साप्ताहिक तस्बिरमा उदक लेखन शृङ्खलाको १६५ औँ भाग शनिबार सम्पन्न भएको छ । उदक साहित्य समाज, नेपालले उक्त कार्यक्रमको आयोजना गरेको थियो। उक्त शृङ्खलामा नेपाल लगायत विश्वका ५७ जना उदक स्रष्टाहरूको सहभागिता रहेको उदक लेखन शृङ्खलाका संयोजक, प्रशिक्षक एवं उदक साहित्य समाजका केन्द्रिय उपाध्यक्ष वसन्त अनुभवले बताउनुभयो ।
काव्य विधा अन्तर्गतको नयाँ उदियमान प्रविधा उदक कविताको उन्नयन र विकासका लागि साप्ताहिक रूपमा उदक लेखन शृङ्खला सञ्चालन गर्दै आएको उदकका प्रवर्तक एवं उदक साहित्य समाजका अध्यक्ष आर्त अकुलीनले बताउनुभयो ।
संयोजक एवम् प्रशिक्षक अनुभवका अनुसार शनिबारको शृङ्खलाका लागि विहान एउटा तस्बिर दिएर उक्त तस्बिर अनुसारको गहन भाव खुल्ने गरी मात्र एउटा उदक साझ ५ बजेसम्म लेख्न सहभागी उदक यात्रीहरूलाई भनिएको थियोे ।
अभ्यासका लागि राखिएको तस्बिर:
साप्ताहिक तस्बिरमा उदक लेखन अभ्यास शृङ्खला- १६५ मा सहभागी उदकयात्रीका सुन्दर उदकहरू-
[१] नेता छन् मालामाल हेर देशको हाल !
वसन्त अनुभव [२] वाध्यता तुइनकाे तार झुन्डिएर खाेला वारपार !
ताराप्रसाद चापागाईँ धुनिबेसी, धादिङ [३] तुइनमा मानव बाध्यता! खोला वारपार जोखिममा !
झिल्का लेखन अभियानको २३ औँ शृङ्खला (आदिकवि भानुभक्त विषयक) सम्पन्न भएको छ । झिल्का साहित्य समाज नेपालको आयोजनामा उक्त झिल्का लेखन कार्यक्रम सञ्चालन गरिएको थियोे ।
झिल्का कविता लेखनको यस विशेष अभियानमा पनि विगतका शृङ्खलाहरूमाझैँ सर्जकहरूको निकै उत्साहप्रद सहभागीता रहेकोे थियो । जसमा नेपाल, भारत, भुटान लगायत विश्वका विभिन्न देशमा छरिएर रहनुभएका नेपाली भाषा, साहित्यलाई निरन्तर माया गर्नुहुने ७२ जना झिल्काकारहरूको सहभागीता रहेकोे थियोे ।
झिल्का कविताको उन्नयन, विकास र प्रवर्द्धन गर्नका लागि समाजले विभिन्न क्रियाकलापहरू सञ्चालन गर्दै आएको छ । त्यसमध्ये झिल्का लेखन अभियान पनि एक भएको र नेपाली समुदायका चाडपर्व, उत्सव लगायत विभिन्न विशेष अवसरहरूमा निरन्तर सञ्चालन गरिने यसका परिकल्पनाकार/प्रवर्तक/प्रशिक्षक वसन्त अनुभवले बताउनुभयो ।
झिल्का कविता, नेपाली माटोमा उम्रिएको एक नवीनतम, लघुतम, प्रयोगवादी काव्य विधा हो । जसमा विम्ब, प्रतीक, अलङ्कारको प्रयोग गर्दै चोटिलो पाराले तीन हरफमा लेख्ने गरिन्छ । जसको पहिलो हरफले विषयवस्तुको उठान, दोस्रो हरफले विषयवस्तुको बिस्तार र तेस्रो अर्थात् अन्तिम हरफले भावलाई उत्कर्षमा पुर्याई समापन गर्ने गर्दछ । यसका प्रत्येक हरफमा तीन/तीन शब्दहरू हुने गर्दछन् । जम्माजम्मी नौ वटा शब्दमा एउटा झिल्का कविता पूरा हुने भएकोले यसलाई नौ शब्दको कविता पनि भन्ने गरिन्छ ।
झिल्का कविताका तीन हरफ मध्ये पहिलो र तेस्रो हरफमा अन्त्यानुप्रास हुनुपर्ने विधान छ भने दोस्रो हरफ स्वतन्त्र हुन्छ तर समध्वनीक नभएमा उत्तम मानिन्छ ।
सहभागी झिल्काकारहरूका उत्कृष्ट झिल्का कविताहरू- —————<•>—————
[१] क) नेपाली साहित्यका रवि राष्ट्रिय विभूति भानुभक्त हुन् हाम्रा आदिकवि ! ख) रामायण, भक्तमाला पनि पस्किए प्रश्नोतरी, बधूशिक्षा होउन् कर्तव्यपरायण भनी । ✍️ वसन्त अनुभव, घोराही, दाङ ————-==———– [२] क) भानुभक्त जस्तै बनेर बढेको आज अगाडि ज्योति छर्छु भनेर ! ख) आयो अब पालो हित हुने काममा बोक्नु पर्छ कोदालो ! ✍️ सञ्जना शर्मा, लमही दाङ ————-==———– [३] क) भानुभक्त थिए कवि अद्वितीय लेखनका उनकाे बनाए आफ्नाे छवि । ख) रामायण उनले लेखे लेखे नेपाली भाषामा उनले हृदयमा देखे । ✍️ नवराज भट्ट, कञ्चनपुर ————-==———– [४] भानुभक्त हुन आदिकवि ज्ञान उनकै सिक्नुछ देखिन्छ कविको छवि ! ✍️ धनमाया चौधरी, कैलाली ————-==———– [५] क) असल साहित्यका छवि नेपालका महान सपुत हुन् भानुभक्त आदिकवि ख) धेरै गरे प्रचार दिएर ठूलो योगदान भानुभक्त बने साहित्यकार । ✍️ अनिता भण्डारी, ताप्लेजुङ ————-==———– [६] क) घाँसीकाे कुराले छाेयाे कविता लेख्न थाले इतिहास सम्झेर राेयाे । ख) भानु जयन्ती मनाउँ समर्पण गर्दै आफूलाई कवि जस्तै बनाउँ । ✍️ रबि पाैडेल, दक्षिण भारत पाण्डेचरी ————-==———– [७] क) नेपाली साहित्यको छवि उज्जर पार्न खोज्दाखोज्दै अस्ताएका थिए आदिकवि l ख) घाँसीबाट प्रेरित भएर भाषा बोधक बने नेपाली साहित्यमा रहेर l ✍️ बाबुराम गौतम, गुल्मी ————-==———– [८] क) चुँदी रम्घा गाउँ संसारमै फैलियो उनको भानुभक्त हो नाउँ । ख) वधूशिक्षा, भक्तमाला रामायण चिनायो विश्वमै भानुभक्त साक्षात् स्वरूप नारायण । ग) अर्ती घाँसीको पाई जीवन सार्थक पारे सुन्दर काव्य बनाई ! ✍️ कमल बगाले ————-==———– [९] क) नेपालीका कवि भानु माना खाएर आफ्नै भएका छन् छानु । ख) युग अनुसारको दिए चेतना बुझेर जानेसम्म बुज्रुकहरूले जानेर लिए । ग) हेला नगरौँ भाषालाई भाषाहरू सबै समान सबै नेपाली दाजुभाइ । ✍️ रामप्रसाद पुरी, बादेल, खाेटाङ । ————-==———– [१०] सारा हटाइ बाधक सिर्जना जीवन मान्ने थिए भानु साधक ! ✍️ आर्त अकुलीन ————-==———– [११] जब घाँसीलाई देखे मनमा लिएर ज्ञान प्रशस्त कृतिहरू लेखे । ✍️ वेल तामाङ ————-==———– [१२] क) भानुभक्त अमर भए रामायण काव्य लेखेर इतिहासमा चम्केर गए । ख) घाँसीको अर्ती ज्ञानले संस्कृति कला छोडेर भए प्रख्यात ध्यानले ✍️ बेदु न्यौपाने ————-==———– [१३] क) भानुभक्त आदिकवि भए सिके घाँसीसँग पनि साहित्यिक यात्रामा गए । ख) तनहुँको रम्घमा जन्मिए धनञ्जय मायाको कोखमा बाजेले हौसला दिए । ✍️ सुरेशकुमार पाण्डे, दाङ घोराही १८ ————-==———– [१४] बनाएर साहित्यमा छवि साहित्यलाई अमर बनाउने नेपाली सपुत आदिकवि । ✍️ दुर्गा भट्टराई, मोरङ ————-==———– [१५] क) बनाई