Tag: झिल्का कविता

झिल्का लेखन अभ्यासको पहिलो शृङ्खला शनिबार सम्पन्न भएको छ । जिन्दगी शीर्षकमा दिइएको उक्त शृङ्खलामा झिल्काकारहरूको उत्साहप्रद सहभागीता रहेकोे थियोे । झिल्का साहित्य समाज, नेपालको आयोजनामा फेसबुक समूह मार्फत सञ्चालित उक्त शृङ्खलामा नेपाल, भारत, भुटान लगायत विश्वका विभिन्न स्थानहरूमा रहनुभएका ४० जना झिल्काकार/साहित्यकारहरूको सहभागीता रहेको थियोे ।

झिल्का नेपाली माटोमा उम्रिएको, अर्थपूर्ण संरचनायुक्त सरल, लघुतम एक मौलिक नवीनतम काव्य विधा हो। जुन तीन हरफमा लेख्ने गरिन्छ । यसका प्रत्येक हरफमा तीन तीन शब्दहरू गरेर यसमा जम्मा ९ शब्दहरू रहेका हुन्छन् । तसर्थ यसलाई नौ शब्दको कविता पनि भन्ने गरिन्छ ।

यसका तीन हरफहरू मध्ये पहिलो र  तेस्रो हरफहरूको अन्तमा तुक (अनुप्रास) अनिवार्य गरिएको छ । यसमा शब्दानुप्रास र एकाक्षरी तुकान्त पनि स्वीकार गर्ने गरिन्छ । तर अतुकान्त हरफहरूलाई यसको दोष मानिएको छ । यसको पहिलो हरफले विषयवस्तुको उठान, दोस्रोले समर्थन गर्दै विस्तार र तेस्रोले भावलाई उत्कर्षमा पुर्‍याउँदै समापन गर्दछ । यी तीनवटै हरफमा परस्पर प्रगाढ सम्बन्ध हुनुपर्छ ।

🌹झिल्का कविता लेखन अभ्यास शृङ्खला- १🌹

#सङ्कलन/सम्पादन/संयोजन- वसन्त अनुभव 

~~~~~~~~~~~~~~~~~~

[१]

१)

काेरिया जाने सपना

समाप्त भयाे जिन्दगी,

सरकार देखेँ थपना !

२)

बन्नुहुँदैन है बेताले

नरक बन्छ जिन्दगी,

घमण्ड रिस डाहाले !

३)

जिन्दगीकाे निभ्याे दियाे 

दैवले दिएकाे कर्म,

भत्काउने आफैँ थियाे !

✍️ 

तारा प्रसाद चापागाईँ

धुनिबेसी

~~~~~~~~~~~~~~~~~~

[२]

१)

रहनु सकारात्मक सम्झेर

जीवनकाल बहुमुल्य हुन्छ,

नबस्नु कहिल्यै गम्केर !

२)

माया खास हुन्छ 

आमाकै आँचलमा हुर्किँदा,

स्वर्गको आभास हुन्छ !

३)

गाउँबेसी धाउँदैन नराेए 

बेथितिले प्राण गयो,

छोरो आउँदैन  नराेए !

४)

घाँटीले हाड निल्दैन

विचार पुर्‍याऊ साथी,

जिन्दगी त्यसै मिल्दैन !

५)

नसोच साथी कर

सहज बनाउन सधैँ,

जिन्दगीमा चाहिन्छ भर !

३)

किताबको जस्तो गाता 

एकार्काको बलियो सम्बन्ध,

तोड्नहुन्न है नाता !

✍️

प्रेम थापा “मन”बागलुङ

~~~~~~~~~~~~~~~~~~

[३]

१)

गाउँदेखि जान्छ सहर

यात्री बनेर पुग्छ,

अनेकौँ बोकी रहर !

२)

तृष्णाको मात्र खानी

जस्तोसुकै आओस् परिस्थिति,

अघि बढ्ने बानी !

३)

हार्दैन हिम्मत साथी

ओझेल पार्छ तनाव,

टेकेर दुःख माथि !

४)

हिउँद अनि बर्खा

सफर गरिरहन्छ मन,

सङ्घर्षको चलाएर चर्खा !

५)

औँसीको रात भुलेर

जुनेली रातको पर्खाइमा,

आशाको रङ्गमा  घुलेर !

६)

छिचोल्छ आएको मरुभूमि

दैवको उपहार सम्झेर,

जिउँछु खुसीले झुमी !

७)

आउँदा बाढी पहिरो 

हरेस खाँदैन कहिले,

लाग्दा चोट गहिरो !

✍️

पृथक प्रकृति,झापा

