झिल्का कविता Archives - Page 16 of 18

साप्ताहिक झिल्का लेखन अभ्यासको पाँचौ शृङ्खला आइतवार सम्पन्न भएको छ । झिल्का साहित्य समाज नेपालको आयोजनामा यो अभ्यास शृङ्खला हरेक हप्ता सञ्चालन हुने गर्दछ ।
साप्ताहिक झिल्का कविता लेखन अभ्यासका विगतका शृङ्खलामाझैँ यसपटक पनि सहभागीहरूको निकै उत्साहप्रद सहभागीता रहेकोे थियो । जसमा नेपाल, भारत, भुटान लगायत विश्वका विभिन्न देशमा रहेर नेपाली भाषा, साहित्यलाई निरन्तर माया गर्नुहुने ६३ जना झिल्काकारहरूको सहभागीता रहेकोे थियोे ।

झिल्का कविताको उन्नयन, विकास र प्रवर्द्धन गर्नका लागि समाजले विभिन्न क्रियाकलापहरू सञ्चालन गर्दै आएको छ । त्यसमध्ये साप्ताहिक झिल्का लेखन अभ्यास शृङ्खला पनि एक भएको र साप्ताहिक रूपमा निरन्तर सञ्चालन गरिने यसका परिकल्पनाकार वसन्त अनुभवले बताउनुभयो ।

शृङ्खलाबारे प्रष्ट पार्दै शृङ्खला संयोजक/प्रशिक्षक म्यामराज राईले हरेक हप्ताको शुक्रवार राति १२ बजे अभ्यासको सूचना झिल्का कविता फेसबुक समूहमा राखिने र उक्त सूचनाको कमेन्टमा इच्छुक झिल्काकारज्यूहरूले स्वत:स्फूर्त आफ्ना उत्कृष्ट झिल्काहरू राखेर सहभागीता जनाउन सकिने बताउनुभयो ।

झिल्का कविता, नेपाली माटोमा उम्रिएको एक नवीनतम एवम् लघुतम प्रयोगवादी काव्य विधा हो । जसमा विम्ब, प्रतीक, अलङ्कारको प्रयोग गर्दै चोटिलो पाराले तीन हरफमा लेख्ने गरिन्छ । जसको पहिलो हरफले विषयवस्तुको उठान, दोस्रो हरफले विषयवस्तुको बिस्तार र तेस्रो अर्थात् अन्तिम हरफले भावलाई उत्कर्षमा पुर्‍याई समापन गर्ने गर्दछ । यसका प्रत्येक हरफमा तीन/तीन शब्दहरू हुने गर्दछन् । जम्माजम्मी नौ वटा शब्दमा एउटा झिल्का कविता पूरा हुने भएकोले यसलाई नौ शब्दको कविता पनि भन्ने गरिन्छ ।

झिल्का कविताका तीन हरफ मध्ये पहिलो र तेस्रो हरफमा अन्त्यानुप्रास हुनुपर्ने विधान छ भने दोस्रो हरफ स्वतन्त्र हुने गर्दछ । अर्थात् दोस्रो हरफको अन्त्यमा पहिलो र तेस्रो हरफको अन्त्यानुप्राससॅंग मिल्ने समध्वनिक अक्षर समेत हुनुहुँदैन ।

सहभागी झिल्काकारहरूका उत्कृष्ट झिल्काहरू-

……………………………

१,
फुलिरहेको फूल देखेर
म तिमीलाई सम्झन्छु
उज्यालो भविष्य कल्पेर ।
२,
जहाज देख्छु गगनमा
दिनहुँ देश खाली
भतभती आगो मनमा ।
३,
कोकिलकण्ठ सापटी पाए
खुसीको रास बढ्थ्यो
रतेउलीले वर्तमान सजाए ।

