शृङ्खला संयोजक/प्रशिक्षक म्यामराज राईले हरेक हप्ताको शुक्रवार राति १२ बजे अभ्यासको सूचना झिल्का कविता फेसबुक समूहमा राखिने र उक्त सूचनाको कमेन्टमा इच्छुक झिल्काकारज्यूहरूले स्वत:स्फूर्त आफ्ना उत्कृष्ट झिल्काहरू राखेर सहभागीता जनाउन सकिने बताउनुभयो ।
झिल्का कविता, नेपाली माटोमा उम्रिएको एक नवीनतम एवम् लघुतम प्रयोगवादी काव्य विधा हो । जसमा विम्ब, प्रतीक र अलङ्कारको प्रयोग गर्दै चोटिलो पाराले तीन हरफमा लेख्ने गरिन्छ । जसको पहिलो हरफले विषयवस्तुको उठान, दोस्रो हरफले विषयवस्तुको बिस्तार र तेस्रो अर्थात् अन्तिम हरफले भावलाई उत्कर्षमा पुर्याई समापन गर्ने गर्दछ । यसका प्रत्येक हरफमा तीन/तीन शब्दहरू हुने गर्दछन् । जम्माजम्मी नौ वटा शब्दमा एउटा झिल्का कविता पूरा हुने भएकोले यसलाई नौ शब्दको कविता पनि भन्ने गरिन्छ ।
झिल्का कविताका तीन हरफ मध्ये पहिलो र तेस्रो हरफमा अन्त्यानुप्रास हुनुपर्ने विधान छ भने दोस्रो हरफ स्वतन्त्र हुने गर्दछ । अर्थात् दोस्रो हरफको अन्त्यमा पहिलो र तेस्रो हरफको अन्त्यानुप्राससॅंग मिल्ने समध्वनिक अक्षर नभएमा उत्तम मानिन्छ ।
साप्ताहिक झिल्का लेखन अभ्यास शृङ्खला- ५८ मा सहभागी झिल्काकारहरूका सुन्दर झिल्काहरू-
१, निसानामा चेतना खुले तिम्रो रहर बन्थ्यो, सबैको हृदयभरि डुले । २, प्रकृति बाँच्ने आधार मानवमा मानवता भएमा, राम्रो देखिन्छ व्यवहार । ३, सरकारले नचाउॅंछ नाचल्लो उसैको कर्कश धुनमा, तालीले भ्याउॅंदछ उपल्लो । ✍️म्यामराज राई भोजपुर … १, नमानी कुनै डर, नबिर्से आफ्नो बाटो फर्केर आउनु घर ! ✍️आर्त अकुलीन … १, मायाले बेरेछ झन्झन घरबारबाट उम्कनै गाह्रो जालझेल सारा बन्धन । २, फसियो माया जालमा बाधा सिर्जना कोर्न नातिनातिना छन् साथमा । ३, तीर्थव्रत आकाशको तारा आवास छोड्न पाइन्न हातखुट्टा बाँध्यो सारा । ✍️भगवती दवाडी … १, मानिसमा चेतना हुन्छ भन्छन् सर्वश्रेष्ठ छौँ हामीलाई कसले छुन्छ? २, चेतनाको दियो बाल मनभित्रको कालो मैलो तुरुन्त अब फाल। ३, चेतना सदा खुलाऔॅं आफूलाई मानवता देखाउन हृदय त्यतै डुलाऔॅं । ✍️अर्जुन प्रसाद चौलागाई हाल – अमेरिका, बोस्टन … १, बोल्दा धेरै सोचेर आत्मा दुख्छ सबैको नबोल्नु प्याच्च घोचेर। २, रुन्छ सबैको मन नहेप देखेर गरिबी के काम धन ? ✍️चुडामणि देवकोटा पुरानो नैकाप काठमाडौँ … १, मेसो हराउँदै गयो हामी भ्रममा थियौँ आज उदाङ्ग भयो । २, गहिरो खाडल पर्यो यस्तै छ परिस्थिति पाउनेले खल्ती भर्यो । ३, बुझ्नु पर्ने कुरा जनताको चाहना अझै कहिले हुने पूरा ? ✍️पुष्पा राई खोटाङ … १, जब बिग्रिन्छ मति अहङ्कार बढ्दै जान्छ सुरु हुन्छ अधोगति । २, मान्छेको लालची मन सन्तुष्ट हुन्न कहिल्यै सदैव दरिद्र चिन्तन । ३, डोराउॅंदैछ हामीलाई जता ? डलरमा बिक्ने प्रवृत्ति दरिद्र हाम्रो मानसिकता । ✍️ज्ञानबहादुर क्षत्री, सन्धिखर्क – २, अर्घाखाँची … १, कुरा काट्दै नाचेर के पाए शत्रुले ? हिँडेकै छु बाँचेर । ✍️सरिता सेढाई धादिङ … १, नेपालको अन्तर्राष्ट्रिय बेइज्जत ठुला नेताहरूले गर्दा सुध्रेन हाम्रो आदत । २, वैदेशिक सहायता खाने नेताहरूले किन नबुझेको देश कतातिर लाने ? ३, वैदेशिक ऋण मागेर झ्वाम नपार आफैँ पुरै सीमा नागेर । ✍️बिपी लामिछाने दमक, झापा … १, उजाड भयो वन छैन बिरुवा रोप्नु रित्तियो नेपालीको धन ! ✍️धनमाया चौधरी कैलाली … १, अप्ठ्यारोमा छ देश सम्मान गरौँ यहाँले नबदलौँ आफ्नो भेष । ✍️दीप गोले तामाङ रौतहट … १, कतिसम्म लाचार बनेको छैन समाजको दृष्टिकोणमा, भ्रष्टाचारीलाई राम्रो भनेको। २, विकृतिको बाटोमा हिनेर आफ्नै इज्जत धरापमा, भ्रष्टाचारीलाई विश्वमा चिनेर। ✍️शंकर कार्की थाहा – ३, मकवानपुर … १, सुन्दैन जनताको कुरा देश लुटेराहरूले गर्दैन जनताको माग पूरा। २, पर्दैन माछा जालमा हिँड्नु हुन्न कहिल्यै सुरिएर अरूको तालमा। ✍️राज कुमार राजभण्डारी खोटाङ्गे ऐॅंसेलुखर्क – ३, खोटाङ ( हाल भक्तपुर ) … १, वास्ता कसैले गर्दैन आफूभित्र भएको देशभक्ति त्यसै कहिल्यै मर्दैन। २, रोकियो विकासको गति निराशा छाउन थाल्यो पलाओस् सबैमा मति। ३, घामले उज्यालो फैलिन्छ जीवन रमाउँछ रङ्गमा प्रकृतिको गोदमा खेलिन्छ। ✍️सतीश पण्डित भानु – ६, चुँदी, तनहूँ ( हाल चनपा – ६, मातातीर्थ ) … १, आफैँ जग चल्दैन प्रभुको इच्छाबिना यहाँ नडराएमा छायाँले छल्दैन। २, मनुष्य योनी सफल पार्ने प्रयास गरौँ बनौँ नागरिक असल। ३, मात्र दियो बल्दैन चाहिने तेल बाती मृत्यु शाश्वत टल्दैन । ✍️कार्की डिबी माकुम सुनवल-४, नवलपरासी … १, हावाकै भरमा चल्यो हल्ला बनेर चौतर्फी हल्लाकै दीप जल्यो । २, समुन्द्रको नापतौल भएन यकिन गर्नसक्ने गरी कसैमाथि विश्वास रहेन । ३, कुरा घुमेको देखियो देश विदेशमा चौतर्फी यहि बटुलेर लेखियो । ✍️ईश्वर साउद ‘भिक्षु’ रामारोशन गाउँपालिका – ६, सुदुरपश्चिम, अछाम … १, सरकारको नीति कस्तो गाह्रो भो गरिबलाई कडा फलाम जस्तो। ✍️निमा छिरिङ भोटिया जलढका, कालेबुङ … १, ढाकछोपमै छ रटान भ्रष्टकै पछि लाग्दै के गर्छौ बखान ? ✍️प्रेम थापा “मन” बागलुङ … १, हामीले पराईलाई खप्ने स्वतन्त्रता हाम्रो सपना सधैँ अरूको जप्ने । ✍️नेत्रबहादुर श्रेष्ठ ठुलो सिरुवारी , सिन्धुपाल्चोक -१३ … १, हटाऔॅं अज्ञानताको जालो शिक्षित बनाऔॅं देश अब तिम्रो पालो। २, प्रजातन्त्र आयो देशमा लुटेरा घुमेका देखिन्छन् आज बहुरूपीको भेषमा। ✍️बिके मुखिया वाङदे, दार्जिलिङ, भारत … १, उठौँ लागी परौँ मिलिजुली हामी सबैले प्रकृतिको रक्षा गरौँ । २, अरूको अगाडि हाँस्छन् हुँदा खाने मानिसहरू आँसु पिएर बास्छन् । ✍️केशवप्रसाद ढकाल ‘प्रीतबीज’ सिरान्चोक-७, उपल्लो गोहोरे, गोरखा … १, सपना सबै अधुरो सोचे झैँ रहिनछ जिन्दगी नै अपूरो । २, देशलाई खोक्रो बनाउन झोले, झ्याम्टे सामन्ती अगाडि बढ्छन् सघाउन । ३, उखान टुक्का नसुन सोझासिधा छन् जनता सपना पनि नबुन। ✍️कला ढकाल झापा … १, समयको निरन्तर यात्रा यहाँ बुझ्न नसके हुन्छ जीवनको जात्रा। २, आफूले आफैँलाई चिन्नुपर्छ भाव त्यागेर विकृतिको असल मार्ग हिँड्नुपर्छ। ३, जन्मेर एकदिन मरिन्छ यथार्थ तितो जीवनको बाँचुञ्जेल केही गरिन्छ । ✍️सरस्वती श्रेष्ठ रुपन्देही, बुटवल … १, फूल फुल्यो वनैमा बास्ना चल्यो हरर आनन्द छायो मनैमा। २, प्रकृतिको देन हाम्रो देखिन्छ चारैतिर हरियाली हेरिरहूँ लाग्ने राम्रो। ✍️अनुग्रह राना मगर ‘पुष्प’ पाँचखपन नपा – ६, संखुवासभा … १, सरकार ठिक्क टिकाउन जनचाहना बुझ्दैनन् कसैले उद्धत परनिर्भरता सिकाउन । ✍️राज बहादुर बडुवाल कनकासुन्दरी -५,जुम्ला … १, मानव जीवन पाए आफूलाई नचिनी यहाँ कसरी मनमा सजाए ? २, मानवमा दानव शक्ति छैन कर्तव्य मनभित्र उसैको गर्छ भक्ति । ✍️बिबा तामाङ दार्जिलिङ … १, जिन्दगी चलिरहेछ चलोस् नसोच कसैको बारेमा दिनहरू आफैँ ढलोस् । २, माया बाँडौँला आधा नछुटिने गरेर कहिले गाउॅंला प्रेमको गाथा। ✍️सुनगाभा पोखरेल कपिलवस्तु … १, चञ्चल हावा तातो राजनीतिक गोरेटोमा धुँवा सत्ताको जानलाग्यो सातो। २, धन्दा अनेक चलाउने जनताको ढाड भाँचेर व्यापारमा पैसा कमाउने। ✍️होमप्रसाद नेउपाने धरान, सुनसरी … १, अपराधी ढोँगीहरू सत्तामा मोज गरिरहेछन् ढुकुटी रित्याएर तलब भत्तामा । २, ज्वरो सॅंगसॅंगै रुघाखोकी फैलियो देशभरि भाइरस राष्ट्रिय रोग बोकी ! ✍️विवश पारदर्शी झापा … १, समयको जग चल्दा। सोचेको प्रक्रिया ढल्दोरहेछ , मानव अहम् जल्दा। ✍️टिकाराम पुन … १, जरुरत छ मेल बलियो एकताको लागि नखेलौँ झुटो खेल । ✍️भोज विवश मगर गैंडाकोट -३ नवलपरासी पूर्व … १, आलु, गुन्द्रुक बनाई स्वाद फेर्छौँ मुखको , खान्छौँ जिब्रो पड्काई । २, जहिल्यै सागलाई पखालेर सुकाउँछौ घाममा हामी , राख्छौँ गुन्द्रुक हालेर । ३, आँखामा चस्मा नबेर भिटामिन प्राप्त पाए , साग खाऔॅं धेर। ✍️सीमा कार्की समर्पण मेलचोक, पर्सा … १, जागिरको विज्ञापन खुले पैसा कमाउनको लागि , सारा अफिसतिर डुले । ✍️श्रीकृष्ण धामी बझाङ … १, चलेको रहेछ लुकामारी साखुल्लेताभित्र छन् छद्मभेषामा गणतन्त्रको उपलब्धि कुटामारी। २, अझैसम्म झोलेहरू उफ्रिन्छन् बेहोसी अझै मस्तमा दिनहरू आइसक्यो कुप्रिन्छन्। ३, युवाहरू बिजुलीसँग चम्केका आउँदैछन् दिनहरू कठोरसँग अझैसम्म साँढेहरू लम्केका। ✍️घनश्याम पन्त हरिवन, सर्लाही … १, अर्काको खेदो खन्नेहरू कहिले अगाडि बढ्दैनन् जहिले मपाईं बन्नेहरू । ✍️विष्णु पंगेनी पाण्डे वालिङ्, स्याङ्जा … १, सलल बगेझैँ गण्डकी सपना बगेको देख्दा जिन्दगी ठानेँ बन्धकी l २, सपना सदैव अधुरो देखेपछि लाग्यो जिन्दगी रहेछ साँच्चिकै बबुरो l ३, सत्यको पछाडि लाग्दालाग्दै आधा उमेर खस्कियो सपनाको पछि भाग्दभाग्दै l ✍️बाबुराम गौतम गुल्मी … १, जिन्दगी तिम्रो फूल मेरो बिझाउने काँडा कसरी भएछ भुल । २, संसारको खुसी बन्नु मरेर पनि भोलि व्यर्थै बाँचे नभन्नु । ३, आकाशको तिमी तारा चम्कनु ज्वलन्त बनी प्रशंसा गरून् सारा । ✍️बिसु हाङ राई विराटनगर … १, डुबुल्की मार्न मन आध्यात्मिक रसको खड्कुलो किन्न चाँहिदैन धन ! २, अब मध्यान्ह भइसक्यो लोभको झोली उसले झन् किन कस्यो ? ३, एकले अर्कोतिर देखाउँदा हो भन्दै पत्याउछु आफैँले थाहा नपाउँदा । ✍️दीपा गुरुङ समभाव दुबेकोल, खोटाङ … १, हत्केलाले सूर्य छेकिॅंदैन त्यसै मर्दैन देशभक्ति दशा लागेको देखिॅंदैन । २, देश रोएको बेला रमिते बनेर नाच पर्नेछौ परिस्थितिको फेला ! ३, पाखण्डीमा धर्म हुँदैन अपराधको ओछ्यानमा सुत्दैछौ तिम्रो चिता रुँदैन ! ✍️ऋजु दिल्पाली इटहरी – १, हलगडा, सुनसरी … १, तपाईॅंको महिमा विशाल हामी सबै अज्ञानी रक्षा गर्नुहोस् महाकाल । ✍️संगमानंद पत्रकार चूरु-राजस्थान, भारत … १, यता निलो आकाश माघको हुस्सु जितेर मसक्क हेर्ने विश्वास । २, मन अमिलो हुँदा जीवन बिलिनु लाग्थ्यो चिसो रातमा रुँदा । ३ वसन्त शान्त बस्छ पालुवाको छ पर्खाइसहित शिशिर कक्र्याएर कस्छ । ✍️कमला पौडेल … १, हुन नपरोस् कहिले कुनै कुराको दासी स्वतन्त्र हुन्छु जहिले । २, छोडेर विगतको कुरा जिउनुपर्छ वर्तमानमा साथी गरेर सपना पूरा । ३, कसैको घिनलाग्दो स्वार्थ थाहा पाएपछि मैले लुकाउन सकिनँ यथार्थ । ✍️पृथक प्रकृति झापा … १, कस्तो हो समाज खालि आफूले मात्रै गर्न खोज्छ राज। २, हुन्छन् समस्याका खात गर्दै यावत् कुराहरू देखाउॅंछन् व्यर्थ औकात। ✍️खडक आर सि मिलन छेडागाड नगरपालिका – २, सल्मा, जाजरकोट … १, ज्ञानको ज्योति जलाउँदा अन्धकार भाग्छ मनको, सपनामा उज्यालो छाउँदा । २, जीवनको अर्थ रोज्दा सत्यलाई आत्मसात् गर, आफैँलाई बुझ्न खोज्दा । ३, पर्खालले बाटो सर्दैमा आकाशमा घाम रोकिँदैन, साहसको भर पर्दैमा। ✍️नन्दलाल आचार्य सिद्धार्थटोल, उदयपुर … १, जनताको मन जल्दैछ निर्जीव सरकार सत्तामा देशमा आगो बल्दैछ । २, दिनरात नभनी जुटेर भर्दैछ विदेशको ढुकुटी तीर्थधाम फटाफट लुटेर । ✍️राधा चाम्लिङ खोटाङ … १, स्वतन्त्रता के गर्नु? परिन्छ फेरि जालमा, प्रजातन्त्रलाई रूप फेर्नु। ✍️लोक वहादुर छेत्री लामिछाने मोदी – २, देउपुर, पर्वत … १ , ज्यान खोक्रो बनाई धेरैले भरिसके धोक्रो दिनदिनै अति सताइ । २ , अब रह्यो ज्ञान जिन्दगी सबै रित्याए बरु लिनु ज्यान । ✍️हरिगोपाल न्हुच्छेँप्रधान काभ्रे, साँगाबजार बनेपा – १४ … १, कालो कौवा करायो बिहान आगनको छेउमा मन मेरो डरायो । २, झ्यालैमा बसेर हेरेको झल्झली आउँछ सम्झना मायाले पटुकी बेरेको । ✍️बुद्धिमान दनुवार ‘सुरुङ्गेली कान्छो’ कनकाई ४ झापा … १, दु:खमा भएन साथ तमासा हेर्दै बस्यो आज ठोक्दैछ माथ ! २, मुटुमा हानेर छुरा दूर जाँदा निष्ठुरी रहे सपना अधुरा ! ३, भरियो हृदयको रह अनवरत बग्दा आँखा पोखियो मनको बह ! ✍️वसन्त अनुभव वसन्तविहार, दाङ … १, पर्यो पीडा झेल्न आँसुमा डुबेको जिन्दगीमा छोडेन दैवले खेल्न। २, मानवले