~~~~~~~~~~~~~~~~~~

[४]

१)

जिन्दगी कर्कलाको पानी 

क्षणिक छ भन्दाभन्दै,

बित्दोरहेछ मान्छेको जवानी !

२)

गर्नुपर्छ सधैँ सत्कर्म 

बिर्सनु हुँदैन कहिल्यै,

मान्छेले आफ्नो धर्म !

३)

शुद्ध हुनुपर्छ मन

अरूको भलाइ गर्नेको,

राम्रै हुन्छ जीवन !

✍️

बाबुराम पाण्डे 

शीतगंगा १० अर्घाखाँची

~~~~~~~~~~~~~~~~~~

[५]

लुकेर कुकर्म नगर्नू

अन्याय सहेर बसेका,

बोकेर पीडामा नभर्नू !

२)

कतिको हुँदैछ किचलो

बाध्यता सहदै बसेका,

गरियो उसैको खिचलो !

३)

अवस्था नाजुक भएछ

उत्तर दिशामा पुगेर,

छातीमा गोली गएछ !

✍️

अम्बिका अधिकारी

झापा बिर्तामोड

~~~~~~~~~~~~~~~~~~

[६]

१)

दु:खका जङ्घार तरेर 

बित्दैछ अभागी जिन्दगी,

आँखामा सागर भरेर !

२)

सुखका  साथी  भेटिए

जब दु:ख आइलाग्यो,

नातासम्बन्ध सबै मेटिए !

३)

रहेन भरोसा अब

आफ्नै आँखाको अगाडि,

मरे रहरहरू जब !

४)

सोचेजस्तो रसिलो भएन

जिन्दगी भयो बेस्वादको,

केही स्वादै रहेन !

५)

मरुभूमि सुख्खा खडेरीमा

देखिँदैन कतै निकास,

जिन्दगी बित्दैछ अँधेरीमा !

✍️

वसन्त अनुभव

घोराही उपमहानगरपालिका-१४, दाङ

२०८०/०९/१३

~~~~~~~~~~~~~~~~~~

[७]

१)

जन्मकर्म र मरण

शाश्वत सत्य जिन्दगीका,

 आत्मा देव शरण !

२)

पत्तो  पाए  जुनी

मगमगाउने फूल सरी,

नबुझेमा व्यर्थ हुनी !

३)

कोहीको जीवन कर्मशील

कोही  अल्छी   संसारमा,

बनौँ  हामी धर्मशील !

✍️

मनोहरी पौडेल

गैडाकोट १

२०८०/९/१३

~~~~~~~~~~~~~~~~~~

[८]

१)

जिन्दगी जसोतसो चल्यो

सुःखको खोजिमा हिँड्दा,

दु:खकै रासमा ढल्यो !

२)

कसैले धिक्कारे मलाई

उपहास गरे सधैँ,

बसिनँ हरेस खाई !

३)

सङ्घर्षमय जिवन भयो

जन्मिएपछि त आफ्नै,

सङ्घर्षमै दिन  गयो !

✍️

सुरेशकुमार पाण्डे

घोराही१८ दाङ

~~~~~~~~~~~~~~~~~~

[९]

१)

कसैलाई जिन्दगी भारी

जिउनुपर्छ हामीले सधैँ,

दु:खलाई पर सारी !

२)

उच्च भावना लिएर 

अगाडि  बढ्नुपर्छ जिवनमा,

आदर सत्कार दिएर !

३)

हाँसी खुशी बाँचौला 

दुई दिनको जिन्दगीमा,

मायाँ पिरती साँचौला !

✍️

बुद्धिमान दनुवार (सुरुङ्गेली कान्छो )

कनकाई ४ झापा

~~~~~~~~~~~~~~~~~~

[१०]

१)

हिँड्दछ जिन्दगी लम्केर

सजाउँदै मीठा सपनाहरू,

आकाशकाे बिजुलीझैँ चम्केर !