म्यामराज राई, भोजपुर
…
१,
इच्छा चाहना रोकेर
खाडी छिरेँ बाध्यताले
आँखामा सपना बोकेर !
२,
आमाको याद आउँछ ।
जन्मभूमि त्यो गाउँघरको
निकै मायाले सताउँछ
३,
रातिमा सधैँ कल्पन्छु
देख्छु वृद्ध बाआमा
सन्ध्याको घाम सम्झन्छु ।
वसन्त अनुभव, घोराही, दाङ
…
१,
जतन गरेर राख्नू
ओइलिएर झर्न सक्छ
टप्प टिपी चाख्नू ।
२,
बिर्सेको यादले सतायो
खरानी बनी डढेको
आत्मकथा बनेर ततायो ।
३,
हजारौँ हजार बाणले
देश खोक्रो पार्नेको
आन्द्रा कुहियोस् जाँडले ।
अम्बिका अधिकारी, झापा बिर्तामोड
…
१,
इच्छा चाहना थियो
थिएन छाड्न मन
पापीले खुसी लियो।
२,
कस्को पर्यो खेल?
पापी ती आँखामा
आएन आँसुको भेल।
३,
मनै रहेछ ठुलो
चित्त बुझाउन खोज्छु
त्यतै पर्छ दुलो।
अर्जुन प्रसाद चौलागाई, रामेछापः-सुनापति-१(हालः-अमेरिका,बोस्टन)
…
१,
जीवनमा सपना बोकेर
बाध्यताले खाडी लागे
आँखामा आँसु रोकेर ।
२,
सुन्दर फूल पाएँ
कत्ति खुसी हुन्थेँ
जिन्दगीमा तिमी आए ।
३,
गरिदेऊ मुटुमा बास
आनन्दले रमाउने थिएँ
हर्ष, उमङ्गले खास ।
केसर बोहरा ‘सङ्घर्ष’, सुदूरपश्चिम अछाम (हाल -भारत)
…
१,
लाहुरेको रहर पालेर
गर्वसाथ छोडेको जन्मभूमि
घरबारी धितो हालेर ।
२,
स्वाभिमानी हामी नेपाली
आफैँलाई ढाँट्ने बहाना
पराईको निम्ति गुलामी ।
३,
इच्छाका अग्ला टाकुरा
आफ्नालाई एक्लै पारेर
बेचेको दह्रा पाखुरा ।
कमला पौडेल, भक्तपुर, चाँगुनारायण
…
१,
बढ्यो भ्रष्टाचारको मात्रा
स्वार्थमा लिप्त सरकार
सायद विडम्बनाको जात्रा ।
२,
मनमा भएन शान्ति
घटना मात्र सुनिन्छ,
हरायो अधरको कान्ति ।
३,
केवल सतहमा रुझी
आरोप लगाउछ्न हजुर
आन्तरिक कुरा नबुझी ।
पृथक प्रकृति, झापा
…
१,
बलवान्ले निर्धो हेप्ने
पाइन्न न्याय यहाँ ,
दमन कति खेप्ने ?
२,
जन्मिन थाले दानव
निर्धाका पीडा बुझ्ने
छ‌ैन कोही मानव।
३,
पवित्र होस् माया
प्रेमको नाटक गर्दै
कहिल्यै नगर्नु दायाँबायाँ ।
राज कुमार राजभण्डारी ‘खोटाङ्गे’, मध्यपुर ठिमी – ५ संगम कोलोनी भक्तपुर ।
…
१,
दुखद स्वतन्त्रता दिवस
फटाहालाई छ मोजमस्ती
सोझा मर्न विवश ।
ताराप्रसाद चापागाईँ, धुनिबेसी
…
१,
जग्गा जमिन बाँझा
राख्नु हुन्न अब
खेती गरौँ साझा ।
२,
खेती किसान गरे
माड लाग्छ मुखमा
भोको हुन्न भरे ।
३,
गर्छु खेती किसान
नपत्याए हेर यहाँ
हातमा छ निसान ।
सरिता सेढाई, धादिङ
…
१,
जिन्दगी कस्तो कस्तो ?
पत्याउँदैनन् यहाँ कोही
भयो सारै सस्तो ।
२,
तिमीले पनि छोड्यो
कठिन त्यो बाटोमा
उसले पनि छोड्यो ।
३,
निर्णय आफ्नै हुनेछ
सबैसँग छ सोधनी
आकाशको जून छुनेछ ।
नागेन्द्रप्रसाद यादव , दाङ
…
१,
अन्तरात्मा देख्ने यन्त्र ,
विश्वमा बन्न सकेन,
बढ्यो धेरै मनपरीतन्त्र ।
२,
देखिने भए मन,
उसको कर्तुत छर्लङ्ग
देखिन्थे लुकाएको धन।
३,
नियतै साफ नभएपछि
कालोलाई गोरो पार्ने
सत्य छोड्दै गएपछि।
मनोहरी पौडेल, गैडाकोट १
…
१,
गाँठो पारेँ मन
बोकेँ झोला अनि
हिॅंडे कमाउन धन ।
२,
बिक्यो आफ्नै पाटो
उठेन त्यसको ब्याज
भत्कियो फर्किने बाटो।
३,
पाउनसम्म धेरै पाएँ
दुःख नै जीवनभरि
तर चित्त बुझाएँ ।
सुरेशकुमार पाण्डे, दाङ घोराही १८
…
१,
यो हो कविता
सुन्नु, गुन्नु तिमीले
बुझेपछि हुनेछ रमिता ।
२,
टप्प टिपेर राख्नू
बेला बेला सम्झदा
जिब्रोले च्वाट्ट चाख्नू ।
३,
नमानेर तिमी लाज
आउनुस् मेरै मनमा
लाजले पुग्दैन काज।
टिकाराम पुन पुकार, छत्रेश्वरी गाउँपालिका २, सल्यान
…
१,
हिलोमा फुल्छ कमल
जिन्दगी भन्नु तलाउ
फुलेर हुन्छ सफल ।
२,
दु:खको गरेर सामना
फलोस् फुलोस् जीवन
सबैमा मेरो कामना ।
३,
हाँसेर सधैँ पिरमा
आर्तको यस्तै कहानी
जिन्दगी हुन्छ भिरमा ।
आर्त अकुलीन
…
१,
देशको हाल देखेर
बिरक्तिन्छ मन नेपालीको
पोख्छन् कविता लेखेर ।
२,
साधुको भेसमा आए
देशलाई खोक्रो बनाई
ढिकुटी सबै रित्याए ।
३,
सुन्दर फूल फुलेको
रङ्गीचङ्गी हेर त
भॅंवरो किन डुलेको ?
बुद्धिमान दनुवार ‘सुरुङ्गेली कान्छो’, कनकाई – ४, झापा
…
१,
सकिॅंदैन काम गर्न
बुढेसकाल लागेर होला
पानी पनि भर्न।
२,
खेतबारी बाँझै भए
सन्तान जति सबै
परदेशतिर नै गए।
३,
पीडाको खात लागेको
लाग्छ जिन्दगीले पनि
मज्जाले लात हानेको ।
कला ढकाल, झापा दमक
…
१,
देखेर पनि नहुने
कस्तो रहेछ जिन्दगी
कसैको हृदयले नछुने ।
२,
भित्री मन गलेछ
चाहेको कुरा नपुग्दा
आफू स्वयंलाई छलेछ ।
३,
एक दुई तीन
छौ किन दोधारमा
सोचाइ मात्र एकैछिन ।
प्रेम थापा “मन”बागलुङ
…
१,
समय तानेर लाने
जता लैजान्छ लुरुलुरु
हामी उतै जाने।
२,
सबैले गरौँ हातेमालो
स्वदेश समृद्ध बनाउने
अब हाम्रो पालो।
बिके मुखिया, दार्जिलिङ भारत।
…
१,
तन्त्रको नाम फेर्ने
पालैपालो सत्तामा मस्ति
सर्वसाधारणले टुलुटुलु हेर्ने ।
२,
कुरा उनीहरूकै ठुला
ढलिमली पाउने समर्थक
जनताले पाए मुला ।
३,
काम कुरा एकातिर
बनाए तन्त्रहरूले देश
अहिले लाग्छ खातिर ।
रामप्रसाद पुरी, बादेल ,खाेटाङ ।
…
१,
ज्यान मेरो बिरामी
ज्यादा के भन्नु
तिमी रहेछौ हरामी ।
२,
मनभित्र नै पसेर
भन केके गर्‍यो
चिल्ला कुरा घसेर ।
३,
चिप्ला कुरा बकेर
लठ्ठ पार्‍यौ तिमीले
मुटु माझ बसेर ।
प्रद्युम्न चालिसे
…
१,
प्रकृतिको अनुपम उपहार
कोइलीको कुहुकुहु आवाजसँगै
आयो वसन्तको बहार ।
मन्दिरा सेढाई, मलेखु,धादिङ
…
१,
सकेर सकिन्न अरे
काम त्याग्नु हुन्न
फल पाउनु भरे ।
२,
सधैँ योग गरौँ
व्यस्त जीवन पारेर
अनि निरोगी रहौँ।
३,
लेखेपछि आउँछ भाइ
अनुहार देखाएर निस्के
देखेपछि बोलाउँछ दाइ ।
नन्दलाल आचार्य, बेलाका, सिद्धार्थटोल, उदयपुर, कोशी ।
…
१,
अदृश्य हतियार माया
छिया छिया पारेर
काट्यो मुटु दायाँबायाँ।
२,
विश्वासमा आगो लाग्यो
डढेलोझैँ जताततै डढेर
चैन जलाएर भाग्यो।
३,
रुँदै मुख छोपी
सम्झेर कति निष्ठुरीलाई
बेकारमा नाम खोपी।
संगीता खरेल, चन्द्रागिरी – ८, काठमाडौ
…
१,
पहिले पिरती बसाए
चुपचाप रहे नेपथ्यमा
अहिले दलदलमा फसाए ।
२,
पापी पेटको सवाल
कतै गुन्द्रुक ढिँडो
कतै व्यञ्जन बबाल ।
३,
सुनौलो त्यो जवानी
सम्हालेर राख प्रिया
बन्ला तितो कहानी ।
त्रिलोचन भण्डारी, मेचीनगर, झापा
…
१,
समय सदुपयोग गर्दैन
सुकर्मबिना त यहाँ
सांसारिक दुःख टर्दैन ।
२,
सहनशीलता गुण असल
आउॅंछ, जान्छ विपत्ति
कर्मरत आखिरमा सफल ।
३,
एक्कासी आत्तिनु पर्दैन
हावा चल्दैमा रुखका
सबै पात झर्दैन ।
कार्की डिबी माकुम, सुनवल-४, नवलपरासी
…
१,
कुरा गर्छ डोको
इलम सुका छैन
ठुलै रहेछ धोको ।
२,
जति तान्यो छोटो
ठुटो हुँदा फ्याँक्ने
बाँकी बस्यो भोटो ।
कृष्णकुमार वैद्य, बनेपा ९, काभ्रे
…
१,
सपनाभित्र हराउने देश
कसरी भनूँ, रमाउनू
छैन कुनै भेष ।
२,
बस्ने मन जहाँ
आफ्नो माइतीलाई भेटेर
रमाइलो छ त्यहाँ।
३,
कान्छी मनको माया
दुनियाँको रमझममा रहन्छ
जून रहन्छ छायाँ।
नीमा छिरिङ भोटिया, जलढका कालेबुङ, भारत
…
१,
देशको अवस्था देखेर
लौ ! उकुसमुकुस भएँ
पिताश्रीको निर्णय सुनेर ।
२,
माया गर्नु किन ?
म त जान्छु
मिठाई चकलेट लिन।
३,
भावना हत्या गरेर,
माया गर्छु भन्दै
हिॅंड्यो बिगुल फुकेर।
दीपा गुरुङ्ग (समभाव), काठमाडौ
…
१,
घर छाड्नेलाई लाहुरे
उ बेलाको माहोल
अहिले भन्छन् चाउरे ।
२,
पहिला पहिलाको खबर
धागोले बाँधेको चिठ्ठी
आफ्ना नहून् बेखबर ।
३,
जमाना अनुसारको चलन
अहिले जस्तो थिएन
सहरका मान्छेमा जलन ।
चुडामणी देबकोटा, चनपा १३ काठमाडौ
…
१,
आस्थाको दीप बालिन्छ
कतै पुजनीय मनहरू
ढुङ्गा सम्झी फालिन्छ।
२,
बुझे फूलको थुङ्गा
नबुझ्नेलाई आखिर जीवन
बगरमा पन्छिएको ढुङ्गा।
३,
परिश्रममा आफैँ जली
धरती सिॅंचाइ पसिनाले
कर्म लेख्छन् हली।
अनमोल चन्द्र “नेचाली” राई, लेबोङ, दार्जिलिङ
…
१,
गाउँबेँसी हुँदै सहर
पूरा भएन कहिल्यै
यो मनको रहर।
२,
सहमतिमा हुन्छ काम
अनि फसाउॅंछन् फेरि
प्राय: नमिलेपछि दाम ।
३,
मनमा छ डर
नछोड है माया
तिम्रै लाग्छ भर।
अनिता भण्डारी, ताप्लेजुङ
…
१,
जीवन अनौठो कलाले
गीतभित्र छ विचित्र
स्वर मिठो गलाले ।
२,
नजाऊ मित्र छोडेर
सधैँ मन तड्पाएर
जुटेको मुटु तोडेर ।
इन्दिरा देवकोटा, कपिलस्तु न पा ३
…
१,
जिन्दगीको यात्रामा
भन्नलाई पनि अफ्ठ्यारो
परेँ म जात्रामा।
२,
बहकाउमा लागेर
अफ्ठ्यारोमा पर्यो जिन्दगी
मृगतृष्णा हो जागेर।
३,
दोष नदिऔॅं कसैलाई
खाडलमा आफैँ परिएला
भन्न हुन्न सबैलाई।
सरस्वती श्रेष्ठ, इटहरी
…
१,
शक्तिको कुरा किन
नचाहेको मात्र मैले
सक्थे जवाफ दिन।
२,
पदले ठुलो हुँदैन
मन सङ्कुचित राखे
चिप्ला कुराले छुॅंदैन।
३,
राजनीति किन खेलेको
मूर्ख छैन कोही
सहन्न कसैले पेलेको।
दीपा तिम्सना पौडेल, ईलाम
…
१,
हाइकु जापानले ल्यायो
नेपाली माटोमा हेर
झिल्का कविता आयो ।
२,
फुल्छ कोपिला फूलको
यही माटोमा फक्रिन्छ
झिल्का कविता साहित्यको ।
३,
देशको माया गर्नेहरू
परदेश जान्छन् कमाउन
विचित्रका यहाँ मान्छेहरू ।
योगप्रसाद उपाध्याय चापागाईं, गोठाटार काठमाण्डौं
…
१,
देश भिरको बाटोमा
नेताहरूले गरेनन् सही
हामी हुँदै घाटामा ।
२,
व्यवस्था थियो ठिक
सुध्रिएन किन अवस्था
राज्य प्रणाली बेठिक ।
३,
काम नगरौँ हतारमा
स्वदेशमै बस्न पाए
नजाउँ कोही कतारमा ।
रबि पौडेल, दक्षिण भारत पाण्डेचरि
…
१,
जाने गन्तव्य देखिँदैन,
आजको दिन बितिसक्यो
ठाउँ ठेगाना भेटिँदैन।
२,
दिल दुखेर जाओस्
मायाको देउराली बस्ने
सितलु छायाँ आओस्।
होम प्रसाद नेउपाने, धरान,सुनसरी ।
…
१,
मेरो हात समाऊ
तिमीलाई नजर लाग्ला ,
अरूले दिएको नखाऊ ।
२,
सुन्दर बनाऔॅं संसार
हामी एक भई
जोड्नु छ घरबार ।
३,
सारा पीडा भुलाई
बस्छु तिम्रो समीप,
परदेशबाट फर्केर आई ।
सीमा कार्की समर्पण, पर्सा जिल्ला, ठोरी गाउँपालिका -४, मेलचोक
…
१,
तिमी म बाँचौँ
धरतीमा फूल जस्तै
मिठो माया साँचौँ।
२,
जय ! श्री राम
अयोध्यमा मन्दिर निर्माण
राम जन्मभूमिको नाम ।
३,
धर्म अन्धोपन नबन्नू
सबै धर्मको सार
नराम्रो कहिले नहुनू ।
दिल ठकुरी, टिस्टा भेल्ली, दार्जिलिङ
…
१,
नबुनौँ धेरै जाल
बनौँ हामी सदाचारी
आफू आफैँ सम्हाल ।
२,
नाम दामी राख्नू
नबनौँ कोही बदमासी
तिमी हामी मिल्नू ।
हरिगोपाल प्रधान, काभ्रेपलाञ्चोक बनेपा – १४, साँगा
…
१,
आशाको दियो बालिन्छ
उप्केको ठाउँ लिपेर
भत्केको मन टालिन्छ।
२,
सपना, रहरहरू पालिन्छ
विश्वास लर्खराए कतै
उर्लेको उमङ्ग फालिन्छ।
३,
मनमा मन चालिन्छ
स्वार्थपनको निहुँ पाएँ
नौलो परिपाटी थालिन्छ।
मोती सुब्बा, दार्जिलिङ, भारत
…
१,
हाँसो यसरी रित्तिन्छ
उपहारस्वरूप दिनेले जब
केवल चोट दिन्छ ।
२,
सहनु मुटुले सह्यो
तितामीठा ती पलहरू
सम्झना बनेर रह्यो।
३,
व्यर्थैमा रहर गरे
बाँचिन्छ, बाँचिन्न साथी
परदेशको चपेटामा परे।
बि.कुलुङ, दार्जिलिङ रंगबुल
…
१,
मनमा माया राखेर
छुटौँला सॅंगसगैँ भेटौँला
रचना साथ राखेर
२,
जिन्दगी मेरो हरेको
मान्छेको जातै आरिसे
आसक्ति अल्छी जलेको
३,
बजार अहिले बलेको
मेला लगाएर वाणिज्यले
स्यालको हुइयाँ चलेको
भगवती दवाडी, दमक, झापा
…
१,
हरियो सल्लेरीको वन
भुल्न खोज्दा तिमीलाई
सम्झना आयो झन् ।
२,
तिमी कता गयौ
अत्तोपत्तो कतै भएन
जब निष्ठुरी भयौ ।
३,
नदेख्दा कुनै पल
मन दुख्छ मेरो
नगर कुनै छल ।
उर्मिला के.शी., धनकुटा
…
१,
पैसा कमाउने रहरमा
भिडभित्र म हराएँ
आफै अन्जान सहरमा ।
२,
बित्छ जिन्दगी आसमा
आखिर मरेपछि त
वस्त्र रहँदैन लासमा ।
३,
सबै दाउमा बस्छन्
पराईले होइन हजुर
आफ्नैले आफ्नैलाई डस्छन् ।
भिम लिम्बू प्रयास, रिमबीक दार्जिलिङ
…
१,
नयाँ उत्सव छायो
फुलेर फूल ढकमक्क
आहा वसन्त आयो।
२,
हिमाली हावाको सङ्गत
उत्साह उमङ्ग मनमा
खुसीले रमाउछन् जगत् ।
बाल कृष्ण श्रेष्ठ, सोलुखुम्बु
…
१,
माया तिम्रो लागि
खुसी भई हाँस
देवीदेउता छन् सहभागी ।
२,
साथीको बिहेमा गएको
होस उड्यो देखेर
प्रेमी बेहुला भएको ।
३,
जान्न म अन्त
निम्तो जसको आओस्
अबदेखि त जन्त ।
शशी आचार्य
…
१,
माया लाग्छ काली
पराई भयो भन्छौ,
समय मिल्दैन खाली।
२,
चाहेर पनि अभाव
निष्ठुरी समय सधैँभरि,
अर्काको पर्‍यो दबाब।
३,
रहरहरू धेरै थिए
मनमै सिमित भयो,
सपनालाई पठाई दिएँ ।
शंकर कार्की
…
१,
आँसु झर्‍यो हेर
खुसी हुँदा पनि
चिन्ता छ जतिखेर ।
२,
मायाको परिभाषा कति
गर्छौ धरामा सबैलाई
नबिगार्नुस् है मति ।
३,
कर्मको अधिकार हुन्छ
मनुष्य जातिलाई यहाँ
फलको आशामा रुन्छ ।
धनुष न्यौपाने, गुठीचौर गाउँपालिका – ०४ बिगारे जुम्ला
…
१,
काम गर्नु रोज
बेला बेला आउँछ
दामको त खोज ।
२,
आमाबुबा हुन् भगवान्
आमाबुबाबाट जन्म लिए ,
छोराछोरी ईश्वरका वरदान ।
३,
उपहारमा गुलाफको फूल
कसैलाई पनि नहोस् ,
मायाजालमा त भुल ।
श्री कृष्ण धामी, बझाङ
…
१,
कहिलेकाहीँ अलमल पर्छु
चढ्दाचढ्दै जीवनको उकालो
समतल भूभागमा झर्छु ।
२,
झर्ने चढ्ने क्रम
मानवको चलिरहन्छ यहाँ,
जीवन एक श्रम ।
३,
जीवन अनेक कला
नाटक रूपी रङ्गमञ्च
चल्न सकेमा भला ।
शोभा आचार्य गौतम, काठमाडौँ
…
१,
बदलियो भाषा भेष
विदेश पलायन युवा
नेताले खाए देश ।
२,
चसक्क मुटु चस्कन्छ
मातृभूमिको त्यो मायाले
आँखामा आँसु पस्कन्छ ।
३,
परिवारको सपना लिएर
विदेशी भूमि प्यारो
रगत पसिना दिएर।
कोपिला अधिकारी, गोरखा ,सिरानचोक
…
१,
राष्ट्रियता मैलियो आज
धोई पखालेर उजिल्याऔॅं
झिल्का साहित्य समाज।
२,
बदनाम गरे नाममा
मान प्रतिष्ठा गुमाए
देश लुट्ने काममा।
३,
मौका पनि हेरियो
स्वार्थ पूरा गराउदै
धोको सबै फेरियो ।
विवश पारदर्शी, झापा
…
१,
किन बन्छौ चुलबुल?
स्वचालित हुन्छ माया,
चाहिॅंदैन चलाउन रुल l
२,
जानु पर्दैन स्कूल
छोयो भने अन्तर्मनले
हेरिन्न कुल अकुल l
३,
स्वरूपमा आँखा चर्छ
नजरको बाटो हुँदै
हृदयमा बास गर्छ l
बाबुराम गौतम, गुल्मी
…
१,
कसले लाइदिने बुजो ?
नेता सबै उस्तै
राष्ट्र भइसक्यो कुँजो ।
२,
मुखसिद्धि चाहिने रे
प्रवृत्ति नै हाकिमको
नहुने रे मसलाले।
३,
भन्छ्यौ तिमी पियारो
पूरा हुन्छ स्वार्थ
रङ्ग फेर्ने छेपारो ।
नेत्र घिमिरे, सूर्यविनायक भक्तपुर ।
…
१,
फूलाऔँ गोडमेल गरेर
जीवनलाई उपहार सम्झौँ
खुसी उमङ्गले भरेर।
२,
जीवन अमूल्य धन
कठिन छ यात्रा
बरालिन्छ घरी मन।
तेजप्रसाद खनाल
…
१,
जसको आवाज सुनेर
दिनै उज्यालो हुन्थ्यो
मायाप्रीति मिठो बुनेर ।
२,
समयसँग चल्नु पर्छ
नचल्दाखेरि त यहाँ
मानसम्मान आफैँ झर्छ ।
३,
पिरोले राखेर मनमा
अगाडि नबढे हुन्छ
आशक्त हुँदै धनमा !
-अच्युत घिमिरे, सर्पाङ, भुटान
…
१,
सक्नुपर्छ समयसँगै घुम्न
चपाएर हजारौँ हारहरू
विजयको मन्जिल चुम्न ।
२,
जिन्दगी जाओस् गलेर
दिनुपर्छ समाजलाई उज्यालो
मैनबत्ती जस्तै जलेर ।
३,
जति हुन्छौँ टाढा
जिन्दगीमा यो एकबारको
माया हुन्छ गाढा ।
डम्बर थामी ‘अनुपम’, कालिन्चोक गा. पा. -६, दोलखा
….
१,
बगैँचामा ढकमक फूल
भ्रमरले चुम्दै हेर्‍यो
उ गर्दैन भुल ।
२,
अख्तियार बोल्दैन, लाग्छ
छैन खानपिन केही
सत्यतथ्यमा सरकार जाग्छ ?
३,
मलाई छैन मन
तातो खान खाडीको
नभए पनि धन ।
बेदु न्यौपाने
…
१,
अन्यायमा हुँदैन पार्नु
पुछ्न एउटाको आँसु
सयौँलाई किन मार्नु ?
२,
पैसा धेरै कमायौ
इज्जत इमान सकियो
सर्वनाशको बाटो समायौ ।
३,
देश रोएको देखेर
मन त्यसै बरालिन्छ
सकिँदैन वेदना लेखेर ।
ऋजु दिल्पाली, ईटहरी – १, हलगडा
…
१,
चोखो माया भुलेर
अरूले के भन्छन्
नहिँड यसरी डुलेर।
२,
सोच आफ्नै ठानी
तब मन जितिन्छ
भएर आफैँमा ज्ञानी।
३,
हुन्छ उसैको जित
जसले भलो चिताइ
गर्छ सबैको हित ।
अनुग्रह राना मगर ‘पुष्प’, पाँचखपन नपा -६ सङ्खुवासभा

::::::::जय झिल्का साहित्य ! ::::::::::

झिल्का लेखन अभियानको प्रथम शृङ्खला सम्पन्न

५ फाल्गुन २०८०, शनिबार ०७:२५ मा प्रकाशित

झिल्का लेखन अभियानको प्रथम शृङ्खला गत फागुन २ गते सम्पन्न भएको छ । वसन्त पञ्चमी तथा सरस्वती पूजाको अवसरमा झिल्का साहित्य समाज नेपालले उक्त कार्यक्रमको आयोजना गरेको हो ।
झिल्का कविता लेखन अभियानमा अन्य अभ्यास शृङ्खलामाझैँ सहभागीहरूको निकै उत्साहप्रद सहभागीता रहेकोे थियो । जसमा नेपाल, भारत, भुटान लगायत विश्वका विभिन्न देशमा रहेर नेपाली भाषा, साहित्यलाई निरन्तर माया गर्नुहुने ६४ जना झिल्काकारहरूको सहभागीता रहेकोे थियोे ।

झिल्का कविताको उन्नयन, विकास र प्रवर्द्धन गर्नका लागि समाजले विभिन्न क्रियाकलापहरू सञ्चालन गर्दै आएको छ । त्यसमध्ये झिल्का लेखन अभियान पनि एक भएको र नेपाली भाषा, संस्कृतिका विभिन्न विशेष अवसरहरू पारेर निरन्तर सञ्चालन गरिने यसका परिकल्पनाकार/प्रशिक्षक वसन्त अनुभवले बताउनुभयो ।