साहित्यमा छवि उदाए साहित्य जगतमा कहलिए उनी आदिकवि । ख) नेपाली साहित्यको सेवा रामायण कण्ठस्थ गरेर फैलाए जगतमा टेवा । ✍️ बिकास छेत्री अञ्जान, कैजले, बिजनबारी, दार्जिलिङ। ————-==———– [१६] क) नेपाली भाषाकाे एकता जान्छ श्रेय भानुलाई कवितामा उत्तिकै क्षमता । ख) कस्ता बाैद्धिक घाँसी भानुभक्तलाई प्रेरणा यिनले दिन्थे अरे हाँसी । ग) कविता लेख्थे छन्द दिने आनन्द मनलाई मुस्कान थियाे मन्द । ✍️ डिल्लीराज (राजेन्द्र) भुसाल, सन्धिखर्क-२, कुर, अर्घाखाँची ————-==———– [१७] क) घाँसीबाट अर्ती लिएर आदिकवि बन्यौ तिमी नेपालीमा कविता दिएर । ख) सत्कर्ममा अघि सरेर नेपालीको घरघर पुर्यायौ रामायण अनुवाद गरेर । ग) सम्झेर आफ्नै भाइ कृतिहरू प्रकाशित गर्दै मोतीरामले चिनाए तिमीलाई । ✍️ अरुण कुमार भुजेल, गोरुबथान, कालेबुङ, भारत। ————-==———– [१८] क) भानुकाे भावना अङ्गाली उपकार गराैँ सबैकाे जनमनकाे साहित्य सङ्गाली । ख) घाँसीकाे मनाेभाव बुझेर तिर्खा मेटाउँ प्यासीकाे दिव्य चक्षु खाेलेर । ✍️ हरिगापाल न्हुच्छेँ प्रधान, काभ्रे, बनेपा १४ साँगाबजार । ————-==———– [१९] क) भानु तिम्रा संझनामा छन्दहरू बग्न थाले नेपालको कुना कन्दरामा ! ख) भाषाबाट दिन आवाज सजिलो बनायौ भानु बाँधियो तत्कालीन समाज । ✍️ मनोहरी पौडेल, गैडाकोट १ ————-==———– [२०] क) भानुको भाषिक एकीकरण राम्रो कार्यशैलीको नमूना उनकै परौँ चरण । ख) वहुजन हितायको काम सरल रामायण लेखी जगतमा राखे नाम । ग) कारागारमा बसी लेखेर सुधारात्मक सन्देश दिए हिजोका समाज देखेर । ✍️ मोती योन्जन सुब्बा, दार्जिलिङ निमकी डाँडा। ————-==———– [२१] क) घाँसीबाट प्रेरणा पाएका आदिकवि भानुभक्त अमर नेपाली मनमा छाएका । ख) नेपाली भाषा सजिलो साहित्यमा पुर्याए योगदान बनाएका थिए मलिलो । ग) इतिहासमा नाम लेखाए महान बनेका भानुभक्त साहित्यको बाटो देखाए । ✍️ पृथक प्रकृति ————-==———– [२२] क) लेखौँ झिल्का सभ्य मनाऔँ भानु जयन्ती लेखेर सुनाएर भव्य । ख) हुन् नेपाली रक्त दुनियाँका मनमा सजिने राष्ट्रिय विभूति भानुभक्त । ✍️ दीप गोले तामाङ, रौतहट ————-==———– [२३] क) तनहुँको रम्घामा जन्मिएका घासीको प्रेरणाबाट उनी आदिकवि नामले चिनिएका। ख) पहिलो महाकाव्य भनियो भानुभक्तको रामायण नै इतिहासमा नाम गनियो । ✍️ कला ढकाल झापा ————-==———– [२४] क) भानुभक्त दिलका कवि पुगे अनि पुगिरहे नपुगेका ठाउँमा रवि । ख) आँखाले देखेको छाडेनन् दर्जनको छाती चिरे सज्जनलाई कहिल्यै माडेनन् । ✍️ नन्दलाल आचार्य, सिद्धार्थटोल, उदयपुर । हाल– एनेलकुटी, सिरहा । ————-==———– [२५] क) भानु तिमी आऊ काठमाडौँ नगरीलाई पुन: रामायणको भाका सुनाऊ ! ख) चुँदीबेँसी एक्लै परेछन् घाँसीले घाँस काट्ने कान्ला पहिरोमा झरेछन् । ग) भानु पुन: आऊ चुँदीबेँसीसँगै खुसी भई नेपाली भाषामा रमाऊ । ✍️ शशी आचार्य ————-==———– [२६] क) भानुको नाम जप्दै लेखौँ झिल्का कविता शब्दमा शब्द थप्दै । ख) साहित्यमा ठुलो योगदान थियो आदिकवि भानुभक्तको घाँसीबाट लिएर ज्ञान । ✍️ बुद्धिमान दनुवार (सुरुङ्गेली कान्छो), कनकाई ४ झापा ————-==———– [२७] क) नेपाली भाषाको सुरु दिनको तुलनामा रात आदिकवि सबैको गुरु । ख) भाषाको पहिलो काम कहिलेसम्म यसरी पर्खिरहने भानुभक्तले राखे नाम । ग) सबैले गरौँ मान दुनियाँको नजरमा देखिन्छ नेपालीको उनी शान । ✍️ नीमा छिरिङ भोटिया, जलढका कालेबुङ, भारत ————-==———– [२८] क) एउटा कुवा खन्ने घाँसीबाट प्रेरणा मिल्यो मरेर अमर बन्ने ! ख) घाँसीबाट प्रेरणा पाएर रामायण अनुवाद गरिकन सुनाए सबैलाई गाएर । ✍️ पशपती राई खोटाङ । ————-==———– [२९] क) ज्ञानका दाता भानुभक्त भद्र शालीन सदा अमर हुनुहुन्छ सशक्त । ख) हुन् ज्ञानका ज्योति नेपाली साहित्य जगतका अमूल्य रत्न मोती । ग) मनकाे बादल हटाउने उहाँ नै हो ज्ञानको बाटाे देखाउने । ✍️ ईश्वर साउद (भिक्षु ) रामारोशन गाउँपालिका ६ सुदुरपश्चिम अछाम ————-==———– [३०] क) भानुको नाम लिएर लेखौँ झिल्का कविता शब्द शब्द सिएर । ख) बनाए अलग्गै छवि चम्किए साहित्य क्षेत्रमा नाम लिएर आदिकवि । ✍️ शान्ता पौडेल भट्टराई, टङ्कीसिनवारी, मोरङ ————-==———– [३१] क) आदिकवि थिए भानु रामायणका पारखी अनि नेपाली साहित्यको रानु । ख) गरेका ठूला काम विश्वभरि कहलिए भानु भनेर नाम । ग) ज्ञान सबैले पाए भानुभक्तको जयन्तीको अवसरमा भानुको गुणगान गाए । ✍️ केसर बाेहरा ( सङ्घर्ष) सुदूरपश्चिम अछाम । हाल भारतबाट । ————-==———– [३२] भानुभक्त सशक्त आदिकवि नेपाली भाषा साहित्यका सधैँ उदाउँदो रवि । ✍️ शोभा आचार्य गौतम ————-==———– [३३] क) भानुभक्त हुन् आदिकवि नेपाली साहित्यमा उनले राखे उच्च छवि। ख) प्रेरणा घाँसीबाट पाए तत्पश्चात् नेपाली साहित्यमा अमिट छाप बनाए । ग) साहित्यमा थपे ज्ञान मरेर गए पनि सदा उँचो सम्मान। ✍️ अर्जुन प्रसाद चौलागाई, रामेछापः-सुनापति-१ हालः-अमेरिका,बोस्टन। ————-==———– [३४] बाह्र सत्ताइसे कुरा कस्लाई उदाउँदा हुन् यस्तो लाग्ने छुरा ! ✍️ सुरेश कार्की ————-==———– [३५] सबको मनमा भानुभक्त साहित्य, कला, संस्कृति सबमा होस् अनुरक्त । ✍️ प्रेम थापा “मन”बागलुङ ————-==———– [३६] क) देखाएरै आफ्नाे छवि उनी भानुभक्त बन्नसके नेपालका नामुद आदिकवि । ख) साहित्यकाे जग बसाए हरेक नेपाली मुटुमा कवित्व भाव पसाए । ✍️ त्रिलाेचन भण्डारी, मेचीनगर,झापा ————-==———– [३७] क) बनाई छुट्टै छवि भानुभक्त तिमी बन्यौ नेपाली साहित्यका आदिकवि । ख) बिहानै उदाएझैँ रवि चम्कियो साहित्य क्षेत्र भानुभक्त बनेर आदिकवि । ✍ Amrit KO Ira Ala, पोखरा -१८ ,चंखपुर ————-==———– [३८] क) रामायण नेपालीमा अनुवाद