साताका तीन लघुकथा हिमालयन दृष्टि र नमस्ते आधुनिक लघुकथा मञ्च बिचको सहकार्यमा सञ्चालित साप्ताहिक स्तम्भ हो । यस स्तम्भमा नमस्ते आधुनिक लघुकथा मञ्चको भित्तोमा साताभर प्रेषित लघुकथाहरू मध्ये मञ्चले छानेर पठाएका उत्कृष्ट तीन लघुकथाहरू प्रकाशन हुने गर्दछन् ।
यस साताको (४९औँ) शृङ्खलाका लागि लघुकथाकार बिष्णु उप्रेतीको लघुकथा ‘बा'को भाग’, लघुकथाकार बासुदेव तिमल्सिनाको लघुकथा ‘वरको खोजी’ र लघुकथाकार रमेन्द्र कोइरालाको लघुकथा 'प्रधानमन्त्री’ उत्कृष्ट तीनभित्र परेका छन् ।
१)
लघुकथा: ‘बा’काे भाग
✍️ बिष्णु उप्रेती तुलसीकाे मठमा सारेकाे आधा घन्टापछि बाउले चारैतिर आँखा घुमाएर हेरे । लामाे सास फेरे । हातखुट्टा तनक्क तन्काए र प्वाक्क मुख बाउँदै प्राण छाेडे ।
छाेरीहरूमा रुवाबासी मच्चियाे । छाेराहरू खासखुस गर्न थाले । हतार हतार कान्छाले हातकाे औँठी खाेल्याे । बुहारीले जनैकाे साँचो चुडाएर बाउकाे काेठातिर पसिन्। केहीछिनमा एउटा पुरानो, मैलो, कालाे झाेला ल्याएर बुढालाई दिँदै भनिन्- ” गरुङ्गो नै छ।” कान्छाले मुस्कुराउँदै झाेला समात्याे । यति नै बेला बाउकाे लासबाट एउटा आवाज आयाे । बाउ आफ्नै बाेलिमा भन्दै थिए- “तेरीमा बजिया हाे ! म त जीवनभरि तिमीहरूकै दास, नाेकरमात्र रहेछु, हैन ? बिसौँ वर्षदेखिको औँठी समेत खाेल्यौ हैन, पापी हाे।” याे सुनेर जेठाले भन्याे- “जनैकाे चाबी कान्छाले लगेकाे छ । मैले त केही पनि पाइनँ बा ।” यसैबेला टुप्लुक्क आइपुगेका पुरेतले भने- “पाप र धर्मकाे पाेकाे बाेकेर जानू बा ! अब बेला बेलामा तर्पण, पिण्ड दिन म लाइदिउँला । तपाईँको भाग, जीवनभरकाे आर्जन, जे भने पनि तेत्ती हाे।” २०८०/०९/२२ बिर्तामोड झापा
२. लघुकथा: वरको खोजी
✍️ बासुदेव तिमल्सिना “साधुराम दाइ ! लौन, मेरी छोरीलाई एउटा मिल्दो केटो खोज्नुपर्यो । हजुरलाई थाहै छ । मेरी छोरी अधिकृतस्तरको नोकरी गर्छे । पढाइलेखाइमा पनि अब्बल छे । मेरो घरव्यवहार सबै त्यसैले थेगेकी छे ।” कुलमानले आफ्नो समस्या राखे ।
“कस्तो केटो चाहियो ?” “राम्रो जागिर होस्, धनीमानी होस् । एक्लो छोरो होस् । पढालेखा होस् । घरमा कोही नहुन् किनभने घरपरिवारमा अरू भए भने छोरीले दुःख पाउँछे ।”
एकछिन सोचेपछि साधुरामले भने- “तैँले भनेजस्तै सबै कुरा मिल्ने एउटा केटो छ । म कुरा गरेर भोलि भन्छु है त ?”
भोलिपल्ट फेरि उनीहरूको भेट भयो । “के भो त दाइ कुरा ? केटोले बिहे गर्छु भन्यो ?” उत्सुक हुँदै कुलमानले सोधे ।
“बिहे त गर्छु भन्यो तर उसको पनि एउटा सर्त रहेछ । ऊ पनि केटीको परिवारमा कोही नभएको एक्ली केटीको खोजीमा रहेछ ।”
“अब कसरी हुन्छ त दाइ ?” कुलमानले चिन्ता व्यक्त गर्यो।
“नअत्तालिन । यसको पनि उपाय छ । भरे घर जाँदा अलिकति विष लिएर जा । केटी बाहेक सबै परिवारले खाओ । केटी मात्रै बाँच्छे । अनि त्यो केटोसँग म तेरी छोरीको बिहे गराइदिउँला ।”
लालबन्दी, सर्लाही
३. लघुकथा: प्रधानमन्त्री
✍️ रमेन्द्र कोइराला चिया दोकानमा गफ चल्दै थियो । एउटाले भन्यो- “अचेल सिडिओ कार्यालयमा लेखापढी बन्द भएर, पैसाको साह्रै अभाव भएको छ । “ “किन बन्द भएछ ?” अर्कोले प्रश्न गर्यो । “सबै अनलाइनबाटै गर्ने रे । बिचौलियाको काम छैन रे ।” “कसले यस्तो काम गरेछ ? “ “नया सिडिओ महिला आएकी छ, उसैले ।” “त्यतिमात्र कहाँ हो र ! हामीले निर्बाध रूपमा पारिबाट मोटरसाइकलमा सामान ल्याउथ्यौँ, त्यो पनि बन्द भयो ।” तस्करले भन्यो । “हाम्रो समेत कुरा सुनिदैँन ।” एक नेताले गुनासो पोख्यो । तिनीहरूको कुरा सुनिरहेको अलिक बुज्रुक व्यक्ति बिचैमा बोल्यो- “दलाली, तस्करी सबै बन्द भएछ, राम्रै भयो त । महिला न त बेलुकाको खानपिनमा सहभागी हुन्छिन् न त सेटिङ हुन पाउँछ । सेटिङ हुन पाएन भने घुसखोर , भ्रष्टाचार र ढिलासुस्ती पनि हुँदैन । सबै कुरा नियमपूर्वक हुन्छ । त्यसैले यी गतिविधि बन्द भएका हुन् । अब साँच्चिकै जिल्लाको विकास हुनेभयो ।”
यो गफतिर अघिदेखि ध्यान दिइरहेको दोकानदारले चिया घोट्दै भन्यो- “त्यसोभए देश विकासको लागि अब प्रधानमन्त्रीमा पनि महिला नै ल्याउनु पर्नेभयो ।”
झिल्का कविता लेखन अभ्यासको तेस्रो शृङ्खला सोमवार सम्पन्न भएको छ । झिल्का साहित्य समाज, नेपालको आयोजनामा आयोजित उक्त शृङ्खलामा थुप्रै झिल्काकारहरूको उत्साहप्रद सहभागीता रहेकोे थियोे । नेपाल, भारत, भुटान लगायत विश्वका विभिन्न स्थानहरूबाट करिब ५ दर्जन झिल्काकारहरूको सहभागीता रहेको थियोे ।
झिल्का नेपाली माटोमा उम्रिएको, अर्थपूर्ण संरचनायुक्त सरल, लघुतम एक मौलिक नवीनतम काव्य विधा हो । जुन विम्व, प्रतीक आदिको प्रयोग गरेर चोटिलो पाराले तीन हरफमा लेख्ने गरिन्छ । यसका प्रत्येक हरफमा तीन तीन शब्दहरू हुन्छन् । यसरी यस कवितामा जम्माजम्मी ९ शब्दहरू रहेका हुन्छन् । तसर्थ यसलाई नौ शब्दको कविता पनि भन्ने गरिन्छ ।
यसका तीन हरफहरू मध्ये पहिलो र तेस्रो हरफहरूको अन्तमा तुक (अनुप्रास) अनिवार्य गरिएको छ । यसमा शब्दानुप्रास र एकाक्षरी तुकान्त पनि स्वीकार गर्ने गरिन्छ । तर अतुकान्त हरफहरूलाई यसको दोष मानिएको छ । यसको पहिलो हरफले विषयवस्तुको उठान, दोस्रोले समर्थन गर्दै विस्तार र तेस्रोले भावलाई उत्कर्षमा पुर्याउँदै समापन गर्दछ । यी तीनवटै हरफमा परस्पर प्रगाढ सम्बन्ध हुनुपर्छ ।
