साप्ताहिक झिल्का लेखन अभ्यास शृङ्खला- ०१ गत आइतवार सम्पन्न भएको छ । झिल्का साहित्य समाजको आयोजनामा यो शृङ्खला सञ्चालन भएको हो । साप्ताहिक झिल्का कविता लेखन अभ्यासको पहिलो शृङ्खलामै निकै उत्साहप्रद सहभागीता रहेकोे थियो । नेपाल, भारत, भुटान लगायत विश्वका विभिन्न देशमा रहेर नेपाली भाषा, साहित्यलाई निरन्तर माया गर्नुहुने ४ दर्जन बढी (५१ जना)साहित्यकारज्यूहरूको सहभागीता रहेकोे थियोे ।
झिल्का कविताको उन्नयन, विकास र प्रवर्द्धन गर्नका लागि समाजले विभिन्न क्रियाकलापहरू सञ्चालन गर्दै आएको छ । त्यसमध्ये साप्ताहिक झिल्का लेखन अभ्यास शृङ्खला पनि एक भएको र साप्ताहिक रूपमा निरन्तर सञ्चालन गरिने यसका परिकल्पनाकार वसन्त अनुभवले बताउनुभयो ।
शृङ्खलाबारे प्रष्ट पार्दै शृङ्खला संयोजक म्यामराज राईले हरेक हप्ताको शुक्रवार राति १२ बजे अभ्यासको सूचना झिल्का कविता फेसबुक समूहमा राखिने र उक्त सूचनाको कमेन्टमा इच्छुक झिल्काकारज्यूहरूले स्वत:स्फूर्त आफ्ना उत्कृष्ट झिल्काहरू राखेर सहभागीता जनाउन सकिने बताउनुभयो ।
झिल्का कविता, नेपाली माटोमा उम्रिएको एक नवीनतम एवम् लघुतम प्रयोगवादी काव्य विधा हो । जसमा विम्ब, प्रतीक आदिको प्रयोग गर्दै चोटिलो पाराले तीन हरफमा लेख्ने गरिन्छ । जसको पहिलो हरफले विषयवस्तुको उठान, दोस्रो हरफले विषयवस्तुको बिस्तार र तेस्रो अर्थात् अन्तिम हरफले भावलाई उत्कर्षमा पुर्याई समापन गर्ने गर्दछ । यसका प्रत्येक हरफमा तीन/तीन शब्दहरू हुने गर्दछन् । जम्माजम्मी नौ वटा शब्दमा एउटा झिल्का कविता पूरा हुने भएकोले यसलाई नौ शब्दको कविता पनि भन्ने गरिन्छ ।
झिल्का कविताका तीन हरफ मध्ये पहिलो र तेस्रो हरफमा अन्त्यानुप्रास हुनुपर्ने विधान छ भने दोस्रो हरफ स्वतन्त्र हुने गर्दछ । अर्थात् दोस्रो हरफको अन्त्यमा पहिलो र तेस्रो हरफको अन्त्यानुप्राससॅंग मिल्ने समध्वनिक अक्षर समेत हुनुहुँदैन ।
सहभागी झिल्काकारहरूका उत्कृष्ट झिल्काहरू- ~~~ १, हेमन्तले बोकेको घाम कलिलो हुन्छ धेरै बाक्लो लुगाको याम। २, हरेक प्रेमिल बात जीवन सुखको बाटो पर्खाइ चाँदनी रात। ३, युवाको विदेशिने पाइलो देशको अधोगति सङ्केत योजना चाहिन्छ दर्बिलो
म्यामराज राई, भोजपुर ………………………….. १) पुस माघको रात उन्मत्त बैँस ठन्डीको हुस्सु बहुलायो उत्पात । २) बडो गजबको खेल बिरालो ढुक्दैछ मुसा गरेर अनेकन् झेल । ३) आँसु रित्तिए झरेर छोडेर गएदेखि तिमीले गए रहरहरू मरेर ।
वसन्त अनुभव, घोराही, दाङ ………………………….. १ नेपालमा नेपालीको धन थापेर सुनको कचौरा परदेशमा जाँदैछ जन। २. आँखामा माया बोकेर, फर्किन्छ साहिॅंलो साँझमा दुःखको जलपान धोकेर। ३. गरिबी अचार अमिलो गरेर खाने दिनमा पसिना हुँदैछ धमिलो ।
होम प्रसाद नेउपाने, धरान,सुनसरी । ………………………….. १. देशका युवा जति काम खोज्न भनेर खोज्दैछन् जान कति। २. देशको माया बोकेर बाध्यता भयो तिनको मुटुमा किला ठोकेर। ३. सरकार मौन जहिल्यै चुनावमा चर्का नारा नीति नल्याउने कहिल्यै।
अर्जुन प्रसाद चौलागाई रामेछापः-अमेरिका,बोस्टन। ………………………….. १. विदेशमा हुन्छन् ढेर ती कलिला मुना बाह्र पास गरेर । २. छलछाल कि करकाप हेर भविष्यले पिरोल्दा हुन्छन् विदेश टाप । ३. घर रित्तो पार्दै ऋण सार्दै हिँडे विदेश आँसु झार्दै ।
शशीश्री आचार्य, बौद्ध कुमारीगाल, काठमाडौँ ………………………….. १, गरौँ रमाइलो आज पन्चेबाजामा गर्दै रत्यौली नमानी केही लाज ।
डिल्ली राज घिमिरे, अर्घाखाँची ………………………….. १. टाढियो आफन्त छोडेर सम्हाल्न युद्धको मोर्चा मृत्यको खोल ओढेर । २. पसिना बेच्न हिँडेको घर परिवार छोडेर आफैँलाई बेच्न भिडेको ।
ताराप्रसाद चापागाईँ, धुनिबेसी ………………………….. १, सिमा मेरो नाउॅं सुन्दरताले भरिएको छ , मेलचोक मेरो गाउँ । २, व्यावहारिक बन्धनले घेर्यो पसिनाको सिॅंचाई गरी, फुलाउॅंछु मैले सेरोफेरो । ३, छेपारोको रङ्ग देखाउनेलाई जस्तालाई त्यस्तै गर्छु मसॅंग जुध्न आउनेलाई ।
सीमा कार्की समर्पण ………………………….. (१) राहदानी हातमा समाई देख्दैछु महलको सपना परदेशमा धन कमाइ । (२) ढल्केर गयो उमेर खोज्दैछु लठ्ठीको सहारा सन्तानले हात झिकेर । (३) प्राकृतिक रमणीय परिवेश भित्रभित्रै खोक्रो बनायो राजनीतिले मेरो देश ।
भुपेन्द्र राना मगर, धादिङ ………………………….. १, स्वार्थमा लगाएको मित जित हु्न्छ आफन्तबिनाको खोलामा गाएको गीत । २ कुर्सीको निम्ति झगडा चाल खहरे खोलाको हुने अनेकन लफडा ।
भवानी घिमिरे, सर्लाही ………………………….. १ हिॅंडियो बाध्यताको बाटो छाडेर आफ्नो देश जिउन कालको साटो। २ पसिनाको बिक्री गर्न काम, दाम उसैको परिवारको पेट भर्न। ३ श्रोत भेटिन्छ देशैभरि सरकार छ खोटो उखान घरी घरी।
सुरेशकुमार पाण्डे, दाङ घोराही १८ ………………………….. १ हुन्छ आत्माको जित मात्र परोपकारी भावना हुन्छ सबैको हित । २ जीवन यथार्थ भोगाइ सदाचारी बन्नु पर्ला मनमा राखौँ सोचाइ। ३ हुन्छन् प्रभु मित सुकर्म गर्ने प्रेरणा गाऔँ मिलन गीत ।
कार्की डिबी माकुम, सुनवल-४, नवलपरासी ………………………….. १, कान्छा! अगुल्टा मिल्का उफ्रिदैछन् झर्झर झर्झर झिल्के साहित्यिक झिल्का । २, अगुल्टा ठोस्नु जसोतसो उड्छन् हराउँछन् झिल्का आगो झोस्नु कसो ?