२)

बाेकेर साथमा सकारात्मकता

बढौँ प्रगतिको बाटाेमा,

पारेर निमिट्यान्न नकारात्मकता !

३)

गरेर जीवनमा लगानी 

थपौँ उचाई प्रतिष्ठाकाे,

बनाई सुन्दर कहानी !

✍️

त्रिलाेचन भण्डारी 

मेचीनगर,झापा

~~~~~~~~~~~~~~~~~~

[११]

१)

जिन्दगीको छैन भर

आज हाेकी भाेली,

लाग्छ धेरै डर !

२)

चुपचाप बसे आउँदैन 

सुखकाे दिन जीवनमा,

मनले शान्ति पाउँदैन !

३)

हर्षकाे आँसु बगाई

सफलताको शिखर चुम्नू,

निराशा सबै  भगाई !

✍️

   राज कुमार राजभण्डारी “खाेटाङ्गे”

मध्यपुर ठिमी ५ संगम काेलाेनी भक्तपुर ।

~~~~~~~~~~~~~~~~~~

[१२]

१)

जिन्दगीको झिल्के तारो,

आकाशमा गएर फल्दछ,

टिपेर    खानै     गारो !

२)

जिन्दगी रोएको देखिँदैन

हिमाल चढेर ओर्लिन्छ,

विमारी  भने  लेखिँदैन !

           ३.

थाहा हुँदैन मरेको 

रुखको पात जिन्दगी,

फिरफिर गर्दै झरेको !

✍️

होम प्रसाद नेउपाने

धरान,सुनसरी ।

~~~~~~~~~~~~~~~~~~

[१३]

१)

उजाडियो सारा गाउँबस्ती 

बाध्यता जिन्दगी कसैको,

कसैलाई मस्तीमा मस्ती !

२)

पीडालाई छातीभित्र लुकाउनु

असम्भव छैन दुनियाँमा,

जिन्दगी काँडामा फुलाउनु !

३)

जिन्दगी उधारो चल्दैन 

सम्पत्ति नभए हिजोआज,

चुल्होमा आगो बल्दैन !

✍️

शरद प्रधानाङ्ग, विराटनगर – ७

~~~~~~~~~~~~~~~~~~

[१४]

१)

गरौँ भनी रमाइलो 

आसमा खोजेँ ठाउँ,

कतै छैन घमाइलो !

२)

खोज्दै हिडेँ राप

देखिनँ कतै बलेको,

भन्छौ आगो ताप !

३)

उर्लिएर आयो भेल

पुल छैन जान,

कसरी गर्ने मेल ?

✍️

अनुग्रह राना मगर ‘पुष्प’

पाँचखपन नपा – ६ संखुवासभा ।

~~~~~~~~~~~~~~~~~~

[१५]

१)

जिन्दगी गयो खेर

विदेश जाने रहरमा,

सधैँको लागि हेर !

२)

वैरी होइन घरकै

बिद्रोह गर्छ देशमा,

लास गन्छ करकै !

३)

डर देखाए देशमा

विदेश जाने मरेर,

लगायो गरिब केसमा !

✍️

एवाइ प्रभात

सहिदभुमि छेन्ताङ धनकुटा

~~~~~~~~~~~~~~~~~~

[१६]

१)

चाहना मर्‍यो बाँच्ने

दोधारे भयो मन,

रङ्गमञ्चमा के नाँच्ने ।

२)

सरकार दिँदैन काम

छैन अन्नको दाना,

कहाँबाट लेराउँ दाम ।

३)

बाँच कि मर

कामविहीन ए ! मान्छे,

जे गर्छस् गर !

