२९ चैत, १० बुदे कार्ययोजना तय गर्दै टुक्का अभियन्ता समूहको २ दिने कार्यशाला गोष्ठी मंगलबार सम्पन्न भएको छ । टुक्का साहित्य समाजका अध्यक्ष तथा टुक्का अभियन्ता ताराप्रसाद चापागाईकाे संयाेजकत्वमा उक्त गोष्ठी २०७८ चैत २८ र २९ गते भर्चुअल माध्यमबाट सम्पन्न भएकाे हो । टुसासका संस्थापक सल्लाहकार तथा टुक्का अभियन्ता अरुण नदी खत्रीकाे प्रमुख आतिथ्यमा सञ्चालन भएकाे उक्त कार्यक्रममा ताराप्रसाद चापागाईं, अरुण नदी खत्री, म्यामराज राई, हाेमप्रसाद न्याैपाने, रामशरण न्याैपाने, राजेशराज गड्तौला, बेदु न्याैपाने, रामकृष्ण दुवाडी, जमुना आचार्य, वसन्त अनुभव, अनिल खग्रास, रचना शर्मा प्रतीक्षा, पुष्पा सायरा, लक्ष्मी श्रेष्ठ, भगवती दवाडी, सुरेशकुमार पान्डे, चिरञ्जीवी ढकाल, अच्युत घिमिरे, केशवप्रसाद ढकाल ‘प्रीतबीज’, सहयात्री शाेभा अर्याल, रिजाल विनोद, दुर्गा भट्टराई समेत २२ टुक्का अभियन्ताहरूकाे सक्रिय सहभागीता रहेकाे थियाे ।
२०७८ भदाै १७ गते गठन भएकाे टुक्का अभियन्ता समूह लघुत्तम नव काव्यिक विधा टुक्का कविताकाे उन्नयनमा विशेष सक्रिय टुक्काकारहरूकाे एउटा समूह हाे ।
कार्यक्रमकाे उदघाटनकाे क्रममा प्रमुख अतिथि अरुण नदी खत्रीले छाेटाे समयमा लाेकप्रिय बन्न सफल भएकाे नयाँ काव्यिक विधा टुक्का काे संरक्षण र सम्बर्धनमा सबै एकजुट भएर लाग्नु पर्ने भन्दै कार्यक्रम भव्य रुपमा सफल हाेस भन्ने कामना गर्नु भएकाे थियाे।
कार्यक्रमकाे पहिलाे दिन टुक्का अभियन्ता बिच टुक्का लेखन तथा विभिन्न बिषयहरूमा छलफल भएकाे थियाे भने दाेस्राे दिन हालसम्मकाे कार्यमुल्याँकन तथा आगामी कार्ययाेजना बारे छलफल हुनुकाे साथै १० बुदे कार्ययाेजनाहरू तयार गरीएकाे थियाे।
कार्यक्रमकाे समापन गर्दै टुक्का अभियन्ता हाेम प्रसाद न्याैपानेले बढी सक्रिय रुपमा टुक्का लेखन अभियानमा भाग लिने सर्जकहरूकाे पहिचान गरेर प्राेत्साहन गर्नु पर्ने भन्दै २ दिने कार्यक्रममा उत्साहपुर्वक सहभागी भई कार्यक्रम सफल भव्य रुपमा सफल बनाउनु हुने सम्पूर्ण टुक्का अभियन्ताहरूमा हार्दिक बधाई तथा शुभकामना व्यक्त गर्नु भएकाे थियाे ।
