Category: ताजा अपडेट

साप्ताहिक झिल्का लेखन अभ्यासको २९ औँ शृङ्खला आइतवार अपरान्ह सम्पन्न भएको छ । झिल्का साहित्य समाज नेपालको आयोजनामा यो अभ्यास शृङ्खला निरन्तर हरेक हप्ता सञ्चालन हुँदै आएको छ ।
साप्ताहिक झिल्का कविता लेखन अभ्यासका विगतका शृङ्खलामाझैँ यसपटक पनि सहभागीहरूको निकै उत्साहप्रद सहभागीता रहेकोे थियो । जसमा नेपाल, भारत, भुटान लगायत विश्वका विभिन्न देशमा रहेर नेपाली भाषा, साहित्यलाई निरन्तर माया गर्नुहुने ७५ जना झिल्काकारहरूको सहभागीता रहेकोे थियोे ।

झिल्का कविताको उन्नयन, विकास र प्रवर्द्धन गर्नका लागि समाजले विभिन्न क्रियाकलापहरू सञ्चालन गर्दै आएको छ । त्यसमध्ये साप्ताहिक झिल्का लेखन अभ्यास शृङ्खला पनि एक भएको र साप्ताहिक रूपमा निरन्तर सञ्चालन गरिने यसका परिकल्पनाकार एवम् झिल्का कविताका प्रवर्तक वसन्त अनुभवले बताउनुभयो ।

शृङ्खलाबारे प्रष्ट पार्दै शृङ्खला संयोजक/प्रशिक्षक म्यामराज राईले हरेक हप्ताको शुक्रवार राति १२ बजे अभ्यासको सूचना झिल्का कविता फेसबुक समूहमा राखिने र उक्त सूचनाको कमेन्टमा इच्छुक झिल्काकारज्यूहरूले स्वत:स्फूर्त आफ्ना उत्कृष्ट झिल्काहरू राखेर सहभागीता जनाउन सकिने बताउनुभयो ।

झिल्का कविता, नेपाली माटोमा उम्रिएको एक नवीनतम एवम् लघुतम प्रयोगवादी काव्य विधा हो । जसमा विम्ब, प्रतीक र अलङ्कारको प्रयोग गर्दै चोटिलो पाराले तीन हरफमा लेख्ने गरिन्छ । जसको पहिलो हरफले विषयवस्तुको उठान, दोस्रो हरफले विषयवस्तुको बिस्तार र तेस्रो अर्थात् अन्तिम हरफले भावलाई उत्कर्षमा पुर्‍याई समापन गर्ने गर्दछ । यसका प्रत्येक हरफमा तीन/तीन शब्दहरू हुने गर्दछन् । जम्माजम्मी नौ वटा शब्दमा एउटा झिल्का कविता पूरा हुने भएकोले यसलाई नौ शब्दको कविता पनि भन्ने गरिन्छ ।

झिल्का कविताका तीन हरफ मध्ये पहिलो र तेस्रो हरफमा अन्त्यानुप्रास हुनुपर्ने विधान छ भने दोस्रो हरफ स्वतन्त्र हुने गर्दछ । अर्थात् दोस्रो हरफको अन्त्यमा पहिलो र तेस्रो हरफको अन्त्यानुप्राससॅंग मिल्ने समध्वनिक अक्षर नभएमा उत्तम मानिन्छ ।

साप्ताहिक झिल्का लेखन अभ्यास शृङ्खला- २९ मा सहभागी झिल्काकारहरूका सुन्दर झिल्काहरू-

…
१,
निब झिल्काले भरौँ
सिधा शब्दमा नलेखेर
बिम्बको प्रयोग गरौँ ।
२,
उडानमा उड्यो जहाज
सास फर्केन मैदानमा
विधाताले खेल्यो आज ।
३,
कुर्सीको मैदानमा होलास्
धम्कीको भाषामा खोकिरहन्छ
मेरो बैँसमा छोलास् ।

• म्यामराज राई, भोजपुर
  …
  १,
  रोएर बिताएको जीवन
  हाँसेर भुल्दै जानेछु
  खुसी बनाई मन।
  २,
  बस्दिन हार मानेर
  बढाउँदै अघि पाइला
  सफलता पाउँछु ठानेर।
• सङ्गीता खरेल, काठमाडौँ
  …
  १,
  भएभरको मसी सकेर
  अचेल स्वघोषित कविको
  कलम बस्यो धकेर।
  २,
  अदम्य साहस बोकेर
  जन्म्यो विद्रोहको झिल्को
  कसले सक्छ रोकेर !