✍️

बिके माकजू , भक्तपुर ।

~~~~~~~~~~~~~~~~~~

[१७]

१)

छैन कसैको भर

जिन्दगीको लामो यात्रा,

एक्लै  तय  गर !

२)

आउँदैन दुखको गन्ध

सङ्घर्ष गरेमा जिन्दगीका,

हुनेछन् पीडा तटबन्ध !

३)

दुखसँग लगाऊ मित

जिवन सबल बनाउन,

आफ्नै मनलाई जित !

✍️

बाबुराम गौतम, गुल्मी

~~~~~~~~~~~~~~~~~~

[१८]

१)

जिम्मेवारी पुरा गर्ने 

बनोस् अवस्था देशमा,

जिन्दगी खुसीले भर्ने !

२)

सङ्घर्षको ताँती लाग्छ 

कर्मतिर मन तम्सिँदा,

आसा स्वयम् जाग्छ !

३)

जीवन सुन्दर  फूल

छरौँ सेवाको बासना,

फूटाउ विकासको मुल !

✍️

सुस्मिता अधिकारी ,काठमाडौँ

~~~~~~~~~~~~~~~~~~

[१९]

१)

जिन्दगीको भरोसा छैन

थाहा हुँदाहुँदै पनि,

 भएन है चैन !

२)

आज,भोलि भन्दै 

आफ्नै दिन गयो 

जन्मका दिन गन्दै !

३)

जिन्दगी एउटा यात्रा 

दुःखहरू सँगसँगै बरोबर 

मिलाउनु छ मात्रा !

✍️

शोभा आचार्य गौतम 

काठमाडौँ

~~~~~~~~~~~~~~~~~~

[२०]

हातभरि  छन् ठेला 

बुझ्दैन कसैले पनि,

काम गर्ने  बेला !

२) 

जिन्दगीको छैन भर 

परदेशमा कसैको पनि,

कहाँ हुन्छ घर ?

३)

जिन्दगीमा परिश्रम गरौँला

हामीसँगै मिलेर यताउता,

सफलतामा खुसी छरौँला !

४)

 जिन्दगीमा केही गर्नु 

यो संसारमा एकदिन,

सबैले  छ  मर्नु !

✍️

कृष्ण धामी – बझाङ

~~~~~~~~~~~~~~~~~~

[२१]

१)

मनको कस्तो चाह

कसरी भनूँ कसलाई,

कसरी भनूँ आह !

२)

सुनको यो रहर

कसले देला अब,

त्यो कस्तो पहर !

३)

सुन्दरी रातकी रानी

बनिँयो हेर पानी,

बन्दैन जीवन नानी !

✍️

नीमा छिरिङ भोटिया

जलढका कालेबुङ

      भारत

~~~~~~~~~~~~~~~~~~

[२२]

१)

सुन्दर हामी मानव

मनुष्य योनी हाम्रो,

किन बन्ने दानव ?

२)

किन गरिन्छ अभिमान ?

होला ठूलो महल,

राखौँ आफ्नो पहिचान !

३)

जन्ममृत्यु नियतिको खेल

आफै हामी खेलाडी,

सजगतामा गर्नुपर्छ मेल !

✍️

कार्की डिबी माकुम

सुनवल-४, नवलपरासी

~~~~~~~~~~~~~~~~~~

[२३]

यो मनको वह

सहनु छ आफैँ

लगाउनु छ तह !

२)

समयले पोलेको डाम

गोली लागेर जिन्दगी,

क्षणमै राम राम !

३)

मुनाहरू मुना टिपी

बिताउँला भन्छन् जिन्दगी,

घरको सङ्घार लिपी !

४)

नलेखौँ भन्छु कथा

जिन्दगी कचल्टियो कतै,

बुरुरु बल्झिन्छ व्यथा।

✍️

मोती सुब्बा 

दार्जिलिङ, भारत।

~~~~~~~~~~~~~~~~~~

[२४]

१)

जीवन कर्कलाको पानी

अल्सी नि:शुल्क खान्छ,

सुतेरै बित्छ जवानी !

२)

जीवन कस्तो दमदार

नदी या हिमनदी,

आफ्नै दिमाग हतियार !

३)

जीवन चाँदको घेरो

नियालेर आफैँ हेर,

हिरैहिरा छन् सेरोफेरो !