यस अभियानको प्रथम शृङ्खलाको सहजीकरण प्रशिक्षकद्वय वसन्त अनुभव र राजेशराज गड्तौलाले गर्नुभएको थियो ।

झिल्का कविता, नेपाली माटोमा उम्रिएको एक नवीनतम, लघुतम, प्रयोगवादी काव्य विधा हो । जसमा विम्ब, प्रतीक, अलङ्कारको प्रयोग गर्दै चोटिलो पाराले तीन हरफमा लेख्ने गरिन्छ । जसको पहिलो हरफले विषयवस्तुको उठान, दोस्रो हरफले विषयवस्तुको बिस्तार र तेस्रो अर्थात् अन्तिम हरफले भावलाई उत्कर्षमा पुर्‍याई समापन गर्ने गर्दछ । यसका प्रत्येक हरफमा तीन/तीन शब्दहरू हुने गर्दछन् । जम्माजम्मी नौ वटा शब्दमा एउटा झिल्का कविता पूरा हुने भएकोले यसलाई नौ शब्दको कविता पनि भन्ने गरिन्छ ।

झिल्का कविताका तीन हरफ मध्ये पहिलो र तेस्रो हरफमा अन्त्यानुप्रास हुनुपर्ने विधान छ भने दोस्रो हरफ स्वतन्त्र हुने गर्दछ ।

सहभागी झिल्काकारहरूका उत्कृष्ट झिल्काहरू-

१)
ज्ञानगुनका कुरा पढेर
अन्धकार चिर्न सकूँ
शिक्षाको ज्योति छरेर !
✍️ वसन्त अनुभव
घोराही, दाङ
~<•>~
२)
सरस्वती विद्याकी दाता
आज विशेष दिन
पढाइको खोलौँ खाता !
✍️ राजेशराज गड्तौला
कॅाडाघारी, काठमाण्डौ
~<•>~
३)
सरस्वती विद्याकी खानी
गरौँ पुजा आराधना
पढ्ने बसालौँ बानी !
✍️ सुरेशकुमार पाण्डे
दाङ १८
~<•>~
४)
पूरा होओस् चाहना
वसन्त पञ्चमीको हजुर
हार्दिक मङ्गलमय शुभकामना !
✍️ कृष्णकुमार वैद्य
बनेपा ९, काभ्रे
~<•>~
५)
शिरमा रहेमा हात
पुग्छ मनका कुरा
हुँदैन जीवनमा आघात !
✍️ सीमा कार्की समर्पण
~<•>~
६)
सरस्वतीकाे गरौँ पूजा
ज्ञानकाे भण्डार मिल्छ
हुँदैन जीवन धुजा !
✍️ रबि पाैडेल
दक्षिण भारत पाण्डेचरि
~<•>~
७)
ज्ञानको ज्योति छर्नू
देवी सरस्वती माता
सबैको रक्षा गर्नू !
✍️ अनिता भण्डारी
ताप्लेजुङ
~<•>~
८)
विद्याकी हुन् खानी
सरस्वती सबकी माता
पढ्नमा लगाऔँ बानी !
✍️ वि.वि.याक्खा
~<•>~
९)
माताको मिलोस् वरदान
पावन वसन्त पञ्चमीमा
सकल पुस्तकको ज्ञान !
✍️ संगीता खरेल
चन्द्रागिरी ८ काठमाडौँ
~<•>~
१०)
विद्या सरस्वती भारती
भक्ति नित्य अध्ययन
वेदका ऋचा आरती !
✍️ प्रद्युम्न चालिसे
भक्तपुर कटुञ्जे ।
~<•>~
११)
विद्याकी सागर सरस्वती
भ्रष्टाचारीलाई बुद्धि देऊ
कम्तीमा सुध्रिउन् अलिकति !
✍️ अनन्त अर्याल
~<•>~
१२)
तिम्रा रूप अनेक
हे सरस्वती माता !
देऊ बुद्धि हरेक l
✍️ बाबुराम गौतम
गुल्मी
~<•>~
१३)
विद्याकी खानी माता
अज्ञानीलाई ज्ञान देऊ
हे सरस्वती विद्यादाता !
✍️ सरिता सेढाई
धादिङ
~<•>~
१४)
सबको कल्याण गर्नू
ज्ञानको ज्योति बाली
अज्ञानता हाम्रो हर्नू !
✍️ रुना कर्माचार्य दाहाल
चितवन
~<•>~
१५)
कृपा रहाेस् माताकाे
दाहिना बनून् सरस्वती
सङ्ख्या बढाेस् ज्ञाताकाे !
✍️ त्रिलाेचन भण्डारी
मेचीनगर,झापा
~<•>~
१६)
शिक्षाको ज्योति छरेर
ज्ञानको भण्डार भरूँ
तिम्रो पूजाअर्चना गरेर !
✍️ बेदु न्यौपाने🇳🇵
~<•>~
१७)
सरस्वती विद्याकी खानी
पुजा गरौँ सबैले
एकअर्कामा बनेर ज्ञानी !
✍️ अनुग्रह राना मगर ‘पुष्प’
पाँचखपन नपा – ६ संखुवासभा ।
~<•>~
१८)
ज्ञानकी माता रानी
सबैलाई दिन्छिन् बुद्धि
बनाउँछिन् सबैलाई ज्ञानी !
✍️ नीमा छिरिङ भोटिया
जलढका कालेबुङ
भारत
~<•>~
१९)
सरस्वती विद्याकी खानी
ज्ञानको ज्योति छरेर
सुबिचारको परोस् बानी ।
✍️ दीपा तिम्सना पौडेल
ईलाम
~<•>~
२०)
दिएर ज्ञान बुद्धि
कायम रहोस् कामना
हुनेछ पक्कै समृद्धि !
✍️ पृथक प्रकृति
झापा
~<•>~
२१)
सरस्वतीको पुजा गरेर
सत्बुद्धि सबैको आओस्
ज्ञानको भण्डार भरेर !
✍️ बुद्धिमान दनुवार ( सुरुङ्गेली कान्छो )
कनकाई ४ झापा
~<•>~
२२)
ज्ञानको कुरा सिकेर
पुज्छौ माता सरस्वती
हामी सबै मिलेर !
✍️ एवाइ प्रभात
सहिदभुमि धनकुटा
~<•>~
२३)
विद्याकी देवी पाएर
लिन्छौ असल शिक्षा
ज्ञानमा सधैँ रमाएर !
✍️ अम्विका अधिकारी
झापा विर्तामोड
~<•>~
२४)
धेरै छन् हरामी
तिमीबाट ज्ञान पाउॅंदा
बन्छन् है दामी !
✍️ अर्जुन प्रसाद चौलागाई
रामेछापः-सुनापति-१
हालः-अमेरिका,बोस्टन।
~<•>~
२५)
सरस्वतीको गरौँ आराधना
विद्याकी खानी हुन्
सबैलाई छ शुभकामना !
✍️ शोभा आचार्य गौतम
काठमाडौँ
~<•>~
२६)
जय सरस्वती माता
अपार विद्याकी खानी
हुन् हाम्री भाग्यविधाता !
✍️ कबिताहरी
सुन्दर हरैंचा नगरपालिका १ मोरङ
~<•>~
२७)
सरस्वती ज्ञानकी खानी
अक्षर आरम्भ गरेमा
बन्छन् शिक्षित नानी !
✍️ भगवती दवाडी
झापा
~<•>~
२८)
मस्तिष्कमा ज्ञान भरिदेऊ
मूर्ख बन्दैछन् मानव
सरस्वती उद्धार गरिदेऊ !
✍️ विवश पारदर्शी
झापा
~<•>~
२९)
विद्याकी देवी सरस्वती
सत्बुद्धि मिल्दछ जब
पुजारी बन्ने सम्मति ।
✍️ म्यामराज राई
भोजपुर
~<•>~
३०)
जय सरस्वती माता
ज्ञान, कला, सङ्गीतकी
अलौकिक प्रतिभाकी अधिष्ठाता।
✍️ मोती सुब्बा
दार्जिलिङ, भारत।
~<•>~
३१)
हे सरस्वती माता
कसैलाई भेदभाव नगरी
दिने ज्ञान विधाता !
✍️ उर्मिला के.शी.
धनकुटा !
~<•>~
३२)
अज्ञानतामा केही लेखेँ
जसले घोक्दछ किताब
उसैमा सरस्वती देखेँ ।
✍️ बि.कुलुङ
दार्जिलिङ, रंगबुल
~<•>~
३३)
माता शारदेश्वरी सरस्वती
पुष्प अर्पदै चरणमा
गाउँछु पूजामा आरती !
✍️ दिल ठकुरी
(टिस्टा भेल्ली)
~<•>~
३४)
सरस्वतीको प्रार्थना गरेको
रक्षा गर्नु भनेर
उनकै भरमा परेको !
✍️अच्युत घिमिरे
सर्पाङ, भुटान🇧🇹
~<•>~
३५)
साहसशिल हृदयमा भरिदेऊ
हे हंसवाहिनी माता
जीवन तपोमय गरिदेऊ !
✍️ मन्दिरा सेढाई
मलेखु,धादिङ
~<•>~
३६)
पुज्दैछु जानी नजानी
हे सरस्वती माता
अटुट ज्ञानकी खानी !
✍️ भिम लिम्बू प्रयास
रिमबीक दार्जिलिङ
~<•>~
३७)
बुद्धि विवेक भरेर
विद्याले सधैँ सजाऊ
अज्ञानता नाश गरेर !
✍️ समुन्द्रा शर्मा
सुनसरी ।
~<•>~
३८)
सरस्वतीको शिरमा बास
बोल्दा जिब्रोमा पनि
अज्ञानताको हुन्छ विनाश !
✍️ धनुष न्यौपाने
गुठीचौर गाउँपालिका ०४ बिगारे जुम्ला
~<•>~
३९)
ज्ञान हामीलाई देऊ
अज्ञानी यो भक्तलाई
सधैँ सरणमा लेऊ !
✍️ दुर्गा आचार्य
मोरङ
~<•>~
४०)
सरस्वतीको पूजा गरौँ
सबैले एकाग्र भई
विद्या, बुद्धि भरौँ !
✍️ बाबुराम पाण्डे
अर्घाखाँची
~<•>~
४१)
देवी सरस्वती माता
चाहन्छु तिमीझैँ बन्न
बनाइदेऊ ए विधाता !
✍️ कमला पौडेल
~<•>~
४२)
सरस्वतीकाे पूजा गरौँ
मन वचन कर्मले
ज्ञान बुद्धि भरौँ !
✍️ राज कुमार राजभण्डारी “खाेटाङ्गे”
मध्यपुर ठिमी ५ संगम काेलाेनी भक्तपुर ।
~<•>~
४३)
वसन्तकाे आँगनीमा छायाे
ज्ञान बुद्धि विवेक
हेर जताततै झल्मलायाे ।
✍️ हरिगाेपाल प्रधान
बनेपा १४ साँगा बजार ।
~<•>~
४४)
असीम ज्ञानकी दाता
विद्या बुद्धि देऊ
हे ! सरस्वती माता ।
✍️ डम्बर थामी ‘अनुपम’
कालिन्चोक गा. पा. -६, दोलखा ।
~<•>~
४५)
सरस्वती तिमीलाई शुभकामना
आजै तिमी जन्मिछ्यौ
अविद्या नाघ्ने चाहना !
✍️ नन्दलाल आचार्य
उदयपुर ।
~<•>~
४६)
चेतनाको दियो बालेर
शान्तिको सन्देश फैलाऊँ
मूर्खता दुष्टता फालेर !
✍️ गुणनिधि घिमिरे
अमेरिका
~<•>~
४७)
जय सरस्वती माता
तिमै चरणकमलमा परेँ
विद्या बुद्धिकी दाता !
✍️ दीपा गुरुङ्ग (समभाव)
~<•>~
४८)
हे ! सरस्वती माता
सदासर्वदा सद्बुद्धि देऊ
विद्या ज्ञानकी दाता !
✍️ सरस्वती श्रेष्ठ
इटहरी
~<•>~
४९)
सबै मिलेर पुजौँ
ज्ञानको मुहान सरस्वती
हुन् भनेर बुझौँ ।
✍️ अनमोल राई
~<•>~
५०)
सरस्वती विद्याकी देवी
स्विकार्नुहोस् भगवती सधैँ
प्रणाम गर्दछे सेवी !
✍️ रिता खराल
रूपन्देही
~<•>~
५१)
ज्ञानको खानी बनेर
उजागर नै गराइदेऊ
समभाव गरौँ भनेर !
✍️ प्रेम थापा “मन”
बागलुङ
~<•>~
५२)
जन्मदिने हे माता
काखैमा बोल्न लेख्न
सिकाऊ सरस्वती विधाता !
✍️ चुडामणी देवकोटा
चनपा १३ काठमाडौँ
~<•>~
५३)
ज्ञानकी देवी सरस्वती
विद्याविना हुँदैन हेर
मानवजातिको त उन्नति !
✍️ शशीश्री आचार्य
बौद्ध कुमारीगाल काठमाडौँ
~<•>~
५४)
माताको चरणमा परेर
गर्छु नित्य पूजाअर्चना
पूर्ण भक्तिभाव गरेर !
✍️ कला ढकाल
झापा
~<•>~
५५)
सरस्वती माता पाएर
अज्ञानता हटाउँन सकूँ
शिक्षाको महिमा गाएर !
✍️ दुर्गा भट्टराई
मोरङ
~<•>~
५६)
मनमा सरस्वती माता
बुझ्न सकेमा सधैँ
सबैकी ज्ञानकी दाता !
✍️ आर्त अकुलीन
~<•>~
५७)
सरस्वती माताकाे शरण
अज्ञानताकाे भण्डार हटाई
गराउने सद्वुद्धिकाे भरण !
✍️ कोपिला अधिकारी
~<•>~
५८)
ज्ञानकी खानी माता
स्विकार्नू मेरो नमन
सम्पूर्ण जगतकी विधाता !
✍️ शान्ति कुमारी उपाध्याय
भक्तपूर, सूर्यविनायक
~<•>~
५९)
वीणा पुस्तक धारणी
माता देवी सरस्वती
ज्ञान बुद्धिको कारणी !
✍️ नेत्र घिमिरे
सूर्यविनायक भक्तपुर
~<•>~
६०)
माता देवी सरस्वती
धारण गर्छ्यौ विणा
अर्को नाम भारती !
✍️ रचना शर्मा प्रतीक्षा
~<•>~
६१)
लगाऔँ चित्तले ध्यान
बढ्ने गर्दछ सबैको
बुद्धि, विवेक, ज्ञान !
✍️ केसर बाेहरा ” सङ्घर्ष “
सुदूरपश्चिम ” अछाम “
हाल ” भारतबाट “
~<•>~
६२)
हे ! माता सरस्वती
देश हाँक्नेलाई देऊ
सद्बुद्धि, सत्ज्ञान जति !
✍️ राजेश्वरी राजोपाध्याय
ललितपुर पाटन
~<•>~
६३)
सरस्वती मातामा जाऔँ
नजानेका काव्य सिकाई
झिल्का कविता गाऔँ !
✍️ टिकाराम पुन पुकार
छत्रेश्वरी गाउँपालिका २
सल्यान
~<•>~
६४)
पूरा हाेस् चाहना
वर्ष दिनमा आउने
सरस्वती पूजाकाे शुभकामना !
✍️ श्री कृष्ण धामी
बझाङ
~<•>~