कमला पौडेल ………………………….. १, परिश्रम बेचेर बाँचिन्छ आजकल युगको स्थिति इसाराको भरमा नाचिन्छ ।
गुणनिधि घिमिरे ………………………….. १ कालो न कालो सृष्टिको एक जीव बाँदरको हो सालो । २ कुकरले अत्याचार गरेको जीवनको त्यो मूलबाटोमा आखिरी अलपत्र परेको । ३ घाम लाग्छ कहिले यो धरती आकाश बादल फाट्छ जहिले ।
आर्त अकुलीन ………………………….. १ स्वदेशमा गरेर काम हामी सफल बन्नेछौँ यदि घुमे चारधाम । २ हिमाल, पहाड, तराई हाम्रो साझा नेपाल कोही छैन पराई । ३ पानी मिठो मूलको लाग्छ राम्रो रहनसहन हाम्रै नेपाली कुलको ।
दिपा तिम्सना पौडेल, ईलाम ………………………….. १ राजनीति फोहोरी खेल सत्ता प्राप्तिको लागि नेताले गर्छन् झेल । २ आलस्य शरीरले भन्यो असहज परिस्थितिले आज सपना सपनै बन्यो । ३ माघको मधुरो घाम आकाशमा बादल लागेको हातले गरेन काम ।
राज कुमार राजभण्डारी “खोटाङ्गे” मध्यपुर ठिमी – ५, संगम कोलानी भक्तपुर। ………………………….. १. माघको मधुरो घाम हरेक बिहानीपख सबैले जपौँ हरिको नाम । २. योग, ध्यान गरेर स्वस्थ बनौँ सबै जीवनमा अघि सरेर ।
बुद्धिमान दनुवार ‘सुरुङ्गेली कान्छो’, कनकाई – ४, झापा ………………………….. १ देखेर शासकको मति दिक्दार लाग्छ मलाई बिग्रँदा देशको गति । २ मुखले भन्छ साथी प्रहार गर्दछ उसले छुरा सधैँ ममाथि ।
बाबुराम पाण्डे, अर्घाखाँची ………………………….. १ लजालु आँखाले हेरेर मुसुक्क मुस्कुराइन् उनी लामो सास फेरेर । २ ठोसेपछि दन्दन आगो भाग्न बाध्य भएछन् अरिङ्गाल र खागो । ३ फेरि झिल्का लेखौँला मनको बह कहेर काव्यको तिर्सना मेटौँला
त्रिलोचन भण्डारी, मेचीनगर, झापा ………………………….. १ खेतबारी बन्यो झाडी युवा युवती हिॅंडेका रोजगारी खोज्दै खाडी । २ समृद्धिको खोक्रा नारा दिनदिनै बढ्दैछ ऋण अद्भुत नेतृत्वको पारा । ३ हरेक मान्छेको मन नाचिरहन्छ हरक्षण यहाँ कमाउने धुनमा धन ।
प्रद्युम्न चालिसे, भक्तपुर कटुञ्जे ………………………….. १, जाडोमा नुहाई आइयो शब्दको दुनियाँ छॅंदैछ झिल्काको नगर पाइयो । २, नबोली भागेर नबस सुस्तरी हावाको झोकले कुनामा रिसाई नपस । ३, आएका स्वागत मिलायो पार्टीको निहुँमा कसोरी गिलास भरेर पिलायौ ।
अम्बिका अधिकारी, झापा बिर्तामोड ………………………….. १. भ्रम थुप्रै छरेछौ जनताको पसिनासँग खेलेर खल्ती पनि भरेछौ । २. बुझियो तिम्रो चालबाजी भ्रष्टमा रहेछौ राजी खबरदार दुईजिब्रे काजी ।
प्रेम थापा “मन”, बागलुङ ………………………….. १, देश छोडेर जान्छ आमाको माया बोकी सुखमा परिवार खान्छ । २, दाजुभाइ सधैँ लडेर जित हुन्छ कसको जिते पनि हारेर । ३, रुमाल दिएर गयौ आँशु आएको छैन तिमी निष्ठुरी भयौ ।
एवाइ प्रभात, सहिदभूमि-३,धनकुटा ………………………….. १ घरभित्रको त्यो बन्दीमा बसेका छन् नारी, झुकेर सधैँ सन्धिमा। २ जीवन बाढीको भेल कसैको सुख दुःखको हारजितको न खेल ।
कला ढकाल, दमक, झापा ………………………….. १ माघको लागे घाम चिसो चाहिॅं हटेपछि सबैले गरे काम । २. घाम लाग्ने बेला काम गर्नेको हातभरि अवश्य हुन्छ ठेला ।
श्री कृष्ण धामी, बझाङ ………………………….. १/ कति भएको चिसो कपडा धुन नपाई , भएको छु लिसो। २/ जाडोमा ठन्डा पानी। तिम्रो कर्म त्यस्तो, दुःख नमाने नानी। ३/ घरायसी माखेसाँङ्लोको पिर उखरमौलो गर्छ्यौ आउँदा, मार्छु रोपेर झिर ।
टिकाराम पुन एटम, छत्रेश्वरी गाउँपालिका – २, सल्यान ………………………….. १/ आच्छु ! कस्तो जाडो माघैमा गर्नु पर्ला तातोको चाँजो चाँडो । २/ हुस्सु शीतलहर चल्दा जीवजन्तु मर्न थाले चिसोले कठ्याङ्ग्रिएर गल्दा । ३/ छैनन् लुगा ताता गरिबी कस्तो जुनी हे ! दैव विधाता ।
विवश पारदर्शी, झापा ………………………….. १. मेरो सहरमा आयौ एक्लो जीवनमा फेरि, चोखो माया लायौ। २. हरेक पल रमाउनु लड्न खोजेँ भने, मेरो हात समाउनु। ३. तिम्रो तस्विर नयनमा सजाएर राखि सकेँ, सधैँ आउनु सयनमा।
पुष्पा राई, खोटाङ । ………………………….. १. भन्ने बेला उँभोतिर हताश गरेर मनुवा खोजी जान्छ भिर । २. छोड धक्कु सहरको अस्तव्यस्त देख्यौ भने सातो जान्छ रहरको । ३. नपारौँ सभ्यता खण्डहर पुर्खाले सिर्जेका सम्पत्ति दुरुस्त राख्नुपर्छ वरपर ।
कृष्णकुमार वैद्य, बनेपा ९, काभ्रे ………………………….. १ घरलाई मन्दिर बनाऊ ए ! मान्छे हो बा, आमालाई सजाऊ । २ बा, आमा जहाँ बुझ है मान्छे भगवान् हुन्छन् त्यहाँ । ३ वृद्धाश्रम बेकाम हजुर घर मन्दिर हो बा, आमा गजुर ।
बिके माकजू, भक्तपुर । ………………………….. १. माया गरेर छाडिन् सबैलाई एउटा पोको दयालु बनेर बाँडिन्।
२. रहस्य बन्यो पोको सबैले मिलेर खोले पूरा भए धोको ।