झिल्का लेखन अभ्यास शृङ्खला- ३ विषय- स्वतन्त्र #सङ्कलन/सम्पादन/संयोजन- वसन्त अनुभव ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~ [१] १) दु:खमा मिलेन साथ बढाएर के गर्छौ ? खाली सुखमा हाथ । २) मुटुमा दिएर चोट एकाएक गयो निष्ठुरी लगाई अमिट खोट । ३) आँखा ओछ्याएर हरपल बसिरहेछु तिम्रै प्रतीक्षामा यहाँ तड्पिएर पलपल ! ✍️ वसन्त अनुभव घोराही उपमहानगरपालिका १४, दाङ ~~~~~~<•>~~~~~~ [२] १) चुपचाप तिमी बसेर मनमा पीडाले जलाउँदा सितल आँसु खसेर । २) हिमाली छाँया हेरेर रमेर बाँच्न सकेकी सुखको सास फेरेर । ३) मधेसी पहाडी हिमाली झुक्नुहुन्न वैरीको सामु कहिल्यै हामी नेपाली । ४) नाम देवको गर्छ पापै पापले भरिएर राक्षस बनेर मर्छ । ५) धर्म गर मानव मन्दिर धाएर के ? जब बन्दछौ दानव । ६) प्राणी हित धर्म जानुछ सबै छोडेर लैजाने केवल कर्म । ✍️ इन्दिरा देवकोटा कपिलवस्तु न पा ३ ~~~~~~<•>~~~~~~ [३] १) अमूल्य खुसी मनको जीवनमा सन्तोष मिल्नेछ त्यागौँ मोह धनको । २) मुहार आफ्नै भुलेछन् बिर्सेर राष्ट्रको सेवा भ्रष्टहरू तालमै घुलेछन् । ३) आशाको बिउँ रोपौँला देशको विकास गर्नुछ समय मौका छोपौँला । ✍️ सुस्मिता अधिकारी काठमाडौँ ~~~~~~<•>~~~~~~ [४] १) हाँस्नुमा खुसी हैन हाँस्छ दुखमा त्यसरी संयोग सजिलो छैन । २) देशको विकास गर्नेछु एकदिन पक्कै पनि डलरले देश भर्नेछु । ३) सिमाना मिचेको हेर्दैन सरकारमा बस्ने नेताहरूले आफ्नो कुरा टेर्दैन। ✍️ एवाइ प्रभात सहिदभुमि-३,छेन्ताङ धनकुटा हाल मोरङ ~~~~~~<•>~~~~~~ [५] १) सङ्घर्ष हो जिवन जारी राख्नुपर्छ लडाइँ समस्या हो इन्धन । २) आफ्नो देश समाज निरन्तर गरौँ हामी देशको हितमा काज । ३) विधा जुनसुकै पनि बनाऔँ प्रगतिशिल सबै मिलेर गरिब धनी । ✍️ सुरेशकुमार पाण्डे दाङ घोराही १८ ~~~~~~<•>~~~~~~ [६] १) वेगमा मुटु धड्कन्छ भुलेर सारा थकानहरू आमाको सास अड्कन्छ । २) मनमा सम्झना आइदिन्छ अत्यन्तै बलियो माया मुटुले धड्कनसँगै बताइदिन्छ । ३) दुई आँखाका नानी जीवनभर लम्बाउनु छ सम्झन लायक कहानी । ✍️ प्रेम थापा "मन"बागलुङ ~~~~~~<•>~~~~~~ [७] १) लान्छु अर्को साल नमरी बाँचेमा प्यारी नआइदेओस् है काल । २) पर्खि बस सानू आउँला लिन छिट्टै पर्छ सँगै जानू । ३) खोइ त हाँसेको ? रुवाउनलाई होइन प्यारी मैले प्रीति गाँसेको । ४) पर्ख दुई वर्ष विवाह पश्चात् हौँला प्रफुल्ल र हर्ष । ५) मान्छे औधी ज्ञानी मैले दिएको कुरा मीठो मानी खानी । ६) लगन जुरेको बेला आउँला तिम्रो घर भर्न विवाह मेला । ✍️ बिके माकजू ~~~~~~<•>~~~~~~ [८] १) आयाे झिल्काकाे समय मिलेर तपाईँ हामी मनाऔँ यसकाे जय । २) समयले साथ दिएपछि लेख्नुस् झिल्का कविता आउँछ कति कति । ३) बाल्नुस् साहित्यकाे दियाे साथमा झिल्का लिएर बनाऊँ यसैलाई मियाे । ४) साहित्यकाे एउटा पाटाे झिल्कालाई साथ लिएर हिडाैँ नयाँ बाटाे । ५) सक्यौँ भने रमाउन साहित्यमा छ मजा हेर इष्टमित्र कमाउन । ✍️ भवानी पाेखरेल (बाबू विराज) बाणगङ्गा १ चार नम्बर कपिलवस्तु ~~~~~~<•>~~~~~~ [९] १) आज विगत भुल्नेले भोलि झल्यास्स ब्युँझिनेछ पराइको साथमा डुल्नेले । २) जीवनमा कसैलाई नरुवाउँनु पालो आउँछ सबैको बिनसित्ति हण्डर नखुवाउँनु । ३) हिजोको उ करोडपति विपरित हावा चल्यो व्यवहार बिग्रिएर रोडपति । ✍️ चुडामणी देबकोटा चनपा १३ काठमाडौ । हाल बारा सिमरा ~~~~~~<•>~~~~~~ [१०] १) गाजलले लठ्ठै बनाउने सन्सार हेर्ने तिम्रो आँखा पहिलो भेटमै मख्खै बनाउने । २) गोलीले सहिद भयो जल्यो मन्त्रीको गाडी विनाकारण युवा गयो । ३) देश लुटिँदै छ मौन छन् जनता युवा भुटिँदै छ । ✍️ प्रेम शर्मा " एकान्त प्रेमी " कालेबुङ , भारत ~~~~~~<•>~~~~~~ [११] १) दिएन भाग्यले साथ पसिना बेदाममा बिक्दा रहरहरू भए अनाथ l २) च्यातिए मुटुका पाना बताइदेऊ न निष्ठुरी सिलाउने त्यो दबाइखाना l ३) हुँदैन कुनै चमत्कार रहेसम्म दुष्ट नेता पीडा दिन्छन् बारम्बार l ✍️ बाबुराम गौतम, गुल्मी ~~~~~~<•>~~~~~~ [१२] १) कस्तो अचम्म लाग्छ मेरो विचारमा माया भनेपछि उसै भाग्छ । २) यो मनको रहर हजुर हुँदैन नि कसैले भनेर ठहर । ✍️ नीमा छिरिङ भोटिया जलढका कालेबुङ भारत ~~~~~~<•>~~~~~~ [१३] १) भन्थे मिलेको जाेडी जाेरीपारी छन् सबैको निर्माेहीले मायाजाल ताेडी । २) भगवान् हुँदा दाइनाे कसैको केही लाग्दैन मिलेर जाेडेकाे साइनो । ३) गाेडाैँ आफ्नो फूलबारी हामी फुट्दा हाँस्ने छन् हाम्रा जाेरीपारी । ✍️ रामप्रसाद पुरी बादेल ,खाेटाङ ~~~~~~<•>~~~~~~ [१४] १) अधुरो माया साटेर अपुरो भयो जिन्दगी कोसेली मुटु काटेर । २) जिन्दगी उधारो चल्दैन साथमा पैसा नभएपछि चुल्होमा आगो बल्दैन । ३) भिन्न पाटो आभासमा शङ्का स्वार्थ पलेपछि पर्छ मुटु आघातमा । ४) घनिष्ठ मित्र बनेर पोखिन्छ समय आएपछि आँखामा भित्र सजेर । ५) बनुँला सारथि तेल अत्यास नहुनु कहिले बन्छु परेलीको भेल। ✍️ शरद प्रधानाङ्ग विराटनगर - ७ ~~~~~~<•>~~~~~~ [१५] १) दिन भयो धमिलो घाम नदेखेर आकाशमा मन भयो अमिलो । [२] कक्रियो मन उसैगरि फूल्न सकिन हिउँदमा पीरले छोप्छ मनभरि । ३) गाउँछन् गीत स्वतन्त्रको समस्याले छोपी बेस्सरी जीवन बित्दैछ परतन्त्रको। ✍️ मोती सुब्बा दार्जिलिङ, भारत। ~~~~~~<•>~~~~~~ [१६] १) पाैषकाे तिख्खर जाडाेमा घाम लाग्दा घमाइलाे बस्न मज्जा डाँडाेमा । २) खबर राम्राे हालकाे कामना मीठाे गराैँला आउने नयाँ सालकाे । ३) सपना मीठा देखेर मनकाे तिर्सना मेटाैँला काव्य साहित्य लेखेर । ✍️ त्रिलाेचन भण्डारी मेचीनगर, झापा ~~~~~~<•>~~~~~~ [१७] १) गर्भमै ऋण बोकेर स्वतन्त्र हुँदैन कोही फगत पाठ घोकेर । २) पाइन्न स्वतन्त्रता मागेर काँधमा काँध मिलाउँदै सङ्घर्ष गर्नुपर्छ जागेर । ३) झाँगियो झनै अमित्रता व्यवहारिक छैन शासक देखाउँछ खाली दुष्टता । ✍️ कृष्णकुमार वैद्य बनेपा ९, काभ्रे ~~~~~~<•>~~~~~~ [१८] मदिरा बेसरी पिउँछु छैन कसैको डरभर स्वतन्त्र भई जिउँछु । ✍️ कबिताहरी सुन्दर हरैंचा नगरपालिका १ मोरङ ~~~~~~<•>~~~~~~ [१९] १) मनपर्छ राताे फूल मेरो मायाले दिए हुँदैन कहिल्यै भुल । २) मनमा माया हुन्छ सधैंँ तिम्रो माझमा यादले झन छुन्छ । ३) कस्तो रहेछ माया सधैँभरि उसले मात्रै दिन्छ सितल छायाँ । ✍️ सहयात्री शाेभा अर्याल रुपन्देही, बुटवल ~~~~~~<•>~~~~~~ [२०] १) वीर गाेर्खे नेपाली बैरीको सामु झुक्दैन नेपालकाे झन्डा उचाली । २) अन्यायको विराेध गरेर नारीलाई मुक्ति गरौँला क्रान्तिकाे सन्देश छरेर । ३) महिला हिंसा अति कति चुपचाप बस्छौ ? देशलाई भयाे खति । ✍️ राज कुमार राजभण्डारी "खाेटाङ्गे" मध्यपुर ठिमी ५ संगम काेलाेनी भक्तपुर । ~~~~~~<•>~~~~~~ [२१] अनेक मोहमा बाँचेका नखाई नखाई रोगमा कस्लाई भनेर साँचेका २) हिमाल चम्किलो हिउँले बसेका रमाई रमाई तराई धानको बिउँले । ३) धनीको घमण्ड धनले नभए खान लाउन गरिबले माग्छ मनले । ✍️ अम्बिका अधिकारी झापा बिर्तामोड ~~~~~~<•>~~~~~~ [२२] १) मानवीय धर्म होस् देखिन्छ महोदय भोलि आडम्बर डाँडा कटोस् । २) जिम्मेवारी बोझ मान्नेले सम्बन्ध गाँस्न हुँदैन मनोमानी विकास ठान्नेले । ३) विश्वमा परिचित नेपाली संस्कृति जोगाउन सकौँ, हामी हौँ गोर्खाली । ४) केही होइन वचन कसैका लागि साथी देखावटीका मात्र सज्जन । ५) समान हुँदा आँखाहरू नजर हुन्छ्न् बेग्लाबेग्लै हाम्रो मिल्दैनन् भाखाहरू । ६) निहित राष्ट्रिय परम्परा मासिँदैन हत्तपत्त हजुर गाडिएर असहिष्णुताको जरा । ७) फूलसँग काँडा हुन्छ सौँदर्य वासना रुँचाउने, घोच्छ भन्दै रुन्छ । ✍️ पृथक प्रकृति झापा ~~~~~~<•>~~~~~~ [२३] १) यहाँ न्याय पाउन पर्दाेरहेछ हेर हामीले सेतो कात्रो लाउन । २) हुने आखिर मानहानि न्याय माग्दा खेरी प्राण खोसेर खानी । ३) देशको लागि मर्छु बैरीले दखल दिएमा त्यसको प्राण हर्छु । ✍️ सीमा कार्की समर्पण ~~~~~~<•>~~~~~~ [२४] १) दलका नेता तगडा भ्रमकाे खेतीमा विकास कुर्सीमा मात्र झगडा । २) भागबण्डामा राम्राे विकास देशकाे गिर्दो साख गणतन्त्रकाे मुख्य निकास । ३) भ्रष्टकाे ठूलै लर्काे बाँच्न कठिन भयाे बजार भाउ चर्काे । ✍️ प्रद्युम्न चालिसे ~~~~~~<•>~~~~~~ [२५] १) नराखाैँ मनमा पाप मिजासले भइन्छ राम्राे छाेड्नुपर्छ समाजमा छाप । २) पिरकाे भारी बाेकेर शिर उठाउन गाह्राे बसाैँ कहाँ राेकेर । ३) सबैलाई उस्तै देखेँ दु:खकाे भुमरीमा बाँचेकाे त्यसैले कहानी लेखेँ । ✍️ सन्दीप विश्वकर्मा प्यूठान (हाल:पाल्पा) ~~~~~~<•>~~~~~~ [२६] १) सबैका आफ्नै कथा फरक हुन्न केही निस्कन्छ उस्तै व्यथा । २) आफैँ बाँधिने नीति मान्छे बनाउन सकोस् बल्ल बस्नेछ थिति । ३) खति शक्ति अति जो महत्वाकाङ्क्षी छ आखिर बिग्रन्छ मति । ✍️ मनोहरी पौडेल गैडाकोट १ २०८०/९/९ साँझ -:५:५६ ~~~~~~<•>~~~~~~ [२७] १) भन्छौ सुखमा बसौँला अफ्नो बस्ती छोडेर कुन सहरमा पसौला ? २) अल्छी कतै बस्दैन जता चहारे पनि मुखमा माड पस्दैन । ✍️ उमा दाहाल सुन्दरहरैँचा-१० मोरङ ~~~~~~<•>~~~~~~ [२८] १) तनमनले गीत गायाे लौ कस्ताे अचम्म मथिङ्गल नै जलायाे । २) देश हाँक्ने भन्छन् उँभाे लगाउने भन्दै मात्र खाल्डो खन्छन् । ३) भन्ने बेला प्रजातन्त्र सिकाउछ कान फुक्दै देश डुबाउने मन्त्र । ✍️ हरिगाेपाल प्रधान काभ्रे पलाञ्चाेक बनेपा १४ साँगा बजार। ~~~~~~<•>~~~~~~ [२९] १) झिल्का नयाँ कविता हामी सबै मिलेर लेखौँ भन्छिन् बबिता । २) देशको माया बोकेर विदेशमा भइयो अहिले छातीमा किला ठोकेर। ३) समस्याका हुरी कति जुध्न सिकौँ सबैले बाधा रहन्नन् रति । ४) मनमा अत्यन्त खुसी स्वच्छ वातावरण होओस् जीवनमा नआओस् ढुसी। ५) आउँछन् बाधा जीवनमा पन्छाउन सिकौँ सबैले रहन्नन् बाँकि जनमा । ६) समयको यो खेल साना जहिल्यै चेपुवामा भैदिए हुन्थ्यो मेल । ७) दशमा सुन्ना सय जाओस् शान बढ्दै झिल्काको होस् जय । ✍️ अर्जुन प्रसाद चौलागाई रामेछापः-सुनापति-१ हालः-अमेरिका,बोस्टन। ~~~~~~<•>~~~~~~ [३०] १) किन हिँड्छौ तर्केर बसेकी छौ तिमी आखिर मृत्यु पर्खेर । २) रोकिन्न नदी बहन्छ सागरलाई भेट्न उसले जस्तै झमेला सहन्छ । ३) दिएर अरूलाई दुख पाउन्नौ तिमीले कहिल्यै यस जुनिमा सुख । ✍️ धुर्व श्रेष्ठ ~~~~~~<•>~~~~~~ [३१] १) गर साथि कर्म सफल जीवन बनाउने सङ्घर्ष हो धर्म । २) मन्दिरमा छन् मुर्ति खुट्टा टेक्न सक्दैन किन ठूलो फुर्ती ३) समय भयो कोल्टो जसले सक्छ लुट्न उसकै ठूलो पोल्टो । ✍️ दीपा तिम्सना पौडेल- ईलाम ~~~~~~<•>~~~~~~ [३३] १) ठाेक गाेली जनतालाई कुम्ल्याऊ सम्पत्ति राष्ट्रकाे बचाउँछन् छिमेकी आई । २) मान्छे अज्ञानी भएर मूर्ख बन्छ घरिघरी सिमा नाघ्दै गएर । ३) बेइमानी भन्छाै किन इमानी छु जहिल्यै बुझाैला कुनै दिन । ✍️ तारा प्रसाद चापागाईँ धुनिबेसी ~~~~~~<•>~~~~~~ [३४] १) महल देखिन्छ सहरमा बैङ्कभित्र छन् पैसा बाध्यता हाेइन रहरमा । २) आमाको सुन्दर चोली सधैँभरि सुन्न पाउँ मिठो मिठो बोली । ३) चुनावको बेला टाेली नेता आएपछि गाउँमा बोल्छन् अनेकन बोली । ✍️ श्री कृष्ण धामी बझाङ ~~~~~~<•>~~~~~~ [३५] १) धुलै उडेको माटो विकासको पर्खाइमा जनता कहिल्यै बन्दैन बाटो । २) चिसोले गरिबलाई सतायो वर्षैपिच्छे आउने मौसमी पवनले तुवाँलो हटायो । ३) दिनको सुनौलो बिहानी रोजगारी गरेर हरपल बित्न पाओस् जिन्दगानी । ४) दान जानी नजानी दयाले हुनेछ कल्याण जिन्दगी हुनेछ खरानी । ✍️ भगवती दवाडी, झापा ~~~~~~<•>~~~~~~ [३६] १) मन्त्रीलाई नमस्कार भन्यो झुक्यो सलाम गर्यो देश कहाँ बन्यो ? २) परदेश गएर नमर्नु देशमै नेता बनेर खुब उन्नति गर्नु। ३) कमाए मान्छे गन्छ कुकुर हजुर नकमाए विदेशिनु बाध्यता बन्छ । ✍️ बि.कुलुङ दार्जिलिङ रंगबुल ~~~~~~<•>~~~~~~ [३७] १) काम गरेर देखाउँ असल बाटो हिँडेर समाजमा नाम लेखाउँ । २) समाजमा चेतना जगाउँ परोकार पुण्य कर्मको सेवामा मन लगाउँ । ३) छोटो जीवनको चोला अविरल बग्दछ पानी ओरालो झर्दछ होला । ✍️ होम प्रसाद नेउपाने धरान,सुनसरी। ~~~~~~<•>~~~~~~ [३८] १) झेल्दै बेरोजगारी कहर पलायन हुँदैछन् युवाहरू देश विदेशको सहर । २) विनागुरुको शिक्षा ज्ञान गर्न सकिन्छ कसरी लगाए पनि ध्यान । ३) आउँछ नयाँ साल फेरिन्छ पुनः भित्तेपात्रो फेरिँदैन गरिबको हाल । ✍️ बिके मुखिया दार्जिलिङ, भारत। ~~~~~~<•>~~~~~~ [३९] संसार सुन्दर सृष्टि स्नेह माया ममता गर्ने वात्सल्य वृष्टि । २) कोमल कञ्चन मन ममत्व दिने आमा नरित्तिने स्नेही धन । ३) आमा प्रथम गुरू तोते बोली भाषा शिक्षा घरबाट शुरू । ✍️ कार्की डिबी माकुम सुनवल-४, नवलपरासी ~~~~~~<•>~~~~~~ [४०] १) गन्तव्यको भयङ्कर आकार कहिले होला युवाहरूको सुनौलो सपना साकार । २) हरघडी गर्नुपर्छ काम परदेशी मेसिन हो त्यत्तिकै पाइन्न दाम । ३) के हुँदैछ ? जगत जताततै छ अशान्ति दिनदिनै बग्दछ रगत । ✍️ डम्बर थामी 'अनुपम' कालिन्चोक गा. पा. -६, दोलखा । ~~~~~~<•>~~~~~~ [४१] १) मनमा माया पालेर कुरेर बस्छु पियारा आशाको दियो बालेर । २) आँखामा तिमी बसेछौ मायाको भारी बिसाउन सुटुक्कै दिलमा पसेछौ । ३) छातीमा टाँस