साप्ताहिक झिल्का लेखन अभ्यास शृङ्खला- ४ सम्पन्न

१ फाल्गुन २०८०, मंगलवार १२:२४ मा प्रकाशित

साप्ताहिक झिल्का लेखन अभ्यासको चौथो शृङ्खला आइतवार सम्पन्न भएको छ । झिल्का साहित्य समाज नेपालको आयोजनामा यो अभ्यास शृङ्खला हरेक हप्ता सञ्चालन हुने गर्दछ ।
साप्ताहिक झिल्का कविता लेखन अभ्यासका विगतका शृङ्खलामाझैँ यसपटक पनि सहभागीहरूको निकै उत्साहप्रद सहभागीता रहेकोे थियो । जसमा नेपाल, भारत, भुटान लगायत विश्वका विभिन्न देशमा रहेर नेपाली भाषा, साहित्यलाई निरन्तर माया गर्नुहुने ५५ जना झिल्काकारहरूको सहभागीता रहेकोे थियोे ।

झिल्का कविता, नेपाली माटोमा उम्रिएको एक नवीनतम एवम् लघुतम प्रयोगवादी काव्य विधा हो । जसमा विम्ब, प्रतीक आदिको प्रयोग गर्दै चोटिलो पाराले तीन हरफमा लेख्ने गरिन्छ । जसको पहिलो हरफले विषयवस्तुको उठान, दोस्रो हरफले विषयवस्तुको बिस्तार र तेस्रो अर्थात् अन्तिम हरफले भावलाई उत्कर्षमा पुर्‍याई समापन गर्ने गर्दछ । यसका प्रत्येक हरफमा तीन/तीन शब्दहरू हुने गर्दछन् । जम्माजम्मी नौ वटा शब्दमा एउटा झिल्का कविता पूरा हुने भएकोले यसलाई नौ शब्दको कविता पनि भन्ने गरिन्छ ।

सहभागी झिल्काकारहरूका उत्कृष्ट झिल्काहरू-

……………………………
१,
तिमी चाँदनी हौ
जगत् झलमल पार्ने
वरिपरि बेदाग छौ ।
२,
आयो मायाको याम
खुलेर प्रेम गरौँ
राम नबनोस् हराम ।
३,
मनदेखि मनसम्मको यात्रा
जुग गाल्ने कसम
कस्तो होला आहा !

म्यामराज राई, भोजपुर
……………………………
१,
कोही छैन अजम्मरी
एकदिन सबै जानुपर्छ
आखिर भवसागर तरी !
२,
जिन्दगी दुईदिने मेला
पर्दा उठ्छ रङ्गमञ्चको
थाहा हुँदैन कतिबेला !
वसन्त अनुभव, घोराही, दाङ
……………………………
१.
जिउँदै झिनो आशमा
उत्कृष्ट जिजीविषा बोकेर,
कुल्चेर जिउँदो लासमा।
२.
बचाऔॅं मौलिक परम्परा
अतिक्रमणको सिकार नहोस्,
हाम्रो कुनै धरा।
३.
आयातित चिजबिज मौलियो
विदेशीका उपभोक्ता भयौँ
एकदम आलस्य बौरियो।
पृथक प्रकृति, झापा
……………………………
१,
अनुहार रातो पारेर
दुई पैसाका दाँतबाट
पसिना तरर झारेर ।
२,
दैवलीला छ अपरम्पार
गरिबको जिन्दगी पर्‍यो
दुःखीलाई दैव नटार ।
३,
साँझको बेलामा भाग्यो
परिवार धान्न गाह्रो
बाध्यता परदेश लाग्यो ।
अम्बिका अधिकारी
……………………………
१,
मायामा नगरी गन्थन
सुगन्ध फैलाऊ चारतिरै
बनेर घोटिँदै चन्दन ।
२,
परदेशीको पीडा छातीमा
सम्झेर साहुको ऋण
ऐँठन हुन्छ रातिमा ।
३,
मिठास सम्झनाका तरेलीहरूमा
वर्तमानमा परीक्षण हुँदैछ
टिल्पिलाउँछन् अश्रु परेलीहरूमा ।
सरस्वती भट्ट, सिराञ्चोक-५, गोरखा (हाल – राइनास १, लमजुङ)
……………………………
१,
जब साँझ पर्छ
दिनको दुख बिसाउँदै
रात अघि सर्छ।
२,
छल्दै हिँडे जूनलाई
सकिएन कसै गरी
यादकी प्यारी उनलाई ।
३,
बिहानीको नरम घाम
जिन्दगीको हिॅंड्ने बाटो
शुरवात गर्नु काम।
होम प्रसाद नेउपाने, धरान, सुनसरी
……………………………
१,
प्रणयको दिवस आयो
प्रेमी प्रेमीका बीचमा
हर्ष उल्लास छायो।
२,
यौवन रङ्ग बर्साउँछ
प्रणय ऋतुमा सुखको
आनन्द विभोर दर्साउँछ।
३,
आयो निकट फागुन
प्रेमी छिन् विनयसाथ
सुन्दर उपहार मागून् ।
विवश पारदर्शी, झापा
……………………………
१,
न्याय किनबेचको पसल
गोजीमा पैसा भएपछि
सरकार कानुनविद् कमसल ।
२,
भ्रष्टाचारी फटाहाको पाइन
गरिबको निसाफ हरायो
निर्दोषहरू झ्यालखानमा लाइन ।
३,
प्रेम दिवस आयो
पश्चिमा संस्कृति नक्कल
नेपाली युवायुवतीमा छायो ।
चुडामणी देबकोटा, चनपा – १३, काठमाण्डौ
……………………………
१,
बाटो हेर्ने पारेछ
हेर आज निष्ठुरीले
घरबार अन्तै सारेछ।
२,
गाउँघर नै राम्रो
चारैतिर हरियो
हेर गाउँ हाम्रो ।
३,
मेहनती मान्छे भेटिन्छ
गाउँ घरतिर नै
अनुहारमा चमक देखिन्छ ।
कला ढकाल, झापा
……………………………
१,
माया प्रेम प्यारले
बाडुली लाग्दैछ आज
सम्झियो कि यारले ।
२,
हिजो उनैले ढलाए
सोच फेरिएछ आज
मिलेर शिर उठाए ।
३,
जाडो जानै आँट्यो
देखाएर बिहेको प्रलोभन
उसले सतचुर्ण ढाँट्यो ।
त्रिलोचन भण्डारी, मेचीनगर, झापा
……………………………
१,
तिमीसॅंग जिउने चाहना
सेलाउॅंदै गए मेरा,
नानाथरी लायौ बहाना ।
२,
प्रतीक्षाको सिमा नाघ्यो
जुन विश्वास थियो,
सबै भ्रम लाग्यो ।
३,
तिम्रै खुसी अब
जेसुकै गरे हुन्छ,
गर्दिन आस अब।
शंकर कार्की, थाहा नगरपालिका – ३, मकवानपुर
……………………………
१,
रातपछि आउने दिनमा
सुखको माना खाई
दिनभरि अर्थ हिसाबमा ।
२,
प्रणय दिवस आयो
रमाए प्रेमी प्रेमिका
लग्नको चमत्कार छायो ।
३,
पवित्र छ सम्बन्ध
देखाउॅंछौ सबै तिमीले
धेरै भयो दुर्गन्ध ।
एवाइ प्रभात, सहिदभुमि-छेन्ताङ धनकुटा
……………………………
१,
कुन कुरा गर्छौ
ढाँटको बीउ रोपेर
कुन झोली भर्छौ ?
२,
ठुलेले देश चुस्तै
माइलो दाउ हेर्छ
कान्छो पनि दुरुस्तै ।
३,
पैसाको खेलमा दौडियौ
सकेनौ अरू गर्न
जनताको पसिनामा पौडियौ ।
प्रेम थापा “मन”, बागलुङ
……………………………
१,
मनको तिमी मेरो
आत्मादेखि स्वीकार गर्छु
खोज्दा पाइॅंदैन सेरोफेरो।
२,
छोडेर जान्न टाढा
एक्लै पार्दै तिमीलाई
माया बस्यो गाढा।
३,
देख्दा गर्लान् डाहा
सबैको उदाहरण बनौँ
कसैलाई हुन्न थाहा।
अर्जुन प्रसाद चौलागाई, रामेछापः-सुनापति-१(हालः-अमेरिका, बोस्टन)
……………………………
१,
मनमा माया साँचिन्छ
मायाकै भरमा हेर
वंश परम्परा धानिन्छ।
२,
बृहत् मायाको फ्रेम,
सम्पूर्ण प्राणी प्रकृतिमा
करुणा मैत्री प्रेम।
३,
नदुखाउन परोस् मन,
सबैसँग रमाउन पाए
यही ठुलो धन!
दीपा गुरुङ्ग (समभाव), काठमाडौ
……………………………
१,
छैन मन शान्त
आँखाबाट आँसु रसायो
मन भयो भ्रान्त।
२,
उर्लेछ खहरे खोला
प्रेमिका परेछन् स्वार्थी
खोज्छन् धनको झोला।
३,
तीर होइन हानेको
तिमीलाई सुख दिउँला
सधैँ आफ्नै ठानेको ।
राज कुमार राजभण्डारी “खोटाङ्गे”, मध्यपुर ठिमी – ५, संगम कोलोनी भक्तपुर
……………………………
१,
रिस डाहको साटो
मनमा राखौँ सबैले
छातीमा देशको माटो ।
२,
देखेर तिम्रो रूप
आज लठ्ठ भयो
मेरो ज्यान खुब ।
बाबुराम पाण्डे, अर्घाखाँची
……………………………
१,
रहर परदेश जाने
हुन सक्दैन कसैको
दुखेसो लगाउने खाने।
२,
विकासको श्रोत प्रशस्तै
तर निर्यात शून्य
आयात भयो मस्तै।
३,
भ्रष्टाचारको जग पुँजीवाद
कुटामार भाइ भाइमा
कसलाई हुन्छ याद।
सुरेशकुमार पाण्डे, दाङ घोराही – १८
……………………………
१,
मिर्मिरेमै झुलुक्क झुल्कन्छ
लायक बन्दै जाँदा छोटै समयमा चम्कन्छ ।
२,
माइतीले आजै बोलाए
पतिदेवले दिनभरिको काम
एकैछिनमा सक्न अह्राए ।
३,
किन दुब्लाइस् नानी
असन्तोषी बनिस् क्यारे
सन्तोषले मोटायौं हामी ।
नन्दलाल आचार्य, सिद्धार्थटोल, उदयपुर ।
……………………………
१,
झिलिमिली त्यो सहर
हेर्न मन थियो
पुगेन कहिल्यै रहर।
२,
दुस्मनले आँखा तर्ने
खै कहाँ जाउँ
भोकभोकै मर्नु पर्ने।
३,
छैन पानी धारा
विस्वासमा घात लाग्यो
देखेर उनको पारा।
अनुग्रह राना मगर ‘पुष्प’, पाँचखपन नपा – ६, सङ्खुवासभा
……………………………
१,
आकाङ्क्षा सिङ्गापुर सहर
तिलस्मी कुरा रहेछ
फगत महलको रहर ।
२ ,
नरसंहार अपराध जघन्य
आखिर व्यापार भयो
सत्ता शताङ्क जन्य ।
३,
व्यापार सदनदेखि सडक
सबै फाइँफुट्टी मात्र
नाट्य जस्तै तडकभडक ।
प्रद्युम्न चालिसे
……………………………
१,
कविता हाम्रो झिल्का
गासौँ हारमा मिलाई
उनेर पातमा सिन्का ।
२,
सुनेर बुझेर लागौँ
एक दुई हैन
अब पूरै जागौँ ।
३,
फुर्सद भएको बेला
लेखौ व्यथा केही
सुकाउँदै पसिनाको ठेला ।
टिकाराम पुन पुकार, छत्रेश्वरी गाउँपालिका २, सल्यान
……………………………
१,
उज्यालो नखोज आकाशमा
जाँउ हिँड आर्यघाट
रेमिट्यान्स आँउदैछ बाकसमा ।
२,
झुल्कियो मलिलो घाम
रापिलो छैन भने
ताप्नुको के काम ?
३,
उसको मिठो भाषण
उस्कै भाग्य कोर्दै
अहिले जमायो आसन ।
ध्रुव श्रेष्ठ हाल काठमाडौ ।
……………………………
१.
सपना साकार गर्न
खुकुरीको धारमा तिमी
जिन्दगीमा अघि सर्न।
२.
हार पछि जीत
सङ्घर्षको यो बाटोमा
सफलता पाउने रीत।
३.
दुःख पाउनु पर्छ
सुख पाउनको लागि
सफलतामा पाइला सर्छ।
धनुष न्यौपाने, गुठीचौर गाउँपालिका – ४, बिगारे जुम्ला
……………………………
१,
यसरी माया गरौँ
समृद्धि होस् जगत्मा
सकेसम्म भाइचारा छरौँ ।
२,
परायाको यो चाडपर्व
विकृतिहरू छरेर यहाँ
नगर्नु है गर्व ।
३,
सत्यताले पाउनेछ जस
ह्रदयबाटै गरिएमा माया
हरदिन प्रणय दिवस ।
बि.कुलुङ, दार्जिलिङ, रंगबुल
……………………………
१,
गरौँ मेहनत कडा
फल राम्रो हुन्छ
विकास गरा बडाबडा ।
२,
बिग्रॅंदै गयो देश
जाग युवा हो
उठौँ, बदलौँ परिवेश ।
३,
हावा वायुमण्डलमा स्वच्छ
हाम्रो बाँच्ने सहारा
प्राणीको जीवन बच्छ ।
रबि पौडेल, दक्षिण भारत पाण्डेचरि
……………………………
१,
ठुला भाषण गर्छन्
देशको विकास गर्नलाई
विदेशकै भर पर्छन् ।
२,
बाठा अघि सर्छन्
सोझा जनता हजुर
यहाँ भोकभोकै मर्छन् ।
३,
कसको पर्नु भर
अब आफ्नो लागि
आफैँ केही गर ।
अनिता भण्डारी, ताप्लेजुङ
……………………………
१,
काम मोबाइलको खेती
छैन कसैलाई फुर्सद
समयको मात्र क्षति
२,
समय भयो सोखिन
छैन काम धन्दा
जता गयो जोखिम ।
३,
नारीको छुट्टै कथा
घरमा सधैं कचकच
अव्यक्त रह्यो व्यथा ।
लक्ष्मी काफ्ले, लामाचौर, पोखरा
……………………………
१,
बारीमा फुल्यो गुलाफ
ढकमक आज फुल्यो
चौतर्फी चल्यो सुवास !
२,
जिन्दगी खोली बगर
शिखर चुमे भन्दैमा
खुसीले हल्ला नगर !
३,
तराई हरियो जङ्गल
मिलेर बचाउन सकेमा
सबैमा हुन्छ मङ्गल !
आर्त अकुलीन
……………………………
१,
बिहानीको प्यारो घाम,
कठ्याङ्ग्रिने चिसो कति,
लाग्दछ ईश्वर धाम।
२,
चिसो भन्दा भन्दै
जान लाग्यो शिशिर
दिन गन्दा गन्दै।
३,
आजभोलिको समय भन्दै
आफ्नै दिन जान्छ
समय ऋतु गन्दै।
शोभा आचार्य गौतम, काठमाडौँ
……………………………
१,
कोही सहँदैनन् बदनाम
‘राम’ चाहियो बुझिदेऊ
हुन चाहँदैनन् हराम !
२,
दिमाग जनताको नभुटौँ
भनेको केही होइन
मात्रै मातृभूमि नलुटौँ।
३,
फेदैमा सार्‍यो डेरा
ताछेर खाऊ भनेको
बोक्रैसँग खायौ केरा ।
रामप्रसाद पुरी, बादेल, खोटाङ ।
……………………………
१,
नहटाउदा पन्चायत काल
परिवारमा रमाउन खोज्दा,
निकाल्थे शरिरको खाल ।
२,
पचायतको खम्बा ढालेर
ल्याए प्रजातन्त्र सहिदले ,
आफ्नै शरीर गालेर ।
३,
देश सहिदले सजाएको
पन्चायत भङ्ग गराई ,
स्वतन्त्रताक‍ो शिर उठाएको ।
सीमा कार्की समर्पण, ठोरी – ४, मेलचोक, पर्सा
……………………………
१,
डुब्न लागेको बेला
उपकार भन्दा पनि
गर्दा रहेछन् हेला ।
२,
विकृत नगरौँ रित
ढाँट छलकपट गरेर
हुँदैन देशको हित ।
कृष्णकुमार वैद्य, बनेपा ९, काभ्रे
……………………………
१,
तिम्रो चोखो माया
हराएपछि यहाँ म
चिनिनॅं आफ्नै छायाँ ।
२,
थाके याहाँ चोटले
बदले पछि तिमी
पैसै पैसाको नोटले ।
३,
खुशीहरू सबै टुटेपछि
बाँच्न गाह्रो भयो
प्रिय सम्बन्धहरू छुटेपछि ।
भिम लिम्बू प्रयास, रिमबिक दार्जिलिङ
……………………………
१,
तिम्रै यादले सतायो
बिर्सन कहाँ सक्छु
झनै देह ततायो ।
२,
सुन मेरो कुरा
कर्तव्य भुल्नु हुँदैन
हुनेछ सपना पुरा !
३,
भगवानको भक्ति गर
धर्मले शान्ति मिल्छ
पाप कर्ममा नपर!
मन्दिरा सेढाई, मलेखु, धादिङ
……………………………
१,
छैन जाँगर हातमा
देखेर देशको अवस्था
लाग्दैन निन्द्रा रातमा ।
२,
रोजगार पाउने आसमा
बसेका युवा जमात
गाडिए विदेशको भासमा ।
पद्मा काश्यप पाण्डे, मोरङ
……………………………
१,
साहित्य रच्ने चाहाना
निराश यो जीवनको
दु:ख भुल्ने बहाना ।
२,
बस्ने छैन आरामले
चलेसम्म यो देह
सक्रिय सधैँ कामले ।
ताराप्रसाद चापागाईँ, धुनिबेसी
……………………………
१,
राजनीतिको हुन्छ दल
नेताहरू मिलेर सधैँ
समस्याको पूरा हल !
२,
काममा छैन चाल
परदेशी जिवनमा नसोध्नु ,
आमा मेरो हाल !
……………………………
३,
परिश्रम अनुसारको फल
गर्नुपर्ने हामीले सधैँ
मेहनतीमा निरन्तर बल !
श्री कृष्ण धामी, सुन्दर सुदूरपश्चिम – बझाङ
……………………………
१,
दार्चुलाका सुरम्य पाखाहरू
हिजोआज किन होला,
सुनिॅंदैन हाक्पारे भाकाहरू।
२,
तिखो वचनको गोलीले,
लथालिङ्गै पार्छ सम्बन्धहरू,
नसोची बोलेका बोलीले।
३,
तरकारी मिठो नुनले,
सधैँ ख्याल राख्ने,
वैरी जित्नु गुणले।
अनमोल राई
……………………………
१,
सुनौलो छ सन्सार
मायाको जालले जेलेको
चल्नु त्यसै अन्सार ।
२,
प्रणय दिवस आयो
अनुनय विनय गरेर
माया पिरती लायो ।
३,
प्रणय रहोस् सधैँभरि
वर्षमा एकदिन होइन
माया होओस् यसैगरी ।
गुणनिधि घिमिरे, अमेरिका
……………………………
१,
बढ्यो झिल्का लहर
स्रष्टा अनि पाठकले
पुर्‍याऔँ गाउँ सहर l
२,
रमाउन आएको सहर
हार्दिकता जीवित नदेख्दा
हरायो भएभरको रहर l
३,
याचकप्रति देखाउछन् दाँत
कसैले देख्दैन सहरमा
निमुखा जनको आँत l
बाबुराम गौतम, गुल्मी
……………………………
१,
साहित्य सिर्जनाको धरा
विभिन्न विधामा उब्जाउनु
साहित्यकार कुना कन्दरा
२,
साहित्यमा नशा लागेको
मनका भावना अनेकौँ
बाहिर निस्कन चाहेको
३,
जिन्दगीको बेफूर्सद हुँदा
देशमा रहेको विकृति
विसङ्गति मनमा छुँदा ।
भगवती दवाडी, दमक,झापा
……………………………
१,
साहित्य सिर्जना हाम्रो
विभिन्न साहित्यकार मिली
जगेर्ना गरौँ राम्रो।
२,
लेख्दैछु झिल्का म पनि
अग्रजहरूको कविता पढ्दै
जानी नजानी भए नि ।
३,
कसो भो जानकारी पाऊँ
गल्ती औंल्याई दिनु होला
लेख्नलाई धेरै छन् ठाउँ।
सरस्वती श्रेष्ठ, इटहरी
……………………………
१,
जीवन फूलरूपी काँडा
मेहनत गर तिमी
लक्ष्य छैन टाढा ।
२,
अनेकौं शक्ति धाम
यो सुन्दर देश
नेपाल हो नाम ।
३,
काँधमा छ जिम्मेवारी
बाबा मेरो धरोहर
एक्लै बोक्छन् भारी ।
शशीश्री आचार्य, बौद्ध कुमारीगाल, काठमाडौं
……………………………
१,
समय नफाल खेर
रिसले खान्छ आफुलाई
अटेर नगर धेर ।
२,
बनेर ज्ञानी जन
बस तिमी समाजमा
देखाऊ न सहयोगीपन ।
३,
नराख पाप मनमा
अर्को जन्ममा होइन
पाइन्छ यही जन्ममा ।
सरिता सेढाई, धादिङ
……………………………
१,
पकाईयो पिरो चुसुक्क
खाइयो तिमी आएनौ
बाडुल्की लाग्यो कुटुक्क ।
२,
मुटु थर्किने हल्लाले
आफ्नोलाई फकाउने अर्कीलाई
हिर्काउनु पर्ला डल्लाले ।
३,
घरकी लक्ष्मी घरैमा
भागेर पुग्ला कतिन्जेल
समाज जहानको डरैमा ।
कमला पौडेल, चा न पा भक्तपुर
……………………………
१,
विश्वास नगर्नु मायाको
यथार्थ विपरित भए
अनर्थ हुन्छ कायाको।
२,
प्रेमको भाका भोला
जिन्दगीको सार, फेरि
पाउँदैन मानव चोला।
३,
मौसम आयो प्रेमरोगीको
गुलाफ फूल बोकेर
तमासा हेर्नु जोगीको।
मोती सुब्बा, दार्जिलिङ, भारत
……………………………
१,
जीवन सार्थक मायाले
एक अर्काका सहारा
सितल पिपल छायाले।
२,
नघुलोस् स्वार्थको भेल
बन्नेछ सुन्दर घर
निष्कपट आपसी मेल।
३,
सुन्दर परेवा जोडी
जीवनमा शान्ति छर्दछन्
जाँदैनन् माया तोडी।
सुस्मिता अधिकारी, काठमाडौँ
……………………………
१,
नगरौँ कसैले हेला।
पौरख गरि खानेको
हातमा हुन्छ ठेला ।
२,
पेटलाई चाहिन्छ माम
जीवन चलाउन सबैले
गर्नुपर्छ केही काम ।
३,
गर्नहुन्न कसैले चोरी
सुन्दर हुन्छ पौरखी
बुझ यति छोराछोरी ।
रुना कर्माचार्य दाहाल, चितवन
……………………………
१,
घुम्तीमै मोटर अड्कियो
सँगै जान्छु भन्थे
यात्रा विचमै टुँगियो ।
२,
बह पोख्न पाइएन
भए वर पर
तैपनि विरही गाइएन ।
हरिगोपाल प्रधान, काभ्रे पलाञ्चोक, बनेपा – १४, साँगा
……………………………
१,
गुलाब फूल फुलेको
प्रेम सप्ताह चलाई
संस्कृति आफ्नो भुलेको।
२,
बाँधिए झुठो वाचाले
वास्तविक जीवन बुझ्दैनन्
आजका आला काँचाले।
३,
पश्चिमी भेल संस्कृति
अॅंगाल्दै विकृति फोहोर
चुर्लुम्म डुबे नेपाली ।
सरस्वती श्रेष्ठ, रुपन्देही बुटवल
……………………………
१,
हिमाल पहाड तराई
एउटै हामी नेपाली
कोही हुन्न पराई ।
२,
साझा फूलबारी हाम्रो
रङ्गीचङ्गी फूलहरु फुलेका
आहा कति राम्रो ।
बुद्धिमान दनुवार (सुरुङ्गेली कान्छो ), कनकाई ४ झापा
……………………………
१,
समान हामी भएर
झिल्का काव्य लेखन
झिल्का काव्यशाला गएर ।
२,
नपार्नु मुखले ठिक्क
लेख्दै जाऊँ सलल
नहुनू है दिक्क ।
३,
नमस्ते सबैमा गर्दछु
झिल्का समाज हामीमा
झिल्का कविता भर्दछु ।
बेदु न्यौपाने
……………………………
१,
गर्छौ मीठा कुरा
भित्रभित्रै चलाई दिन्छौ
धारिलो त्यो छुरा
२,
देउरालीमा पाती भाकेर
हिॅंड्छु म जीवनभरि
देशलाई शिरमा राखेर
३,
मझेरीमा दियो जलेन
श्रम सीप चल्यो
पानी किन चलेन ?
डम्बर थामी ‘अनुपम’, कालिन्चोक गा. पा. -६, दोलखा
……………………………
१,
मिठाई दिई भुल्याइ
सुटुक्क कहाँ लुक्छौ
कति जानेको छुल्याइ ।
२,
रमाऊ तिमी रमाऊ
सबलाई झुक्याएर अझै
कमाऊ तिमी कमाऊ ।
३,
मुसो बनी पसेर
हात्ती बनेर निस्कन्छ
खान्छ घुँडा धसेर ।
रचना प्रतीक्षा , ललितपुर