भानुभक्तले गरे सहजै लेखियो सर्वत्र निर्वाध । ख) प्रेरणा घाँसीको देखियो जाग्यो परोपकारी भावना नेपालीमा रामायण लेखियो । ✍️ कार्की डिबी माकुम, सुनवल-४, नवलपरासी ————-==———– [३९] क) भानुभक्त साहित्यले भन्यो गरेर ठूलो परिश्रम अमर आदिकवि बन्यो । ख) खै कसले देख्यो नेपाली भाषाको रामायण भानुभक्तले नेपालीमा लेख्यो । ✍️ भुपेन्द्र राना मगर, धादिङ ————-==———– [४०] क) रामायण अनुवाद गरेर बसे नेपाली मनहरूमा सुन्दर साहित्य छरेर । ख) कृतिको महिमा बढाए लिएर घाँसीबाट प्रेरणा साहित्यमा नै रमाए । ✍️ सुस्मिता अधिकारी, काठमाडौँ ————-==———– [४१] क) मान सम्मान सभ्य देशमा भानुको जन्मजयन्ती साहित्यमा पाराैँ भव्य । ख) राखेर साहित्यमा छवि मरेर पनि अमर छन् भानुभक्त आदिकवि । ✍️ श्रीकृष्ण धामी – बझाङ ————-==———– [४२] क) भाषा साहित्यको छवि प्रकाश समान फैलाउने विभूति हुन् आदिकवि ! ख) युगानुयुग सर्वश्रेष्ठ द्रष्टा आदिकवि भानुभक्त हुन् नेपाली साहित्यका स्रष्टा । ✍️ कृष्णकुमार वैद्य, बनेपा ९, काभ्रे ————-==———– [४३] क) भएका विशिष्ट छवि घाँसीकाे प्रेरणाले गर्दा भए आज आदिकवि । ख) रामायण र भक्तमाला रामलाल पात्र बनाएर भित्र रहेर सालाखाला । ग) नाम उनको भानुभक्त एकदिनमा काव्य लेख्ने थियाे उनमा सशक्त । घ) केही हुँदैन नामले भन्ने लाग्यो उनलाई घाँसीकाे एक कामले । ✍️ भवानी पाेखरेल (बाबू विराज), चार नम्बर कपिलवस्तु ————-==———– [४४] क) भानुभक्त साहित्यका रवि भाषालाई सबल बनाए हाम्रा आदरणीय आदिकवि । ख) गुञ्जियो रामायण घरघरमा बाल, वृद्ध अनपढहरूलाई कण्ठस्थ सुनेको भरमा । ग) भाषा बनाए समृद्धिशाली उनेर शब्दहरूका माला विश्वमा पहिचान नेपाली । ✍️ प्रद्युम्न चालिसे, भक्तपुर कटुञ्जे । ————-==———– [४५] साहित्यका हस्ती आदिकवि सदैव हाम्रो मनमा बसेका बनाएर छवि | ✍️ सरिता सेढाई, धादिङ ————-==———– [४६] गरेर कठोर काम आदिकवि भानुभक्त जस्तो बल्ल हुन्छ नाम । ✍️ गंगाराम यादव, औरावनी २ सुनसरी ————-==———– [४७] घरमै मिल्यो दीक्षा घाँसीबाट ज्ञान पाए लेखे उत्कृष्ट वधूशिक्षा । ✍️ सुनगाभा पोखरेल, हाल नेपालगन्ज ————-==———– [४८] क) पछाडिको घटना देखे दुरदर्शी नजर उनको रामायण भानुले लेखे । ख) भानुभक्त जयन्ती मनाउँ पुण्यको काम गरेर समाजसेवी आफूलाई जनाउँ । ✍️ सीमा कार्की समर्पण, मेलचोक पर्सा ————-==———– [४९] क) संस्कृत भाषालाई नेपालीमा छन्दोबद्ध अनुवाद गरे आदिकविले आफ्नै कसिमा । ख) रामायण गुञ्जियो घरघरमा सबैले श्लोक भनिरहन्थे नेपाली जातिका थरथरमा । ग) भानु जयन्तिको उपलक्षमा विश्वका सम्पूर्ण साथीसङ्गीहरूलाई ससम्मान भक्तिसाथ शुभकामना ! ✍️ गुणनिधि घिमिरे, अमेरिका ————-==———– [५०] क) बहुभाषी नेपाली जनलाई बनाए एक भानुभक्तले बहुजातीय नेपाली मनलाई । ख) लेखे अनेकौँ कृतिं मौलिक रूपको रामायणसँग लगाए सबैले प्रीति । ✍️ सतीश पण्डित, भानु ६ चुँदी तनहूँ हाल चनपा ६ मातातीर्थ। ————-==———– [५१] थियौ भानुभक्त साधारण रामायण गरेर उल्था छोयौ नेपालीको मन । ✍️ राजु भन्डारि, बैरिया १ कपिलवस्तु ————-==———– [५२] देखिए पहिले सशक्त नेपाली साहित्य जगतमा उनै आदिकवि भानुभक्त । ✍️ डम्बर थामी ‘अनुपम’, कालिन्चोक गा.पा. -६ , दोलखा । ————-==———– [५३] क) आदिकवि भानुभक्त आचार्य भावनाले भरिपूर्ण साहित्यमा कदम चलाएका अनिवार्य ! ख) घाँसीको लय लेख्थे उनी भानुभक्त आचार्य संसार त्यसैमा देख्थे ! ✍️ अच्युत घिमिरे, सर्पाङ, भुटान 🇧🇹 ————-==———– [५४] क) घाँसीबाट पाए ज्ञान त्यही अर्ती भयो गरेनन अरू ध्यान । ख) साहित्यका छवि बनेर अजर अमर बने आदिकवि भानुभक्त भनेर । ✍️ लक्ष्मण देउवा डोटी, हाल भारत चेन्नई ————-==———– [५५] क) नेपाली साहित्यका धरोहर साहित्यमा कलम चलाए भानुभक्तलाई मानेर भर । ख) घाँसीले कुवा खनाए उनकै अर्तीबाट आज आदिकवि भानुभक्त बनाए । ✍️ ललिता गिरी सिन्धुली, हाल काठमाडौँ नेपाल ————-==———– [५६] क) उनै भानु आदिकवि नेपाली साहित्यको सान बढाए अतुलनीय छवि । ख) रघुवंशी गाएर गान नेपालीमा भयो उल्था साहित्यको अलौकिक सान । ✍️ तोया नाथ चापागाईं, दमक,झापा,नेपाल ————-==———– [५७] क) निरन्तर कलम समायौ जिन्दागी सुम्पियो लेखनमा शीर्षस्थानमा ठाउँ बनायौ । ख) भानुभक्त साहित्यका राजा अतुलनीय योगदान दिए बनेँ सबैका साझा । ✍️ राजन ग्याल्दाङ् घले ( गोरखा ) ————-==———– [५८] क) प्रेरणाका स्राेत भानु निदाए पनि उठेका सत्यमार्ग बुझ सानू । ख) धनदाैलत भन्दा ठूलाे समाजलाई चेतना दिने भानुले खनेका कुलाे । ✍️ जि.बि. चिन्तन ————-==———– [५९] क) भानु पराेपकारी थिए बटुवालाई पानी खान चट्ट कुवा खनाइदिए । ख) घाँसीबाट शिक्षा लिए सबैले पढन सक्ने सरल रामायण दिए । ✍️दिनेशकुमार शर्मा, हेटौडा, मकवानपुर । ————-==———– [६०] भाषा साहित्यको नक्षत्र आदिकवि बनेर छायौ साहित्यमा राज एकछत्र । ✍️ बाल कृष्ण श्रेष्ठ, सोलुखुम्बु ————-==———– [६१] क) भानुभक्त थिए आदिकवि गए साहित्यमार्फत समाजमा छोडेर आफ्नो छवि । ख) भानुभक्त साहित्यका तारा लेखे रामायण काव्य चिनिए विश्वमा सारा । ✍️ सहयात्री शाेभा अर्याल, रुपन्देही ————-==———– [६२] क) भाषामा मिठास लोकप्रियता सबैको मुखमा झुण्डिएको संस्कार संस्कृति संयमता । ख) घाँसीको थियो प्रेरणा बाढी छुट्यो भाषाको फूलाएर कलमको फणा । ग) भाषा बनिरह्यो जीवन्त युगका महान् कवि रहिरहन्छन् मनमा अनन्त। ✍️ घनश्याम पन्त, हरिवन सर्लाही ————-==———– [६३] क) भानु हुन् आदिकवि देशको उज्ज्वल तारा साहित्य जगतको रवि। ख) भानुले रामायण लेखे साहित्य राम्रो बनाउन उनैले आँखा देखे । ✍️ राज कुमार राजभण्डारी