मलाई नजाऊ छाडी कहिल्यै हृदय मेरो जलाई । ✍️ नवशिला नवदेव मार्ग, लालभित्ती,मोरङ। ~~~~~~<•>~~~~~~ [४२] १) विश्वलाई चिनाउने सगरमाथा बसेको छ हृदयभरि बोकेर अनमोल गाथा । २) म एक्लै जान्थेँ त्यो पारी वनमा काफल टिपी खान्थेँ । ३) वरिपरि हरियो वन देखेर खुशी छायो रमायो झन् मन । ✍️ अनुग्रह राना मगर 'पुष्प' पाँचखपन नपा - ६ संखुवासभा । ~~~~~~<•>~~~~~~ [४२] १) अल्छिपना कतै चल्दैन मिहिनेत आवश्यक जहाँसुकै पैसा रुखमा फल्दैन । २) बाआमाको मन हुरुक्क सबै होइनन् कतिपय देश छोड्दा फुरुक्क । ३) यहीँ फल्छ सुन चाहिन्छ मिहिनेत कडा मनमा कुरा गुन । ✍️ शान्ता पौडेल भट्टराई टङ्कीसिनवारी, मोरङ ~~~~~~<•>~~~~~~ [४३] १) आसिन पिँजडाको भित्र कल्पिएर सुन्दर कथा कोरिन्छ खुल्ला चित्र । २) कड्किएर दिन्छ आदेश कुल्चिएर भान फुक्काको यताउति नगरेकै वेश ! ३) कहेर समृद्धिको मन्त्र पारिन्छ भिमकाय पल्टा रहन सदावहार स्वतन्त्र । ✍️ रानाजी, काठमाडौँ २०८०।०९।२१ ~~~~~~<•>~~~~~~ [४४] १) लागेपछि इमानको खडेरी मान्छेलाई सकिँदो रहेनछ सुधार्न बनेपछि अटेरी । २) आफ्नाले ठग्छन् आफ्नैलाई हरायो मान्छेमा आज आफन्त अनि दाजुभाइ । ३) नदेखाऊ मित्र अहङ्कार सबैले गर्छन् मूल्याङ्कन बन बरु इमानदार । ✍️ बाबुराम पाण्डे शितगंगा अर्घाखाँची ~~~~~~<•>~~~~~~ [४५] १) सोझो सिधा ठाने भनेको माने सबै गलहत्तिएर भएँ जाने । २) खुल्ला छ दिल चिलबिल हुन्न पार्नु अनि पाउँछौ श्लील। ३) नयनमा हराउँने गर्छु लुटपुट लुटपुट गर्दै तिम्रै भर पर्छु । ✍️ अच्युत घिमिरे सर्पाङ, भुटान🇧🇹 ~~~~~~<•>~~~~~~ [४६] १) अहिंसा मानव धर्ममा सफलता मिल्नेछ अवश्य विश्वास गर कर्ममा । २) मेहनती शिखर चड्दछ नतर्स असफल हुँदैमा घोडा चढ्ने लड्दछ । ३) आँखामा सपना पालेर निरन्तर बढ्नोस् लक्ष्यमा कदम कदम सम्हालेर । ✍️ Lumbini Sahitya Pratisthan ~~~~~~<•>~~~~~~ [४७] १) मनमा आँधी चल्दैछ बुझ्ने साथी नहुँदा पीडाले छाती जल्दैछ। २) देवी द्याैता भाकेर यात्राको थालनी गरियो छातीमा ढुङ्गा राखेर । ३) पैसामा चासो गर्दैछन् पराई मुलुक पुगी नेपाली कयाैँ मर्दैछन् । ✍️ केशवप्रसाद ढकाल 'प्रीतबीज' सिरान्चाेक-७, उपल्लो गाेहाेरे, गाेरखा। ~~~~~~<•>~~~~~~ [४८] १) चल्दैछ सुगन्धको लहर घुम्न मन भयो मायालुको सुन्दर सहर । २) कायामा अल्झेको माया त्यसैले भेटेपछि तिमीलाई लाग्छ आफ्नै छाँया । ३) दिनरात हर प्रहर त्यही मनको मन्दिरमा बस्न जाग्यो रहर । ✍️ दीपा गुरुङ्ग (समभाव) बुनपा१२ काठमाडौ ~~~~~~<•>~~~~~~ [४९] १) बिरालो चोर पल्केको घरमा भयो आतङ्क भुसको आगो सल्केको । २) फाटेर आकाश खुलेछ आखिर फ्याउरो करायो बारीमा बाँस फुलेछ । ३) हेर मसानघाट जाग्यो देखेर मुर्दाहरू अगाडि सबैलाई डर लाग्यो । ✍️ आर्त अकुलीन ~~~~~~<•>~~~~~~ [५०] १) तारा उदाउँदा राति कति राम्रो देखिन्छ पिँढीमा कमिलाकाे ताँति । २) सिक्दै जाउँ झिल्का मान्ने होइन गाह्रो फाल्न कुसंस्कारको छिल्का । ३) छैन खबर मेराे व्यर्थै तेराेमेराे किन ? पारेर मुहार अँधेराे । ✍️ रबि पाैडेल दक्षिण भारत पाण्डेचरि । ~~~~~~<•>~~~~~~ [५०] १) रहिछौ तिमी काली राम्री देखिएकी लगाउँदा ओठमा रातो लाली । २) आउ दिलमा बस मनमा सजाउँला तिमीलाई मायाले मलाई कस । ३) सुन्दर सपना सजाई घरबार हामी जोडौँला पिरतीको गीत गाई । ✍️ बुद्धिमान दनुवार (सुरुङ्गेली कान्छो) कनकाई ४ झापा ~~~~~~<•>~~~~~~ [५१] १) सपनाको एक उडान आराम सुख दिने बनाउॅंछु रङ्गीन बगान । २) रोजगारी मागेको बोली कठै ! मेरो देश सरकारले सोचेछ गोली । ३) देशलाई चाहिने युवा देशमा निराशा बढ्यो नेतृत्वको जताततै खुवा । ✍️ म्यामराज राई ~~~~~~<•>~~~~~~ [५२] १) मनमा माया जाग्यो सम्झिदा सधैँ उसलाई थकान पनि लाग्यो । २) आँखामा आँसु हुन्छ बिर्सन सक्दिनँ उसलाई सम्झिएर मन रुन्छ । ३) आगो नै उकेल्नुपर्छ जिन्दगी खेल हो अनेक तिकडम गर्छ । ४) लिएर लक्ष्य मनमा परिवर्तन हुनुपर्छ हामी एकपल्ट आफ्नै जीवनमा । ✍️ चेतन खनाल (दाह्रीवाला) बंगलाचुली १ दाङ। ~~~~~~<•>~~~~~~ [५३] १) कुहिरोले घाम लुकायो न्यानो कपडा चाहिने महङ्गीले नेटो कटायो । २) थरथर मुटु कमाउने पारिलो घामको आशमा न्यानो कपडा सुकाउने । ३) शितलहर चल्दैछ तराईमा सदा होसियार रहौँ हिमपात बढ्दैछ हिमालमा । ✍️ सुर्य रेग्मी ~~~~~~<•>~~~~~~ [५४] १) स्वभाव देखायो तुच्छ वरिष्ठ ठान्छ मान्छे व्यहोरा पशुको पुच्छ । २) सर्वाधिकार लेखकमा हुने सर्वस्व गुमाई छपायो कुनामा बसेर रुने । ३) आक्रोशमा रिस देखायो थियो अव्यक्त भाव शत्रुमा नाम लेखायो । ✍️ राजेशराज गड्तौला कॅाडाघारी, काठमाण्डौ ~~~~~~<•>~~~~~~ [५५] १) हाँस्न मन लाग्छ तिम्रो छेउमा बस्दा दुःख पीडा भाग्छ । २) तिमीलाई अप्ठ्यारो पर्दा सदा साथ दिन्छु तिम्रो आँसु झर्दा । ३) तिमीलाई त सुटुक्क याे मुटुमा राख्दा माया लाग्छ कुटुक्क । ✍️ उर्मिला के.शी. धनकुटा ~~~~~~<•>~~~~~~ [५६] १) बिरानो ठाउँ रहेछ साथ दिन आउँ ऊ एक्लै भएछ । २) कान्छी पनि आइछ बोकेर सुन्दर फूलमाला चौतर्फी उधुमै छाइछ । ३) मायाको चिनो ल्याएँ पाएँ तिमीमा खुसी त्यसैले तिमीसँगै आएँ । ✍️ शशिश्री आचार्य बौद्ध कुमारीगाल काठमाडौँ ~~~~~~<•>~~~~~~ [५७] १) स्वतन्त्र भई बाँच्नुपर्छ आफ्नो कर्म गरेर हक आधिकार साँच्नुपर्छ । २) अधिकार भन्दै गन्छौ कर्तव्य निर्वाह नगरेर स्वतन्त्र भएन भन्छौ । ३) चाहना धेरै थिए गर्ने अनुपम कर्म केहीमा हत्कडी लगाइदिए । ✍️ धनुष न्यौपाने गुठीचौर गाउँपालिका ०४ बिगारे जुम्ला
“पाँचै तत्व पाँचै विकार पञ्चाङ्ग नै ठिक आधार”भन्ने मूल नाराका साथ पञ्चाङ्ग लेख्दै आएका छौं।यही सिलसिलामा साप्ताहिक पञ्चाङ्ग भाग: सतहत्तराैंमा हामी पुगेका छौ। सम्पूर्ण पञ्चाङ्ग स्रष्टाहरुमा पञ्चाङ्ग लेख्नु हुन हार्दिक अनुरोध छ: अभ्यास पाठशालाको अभ्यास श्रृङखला दर्ता पछिको भाग :-७७ ——————————-
विधा :- पञ्चाङ्ग अभ्यास गर्ने स्थान :- पञ्चाङ्ग अभ्यास पाठशाला मिति:- २०८०/०९/२३गते बुधबार बेलुका ०९ बजेसम्म पञ्चाङ्ग वा समपञ्चाङ्ग पठाउनु हुन अनुरोध छ। ……………………………………….