  ३,
  पक्कै ऊ हार्नेछ
  विकृति जलाउने झिल्को
  बलेर सखाप पार्नेछ।
• श्रीकृष्ण शर्मा, पोखरा – ५, मालेपाटन
  …
  १,
  झिल्काले दिन्छ ज्ञान
  सबैले एकाग्र भएर
  सधैँ गर्नुपर्दछ ध्यान ।
  २,
  बिचल्लीमा मान्छे परे
  पाइलटले ध्यान नदिँदा
  सबै जहानमै मरे ।
  ३,
  कुर्सीको खेलमा भेष
  एकदिन लाग्नेछ पक्कै
  ती दलालहरूलाई ठेस ।
• केसर बोहरा ‘सङ्घर्ष’, सुदूरपश्चिम अछाम (हाल भारत)
  …
  १,
  तराई पहाड हिमाल
  बुद्धको पवित्र भूमिलाई
  काँधमा बोकेर उचाल ।
  २,
  सुन्दर सानो नेपाल
  युवा युवती जुटौँला
  बनाउन देश विशाल ।
  ३,
  पूर्खाको अर्ती मानेर
  असल कुरा लिऊँला
  चाहिने जति छानेर ।
• गुणनिधि घिमिरे, अमेरिका
  …
  १,
  हार नमान्दा जीवनमा
  घुमिफिरी आउँछ सुख
  खुसी लिऔँ मनमा।
  २,
  साहसै ठुलो रहेछ
  जहाँसुकै नहट्दा फेरि
  खुसी छाउने भएछ।
  ३,
  नमानौँ हार कहिलै
  अभ्यास गर्दै बढ्दा
  खुसी भइन्छ जहिलै।
• अर्जुन प्रसाद चौलागाई, सुनापति – १, रामेछाप
  (हाल – क्यानडा, क्यालगरी)
  …
  १,
  ज्ञानले मस्तिष्क भर्दछ
  यथार्थ लाग्छ दुनियाँमा
  रोई विज्ञान मर्दछ ।
  २,
  आफ्नो कमजोरी हटाऔॅं
  छरेर ज्ञानका दल
  कालो बादल फटाऔॅं ।
  ३,
  छरौँ संस्कृतिका बीज
  मासेर सबै विकृति
  मनाऔॅं हर्षले तीज ।
• त्रिलोचन भण्डारी, मेचीनगर, झापा
  …
  १,
  सबै हो यात्रा
  किन हो विभेद
  देखाउॅंदै फेरि जात्रा ।
  २,
  लड या भिड
  आखिरमा यतिसम्म कि
  छोडनुपर्छ भौतिक गिॅंड !
• दीपा समभाव, दुबेकोल खोटाङ
  …
  १,
  दुःखमा रुन्छ मन
  हुन्छ झनै पीडा
  अस्वस्थ हुँदा तन ।
  २,
  सिमसिम पर्‍यो पानी
  चिप्लेर लड्छ है
  बाहिर नजाऊ नानी ।
  ३,
  आफूले नजानेका कूरा
  हाम्रा अग्रजसॅंग अब
  सिकाइ मागौँ पूरा |
• सरिता सेढाई, धादिङ
  …
  १,
  खर्चेर सबै बैँसा
  सङ्घर्ष विफल रह्यो
  कमाउन सकिन पैसा।
  २,
  यादहरू जिद्ध नगर
  तिमीलाई निषेध भन्न
  होइन मेरो रहर।
  ३,
  सुन कान खोलेर
  मेरो आत्मसम्मान भन्नु
  पिए सम्झौतामा घोलेर।
• दिवाकर चाम्लिङ्ग राई, खर्साङ्ग, दार्जिलिङ
  …
  १,
  गर्छन् नेता विकास
  भाषण दिने बेलामा
  भएन कहिले निकास ।
  २,
  बाटोमा नदी पर्छ
  पुल छैन तर्नलाई
  तर्दा मान्छे मर्छ।
  ३,
  मान्छे विदेश जान्छन्
  खेत बाँझो भयो
  घरकाले के खान्छन् ?