 ✍️

म्यामराज राई, भोजपुर

~~~~~~~~~~~~~~~~~~

[२५]

१)

आशाको दियो बालेर 

बस्छु तिमीलाई पर्खेर, 

मनमा  माया   पालेर !

२)

उडायो माया  हुरीले 

निर्दयी तिमी निष्ठुरी,

मुटुमा  रेट्यौ  छुरीले !

३)

मलाई  पीडा  दिएर 

गयौ तिमी बेइमानी,

रुँदैछु आँसु  पिएर !

✍️

नवशिला,

बेलबारी-२,लालभित्ती,मोरङ।

~~~~~~~~~~~~~~~~~~

[२६]

१)

भिरको उकालो बाटो

आँखामा आँसुको सागर,

सम्झेर नेपाली माटो !

२)

कसरी सकिन्छ सहन

आफ्नै आँगन अगाडि,

हेरेर हृदय दहन !

३)

धरतीमा बगायौ रगत

लगाम उनकै हातमा,

आखिरी सम्झे फगत !

✍️

आर्त अकुलीन

~~~~~~~~~~~~~~~~~~

[२७]

१)

जन्ममृत्यु सत्य हुन्छ

सधैँभरि यो संसारमा,

सुखदुःखले नै छुन्छ !

२)

राम्रो गर्नु कर्म

सत्यलाई अङ्गालेर सधैँ,

बुझेर यो मर्म !

३)

अँध्यारो रातपछिको रवि

नमात्तिनु सधैँ सुखमा,

अनिमात्र बन्छ छवि !

 ✍️

धनुष न्यौपाने

गुठीचौर गाउँपालिका ०४ बिगारे जुम्ला

~~~~~~~~~~~~~~~~~~

[२८]

१)

छातीको शूल जिन्दगी

तनावै तनावको महासागर,

आँसुको  मूल जिन्दगी !

२)

उजाड जीवन बस्तीमा

कसरी बिताउनु जिन्दगी,

हरदम दु:खको गस्तीमा !

३)

आत्महत्या  गर्दैछन्  रहर

उजाड सुनसान जिन्दगी,

जिउँदो लासहरूको सहर !

✍️

Lumbini Sahitya Pratisthan

~~~~~~~~~~~~~~~~~~

[२९]

१)

जिन्दगी चैतन्य चाेला

गरेमा केही असल,

सुकर्मले नाम हाेला !

२)

जिन्दगीमा कमाउनु खुसी 

भरिँदैन लाेभकाे भाँडो,

खुसीले रहनुपर्छ झुसी !

३)

जिन्दगी पाएको खास

जिउन छैन कठिनाइ,

अथाह नगरी आस !

✍️

रामप्रसाद पुरी, बादेल, खाेटाङ ।

~~~~~~~~~~~~~~~~~~

[३०]

१)

जिन्दगी यात्रा हो

पर्छ लगातार हिँडिरहनु,

धेरथोर मात्रा हो !

२)

जिन्दगी उज्यालो हो 

साथै अँध्यारो पनि,

सुखदुःखको टालो हो !

३)

जिन्दगी बाँचुञ्जेल भार

बेमतलवी कर्म गर्दै,

मरेपछि हुन्छ लम्पसार !

✍️

ध्रुव श्रेष्ठ 

हाल काठमाडौ ।

~~~~~~~~~~~~~~~~~~

[३१]

१)

दु:खमा खुशीले बाँच्नुपर्छ

सङ्कट आउनसक्छ भोलि,

थोरै जिन्सी साँच्नुपर्छ !

२)

जिन्दगी दुईदिने घामछायाँ

घमण्ड नगरौँ बाँचुन्जेल,

आपसमा बाँडौँ माया !

३)

कर्कलाको पानीझैँ  ढलपल

जीवन पोखिन्छ कहिले,

सत्कर्ममा नगरौँ अलमल !

४)

बाँचुन्जेल गरौँ हाँसखेल

नबोलौँ  कटुवचन कसैलाई,

नगरौँ कहिल्यै जालझेल !

✍️

शान्ता पौडेल भट्टराई 

टङ्कीसिनवारी, मोरङ

~~~~~~~~~~~~~~~~~~

[३२]

१)

सन्तुष्टि जिन्दगीको महौषधि 

दुख्दा खानेमात्र रहेछ,

दु:खको त्यो औषधि !