साताका तीन लघुकथाको बाह्रौँ शृङ्खलामा नमस्ते आधुनिक लघुकथा मञ्चमा यो साता प्रेषित गरिएका लघुकथाहरू मध्ये निम्न तीन लघुकथाहरू (चुनावी मेल, धुलौटे मानसिकता र भाषण) छनोट गरी प्रकाशन गरिएको छ।
[१] लघुकथा : चुनावी मेल
✍️अवधेश सिंह रानीवनका नव पल्लवित तथा पुष्पित बोटविरुवा, लता लतिकाले त्यहाँको वसन्ती वातावरणलाई साह्रै नै मनोहारी बनाएका थिए । तिनीहरूले फैलाएको सुवास बोकेको शीतल मन्द पवनको नरम मादक स्पर्श र अन्य चराहरूको चिरबिरसँगै कोइलीको कुहुकुहुले मर्निङ वाक गर्नेहरूलाई आह्लादित बनाएको थियो भने नवोदित आदित्यको नरम किरणको उष्माले सबैमा उर्जा भरेको थियो । हिँड्दै जाँदा मैले नजिकैको झाडीमा खस्र्याक खुस्रुक सुनेँ। मेरो ध्यान त्यतै तानियो । म रोकिएँ । नियालेर हेरेँ। चक्राशनमा बसेको गोमन र भद्रासनमा बसेको न्याउरी मुसोले साउती गरेको देखेँ ।
अचम्मको यो घटना कसलाई सुनाउँ भन्ने खुल्दुलीले मलाई चिया पसलतिर डोर्यायो । मैले त्यहाँ घटनाको वर्णन गरेँ । बडो गम्भीरतापूर्वक मेरो कुरो सुनेर विवेक माड्साबले गल्लीतिर सङ्केत गर्दै भने, “ऊ त्यता हेर्नु त।”
मेरा आँखा त्यतै तेर्सिए । त्यहाँ एउटा कुकुर र एउटा बिरालो बडो शान्ति र शालिनता साथ सँगसँगै हिँडिरहेको देखेँ । एक अर्कोको कट्टर दुश्मन कुकुर र बिरालो त्यसरी मिलेर हिँडेको देखेर म हैरान भएँ र भनेँ, “यो मेल कलियुग समाप्त भई सत्ययुग आएर भएको हो कि वसन्त वहार आएर भएको हो, माड्साब ?!”
“त्यस्तो केही पनि होइन हौ ! यो मेल चुनाव आएर भएको हो ।” विवेक माड्साबले भने । लक्ष्मीपुर – ४ ब्रह्मपुरी, सिराहा
[२] लघुकथा : धुलौटे मानसिकता
✍️ हेमराज अधिकारी बाटोमा दुईवटा माटाको हाँडी भेट भए । एकअर्कालाई देख्नेबितिक्कै दुवै घमण्डले चूर भए। एउटाले भन्यो- ” तँ पाजी रित्तो भाँडो ! चुबुर्को पनि नअट्ने मुला !” ” तँ चैँ के होस् नि लुते पाखण्डी ?! अनिकालको तिते फापर !?” दुवै लड्न थाले। गल्ली, गोरेटो, सडक पार गर्दै बजार पुगे। झगडा गर्न छोडेनन्। कुमाले पनि थिएन ।
बाटोमा हिड्ने मान्छेहरूले बौलाहा भएका हाँडीलाई हेर्दै भने – “एक लोटा पानी हाले चुहिन थाल्छ । अझ ठूलो बन्छ, फोक्से माटो !” अर्कोले भन्यो – “अलिक कमेरे, चिम्टे, राते माटो भएपनि एउटा कुरा !? पाखाबारीको धुलो !”