• नवराज भट्ट, कञ्चननपुर
  …
  १,
  संस्कारीले सबैलाई माया
  साधक निरन्तर कर्ममा
  लक्ष्यबिना बन्छ छाया ।
  २,
  कृपा हामीले पाएका
  सुकर्म धर्म हाम्रो
  निमित्त धर्तीमा आएका ।
  ३,
  बाँडे कहिल्यै नघट्ने
  विचार सबैमा सधैँ
  दुष्ट संसारमा नअट्ने ।
• कार्की डिबी माकुम, सुनवल – ४, नवलपरासी
  …
  १,
  मुखले ठिक्क पार्ने
  हुन्छन् केही आफन्त
  भित्रबाट कैँची मार्ने ।
  २,
  सकेसम्म फाइदा लिन्छ
  मानिस स्वार्थी भएपछि
  आखिरमा धोका दिन्छ ।
• राज कुमार राजभण्डारी खोटाङ्गे, मध्यपुर ठिमी – ५, सङ्गम कोलोनी राधे राधे, भक्तपुर
  …
  १,
  आकाशमा बादलको घेरो
  जलिरहेको दुखित मन
  निको भएन मेरो ।
  २,
  दिल भयो पिरो
  कसैको नराम्रा वचनले
  परेको छ चिरो ।
  ३,
  सहयोग गर्छु भन्नेहरू
  दुःख परेको बेला
  हेरेनन् कोही अरू ।
• डिल्लीराज ‘राजेन्द्र’ भुसाल, सन्धिखर्क – २, कुर, अर्घाखाँची
  …
  १,
  जो छ नकारात्मक
  बानी परेर होला
  देख्दैन कहिल्यै सकारात्मक ।
• प्रेम थापा “मन”, बागलुङ
  …
  १,
  चारैतिर डुबानको भुमरी
  खसेनन् नजर कसैको
  बन्दैन मुलुक नसुमरी।
  २,
  ऋणको भारी बोकाएर
  छन् नकचरा शासक
  जन्मन नपाउँदै टोकाएर।
  ३,
  मुलुक जालमा फसेको
  शासक प्रशासकका घेरामा
  अहम्ताको बन्धनले कसेको।
• घनश्याम पन्त, हरिवन सर्लाही
  …
  १,
  परदेशमा पुग्यो तन
  खै किन हो ?
  यतैतिर अल्झ्यो मन !
• सुरेश कार्की
  …
  १,
  जान्न रमाइलो मेला
  विकृतिको जुहारी चल्छ
  जन्मभूमि रोएको बेला ।
  २,
  नराम्रा मात्र छानिन्छ
  सरकार कसका लागि ?
  राम्रालाई छेलो हानिन्छ ।
  ३,
  रहेन मेरो देश
  कुपात्रको रजाई भो
  सकियो भाषा, भेष ।
• ऋजु दिल्पाली, इटहरी – १, सुनसरी
  …
  १,
  घामको किरणले छुँदैन
  सम्बन्ध हिउँ भएपछि
  न्यानो कहिल्यै हुँदैन ।
  २,
  हिउँद अनि बर्खा
  सुखदुःख जस्तोसुकै होस्
  घुमिरहन्छ जिन्दगीको चर्खा ।
  ३,
  सीप कलाको चासो
  खासै गर्दैनन् मान्छेले
  लगाउने हुन्छन् आगो ।
• पृथक प्रकृति, झापा
  …
  १,
  मनको कुरा लेखेर
  कसले पो यहाँ
  आएको हुन्छ देखेर।
  २,
  नेताहरू कराउँछ अहिले
  देशको सान आउँदा
  हराउँछ यहाँ जहिले।
  ३,
  गरिबको रगत लिएर
  लाज पनि पचाएर
  आनन्द मनाउँछ पिएर।
• नीमा छिरिङ भोटिया, जलढका कालेबुङ, भारत
  …
  १,
  जीवन जात्रा देखिन्छ,
  सङ्घर्ष सधैँभरि गरे,
  आफैँ भाग्य लेखिन्छ ।
  २,
  ज्ञानको भण्डार पाउने ,
  सच्चा गरे कर्म
  सधैँ सुमार्ग धाउने।
• दुर्गा आचार्य, मोरङ
  …
  १,
  कतर्नो बोकेर गोजीमा
  निस्कन्छन् हाम्रा भनाउँदा
  आफ्नो बन्धुत्वका खोजीमा ।
  २,
  खाने बेलामा मिल्छन्
  आफूलाई ठानेर असल
  सिद्धान्त विचार निल्छन् ।
  ३,
  गोहीका बगाइ आँसु
  मानव सेवाको नाममा
  खान्छन् यिनले मासु ।
• रामप्रसाद पुरी, बादेल, खोटाङ
  …
  १,
  बर्सियो साउने झरी,
  चुहियो खरको छानो,
  ओत लाग्ने कसरी ?