प्रशिक्षक:- …………… गुणनिधि घिमिरे घनश्याम पौडेल तोयानाथ सुवेदी ……………………… भाषा शुद्धीकरण:- ———– जमुना आचार्य भवानी घिमिरे पुष्पा नेपाल सुवेदी
अक्षर सङ्ख्या:- [बराबरी] अनुप्रास :- आफुखुसी स्थायी :- अनिवार्य
पञ्चाङ्ग:०१ मीठो बाेली पनि बहकाउने भाँडाे भयाे। कुव्यवहार चाहीँ बिझाउने काँडाे भयाे। काे कस्ताे हुन्छ निधारमा लेखिएकाे हुन्न, एउटाकाेे जिन्दगी अर्काेलाई घाँडाे भयाे। धन्य समय मान्छे चिन्नलाई चाँडाे भयाे। सुशीला पाैडेल
पञ्चाङ्ग:०२ दुश्मनले खाडल खन्ने छ। दुनियाँले देख्दा वाह भन्ने छ। जिन्दगी सुख दुःखका घेरा हो, गन्न नसकिने धेरै पन्ने छ। याद अविष्मरणीय बन्ने छ। ह्यारिस
पञ्चाङ्ग:०३
शार्दूलविक्रीडित छन्द sss, iis, isi, iis, ssi, ssi, s =१९
कौसीमा बसने अलाप गरने , मिलाप मेरै भयो। साथीको मनमा रहेर किनहो, बिलाप धेरै भयो। काहाँको रणमा बचेर अमली ,सोचेर काट्ने थियौ, साथीको घरमा अनेक बर्षमा ,आएर खेरै भयो। चौतारी सपक्कै विरानी भएको , सोचेर तेरै भयो ।
✍️सोमनाथ लुइटेल “रवि पाल्पाली” पाल्पा ।
पञ्चाङ्ग:०४
औँसीकाे रातलाई जूनकाे आशा हुने। नयाँ बेहुलीलाई सुनकाे आशा हुने। आशा र विश्वसले चलेकाे जगतमा, बिरामीलाई बाँच्न खुनकाे आशा हुने । अभाव जीवनमा नुनकाे आशा हुने ।
भवानी घिमिरे सर्लाही ।
पञ्चाङ्ग:०५ दिन दिन जाडोले पेली रहेछ। मनभित्र तर्कना खेली रहेछ। बाहिर जान आउन पनि गाह्रो, हालखुट्टा त्यतिकै जेली रहेछ। जडाउरीले जाडो छेली रहेछ। घनश्याम पौडेल,पोखरा
पञ्चाङ्ग:०६ दिनहुँ चिसोले जीउ गलेको छ। जठराग्नीले शरीर ढलेको छ। आसै आसमा सत्यानास हुन् थाल्यो, भित्र यो मन भत्भती जलेको छ। द्वन्द, मुठभेड देश चलेको छ! कमला देवकोटा, पाल्पा
पञ्चाङ्ग:०८ कहाँनेर गल्ती भयो , कहाँनेर चुक्यौ हामी। बढ्नुको साटो किन खै दिनदिनै सुक्यौ हामी। गल्ती सबैको हुन्छ तर देखेनौ आफ्नो गल्ती, बदला लिन सधैं उसकै बाटो ढुक्यौ हामी । सत्ताको लागि आफ्नै अनुहारमा थुक्यौ हामी । -पशपती राई खोटाङ ।
पञ्चाङ्ग:०९ कतिले दुई मुटु गाँसेर चाहाना छुँदा रहेछन्। कुतिले यहाँ विछोड गराएपछि रुँदा रहेछन्। यस्तै जोड्ने र तोड्नेको प्रक्रियामा सामेल भएरै, भाव असल कमसल खाले कति हुँदा रहेछन्। यिनै भाव यहाँ मानिसमा हाजिरी खुदा रहेछन्।
✍️अच्युत घिमिरे, सर्पाङ, भुटान🇧🇹
पञ्चाङ्ग अक्षर-२०
सेता दन्ते लहर संग मधुरो मुस्कान छरेर आयौँ, एक छिन् भेट्छु भन्ने बित्तिकै तिमी त यतै सरेर आयौँ। त्यो तिम्रो चाल मग्न पार्ने रुप ढंग नै अनौठो देखिन्छ आहाँ तिमीले त मायालु मनै तान्ने बोलि धरेर आयौँ, कयौँ अप्ठ्यारा बाटा अनि खोला नदिहरु तरेर आयौँ।
“पाँचै तत्व पाँचै विकार पञ्चाङ्ग नै ठिक आधार”भन्ने मूल नाराका साथ पञ्चाङ्ग लेख्दै आएका छौं।यही सिलसिलामा साप्ताहिक पञ्चाङ्ग चित्रपट भाग :- एकसठ्ठऔंमा हामी पुगेका छौं। लेख्नु पर्ने पञ्चाङ्ग सङ्ख्या :- ०१ मिति:- २०८०/०९/ १९ गते
आदरणीय पञ्चाङ्ग अनुरागी एवम् स्रष्टाज्युहरू हार्दिक नमस्कार ” पञ्चाङ्ग साहित्य समाज नेपाल” को आधिकारिक दर्ता पछिको:६१ [एकसठ्ठीऔं ] चित्रपटमा छौं।
यहाँहरुलाई हार्दिक स्वागत गर्दै
यस् शृङ्खलामा दिइएको चित्र अनुसारको विम्बात्मक तथा गहन मौलिक भाव झल्किने एक पञ्चाङ्ग शनिबार बेलुका ९:०० बजे भित्र आफ्नो नाम र ठेगाना सहित कमेन्ट बक्समा लेख्नु हुन हार्दिक अनुरोध गर्दछौं!
प्रशिक्षक :
गुणनिधि घिमिरे घनश्याम पौडेल तोयानाथ सुवेदी
चित्र संकलन
सुशीला पाैडेल
शुद्धीकरण
जमुना आचार्य भवानी घिमिरे पुष्पा नेपाल (सुवेदी )
संरचना
अनुप्रास :- आफू खुसी स्थायी :- आफू खुसी अक्षर :- बराबरी
समायोजक
सोमनाथ लुइटेल “रवि पाल्पाली” तथा
पञ्चाङ्ग साहित्य समाज नेपाल
चित्र अनुसार पञ्चाङ्गहरू [चित्रपट] ~~~~~ चित्रमा पञ्चाङ्ग पञ्चाङ्ग:०१ खेतमा छ अनाज दुख छैन। राेटी खाने नि अब मुख छैन। फर्केर आउ है मातृभूमिमा, हेर परदेशमा सुख छैन। त्यहाँ छहारी दिने रूख छैन। सुशीला पाैडेल
पञ्चाङ्ग:०२ हाम्रो देश कसले बनाउने हो ज्ञात छैन। भूकम्प पीडित नरोएको कुनै रात छैन। मन्त्रीहरू हेलिकप्टरमा घुमफिर गर्छन्, गरीब जनताको भोको पेटमा भात छैन। जाडो हुँदा ओढ्ने कम्बल र बस्ने थात छैन ।
• देवी पन्थी
पञ्चाङ्ग:०३
संयाेगले जुराएकाे भेटलाई सम्झन्छु । आकाशमा उडी हिड्ने जेटलाई सम्झन्छु । जति दुःख गरे पनि भरिँदै नभरिने , सँगसँगै भाकाे यही पेटलाई सम्झन्छु । देश भेष आफ्नाे भाषा ठेटलाई सम्झन्छु ।
भवानी घिमिरे सर्लाही ,
पञ्चाङ्ग:०४
परम्परा बुझ्ने पनि बेला हुनुपर्छ। सबैजना बुझ्ने जति भेला हुनुपर्छ। हाम्रै संस्कृतिमा विज्ञान पाएका छौँ, हाम्रो सत्य सभ्यताको मेला हुनुपर्छ । पौरखीको नै हातमा ठेला हुनुपर्छ ।
✍️सोमनाथ लुइटेल “रवि पाल्पाली” पाल्पा ।
पञ्चाङ्ग:०५ आगो पनि बलेको छ कि छैन कुन्नी? गुजारा त्यो चलेको छ कि छेन कुन्नी? देखाउन मात्रै हो जस्तो पनि लाग्छ, रोटी कत्ति गलेको छ कि छैन कुन्नी? हृदय त्यो जलेको छ कि छैन कुन्नी? घनश्याम पौडेल, पोखरा
पञ्चाङ्ग:०६ अभावमा बिगतको रोटी सम्झिन्छन्। नेताले जनतालाई गोटी सम्झिन्छन्। राम्रो मिठो खानाको महत्व छदैछ , दुःखमा ईश्वर कोटी कोटी सम्झिन्छन् । आफ्नो संस्कृती किन हो खोटी सम्झिन्छन्। सुस्मिता अधिकारी ,काठमाडौँ
पञ्चाङ्ग:०७
बलेको आगोमा देखियो गुजरा कसरी चलेको छ। चित्रमा देखेर लेखियो गुजरा कसरी चलेको छ। बिहान र बेलुका हात र मुख जोडन धौ धौ होला, बास त्रिपालले छेकियो गुजारा कसरी चलेको छ। साना खुट्टा खाली टेकियो गुजारा कसरी चलेको छ।
दुर्गा आचार्य मोरङ
पञ्चाङ्ग:०८ कोहीलाई चौरासी व्यञ्जन, कोही रोटी बेलेर खान्छन्। त्यही रोटी पनि दिनभरि ठेलागाडा ठेलेर खान्छन् मान्छे-मान्छे एउटै हो रगत त सबैको रातै हुन्छ, तर मान्छेले मान्छेकै रगतमा होलि खेलेर खान्छन्। यहाँ त बलियाले निर्धालाई जहिल्यै पेलेर खान्छन् । -पशपती राई खोटाङ ।
पञ्चाङ्ग०९ निभेको आगोमा रोटी कसरी पकाउने होला। मुछेको पीठो अझै छ कसरी सकाउने होला। दुई दिने जीवन मा जीवन धान्न गाह्रो भयो, रोटी खान त कुर्दा कुर्दै त्यसै थकाउने होला। नेताले जनतालाई छकाए झै छकाउने होला। सरस्वती श्रेष्ठ इटहरी
पञ्चाङ्ग:१० रोटी छोटी या मोटी बेल्नै पर्ने छ । आगो बाल्न दाउरा पेल्नै पर्ने छ । रुख्खा सुख्खा पेट पूजा गर्नै पर्यौ, जहानको झमेला झेल्नै पर्ने छ । काम सकि मेलामा खेल्नै पर्ने छ । धनमाया चौधरी कैलाली
पञ्चाङ्ग:११ आफु स्वस्थ रहन कहिलेकाहीँ राेटी खानु पर्छ। जिउ घटाउनत बारीमा काम गर्न जानु पर्छ। जस्तो भएनी आफ्नै आँटाेपिठाेमा रमाएकाे राम्रो, केही कुरा फलेभने बजारमा बेच्न लानु पर्छ। परिश्रमले नै सफलता मिल्छ भन्ने ठानु पर्छ।
उर्मिला के.शी. धनकुटा
पञ्चाङ्ग:१२
झुपडीमा गई हेर आगो बलेको छ,छैन। मेहनतीको खेतमा हेर फलेको छ,छैन। जति दुुःख गरेपनि दुई छाक टार्न गाह्रै छ, जिन्दगीको गाडी हेर सजिलै चलेको छ,छैन। दुःखीको मन बुझ पिडाले त्यो जलेको छ,छैन । शोभा आचार्य गौतम काठमाडौँ
झिल्काकार मन्दिरा सेढाईका सुन्दर झिल्काहरू
१)
सबैमा नमस्कार अर्पण
गर्छु स्वच्छ मनले
भएर साहित्यमा समर्पण !
२)
नरम वचन सारै
कोइली लाज मानी
झस्काउँछौ तिमी एकतारै !
३)
छैन घरमा मानु
भाग्यमानीले पाउँछन् काम
बेरोजगारले कता जानु !