::::::::जय झिल्का साहित्य ! ::::::::::

साताका उत्कृष्ट झिल्का- ४

१ फाल्गुन २०८०, मंगलवार १०:२३ मा प्रकाशित

साताका उत्कृष्ट झिल्का कविताको चौथो शृङ्खला सम्पन्न भएको छ । झिल्का साहित्य समाज नेपालको आयोजनामा उक्त शृङ्खला सञ्चालन गरिएको हो । यो शृङ्खला हरेक हप्ता सञ्चालन गरिने यसका परिकल्पनाकार वसन्त अनुभवले बताउनु भयो । झिल्का कविताको उन्नयन र प्रवर्द्धन गर्ने हेतुले यस शृङ्खलाको सुरुवात गरिएको उहाँले बताउनुभयो ।

यस शृङ्खलाका लागि हरेक हप्ताको आइतवारदेखि शनिवार अपरान्हसम्म झिल्का कविता फेसबुक समूहको भित्तोमा प्रेषित गरिएका झिल्का कविताहरू मध्ये उत्कृष्ट तीन जना झिल्काकारहरूका ३/३ झिल्काहरू छ्नोट गर्ने गरेको शृङ्खला संयोजक/झिल्का कविता अभियन्ता धनुष न्यौपानेले बताउनुभयो ।

साताका उत्कृष्ट झिल्का कविता शृङ्खला- ४ का लागि झिल्काकार त्रय गुणनिधि घिमिरे, प्रद्युम्न चालिसे र सीमा कार्कीका उत्कृष्ट झिल्का कविताहरू छनोटमा परेको संयोजक न्यौपानेले बताउनुभयो ।

साताका उत्कृष्ट झिल्काहरू

१.
झिल्का साहित्यको जय
झट्का हानौँ कुरीतिहरूलाई
नरहोस् कसैको भय !
२.
निरन्तरता रहोस् सधैंभरी
सजिलो तरिकाले सधैँ
लेखिरहनु होला यसैगरी !
३.
नौँ शब्दको कविता
चम्किरहोस् ज्योतिर्मय बनेर
जबसम्म रहन्छन् सविता ।
✍️
गुणनिधि घिमिरे, अमेरिका
~~<•>~~

१.
साहित्यमा उदायाे झिल्का
व्यङ्ग्य हैन यथार्थ
भ्रष्टलाई टिपेर मिल्का !
२.
राजनीति देशकाे सेवा
झुठो खेती फगत
रगतको आहालमा मेवा !
३.
जीवन आशाकाे बाटाेमा
हामी जिउने गर्दछौँ
आफ्नाे जन्मभूमिकाे माटाेमा !
✍️
प्रधुम्न चालिसे
~~<•>~~

१.
राम्रो देखिने कोट
इमानदारी मान्छेलाई मात्र
सबैले पुर्‍याउने चोट ।
२.
इमानदार सधैँ लडे
बढेर घुसखोरी यहाँ
कालाबजारी सर्वत्र बढे !
३.
बोली भएन पूरा
आफ्नै स्वार्थ हेरी
विकास सबै अधुरा !
✍️
सीमा कार्की
~~<•>~~

साप्ताहिक झिल्का लेखन अभ्यास शृङ्खला- ०३

२५ माघ २०८०, बिहीबार ०७:५८ मा प्रकाशित

साप्ताहिक झिल्का लेखन अभ्यासको तेस्रो शृङ्खला आइतवार सम्पन्न भएको छ । झिल्का साहित्य समाज नेपालको आयोजनामा यो अभ्यास शृङ्खला हरेक हप्ता सञ्चालन हुने गर्दछ ।

साप्ताहिक झिल्का कविता लेखन अभ्यासका विगतका शृङ्खलामाझैँ यसपटक पनि सहभागीहरूको निकै उत्साहप्रद सहभागीता रहेकोे थियो । जसमा नेपाल, भारत, भुटान लगायत विश्वका विभिन्न देशमा रहेर नेपाली भाषा, साहित्यलाई निरन्तर माया गर्नुहुने ५३ जना झिल्काकारहरूको सहभागीता रहेकोे थियोे ।

सहभागी झिल्काकारहरूका उत्कृष्ट झिल्काहरू-
……………………………
१,
जल, जमिन, जङ्गल
सारा प्राणी जगत्मा
चाहिन्छ हरेक पल ।
२,
स्वास्थ्य अमूल्य धन
आफ्नो हेरचाह आफैँ
जहाँ झल्किन्छ आफ्नोपन।
३,
जूनको तिमी भ्रूण
भविष्यको आँगन उज्यालो
सौन्दर्यमा देखिनॅं अवगुण ।