हाँडीहरूले तमासा देखाउन छोडेनन् । लडाइँ गरिरहे । अन्तमा दुवै हाँडी ध्वस्त भएर धुलोपिठो भए । दुवै भित्र रित्तै थिए । हाँडीको घमण्ड चूर भयो।
बेलुका कुमालेका छोराछोरी बाझ्न थाले। छिमेकीले भन्यो- “बाबुले रित्तो हाँडी बनाउँछ अनि छोराछोरी के गतिलो हुन्थे? धुलौटे मानसिकता ! “ सिक्किम
[३] लघुकथा : भाषण
✍️ अनु विज्ञाति “यदि कसैले महिलाहिंसा विरुद्धका विषयमा सहयोग माग्दा वेवास्ता गर्छ भने त्यसलाई चड्कन लगाइदिनुस् । तपाईँको सुरक्षा गर्ने जिम्मा मेरो भयो। त्यस्ता गद्दारहरूको स्थान जेल हो । उनीहरूलाई बाहिर बस्ने कुनै अधिकार छैन ।” महिला तथा बालबालिका मन्त्री क.कमरेड ज्वाला स्टेजमा महिलामैत्री भाषण दिँदै थिइन्।
उनको भाषण सकिनसाथ जीर्ण शरीर भएकी एक वृद्धाले उनलाई भेट्ने इच्छा गरिन्। नजिकिँदै गरेको चुनावी माहोल सम्झिन् क्यारे मन्त्री ज्वालाले पनि उनलाई भेट्न सहमति जनाइन्। वृद्धा सकी नसकी स्टेज चढिन् । सबैका नजर उनीमाथी खनिए।
ज्वालाले उनीप्रति सहानुभूति देखाउँदै श्रद्धापूर्वक सोधिन् – “आमा तपाईंलाई केही भन्नु छ भने निर्धक्क भन्नुहोस्।”
“मन्त्री भएर पनि सर्वसाधारण मान्छेलाइ सहज भेट दिने अझ स-सम्मान आफ्नो कुरा राख्न अवसर दिने; आहा ! सहृदयी नेतृ रहिछन् ।” भाषण सुन्न भेला भएकाहरू बिच खासखुस कुरा चल्यो।
“मेरी कलिलो मुना जस्ती नातिनीलाई बलात्कार गरेर मार्ने विरुद्ध सजाय दिलाउनुको सट्टा आफ्नो पार्टीको भन्दै कारवाहीसम्म अगाडि बढाउन नदिने गद्दारलाई मैले चड्कन हाने भने हजुरले मेरो सुरक्षा गर्नुहुन्छ नी होइन् ? वृद्धा पुनः एकिन हुन खोजिन्। “अवश्य ! यी सुरक्षाकर्मी हजुरहरूकै शान्ती सुरक्षाका लागि त हुन् नी ।” उनले आफ्ना अङ्गरक्षक र उनका सुरक्षाका लागि वरिपरी खटिएका सुरक्षाकर्मी तिर सङ्केत गर्दै उँचो स्वरमा आश्वस्त पारिन्। “अहो ! नेता होस् त यस्तो ।” भीडबाट पुन: पनि प्रशंसाका आवाज निस्किए।
वृद्धा ज्वालाको अझै नजिक गईन् र जोडले चड्कन हानिन् । अङ्गरक्षक र अन्य सुरक्षाकर्मीहरू वृद्धालाई नियन्त्रणमा लिन दौडिएर आए र घेरा हाले। वृद्धाले निडर भएर आफूलाई घेरा हाल्ने सुरक्षाकर्मीका आँखामा आँखा जुधाएर भनिन् “उहाँलाई जेल हाल्नुहोस् ।” बेलबारी मोरङ
काठमाडौ, २६ चैत । साप्ताहिक उदक लेखन शृङ्खलाको ४६औँ भाग शनिबार सम्पन्न भएको छ । उदक साहित्य समाज, नेपालले उक्त कार्यक्रमको आयोजना गरेको थियो। उक्त शृङ्खलामा नेपाल लगायत विश्वका ६४ जना उदक स्रष्टाहरूको सहभागिता रहेको उदक लेखन शृङ्खलाका प्रशिक्षक एवं उदक साहित्य समाजका उपाध्यक्ष वसन्त अनुभवले बताउनुभयो ।
काव्य विधा अन्तर्गतको नयाँ उदियमान प्रविधा उदक कविताको उन्नयन र विकासका लागि साप्ताहिक रूपमा उदक लेखन शृङ्खला सञ्चालन गर्दै आएको उदकका प्रवर्तक एवं उदक साहित्य समाजका अध्यक्ष आर्त अकुलीनले बताउनुभयो ।
शनिबारको शृङ्खलाका लागि विहान एउटा तस्बिर दिएर उक्त तस्बिर अनुसारको गहन भाव खुल्ने गरि एउटा उदक साझ ५ बजेसम्म लेख्न सहभागी उदक यात्रीहरूलाई भनिएको थियोे ।
शृङ्खलाका लागि राखिएको तस्बिर
तस्बिरमा उदक लेखन शृङ्खलामा सहभागी स्रष्टाहरूका उदकहरू
[१] माया आफ्ना सन्तान मान्छे जातिका पिता !