४)
लोभ पापको घर
चोरेर खान पल्केकालाई
लाग्दैन इज्जतको डर !
५)
नगर ठुला कुरा
असल कर्म गर
सपना हुन्छ पूरा !
६)
कर्मले नाम लेखिन्छ
डोकोले छोपेको लाज
नियालेर हेरे देखिन्छ !
७)
नगर तिरस्कार मलाई
इमान बेच्ने छैन
गर्नेछु राष्ट्रको भलाइ !
८)
घैटोमा घाम लाग्ला
आज नभए भोलि
युवा शक्ति जाग्ला !
९)
असल बाटो रोजेर
हिँड्नुपर्छ आखिर सबैले
पाइँदैन सुख खोजेर !
१०)
सुन लगाएको देखिने
स्वार्थी यो दुनियाँमा
गुन लगाएको छेकिने !
✍️
मन्दिरा सेढाई
मलेखु,धादिङ
झिल्का कविता
१)
कसरी माया बस्याे
केवल एक नजरमा
प्रेमकाे छुराले धस्याे ।
२)
समयकाे फल सानू
प्रकृतिको अमुल्य उपहार
जडिबुटी जानेर खानू ।
३)
पिपलले दिन्छ छाया
अविचलित भएर सधैँ
अक्सिजन सहित माया ।
४)
आशामा रहन्छन् दुखीदाखी
मनुष्य बनौँ दिनानाथ
मनमा उत्साह राखी ।
५)
पितापुर्खाकाे अमुल्य नासाे
सन्ततिलाई नै दिनुपर्दछ
बुझाउनु लगाई चासाे ।
✍️
प्रद्युम्न चालिसे
काठमाडौँ। साप्ताहिक ‘टुक्का माथि टुक्का’ व्यङ्ग्यात्मक टुक्का लेखनको ११७ औँ शृङ्खला सम्पन्न भएको छ । अभ्यासमा नेपाल लगायत विश्वका ६१ जना नेपाली भाषी टुक्काकारहरूको सहभागिता रहेको कार्यक्रम संयोजक/ प्रशिक्षक एवम् टुक्का साहित्य समाजका उपाध्यक्ष वसन्त अनुभवले बताउनुभयो । टुक्का साहित्य समाजको आयोजनामा उक्त शृङ्खला विगत लामो समय देखि नियमित रूपमा सञ्चालन हुँदै आएको छ।
टुक्का कविताको उन्नयन, विकास र प्रवर्द्धन गर्ने हेतुले समाजले विविध किसिमका कार्यक्रम गर्दै आइरहेको छ । टुक्का लेखनमा पृथकता एवं फरकपन भित्राउने सिलसिला अन्तर्गत यस शृङ्खला सञ्चालन गरिदै आएको समाजका संस्थापक अध्यक्ष, टुक्का प्रवर्तक एवम् कार्यक्रमका परिकल्पनाकार ताराप्रसाद चापागाईंले बताउनुभयो ।
टुक्का लेखनका लागि एक व्यङ्ग्यात्मक टुक्का राखिने र त्यसैमा आधारित रहेर गहन भावको एक एक टुक्का सहभागीले राख्नुपर्ने संयोजक अनुभवले जनाउनुभयो ।
‘टुक्का माथि टुक्का’ व्यङ्ग्यात्मक टुक्का लेखनको ११७औँ शृङ्खलाको लागि प्रतिनिधि टुक्काको रूपमा समाजका उपाध्यक्ष वसन्त अनुभवले समसामयिक विषयमा लेख्नुभएको व्यङ्ग्यात्मक टुक्कालाई राखिएको संयोजक अनुभवले बताउनुभयो ।
अभ्यासका लागि राखिएको प्रतिनिधि टुक्का
कामै गरेन नेताले भन्छन् बदमास अविकासी नगरेको भए लाखौँ युवा कसरी भए निकासी ?
वसन्त अनुभव घोराही, दाङ
सहभागी टुक्काकारहरूले अभ्यासका क्रममा सृजना गर्नुभएको टुक्काहरू
[१]
क्विन्टलका क्विन्टल सुन भित्र्याउनु भयो देख्दैनन् त खोइ
महङ्गी बेरोजगार उपहारको लर्को बस्छन् अझै रोई ।
✍️
वसन्त अनुभव
घोराही उपमहानगरपालिका १४, दाङ
[२]
युवाहरूका रेमिटेन्सले नेपाल देश चल्दैछ,
अनि गरिब दुखीहरूका घरमा आगो बल्दैछ।
✍️
एवाइ प्रभात
सहिदभुमि-३,छेन्ताङ धनकुटा
[३]
युवा विदेश पठाउँदा पनि कमिसन पाइन्छ,
के हेर्नु छ र अब सबै विदेश लाइन लाइन्छ।
✍️
अच्युत घिमिरे, सर्पाङ, भुटान🇧🇹
[४]
मरेर यतिसम्म गर्दा पनि विकास
युवाले भन्छन् कहिले दिने हुन् निकास।
✍️
प्रदीप के रिमाल।
[५]
यस्तो देशमा जन्मिएका हामी भाग्यमानी कति
कहिले पलाउने बुद्धि र सुध्रने होला मति?
✍️
अर्जुन प्रसाद चौलागाई
रामेछापः-सुनापति-१
हालः-अमेरिका,बोस्टन।
[६]
मतदान गर्दा बुद्धि पुराएको खोइ
नेतालाई दोष दिदै रुन्छ लाटो पोइ ।
✍️
बिके मुखिया
दार्जिलिङ, भारत।
[७]
बेच्दै छाैँ युवा विदेशतिर किन खाेज्छाै एयरपाेर्टकाे लस्कर
युवाशक्ति निकासी सरकारकाे नीति कहाँ भाे मानव तस्कर ?
✍️
ताराप्रसाद चापागाईँ
धुनिबेसी
[८]
नगरेको हैन विकास देशमा राजनीति निकै भयो
यति हो यहाँ बेरोजगार बनी युवा चैँ विदेश गयो।
✍️
शंकर कार्की थाहा ३ मकवानपुर
[९]
मान्छेको रहेछ दुई दिने चोला,
मरेपछि त पक्कै जाने हो खाेला !
✍️
कृष्ण धामी - बझाङ
[१०]
कति गरून् त नेताले युवालाई गोली दिन्छन्,
सुन तस्करीको विकास गर्न चैँ झोले किन्छन् ।
✍️
विवश पारदर्शी
झापा,
[११]
मान र सम्मानको मात्र कुरा गर्छौ,स्वाभिमानको कुरामा तर्सन्छौ ?
राजनैतिकको मात्र भाषण छाट्छौ,नैतिकताको कुरोमा बर्सन्छौ ?
✍️
पेम्बा योल्मो
[१२]
नेतालाई भन्दा पनि नीतिलाई मानौँ
हाम्रालाई भन्दा पनि राम्रालाई छानौँं ।
✍️
डम्बर थामी 'अनुपम'
कालिन्चोक गा. पा. -६, दोलखा ।
[१३]
दिएकै छन् भाषण चिल्ला सुनेकै छौँ चर्का बोली
भोको युवा देश छोडेर खाएकै छन् तिखा गोली
✍️
उमा दाहाल
शुन्दर हरैँचा -१० मोरङ
[१४]
देशमा राेजगार छैन् युवा जति विदेशतिर गएदेखि
काम भने सिन्काे भाँच्दैनन् नेताहरू ठुला ठुला गर्छन् सेखी ।
✍️
सहयात्री शाेभा अर्याल
रुपन्देही , बुटवल
[१५]
बदमास मान्छेहरू हुन् हाम्रा देशका अविकासी
देशमा रोजगार भए पो युवा नहुन् त निकासी
✍️
गुणनिधि घिमिरे अमेरिका
[१६]
नेताहरू हिँड्छन् कालो सिसा भएको गाडीमा
युवाहरूको सारा जवानी रित्तिन्छ खाडीमा ।
✍️
बि.कुलुङ
दार्जिलिङ
[१७]
हरेक युवाको जीवनसँग नखेल एकदिन बल्नेछ राको,
देशमा रोजगारीको ग्यारेन्टी नगरे सबैको निस्कनेछ डाको।
✍️
अम्बिका अधिकारी
झापा बिर्तामोड
[१८]
चप्पलका फिता लगाएर नमस्कार भन्दै भोट माग्न आए
गद्दी सम्हालेपछि जनताको विश्वास मासुझैँ पोलेर खाए ।
✍️
रतन पाण्डे, 'पारतन', दार्जीलिङ।
[१९]
मानव तस्कर सदियौँदेखि गरिरहेका छन्, यहाँ सरकार आफैँले
उल्टै जनताको हितमा बोल्नु र गर्नुपर्नेमा, झन भन्छन् के बुझिस् तैँले ?
✍️
कबिताहरी
सुन्दरहरैँचा नगरपालिका १ मोरङ
[२०]
फोस्रा भाषणमात्र गर्छन् नेता घुम्छन् चिल्लाे कारमा
देश डुब्न लाछ जनताहरू परेका छन् मारमा ।
✍️
नाम केसर बाेहरा ( सङ्घर्ष )
सुदूरपश्चिम अछाम ।
हाल भारतबाट ।।
[२१]
लाजविनाको सरकारको सदा काम खोटी
जनताको निकासी चाहीँ गर्छ हजार चाेटी ।
✍️
त्रिलाेचन भण्डारी
मेचीनगर,झापा
[२२]
धुन्धुकारीले रित्याइसके भकारीका बीज,
निकासी गर्न शासकले देख्दैन अरू चिज !