२)

जिन्दगीमा धनको माला

नभए आफन्त टेढा,

जिन्दगी बन्छ नाला !

३)

जिन्दगी यस्तो आजभोलि

सरकार बहिरो अन्धो,

जनतालाई वर्षाउछ गोली !

४)

जिन्दगीमा नबोले जाती

छैन भन्दियो रिसाउँछन्, 

आफ्नो मान्छे कुठाराघाती !

५)

बाटो उकालो हुन्छ

फर्किंदै हेर्दै जानुस्,

जिन्दगीमा मन रुन्छ !

✍️

चुडामणी देबकोटा 

चनपा १३ काठमाडौ

हाल बारा सिमरा

~~~~~~~~~~~~~~~~~~

[३३]

१)

मायाजालभित्र आफूलाई पारेर 

चल्दैछ यो जिन्दगी,

जिउँने रहर मारेर !

२)

भो    सानू    नरिसाऊ

बाटो      छ      लामो,

यत्तिकै यहाँ नबिसाऊ !

३)

निर्णय      गर्न      साह्रो 

दोबाटोमा ठेस लागेपछि,

जीवन   बिताउन   गाह्रो !

✍️

अच्युत घिमिरे, सर्पाङ, भुटान 🇧

~~~~~~~~~~~~~~~~~~

[३४]

१)

जिम्मेवारीको भारी बोकेर 

अविरल बग्दछ जिन्दगी,

रोकिन्न कहिल्यै रोकेर !

२)

उज्ज्वल ताराजस्तै चम्क 

एकबारको जिन्दगी हो,

प्रगतिपथमा अघि लम्क !

३)

बस्नुहुन्न त्यत्तिकै रोएर 

जिन्दगीको पीर व्यथा,

कसैगरी जानेछैन धोएर !

✍️

डम्बर थामी ‘अनुपम’

कालिन्चोक गा. पा. -६, दोलखा ।

~~~~~~~~~~~~~~~~~~

[३५]

१)

अर्थ अनेक लाउँछन् 

यहाँ एउटा जिन्दगीको,

भोगाइ अनुसार पाउँछन् !

२)

लाग्छ अचम्मै जस्तो 

मान्छेको यो जिन्दगी,

बिचित्रको छ कस्तो !

३)

अनगिन्ती ठक्कर खानुपर्ने 

मनुष्यको दुईदिने चोलामा,

 छाडेर दुनियाँबाट जानुपर्ने !

✍️

वि.वि.याक्खा

पाँचखपन नगरपालिका – ६ 

संखुवासभा।

~~~~~~~~~~~~~~~~~~

[३६]

१)

जनतालाई बन्दुककाे गलपासाे 

गणतन्त्रकाे प्रिय नासाे,

समाजलाई भएन चासाे !

२)

जागिर खाेज्नेलाई गाेली 

ए  ! हुतिहारा सरकार,

भिराइदे बरू झाेेली !

३)

कानुनी राज्यकाे भित्र 

मान्छेकाे इहलीला समाप्त,

पापिष्ठलाई जेल मित्र !

✍️

प्रद्युम्न चालिसे 

~~~~~~~~~~~~~~~~~~

[३७]

१)

कसलाई के हुन्छ ?

भोलि आउॅंने कुरा,

बिग्रदा मन रुन्छ !

२)

कोही अमर छैन

धेरै घमण्ड नगरौँ

बाँचुन्जेल गरौँ चैन !

३)

अप्ठ्यारोमा साथ दिनु

यत्तिकै कसलाई पुग्छ,

कहिलेकाहीँ पर्छ लिनु !

४)

अर्काको कामको चासो

व्यर्थमा लिदाखेरि हेर,

बन्ला गलाको पासो !

✍️

अर्जुन प्रसाद चौलागाई💕

~~~~~~~~~~~~~~~~~~

[३८]

१)

छैन केही कथा

जीवनमा छु दु:खी,

टन्न पीडा व्यथा !

२)

जिन्दगीको छैन भर

आज या भोलि,

मर्ने किन डर ?

३)

जिन्दगी व्यथाले भरिएको

सुख थाहा पाइएन,

चारैतिर दु:ख छरिएको !