अनुग्रह राना मगर ‘पुष्प’, पाँचखपन नपा- ६, संखुवासभा । ………………………….. झिल्काले झण्डै झुक्यायो सिक्ने कुरा नछोडेर बेरोजगार पारेर झकझकायो ।
लक्ष्मी रिजाल, सप्तरी । ………………………….. १ झिल्का आगो बनोस् परालको धुवाँ हैन भ्रष्टाचारीको खोइरो खनोस् । २ नौ शब्दमा भन्नुपर्छ झिल्का ज्वाला बनोस् भ्रष्टहरूको चिहान बन्नुपर्छ । ३ दयामायाले कहिल्यै हुँदैन चोटिलो शब्द आओस् भ्रष्टलाई चानचुनेले छॅंुदैन ।
चुडामणी देबकोटा, चनपा १३ काठमाडौं । ………………………….. १, कुहिरो उधुमै बढियो काँप्न थाल्यो शरिर बेसरी चिसो गाडियो।१। २, नुहाउँन सक्दिन चिसापानीमा मौसमले च्यालेन्ज गर्यो तातोपानी उमाल्छु बिहानीमा।२।
हरिनारायण चौधरी, सुन्दर हरैंचा नगरपालिका- १, मोरङ ………………………….. १// पीडा थप्न आयो लीला बुझ्ने मान्छे राजा हुन पायो ।
२// दिन त्यसै टरेछ सास नफेर्ने मान्छेको अल्छी अलपत्र परेछ ।
नन्दलाल आचार्य, सिद्धार्थटोल, उदयपुर । ………………………….. १. मौसमले चुनौती दियो त्रिपाल मुनिको बास ठिहिरोले ज्यान लियो । २. अभागी यो कर्म सरकार आफ्नै धुनमा कसले बुझिदिने मर्म ।
मन्दिरा सेढाई, मलेखु,धादिङ ………………………….. १) किन हिँड्छौ तर्केर सानोतिनो ती कुरामा आउने गर फर्केर । २) सुनाऊ मनको कुरा सुखदु:खका ती सबै गरौँला मिली पूरा । ३) जब टाढा हुन्छ मनको मान्छे सम्झिँदा रोएको कसले सुन्छ ?
सहयात्री शोभा अर्याल, रुपन्देही , बुटवल ………………………….. १ बादलको पर्यो दृष्टि धन्य भयो आकाश गराई धर्तीमा आवृष्टि। २ रमाइन् सुख्खा धर्ती उब्जाई अन्नको भण्डार दिन्छिन् कर्मको अर्ती ३ प्रकृति निहाल्दै कवि गर्छन् सुन्दर रचना डुब्दैन वास्तवमा रवि।
सुस्मिता अधिकारी ,काठमाडौँ ………………………….. १, गयौ तिमी तर्केर चिप्लो कुरा गर्दै नआऊ फेरि फर्केर । २, चिसो बढ्यो उखपात साँझ पर्ने बित्तिकै खाऔॅं तातो दालभात ।
ध्रुव श्रेष्ठ, खोटाङ (हाल काठमाडौँ ) ………………………….. १, मेहेनत गर्नेको कुलो बगेर आउॅंछ सधैँ संसारमै श्रम ठुलो । २, भाषण मात्रै ठुला देशभक्तिको छ खडेरी हिॅंड्दा खुट्टा लुला । ३, कापी कलमको साथमा अब चस्मा थपियो उमेरमा लाग्यो कमा ।
पुष्पा सुवेदी, नेपालगन्ज,बॅाके । ………………………….. (१) उद्देश्य उच्च बोकेर युवा सागर लम्केको विदेशको नारा घोकेर । (२) नेपाली युवा शक्तिको उपेक्षा गर्ने नेतृत्व गुलाम गर्छ भक्तिको ।
पद्मा काश्यप पाण्डे, मोरङ** ………………………….. १, म मरेको छैन तिमी किन रुन्छौ? सहिद कहिल्यै मर्दैन । २, घामको पहिलो झुल्का कसिङ्गर पर्यो आँखामा सपना भयो उल्का । ३, साँझको टुकी बालेर मौनतामा बसेकी आमा भित्ताको तस्बिर हेर ।
जी कुमार गौतम, भद्रपुर -१, झापा, नेपाल ………………………….. १. शिखरले लाली पोत्यो धर्तीमा सुन फलाउन किसानले खेत जोत्यो । २. देख्दा अजङ्गका पहरा पहराबाट छङ्छङ गर्दै झर्छन् सुन्दर छहरा । ३. नरोऊ प्रिया धर्केर मुग्लान बस्दिन सधैँ आउँछु एकदिन फर्केर ।
डम्बर थामी ‘अनुपम’, कालिन्चोक गा. पा. -६, दोलखा ………………………….. १. सबै विदेश गए आमाको चोलो फेर्न गाउँघर खाली भए । २. कर्म गर अब भएर हुँदैन अल्छी खुसी हुन्छौ तब । ३. एउटा सानो घर आफ्नै कमाइले बनाएको छैन कसैको डर ।
धनुष न्यौपाने, गुठीचौर गाउँपालिका – ०४ बिगारे जुम्ला …………………………… १. देशको विकास गर्न नल्याऊ विदेशिएका युवालाई सरकारी गोलीले मर्न । २. सरकार गोली हान्छ गरिबको सपना तुहाएर होटलमा डिनर खान्छ । ३. हावामा हानेको गोली गरिबको छातीमा लागेर सरकार फेर्छ बोली ।
राजेशराज गड्तौला, कॅाडाघारी, काठमाण्डौ ………………………….. १ , चिसो जाडो याम ताप्न पाए जाती तातो न्यानो घाम । २ , राम्रो गरौँ काम हामी सबै मिली उच्च राखौँ नाम।
हरिगोपाल प्रधान, काभ्रेपलाञ्चोक बनेपा – १४, साँगा बजार ………………………….. १) देश बिग्रियो बोले तरिका ठिक भएन मनको कुरा खोले । २) देश बचाउनु पर्छ नउठे अब सबै देशको अवस्था गिर्छ । ३) हुन्छ जनताको जित मिलेर सबै गए गाँउछौ नेपाली गित ।
रबि पौडेल, दक्षिण भारत पाण्डेचरि । ………………………….. १/ जाडो अति सतायो यस्तो पौषमा थिएन माघ मासले बतायो । २/ चिसो बाट बच्ने तातो तातो खाएर झिल्का कविता रच्ने । ३/ तापक्रम छ घट्दो हिमाली भेगमा झन् चिसो कति बढ्दो । शोभा आचार्य गौतम, काठमाडौँ ………………………….. १. नेपाल राम्रो देश जोगाएर राख्नुपर्छ अब भेष लगाउने परिवेश । २. शीतलहर छ चलेको जाडोले थर थर कापेर शरीर गलेको । ३. कुहिरो लाग्यो कस्तरी आगो बालेर तापेको अब नआतिनु यसरी ।