✍️
कृष्णकुमार वैद्य
बनेपा ९, काभ्रे
[२३]
रहर कहाँ हुन्छ विदेश जान छोडी आमाको काख
खोज्दै वेरोजगार नमार बरू निकासी गरी राख।
✍️
भगवती दवाडी
[२४]
नगरेका त कहाँ हुन् र आफ्नालाई त छँदै छन् नि च्यापेका
सोझासाझा र निमुखा जनताको पो मुखमा हिलो छ्यापेका ।
✍️
गंगा खड्का
बूढानीलकण्ठ ,काठमाडौँ
[२५]
त्यही युवा थिए देशमा निकासी गर्यो
अरूभन्दा महङ्गो सुन चोरेर मर्यो ।
✍️
चुडामणी ध्रुव देवकोटा
[२६]
धारे हात लगाउँछन् नेतालाई खराब छ भनी
चुनाव आउँदा भोट दिन्छन् तिनैलाई गनी गनी ।
✍️
रचना मोक्तान " यात्री "
नमोबुद्ध न. पा.-५, काभ्रे
[२७]
गरेनौ भन्दिनँ म धेरै गर्यौ अनि आफ्नै भर्यौ मानो
एकचोटी गएर हेरिदेऊ घरको चुहिने छानो ।
✍️
अनुग्रह राना मगर 'पुष्प'
पाँचखपन नपा - ६ संखुवासभा ।
[२८]
बदमासी गरेर सबैले कुरा गरे
राम्रो काम गर्यौ र त युवा जति मरे ।
✍️
हिमा आर सी
मेहेलकुना सुर्खेत
[२९]
जन्तालाई ठुला ठुला आश्वासन दिएर चढ्यौ सत्ता
मतदान जितेपछि बाचा बिर्सी भयौ आज बेपत्ता ।
✍️
दीपा तिम्सना पौडेल-ईलाम
[३०]
युवालाई विदेश पठाउनुलाई के भन्छौ विकास
कदापि यसरी हुनेछैन कसै गरी पनि निकास ।
✍️
प्रेम थापा "मन"बागलुङ
[३१]
कलकारखाना उद्योगधन्दा सबै बन्द गरे
युवा बाहिर पठाए टन्टै पो साफ हुन्छ अरे ।
✍️
सरिता सेढाई धादिङ
[३२]
देश विकासको नाममा विदेशीसँग ऋण मागी मागी,
गरेका छन् नेताले राम्रा राम्रा काम नातागोताकाे लागि ।
✍️
राज कुमार राजभण्डारी "खाेटाङ्गे"
मध्यपुर ठिमी ५ संगम काेलाेनी भक्तपुर ।
[३३]
नदीनाला पहिल्यै बिके मानव नबेचे कसरी कमाउने
एक क्विन्टल सुन ल्याउँदा पनि मुर्खहरू ऑखा लगाउने !
✍️
इन्दिरा देवकोटा
[३४]
उद्योग नभएर के भयो त, विकल्प छन् प्रसस्त
राजनीतिको व्यापार गरेर, कमाऊ पैसा मस्त।
✍️
होम प्रसाद नेउपाने
धरान,सुनसरी।
[३५]
भ्रष्टाचारकै सरकार छ भ्रष्टाचारीलाई मोज
पितपत्रकारिता नै गर्ने यो सरकारको खोज ।
✍️
समुद्र
जल्जला ७ गण्डकी
[३६]
दाेष दिन्छाै नेतालाई कर्मचारी के हुन ?
हिलाे छ्यापेर चाेखाे बन्ने प्रवृति हाे जुन ।
✍️
जि.बि.चिन्तन
२०८०/०९/२१ शनिवार बिहान ६:५४ दाङ
[३७]
अधिकार दिएर नेता बनाइयो
उसैले हाम्रो अधिकार खाइदियो।
✍️
नीमा छिरिङ भोटिया
जलढका कालेबुङ भारत
[३८]
युवाजति विदेश पठाउनू देश रित्तो पारी
नेताजति स्वादे तिध्रा देशमा सिन्का नै नसारी।
✍️
मोती सुब्बा
दार्जिलिङ, भारत।
[३९]
हिँड्दा हिँड्दै नेता खाडल हेर्न बिर्सेछ हरे
जनता विदेश फगत एक्लो परेछ भरे !
✍️
मनोहरी पौडेल
गैडाकोट १
[४०]
विकासको नाममा युवा र शरणार्थीको निकास दुखद
रकम खल्ती भर्दै बङ्गला गाडी नेताको जीवन सुखद !
✍️
कमला देवकोटा, पाल्पा
[४१]
माउ दुब्लो पारेर नेताले सकल मोटा भए
दाउ ठुलो राखेर खेताले नक्कल छोटा रहे
✍️
गम्भीर दुवाडी
गजुरी ५ धादिङ्ग
[४२]
विकासले देश भइसक्याे भरिभराउ केटा
जनता किनबेच गरी नेतृत्वले बेरे फेटा ।
✍️
खुनराज काईराला
सिद्दलेक-३ गैरीगाउँ,धादिङ
[४३]
कोही बाध्यताले विदेश लागे कोही लागे रहरमा
कोही योजना बनाएर लागे कोही भने लहरमामा।
✍️
ध्रुव श्रेष्ठ
हाल काठमाडौ ।
[४४]
अरूलाई खेदौँ आफ्ना सन्तानलाई अझै ठाउँ पुगेको छैन
स्याल खेदिकन जनताले नै व्वाँसाेलाई सत्ता सुम्पेको हैन ?
✍️
रामप्रसाद पुरी, बादेल, खाेटाङ ।
[४५]
एकले अर्काे माथि नै दाेषाराेपण मात्र गर्ने ,
देशमा युवा राेके विदेशी मुद्रा कसरी भर्ने ।
✍️
प्रद्युम्न चालिसे
भक्तपुर कटुञ्जे ।
[४६]
निकासी गर्न पनि ज्यान दिनुपर्ने यहाँ कस्तो हो यो खेल
आफ्नो फोहोरलाई पाकेटमा हाल्दा अवश्य आउँछ रेल ।
✍️
धनुष न्यौपाने
गुठिचौर गाउँपालिका ०४बिगारे जुम्ला
[४७]
दुष्टहरूले देख्नै चाहेनन् हामीले गरेको विकास
विदेशी मुद्रा आर्जन गर्ने खोलेका हौँ नौलो निकास ।
✍️
बाबुराम गौतम, गुल्मी
[४८]
काम, दाम कमाउन युवा विदेशीए
दोष जति सबै सरकारलाई दिए ।
✍️
बुद्धिमान दनुवार ( सुरुङ्गेली कान्छो )
कनकाई ४ झापा
[४९]
युवा निकासी गर्ने कारखाना बन्यो देश हाम्रो
जनतालाई सधैँ दुःख नेतालाई मात्र राम्रो ।
✍️
सुस्मिता अधिकारी ,काठमाडौँ
[५०]
ध्यान किन जाँदैन हो सरकारको, हाम्रा युवा पिँढीतिर
दुनियाँको नजरमा देश तल पर्ला कि भन्ने लाग्छ पिर।
✍️
यमुना प्रधानाङ्ग'मुना'
वीरगञ्ज, पर्सा
हाल: इमाडोल, ललितपुर
[५१]
उकाली बाटो बिर्सेर आफू विदेश गएका
किन हो मान्छे जननी भुल्ने निष्ठुर भएका !
✍️
आर्त अकुलीन
[५२]
गरिरहेछन् नेताले रोजगारीको काम हेर
फलस्वरूप विदेशीए, युवाहरू कति धेर।
✍️
शोभा आचार्य गौतम
काठमाडौँ
[५३]
अचेल विदेशमा पासपोर्ट बिक्छ
पाठशालामा यहाँ, छात्र खै के सिक्छ ?
✍️
नागेन्द्रप्रसाद यादव , दाङ
[५४]
कुर्सीमा बसी ठुलो बनी जसरी नी लाखौँ विदेश छु त पठाएको
जति गरे नि देख्दैनन् जनता चारैतिर कार्यकर्ता छु खटाएको ।
✍️
सुशीला शिखा
काठमाडौ कागेश्वरी
[५५]
स्वदेश भुलेर नजाऊ काेही विदेश
गर्न जाने यही रमाइलो परिवेश ।
✍️
हरिगाेपाल प्रधान
काभ्रे पलाञ्चाेक , बनेपा १४ साँगा जार ।
[५६]
युवा गरियो निकासी, यो पैठारी किन चाहियो
बेचेरै नेपाली युवा खल्ती टन्न भर्न पाइयो ।
✍️
राजेशराज गड्तौला
कॅाडाघारी, काठमाण्डौ
[५७]
युवा लक्षित स्वरोजगार बहानामा पनि
नेताको नै झोला भर्ने गर्छन् सबै भ्रष्ट बनी ।
✍️
पद्मा काश्यप पाण्डे, मोरङ
[५८]
जनतालाई बाख्रा जस्तै बेच्छ सरकार हाम्रो
झोलेहरू अझै भन्छन् विदेश पठाएको राम्रो ।
✍️
बिके माकजू , भक्तपुर ।
[५९]
म नेताले कुन जनताको लखेटेको छु र छोराछोरी
तिम्रा सन्तानहरू बुरुक्क भई हिँड्छन् हेर उफ्रि ओरी ।
✍️
कमला पौडेल
[६०]
देशको उन्नति प्रगति दोस्रो कुरा
कमाउनै मस्त सरकार बबुरा ।
✍️
कोपिला अधिकारी
सिरानचोक ७ , गोरखा
[६१]
युवा विदेश खेदिन्छन्, लाखौँ पर्छन् प्रहारमा
विकासको झिटी गुन्टा, खाने छन् दरबारमा।
✍️
रामशरण न्यौपाने, भक्तपुर
साप्ताहिक तस्बिरमा उदक लेखन शृङ्खलाको १३७ औँ भाग शनिबार सम्पन्न भएको छ । उदक साहित्य समाज, नेपालले उक्त कार्यक्रमको आयोजना गरेको थियो। उक्त शृङ्खलामा नेपाल लगायत विश्वका ६२ जना उदक स्रष्टाहरूको सहभागिता रहेको उदक लेखन शृङ्खलाका संयोजक, प्रशिक्षक एवं उदक साहित्य समाजका केन्द्रिय उपाध्यक्ष वसन्त अनुभवले बताउनुभयो ।
काव्य विधा अन्तर्गतको नयाँ उदियमान प्रविधा उदक कविताको उन्नयन र विकासका लागि साप्ताहिक रूपमा उदक लेखन शृङ्खला सञ्चालन गर्दै आएको उदकका प्रवर्तक एवं उदक साहित्य समाजका अध्यक्ष आर्त अकुलीनले बताउनुभयो ।
संयोजक एवम् प्रशिक्षक अनुभवका अनुसार शनिबारको शृङ्खलाका लागि विहान एउटा तस्बिर दिएर उक्त तस्बिर अनुसारको गहन भाव खुल्ने गरी मात्र एउटा उदक साझ ५ बजेसम्म लेख्न सहभागी उदक यात्रीहरूलाई भनिएको थियोे ।
अभ्यासका लागि राखिएको प्रतिनिधि तस्बिर :
उदक अभ्यास शृङ्खला– १३७ मा सहभागी उदक यात्रीका सुन्दर उदकहरू
[१]
विदेश
युवाको लर्को
बाध्यता भएर चर्को !