  २,
  नराम्रो देखेँ सपना,
  बढ्दै गयो खुल्दुली
  कतै नहोस् घटना ।
• भुपेन्द्र राना मगर, धादिङ
  …
  १,
  नाङ्गो देश हाम्रो
  सबै मिलेर बनाऔॅं
  उर्वर स्वच्छ राम्रो।
• बिके मुखिया, दार्जिलिङ, भारत
  …
  १,
  बगेको खोला फर्किॅंदैन
  कुनै कुरा सिकाउन
  विद्वान् मान्छे झर्किॅंदैन ।
  २,
  संसारभर युद्ध चल्दैछ
  आफ्नै त्यो अहम्ताले
  साम्राज्यवाद अब ढल्दैछ ।
  ३,
  नमान्नु कहिले दुःख
  अप्ठ्यारा चुनौतीसँग लड्दै
  आउॅंछ एकदिन सुख ।
• दीप गोले तामाङ, रौतहट
  …
  १,
  नबोलौँ कसलाई घोचेर
  पीडा हुन सक्छ ,
  हेरौँ एकपटक सोचेर ।
  २,
  मेरो मनको भित्र
  छुट्टै प्यार दिन्छु ,
  तिमीलाई प्रिय मित्र ।
  ३,
  जोडेपछि हामीले घरबार
  हेर्दै जानु तिमी ,
  झुपडी बन्छ दरबार ।
• अमृत कोइराला, पोखरा -१८, चङ्खपुर
  …
  १,
  बाहिर वर्षे झरी
  पिरै पिरको भारी
  बोकेर मन खडेरी ।
  २,
  अब झुक्दैन शिर
  मन छ अस्थिर
  कुन खोज्नु भिर ?
• इन्दिरा देवकोटा
  …
  १,
  खोज्दै जाँदा कविता
  संयोग पनि कस्तो !
  अकस्मात् भेटियो सविता ।
  २,
  भोकले भोजन माग्छ
  त्यसले त बेरोजगारी
  काम गर्न जाग्छ ।
  ३,
  साउन महिना आएको
  भक्तजनले आरधाना गरी
  शिवजीबाट आशीर्वाद पाएको ।
• नन्दलाल आचार्य, सिद्धार्थटोल, उदयपुर
  …
  १,
  परिष्कार ल्याएर सोचमा
  पुर्‍याऔॅं झिल्का काव्यलाई
  देश, विदेशको खोचमा l
  २,
  रोएर केही मिल्दैन
  अल्छी गरेर बस्नेको
  ओठमा मुस्कान खिल्दैन l
  ३,
  बाँडेपछि ज्ञान बढ्छ
  थपक्क बसेर भुइँमा
  कोही भर्‍याङ चढ्छ ?
• बाबुराम गौतम, गुल्मी
  …
  १,
  उकाली ओराली भनेको
  भिरालै भिरालो भेटाएर
  अविरल सङ्घर्ष गनेको ।
  २,
  हार मान्नेले हारे
  भविष्य खोज्दै जाँदा
  नमान्नेले उज्यालो पारे ।
  ३,
  समयले छानेर लान्छ
  जो चाहिँ सुरिलो
  उही छिटो तान्छ ।
• अच्युत घिमिरे, सर्पाङ, भुटान
  …
  १,
  निकै चिन्ता भयो
  सरकार छ लाचारी
  धेरैको ज्यान गयो ।
  २,
  सन्तोषजनक छैन क्षतिपूर्ति
  दलाल राज्यसत्ताका नाइकेहरू
  लगाउँछन् अझै फुर्ती ।
  ३,
  चौबिस खर्ब भएको
  आर्थिक सङ्कट बढ्दै
  ओरालो हुँदै गएको ।
• रवि पौडेल, दक्षिण भारत पाण्डेचरी
  …
  १,
  पीडाको पोको मनमा
  बोकेर कति डुलौँ ?
  बुझेँ सधैँको नियतमा ।
  २,
  आउॅंछु भन्छ जहिल्यै
  परै भागेर जान्छ
  बोल्दैन सत्य कहिल्यै।
  ३,
  मुन्टो लुकाएर हिॅंड्छ
  चाल उसको टेढो
  झुठको झोला भिड्छ।
• हरिगोपाल न्हुच्छेँप्रधान, काभ्रे, बनेपा – १४, साँगाबजार
  …
  १,
  सिनो खान्छन् गिद्धहरू,
  द्वन्द देखिन्न उनीहरुमा ,
  खान मिलेका सिद्धहरू ।
  २,
  जिउँदो मार्न तागत
  छैन कौवा, गिद्धको
  सिनो गर्छ स्वागत ।
• जी.वि.घोराही, दाङ
  …
  १,
  काग कराउॅंदा आँगनमा
  पर्खाइमा हुन्छु कसैको
  ढुकढुकी बढ्छ मनमा ।
  २,
  एक्कासी जोडिएको नाता
  पार्‍यो विचल्लीमा मलाई
  जीवनभरि भयो व्यथा ।
• नन्दा धामी, नौगाड दार्चुला
  …
  १,
  दया भाव रहोस्
  सबको आँखामा बसूँ,
  जुगजुग नाम लियोस्।
  २,
  सपना तिम्रा देखूँ
  आजभोलि कुरा मिल्दैन
  तिम्रो लागि लेखूँ ?