खाेटाङ्गे, मध्यपुर ठिमी ५संगम काेलाेनी राधे राधे भक्तपुर । ————-==———– [६४] क) भानुभक्त हाम्रा आदिकवि रामायण श्लाेक जनजिब्राेमा उदाएझैँ हरदिन रवि । ख) बुद्धि धनले नआउने कुवा खन्ने घाँसीलाई पथप्रदर्शक भानुभक्तले पाउने । ✍️ हिरालाल न्याैपाने, बानपा ८, काेटमाैला, सल्यान ————-==———– [६५] क) साहित्य क्षेत्रमा महान आदिकवि हुन् साहित्यको गरौँ सबैले सम्मान । ख) लेखी कृति हजार अमर छन् सधैँ बने आदिकवि साहित्यकार । ग) आदिकवि हुन् जान कोरेर रचना सधैँ गरे साहित्यमा योगदान । ✍️ अरुणा बास्कोटा, धादिङ ————-==———– [६६] क) भानुभक्त अग्रज कवि श्रद्धासुमन अर्पण गराैँ बचाई उनको छवि । ख) भाषा साहित्य संस्कृति हो पहिचान हाम्रो हटाऔँ खराब प्रवृति । ग) छ हाम्रो चाहना भानु तिम्रो जयन्तीमा सबैलाई हार्दिक शुभकामना ! ✍️ जयनारायण नेपाल, इलाम हाल सूर्यविनायक २, बालकोट ,भक्तपुर । ————-==———– [६७] चम्किए साहित्यमा भानु बचाए भाषा साहित्य बनेर समाजकाे रानु । ✍️ ताराप्रसाद चापागाईँ, धुनिबेसी, धादिङ ————-==———– [६८] नेपाली साहित्यका नामी रामायण पढ्दा सम्झन्छौँ आदिकवि भानुभक्तलाई हामी। ✍️ पुष्पा सुवेदी, नेपालगन्ज, बॅाकें। ————-==———– [६९] क) भानु हुन् नक्षत्र नेपालका हाम्रा लागि यिनकै नाम यत्रतत्र । ख) देशलाई उजिल्याउने रवि भानुभक्त सबैले मान्नु यिनै नेपालका आदिकवि । ग) राखे देशको नाम आफू अमर भए गरेर उज्ज्वल काम । ✍️ राजेशराज गड्तौला, कॅाडाघारी, काठमाण्डौ ————-==———– [७०] क) भानुभक्तको जयन्ती आज अमर बने सधैँलाई पारेर साहित्यलाई साज । ख) धेरै कृतिहरू लेखे चिनिए उनी विश्वसामु सबैले उनलाई देखे । ग) वर्षमा एकदिन सम्झना विश्वभरी रहेका नेपालीहरूलाई भानु जयन्तीको शुभकामना ! ✍️ अनिता कार्की, पाँचथर ————-==———– [७१] हाम्रा हुन् भानु प्रेरणा लिने भए भाषाका एक रानु । ✍️ लक्ष्मी रिजाल, रुपनगर, सप्तरी, मधेस ————-==———– [७२] आदिकवि भानुभक्त थिए निरन्तर कलम चलाई साहित्यमा योगदान दिए । ✍️ धनुष न्यौपाने जुम्ला —-<••:जय झिल्का! जय साहित्य!:••>—-
साउदी अरबमा कार्यरत एकजना नेपाली नर्सले आत्महत्या गरेकी छिन्।
साउदी अरबको पूर्वीक्षेत्र कतिपको अल बदर अस्पतालमा कार्यरत सिन्धुपाल्चोकको मेलम्ची नगरपालिका– ९ घर भएकी २४–२५ वर्षीया गीता देउजाले आत्महत्या गरेको नेपाली दूतावास रियादले जनाएको छ।
आत्महत्या गरेकी देउजाले सुसाइट नोट लेखेकी छिन्। आफ्नै कारणले आत्महत्या गर्न लागेको र अरू कसैको कारण नभएको उनले लेखेको सुसाइड नोटमा उल्लेख गरिएको बताईएको छ।
खबर अनुसार शव नेपाल नपठाउन सुसाइड नोटमा आग्रह गरिएको बताईएको छ। अहिले साउदी प्रहरीले घटनाबारे अनुसन्धान गरिरहेको नेपाली दूतावासले जनाएको छ।
मृतक देउजा करिब एक वर्षअघि साउदी अरब पुगेकी थिइन्। उनकी दिदी लक्ष्मी देउजा पनि नर्सकै रूपमा त्यही अस्पतालमा कार्यरत छिन्।
आइतबारको लागि एक अमेरिकी डलरको खरिददर १३३ रूपैयाँ ५७ पैसा र बिक्रीदर १३४ रूपैयाँ १७ पैसा तोकिएको छ।
यो मूल्य हालसम्मकै उच्च हो।
यसअघि गत असार ७ गते डलरको भाउ १३४ रूपैयाँ १५ पैसा पुगेर नयाँ रेकर्ड बनाएको थियो। पछिल्लो रेकर्डभन्दा यो मूल्य २ पैसा बढी हो।
नेपाल राष्ट्र बैंकले सार्वजनिक गरेको विनिमय दर अनुसार आइतबार युरोपियन युरो एकको खरिदमा भने १४५ रूपैयाँ ४७ पैसा र बिक्रीमा १४६ रूपैयाँ १२ पैसा पाइन्छ।
बेलायती पाउण्ड स्टर्लिङ एकको खरिददर आज १७२ रूपैयाँ ६२ पैसा र बिक्रीदर १७३ रूपैयाँ ३९ पैसा तोकिएको छ।
त्यसैगरी, अष्ट्रेलियन डलर एकको खरिदमा आज ८९ रूपैयाँ ४४ पैसा र बिक्रीमा ८९ रूपैयाँ ८४ पैसा तोकिएको छ। क्यानेडियन डलर एकको खरिदमा भने ९७ रूपैयाँ ४४ पैसा र बिक्रीमा ९७ रूपैयाँ ८७ पैसा पाइन्छ।
यस्तै, कतारी रियाल एकको खरिदमा ३६ रूपैयाँ ६३ पैसा र बिक्रीमा ३६ रूपैयाँ ७९ पैसा पाइन्छ। राष्ट्र बैंकले साउदी अरेबियन रियाल एकको खरिददर आज ३५ रूपैयाँ ६१ पैसा र बिक्रीदर ३५ रूपैयाँ ७७ पैसा तोकेको छ।
युएई दिराम एकको खरिदमा ३६ रूपैयाँ ३७ पैसा र बिक्रीमा ३६ रूपैयाँ ५३ पैसा पाइन्छ। मलेसियन रिंगिट एकको खरिदमा आइतबार २८ रूपैयाँ ४९ पैसा र बिक्रीमा २८ रूपैयाँ ६२ पैसा पाइन्छ।
आइतबार कुवेती दिनार एकको खरिदमा ४३६ रूपैयाँ ७३ पैसा र बिक्रीमा ४३८ रूपैयाँ ६९ पैसा पाइन्छ। त्यसैगरी, आज बहराइन दिनार एकको खरिददर ३५४ रूपैयाँ ३४ पैसा र बिक्रीदर ३५५ रूपैयाँ ९४ पैसा तोकिएको छ।
साताका तीन लघुकथा हिमालयन दृष्टि र नमस्ते आधुनिक लघुकथा मञ्च बिचको सहकार्यमा सञ्चालित साप्ताहिक स्तम्भ हो । यस स्तम्भमा नमस्ते आधुनिक लघुकथा मञ्चको भित्तोमा साताभर प्रेषित लघुकथाहरू मध्ये मञ्चले छानेर पठाएका उत्कृष्ट तीन लघुकथाहरू प्रकाशन हुने गर्दछन् ।
यस साताको (६१औँ) शृङ्खलाका लागि लघुकथाकार दीपक लोहनीको लघुकथा ‘युद्ध’, लघुकथाकार मित्र ‘उराठी’ गौतमको लघुकथा ‘दोष कस्को’ र लघुकथाकार आचार्य प्रभाको लघुकथा ‘हरियो मौसम’ उत्कृष्ट तीनभित्र परेका छन् ।
——————-<•>——————
[१] लघुकथा: युद्घ
✍️ दीपक लोहनी
उनीसँग आँखा र मसँग मन थियो । अफसोच यी दुई बिच भीषण युद्घ थियो । उनी भन्थिन् । -“तिम्रो मन डरपोक छ ।” म भन्थेँ । -“तिम्रा नयन नशालु छन् ।”
-“तिम्रो मनमा भावनाहरू छैनन् ।” -“तिम्रो आँखामा सपनाहरू छैनन् ।”
-“तिम्रो मन कठोर र जड झैँ छ ।” -“तिम्रो आँखा भोको र प्यासी छ ।” हैरान भएर, मैले मेरो मनलाई ढुङ्गा बनाएँ र उनको हृदयमा जोडले हानिदिएँ । उनले त्यसलाई च्याप्प समाइन् र आँखाकै झ्यालखानामा थुनिदिइन् । हाम्रो युद्ध अझै जारी छ ।
कुरिलो घर, काठमाडौँ । ——————-<•>——————
[२] लघुकथाः दोष कस्को ?