म्यामराज राई, भोजपुर
………………………………………
१)
प्रेम सुन्दर फूल
अनुपम उपहार ईशको
सुख आनन्दको मूल !
२)
केवल सच्चा कर्ममा
हुन्छ ईश्वरको प्राप्ति
शान्ति र मानवधर्ममा !
३)
गरेमा असल काम
फैलन्छ सर्वत्र कीर्ति
चम्कन्छ तिम्रो नाम !
वसन्त अनुभव, घोराही, दाङ
………………………………………
१.
हातमा हात मिलाऔॅं
गरिब दुखी असहायलाई
हक अधिकार दिलाऔॅं ।
२.
छोडौँ कुरा जाली
भनिहाल कहिले बन्छौ
मेरो दिलको माली ।
३.
मेरी सानी नानी
धेरै चकचक नगर
हुनुपर्छ साह्रै ज्ञानी ।
डम्बर थामी ‘अनुपम’, कालिन्चोक गा. पा. -६, दोलखा
………………………………………
१.
विक्षिप्त सोचको धनी
हाम्रो समाजमा निहित,
आधुनिक युगमा पनि।
२.
भ्रष्टाचार विद्यमान छन्
सरकार भए सालिक,
मौलायो कालोबजारी झन्।
३.
वन राष्ट्रिय धन
केवल नामको भयो,
व्यापारी भए सज्जन।
पृथक प्रकृति, झापा
………………………………………
१
देश सङ्कटमा गयो
भ्रष्टाचारी फैलिए यहाँ
सङ्घीयताले टुक्रा भयो।
२
महॅंगीको मारमा हामी
देशविहीन जस्तै भयौँ
समस्या बुझेको दामी।
३
एउटै झण्डा उठाऔॅं
सचेत बनेर हामी
दुष्टको चाल बुझाऔॅं ।
सुरेशकुमार पाण्डे, दाङ घोराही १८
………………………………………
१,
हुँदैन भरोसा भर
फुट्छ सिसा जस्तै
यो सपनाको घर।
२,
सपनाको भ्रममा परेर
जीवन यो बाँचिरहेछु
झुठको खेती गरेर।
३,
भरोसा आस्था विश्वास
जीवनमा महत्त्व राख्ने
त्यही हुनेरहेछ खास।
नवशिला, नवदेव मार्ग, लालभित्ती, मोरङ।
………………………………………
१
आँगन काग करायो
सुनेर किन किन
यो मनै डरायो !
२
फुलेका बेली चमेली
प्रकृतिका सौम्य सौगात
बस बैँस समेली !
३
जीवन भिर पाखामा
चाहिने माया पिरती
खुसीले फुल्छ आँखामा !
आर्त अकुलीन
………………………………………
१,
भन्छन् पढ्न आउँछ
नाम लेख्न सित्तैमा ,
सरस्वती पुजामा पाउँछ!
२,
हामीले आस राखेर
पूजा गर्छौं सधैँ ,
माता सरस्वतीलाई भाकेर ।
३,
शिरमा रहेमा हात
पूरा मनका कुरा,
पाइन्न जीवनमा अघात ।
सीमा कार्की ‘समर्पण’, ठोरी – ४, मेलचोक, पर्सा
………………………………………
१.
छन् कति बेरोजगार
देशको प्रमुख समस्या
जनतामा पर्‍यो मार।
२.
कसरी रोजगार दिन्छन्?
बाहिरी सहयोग पनि
घुमाएर आफैँ लिन्छन्।
३.
डाडुपन्यु तिनकै हातमा
जनलाई मात्र देखाई
दलहरू लिई साथमा।
अर्जुन प्रसाद चौलागाई, रामेछापः-सुनापति-१(हालः-अमेरिका,बोस्टन)
………………………………………
१,
खोलो सुसाउँछ अगाडि
बाँधको व्यवस्था छैन
बुद्धि फर्कियो पछाडि ।
२//
उमेरको कुरा नगर
ढुङ्गा पच्ने गर्थ्यो
रेली खोला बगर ।
३//
हजारौं हजार सुनाए
जिन्दगीको कथा व्यथा
समाधानको बाटो भुलाए ।
अम्बिका अधिकारी, झापा बिर्तामोड
………………………………………
१,
हेरेर हिमाल अटल
देश नेपाल शान्तिको
मनै बनाउँछ चञ्चल ।
२)
युवा हिॅंडे खाडी
चिल गाडी चढेर
बाँझो भो खेतबारी ।
३ )
घरको भित्तो गलेर
ढलेर कति गए
रुन्छ मन जलेर ।
इन्दिरा देवकोटा, कपिलवस्तु
………………………………………
१
गाउँमा अनिकाल आयो
घरमा खान नहुनेले
धेरै दु:ख पायो ।
२
भ्रष्टाचार बढेको बढ्यै
सोझा निमुखा जनता
जहिले हेरेको हेर्यै ।
३
नेताका कुरा जाली
रोजगारी दिलाउँछौ भन्दै
बजाउन लाउने ताली।
कला ढकाल, झापा दमक
………………………………………
१,
जीवन घाम-छायाँ
मन संयमित राखौँ
बाटा मिल्दछ दायाँबायाँ ।
२,
चाहिन्छ लक्ष्य निरन्तरता
धैर्यता गरेको सफल
जित सदैव तत्परता ।
३,
आस्था प्रभु माया
जीवन यात्रा सफल
पायौँ मानिस काया ।
कार्की डिबी माकुम, सुनवल-४, नवलपरासी
………………………………………
१
दिएर अधिक ध्यान
समृद्ध बनी बाँचौँ
बढाऔॅं सिपयुक्त ज्ञान ।
२
पैसा प्रतिष्ठा पद
समालेर राख्न सकौँ
ननाघोस् कहिल्यै हद ।
३
मनको मैलो फालेर
उठौँ जुटौँ शानले
काँधमा काँध हालेर ।
त्रिलोचन भण्डारी, मेचीनगर, झापा
………………………………………
१,
जिन्दगीले यात्रा बनायो
बलिया साथ रहेनन्
सामन्तीले खेत खनायो ।
सोमनाथ लुइटेल “रवि पाल्पाली”
………………………………………
१,
युवाशक्ति विदेश जाने
युवाले स्वीकृति माग्दा
बन्दुकको गोली खाने ।
२,
हातमा राहदानी बोकेर
लागे विदेश युवा
तमसुकमा सनाखत ठोकेर ।
३,
आफ्नो औकात नभुल्नु
बिनाकाम भौँतारिनु हुन्न
दूतावासमा स्पष्ट खुल्नु ।
चुडामणी देबकोटा, चानपा – १३, काठमाडौ
………………………………………
१,
चिसो चिसो बतास
छैन लुगा कपडा
मन सारै हतास ।
नागेन्द्रप्रसाद यादव
………………………………………
१.
शान्तिको दीप बालौँ
हरपल अगाडि बढ्दै
गन्तव्यको पाइला चालौँ।
२.
सुरम्य अटल हिमाल
देश शान्ति बुद्धको
सुन्दर शान्त विशाल ।
३.
झुटको खेती गरेर
कति दिनसम्म टिक्ला
आँखामा छारो भरेर ।
केसर बोहरा ‘सङ्घर्ष’, सुदूरपश्चिम अछाम (हाल भारत)
………………………………………
१.
रवाफको बीउ रोपेछौ
लोभी रहेछौ बुझियो
आफ्नै कर्तुत छोपेछौ ।
२.
भूत तिम्रो गइसक्यो
बितेका कुरा नगर
वर्तमान पनि भइसक्यो ।
३.
सक्छौ अगाडि सर
निर्देशक बन प्रगतिपथमा
सक्दैनौ हल्ला नगर ।
प्रेम थापा “मन”बागलुङ
………………………………………
१,
लेक बेँसी डुल्दै
आयो लोभी भॅंवरो
फूलको रसमा भुल्दै ।
२,
मौरी भुल्यो रसैमा
जाऔॅं हिॅंड मायालु
सरर मिनी बसैमा ।
बुद्धिमान दनुवार ‘सुरुङ्गेली कान्छो’, कनकाई ४ झापा
………………………………………
१
न पच्छ हाँसो
कस्तो यो समाज?
न पच्छ गुनासो ।
२
उत्ताउलो खुसी बाँड्दा,
नबोले हुने घोसे
अधैर्य आँसु झार्दा!
३
तिम्रो जस्तै मेरो
कहाँ मन बस्छ
सधैँ एउटै घेरो ।
दीपा गुरुङ् ‘समभाव’, बुनपा काठमाडौ
………………………………………
१.
गरिबी बाध्यता बन्यो
आत्महत्या गर्नु भन्दा
युद्धमा मर्छु भन्यो ।
२.
युद्ध भूमिमा होमियो
नेपाल आमाको सन्तान
अस्तायो वीर कहलियो ।
ताराप्रसाद चापागाईँ, धुनिबेसी
………………………………………
१,
गरेर नकाम अति
ढुक्क भएर बसे
हुन्छ एकदिन क्षति ।
२,
नाटक माथि नाटक
थाल्यौ गर्न भने
नाटकनै होला घातक ।
३,
सुकिलो छ लुगाभित्र
लागेछ कालो दाग
सुन्दा कस्तो विचित्र ।
ध्रुव श्रेष्ठ, हाल – काठमाडौ
………………………………………
१//
प्राणी जगत्को बास्सा
मार्ने जागाउने आशामा
प्रकृतिको अदृश्य खास्सा ।
२//
तिम्रो बानी मीठो
पिठो पिसी ल्याउँछु
जङ्गलमा खोज्दै गिठो ।
३//
जनजीविका राम्रो चलाउनु
बाल्नु घरमा आगो
उत्कृष्ट नारी कहलाउनु ।
टिकाराम पुन पुकार, छत्रेश्वरी गाउँपालिका – २, सल्यान
………………………………………
१)
देश अप्ठ्यारो मोडमा
छ आर्थिक मन्दी
सरकार लुट्ने होडमा ।
२)
मिलेर फालौँ सङ्घीयता
यसले बनायो खलबल
बढाऔॅं देशमा आत्मीयता ।
३)
सिमानामा काँडेतार लगाऔॅं
विदेशीले सिमा मिच्यो
दलालहरू देशबाट भगाऔॅं ।
रबि पौडेल, दक्षिण भारत पाण्डेचरि
………………………………………
१,
चल्यो बतास रनवन
शितल छहारी चौतारीमा
आनन्दले भरियो मन।
२,
फूल फुल्यो वनैभरि
आहा ! कति राम्रो
बासना चल्यो मनैभरि ।
३,
नासेर जाने धन
अरूलाई दिन्छु भन्छु
मान्दैन यो मन।
अनुग्रह राना मगर ‘पुष्प’, पाँचखपन नपा – ६ संखुवासभा
………………………………………
१,
सानोतिनो नठान्नु सिप
निरन्तरताले उर्जा थप्छ
जगाएर उज्यालो दीप ।
२,
खोज बरु ओखतीमुलो
कसैले थुतुनो चलाउँदैमा
बल्दैन निमुखाको चुलो ।
कृष्णकुमार वैद्य, बनेपा – ९, काभ्रे
………………………………………
१.
कुक्रुक्क पर्दथ्यो पाडो
अहिले हराएछ सायद
वनवास गयो जाडो ।
२.
जन्माउने एक हुन्छन्
सपना देख्नु राम्रो
हुर्काउने अनेक हुन्छन् ।
३.
नाम खोजेँ मैले
साहित्यको साथ पाएर
बल्ल भेटेँ अहिले ।
नन्दलाल आचार्य, बेलका-२, उदयपुर ।
………………………………………
१,
गयो अब जवानी
बाँच्नु मन भए
खानामा अपनाउनु सावधानी ।
२,
कति अचम्मको जोस
उमेरले नेटो काट्यो
अब पुर्‍याउनु होस ।
३,
ढकमक्क चारैतिर फूल
सुन्दर नेपाल बनाउनु
फुटाऔॅं विकासको मूल।
राज कुमार राजभण्डारी ‘खोटाङ्गे’, मध्यपुर ठिमी- ५ संगम कोलोनी भक्तपुर
………………………………………
१,
अहम्ता छ मनभित्र
राम्रो मात्र आफू
संसारका मान्छे विचित्र ।
२,
सपना हुने साकार
झिनो आस एउटा
छैन खुसीको बजार ।
संगीता खरेल, चन्द्रागिरी – ८, काठमाडौं
………………………………………
१
तिमी नदुखाऊ मलाई
चोट दिन नखोज
थकित घाइते बनाई।
२
स्वार्थको यो संसारमा
इमानदारी भएर बचाऊ
कुनियत बिक्दैन बजारमा ।
राज कुमार कार्की, कटारी-१, उदयपुर ।
………………………………………
१/
हामी हौ साथी
सफा छ दिल
चौडा छ छाती ।
२/
धर्ती आकाश पताल
जोडेको हुन्छ प्रेममा
ठान्न हुन्न बेताल ।
३/
प्रकृति सुन्दर सृष्टिमा
सागर पहाड विचित्र
देखिन्छ जगत् दृष्टिमा।
विवश पारदर्शी, झापा
……………………………………
१,
खोला बाँधेर हिउँदमा
सहर बनाई रमाएका
वर्षा लागेपछि डुबानमा ।
२
उड्छन् चरी ढुकुर
घरको निदालमा गुँड
नाच्छन् वनमा मयूर ।
३
पहाडी खेत तरेली
रमाइलो लाग्छन् दृश्य
छिमेकी गर्ने परेली ।
भगवती दवाडी
……………………………………
१,
पृथ्वीको मुटु मानिन्छन्
सिमसारलाई स्वच्छता राखौँ
पर्यटकहरू आफैँ तानिन्छन् ।
२,
सिमसार क्षेत्रका स्थलहरू
स्वच्छ हराभरा राख्नुपर्छ
बढ्नेछन् उत्साहजनक अरू ।
३,
सिमसार दिवसको शुभकामना
पर्यटक अझ बढोस्
यही हाम्रो चाहना ।
हरिनारायण चौधरी, कबिताहरी, सुन्दर हरैंचा – १, मोरङ
……………………………………
१,
आमाको मिठो बोली
सधैँभरि देख्न पाउँ
सुन्दर गुनिउॅं चोली।
२,
तिम्रो पाए साथ
जति बेला हुन्छ
दु:ख सुखमा हात ।
३,
खेतमा तरकारीको बारी
पसलमा छैन हजुर
दु:खमा पैसाको भारी !
श्री कृष्ण धामी, बझाङ
……………………………………
१,
गुराँस फुलेर वन
लाली छायो पाखाभरि
हर्षित बन्यो मन।
२,
कफी कोपिला चाँप
फूल फुलेर सेताम्मे
वसन्तको नौलो छाप।
३,
सेताम्मे चाँप फुलेको
सेतो केश सम्झेर
निर्मोहीले चट्टै भुलेको।
मोती सुब्बा, दार्जिलिङ, भारत।
……………………………………
क)
सितन भैंसीको सुकुटी
राखेर चुस्की लिॅंदै
रित्याए राष्ट्रिय ढुकुटी l
ख)
पारे देशलाई खोक्रो
ढुकुटीको रस चुसी
भरे आआफ्नो धोक्रो l
ग)
सुशासनमा लाग्यो बिर्को
जनताको त्यो आशामाथि
निरन्तर पर्यो चिर्को l
बाबुराम गौतम, गुल्मी
……………………………………
१.
जिन्दगीले कहिले सतायो
मात्दिनॅं भन्दा पनि
भलिभाँती दिएर मतायो ।
२.
कहिले असल जनायो
आफू नबोल्दा पनि
‘राम्रो तपाईं’ भनायो ।
३.
बिचको असल सफल
हेर्नुस् आफ्नै आँखाले
गुलाफ राम्रो कमल ?
रामप्रसाद पुरी, बादेल, खोटाङ
……………………………………
१,
तताउनु पर्छ सडक
भ्रष्टाचार अति भयो
नेताले देखाए चटक।
२,
गरिबी धेरै मौलायो,
सहनै नसकेर जन
सडकमा बोल्न आयो।
३,
देश बचाउन जागौँ
माया गरेर देशको
सुधारको बाटो लागौँ।
होम प्रसाद नेउपाने, धरान,सुनसरी
……………………………………
(१)
तिम्रो चोखो मायाले
दर्दहरू हुन्छन् निको
नजिकै हुँदा कायाले ।
पद्मा काश्यप पाण्डे, मोरङ
……………………………………
१,
मेरी मायाकी खानी
धन्य मेरी आमा
त्यसकारण म भाग्यमानी ।
२,
तिम्रो औॅंलाको स्पर्श
लाग्छ कति प्यारो
त्यो हर्षित परामर्श ।
३,
किन्न मिल्दैन लाखमा
अर्ती, आड, आसिक्
बाँचिरहूँ तिम्रो काखमा ।
कमला पौडेल, भक्तपुर चा न पा
……………………………………
१.
मैले चाहेँ तिमीलाई
तिमीले मलाई चाह्यौ
समाजको मन जलाई ।
२.
सत्य बोल्ने बानी
छानी छानी झुट
सुखले जिउँला जवानी ।
३.
मन कस्तो कस्तो !
पैसा जस्तो लाग्छ
सबैभन्दा त्यही सस्तो ।
शशी आचार्य
……………………………………
१,
सोह्रमा नागरिकता पायो
हिॅंड्यो बेरोजगारी छल्न
सबै परदेशतिर धायो ।
२
सङ्घर्ष जीवनको पाटो
सहेर घामपानी ठेस,
फैलिन्छ सफलताको बाटो
३
बढेको छ घमण्ड ,
भ्रष्टाचारको कालो धनमा,
दिॅंदैनन् कसैले दण्ड ।
भुपेन्द्र राना मगर, धादिङ
……………………………………
१,
जीवन हो फूल ,
जहाँ भमरा भुल्छन्
अब नगरौँ भुल ।
(२)
फूलमा रस छैन,
न केही बास्ना
कोपिलामै अनर्थ हैन ?
जी.वि.चिन्तन घोराही- १४, दाङ
……………………………………
१.
सात समुद्र पारि
दौडिए युवा जमात
बोकेर सपनाको भारी।
२.
स्वदेशको बाँझो बारी
फुल्यो ईलामे झार
बन्यो तितेपाती घारी।
३.
स्वदेशमै फल्छ मेवा
पौरखी हात चलाए
दिनु सके टेवा।
बिके मुखिया, दार्जिलिङ भारत।
……………………………………
१.
पढेको काम लाग्दैन
जस्तो लाग्दैछ अचेल
मनको पिर भाग्दैन ।
२.
के गर्नु सोचेर ?
हरदिन बदलिँदै छ
समय सधैँ गनेर ।
३.
समय अवश्य पर्खन्छु
दुःखले कति भिज्नु
भोलिबाट टाढै तर्कन्छु ।
प्रकाश धमेना क्षेत्री ‘ज्योति’ (हाल – चितवन)
……………………………………
१,
मन मरेपछि आस
कोही यहाँ कहिल्यै
नलाग्दो रहेछ खास ।
२,
सफा होस मन
झुटो नबोल कहिल्यै
असल मान्छे बन।
३,
तिम्रै बन्छु भनी
धोका दियौ निष्ठुरी
आज अर्कैको बनी ।
अनिता भण्डारी, ताप्लेजुङ
……………………………………
१)
नेपाल हाम्रो देश
सुन्दर अनि शान्त
भेषभूषा फरक परिवेश ।
२)
सगरमाथा हाम्रो शिर
बिनागल्ती कोही नझुक्ने
नेपाली हामी वीर ।
३)
प्राकृतिक सुन्दरताको धनी
गर्व लाग्छ मलाई
आफू नेपाली भनी ।
रुना कर्माचार्य दाहाल, चितवन
……………………………………
१)
निकै देखियो चुरीफुरी
कसलाई फसायौ आजकल
सुनाउन ए ! निष्ठुरी !
२)
आँखामा गाजल पोतेर
देख्छु निकै चम्केको
जालीले शरीर छोपेर !
लुम्बिनी साहित्य प्रतिष्ठान, नेपाल
……………………………………
१
उज्यालो बनाउॅंछ शिक्षाले
जीवनको अस्तित्व बुझौँ
अमर बनिन्छ दीक्षाले।
२
प्रश्नको लाग्दछ थुप्रो
खोज्दा खोज्दै उत्तर
बन्छ शरीर कुप्रो।
३
प्रविधिको उपयोग जानेमा
मानव बन्छन् खुसी
मनको सन्तोष छानेमा।
सुस्मिता अधिकारी ,काठमाडौँ
……………………………………
१ ,
जब शिशिर लाग्यो
तन मन सबै
चिसोले थुरथुर काँप्यो ।
२ ,
अब वसन्त आउँछ
कोइलीको गाना सॅंगसँगै
वृक्षमा हरियाली छाउँछ।
हरिगोपाल प्रधान, काभ्रेपलाञ्चोक, बनेपा – १४, साँगा बजार
……………………………………
१,
मेरो मनको कुना
थाहै नपाइ फुस्केछ
तिमी बाँधिदेऊ तुना ।
२,
चिसोले साह्रै सतायो
मन मौसम उस्तै
निस्ठुरीको यादले अटायो ।
३,
तलतल लाग्यो अम्मल
धेरै आशङ्का किन ?
खोजी हुँदा कम्बल ।
सरस्वती भट्ट, सिराञ्चोक -५, गोरखा (हालः राइनास-१, लमजुङ)
……………………………………
(१)
गर्नु सबको भलाइ
गल्ती हुँदा कहिलेकाहीँ
माफ देउ मलाई ।
(२)
मलाई निरास बनायौ
छोडेर गयौ तिमी
झुटको खेती खनायौ ।
(३)
सम्बन्ध बढाऔॅं हामी
सबैको आँखा अगाडि
बन्नुपर्छ सबैभन्दा नामी ।
उर्मिला केसी, धनकुटा