मानवता नबुझ्ने अस्तित्व आधार खोज्दा भए परेली रुझ्ने । ३, देशमा छैन रोजगार खान लाउनकै समस्या सधैँ गरिबलाई भार । ✍️ललिता गिरी सिन्धुली … १, अब फागुन लाग्यो घामको ताप बढ्दै शिशिरको जाडो भाग्यो। २, हेमन्तको घाम घमाइलो घामछाँया जस्तै जिन्दगी हाँसीखेली बनाउनु रमाइलो। ✍️देव स्याङ्देन कालेबुङ … १, प्रकृति बाँच्ने आधार मानवीयता जोगाई राखौँ हुन्छ राम्रो व्यवहार। २, सबैमा चेतना छरौँ क्षणिक छ जिन्दगानी मानवीय व्यवहार गरौँ । ✍️कोपिला अधिकारी सिरानचोक, गोरखा … १, कसैको भरमा पर्दिन आफ्नै इच्छाले जिउने कसैलाई मनमानी गर्दिन । ✍️रमा गुरुङ सालुगडा सिलीगुडी … १, हिमाल जले जल, दाउरा जले खरानी जलमग्न जमेर भल। २, छोरो गर्छ चकचक टकटक सासु गर्छिन् ससुरो गर्छन् कचकच। ३, हिमाल टल्क्यो टिलिक्क झिलिक्क बिजुली बत्ती देखा पर्यो मिलिक्क। ✍️ज्योतिर्पाल सिलगडी – भारत … १, नबिगारौँ आफ्नो मति रिसमा रिस बढ्नेछ त्यसैले सुधार गति। २, दु:खमा देऊ, साथ आखिर मरिलानु के ? गर माया अगाध। ✍️दुर्गा भट्टराई मोरङ … १, कसैलाई मुठी दिने आफन्त भने भरिपूर्ण, कसैलाई चुटी लिने। २, विश्वास कतैबाट छैन कस्को भरपर्नु आजभोलि! आफ्नो सरकार हैन । ✍️ वेदु न्यौपाने … १, किन मन फाट्यो ? गोफ्लेगाला चाउरी परे , उमेरले नेटो काट्यो । ✍️बुद्धिप्रसाद सापकोटा गैँडाकोट ७, नवलपुर … १, काफल पाक्यो वनैमा वसन्तको फल हो खुसी छायो मनैमा। ✍️कमला देवकोटा पाला … १, वनमा न्याउली करायो खोलामा थुनिन्थ्यो दुवाली माछाका हुलहरू हरायो । २, बिहानी गौथलीको चिरबिरमा फूलेका छन् लालीगुँरास माथि अक्कारिलो भिरमा। ✍️श्रीबहादुर केसी शैलुङ्गे भक्तपुर … १, ठुलाबडा सबै सरकारी छोई साध्य छैन बजार फलफूल तरकारी । २, भान्सामा चुलो बल्दैन भोको पेट भएपछि कोदालो त्यसै चल्दैन । ✍️जानुका बास्कोटा काठमाडौँ … १, आमा पहिलो साथी सन्तानलाई सर्वस्व ठान्ने भगवान्भन्दा हुन् माथि । २, गर्छिन् कामना चिरायु आमाको लागि सबै सन्तान हुन् प्राणवायु। ३, राख्ने एकसुत्र बाँधेर सधैँ परिवारलाई हाम्रो माया, प्रेमले साँधेर । ✍️रुना कर्माचार्य दाहाल चितवन … १, हृदयमा प्रकृति सजाऔॅं संरक्षण गरौँ वातावरणको, वनपैदावार जलस्रोत बचॅाऔॅं । २, सही संरक्षण छैन रोपौँ अधिक रुख मूल कहिल्यै सुक्दैन । ३, समयले हामीलाई पर्खिॅंदैन सचेत भएमा हामी , बाढी पैह्रो फर्किॅंदैन । ✍️सुस्मिता अधिकारी काठमाडौँ … १, तातो आगोको रापमा आमाको प्रेम झल्किन्छ पाकेको श्रमको तापमा । २, आत्माको अमूल्य उपहार पाइॅंदैन वस्तु बजारमा खोजेर पनि बारम्बार । ३, सम्बन्ध हुँदैन गाँसेर भावना मिल्नु पर्दछ जीवन बितोस् हाँसेर। ✍️पद्मा काश्यप पाण्डे मोरङ … १, एक्लै हिॅंड्न रमाउँछु मनसॅंग खेल्न पाउँदा भावनाहरू बटुलेर समाउँछु। २, सत्यको बाटो सम्मान ज्ञानको थैलो भरिभराउ असत्यको बाटो नोक्सान। ३, झुक्याई हात तान्यौ नेपाल आमाको छोरीलाई धारिलो हतियारले हान्यौ। ✍️राजेश्वरी राजोपाध्याय ललितपुर … १, नयाँ पालुवा पलायो कुहुकुहु गर्दै कोइलीले वसन्त ऋतु बोलायो । २, पाखा, पखेरा पहाड नाङ्गिन्छिन् बोटबिरुवा वनमा देखिन्छ धरा उजाड । ३, मुटुमा छुरा रोपियो अपवित्र हातबाट जब सिन्दुर सिउँदोमा पोखियो । ✍️शान्ता पौडेल भट्टराई टङ्कीसिनवारी, मोरङ
साप्ताहिक झिल्का लेखन अभ्यासको ५७ औँ शृङ्खला आइतवार अपरान्ह सम्पन्न भएको छ । झिल्का साहित्य समाज नेपालको आयोजनामा यो अभ्यास शृङ्खला निरन्तर हरेक हप्ता सञ्चालन हुँदै आएको छ । साप्ताहिक झिल्का कविता लेखन अभ्यासका विगतका शृङ्खलामाझैँ यसपटक पनि सहभागीहरूको निकै उत्साहप्रद सहभागीता रहेकोे थियो । जसमा नेपाल, भारत, भुटान लगायत विश्वका विभिन्न देशमा रहेर नेपाली भाषा, साहित्यलाई निरन्तर माया गर्नुहुने ६३ जना झिल्काकारहरूको सहभागीता रहेकोे थियोे । यो उत्साहपूर्वक सहभागिताका लागि सम्पूर्ण सहभागीहरूमा संयोजक म्यामराज राईले हार्दिक धन्यवाद ज्ञापन गर्नुभएको थियोे ।