  ३,
  पानीका थोपा टल्किरहेछ
  सिमसिम झरी सावनमा
  मनमा आगो सल्किरहेछ।
• सुनगाभा पोखरेल, हाल : नेपालगन्ज
  …
  १,
  पल्टिन्छन् आफैँ जान्ने
  अर्काको सफलतामा आरिसेहरू
  छन् खुट्टा तान्ने ।
  २,
  अब बर्खा गयो
  अब यही नागपञ्चमीदेखि
  हिउँद सुरु भयो ।
  ३,
  देश भयो बेहाल
  विकासमा भने देशमा
  भयो कछुवाको चाल ।
• अनिता भण्डारी, ताप्लेजुङ
  …
  १,
  मनमा नराख्नु विकार
  कसैको कुभलो नचिताउनु
  पर्लान् स्वयम् सिकार ।
  २,
  कसैमाथि नहोस् खेलबाड
  अरूलाई नङ्ग्याउन खोज्दा
  फुत्किएला आफ्नो कछाड ।
• कृष्णकुमार वैद्य, बनेपा – ९, काभ्रे
  …
  १,
  हामी हौ मूलबासी।
  स्वतन्त्र भइ जिउनु।
  नबन्नु कसैको दासी।।
  २,
  शान्तिको अग्रदूत बुद्ध।
  मूलबासीको आधिकार पाउन
  लड्नेछौँ वैचारिक युद्ध ।
• वेल थोकर तामाङ, बकैया _ ८, बस्तिपुर, मकवानपुर
  …
  १,
  परिचय दियौ दानवताको
  अरूको घर उजाडियो
  मुखौटा मात्र मानवताको ।
  २,
  चोट लाग्दैछ गहिरो
  कतै पहाड धस्कॅंदैछ
  कतै अतिक्रमणको पहिरो ।
  ३,
  चपरी चलाउनु माटोमा
  उठीबास लगायो नेताले
  चुहिॅंदो झरीमा बाटोमा ।
• मोती योन्जन सुब्बा, दार्जिलिङ निमकी डाँडा, भारत
  …
  १,
  डुबान चारैतिर भयो
  बाढी पहिरो आउँदा
  कयौँको ज्यान गयो।
  २,
  लामो दूरी नजाऔॅं
  मौसम संवेदनशील भयो
  जोखिम त नउठाऔॅं ।
  ३,
  कसैको छैन भर
  न छ प्रकृतिको
  लाग्नुपर्छ अब डर।
• सुरेशकुमार पाण्डे, घोराही – १८, दाङ
  …
  १,
  मनमा पिर पर्‍यो
  किसानको जीवन यस्तै
  बारीको कान्लो झर्‍यो ।
  २,
  सुस्तरी पवन आयो
  मेरो मनको पीडा
  सारा वायुमण्डलमा छायो ।
  ३,
  सम्पतिको के घमण्ड ?
  समय आएपछि जानुपर्छ
  पाइन्छ अवश्य मृत्युदण्ड।
• शशीश्री आचार्य, बौद्ध कुमारीगाल काठमाडौँ
  …
  १,
  सूर्य उदायो पोल्यो,
  छहारी अति चिसिएर ,
  विलीन भएर बोल्यो ।
  २,
  काँध थापेर बोक्दा,
  थाकेर लखतरान पर्‍यो
  झल्यास्स गोली ठोक्दा ।
  ३,
  कहिले वजन थाम्नु ?