✍️ मित्र ‘उराठी’ गौतम “आफ्नो त यस्तै सानो छ । तैपनि जसोतसो निर्वाह चलाइएको छ ।” साथीसँग दुखेसो पोख्यो घनश्यामले । “तिमीले त यही भए पनि बनायौ । आफू त उपत्यका छिर्नै सकिएन । छोइनसक्नुको जग्गा कसरी किन्नु ? जेनतेन किने पनि घर कसरी बनाउनु ? ” ज्ञानहरिले विवशता प्रकट गर्यो ।
बिहानी हिँडाइमा गफ गर्दै उनीहरू उकालो चढिरहेका थिए । “त्यो बेला ऋणधन गरिवरि भर्खर प्लटिङ्ग गरेको एक टुक्रा लिइयो । पछि पहाडतिर भएको घरखेत बेचेर मुस्किलले त्यही सानो घर ठडाइयो । बाआमा त गाउँ छोड्न मान्दै मान्नुभएको थिएन । बल्लतल्ल फकाएर ल्याएको ।” घनश्यामले सङ्क्षेपमा विगतको कथा सुनायो । “बाआमाको कुरा ठिकै त हो नि ! बुढेसकालमा आफ्ना साथीसङ्गती, इष्टमित्र छोडेर आफूले पसिना बगाएर जोरेको श्रीसम्पत्ति छोडेर पराइ भूमिमा बसाइँ सर्न कहाँ मान्छ त मनले ? आफ्नो गाउँको प्राकृतिक हावापानीमा स्वतन्त्र भै खेली खाएका बुढाबुढीलाई सहरको बन्द कोठामा ल्याएर राख्नु त जेल हाल्नु जस्तै त हो नि !” मनमा लागेको कुरा सर्लक्क सुनायो ज्ञानहरिले । असिनपसिन भएका उनीहरू डाँडोमा पुगेर सुस्ताए । “हेर ! खत्तमै पारे नि, दलेहरूले ।भएको सबै उब्जाऊ भूमि प्लटिङ्ग गरेर कङ्क्रिटको जङ्गल बनाए । अलिकति पारिलो घाम ताप्नु र स्वच्छ हावा खानु पनि दुर्लभै भयो, यो सहरमा । कसरी टिक्ने हो अब ?” डाँडोबाट तलतिर नियाल्दै लाजै पचाएर दलेलाई सराप्यो घनश्यामले । अमरपुर, गुल्मी । हाल तिलोत्तमा-२,रुपन्देही ——————-<•>——————
[३] लघुकथा: हरियो मौसम
✍️ आचार्य प्रभा म कौँसीमा केही सब्जी, तरकारीहरूको बिरूवा रोप्दै थिएँ । अचानक पछाडिबाट आएको मायाको आवाजले झस्किएँ । ऊ भन्दै थिई । -“रिना बजार जाने होइन ? हरिया चुरा र मेहन्दी लाउँन ।” मैले भने। -“किन लाउँनु पर्यो, हरियो चुरा र मेहन्दी ?” उसले भनी। -“ए लाटी ! यो श्रावणको महिना होइन ? यो महिनामा हरियो पोते, चुरा र मेहन्दी लाउँदा श्रीमानको आयु बढ्छ रे ! फेरि यो त चाड पनि हो नि !”
जवाफमा मैले भनेँ । -“यस्तो फजुलको कुरा मसँग नगर । त्यो हरियो पोते, चुरा र मेहन्दी लाउँने पैसाले त घरमा हरियो सागसब्जी, फलफूल ल्याऊ र घरमा सबैलाई खुवाऊ न ! शरीर तन्दुरुस्त हुन्छ । दीर्घायु बन्नलाई त खानपानमा पो ध्यान दिनु पर्छ ।” मेरो कुरा सुनेर उसले मुख बटार्दै भनी । -“खाकै छन् नि ! रेष्टुरेन्टबाट मगाउँदै म:म:, चाउमिनहरू । किन खाइराख्नुपर्यो फलफूल ? पेट भर्नु त हो ।” मैले जवाफमा भनेँ । -“यस्तै हाम्रो कुबिचारले त ! हामी दिनप्रतिदिन कुपोषणको शिकार बन्दै जाँदैछौँ नि !” फेरि उसले जिद्दी गरी। -“हिँड न रिना जाऊँ । कमसेकम मेहन्दी त लाउँ ।” मैले मेरो करेसाको मेहदीको बोट देखाउँदै भनेँ । -“मेरै बारीमा मेहन्दीको बोट छ । म किन पैसा फालूँ ? यही टिपेर लाउँछु नि !”
उसले झर्किंदै भनी। -“तिमीसँग विचारै मिल्दैन र त ! तिमी एक्ली हुन्छौ । सबै साथीहरू गइसके । म पनि गएँ ।” भन्दै ऊ अगाडि बढी । मैले रोक्दै भनेँ । -“ल ! साँच्चै हरियै बस्तु लाउँने चाड हो भने यो हरियो साग लैजाऊ र परिवारलाई पकाएर खुवाऊ । तिमीहरूलाई साउन महिनाको यही कोसेलीसहित शुभकामना ।” ऊ, साग बोकेर बाटो लागी । ——————-<•>——————-
साताका उत्कृष्ट झिल्का कविताको २२ औँ शृङ्खला सम्पन्न भएको छ । झिल्का साहित्य समाज नेपालको आयोजनामा उक्त शृङ्खला हरेक हप्ता सञ्चालन गर्ने गरिन्छ । झिल्का कविताको उन्नयन, विकास र प्रवर्द्धन गर्ने हेतुले यस शृङ्खलाको सुरुवात गरिएको यसका परिकल्पनाकार एवम् प्रवर्तक वसन्त अनुभवले बताउनुभयो ।
यस शृङ्खलाका लागि हरेक हप्ताको आइतवारदेखि शुक्रवार अपरान्हसम्म झिल्का कविता फेसबुक समूहको भित्तोमा प्रेषित गरिएका झिल्का कविताहरू मध्ये उत्कृष्ट तीन जना झिल्काकारहरूका ३/३ झिल्काहरू छ्नोट गरी प्रकाशन गर्ने गरिन्छ । जसको संयोजन झिल्काकार एवम् झिल्का कविता अभियन्ता धनुष न्यौपानेले गर्दै आउनुभएको छ ।
साताका उत्कृष्ट झिल्का कविता शृङ्खला- २२ का लागि झिल्काकारत्रय भिक्षु ईश्वर, मनोहरी पौडेल र सविता भट्टराईका उत्कृष्ट झिल्का कविताहरू छनोटमा परेको संयोजक न्यौपानेले बताउनुभयो ।
साताका उत्कृष्ट झिल्काहरू
[१] क) मेरो मृत्युकाे खबर आज थाहा पाएँ बितेकाे केही प्रहर । ख) दु:खहरूकाे सम्मेलन हुँदैछ याे मनकाे दुनियाँमा पीडाहरूले शिखर छुँदैछ । ग) सम्झिएर उसैलाई घरी याद आउँछ मनमा सधैँ साउने झरी । ✍️ भिक्षु ईश्वर
[२] क) जिन्दगी बनाउन गाह्राे बगाउने ठेगान छैन वर्षामा पर्दछ साह्रो । ख) घुमेर आउने कालमा नसुध्रिने स्थिति हाम्रो फसियो कुटनैतिक चालमा । ग) नेपाल धर्तीको स्वर्ग बनाए अख्तियार पाउनेले लडाइँ झगडाको नर्क । ✍️ मनोहरी पौडेल गैडाकोट,१
[३] क) भएछ बर्सात झरी रोपाइँ कतै नछुटोस् पुगोस् अन्न वर्षैभरि ! ख) कसैलाई पनि नघोच सुमधुर बनाऊ नाता सकारात्मक राख सोच ! ग) झिल्का भयो साथी कहिल्यै पनि ननिभोस् पुगोस् माथि माथि ! ✍️ सविता भट्टराई, जनकपुर
“पाँचै तत्व पाँचै विकार पञ्चाङ्ग नै ठिक आधार”भन्ने मूल नाराका साथ पञ्चाङ्ग लेख्दै आएका छौं।यही सिलसिलामा साप्ताहिक पञ्चाङ्ग भाग:एक सय चार अभ्यासमा हामी पुगेका छौ। सम्पूर्ण पञ्चाङ्ग स्रष्टाहरुमा पञ्चाङ्ग लेख्नु हुन् हार्दिक अनुरोध छ: अभ्यास पाठशालाको अभ्यास शृङ्खला दर्ता पछिको भाग :-१०४ ——————————-