झिल्का कविताको उन्नयन, विकास र प्रवर्द्धन गर्नका लागि समाजले विभिन्न क्रियाकलापहरू सञ्चालन गर्दै आएको छ । त्यसमध्ये साप्ताहिक झिल्का लेखन अभ्यास शृङ्खला पनि एक भएको र साप्ताहिक रूपमा निरन्तर सञ्चालन गरिने यसका परिकल्पनाकार एवम् झिल्का कविताका प्रवर्तक वसन्त अनुभवले बताउनुभयो ।
शृङ्खलाबारे प्रष्ट पार्दै शृङ्खला संयोजक/प्रशिक्षक म्यामराज राईले हरेक हप्ताको शुक्रवार राति १२ बजे अभ्यासको सूचना झिल्का कविता फेसबुक समूहमा राखिने र उक्त सूचनाको कमेन्टमा इच्छुक झिल्काकारज्यूहरूले स्वत:स्फूर्त आफ्ना उत्कृष्ट झिल्काहरू राखेर सहभागीता जनाउन सकिने बताउनुभयो ।
झिल्का कविता, नेपाली माटोमा उम्रिएको एक नवीनतम एवम् लघुतम प्रयोगवादी काव्य विधा हो । जसमा विम्ब, प्रतीक र अलङ्कारको प्रयोग गर्दै चोटिलो पाराले तीन हरफमा लेख्ने गरिन्छ । जसको पहिलो हरफले विषयवस्तुको उठान, दोस्रो हरफले विषयवस्तुको बिस्तार र तेस्रो अर्थात् अन्तिम हरफले भावलाई उत्कर्षमा पुर्याई समापन गर्ने गर्दछ । यसका प्रत्येक हरफमा तीन/तीन शब्दहरू हुने गर्दछन् । जम्माजम्मी नौ वटा शब्दमा एउटा झिल्का कविता पूरा हुने भएकोले यसलाई नौ शब्दको कविता पनि भन्ने गरिन्छ ।
झिल्का कविताका तीन हरफ मध्ये पहिलो र तेस्रो हरफमा अन्त्यानुप्रास हुनुपर्ने विधान छ भने दोस्रो हरफ स्वतन्त्र हुने गर्दछ । अर्थात् दोस्रो हरफको अन्त्यमा पहिलो र तेस्रो हरफको अन्त्यानुप्राससॅंग मिल्ने समध्वनिक अक्षर नभएमा उत्तम मानिन्छ ।
साप्ताहिक झिल्का लेखन अभ्यास शृङ्खला- ५७ मा सहभागी झिल्काकारहरूका सुन्दर झिल्काहरू-
१, माया अभिन्न अङ्ग देखाउन चाहेर नदेखिने, हृदयले पाउॅंदछ तरङ्ग । २, हामीभित्र बन्छ संसार तिमी ममा मिलेपछि बिनाकपट गरे व्यवहार । ३, सागरदेखि सगरसम्म फैलियो फूलको मगमग बास्नासरि, विश्वासमा खुल्यो मियो । ✍️म्यामराज राई भोजपुर … १, संसारलाई नियालेर हेर्दा मन तरङ्ग भएछ महिले सास फेर्दा । २, हामी मिले घर थोरै अगाडि पछाडि हेर्दाहेर्दै भए पर । ३, मन शान्त राखौँ प्रणय दिवसमा खाजा मगाएर थोरै चाखौँ । ✍️ वेदु न्यौपाने … १, नक्कली फूलले नहान मायाको पोको मनमा माया सस्तो नठान । २, मायाको सुन्दर संसार पक्का प्यार गाँसिदेऊ मजबुत बन्नेछ घरबार । ✍️रचना शर्मा प्रतीक्षा इमाडोल, ललितपुर … १, अनायास रसाउछन नयन तिम्रो सम्झनाले होला, घाउ निको भयन। २, तड्पाउनु किन यति के बिगारे तिम्रो ? बिगार्यौ मेरो मति। ✍️कृष्ण शर्मा प्रतीक मोदि – ७, पर्वत राम्जा (हाल दुबई ) … १, कसिलो बनोस् माया जिन्दगी बनाउने दरो हुन एकार्काको छाया । २, दुई दिने चोला चिन्ता गर्ने किन ? कसलाई के होला ? ३, रापिएको जिन्दगी प्रेमिल कसिलो हुने गरी बन्दैछ दिनप्रतिदिन शिथिल । ✍️ईश्वर साउद ‘भिक्षु’ रामारोशन गाउँपालिका – ६, सुदुरपश्चिम अछाम … १, चर्चा हुन्छ मायाको औँठा छाप फरक दायाँ र बायाँको । २, कोइलीले गीत गाओस् । प्रेम सद्भाव भुवनमा, झाँगिदै झाँगिदै जाओस् । ३, बुझ्नु पनि कसरी ? बासुरीको धुन यहाँ, सुनिॅंदैछ थरी थरी । ✍️दीपा गुरुङ ‘समभाव’ दुबेकोल, खोटाङ … १, मायामै अडेको संसार देखाउन कति नमिल्ने याद आइरहन्छ बारम्बार। २, मायाको पखेटा ठुलो जति तन्काए तन्किने सिगार्ने आफ्नै चुलो। ३, माया बुझ्नु कसरी? एकैनास भयो भने याद घरी घरी । ✍️अर्जुन प्रसाद चौलागाई सुनापति – १, रामेछाप ( हालः-अमेरिका, बोस्टन ) … १, चर्चा सबैको हुन्छ मानवले बुझ्दैन यहाँ दु:खमा दिल रुन्छ । २, मानवले लेख्छ कथा कलमलाई थाहा हुन्न लेखकभित्रको एउटा व्यथा। ३, कलमको तागत हेर पत्रिकामा तिम्रो चेहरा नगर्नु पढ्नलाई बेर। ✍️सोमनाथ लुइटेल ‘रवि पाल्पाली’ पाल्पा … १, हिॅंडौँ प्रेमको बाटो आफ्नै देशमा फल्छ सुन विदेशको साटो। २, भए युवा देशविहीन देश पुग्यो भिरमा सोचौँ त