::::::::जय झिल्का साहित्य ! ::::::::::

साताका उत्कृष्ट झिल्का कविता- २

१५ माघ २०८०, सोमबार १९:४१ मा प्रकाशित

साताका उत्कृष्ट झिल्का कविताको दोस्रो शृङ्खला सम्पन्न भएको छ । झिल्का साहित्य समाज नेपालको आयोजनामा उक्त शृङ्खला सञ्चालन गरिएको हो । यो शृङ्खला हरेक हप्ता सञ्चालन गरिने यसका परिकल्पनाकार वसन्त अनुभवले बताउनु भयो । झिल्का कविताको उन्नयन र प्रवर्द्धन गर्ने हेतुले यस शृङ्खलाको सुरुवात गरिएको उहाँले बताउनुभयो ।

साताका उत्कृष्ट झिल्का कविता शृङ्खला- २ का लागि झिल्काकार त्रय भवानी पोखरेल, दीपा गुरुङ र कला ढकालका उत्कृष्ट झिल्काहरू छनोटमा परेको संयोजक न्यौपानेले बताउनुभयो ।

[१] भवानी पोखरेलका उत्कृष्ट झिल्काहरू

१.
मनकाे गाँठाे फुकाएर
मलाई दिलमा राख्नु
यसाे कतै लुकाएर ।
२.
खाेज्दा कतै नभेटिने
भेटेकाे ठाउँमा जाँदा
झल्काे केही नमेटिने ।
३.
हिँड्नू आफ्नै बाटाेमा
जहाँ गए तापनि
फर्किनू यही माटाेमा ।
✍️
भवानी पोखरेल
कपिलवस्तु

[२] दीपा गुरुङका उत्कृष्ट झिल्काहरू

१.
जोख्दा तोला तोला
शब्द छानी छानी
गल्ती नगर्नु होला ।
२.
भमरा भुल्छ रसमा
समय हुन्न साथी
कसैको नि वशमा ।
३.
डर छैन हेर
मृत्यु देखी पनि
जीवनको दिशा फेर ।
✍️
दीपा गुरुङ
काठमाडौँ

[३] कला ढकालका उत्कृष्ट झिल्काहरू

१.
ऋणको भारी बोकेर
बाआमा एक्लै छोडी
आँखाको आँसु रोकेर ।
२.
सम्झौता छिटो गर
यातायातको अवस्था हेरी
खाल्डो चाडो भर ।
३.
मिलेर काम गर
देश बनाउने कुरामा
अरूको भर नपर ।
✍️
कला ढकाल
झापा दमक

साप्ताहिक झिल्का लेखन अभ्यास शृङ्खला- ०२

१५ माघ २०८०, सोमबार १९:०७ मा प्रकाशित

साप्ताहिक झिल्का लेखन अभ्यासको दोस्रो शृङ्खला आइतवार सम्पन्न भएको छ । झिल्का साहित्य समाजको आयोजनामा यो शृङ्खला सञ्चालन भएको हो । साप्ताहिक झिल्का कविता लेखन अभ्यास शृङ्खला विगतको शृङ्खलामाझैँ सहभागीहरूको निकै उत्साहप्रद सहभागीता रहेकोे थियो । नेपाल, भारत, भुटान लगायत विश्वका विभिन्न देशमा रहेर नेपाली भाषा, साहित्यलाई निरन्तर माया गर्नुहुने ४ दर्जन झिल्काकारहरूको सहभागीता रहेकोे थियोे ।

शृङ्खलाबारे प्रष्ट पार्दै शृङ्खला संयोजक म्यामराज राईले हरेक हप्ताको शुक्रवार राति १२ बजे अभ्यासको सूचना झिल्का कविता फेसबुक समूहमा राखिने र उक्त सूचनाको कमेन्टमा इच्छुक झिल्काकारज्यूहरूले स्वत:स्फूर्त आफ्ना उत्कृष्ट झिल्काहरू राखेर सहभागीता जनाउन सकिने बताउनुभयो ।

सहभागी झिल्काकारहरूका उत्कृष्ट झिल्काहरू-
……………………………
१,
फल हेर्नु पहिले
मलजलमा ध्यान दिॅंदै
कर्म गर अहिले ।
२,
उम्रिन्छ पैसाको बोट
लाग्छ, विदेशी भूमिमा
धन कमाउने अठोट ।
३,
युवा शक्ति विदेश
देशमा नागरिक खाँचो
हराभरा बनाउन परिवेश ।