दुर्गा आचार्य, मोरङ ………………………….. १, प्रभातले निशा चिर्यो धूमिल थिइन् वसुन्धरा क्षितिजबाट रश्मि छिर्यो । २, अचाक्ली छ ठन्डी तनको थुरथुर हराएन ओढे पनि मन्डी l ३, मधुरो छ ताप त्यसै माथि पवनले थप्यो उच्च चाप l
बाबुराम गौतम, गुल्मी ::::::::जय झिल्का साहित्य ! ::::::::::
साताका उत्कृष्ट झिल्का कविता शृङ्खलाको सुरुवात गरिएको छ । झिल्का साहित्य समाज नेपालको आयोजनामा उक्त शृङ्खला सञ्चालन गरिएको हो । यसको प्रथम शृङ्खला शनिवार अपरान्ह सम्पन्न भएको छ । यो शृङ्खला हरेक हप्ता सञ्चालन गरिने यसका परिकल्पनाकार वसन्त अनुभवले बताउनु भयो । झिल्का कविताको उन्नयन र प्रवर्द्धन गर्ने हेतुले यस शृङ्खलाको सुरुवात गरिएको उहाँले बताउनुभयो ।
यस शृङ्खलाका लागि हरेक हप्ताको आइतवारदेखि शनिवार अपरान्हसम्म झिल्का कविता फेसबुक समूहको भित्तोमा प्रेषित गरिएका झिल्का कविताहरू मध्ये उत्कृष्ट तीन जना झिल्काकार ३/३ झिल्काहरू छ्नोट गर्ने गरेको शृङ्खला संयोजक/झिल्का कविता अभियन्ता धनुष न्यौपानेले बताउनुभयो ।
साताका उत्कृष्ट झिल्का कविता शृङ्खला- १ का लागि झिल्काकार त्रय राजेशराज गड्तौला, राज कुमार राजभण्डारी “खाेटाङ्गे” र पृथक प्रकृतिका उत्कृष्ट झिल्काकाहरू छनोटमा परेको संयोजक न्यौपानेले बताउनुभयो ।
[१] झिल्काकार राजेशराज गड्तौलाका उत्कृष्ट झिल्काहरू-
१)
साथमा हुन्नन् कोइ
सम्पत्ति नहुँदा बखत
अलग हुन्छन् जोईपोइ ।
२)
चाहिने सबैलाई धन
आफ्ना पनि छेउमै
सक्किए एक्लिन्छ मन ।
३)
सबैलाई दरबार चाहिने
झुप्रोको चाहना छैन
भगवान् छैनन् दाहिने ।
✍️
राजेशराज गड्तौला
कॅाडाघारी, काठमाण्डौ
[२] झिल्काकार राज कुमार राजभण्डारी “खाेटाङ्गे”का उत्कृष्ट झिल्काहरू-
१)
राजनीति फाेहाेरी खेल
सत्ता प्राप्तिको लागि
नेताले गर्छन झेल ।
२)
शरीर आलस्य भयो
असहज परिस्थितिले गर्दा
रहर मरेर गयो ।
३)
गर्छन् मानिस ध्यान
हरेक दिन बिहानीपखमा
प्राप्त गर्न ज्ञान !
✍️
राज कुमार राजभण्डारी "खाेटाङ्गे"
मध्यपुर ठिमी ५ संगम काेलानी भक्तपुर
[३] झिल्काकार पृथक प्रकृतिका उत्कृष्ट झिल्काहरू-
१)
हाँगाबाट झरेको फूल
चल्दैन पूजामा पनि
गर्नुहुँदैन है भूल ।
२)
ढुङ्गालाई देवता मानेर
मान्छे गर्छन् भेदभाव
आडम्बर दम्भ पालेर ।
३)
धर्म दर्शनका कुरा
बग्रेल्ती सुनाउँछन् हजुर,
नितान्त व्यवहारका भुरा
✍️
पृथक प्रकृति
झापा
भुइँचालो सुरक्षा विशेष झिल्का लेखन शृङ्खला मंगलवार सम्पन्न भएको छ । झिल्का साहित्य समाज नेपालको आयोजनामा आयोजित उक्त कार्यक्रममा नेपाल, भारत, भुटान लगायत विश्वभरका लगभग ४ दर्जन बढी साहित्यप्रेमी झिल्काकारहरूको सहभागीता रहेकोे थियोे ।
पछिल्लो समय लामा लामा विधाले भन्दा छोटा छोटा अर्थात् लघुतम विधाहरूले सर्जक एवम् पाठकहरूको मन जित्ने गरेको देखिन्छ । एकै बसाइँमा लेख्न र पढ्न सकिने भएकोले पनि छोटा विधाहरू सर्जक र पाठकको रोजाइ बन्न पुगेको हो भन्दा अत्युक्ति नहोला ।
ती तमाम लघुतम विधाहरू मध्ये झिल्का कविता पनि एक हो । यो नेपाली माटोमा उम्रिएको मौलिक एवम् नवीनतम प्रयोगवादी कविता हो । यसलाई विम्ब, प्रतीक, अलङ्कारको प्रयोग गरेर चोटिलो पाराले ३ हरफमा लेख्ने गरिन्छ । जसका प्रत्येक हरफमा तीन तीन शब्दहरू रहेका हुन्छन् । एउटा कवितामा जम्माजम्मी ९ शब्दहरू हुनेभएकोले यसलाई नौ शब्दको कविता पनि भन्ने गरिन्छ ।
यसका तीन हरफहरू मध्ये पहिलो र तेस्रो हरफहरूको अन्तमा तुक (अनुप्रास) अनिवार्य गरिएको छ । यसमा शब्दानुप्रास र एकाक्षरी तुकान्त पनि स्वीकार गर्ने गरिन्छ । तर अतुकान्त हरफहरूलाई यसको दोष मानिएको छ । यसको पहिलो हरफले विषयवस्तुको उठान, दोस्रोले समर्थन गर्दै विस्तार र तेस्रोले भावलाई उत्कर्षमा पुर्याउँदै समापन गर्दछ । यी तीनवटै हरफमा परस्पर प्रगाढ सम्बन्ध हुनै पर्ने हुन्छ ।
झिल्का लेखन अभ्यास शृङ्खला- ५ (भुइँचालो सुरक्षा विशेष)
सङ्कलन/सम्पादन/संयोजन- वसन्त अनुभव
~~~~~~
[१]
१)
हल्लाउँदै धर्तीको टालो
कहाँबाट आउँछ जान्छ
विनाशकारी यो भुइँचालो ।
२)
सानोठुलो भन्दिन हेर
हाँस्दछ अट्टहास गर्दै
धनजनको गराउँदै खेर ।
३)
भूकम्प मिल्दैन रोक्न
न सकिन्छ तालिकामा
यसको समय तोक्न ।
४)
सहर अनि गाउँ
जहाँतहीँ विध्वंस ल्याउँछ
हुन्न तोकिएको ठाउँ ।
५)
हरहमेसा सजग बनौँ
भूकम्पबाट जोगिने उपाय
सारा जनलाई भनौँ ।
✍️
वसन्त अनुभव
घोराही उपमहानगरपालिका १४, दाङ
~~~~<•>~~~~
[२]
१)
भुइँचालो आउने सम्भावना
सबैमा सतर्कताको सन्देश
सुरक्षित रहन शुभकामना ।
✍️
गुणनिधि घिमिरे, अमेरिका
~~~~<•>~~~~
[३]
१)
पीडादायी बिपत्ति रोपेर
भूकम्प आउँछ अन्जानमै
सबैको मुटु खोपेर !