एकछिन। ३, सपना भए पतन पसिना बिक्न छाड्यो सर्वमान भयो धन। ✍️सुरेशकुमार पाण्डे दाङ, घोराही १८ … १, मर्छु बरु झुक्दिन हुँ म नदी पारिलो घामले सुक्दिन। ✍️देवी पन्थी … १, हुँदैन बस्न नकारी अप्ठ्यारो भए बोक्नुपर्छ सबैले जिम्मेवारीको भारी । २, असल काम गर्नेको कमी छैन यहाँ समाजमा नाम छर्नेको । ✍️सरिता सेढाई धादिङ … १, प्रेम आफैँलाई गर्नु आफ्नै भरोसा परेर आफैँमा खुसी भर्नु । २, खुसी खोसेर लिन्छन् अरूमा नपर्नु भर जीवनभरि पीडा दिन्छन् । ✍️पुष्पा राई खोटाङ … १, भेटघाट लाखौँ हुन्छ मेरो रोजाइ तिमी, नछाडे मन रुन्छ। २, सबैलाई सम्झने भए प्रेम दिवस गयो, पर्खाइमा जिन्दगी गए। ✍️शंकर कार्की थाहा – ३, मकवानपुर … १, सहयोगी हात बढाऊ मायाममता र दानले इज्जत प्रतिष्ठा कमाऊ । २, लुच्याइँ, फट्याइँ छोडेर रोजौँ सद्गुण सेवा जगमा मानवता जगाएर। ३, धनले मात्र हैन बन मनले धनी नत्र नाम रहँदैन। ✍️सतीश पण्डित भानु – ६, चुँदी, तनहूँ ( हाल चनपा ६ मातातीर्थ ) … १, अदृश्य हुन्छ माया भरोसा छैन कसैको माया होस् काया । २, सबैलाई प्रेमले हेर नबस भएर काँडा प्रेमले छुनु एकफेर । ✍️बिबा तामाङ दार्जिलिङ … १, छैन केही अमर माया पिरतीको कुरा छोडेर गर्छन् समर । २, दुई दिनको चोला मायामा रमाउन नजानी दम्भमा जाकिएको होला । ३, मान्छेको जीवन खास बाँच्न जाने सबैले जाँदैन खेर विश्वास । ✍️मोती योन्जन सुब्बा दार्जिलिङ … १, मन मुटु खोलिदेऊ कति चुप बस्छौ ? अब त बोलिदेऊ । २, प्रेम दिवसको नाममा देखावटी माया देखाउॅंछन् नफस्नुहोस् यस्ता काममा । ३, गहभरि छ आँसु देखावटी रूपमा मात्र कसरी म हासूँ ? ✍️हिरामाया श्रेष्ठ … १, कस्तो राम्रो दरबार छाडा संस्कृतिले नेपालीको बिग्रेको छ घरबार । २, छैन यिनमा सास लुटेरै देश सिध्यायो कसरी गरौँ विश्वास । ✍️ दीप गोले तामाङ रौतहट … १, परेली झिम्क्याई मुस्कुराउँथ्यौ नजिक आउन खोजेपछि तिमी भुतुक्कै लजाउँथ्यौ। २, बहाना बनाएर पधेँरामा गाग्री मस्काएर बस्थ्यौ मलाई पर्खिएर अँधेरामा। ३, जवानीका अङ्गहरू चम्केका हेराइमा मौनताको सीमा मेरा नजरहरू लम्केका। ✍️घनश्याम पन्त हरिवन, सर्लाही … १, प्रेमको मिठो बहार मिलेर दुई जोडी सजाऊ हाम्रो संसार । ✍️नेत्रबहादुर श्रेष्ठ ठुलो सिरुवारी, सिन्धुपाल्चोक -१३ … १, कसैको शरण पर्दिन सत्य वचन बोल्नलाई म पछाडि सर्दिन । ✍️भोज विवश मगर गैंडाकोट -३, नवलपरासी पूर्व … १, बुझिनसक्नु नेपालको राजनीति देश विकाश नहुने अचम्मको देखियो गतिविधि । २, निराशमा गरिब, दुःखी महॅंगी बढेको देखेर विकास छैन जनमुखी । ३, भ्यागुतो उफ्रिन्छ पोखरीभित्र संसार उसकै भनेर देख्छ चारैतिर विचित्र । ✍️बिपी लामिछाने दमक, झापा … १, तिमिले भन्छ्यौ माया। मायाले खान पुग्दैन, अॅंध्यारोमा सकियो छाया। २, स्वार्थी भयो दुनियाँ । सोझो औॅंला सकियो, ब्रह्मलुट गर्दै ‘भुनियाँ’ । ३, छउन्जेल सबै मेरी छैनन् गेडी जहाँ , हिॅंड्छन् बन्द गरी । ✍️टिकाराम पुन टिपु सल्यान … १, मानिसको प्रेममा भङ्ग प्रभु प्रेमले भर्नेछ मानिस जीवनमा रङ्ग । २, कुकर्मले बेकार हँसाउनु सन्तोषी परम् सुखी अनायासै किन कराउनु । ३, दण्ड आफ्नै ढङ्गले चरित्र कस्तो हुनेछ जस्तो यहाँ सङ्गले । ✍️कार्की डिबी माकुम सुनवल-४, नवलपरासी … १, नगर तिमी कर नजानेको त्यो गाँउमा हुँदैन कुनै भर। २, धन हो मैला नराख समातेर तिमी अरूको धनको थैला। ३, मनको मिठो कुरा चिप्लो छैन मेरो नचलाऊ तिमी छुरा। ✍️निमा छिरिङ भोटिया जलढका कालेबुङ … १, समर्पण र त्याग मूल सिद्धान्त मायाको समयको हो माग ! २, दुई धड्कन एक सफल हुन्छ मायामा साना कुरा एकेक ! ३, काँडा होइन फूल माया हो संसारमा जीवन सृष्टिको मूल ! ✍️वसन्त अनुभव वसन्तविहार, घोराही … १, प्रेम प्रगाढ बनाऔॅं सम्बन्ध जीवन्त रहोस् आपसमा खुसीयाली मनाऔॅं । २, मायाले अडेको सन्सार नबनाउनु कसैले पनि धन कमाउने भन्सार । ✍️राज कुमार राजभण्डारी