विधा :- पञ्चाङ्ग अभ्यास गर्ने स्थान :- पञ्चाङ्ग अभ्यास पाठशाला मिति:- २०८१/०३/३१ बुधबार बेलुका ०९ बजेसम्म पञ्चाङ्ग वा समपञ्चाङ्ग पठाउनु हुन अनुरोध छ। ………………………………………. प्रशिक्षक:- …………… सोमनाथ लुइटेल गुणनिधि घिमिरे सुशीला पौडेल
……………………… भाषा शुद्धीकरण:- ———– पुष्पा सुवेदी नेपाल भवानी घिमिरे जमुना आचार्य पशपती राई
अक्षर सङ्ख्या:- [बराबरी] अनुप्रास :- आफुखुसी स्थायी :- अनिवार्य
पञ्चाङ्ग:०१ विकास केहाे भन्ने थाहा छैन कसैलाई। जुन जाेगी आए नि डाहा छैन कसैलाई। भ्रष्टाचारकाे बिगबिगी हुने भयाे अब, नेता वा नेतागिरी चाहा छैन कसैलाई। देशकाे राजनीति आहा छैन कसैलाई। सुशीला पाैडेल
पञ्चाङ्ग:०२ परिवर्तन भयो व्यवस्था तर मान्छे उही हुन् असल मान्छे यहाँ आज को छ र मान्छे उही हुन् नयाँ भन्छन् मुखले मात्र कुरा पुरानै छ यहाँ गठबन्धन् यता उता छैन भर मान्छे उही हुन् असुरक्षा र अशान्तिको भयो डर मान्छे उही हुन् ॥ गुणनिधि घिमिरे अमेरिका पञ्चाङ्ग :०३ मृत्यु आउँछ नटर्ने टारेर शाश्वत हो तिथि र मिति नसर्ने सारेर शाश्वत हो जीवन नै यो मिल्दैन दोबारा प्रभुकृपा दुष्टले पुण्य नगर्ने चाहेर शाश्वत हो व्यर्थ यहाँ आफ्नै मन बारेर शाश्वत हो । कार्की डिबी माकुम सुनवल-४, नवलपरासी पञ्चाङ्ग:०४ विकाशको नारा लगाउँछन् यहाँ। उधोगति धारा बगाउँछन् यहाँ। कुरा मात्र ठूला गर्ने केही हैन, आफूले नै सारा जगाउँछन् यहाँ। आफ्नो लागि तारा मगाउँछन् यहाँ। ह्यारिस
पञ्चाङ्ग:०५ राखेर दिलमा ठाउँ जीवनमा सजाउँ प्रभुकै नाउँ जीवनमा अरूले रुखो बोलेर के भयो र? हेलिमेली देख्न पाउँ जीवनमा पवित्र बनेर छाउँ जीवनमा।
✍️ अच्युत घिमिरे, सर्पाङ, भुटान 🇧🇹
पञ्चाङ्ग:०६ साउन भरि हातमा मेहन्दी र चुरा लगाउँछन् कहीँ कतै नि खाली नहोस् भनेर पूरा लगाउँछन् आफूलाई नै बिर्सी परिवारका लागि बाँच्ने नारी सहँदैनन् त्यसलाई जो नराम्रो कुरा लगाउँछन् गिद्धे नजर लायो भने घाँटीमै छुरा लगाउँछन् ।
श्रीकृष्ण शर्मा, पोखरा–५, मालेपाटन
पञ्चाङ्ग:०७ साउन लाग्यो पहेंलो साडी र चुरा लगाउनु पर्छ
शिवलाई खुशी पार्न मन त पूरा लगाउनु पर्छ
देखासिखी नै किन नहोस् मानेका छन् जानी नजानी
देवत्व आस्था जोगाउन कुरा झुरा लगाउनु पर्छ
संस्कृति जोगाउन पनि राम्रा कुरा लगाउनु पर्छ
भूमिका गैरे तिमिल्सिना गैंडाकोट ४ , नवलपुर
पञ्चाङ्ग:०८ बाटो र घाटो बन्द भयो जनतालाई मार परेको बेला। नेताहरुलाई सत्ता हतार देशमा भार परेको बेला। सरकार फेरिए पनि छ गरिबको हालत उस्तै होला, यसरी सधैँ फेरिन्छ व्यवस्था जनता हार परेको बेला। पीडितको मुखमा माड लागोस् भोकले तार परेको बेला।
कमला देवकोटा, पाल्पा
पञ्चाङ्ग :०९ ढल्दिन भन्ने घमण्ड पनि,ढल्नैपर्छ आखिर। पत्थर पनि अन्ततोगत्वा,गल्नैपर्छ आखिर। जब स्पर्शले आफ्नो रङ्ग,देखाउन थाल्छ अनि, जति कठोर तपस्वी हवस्,चल्नैपर्छ आखिर । अन्ततः समाजको नजर,छल्नैपर्छ आखिर। * चिरञ्जीवी ढकाल नेपालगन्ज -२० राँझा एयरपोर्ट बाँके
पञ्चाङ्ग:१० असार श्रावण महिनामा पानीले जनधनको क्षति हेर। नेताहरूलाई पत्तो छैन आफ्नै देशमा भएको खती हेर। वर्षाले बाढी पहिरो गराएर प्राणी जीवनमा अस्तव्यस्त, सत्ताको लुछाचुँडिमा नेताले बिर्सेका छन् जनता जति हेर। कलिको मोहमा परेर जाँदैछन् सबै नै सत्तामा सती हेर। ✍️ बेदु न्यौपाने 🌹🌹
पञ्चाङ्ग:११ यहाँ खोला र खोल्साका बास काटेर बार्नु बेरा तिमीले, खानु आफैले श्रम गरेर खोज्नु पर्देन डेरा तिमीले। कोशी बगेकीछन् कल कल गरेर किन्नु पर्देन पानी, आफ्नै देशमा फर्क कृषि गर नास्पाति र केरा तिमीले, छिमेकीको बाख्राले खान्छ चित्राको लगाउ धेरा तिमीले।
दुर्गा आचार्य मोरङ
पञ्चाङ्ग;११
विसंगति र विकृति हटाउन थाल्न सक्नुपर्छ देशबाट भ्रष्ट नीति फेंदैबाट ढाल्न सक्नुपर्छ सुखी र समृद्ध नेपाल नै बनाउनकाे लागि त, हुने खाने र हुँदा खाने बीच अन्तर फाल्न सक्नुपर्छ भाेका नाङ्गा जनता सरकारले पाल्न सक्नुपर्छ ।
राज कुमार राजभण्डारी खाेटाङ्गे
मध्यपुर ठिमी ५ संगम काेलाेनी राधे राधे भक्तपुर ।
पञ्चाङ्ग:१२
आँखा हेरेन आज आकाशले पानी झारी राख्यो । कसैको भनाइ मान्दै मानेन काम जारी राख्याे । उर्लियाे बेढङ्गले जताततै छताछुल्ल भइ , , खुशी खाेसेर दुनियाँकाे आफ्नो मन भारी राख्यो । हिँड्याे ठाउँ छाेडी आफूलाई वारी र पारी राख्याे ।
भवानी घिमिरे सर्लाही ।
पञ्चाङ्ग:१३ साउनभरि हातमा हरियो चुरा लाउने बाँकी एघार महिना त मात्रै कुरा लाउने कुरा गर्यो कुरैको दु:ख भन्छन् देश बनेन जो गर्छु भन्छ काम उसैमाथि शुरा लाउने ठुला मान्छे ठुलै भैगो काममा भुरा लाउने -पशपती राई खोटाङ ।
पर्वत– जिल्लाको मोदी गाउँपालिका–६ तिलाहारमा सडकसँगैको जमिन भासिँदा सिंगो बस्ती जोखिममा परेको छ । तिलाहारको नवजागृत माध्यमिक विद्यालय नजिक रहेको डिमुवा–राम्जा–चित्रे सडक भासिँदा सडकभन्दा तल रहेको बस्ती जोखिममा परेको हो ।
गत असार ३० गतेको राति आएको अविरल वर्षाका कारण करिब ७० मिटर लामो सडक भासिनुका साथै वरपरका केही घर चर्किएका छन् । जमिन भासिएपछि स्थानीयले प्लास्टिक ओढाएर भासिएको जमिनबाट तत्काल पानी बग्न रोके पनि जमिनको भासिनेक्रमनरोएिकको मोदी–६ का वडाध्यक्ष दिपेन्द्रजङ्गलामिछानेले जानकारी दिए। उनका अनुसार जमिन भासिएपछि सडकको माथिपट्टि र तलपट्टि रहेका करिब ४० परिवार जोखिममा परेका छन् ।