✍️

राजेशराज गड्तौला

कॅाडाघारी, काठमाण्डौ

~~~~~~~~~~~~~~~~~~

[३९]

१)

 चल्छ गाेली जहाँ

माग राखेर युवा,

मर्छ उहीँ त्यहाँ !

२) 

उम्कन खाेज्छाै किन

गल्ति गर्छाै दिनदिन,

स्विकार गर्दैनौ किन ?

३)

 सजिएका हुन्छन् सपनाहरू

 राति निद्रामा पनि,

मेटिन्छ्न् मनका तिर्सनाहरू !

✍️

रवि पौडेल 

~~~~~~~~~~~~~~~~~~

[४०]

१)

भन्छन् कर्कलोको पानी

म त भन्छु,

 नहिँड अजम्बरी ठानी !

२)

लाग्छ  एक जात्रा 

कहिले  पुग्ने तराई,

कहिले हिमालको यात्रा ?

३)

प्रक्रिया निरन्तर चल्ने

बच्चा, युवा, बुढो,

हुँदै आखिरमा ढल्ने !

✍️

दीपा गुरुङ्ग (समभाव)

बुनपा-१२ कपन काठमाडौँ

~~~~~~~~~~~~~~~~~~

केही झिल्का कविताहरू

( छोटो समयमा मनोभाव व्यक्त गर्न सकिने नयाँ नेपाली साहित्यिक प्रविधा “झिल्का” भनेको नौ शब्दको कविता। प्रत्येक हरफमा तीन तीन शब्द, पहिलो हरफले उठान, दोश्रो हरफले व्याख्यान र तेश्रो हरफले समापन गर्छ । पहिलो र तेश्रो हरफमा अन्त्यानुप्रास हुनु  अनिवार्य छ । - गुणनिधी घिमिरे )

१)
सााहित्यिक मनका आँखाहरूले
छर्लङ्ग उज्यालो बनाउन्,
हाम्रा झिल्काका भाखाहरूले !
२)
न्यायलाई बुई बोकेर
सुन्दर समाज बनाऊँ,
अन्यायलाई व्यङ्ग्य ठोकेर !
३)
अर्काकै मात्र भरमा
परेर देश बिग्रियो,
अचेतन् नेताका करमा !
४)
जाग युवा  जाग
प्रगति धेरै गर्नलाई,
सुमार्ग छानेर लाग !
५)
धुलो मैलोले भरियो
रमाइलो हाम्रो आँगन,
बेवास्ता किन गरियो ?
६)
शान्ति व्यवस्था ल्याउन
देशको मुहार फेर्नलाई,
युवाले सक्छ भ्याउन !
७)
आगोको झिल्का लप्कामा
होसले कर्म नगरे,
खाइदेला एकै झप्कामा !
८)
झिल्कामा फाल हालेर
सत्यको बाजी जितौँला,
फोहर कर्तुत् फालेर !
९)
कसैको प्रशंसा पर्दैन
जाँगर आँट गरौँला
अल्छेले केही गर्दैन !
१०)
बाँधेर संसारी मायाले
कर्तव्य कर्म बिर्सेला,
छाड्ला आफ्नैँ छायाँले ।
✍️
गुणनिधि घिमिरे
अमेरिका

झिल्का एक नवीनतम, लघुतम प्रयोगवादी काव्य विधा हो । जुन तीन हरफको हुन्छ । प्रत्येक हरफमा ३/३ शब्द हुने गर्दछ्न् । एउटा कवितामा जम्माजम्मी  ९ शब्दहरू हुन्छन् । जसको पहिलो हरफले विषयवस्तुको उठान, दोस्रो हरफले बिस्तार र तेस्रो हरफले भावलाई उत्कर्षमा पुर्‍याउँदै समापन गर्दछ । झिल्काको पहिलो र तेस्रो हरफको अन्त्यानुप्रास मिलेको र दोस्रो हरफ स्वतन्त्र रहेकोे हुन्छ । झिल्कामा विम्व, प्रतीकको प्रयोग गर्दै कुनै पनि विषयवस्तु माथि चोटिलो प्रहार गर्न सकिन्छ ।