खोटाङ्गे ऐसेलुखर्क ३ खोटाङ ( हाल भक्तपुर ) … १, बाहिर घुम्न जाँदा पेट हुन्न गडबढी , घरबाटै खाना लाँदा। २, कहिलेकाहीँ पिजा खाऔॅं ठाउँ अनुसारको आभूषण, पहिरिएर घुम्न जाऔॅं । ३, ईश्वरको गर्दा ध्यान बढ्छ आत्मा शक्ति, गुरुबाट लिँदा ज्ञान । ✍️सीमा कार्की समार्पण मेलचोक, पर्सा … १, बन्नु सधैँ राम्रो असल कर्म गर्नु कर्तव्य हो हाम्रो। २, होइन कसैको संसार गरेर काम नराम्रो नबन यसरी लाचार। ✍️काजल न्यौपाने भोजपुर … १, जीवन चञ्चल छाया सुन्दरता खोज्दा अड्किन्छ, बगिरहने प्रवाहमय माया । २, अश्रु खस्यो गालामा मायाको न्यानोपन सम्झी, आँखा पर्यो मालामा । ३, तिम्रो मौनताको मन आँखाभरि पढ्न खोजेँ, झल्झली देखेँ धन । ✍️ नन्दलाल आचार्य बेलका-२, सिद्धार्थटोल, गल्फडिया, उदयपुर, कोसी प्रदेश, नेपाल । … १, पाश्चात्य सभ्यताको उपहार नेपालीको गलपासो भइदियो झाँगिदै छ सदाबहार। २, मायाको परिभाषा बुझ्नुपर्छ सम्बन्ध जुनी जुनीको समर्पणको झरीमा भिज्नुपर्छ। ३, एक अर्काको हात सधैँ मिली रहोस् दुख सुखमा साथ। ✍️सरस्वती श्रेष्ठ रुपन्देही, बुटवल … १, फेरि नगर्नु गर्यौ पानीमाथि ओभानो बनी भ्रम पनि छर्यौ । ✍️प्रेम थापा “मन” बागलुङ … १, साँचो माया लगाउनेले गर्दैन कहिल्यै घात बाबा आमा पाउनेले । ✍️सावित्री प्याकुरेल धादिङ … १, नेताले बेचिन्छ भन्दैछ नेपाल, भारत राज्यको उनन्तिसौँ प्रान्त बन्दैछ ! २, नेपाली खेदाउने अठोटमा षड्यन्त्र भारतीय भित्र्याउने बहुमत पुर्याउन भोटमा ! ✍️विवश पारदर्शी झापा … १, जीवन फूल भन्छन् सोचेर पाइला चालौँ आफ्नैहरू दुश्मन बन्छन्। २, पैसाले दुश्मन बनाउँछ बन्द हुन्छ बोलीचाली मूर्खले उपस्थिति जनाउँछ। ✍️चुडामणी देवकोटा पुरानो नैकाप, काठमाडौँ … १, माया पिरती लाउन पर्दैन थियो उहिले गुलाफ बोकेर धाउन। २, कस्तो समय आयो ? प्रेम दिवस भन्दै गुलाफ बोकी धायो। ३, मायाले जितिन्छ काया लगेमा कुप्रथा भित्र्याउँदै रित्तिन्छ संसारमा माया। ✍️अरुण कुमार भुजेल गोरूबथान, भारत … १, भावनामा नजिक रहनु साहित्यिक भाषामार्फत अब मनको कुरा कहनु। ✍️मन्दिरा सेढाई मलेखु, धादिङ … १, फूल दिने दिवस नौटङ्की भित्ता रङ्ग्याउने एक्लिन पार्क्ने विवश । २, प्यारो देशको माटो सिॅंचिनु छ पसिना खाएर खोले आँटो । ३, छैन चुस्नेको कमी श्रम पसिना जनको रमाउॅंछन् उल्टै जमी । ✍️राज बहादुर बडुवाल कनकासुन्दरी – ५, जुम्ला … १, मायाले संसार जितिन्छ मनमुटाउ भएमा घरको सारा संस्कार मिचिन्छ l २, अन्त नलगाउनु नजर अन्तर्भेद खुल्यो भने परिवार बन्छ बगर l ३, ल्याएर खुसीको बहार जीवन सार्थक बनाऔॅं सजाएर आफ्नै संसार l ✍️बाबुराम गौतम गुल्मी … १, बाहिर चिटिक्क टल्कने लुकेको हुन्छ कहानी भित्र आगो सल्कने । २, मुखले ठिक्क पारेर चिल्लो बोलीले चिल्याउॅंदै पुर्याउॅंछ सधैँ टारेर । ✍️राधा चाम्लिङ खोटाङ … १, गरिबको माया सस्तो भनिदेऊ, ए हजुर ! धनीको मन कस्तो । २, कसुर नयनको थियो आखिर सजाय त जिन्दगीले जिम्मा लियो । ३, धेरै अभाव भोगियो मनको बह झिल्कामा शब्द शब्दमा पोखियो। ✍️कला ढकाल झापा … १, प्रकृतिको सुन्दर रचना गर्नुहुन्न कसैले खेलाँची नहोस् देखावटी थपना । २, नपार्नु दुनियाँ भयभीत जिउने अवस्था बिथोली सभ्य जिन्दगी विपरित । ✍️कृष्णकुमार वैद्य बनेपा ९, काभ्रे … १, प्रेम सधैँ मनाउनु हैन एकदिनको दिवस प्रेमिल सदा जनाउनु । २, देखावटी माया चाहिन्न एकदिन फूल दिॅंदैमा मायाको अर्थ पाइन्न। ✍️दुर्गा आचार्य मोरङ … १, सिरिर्र चल्यो बतास साउती मार्यो कसैले देखियो ऊ हतास । २, भुनभुन गर्छ भमरा फूल मुस्कुराउन थाले झुले डाली लहरा । ३, जीवन कर्कलाको पानी बुझ्न सकिएन भने निरर्थक बालुवामा लगानी । ✍️शुक्रराज कुँवर धरान – १० … १, जिन्दगीमा ठुलो माया नभए जीवन अधुरो निराशा आफ्नो छाया । २, हुन्न केही डर हुँदा आपनत्व साथमा लाग्दैन अरूको भर। ३, धनै हातको मैला किन धेरै चाहियो ? नराख लुकाएर थैला । ✍️दुर्गा भट्टराई मोरङ … १, जताततै अत्याचार भयो देवभूमि कसरी भनौँ ? इज्जत स्वाभिमान गयो । २, लोभले भयौ गोठालो इसारा भुल्यौ भने समाउँछ मालिकले कठालो । ३, भए पो जान्छ ! छैन लाज सरम अब के लान्छ ? ✍️ऋजु दिल्पाली इटहरी – १, हलगडा, सुनसरी … १, मायाले मायाको चिनो, दुःखमा साथ दिए, पुग्छ बोले मसिनो । २, खासमा संसार यस्तै , स्वार्थमा अडेको माया, कर्कलाको पानी जस्तै। ३, मिठा मिठा कुरा, क्षणिक हुने किन? जीवन बिताउदा अधुरा। ✍️मनोहरी पौडेल गैडाकोट १ … १, गरेर देशमा शासन सबै समान नहुने, नियम भयो उल्लङ्घन । २, लाएर छाप जातको गरेर शासन सोझाको गरौँ मानवीय बातको । ३, आस लाग्दै आयो सबै शिक्षित भएर सही धुन गायो । ✍️भोलामान बर्देवा ‘वैरागी माइलो’ मादी – ५, सङ्खुवासभा ( हाल धरान – ८, सुनसरी ) … १, लागेर लामो लर्को चोर औॅंला ठड्याइ नगर गाली चर्को । २, सधैँ महॅंगीको मार कति बोक्ने जनताले ? गरुङ्गो त्यो भार । ३, देखियो बुद्धि छोटो भनाइ गराइ फरक रहेछ विचार खोटो । ✍️जयनारायण नेपाल इलाम ( हाल सूर्यविनायक – २, बालकोट ,भक्तपुर ) … १, पिरतीको सुन्दर फूल फुलेर आज चारैतिर बहन्छ प्रेमिल मूल ! ✍️आर्त अकुलीन … १, अचम्मको छ कुरो डुबे भने मायामा हुन्छन् अति सुरो । २, छर्नुपर्दैन मायाको बीउ सदुपयोग भएन भने बरु फाल्छन् जीउ। ✍️ कोपिला अधिकारी सिरानचोक, गोरखा … १, भन्छौँ प्रेम गरम मत दोधारमा परे हो कतै भ्रम । २, बनाएर जान्छौँ उधारो मायामा गोली मारी दासी सिकारीले तारो। ✍️चन्द्रकली राना मगर प्युठान … १, मन नगरी दायाँबायाँ, एकबारको सुनौलो जीवनमा, लगाउनु चोखो माया। २, गरी भलो काम, छोडी जाने संसारमा, अमर राख्नु नाम। ✍️देव स्याङ्देन कालेबुङ … १, फूलको हत्या गरेर मनाउॅंछन् पर्व प्रेमको विकृति विसङ्गति छरेर। २, मौलिकता मासेर पहिचान तेल पेलेर बालुवा दगुर्नु नछामी कान। ✍️बिमल पोखरेल धरान – १७, पटनाली … १, सबथोक खोज्छन् राम्रो आफ्नै मुखको बोली हुन्छ तर चाम्रो। २, शब्दले आँसु झर्छ तानतुन पारी फाटेको मन आफैँले टाल्नुपर्छ। ३, देखाउन फोस्रो हाँस्नुपर्ने तिलाञ्जली दिएर आफ्नो इच्छा बाँचेर गर्ने । ✍️रुना कर्माचार्य दाहाल चितवन … १, सम्बन्धमा आउँछ दरार दाजुभाइ आफ्नै फुटेमा कसरी बन्छ घरबार । ✍️बुद्धिमान दनुवार ‘सुरुङ्गेली कान्छो’ कनकाई – ४, झापा … १, लड्नुपर्छ कुरीतिमाथिको समर सभ्यताको जग बसालेर बन्नुपर्छ अनन्तसम्म अमर । ✍️हितमान छन्त्याल ‘सहोदर’ पोखरा , कास्की … १, लोकगीतहरू धमाल गाउँदै होलीमा नाच्न आउनु बाँसुरीसँगै डम्फु बजाउँदै । ✍️संगमानंद पत्रकार चूरु-राजस्थान, भारत … १, माया जिउने आधार कर्तव्य पूरा गरेमा , लक्ष्य हुन्छ साकार । २, बाँडेर सकिॅंदैन माया रोकिॅंदैन कहिल्यै समय सदैव घाम छाया । ३, विश्वास हृदयमा हुन्छ निस्वार्थी मायाले सधैँ धर्ती आकाश छुन्छ। ✍️सुस्मिता अधिकारी काठमाडौँ … १, जलेर छाती खरानी मुटु जल्न सकेन शीतले पखाल्यो बिहानी। २, सम्झनाहरू जब बल्झियो जिन्दगी निरासित बन्छ अतितसित आफैँ तर्कियो। ३, रमाउँछौ हामी फगतमा बलिदानको महत्व रहेन सिमाना रङ्गियो रगतमा। ✍️दिल ठकुरी … १, उनी जब आउॅंछे गुराँस आफैँ हाँसे कोइली गीत गाउॅंछे । २, काफल के कम ? फुल्छ तिम्रै साथमा वसन्त अति मनोरम। ✍️हरिगोपाल न्हुच्छेँप्रधान काभ्रे, साँगा बजार बनेपा १४ … १, मन हुन्छ प्रसन्न कलकल बगेको पानी पिउँछु जब टन्न । २, बस्छु बाटो हेरेर कतैबाट नहोस् धोका राख्छु मायाले बेरेर । ३, कस्तो साथ पाएँ चिन्न नसकेर आनीबानी दु:ख हन्डर खाएँ । ✍️शान्ता पौडेल भट्टराई टङ्कीसिनवारी, मोरङ … १, आमाको रोजाइ पक्का जिन्दगी सफल बनाउन जानिफकार हुँदा धक्का । २, प्रसुती पीडा नबल्झाऊ बेहोसमा पनि तिमीले जिउँदै मुटु नसल्काऊ । ३, धित नमर्ने गीत गाउँछन् उहिलेका कलाकार अहिले नसुहाउने रित। ✍️राजेश्वरी राजोपाध्याय ललितपुर