  थामिन्थ्यो सोझो गरे ,
  पर्‍यो गलतमा काम्नु।।
• मनोहरी पौडेल, गैँडाकोट – १, मिलन टोल
  …
  १,
  गाउँको सम्झना आयो
  परदेशी हुनुको पीडाले
  अनयासै आँखा रसायो।
  २,
  छोडेर आउँदा गाउँघर
  यादले दिनहु सताउँदा
  लाग्दैछ फर्किने रहर।
• पुरुषोत्तम फुयाल, खोटाङ
  …
  १,
  नदी तटमा घर
  बनाएर आफ्नै पेवा
  लाग्दैन भन्छन् डर।
  २,
  नियम बनाउने ठुलाठालु
  कालोलाई सेतो बनाउन
  हुन्छन् अति सिपालु।
  ३,
  नसोच्नु झिल्का झिल्किन्छ
  त्यस्तै परिस्थिति आए
  विराट रूप लिन्छ।
• सतीश पण्डित ‘सिकारु’, भानु – ६, चुँदी, तनहूँ
  (हाल – चनपा – ६, मातातीर्थ काठमाडौँ)
  …
  १,
  दोषी म मात्र
  जुन कुरामा पनि
  नाटकको जस्तो पात्र।
  २,
  कस्तो संसारमा छु
  स्वार्थी, पापी सबै
  धर्तीको भारमा छु।
• सावित्री प्याकुरेल, धादिङ
  …
  १,
  साहित्य झिल्लीले भरौँ
  हामी सबै मिलेर ,
  अघि अघि सरौँ ।
  २,
  मनमा सहयोगी हात
  हजुरबाट सुन्न पाइयोस् ,
  मिठो मिठो बात ।
  ३,
  पिपलसँग छ माया
  यो दिल दिएपछि,
  निष्ठुरीसँग बन्यो छाया ।
• श्रीकृष्ण धामी, बझाङ
  …
  १,
  मुखले ठिक्क पार्छन्
  बाहिर बाहिर मान्छे
  कुरा अन्तै सार्छन् ।
• बुद्धिमान दनुवार ‘सुरुङ्गेली कान्छो’, कनकाई -४, झापा
  …
  १,
  गल्काउनु पर्छ पकाउँदा
  वृद्धले खाने आहार
  खान्छन् बिस्तारै फकाउँदा।
  २,
  पर्दैन शीर झुकाउनु
  सत्कर्म गर्दै हिँडेमा
  मिल्छ छाती फुलाउनु।
  ३,
  हुँदैन कसैलाई उल्काउन
  बेफाइदा हुन्छ आफैँलाई
  थालियो भने सुल्काउन।
• अरुण कुमार भुजेल, गोरूबथान, कालेबुङ, भारत
  …
  १,
  सुटुक्क आएर बस
  अभिनय गर्छु निदाएको
  खसाऊ प्रेमको रस।
  २,
  रहरको ओखती खोज्दै
  जिन्दगी अझै भौँतारिरहेछ
  असल खराब रोज्दै।
• होमप्रसाद नेउपाने, धरान, सुनसरी
  …
  १,
  अश्रुको सागर ढाकेर
  हाँस्दैछु म दुनियाँमा
  मुटुमा ढुङ्गा राखेर ।
  २,
  सुखले याद गर्दैनन्
  कसरी पार गर्नु ?
  दु:खका पहाडहरू छन् ।
  ३,
  गर्दैछन् आत्महत्या रहरहरू
  गरिबीको उखरमाउलो खडेरी
  प्यासी छन् खाडलहरू !
• वसन्त अनुभव, घोराही, दाङ
  …
  १,
  माइती छ‍ोरीको लाख
  जस्तो भए पनि
  न्यानो आमाको काख !
  २,
  तिज तिहारको बेला
  रमाइलो हुन्छ माइती
  दिदीबहिनी जमघटको भेला !
  ३,
  चाम्रीक‍ो तलतली लाउँद‍ोरहेछ
  समुन्द्रपारि माइती छन्
  झलझली याद आउँदोरहेछ !
• धनमाया चौधरी, कैलाली
  …
  १,
  कस्तो होला वर्ष ?
  बुझिन दिन गयो
  विष्मात या हर्ष।
  २,
  दु:ख, सुख हुन
  जीवनका यी सारथि
  पालैपालो आउॅंछन् जुन ।
• शोभा आचार्य गौतम, काठमाडौँ
  …
  १,
  नेताले देश बिगार्ने
  जनता मासुमा बिक्ने
  कसले देश सपार्ने ?
  २,
  देशमा कुर्सीको लडाइ
  रातारात सरकार बदलिँदै
  मिलिजुली गर्छन् फटाइॅं ।
• राजन दास, बिसरभोरा, धनुषा
  …
  १,
  अनुपम गाउँ सहर
  वरपिपलको छ चौतारी
  मनभित्र सौम्य रहर !
• आर्त अकुलीन
  …
  १,
  मान्छे मान्छेमा हुने
  विभेद ठुलै विकृति
  संस्कृति त्यसै रुने ।
  २,
  अचेल बानी पर्‍यो
  एकार्कामा श्वास थप्ने
  फूल नफुलेरै झर्‍यो ।
  ३,
  शङ्काको सम्बन्ध घेरोभित्र
  आफैँ जेलिएर आएँ
  अरूलाई दोष मित्र !