२)
च्यात्दै सुरक्षाको जालो
धर्ती लगलगी कमाउँदै
कहाँबाट आउँछ भुइँचालो ।
३)
बलियो बनाई घर
भूकम्पबाट जोगिऔँ भन्दै
सचेतना दिलाऔँ वरपर ।
✍️
डम्बर थामी 'अनुपम'
कालिन्चोक गा. पा. -६, दोलखा ।
~~~~<•>~~~~
[४]
१)
डगमग धर्तीको जालो
जहिले, जहाँ पनि
आउनसक्छ है भुइँचालो ।
२)
हिमाल पहाड तराईं
केही भन्दैन भूकम्प ।
३)
कतिबेला आउने भूकम्प
निद लाग्दैन त्रासले
मनले गर्दछ जम्प ।
✍️
गोकर्ण दयाल गौरव
मेलौली नगरपालिका ७ बैतडी
~~~~<•>~~~~
[५]
१)
आउॅंदा पिडादायी हुन्छ
भूकम्पले सखाप पार्दा
सबैको मन रुन्छ ।
२)
आउने सम्भावना बढी
सतकर्ता अपनाऔँ सबैले
हुन्न रुखमा चढी ।
३)
च्याती धरतीको जालो
सबैलाई अत्यास पार्दै
कहाँबाट आउँछ भुइँचालो ?
४)
बनाऔँ प्रतिरोधात्मक घर
जोगिऔँ भूकम्पबाट भन्दै
बसेर नमानी डर ।
✍️
अर्जुन प्रसाद चौलागाई
रामेछापः-सुनापति-१
हालः-अमेरिका,बोस्टन।
~~~~<•>~~~~
[६]
१)
भुइँचालाे तिम्रो नाम
पृथ्वीको गर्भमा बसी
जमिन हल्लाउने काम ।
२)
प्रकृतिको सुन्दर सृष्टि
बनाइदिन्छ पुरै तहसनहस
भूकम्पकाे पर्दा दृष्टि ।
३)
आउँछ कम्पन गरेर
धर्ती उथलपुथल बनाई
प्राण लिन्छ हरेर ।
४)
भुइँचालाेकाे छैन भर
आउँछ जान्छ कतिबेला
मनमा सधैँभरि डर ।
✍️
राज कुमार राजभण्डारी "खाेटाङ्गे"
मध्यपुर ठिमी ५ संगम काेलाेनी भक्तपुर ।
~~~~<•>~~~~
[७]
१)
भूकम्प हामीलाई चाहिँदैन
कुनबेला आउँछ हल्लाउँछ
खोज्न हिँड्यो पाइँदैन ।
२)
ज्वालामुखी भुकम्प चाहिँदैन
अनुसन्धान हुँदैछ विश्वमा
कतै बसेको पाइँदैन ।
३)
विश्वमा नै हल्लाउँछ
फेल वैज्ञानिक नासा
आलिसान महल सुताउँछ ।
४)
भूकम्पले नभत्कने बनाऔँ
विगत जस्तो छैन
समयमै बुद्धि पुराऔँ ।
✍️
चुडामणी देवकोटा
चनपा १३ काठमाडौँ
~~~~<•>~~~~
[८]
१)
नेपालमा भूकम्पको धक्का
प्रतिरोधात्मक घर बनाऔँ
ज्यान जोगिन्छ पक्का ।
✍️
मन्दिरा सेढाईं
मलेखु,धादिङ
~~~~<•>~~~~
[९]
१)
जब आउँछ भुइँचालो
मन आत्तिएर हुन्छ
अनुहार निलो कालो ।
२)
यो मनले गुन्छ
विनाशकारी भूकम्पको झड्का
कहिल्यै नआए हुन्छ ।
✍️
प्रेम थापा "मन"बागलुङ
~~~~<•>~~~~
[१०]
१)
आतङ्क मच्चाउँछ मनको
आउँछ अनि हल्लाउँछ
क्षति गर्छ धनजनको ।
२)
जस्तो पनि पाउने
अचम्मको शक्ति बाबै !