- वसन्त अनुभव
[२]
विदेश
युवाको आवश्यकता
राेजगारी अर्थाेपार्जन अभाव !
- नारायणप्रसाद उपाध्याय, कैलाली
[३]
युवा
विदेशीने ताँती
घरपरिवार छोडी जहाजमाथि !
- चक्र शाही, लम्की, कैलाली
[४]
विडम्बना
अभावको सिकार
छोड्दैछ युवाहरुले देश !
- एवाइ प्रभात
सहिदभूमि-३, छेन्ताङ, धनकुटा
[५]
बेरोजगारी
युवामा कहर
बाध्यतामा विदेशिने लहर !
- सरस्वती श्रेष्ठ, रुपन्देही, बुटवल
[६]
बाध्यता
होइन रहर
जाँदैछौ अञ्जान सहर !
- कार्की डिबी माकुम
सुनवल-४, नवलपरासी
[७]
अभाव
युवा विदेशिने
आर्थिक सङ्कटको प्रभाव !
- डम्बर थामी 'अनुपम'
कालिञ्चोक गा.पा.-६, दोलखा
[८]
अचम्म
नमानौँ कसैले
विडम्वना बुझौँ सबैले !
- राेशन पराजुली, धरान
[९]
अवस्था
हेरन यहाँ
देशको युवा विदेशमा !
- बुद्धिप्रसाद लामिछाने, कैलाली
[१०]
हाल
लोकतन्त्रको ताल
युवालाई बेच्दैछ दलाल !
- पशपती राई, खोटाङ
[११]
विदेशिने
जनताकाे लर्काे
सरकारलाई लाग्दैन झर्काे !
- ताराप्रसाद चापागाईँ, धुनिबेसी
[१२]
जमात
युवाहरू विदेशमा
छैन रोजगार स्वदेशमा !
- सरस्वती श्रेष्ठ, इटहरी
[१३]
मस्ती
मुठीभर दलालकाे
सारालाई सास्ती बेहालकाे !
- निरज कोइराला, इटहरी -१६
[१४]
विदेश
छोडेर घर
छैन जीवनको भर !
- गङ्गा खड्का
बूढानीलकण्ठ, काठमाडौँ
[१५]
युवा
खोजी सुख
चढेर पहाडको दु:ख !
- म्यामराज राई, भोजपुर
[१६]
विलासिता
जीवनको आसमा
युवाको रोजाइ विदेशमा !
- मङ्गला उपाध्याय, बारा
[१७]
हल्ला
विदेशिने सल्लाह
पोथीको अभावमा चल्ला !
- अच्युत घिमिरे, सर्पाङ, भुटान
[१९]
परदेश
उर्लदो जनसागर
रोजगारको विकल्प भर !
- पृथक प्रकृति, झापा
[२०]
बाध्यता
विदेश जाने
भिड जहाजले नधान्ने !
- सरिता सेढाई, धादिङ
[२१]
विदेश
जानै पर्ने
नगएर के गर्ने ?
- सुरेशकुमार पाण्डे
[२]
युवा
खोज्दै रोजगार
स्वदेशमा नपाउँदा अधिकार !
- अनुग्रह राना मगर 'पुष्प'
पाँचखपन नपा-६, संखुवासभा
[२३]
दुखद
देशको स्थिति
कसले बनायो नीति !
- सविता के.सी.
[२४]
युवा
परदेशमा बेचिए
टुलुटुलु हेर्दै सरकार !
- सीता पाण्डेय मरासिनी
उपल्लो तम्घास, गुल्मी
[२५]
युवा
पठाउने विदेश
यो कस्तो व्यवस्था ?
- प्रेम थापा 'मन', बागलुङ
[२६]
विदेश
कमाउने थलो
कसले जोत्ने हलो !
- डा. देवी पन्थी
[२७]
उडान
आकाशे चरा
सम्बन्ध आँसुमा डुबान !
- आर्त अकुलीन
[२८]
युवा
राेजगारकाे खाेजीमा
जान्छन् विदेशी भूमिमा !
- राज कुमार राजभण्डारी "खाेटाङ्गे"
मध्यपुर ठिमी-५, संगम काेलाेनी, भक्तपुर
[२९]
वैदेशिक
रोजगारप्रतिको आकर्षण
किन लठ्ठायो युवाहरुलाई ?
- केन्द्रप्रकाश बराल, इलाम
[३०]
बाध्यता
विदेश प्रस्थान
खोज्न उज्ज्वल भविष्य !
- सुस्मिता अधिकारी, काठमाडौँ
[३१]
विदेशिनु
कतै बाध्यता
कतै दिखासिकी गर्नु ?
- घनश्याम पौडेल, पोखरा
[३३]
कर्णधार
देशको विदेशतिर
नेता नामको प्रणेता !
- डुक छिरिङ लेप्चा
मिरिक डुप्टिन
[३४]
रित्तिँदै
युवा जनशक्ति
हुन्न देशकाे उन्नति !
- प्रद्युम्न चालिसे
भक्तपुर, कटुञ्जे
[३५]
युवा
विदेश पलायन
स्वदेश माग्दै सहारा !
- वासुदेव ज्ञवाली
पाल्पा, तानसेन-१
[३६]
रहर
सानो घर
त्रिभुवन विमानस्थलको लहर !
- हिमाल अम्मै
घोडाघोडी, कैलाली
[३७]
विदेश
चढेर यान
बाध्यता युवा पलायन !
- कमला देवकोटा, पाल्पा
[३८]
विदेशी
सुखको खोजीमा
रितियो पुरै गाउँबेशी !
- सरस्वती वली
बर्दिया, नेपाल
[३९]
बाध्यता
बेरोजगारी समस्या
हरेक नेपालीको कथा !
- बि के विरही, टीकापुर, कैलाली
[४०]
चिलगाडी
बोकेर मायालु
गएका देशलाई छाडी !
- नागेन्द्रप्रसाद यादव, दाङ
[४१]
बाध्यता
जोखिममा जनता
खप्दै अनेकौँ यातना !
- समुन्द्रा शर्मा, सुनसरी
[४२]
बाध्यता
विदेशिनु हामी
भविष्यकाे आधार छामी !
- केसर बाेहरा 'सङ्घर्ष'
सुदूरपश्चिम, अछाम
हाल: भारत
[४३]
युवा
उड्ने आकाशमा
आफन्त सधैँ त्रासमा !
- चन्द्रावती अधिकारी, काेहलपुर
[४४]
विदेश
युवा गए
ओहो बाध्य भए !
- शोभा गौतम
[४५]
विदेश
जीवन खोज्दै
भौतारिँदै पुगिने गन्तव्य !
- ध्रुव श्रेष्ठ, काठमाडौ
[४६]
विदेशिए
युवा अल्झिए
मातृभूमि फिर्न नबिर्सिए !
- भगवती दवाडी, झापा
[४७]
बाध्यता
जीवन जिउन
विदेश जानेको लहर !
- धनमाया चौधरी, कैलाली
[४८]
देश
उस्तै गतिमा
युवा पलायन विदेशमा !
- डिल्लीराज घिमिरे, अर्घाखाँची
[४९]
बाध्यता
विदेशीने कहर
नहुने रहर युवाको !
- विवश पारदर्शी, झापा
[५०]
विदेश
युवा खाडी
बन्धकीमा छ खेतबारी !
- इन्दिरा देवकोटा
कपिलवस्तु, नपा-३
[५१]
बाध्यता
विदेश जान
साहुकाे ऋण तिर्न !
- उर्मिला के.शी., धनकुटा
[५२]
युवा
परिबन्धमा हेपिएर
आखिर जिउनुपर्ने चेपिएर !
- कला ढकाल, झापा
[५३]
लहर
रोजगारी खोजी
निराश युवा यात्रा !
- घनश्याम पौडेल
गौरीगङ्गा नपा-९, कैलाली
[५४]
कहर
जन्मभूमि त्याग
अविरल आमाको आँसु !
- कविता आचार्य, कैलाली
[५५]
सहारा
भएका परबास
भुलेर आमाको काख !
- सुरेश न्यौपाने
लम्की, कैलाली
[५६]
विदेश
सपना समृद्धिकाे
मृगतृष्णा नबनाेस् कसैकाे !
- सुधा बाँस्कोटा ढकाल
[५७]
बाध्यता
विदेशी भूमिमा
युवा भविष्यकाे खाेजीमा !
- बलराज गिरी, कैलाली
[५८]
बुद्धिमानी
भएका ज्ञानी
मान्छे बेचेर धनी !
- रामप्रसाद पुरी, बादेल, खाेटाङ
[५९]
बाध्यता
विदेशिनु हामी
सन्तानको भविष्यकाे लागि !
- सहयात्री शाेभा अर्याल
रुपन्देही, बुटवल
[६०]
युवा
जनशक्ति बढ्दै
बेरोजगारी असङ्ख्य लड्दै !
- अम्बिका अधिकारी
झापा, बिर्तामोड
[६१]
युवा
जान्छन् खाडीतिर
जन्मभूमिको मान्दै पिर !
- सरिता काफ्ले
कोहलपुर-८, बाँके
[६२]
बाहिरिए
नव युवाहरू
हेर! देश छोडेर !
- पुष्पा शायरा, विराटनगर
झिल्का कविता १) नामै काफी छ ओछ्यान मुतुवा जड्याहा मुतिस् माफी छ । २) घ्यम्पोमा गाडेर बस् जाँडको पुङ्गो मान्छे मर घिचेर हस् । ३) लखरलखर नहिँड झल्लु अचेल खतरा छ रिङरोड स्वयम्भू डल्लु । ४) जाँडेको छैन भर लाउनु हुँदैन काम मर्ने हुन्छ डर । ५) जाँडको अचम्मको करामत विनाजानकारी हेर जाँडेको जीवन गर्छ बरामद । ✍️ बिके माकजू