वसन्त अनुभवका उत्कृष्ट झिल्का कविताहरू-

१)
जीवन सारा जगत
सम्झेर ल्याउँदा हजुर,
लाग्दैछ आज फगत !
२)
आकाश धर्ती सबमा
एकमात्र तिमी पियारी,
अमूल्य सारा जगमा !
३)
नशालु तिम्रो नजर
पलपल मलाई तान्दैछ,
लोभलाग्दो त्यो अधर !
४)
उज्यालो जुनेली रातमा
हातमा हात राखेर,
भुलियो मायाको साथमा !
५)
गाजा भाङ चरेस
हानिकारक हुन्छ जीवनमा,
नखानू कहिल्यै हरेश
६)
जानेर या नजानेर
ऊ भइदियो टाढा
मुटुमा छुरा हानेर !
७)
स्वार्थीको छ धुइरो
मुहारमा कुटिल मुस्कान
हातमा छ सुइरो !
८)
मायामा विष भरेर
हिड्यो ऊ सुटुक्क
आँखामा नहर खनेर !
९)
चिसो अन्धकार रातमा
झुम्दैछन् मदहोस मान्छेहरू
आआफ्नै सुर मातमा !
१०)
सडक र सदन
नेताहरू सबै कलाकार
मुना र मदन !
११)
आमालाई दिएर घात
मख्ख छन् राष्ट्रप्रेमीहरू
गरेर युवा निर्यात !
१२)
परेपछि घमण्डको छिर्को
उचितअनुचित हेक्कै नहुने
लागेपछि बुद्धिमा बिर्को !
१३)
राखेर मलाई क्षोभमा
हाँस्दै गयौ निष्ठुरी
परेर धनको लोभमा !
१४)
कतिबेला पस्यौ सुटुक्क
थाहै नदिई मलाई
दिलमा बस्यौ सुटुक्क !
१५)
शब्द शब्द जोखेर
हिँड्छन् छ्द्मभेषी स्यालहरू
मुखमा मह बोकेर !
१६)
नदेखाऊ धेरै कमाल
इज्जत पर्दैछ धरापमा
आफ्नो लँगौटी समाल !
१७)
लखेटी युवा खाडीमा
मस्त छन् हजुरबाहरू
चढेर अर्बौँको गाडीमा
१८)
खोलेर कुरा कम्पनी
बाँड्दैछन् रोजगार नेताहरू
बन्नेछ देश धनी ।
१९)
लोग्ने परदेश खाडीमा
भताभुङ्ग भयो घरबार
स्वास्नी नाठोको गाडीमा !
२०)
लाग्दैछ कुक्क बाँडुली
धेरै भयो नदेखेको
सम्झ्यौकि ए ! ठुली ?
२१)
कोसौँको दूरी चलेर
भेट्न आउँदैछु सुटुक्क
सासुकी छोरी छलेर !
२२)
छातीमा हात राखेर
धरोधर्म धोका दिनेछैन
कसम देउता भाकेर !
२३)
बनायौ नोकर भान्छे
जोत्यौ, म जोतिइरहेँ
जिउँदै मरेको मान्छे !
२४)
हाँसो, रोदनको मूल
रहेछ जिन्दगी आखिर
छाङ्गो भिरको फूल !
२५)
दिलकी रानी सम्झिएँ
एयरपोर्ट जस्तै तिमीलाई
सुनको खानी सम्झिएँं !
२६)
अजङ्गको पिर छातीमा
बोकेर हिँड्दैछ लगातार,
तिखिलो झिर छातीमा !
२७)
आँखामा बोकी असार
छातीमा उस्तै ज्वालामुखी,
जलेको ध्वाँसो अङार !
२८)
वचनको किलो गाडेर
अचानक गई निष्ठुरी,
सम्बन्ध सारा भाँडेर !
२९)
दुनियाँका कान भर्दै
हिड्दैछे मोरी अचेल
एकपछि अर्को गर्दै !
३०)
माया गर्छु तिमीलाई
ख्याल ठट्टा नठान्नू,
नपाए मर्छु तिमीलाई !
✍️
वसन्त अनुभव
घोराही उपमहानगरपालिका १४, दाङ