• ईश्वर साउद(भिक्षु ), रामारोसन – ६, अछाम
  …
  १,
  हँसिलो पारौँ शिर
  रमाऔॅं परिवारको साथमा ,
  लुकाई मनमा पीर ।
  २,
  मन हुन्छ थिर
  आफ्नो परम्परा जोगिन्छ ,
  बनाई खाँदा खिर ।
  ३,
  हर्षको निस्कन्छ नीर
  सफलता पाईन्छ एकतामा ,
  मन बन्छ थिर ।
• सीमा कार्की समर्पण, मेलचोक पर्सा, नेपाल
  …
  १,
  सुदिन बिर्सँदै गइसक्यो
  दुखी थियो हिजोसम्म
  आज धनाढ्य भइसक्यो ।
  २,
  नभुल्नु विगतका बातहरू
  छैन जीवनको भरोसा
  ताली बजून् हातहरू ।
  ३,
  अहिले टाढा गयो
  हिजोसम्म काखमा थियो
  आजकल काँडा भयो ।
• चुडामणी देबकोटा, पुरानो नैकाप, काठमाडौँ
  …
  १,
  पीडा धेरै भयो
  अचानोको पीर खुकुरीलाई
  नबुझी जिन्दगी गयो ।
  २,
  उमेर बितेर गयो
  केही सुकर्म नगरी
  व्यस्त जीवन भयो ।
  ३,
  अभिभावकले सबै ढाकेर
  कर्मलाई सहज बनाउँदा
  मिठो खाऊ चाखेर ।
• भगवती दवाडी
  …
  १,
  नसकौँ अहिल्यै मसी
  सादा छन् पानाहरू
  पोतौँ पीडाका दसी ।
• ताराप्रसाद चापागाईँ, धुनिबेसी
  …
  १,
  जमाना नक्कलीको भयो
  नोटको कारोबार सक्रिय
  सत्य दबेर गयो ।
  २,
  सत्ता फेरबदल किन ?
  नैतिक जिम्मेवारी कसको ?
  पर्दैन कारण दिन ?
  ३,
  सत्ताकब्जाको खेल भयो
  अचम्म गणितीय संविधान
  वेश्या बनेर गयो ।
• प्रद्युम्न चालिसे, भक्तपुर कटुञ्जे
  …
  १,
  बाढीले गर्‍यो सत्यानाश
  हुँदैन जस्तो लाग्छ
  अब धर्तीमा बास ।
  २,
  सधैँ पीडा मनभरि
  मन बुझाउनै सकिन्न
  म हाँसौँ कसरी ?
  ३,
  मृत्युको मुखमा पुगेर
  अब लडाइ नगर
  कति बाँचिन्छ हेर ।
• ललिता गिरी, सिन्धुली (हाल – काठमाडौँ, नेपाल)
  …
  १,
  काटेर हातको नसा
  सबै राम्रो देखिन्छ
  मलाई लाग्यो दशा ।
  २,
  देखेको सबै हाम्रो
  यो लोभले गर्दा
  कहिल्यै भएन राम्रो ।
  ३,
  समयले चोट दियो
  अहिले अप्ठ्यारो अवस्थामा
  आफन्त पराई चिनियो
• लक्ष्मण देउवा, डोटी (हाल – भारत चेन्नई)
  …
  १,
  रमाइलो भयो भनेर
  उकालो बाटो काटौला
  भिर पखेरी खनेर ।
  २,
  सम्बन्ध राम्रो बनाएर
  घरबार सफा सुन्दर
  आफन्ती साथ जनाएर ।
  ३,
  तीजमा माइत जानुछ
  रमाइ रमाइ नाचेर
  दर पकाएर खानुछ ।
• अम्बिका अधिकारी, बिर्तामोड, झापा
  …
  १,
  झुठो प्रचार छरिॅंदैछ
  सरकारमा बस्नेले जहिल्यै
  गोजी मात्र भरिॅंदैछ।
  २,
  विश्वास कहिले नगर्नु
  मुखले ठिक्क पार्नेको
  भर कहिल्यै नपर्नु ।
  ३,
  जीवन सुस्तरी चलोस,
  अपमानित भएर बाँच्नु
  बरु मर्नु परोस् ।
• कला ढकाल, झापा
  …
  १,
  पशुपतिनाथमा चलेछ जात्रा
  हुने दुई काज
  गरौँ सबै यात्रा ।
  २,
  अत्यास लाग्दो रात
  ओरालो पाइला लाग्दा
  पाइएन थाम्ने हात ।
• मन्दिरा सेढाई, मलेखु, धादिङ
  …
  १,
  नेपाल सुन्दर देश
  विदेशीको देखासिकी गर्दै
  बदले भाषा भेष ।
  २,
  खोज्दै शीतलु छाया
  विदेशी भूमिमा बसी
  देखाउँछन् जन्मभूमिको माया।
• कोपिला अधिकारी, गोरखा सिरानचोक
  …
  १,
  अचम्मको ढोँग नारीमा
  पतिव्रताको छ नाटक
  हरिया चुरा, सारीमा।
  २,
  पतिलाई धोकामा राखेर
  उपवासको नाटक गर्दछन्
  उनै महादेवलाई भाकेर।
  ३,
  चुर्लुम्म डुबेर नक्कल
  गर्दछन् आजका नारी
  आउँछन् कहिले अक्कल।
• सरस्वती श्रेष्ठ, रुपन्देही, बुटवल
  …
  १,
  मनमा पिर पर्‍यो
  खेतीबारी सबै बाँझै
  भएकोमा पहिरो झर्‍यो ।
  २,
  कसरी जाऊॅं मेला ?