नसोधेरै अपर्झट आउने ।
✍️
उमा दाहाल
सुन्दरहरैँचा -१० मोरङ
~~~~<•>~~~~
[११]
१)
प्रकृतिको एउटा खेल
समान व्यवहार सबैलाई
गर्दैन यसले जालझेल ।
२)
भुइँचालो त आउँनुपर्छ
हल्लाउनुपर्छ सारा जगत
यी अयसीलाई रुवाउँनुपर्छ ।
३)
करोडपतिलाई पुर्याउँछ रोडमा
रोटीको लाइनमा उभ्याउँछ
सबैलाई समान मोडमा ।
✍️
ध्रुव श्रेष्ठ
हाल काठमाडौँ
~~~~<•>~~~~
[१२]
१)
डर त्रास दिएर
झुल्कन्छ थाहै नदिई
भुइँचालो विनाश लिएर ।
२)
सकिन्न हामीले फेक्न
उपाय गरौँ पहिल्यै
निम्तिने विनाश छेक्न।
३)
माटो परिक्षण गरौँ
बसोबास गर्ने स्थलमा
संरचना सोचेर भरौँ ।
✍️
सुस्मिता अधिकारी, काठमाडौँ
~~~~<•>~~~~
[१३]
१)
भुइँचालो आयो हल्लायो
गरायो जनधनको क्षति
घरबार सबै ढलायो ।
२)
चकमन्न मन डरायो
अदृश्य उल्लेख नसोधी
फट्केर कता हरायो ।
३)
नबुझी नबोल भनेका
के होला सम्झाएर
भ्रष्टले पैसा गनेका ।
४)
बनेका छैनन् महल
भूकम्प गएको बेलामा
सुरक्षित रहने पहल ।
✍️
अम्बिका अधिकारी
झापा बिर्तामोड
~~~~<•>~~~~
[१४]
१)
भुइँचालोको मानी डर
भत्किन नदिन संरचना
उपाय बेलैमा गर ।
२)
हाम्रो खुशी हरायो
भुइँचालो आउँदा हेर
धनजन नष्ट गरायो ।
३)
आउँछ कम्पन छरेर
रोक्न सक्दैनौँ हामी
बस्छौँ आँखा तरेर ।
✍️
सीमा कार्की समर्पण
~~~~<•>~~~~
[१५]
१)
थाहा हुँदैन कसैलाई
कहिले आउँछ भूकम्प
आउँदैन बाजा बजाई ।
२)
भुइँचालो आउँछ भनी
बलियो संरचना बनाए
प्रतिरोधात्मक हुन्छ पनि ।
३)
बस्ती बसाल्दा सोच्नुपर्छ
गर्न दिनुहुँदैन जथाभावी
संरचनाले थिचिएर मर्छ ।
४)
हल्लियो जमिन थरथर
भूकम्प प्रतिरोधी नहुँदा
छिनमै सखाप गाउँघर ।
✍️
कृष्णकुमार वैद्य
बनेपा ९, काभ्रे
~~~~<•>~~~~
[१६]
१)
आउँछ हल्लाउँछ जान्छ
देखिदैन कतै पनि
सबैले भूकम्प मान्छ ।
२)
आयो भने भुइँचालो
आत्तिएर नबस्नु घरमा
भनी मेरै पालो ।
३)
सचेत रहौँ अगाडि
भुल भयो मबाट
भन्न नपरोस् पछाडि ।
✍️
अनुग्रह राना मगर 'पुष्प'
पाँच खपन नपा - ६ संखुवासभा ।
~~~~<•>~~~~
[१७]
१)
ठाउँ सुरक्षित खोज्नू
भूकम्प प्रतिराेधी संरचना
पर्दछ हामीले रोज्नू ।
२)
खाट मुनि बस्नु
चाहिने सामान ठिक्क
भिर्ने झोलामा कस्नु ।
३)
प्रकोप कहाँ टर्दछ ?
प्रभुको एउटा लीला
जीवन अघि सर्दछ।
✍️
कार्की डिबी माकुम
सुनवल-४, नवलपरासी
~~~~<•>~~~~
[१८]
१)
गएको थाहा हुने
पत्तै नहुने आएको
भूकम्पले पार्छ रुने ।
२)
डर त्रास भयो
भूकम्पले सुन्दर सहर
नाम निशानै गयो ।
३)
हामीमै कमजोरी रहेछ
हजुर ! प्रकृतिलाई नचिन्दा
लाग्छ यस्तो भएछ ।
✍️
शशी आचार्य
~~~~<•>~~~~
[१९]
१)
भुइँचालो जब आउँछ
घर हैन साथी
मनमुटु शिर हल्लाउँछ ।
२)
जीवनको भुइँचालो पनि
जमिन हल्लिएपछि सँगै
आउँछ केही नभनी ।
३)
कुन होला संसारमा
कम्पन नभोग्ने प्राणी
अप्ठ्यारोमा अनि मारमा ।
✍️
रचना शर्मा प्रतीक्षा
इमाडोल, ललितपुर ।
~~~~<•>~~~~
[२०]
१)
प्राकृतिक प्रकोप ठुलो
गर्छ विनाश यसले
नठान्नू कसैलाई मुलो ।
२)
कहाँबाट आयो देखिन्न
भत्काएर जान्छ संरचना
छेक्न हुन्थ्यो भेटिन्न ।
३)
सकेसम्म सचेत बनौँ
बचौँ अनि बचाऔँ
विज्ञलाई सिकाउन भनौँ
✍️
दीपा तिम्सना पौडेल
ईलाम
~~~~<•>~~~~
[२१]
१)
कहिले कसको पालो
थाहै नदिएर आउँछ
सङ्कट यो भुइँचालो ।
२)
प्रकृति प्रकोप भुइँचालो
डर अनि त्रास
बनेर आउँछ कालो ।
३)
समयममा सतर्क बनौँ
कसलाई थाहा भोलि
सतर्कता अपनाउन भनौँ ।
✍️
शरद प्रधानाङ्ग
विराटनगर - ७
~~~~<•>~~~~
[२२]
१)
प्राकृतिक प्रकोप भूकम्प
लोकको एक विनाशकारी
विनायोजना तानिएको पम्प ।
२)
भूकम्प प्रतिरोधी घर
रोकथाम मानवीय क्षति
खेप्न पर्दैन कहर ।
✍️
म्यामराज राई
भोजपुर
~~~~<•>~~~~
[२३]
१)
आउँछ बेला बेला,
हुन्छ धेरै क्षति
नगरौँ है खेला ।
२)
भूकम्पले लान्छ ज्यान
बच्ने पो कसरी
सोचौँ बेलैमा समाधान ।
३)
बस्ती धेरै भयो
थेग्न गाह्राे जमिनले
प्रकृति डराई गयो ।
✍️
शोभा आचार्य गौतम
काठमाडौँ
~~~~<•>~~~~
[२४]
१)
आयो भूकम्प तर्साउँदै
ज्यानको सुरक्षा गर्नुपर्छ
जाला लास बर्साउँदै ।
२)
हरेक वर्ष आइरहन्छ
भूकम्प ज्यान मार्ने
सधैँ धनजन खाइरहन्छ ।
३)
अपनाऔँ सुरक्षाका नीति
ठुला भवन बनाउने
छोडौँ अब रीति ।
✍️
राजेशराज गड्तौला
कॅाडाघारी, काठमाण्डौ
~~~~<•>~~~~
[२५]
१)
पूरै मथिङ्गल हल्लाउँछ
मन पनि चिसो ,
सम्पूर्ण रूपमा गलाउँछ।
२)
स्तब्ध बनाएर जान्छ
सायद अघोरी होला
सिकार सम्झेर खान्छ ।
३)
ध्वस्त बनाउँछ संसार
भौतिक चिजबिजको क्षति
देश विदेशमा समाचार ।
४)
प्राकृतिक प्रकोपको गति
गरेर छाड्छ विनाश
विभत्स रूप अति ।
५)
कहालीलाग्दो रूप हुन्छ
घर भग्नावेश बनाइदिँदा
पीडित जन रुन्छ ।
६)
हलचल मच्चाएर गयो
रुवायो धेरै जन,
भूकम्प क्रूर भयो ।
७)
केवल विक्षिप्त पार्यो
पीडितको पीडित मान्छे