म्यामराज राई, भोजपुर
……………………………
१,
तिमीले बुझेनौ मलाई
त्यसैले रातदिन कराएँ
यो मन जलाई ।
२,
रातदिन दुःख विदेशमा
आमाले छोरालाई भन्छिन्
आऊ हाम्रै परिवेशमा ।
३,
घरको पुकार सुन
चोक र गल्ली
अनि चौतारी गुन ।
शशी आचार्य
……………………………
१
राजनीति व्यापार भयो
देश नाङ्गेझार पार्न
नेता विदेश गयो।
२
हामी सामाजिक बन्नुपर्छ
त्यो व्यवहारले मात्र
सबैको हित गर्छ।
३
नागरिक देशभक्त हुनुपर्छ
दुस्मन डराउँछ सधैँ
सबैको हित गर्छ।
सुरेशकुमार पाण्डे, घोराही – १८, दाङ
……………………………
१,
नेपाल बेची खाएर
भन्दैछ आन्दोलन गर्छु
लज्जाले म सर्माएर।
२,
बेरोजगारको भर्ती नेपाल
जित्छ मतदान बुढाले
बर्बाद बनायो हाल।
३,
उम्रिॅंदैन पैसाको बोट
देशमा केही गर्नु
पसिना बगाएको नोट।
एवाइ प्रभात, सहिदभूमि-३, छेन्ताङ, धनकुटा
……………………………
१,
विद्रोह चाल बोकेर
विकास छैन देशको
के बस्छौ खोकेर ?
२//
पटक पटक गरेर
जनता ठग्ने चालले
अन्जान सिधा परेर ।
३//
देखायौ त्यो अन्धोपनले
विश्वास गर्दा पनि
छलेर, ढाँटेर जनले ।
अम्बिका अधिकारी, बिर्तामोड, झापा
……………………………
१.
हिमालमा चुलियो हिउँ
मायालुलाई चौतारीमा बोलाएर
गुराँसको फूल दिउँ।
२.
म धर्तीमा टेकेर
आकाश हेर्दै छु
तिमीलाई नै देखेर।
होम प्रसाद नेउपाने, धरान, सुनसरी ।
……………………………
१,
सधैँ अगाडि बढ्न
शिक्षा हो सार
गाह्रो नमान पढ्न ।
२,
माया गर्छु भन्यो
भर मलाई पारेर
अरू कसैको बन्यो ।
३,
हेर कति राम्रो !
मन लोभिन्छ यहाँ
ईलाम जिल्ला हाम्रो ।
दीपा तिम्सिना पौडेल, ईलाम
……………………………
१,
दिलले दिल जलाई
भो नसोध भो
छोडेर गएपछि मलाई ।
२,
भयौ अचम्मै अटल
बेचेर हिॅंडेछौ भन्छन्
कुन कर्मको फल ?
प्रेम थापा “मन”बागलुङ
……………………………
१.
मन भित्रको चोट
कसले हो देख्ने
टुटेको भाग्यको खोट।
२.
लिन्छन् गनीगनी नोट
पाएपछि गायब हुन्छन्
दिएर नराम्रो चोट।
३.
छ्याप्छ्याती हुन्छन् अहिले
दिनु भन्दा अगाडि
कुरा बुझ पहिले ।
अनुग्रह राना मगर ‘पुष्प’, पाँचखपन नपा – ६, संखुवासभा ।
……………………………
१.
जन्मभूमिको माया थियो
बस्ने वातावरण नभएर
विदेशले आश्रय दियो।
२.
जन्मभूमि सकिॅंदैन बिर्सन
जहाँ गए पनि
गाउॅंघरमै हुन्छ मन।
३.
समस्या कसले टार्छ
सुनाएर नसुन्ने बहिरो
बरु जिउॅंदै मार्छ।
अर्जुन प्रसाद चौलागाई, सुनापति-१ , रामेछाप (हालः-अमेरिका, बोस्टन)
……………………………
१,
लैजाला टोपी खोसेर
नबस आफ्नै भाईको
घरमा आगो झोसेर।
२.
लोभको थैली भरेर
बिताउँछन् लोभीले जिन्दगी
लैजाने के मरेर ?
३.
जान्छ एकदिन ढलेर
खरानी हुन्छ जिन्दगी
चिताको माथि जलेर।
बिके मुखिया, दार्जिलिङ, भारत
……………………………
१,
देशका सहिदको रगत
भ्रष्टाचारीको लागि बग्यो
सत्ताको भर्‍याङ फगत ।
२,
संविधानको रक्षा भन्दै
आदर्श सिद्धान्त विपरीत
मख्ख भोट गन्दै ।
३,
राजनीतिमा लाजले छुॅंदैन
मुर्छा पर्‍यो कानुन
भ्रष्टको नैतिकता हुँदैन ।
प्रद्युम्न चालिसे
……………………………
१,
बोट लटरम्म फलेको
असह्य गर्मी दिन
चिसो बतास चलेको ।
२,
उपकार फलदायी हुन्छ
कर्मबिना आशा फलको
इच्छा राख्ने रुन्छ।
३,
मन आस्था ढलेको
शोभायमान हुन्छ मन्दिर
सधैँ दियो बलेको ।
कार्की डिबी माकुम, सुनवल-४, नवलपरासी
……………………………
१.
मरेपछि गुणगान गाउँछन्
कस्तो रहेछ परम्परा ?
जिउँदैमा आडम्बरी हराउँछन्।
२.
भोका नाङ्गा हेर्दैनन्
ढुङ्गामा दूध ओइराउने,
पुरातन सोच फेर्दैनन्।
३.
ढिकी, जाँतो हरायो
प्रविधिको भयो विकास,
अचेल आलस्य मौलायो।
पृथक प्रकृति, झापा
……………………………
१,
रिनको भारी बोकेर
बाआमा एक्लै छोडी
जाँदैछु परदेश छोडेर ।
२,
सहिद दिवस मनाऊ
माघ सोह्र गते
सालिकमा माला लगाऊ।
३,
मिलेर काम गर
देश बनाउने कुरामा
अरूको भर नपर।
कला ढकाल, झापा
……………………………
१,
नराख्नु आस पहिले,
गर्ने गर्नु सबैले
निष्काम कर्म जहिले ।
२,
विषय सुखमा अल्झेर
बस्नु हुन्न प्रदेशमा
फर्क माटो सम्झेर ।
३,
आउला भनी फर्केर
लेकबेँसी, बनजङ्गल, झरना
बसिरहेका सधैँ पर्खेर ।
दीपा समभाव, दुबेकोल -खोटाङ्ग (हाल बुनपा काठमाडौ)
……………………………
१,
तराई, पहाड, हिमाल
साझा हाम्रो फूलबारी
प्यारो हाम्रो नेपाल ।
२,
दुखिरहन्छ यो मन
रहर पूरा गर्नलाई
चाहिने रहेछ धन।
३,
गर्नलाई रहेछ घात
माया गर्छु भनी
किन दियौ हात ?
अनिता भण्डारी, ताप्लेजुङ
……………………………
१ .
बास बस्ने घर
मानवलाई सधैँ चाहिन्छ
गाँसको पनि भर ।
२
हिमाल पहाड तराई
हामी सबै नेपाली
कोही छैन पराई ।
३.
साथ सहयोग जोड्नु
नराम्रो मान्छेलाई सबैले,
मन, मुटुबाट छोड्नु ।
श्री कृष्ण धामी, सुदूरपश्चिम बझाङ
……………………………
१,
पहले कति रमाए
तिमीलाई भेटेपछि हजुर
जिन्दगीको परिभाषा समाए।
२,
सेवा सबैको गर
नबस कसैलाई पर्खी
छैन जिन्दगीको भर।
३,
देश चलाउने हात
छ असल चाहिएको
हुनेछ सबैको साथ।
नीमा छिरिङ भोटिया, जलढका कालेबुङ, भारत
……………………………
१,
असल सोच लिनु
सधैँभरि सेवक बनी,
समाजलाई साथ दिनु।
२,
घर छाडी गएको
पराईलाई खुसी पारेर,
सबैको प्यारो भएको ।
३,
भोग विलासमा अल्झेर
हराउनु हुन्न परदेशमा,
घर आउ सम्झेर ।
राज कुमार राजभण्डारी “खोटाङ्गे”,
मध्यपुर ठिमी – ५, संगम कोलोनी भक्तपुर ।
……………………………
१.
चिस्याउन आउँछ माघले
जतिसुकै भोकाए पनि
खाँदैन घाँस बाघले ।
२.
भयो माघ आधा
ओकले हिउँदे निसान
सेताम्मे तुसारो बाधा ।
कृष्णकुमार वैद्य , बनेपा ९, काभ्रे
……………………………
१,
सीमाभित्र बस मन
हैन खुला संसारमा
स्याहारी आफ्नै तन।
रचना शर्मा प्रतीक्षा, ललितपुर ।
……………………………
१ ,
छैन लुगा ऊनी
आयो पुस माघ
बालाऔॅं, आउ धुनी ।
२ ,
जता हेर्योसेताम्य
टुसारो अतिनै पर्‍यो
कहिले होला साम्य?
३ ,
जब लाग्छ फागुण
तब वसन्त छाउँला
हट्छ चिसो अवगुण।
हरिगाेपाल प्रधान, काभ्रे पलाञ्चोक बनेपा १४, सँगा बजार ।
……………………………
(१)
नदिएपछि प्रमाणपत्रले खान
धनीपुर्जा धितो राखेर
बाध्यता परदेश जान।
(२)
राजनीतिले सौदाबाजी गर्छ
उच्चतम योग्यता पुगेका
युवाशक्ति बिदेसिनु पर्छ।
पद्मा काश्यप पाण्डे, मोरङ
……………………………
१,
नुन,चुक घाउमा
मैले रोजेको सरकार
मलाई सिध्याउने दाउमा ।
२,
हिजोको जिन्दावादको नाराले
सत्तामा पुर्‍यायो नेतालाई
दु:ख पायो साराले ।
३,
एक, दुई, तीन
व्यवहार यस्तै रहे
फेरिन्न जनताको दिन ।
चिरञ्जीवी ढकाल, नेपालगन्ज-२०, राँझा एयरपोर्ट बाँके
……………………………
१
जिन्दगीमा रमाईलो गरौँ
समाज प्रगति चाहॅंदैन
अरूको आशा नगरौँ ।
२
समाजले साथ दिॅंदैन
भोली गरौँला नसोचौँ
खोसेर कसैले लिँदैन ।
३
अर्काको भरमा नपरौँ
गरौँ आफ्नो कर्म
अरूलाई उक्साउने नगरौँ ।
चुडामणी देबकोटा, चनपा – १३, काठमाडौ
……………………………
१
पैसोले गर्नु गर्‍यो
भए मान्छे बदनाम
पशुभन्दा तल झर्‍यो ।
२
सकिएन समस्यालाई रोकेर
बेटुङ्गो यात्रामा निस्किॅंदैछु
बाध्यताको पोको बोकेर।
३
सात समुद्र तरे
कोही फर्किए हजुर
कोही उतै मरे ।
बि.कुलुङ, दार्जिलिङ, रंगबुल
……………………………
१)
झुटो बोल्ने बानी
हुन्छ हानी आफैंलाई
जान यति बाबुनानी ।
२)
किताबले दिन्छ ज्ञान
खेर समय नफाले
पढाईमा देउ ध्यान ।
३)
पुर्‍याएर सुन्दर ढङ्ग
बोल विनम्र भई
बनाऊ सबै दङ्ग ।
रुना कर्माचार्य दाहाल, चितवन
……………………………
१,
ऋतुहरूमा खास वसन्त
लागेर चोटहरू अनायसै
झिल्काकार भएँ अनन्त।
२,
चोटमा मल्हम भरिएला
बिसेक बनेर आउॅंछु
पीडाको समुद्र तरिएला।
३,
डालीमा फूलहरू खिल्नेछन्
चोटहरू सह्य भएपछि
पुनः सबैसँग मिल्नेछन्।
दार्जिलिङ भारत।
……………………………
१
को होला खोई ?
खोजी रहेछु म
मेरो बन्ने जोई ।
२
चाहिॅंदैन अनुहार राम्रो
मेरो सङ्गी होस्
परिवारलाई भन्ने हाम्रो ।
३
नसके दिन सुख
रुवाउँदिन मेरो मान्छेलाई
दिन्न म दु:ख ।
बिके माकजू , भक्तपुर ।
……………………………
१,
अचार मीठो आलुको
ट्वाक्क जिब्रो पड्काउॅंदा
सातो उडेछ ठालुको ।
२,
हिजै सल्लाह गरेछौ
आज आयो चेतना
बल्ल जिल्ल परेछौ ।
३,
जान्ने सुन्ने बनेर
औधी गर्‍यो बाठोले
आफ्नै खाडल खनेर ।
कमला पौडेल
……………………………
१,
छोडेर लाज सर्म
थप्यौ भुक्तमान जनतामा
उल्टो गरेर कर्म ।
२,
चैन लुट्ने हाम्रो
ढाँटको गर्छौ खेती
कसरी भनौँ राम्रो ।
३,
मेटी आफ्नो सान
मुर्खता थियो हाम्रो
तोरी छरेर धान ।
रामप्रसाद पुरी,बादेल,खाेटाङ ।
……………………………
१,
बोलौँ सदा सोचेर
बिझ्न सक्छ काँडा
बोले जबर्जस्ती घोचेर ।
२,
देखेर तिम्रो चाल
उदास हुने रहेछु
आउने पनि साल ।
३,
आँखा आँखा जुधेपछि
दोधार हुन्छ मन
प्रेमिल रहर कुदेपछि ।
मेचीनगर, झापा
……………………………
१,
रामराज्य बनाउन खोजे
शासकले साथ पाउँछन्
असल कर्म रोजे।
२,
काम कुरा विपरीतले
हास्यपात्र बन्नु भन्दा
खुसी हुनु परहितले।
३,
गहन विचार सिर्जनाको,
सधैँ कदर भएदेखि,
प्यास बुझ्थ्यो तिर्सनाको।
मनोहरी पौडेल, गैडाकोट – १
……………………………
१.
भन्न सजिलो हुन्छ
मायालु निष्ठुरी भएपछि
धर्धरी मन रुन्छ ।
२.
हेर मायाले एकफेर
मनमा तिमीलाई सजाउँला
नबस्नु तिमी सम्झेर ।
३.
कोसौ टाढा जाँदैछु
झोलामा तस्वीर बोकेर
सम्झना साथमा लाँदैछु ।
बुद्धिमान दनुवार (सुरुङ्गेली कान्छो ), कनकाई ४ झापा
……………………………
१,
महॅंगीले गगन चुम्यो
विलीन भयो चाहना,
मानवको अस्तित्व गुम्यो ।
२,
बजार भाउ बढेर
सहर बस्न गाह्रो
नसकिने पुराउन हेर ।
३,
मिठा सपना बुनेर
सहर पसेको थिएँ
फर्किए रिनले उनेर ।
सीमा कार्की समर्पण, ठोरी गाउँपालिका -४, मेलचोक, पर्सा
……………………………
क)
फसेर पनि दलदलमा
सत्ता सधैँ ओगट्छन्
छल औ बलमा l
ख)
मूलढोका बन्द थिए
जस्केलबाट भित्र तानी
फूलमाला लगाई दिए l
ग)
नेतामा विवेक छैन
निमुखा हुँदा पीडामा
वेदना बुझ्ने हैन l
बाबुराम गौतम, गुल्मी
……………………………
(१)
हिमालमा हिउँ सेतै
देखेर मन रमाउँछ
हेर्न आउँछु तेतै ।
(२)
उकालीमा जाँदा जाँदै
थकाइ मार्दा एकछिन
बसेर पानी खाँदै ।
(३)
गयौ माया मारेर
तिमी खुसी भयौ
मलाई एक्लै पारेर ।
उर्मिला के.शी., धनकुटा
……………………………
१/
सुगन्ध भए सुनमा
हुन्थ्यो होला कस्तो
तुलना गरौँ गुनमा।
२/
जन्मिन् छोरी भनेर
नगर हेला कदापि
बाँचुन् लक्ष्मी बनेर।
३/
छोरी बुहारी बराबर
सम्झे बढ्दछ उन्नति
हुन्छ शान्तिप्रिय घर।
विवश पारदर्शी, झापा
……………………………
१,
तिम्रो माया पाउनलाई
बाआमा छोडेर आए
तिमीसँग हात समाई ।
२,
घृणा पात्र बनायौ
तिमीले मलाई होइन
स्वार्थी के पायौ ?
३,
मायाको जलमा पारेर
फसाउने कुपात्र तिमी
जिउँदै गयौं मारेर ।
कविताहरी, सुन्दर हरैंचा नगरपालिका १ मोरङ
……………………………
१,
कविको भव्य भेला
भयो विचारका प्रहार
साहित्यमा रम्ने बेला।
२,
समिक्षा भयो लामो
पाठक माथि विश्वास
साहित्य प्रवर्द्धनको खामो।
३,
अमूल्य समय दिए
थिएन प्रतिस्पर्धा रचनाको
मनले पदवी लिए ।
सुस्मिता अधिकारी ,काठमाडौँ
……………………………
१.
कामको राम्रो तरिका
अचेल छन् मानिस
व्यस्त संसार भरिका ।
२.
आँटेपछि कुराहरू आउँछन्
हरेक जानकारी लिनुपर्छ
आवश्यक पर्नेहरू धाउँछन् ।
३.
भोकले भोजन माग्दछ
आफ्नै पसिनालाई जहिल्यै
श्रमिकले मालिक ठान्दछ ।
नन्दलाल आचार्य, सिद्धार्थटोल, उदयपुर ।
……………………………
१)
हुन्छ मिठो फल
दिनदिनै हेरचाह गर्नुपर्छ
दिनुपर्छ सधैँ जल ।
२)
हेरेर बाटो अघि
बढ्दै जाऔॅं सबै
विरहमा कहीँ नबगी ।
३)
उठाई देशको झण्डा
बोकेर हिॅंडौँ सबै
भष्टाचारीलाई दिऔॅं दण्ड ।
रबि पौडेल, दक्षिण भारत पाण्डेचरि
……………………………
१,
शिक्षाको ज्योति छरौँ
देशलाई समृद्धितर्फ डोर्‍याउन
भरमग्दुर प्रयास गरौँ।
२,
हृदयमा सन्नाटा छायो
विगतका अनवरत यात्राका
अस्मेल याद आयो ।
३,
चौतारीमा शितल छाया
जूनी जूनीसम्म पनि
रहिरहोस् हाम्रो माया ।
डम्बर थामी ‘अनुपम’, कालिन्चोक गा.पा. -६, दोलखा ।

::::::::जय झिल्का साहित्य ! ::::::::::

Tag: झिल्का कविता

झिल्का लेखन अभियान- २ (मौलिक संस्कृति विशेष) सम्पन्न

सहभागी झिल्काकारहरूका उत्कृष्ट झिल्काहरू-

साताका उत्कृष्ट झिल्का- ५

साताका उत्कृष्ट झिल्काहरू

साप्ताहिक झिल्का लेखन अभ्यास शृङ्खला- ०५ सम्पन्न

सहभागी झिल्काकारहरूका उत्कृष्ट झिल्काहरू-

झिल्का लेखन अभियानको प्रथम शृङ्खला सम्पन्न

सहभागी झिल्काकारहरूका उत्कृष्ट झिल्काहरू-

साप्ताहिक झिल्का लेखन अभ्यास शृङ्खला- ४ सम्पन्न

साताका उत्कृष्ट झिल्का- ४

साताका उत्कृष्ट झिल्काहरू

साताका उत्कृष्ट झिल्का- ३

साताका उत्कृष्ट झिल्काहरू

साप्ताहिक झिल्का लेखन अभ्यास शृङ्खला- ०३

साताका उत्कृष्ट झिल्का कविता- २

[१] भवानी पोखरेलका उत्कृष्ट झिल्काहरू

[२] दीपा गुरुङका उत्कृष्ट झिल्काहरू

[३] कला ढकालका उत्कृष्ट झिल्काहरू

साप्ताहिक झिल्का लेखन अभ्यास शृङ्खला- ०२