वडाध्यक्ष लामिछानेले डिमुवा बजारभन्दा माथि रहेका बस्ती र कुँवर टोल, फूलबारी र साउनेपानीका घर जोखिममा परेका जानकारी दिए। केही परिवारले घर छाडेर अन्यत्र बस्न थालिसकेका छन् । पहिरोलाई तत्काल रोकथाम नगर्ने हो भने ठूलो विपत्ति आउनसक्ने उनको भनाइ छ ।
यसैबीच गण्डकी प्रदेश सरकारका भौतिक पूर्वाधार विकासमन्त्री राजीव गुरुङले जमिन भासिएको क्षेत्रको स्थलगत निरीक्षण गरेका छन् । निरीक्षणपछि मन्त्री गुरुङले तत्काल पहिरो नियन्त्रण गर्न आवश्यक डिजाइनको खाँका तयार गर्न निर्देशन दिएको मोदी गाउँपालिकाका उपाध्यक्ष विमल लामिछानेले जानकारी दिए।
पालिकाले अनुमानित लागत र डिजाइन तयार गरेपछि पहिरो नियन्त्रणका लागि प्रदेश सरकारले आवश्यक बजेट विनियोजन गर्ने मन्त्री गुरुङले आश्वासन दिएका छन् ।
बस्ती माथिको जमिन भासिएपछि सडकमा सवारी आगमनमा समस्या परेको र जमिन भासिएको स्थान नजिकका घर तत्काल स्थानान्तरण गर्नुपर्ने अवस्था रहेको उपाध्यक्ष लामिछानेले बताए। गाउँपालिकाले तत्काल रोकथामको प्रयास गरिरहेको जनाउँदै दीर्घकालीन रोकथामका लागि ठूलो बजेट आवश्यक पर्ने भएकाले प्रदेश र सङ्घ सरकारले पहिरो नियन्त्रणमा सहयोग गर्नुपर्नेमा उनले जोड दिए।
सोही खण्डअन्तर्गत दराक र थामर्जुङ, पहरे, काउछे, भगरिका केही घर पहिरोको जोखिममा रहेका पालिका कार्यालयले जनाएको छ ।
यस वर्षको मनसुन सक्रिय भएपछि मोदी गाउँपालिकाको वडा नं २ देउपुरको जरुवामा रहेको दलित बस्ती पूर्ण रुपमा बगरमा परिणत भएको छ । यहाँ बस्दै आएका १५ परिवार विस्थापित भएका छन् ।
साउदी अरेबियाले लागुऔषध ओसारपसारमा दोषी ठहर भएका दुई जनालाई मृत्युदण्ड दिएको गृह मन्त्रालयले बिहीबार बताएको छ ।
साउदी नागरिकलाई एम्फेटामाइनको तस्करीको आरोपमा र अर्का पाकिस्तानीलाई हेरोइनको तस्करीका लागि मक्कामा मृत्युदण्ड दिइएको आधिकारिक साउदी प्रेस एजेन्सीले मन्त्रालयको घोषणालाई उद्धृत गर्दै बताएको छ ।
काठमाडौँ । साप्ताहिक ‘टुक्कामाथि टुक्का’ व्यङ्ग्यात्मक टुक्का लेखनको १४३ औँ शृङ्खला सम्पन्न भएको छ । अभ्यासमा नेपाल लगायत विश्वका ४८ जना नेपाली भाषी टुक्काकारहरूको सहभागिता रहेको कार्यक्रम संयोजक/ प्रशिक्षक एवम् टुक्का साहित्य समाजका उपाध्यक्ष वसन्त अनुभवले बताउनुभयो । टुक्का साहित्य समाजको आयोजनामा उक्त शृङ्खला विगत लामो समय देखि नियमित रूपमा सञ्चालन हुँदै आएको छ।
टुक्का कविताको उन्नयन, विकास र प्रवर्द्धन गर्ने हेतुले समाजले विविध किसिमका कार्यक्रम गर्दै आइरहेको छ । टुक्का लेखनमा पृथकता एवं फरकपन भित्राउने सिलसिला अन्तर्गत यस शृङ्खला सञ्चालन गरिदै आएको समाजका संस्थापक अध्यक्ष, टुक्का प्रवर्तक एवम् कार्यक्रमका परिकल्पनाकार ताराप्रसाद चापागाईंले बताउनुभयो ।
टुक्का लेखनका लागि एक व्यङ्ग्यात्मक टुक्का राखिने र त्यसैमा आधारित रहेर गहन भावको एक एक टुक्का सहभागीले राख्नुपर्ने संयोजक अनुभवले जनाउनुभयो । टुक्का माथि टुक्का’ व्यङ्ग्यात्मक टुक्का लेखनको १४३ औँ शृङ्खलाको लागि प्रतिनिधि टुक्काको रूपमा समाजका उपाध्यक्ष वसन्त अनुभवले समसामयिक विषयमा लेख्नुभएको व्यङ्ग्यात्मक टुक्कालाई राखिएको संयोजक अनुभवले बताउनुभयो ।
प्रतिनिधि टुक्का- १४३ नेपालीमा अङ्ग्रेजी मिसाई बोल्दा छुट्टै सान रक्षक हुँ भाषा साहित्यको, यसमै छ ध्यान । वसन्त अनुभव ~<•>~
सहभागी टुक्काकारहरूका टुक्काहरू-
~<•>~ [१] अनपढ ए पाखे भन्छन् शुद्ध नेपाली बोल्दा आधुनिक भइन्छ रे अङ्ग्रेजी पेटारो खोल्दा । ✍️ वसन्त अनुभव, घोराही, दाङ ~<•>~ [२] विदेशी भाषाले महत्त्व पाउदै गएको छ हाम्रो देशमा पाखे बनिने डरले सिक्ने रे अङ्ग्रेजी जुनसुकै भेषमा। ✍️ सुनगाभा पोखरेल, हाल नेपालगन्ज ~<•>~ [३] नेपाली भाषा विर्सिएरै के काम अङ्ग्रेजी भाषा मात्र बोल्दा नेपालको कतै नामै नआउॅंने भो यसरी ह्रदय खोल्दा। ✍️ अर्जुन प्रसाद चौलागाई, रामेछापः-सुनापति-१, हालः-अमेरिका,बोस्टन। ~<•>~ [४] नगरून् स्वदेशी कुकुरको विदेशी भुकाइ यसैमा देखिन्छ धैरैजसो टाउको दुखाइ । ✍️ सतीश पण्डित, भानु६ चुँदी तनहूँ, हाल चनपा ६ मातातीर्ग ~<•>~ [५] अङ्ग्रेजी सबैको संसारमा विश्वभाषा भयो मातृभाषा बोलीचालीमा जो हराउँदै गयो। ✍️ चुडामणी देबकोटा, पुरानोनैकाप काठमाण्डौ ~<•>~ [६] अंग्रेजी भाषाले नेपालीलाई दास बनायो आज हाम्रो भाषा,धर्म,संस्कृतिलाई लास बनायो आज। ✍️ दीप गोले तामाङ, चन्द्रपुर -१, पौराई, रौतहट ~<•>~ [७] आखिरीमा भुलेर भाषा धर्म बिग्रेको हो सबै संस्कार कर्म ! ✍️ आर्त अकुलीन ~<•>~ [८] नेपाली साहित्य भाषा हाे, हामी सबैले बाेल्ने आधुनिक युग भएर अङ्ग्रेजी भाषा खोल्ने । ✍️ श्रीकृष्ण धामी – बझाङ ~<•>~ [९] बुढा बुढी पनि अङ्ग्रेजी घुसाई नबोले छोराछोरीले हेप्ने नबोले पाखे हा कस्तो समय आयो सदा पास्चात्यताले चेप्ने ! ✍️ कमला देवकोटा, पाल्पा ~<•>~ [१०] सधैँ राम्रो हुन्छ आफ्नै मातृभाषा हो अंग्रेजी जस्तै शकुनीको पासा । ✍️ कार्की डिबी माकुम, सुनवल-४, नवलपरासी ~<•>~ [११] बोल्दाखेरि उडाएर अंग्रेजीका छर्रा अरू सामु देखाउँछु सभ्यताको ढर्रा l ✍️ बाबुराम गौतम, गुल्मी ~<•>~ [१२] पराइकाे हैन आफ्नै भाषाकाे ससम्मान गराैँ लेखाइ बाेलाइमा आफ्नैपनकाे मीठास भराैँ। ✍️ हरिगाेपाल न्हुच्छेँप्रधान, काभ्रे, बनेपा १४ साँगा बजार। ~<•>~ [१३] जो जसले गर्छ, अङ्ग्रेजी मिसाएर सान देखाएर अघि सर्ने यिनै हुन् नेपाली शब्द अनि नेपालीपनको चीरहरण गर्ने । ✍️ प्रेम थापा “मन”बागलुङ ~<•>~ [१४] बोल्नुपर्छ है अङ्ग्रेजी मिसाई आजभोलि नत्र गर्दैनन् स्वागत कसैले दिल खोली । ✍️ बुद्धिमान दनुवार ( सुरुङ्गेली कान्छो ), कनकाई ४ झापा ~<•>~ [१५] वान, टु, थ्री, फोर भाषा मास्ने चोर । ✍️ नागेन्द्रप्रसाद यादव । ~<•>~ [१६] आफ्नो भाषाभेष बिर्सिएर कता हुन् गएका बिदेशी संस्कार भित्राएर कति रमाएका । ✍️ कला ढकाल, झापा ~<•>~ [१७] किन गर्छौ यो भाषाको तिमी हेला फेरि पछि पर्ला नि हजुर फेला। ✍️ नीमा छिरिङ भोटिया, जलढका कालेबुङ ~<•>~ [१८] जसरी पनि एकअर्कालाई बुझ्नु र बुझाउने भाषा रोज्नु पर्छ सरल र कर्णप्रिय भाषा हो भने दुबो जमिनमा सरेझैँ सर्छ । ✍️ पवनकुमार बुढाथेाकी, काठमाडौँ ~<•>~ [१९] आमा ममी बाबा ड्याडी बाँदर भयो मङ्की मातृभाषा भुलेर भोलि बन्छौ हामी डङ्की । ✍️ बिके मुखिया, दार्जीलिङ,भारत। ~<•>~ [२०] पश्चिमी सभ्यताले बिस्तारै ढाँकिदै जाँदै छ हाम्रो देश संसार एउटै हुन लाग्यो भन्छ फेरिँदैछ परिवेश । ✍️ अम्बिका अधिकारी, झापा बिर्तामोड ~<•>~ [२१] पश्चिमी सभ्यतामा रमाउँदै हामी नेपाली आफ्नो भाषा र संस्कार पनि लादैछन् पखाली । ✍️ दुर्गा भट्टराई, मोरङ ~<•>~ [२२] लगाएका छन् छोटाछोटा लुगा आफ्नो इज्जत फाले नेपाली मौलिक भाषा बिर्सिए अङ्ग्रेजी बोल्न थाले । ✍️ अनिता भण्डारी, ताप्लेजुङ ~<•>~ [२३] हराउँदै छ नेपाली भाषा बन्न खोज्छन् सबैले मान्ने अनेक भाषा मिसाई बोले त ठान्छन् आफूलाई जान्ने । ✍️ सुशीला शिखा, काठमाडौँ कागेश्वरी ~<•>~ [२४] अङ्ग्रेजी राम्ररी बोल्न जाने विद्वान गनिन्छ नजान्नेलाई अनपढ गँवार पो ! भनिन्छ । ✍️ विवश पारदर्शी, झापा ~<•>~ [२५] अङ्ग्रेजी भाषा नबोली नहुने भयो आफ्नो भाषा साहित्य लोप हुँदै गयो | ✍️ सरिता सेढाई धादिङ ~<•>~ [२६] अङ्ग्रेजी पनि सिक्नुपर्ने, नेपाली भाषामा नफ्याकौँ पासा जहाँ गए नि पछि नपरौँ बोल्न सिकौँ यसैमा छ खासा । ✍️ सबिता खड्का, कैलाली ~<•>~ [२७] मन त थियो रमाउन विश्वभर डुल्दै अङ्ग्रेजी बोल्छन् यहाँ सबै आफ्नो भाषा भुल्दै । ✍️ प्रतिज्ञा प्रतिज्ञा, मेहेलकुना सुर्खेत ~<•>~ [२८] अङ्ग्रेजी त बाेल्छन् सबै काठे भाषा मिसाई धर्म पनि मान्ने गर्छन् हिन्दु छाेडी इसाई । ✍️ भवानी पाेखरेल( बाबू विराज), बाणगङ्गा १ चार नम्बर, कपिलवस्तु ~<•>~ [२९] विदेशी भाषा पनि अहिले आवश्यक छ रोजगारको लागि आफ्नै भाषा महत्वपूर्ण लाग्छ, अन्यत्र कहाँ जान छ र भागी ? ✍️ शोभा आचार्य गौतम, काठमाडौँ ~<•>~ [३०] पिउँदा सिकायो सुरामा आइस टुक्रा घोल्न सुराले बेफिक्री भयो अङ्ग्रेजी फरर बोल्न । ✍️ कृष्णकुमार वैद्य, बनेपा ९, काभ्रे ~<•>~ [३१] दुई वर्ष अमेरिका बसेर आमालाई नै अङ्ग्रेजीमा थर्काउँछ बाबुकाे परिचय दिँदा साथीलाई नाेकर भनी मुख फर्काउँछ । ✍️ रबि पाैडेल, दक्षिण भारत पाण्डेचरी ~<•>~ [३२] हाेडबाजी बढ्दैछ झन् सम्पन्नता देखाउने आफ्नै भाषा लत्याएर अङ्ग्रेजीमा लेखाउने । ✍️ ताराप्रसाद चापागाईँ, धुनिबेसी ~<•>~ [३३] भाषा बिगार्न खोज्नेले आधुनिकताको ताज लाए संरक्षक भन्नेहरूले मातृभूमिको नाता खाए । ✍️ सुस्मिता अधिकारी, काठमाडौँ ~<•>~ [३४] कुरा गर्ने रहर विदेशीकै भाषा छानीछानी आफ्नो मातृलय बिर्सेर बोल्दैछौँ जानी नजानी । ✍️ जमुना ~<•>~ [३५] जहाँ पनि अङ्ग्रेजीलाई दिनु हुँदैन मान आफ्नो भाषा साहित्यको जोगाउनु पर्छ सान । ✍️ पुष्पा सुवेदी, नेपालगन्ज,बॅाके। ~<•>~ [३६] आफ्नो भाषा नै आउँदैन यहाँ अरूको भाषा बोल्छन् मान्छेहरू अचेल अङ्ग्रेजीमै मनको कुरा खोल्छन् । ✍️ वेल थोकर तामाङ ~<•>~ [३७] दुनियाँमा सिक्नु हो कुरा ठूलो भाषासाहित्यका भानु हुन् कुलो । नन्दलाल आचार्य, बेलका २, उदयपुर । ~<•>~ [३८] सबै भाषाको ज्ञान सिक्नु पाए सप्रिएला गति मौलिक भाषा नै बिर्सिन थाले बिग्रिएला मति। ✍️ रमेश दियाली, शेल्पू सिटोंग दार्जिलिङ। ~<•>~ [३९] विदेशी पहिरन र भाषा बोल्न सबै हुरुक्क कति प्यारो आफ्नो भाषा सुन्दा हामी बन्छौँ लुरुक्क । ✍️ काजल न्यौपाने, भोजपुर। ~<•>~ [४०] सभ्यता पश्चिमको रहेछ यहॅा सिक्नुपर्ने नेपाली शब्द साहित्यबाट अब झिक्नुपर्ने । ✍️ राजेशराज गड्तौला, कॅाडाघारी, काठमाण्डौ ~<•>~ [४१] म त सधैँ नेपाली भाषा नै बोल्छु सजिलो गरेर आफ्नो पीर खोल्छु । ✍️ अरुण कुमार भुजेल, गोरूबथान, कालेबुङ, भारत। ~<•>~ [४२] भाषाको रक्षक भन्दछौ, अङ्ग्रेजी मिसाएर सान भर्छौ टुक्कामा अशुद्धता धेरै देख्छु, तिनलाई वेवास्ता गर्छौ । ✍️ गोपालकृष्ण डंगोल, काठमाण्डौँ । ~<•>~ [४३] नेपालीकाे दुहाई दिने बाेल्छन् अंग्रेजी ठुटे विद्यालयमा नजान्नेलाई शिक्षकले कुटे । ✍️ डिल्लीराज (राजेन्द्र) भुसाल, सन्धिखर्क-२, कुर, अर्घाखाँची ~<•>~ [४४] जहाँ पुग्छु, सम्झन्छु आफ्नै आँगन, आफ्नै मातृभाषा अंग्रेज़ी भाषा कमाई खाने मात्र हुन्, लाग्दछ खासा । ✍️ मोती योन्जन सुब्बा, दार्जिलिङ निमकी डाँडा। ~<•>~ [४५] विदेशी भाषा हुने बोल्दा सान गर्छन् आफ्नो भाषाको अपमान । ✍️सङ्गीता खरेल, चन्द्रागिरी ८ काठमाडौँ ~<•>~ [४६] शुद्ध नेपाली बाेल्ने पाखे र बुद्धु हुन्छ अंग्रेजी मिसाएर बाेले सबैले सुन्छ । ✍️ प्रद्युम्न चालिसे, भक्तपुर कटुञ्जे । ~<•>~ [४७] आफ्नै प्याराे जन्मस्थल मिठाे भाषाभेष मान सम्मान पाइने बस्दा आफ्नै देश। ✍️ हिरालाल ~<•>~ [४८] जानी नजानी अङ्ग्रेजी शब्द बाेल्दैमा ठूलाे हुने साेच त्यागेर मातृभाषा बाेल्न थालाैँ मनै छुने । ✍️ रामकृष्ण रिजाल, बागलुङ ~<•>~