बसाइँ पनि सार्यो ।
✍️
पृथक प्रकृति, झापा
~~~~<•>~~~~
[२६]
१)
भुइँचालाे जमिन मुनि
नसाेचे बेलैमा हामीले
मिट्छ मानिसकाे जुनी ।
२)
बिर्सेर फेरि भुइँचालाे
आयो शत्रु भएर
बोकेर कालको जालो ।
३)
आफैँ हुने सचेत
उपाय खोज बच्ने
नभई हेर अचेत ।
४)
भुइँचालाे आउनु भवितव्य
सुझाव दियाैँ सबैलाई
बच्नलाई बनाैँ भव्य ।
✍️
रामप्रसाद पुरी
बादेल, खाेटाङ ।
~~~~<•>~~~~
[२७]
१)
हल्लिन्छ तलमाथि दायाँबायाँ
मुनि म्याग्मा तातो
यमराजको कालो छायाँ ।
२)
रोज हुने ठाउँ
पृथ्वीका सकल जन
पार सुरक्षित गाउँ ।
३)
खतरा खर्चालु बस्ती
भूकम्प आई तहसनहस
अकस्मात् उडाउँछ मस्ती ।
४)
सरल सुलभ सामानले,
घर बनाऔँ साथीभाइ
जीवन हलुका कामनाले ।
✍️
मनोहरी पौडेल
गैडाकोट १
२०८०/१०/२
~~~~<•>~~~~
[२८]
१)
बिना भय डर
गरौँ जीवनयापन आनन्दको
भूकम्प प्रतिरोधात्मक घर ।
२)
पृथ्वी थर्थर कमाई
दिन्छ भुइँचालोले त्रास
प्राणीहरूको मन गलाई ।
३)
भुइँचालो गएको आजै
नब्बेको माघ दुई
जनजनमा छ ताजै ।
✍️
बिके माकजू, भक्तपुर ।
~~~~<•>~~~~
[२९]
१)
हुनपर्छ बेलैमा सचेत
ज्यान लिन्छ भुइँचालोले
हुँदा यदि अचेत ।
२)
पत्तो हुन्न कहिले
आउँछ जान्छ भुइँचालो
ढुकढुक पारी जहिले ।
३)
विनाश गर्छ जनको
झार्छ सेखी यसले
बुद्धि बल धनको ।
४)
घमण्ड अहङ्कार फाल
भुइँचालोको बेलामा बस्ने
ठुलो घरमा काल ।
५)
बनाउँ सानो घर
यसरी जिन्दगीलाई सबैले
दिनुपर्छ है भर ।
६)
चाल चिन्तन चरीत्र
शुद्ध गर्दै हिँडेमा
बन्छ प्रकृति पवित्र ।
७)
सोचविचार गरेर कर्ममा
भर पर्दछ भविष्य
भाव व्यवहार धर्ममा ।
✍️
दीपा गुरुङ्ग(समभाव)
बुनपा-१२, काठमाडौँ
~~~~<•>~~~~
[३०]
१)
भूकम्प यसको नाम
छैन अन्त्य आदि
धरा हल्लाउँने काम ।
२)
कालको रूपमा आउँछ
क्षति, दुःख, गरिबी
यमराजको नाम पाउँछ ।
३)
सबै सचेत बन
बलिया घर बनाई
ढुक्क बनाऊ मन ।
✍️
धनुष न्यौपाने
गुठीचौर गाउँपालिका ०४ बिगारे जुम्ला
~~~~<•>~~~~
[३१]
१)
भूकम्पको आए धक्का
बेला बेला आउँछ
ज्यान जोगाउनु पक्का ।
२)
भूकम्पले लिन्छ ज्यान
आउँछ कति बेला
सबैले दिनुपर्ने ध्यान ।
✍️
श्री कृष्ण धामी - बझाङ
~~~~<•>~~~~
[३२]
१ )
भूकम्पले बस्ती खायाे
जनधनकाे भयो बिचल्ली
सारा मानव रूवायाे ।
२)
भत्केकाे अवशेष पन्छाउँदै
कति सुस्केरा हाल्ने ?
विरही गीत गाउँदै ।
३)
बाँच्नै मुस्किल हरे !
जिन्दगी चलाउने कसरी ?
आशा सबै मरे ।
✍️
हरिगाेपाल प्रधान
काभ्रे पलाञ्चाेक, बनेपा १४ साँगा बजार
~~~~<•>~~~~
[३३]
१)
अचानक देखा परेर
मच्चाउँछ तहल्का ठुलो
धनजनको क्षति गरेर ।
२)
विनाशको छैन सिमाना
हुन्न थाहा कसैलाई
को बन्छ निसाना ?
३)
भूकम्प प्रतिरोधक घर
उपाय सुरक्षित रहने
पर्दैन मान्नु डर ।
✍️
पद्मा काश्यप पाण्डे, मोरङ
~~~~<•>~~~~
[३४]
१)
आज भूकम्प दिवस
भूकम्प पीडित जनता
भोग्दै पालमा सकस ।
२)
पीडित पाल मुनि
दिवस केवल नाटक
गर्दै नाेटकाे धुनी ।
✍️
प्रद्युम्न चालिसे
भक्तपुर कटुञ्जे ।
~~~~<•>~~~~
[३५]
१)
हेर्दा पनि देखिदैँन
भएपछि कम्पन यहाँ
कहीँ कतै छेकिदैँन
२)
जति आउँछ ठूलाे
कसैको हुन्न वशमा
उति पारिदिन्छ धुलाे ।
३)
नदेखिए पनि आवरण
हाेसियारी सदा अपनाऔँ
जगाउँदै सबैमा जागरण ।
✍️
त्रिलाेचन भण्डारी
मेचीनगर, झापा
~~~~<•>~~~~
[३६]
१)
भूकम्पले बनाउँछ वित्रास
प्रकृति प्रकोप हो
हुँदैन कसैको खास ।
२)
दुनियाँ हल्लाउँछ जान्छ
राख्दैन केही पनि
अकालमा ज्यान लान्छ ।
✍️
बुद्धिमान दनुवार ( सुरुङ्गेली कान्छो )
कनकाई ४ झापा
~~~~<•>~~~~
[३७]
१)
आज भूकम्प दिवस
त्रिपाल मुनिका पीडित
भोकै बस्न सकस ।
२)
जब आउँछ भुइँचालो
कहिल्यै पुर्न नसकिने
पारेर जान्छ भड्खालो l
३)
झाङ्गिएको कङ्क्रिट वनमा
आँखा लाउँछ भुइँचालोले
जन अनि धनमा l
४)
बदलौँ अब मति
प्रतिरोधी संरचना नभएमा
भूकम्पले गर्दछ क्षति l
५)
चेतनामूलक सन्देश छरौँ
जोखिम न्यूनीकरण गर्न
मिलिजुली लागि परौँ l
✍️
बाबुराम गौतम, गुल्मी
~~~~<•>~~~~
[३८]
१)
छल्कियो पानी तालको
हल्लायो बेस्सरी भूकम्पले
मुखमा पार्यो कालको ।
२)
बनाउँछ भूकम्पले केन्द्रविन्दु
छुटाएर राख्दैन कसैलाई
जाति मुसलमान हिन्दु ।
३)
आउँछ भूकम्प कहिले
सार्छ पाइला कसरी
सतर्क रहनुपर्छ पहिले ।
✍️
मोती सुब्बा
दार्जिलिङ, भारत।
~~~~<•>~~~~
[३९]
१)
डर त्रास भराउँछ
विनाशकारी हुन्छ भुइँचालो
धर्ती चिरा बनाउँछ ।
२)
हल्लाउँछ आफू हराउँछ
पापी हुन्छ भुइँचालो
जनधन क्षति गराउँछ ।
✍️
केशवप्रसाद ढकाल 'प्रीतबीज'
सिरान्चाेक-७, उपल्लो गाेहाेरे, गाेरखा।
~~~~<•>~~~~
[४०]
१)
भूकम्पले सङ्केत दिँदैन
सबैजना सचेत भए
यसले ज्यान लिँदैन ।
२)
ठुलो सानाे चिन्दैन
सुटुक्क आउँछ धर्तीमा
धनी गरिब बिन्दैन
३)
धेरै भुकम्प आए
जनताले राहतको नाउँमा
खोइ के पाए ?