सविता के.सी. काठमाडौँ ।
[२] पिता सन्तानको छत्रछाया सन्ततिकाे सङ्कट निवारक !
नारायण प्रसाद उपाध्याय कैलाली ।
[३] बाबा खम्बा परिवारको आड भरोसा जीवनको !
पूर्णबहादुर श्रेष्ठ “हृदयङकृत” पनौती-३,काभ्रे
[४] सन्तान रगतको नाता पिताको माया मुल्यवान !
अनुग्रह राना मगर ‘पुष्प’ संखुवासभा हाल मलेसिया
[५] पिता सन्तानकाे सुख सङ्घर्ष जीवनभरको दु:ख !
नवराज भट्ट
[६] सुरक्षा ह्यकुला चित्र पितृ स्नेह अपार !
रामराजा के. सी. फर्पिङ, काठमाडौं
[७] बा पूर्वको दिवाकर खुसीको आधार स्तम्भ !
आर्त अकुलीन कैलाली
[८] बाबा रगतको नाता सन्तानको लागि पसिना !
रमा पन्त
[९] पिता सन्तानको लागि भाग्य खोल्ने चाबी !
मंगला उपाध्याय
[१०] पिता जीवनको आधार सन्तानको साक्षात् भगवान् !
सीता पाण्डेय मरासिनी रेसुङ्गा नगरपालिका -९,गुल्मी ।
[११] परिभाषा कर्म कर्तब्य जीवनकाे निर्णायक पिता!
राेशन पराजुली धरान।
[१२] बा कर्मका रेखा नाङ्गिएर सन्तानलाई सिकाउने !
टिकाराम पुन (टिपु) छत्रेश्वरि गाँउपालिका २ सल्यान
[१३] ममता सृष्टि विचित्रको एकको अभावमा अर्को !
भवनी घिमिरे सर्लाही ।
[१४] आज बच्चाको सुरक्षा भोलिको भविष्य निर्माण !
तिला लेकाली
[१५] सन्तान बाको सृष्टि भगवान हेर्दा दृष्टि !
हिमाल अम्मै घोडाघोडी कैलाली
[१६] पिता जीवन्त धरोहर त्याग समर्पण विश्वास !
कमला देवकोटा, पाल्पा
[१७] पिता मायाको खानी बञ्चित नहुन बालबालिका !
सोमनाथ लुइटेल “रवि पाल्पाली”
[१८] युद्ध मनमा त्रास सन्तान प्रतिको मोह !
बालकृष्ण खनाल
[१९] आदर्शका स्रोत प्रेरणाका जति विघ्न बाधामा !
प्रेम थापा “मन” बागलुङ
[२०] पिता मैनबत्तिझैँ जलेर सन्तानलाई उज्यालो दीप !
श्रद्धा आचार्य, पोखरा
[२१] बाबा घरको मुली एक दर्बिलो छत्रछायाँ !
सरस्वती श्रेष्ठ इटहरी
[२२] बा हामी सबैका एक भरपर्दो खम्बा !
घनश्याम पौडेल, पोखरा
[२३] बा सगरमाथाको चुचुरो अडिग, अमर, लुप्त !
अबोध निर्मल कैलाली
[२४] पिता घरको छानो सन्तानको पेटको मानो !
वसन्त अनुभव घोराही, दाङ
[२६] कर्तव्य चिसो संसार आत्मपीडन र वलिदानी !
कण्ठराज गिरी
[२७] बाबा मेरो जीवन प्रेरणा र सल्लाहकार !
संझना कुबँर
[२८] पिता घरको छहारी सन्तान बगैँचा बारी !
बिबस पारदर्शी भद्रपुर – २, झापा
[२९] बा सिङ्गाे आकाश सन्तानकाे जीवनकाे ओत !
चन्द्रावती अधिकारी काेहलपुर, वाँके
[३०] मुकदर्शक मानव अधिकार सुनेन विपन्नकाे गुहार !
टीकाराम जाेशी टीकापुर
[३१] पिता सन्तान आफ्ना लुकाई राख्ने छातीमा !
पुष्पशायरा विराटनगर
[३२] पिता कर्तव्य उनको माया सधैँ सन्तानको !
सुमित्रा पोखरेल काठमाडौं
[३३] पिताजी थेग्नुपर्ने भार सबैको खुसीको आधार !
इश्वरी अधिकारी, लमजुङ
[३४] बुवा कर्तव्य पालन सन्तान प्रतिको जिम्मेवारी !
बुद्धिमान चौधरी कनकाई नगरपालिका ४ झापा
[३५] आफ्नोपन अङ्गालोको भारी कर्तब्य पूरा गर्नुपर्छ !
होम प्रसाद धरान, सुनसरी
[३६] आशीर्वाद न्यानो स्नेह बाबाको सुखद छहारी !
समुन्द्रा शर्मा इटहरी सुनसरी
[३७] बाबा जीवनको आधार सन्तानको बलियो खम्बा !
धर्मी शाक्य बुटवल ,रुपन्देही
[३८] जाडो कठिन संघर्ष पिताको त्याग तपस्या !
खेमराज पुरी कैलाली
[३९] पिता जिउँदो देवता सन्तानलाई आशिर्वाद दाता !
बिके माकजु, भक्तपुर ।
[४०] सृष्टिकर्ता जीवनदाता अनि पालनकर्ता हुन् पिता !
ताेयानाथ सुवेदी काडाघारी
[४१] बाबा उत्तम छहारी सन्तानको सुरक्षा विचारी !
सरस्वती श्रेष्ठ रुपन्देही बुट्वल।
[४२] बाबा अगाध स्नेह छोराछोरीको बलियो खम्बा !
दुर्गा भट्टराई मोरङ
[४३] पिता आकाशको भार भुल्दैन कर्तव्यको आधार !
पशपती राई खोटाङ
[४४] पिता सन्तानको आधार मुटुमा अव्यक्त प्यार !
दिवाकर भट्टराई दमौली, तनहुँ
[४५] बलिदान पारस्परिक उत्सर्ग सुन्दर नेपाली पहिचान !
केशवप्रसाद ढकाल `प्रीतबीज´
[४६] अभिभावक सन्तानको चिन्ता खतरा हटाउने जीवन्त!
जमुना कायस्थ पोखरा
[४७] पिता घरको छ्हारी कर्तव्य बोधमा ममता !
मिलन के. सी.(थापा) पोखरा
[४८] सन्तान प्राणभन्दा प्याराे युद्धमा बचाउन गाह्राे !
प्रद्युम्न चालिसे
[४९] बाबा भराेसाकाे केन्द्र अपार माया सन्ततिकाे !
ओम प्रकाश मदुवा जानकी-६,कैलाली
[५०] बाबा एक सृष्टिकर्ता सन्तानको लागि छत्रछायाँ !
धनमाया चौधरी कैलाली
[५१] बाबाको ओतिलो माया जस्तो हुन्छ खाँबाको !
राजेश भट्टराई सैनामैना ११,रुपन्देही हाल सुर्खेत
[५२] सन्तान बाबा आमाको प्राणभन्दा हुन्छ प्यारो !
चक्र शाही
[५३] पिता पुरुष तत्व ब्रह्माण्ड प्रमुख अखिलेश्वर !