  नेताहरू भागबण्डामा व्यस्त
  देशमा सङ्कटको बेला ।
• दुर्गा भट्टराई, मोरङ
  …
  १,
  दाजुभाइ जुधाएर भयौँ
  एकजुट तैपनि सिद्धान्त
  मिल्दैन सरकारमा गयौँ ।
• कविताहरी, सुन्दर हरैंचा – १, मोरङ
  …
  १,
  अपराध त्यो गर्छ
  दया छैन दिलमा
  रक्तकुण्डमा उही पर्छ ।
  २,
  दुखमा धैर्य गरौँ
  सधैँ सुख हुँदैन
  नापेर खोला तरौँ ।
  ३,
  देखेर अर्काको सुख
  दिनदिनै मन नदुखाऊ
  गहिरिन्छ अझ दुख ।
• हिरालाल न्यौपाने, बानपा – ८, कोटमौला, सल्यान
  …
  १,
  हराउँदै गयो जवानी
  गन्दागन्दै दिनहरू हेर
  ओइलायो आफ्नो जिन्दगानी ।
  २,
  दिन,महिना ,साल
  कति चाँडै बित्यो
  पाइएन किन चाल ?
  ३,
  जवानीमा निकै रमाए।
  गए सबै छाडी
  बुढेसकालमा लौरो समाए।
• रुना कर्माचार्य दाहाल, चितवन
  …
  १,
  कठै ! बुझाउने कसरी ?
  आफैँ शब्द बुझ्दिन,
  सत्य देखिन्न जसरी ।
• लोक बहादुर छेत्री लामिछाने, मोदी -२, देउपुर, पर्वत
  …
  १,
  पालेर मनमा भ्रान्ति
  स्पष्ट भए हुन्छ
  हुँदैन कहिल्यै शान्ति ।
  २,
  रोजौं भोलिको बाटो
  जुटौँ मिलेर कर्ममा
  आपसमा नफेरौँ साटो ।
  ३,
  आत्मबल हो शक्ति
  सकारात्मक चिन्तन गरे
  चाहिन्न स्वार्थको भक्ति।
• जयनारायण नेपाल, इलाम (हाल सूर्य विनायक २, बालकोट भक्तपुर)
  …
  १,
  आफ्ना संस्कारहरू मासिए
  सहरको रमझममा परेर
  युवाहरू उतै भासिए।
  २,
  कसरी भनौँ लेखेर ?
  विरक्त लाग्छ घरमा
  बाआमा एक्लै देखेर।
  ३,
  बाँझै छन् खेतबारी
  देशको अवस्था देखेर
  हुन्छ मन भारी।
• सुन्दरी घिमिरे खतिवडा, सङ्खुवासभा
  …
  १,
  अवस्था देशको बेहाल
  युवा सबै विदेशतिर
  रित्तिने भयो नेपाल ।
  २,
  हटाऊ स्वार्थ पर
  अत्ति भयो नेताज्यू
  अब केही गर ।
  ३,
  व्यर्थ आँशु झार्नेले
  पार्न सक्छन् अफ्ठ्यारोमा
  मुखले ठिक्क पार्नेले ।
• शान्ता पौडेल भट्टराई, टङ्कीसिनवारी, मोरङ

::::::::जय झिल्का साहित्य ! ::::::::::