✍️
उर्मिला के.शी.
धनकुटा
~~~~<•>~~~~
[४१]
१)
संसार हल्लाउँदै आउँछ
विनाशकारी भूकम्प त्यो
मनमा त्रास छाउँछ ।
२)
बलियाे बनाउँ संरचना
भूकम्पले क्षति नहुने
गराैँ आजै याेजना ।
✍️
ताराप्रसाद चापागाईँ
धुनिबेसी
~~~~<•>~~~~
[४२]
१)
भूकम्प दिवस मनाऔँ
सबैले सजग भएर
घर निर्माण गराऔँ ।
२)
सानो घर बनाऔँ
झुपडीमा नै बसेर
परिवार सबै रमाऔँ ।
३)
भूकम्प आयो सुटुक्क
घर गोठ भत्कायो
मन भयो कुटुक्क ।
४)
हुनुपर्छ सबै सचेत
घर निर्माण गर्दा
नभई यसै अचेत ।
५)
हेर्न नसकिने रहेछ
कस्तो अचम्मको होला
कसरी आएर गएछ ।
✍️
कला ढकाल
झापा दमक।
~~~~<•>~~~~
[४३]
१)
पुर्याऔँ निर्माणमा ध्यान
होइन हजुर भूकम्पले
संरचनाले लिन्छ जान ।
२)
त्राही त्राही बनाउँछ
थाहा हुँदैन त्यो
कति बेला आउँछ ।
✍️
शान्ता पौडेल भट्टराई
टङ्कीसिनवारी, मोरङ
~~~~<•>~~~~
[४४]
१)
भुइँचालाेकाे लाग्छ डर
महान विनाशकारी हाे
ज्यानको रहन्न भर ।
२)
भत्काउँछ ठुलठुला घर
राेकथाम गर्न यसलाई
उपाय सबैले गर ।
३)
मनमा लागेको पीर
विनाशकारी भुइँचालाे आउँदा
जनताहरू छैनन् धीर ।
✍️
केसर बाेहरा ( सङ्घर्ष )
सुदूरपश्चिम अछाम । हाल भारतबाट
~~~~<•>~~~~
[४५]
१)
वनको विनाशले गर्दा
भूकम्पको झड्का लाग्छ
जथाभावी बसाइँ सर्दा ।
२)
काममा डर भगाए
हराभरा हुन्छ हेर
सबैले बोट लगाए ।
३)
जनको घनत्व बढेको
भूकम्प जाने खतरा
धेरैले छैनन् पढेको ।
✍️
आर्त अकुलीन
~~~~<•>~~~~
[४६]
१)
दैवीप्रकोप यो विश्वभरि
प्रकृतिको मानव संहार
नरोकिने भयो हरि ।
२)
डर देखाएर गयो
महान प्राकृतिक प्रकोपले
मनुष्य चेतनाहीन भयो ।
३)
नब्बे सालको भूकम्प
सुनिन्छ अझै डरलाग्दो
प्रकृतिको यो पम्प ।
✍️
एवाइ प्रभात
सहिदभुमि-३,छेन्ताङ धनकुटा
~~~~<•>~~~~
[४७]
१)
हल्लिँदा जमिन थर्थर
मन डरायो देखी
भूकम्पको सधैँ बर्बर ।
२)
भत्क्याे घर गाेठ
पुरिए बस्तु सबै
काम्याे थर्थर ओठ ।
३)
दाेष थिएन कसैकाे
गुम्याे सबै रहर
भयो सत्यानास सबैको ।
४)
हल्लायाे जमिनसँग घर
दगुर्दै खाली मैदानमा
मनमा लागेर डर ।
५)
आधा शरीर पुरियाे
रुँदै आँंखाभरि आँसु
पुरै रात कुरियाे ।
✍️
रबि पाैडेल
दक्षिण भारत पाण्डेचरी
~~~~<•>~~~~
[४८]
१)
जमिन चल्दा आपत
भयो नाश जनधनको
सबैमा हुनुपर्छ अवगत ।
२)
उत्खनन् रोकौँ हामी
प्रकृति प्रकोप रोक्न
वृक्ष लगाऔँ दामी ।
३)
चल्दा सकेसम्म जमिन
जाऔँ खाली ठाउँमा
सुरक्षाको गरी एकिन ।
✍️
सुरेशकुमार पाण्डे
दाङ घोराही १८
~~~~<•>~~~~
[४९]
जगत भयो रुवाबास
काल बनेर आयो
गर्यो धेरैको सर्वनास ।
✍️
मोती पोखरेल
~~~~<•>~~~~
झिल्का एक नवीनतम एवम् लघुतम काव्य विधा हो । यो तीन हरफमा लेख्ने गरिन्छ । यसका ३ हरफमा ३/३ शब्द गरेर जम्मा ९ शब्दमा यो कविता पूरा हुने गर्दछ । यसको पहिलो हरफले विषयवस्तुको उठान, दोस्रो हरफले विषयवस्तुको बिस्तार एवम् तेस्रो हरफले विषयवस्तुको भावलाई उत्कर्षमा पुर्याउँदै समापन गर्दछ । यसको पहिलो र अन्तिम हरफमा अन्त्यानुप्रास अनिवार्य गरिएको छ भने दोस्रो हरफ स्वतन्त्र रहन्छ ।
दोहोरी आफैँमा रमाइलो पक्ष हो । जसमा दुई पक्ष बिच सवाल जवाफ हुने गर्दछ । यस लघुतम काव्य विधा झिल्काको नियम, सिद्धान्त र संरचनाको अधीनमा रही मध्यपुर ठिमी ५, संगम काेलाेनी भक्तपुर निवासी झिल्काकार राज कुमार राजभण्डारी “खाेटाङ्गे” र ठोरी गाउपालिका-४, मेलचोक, पर्सा निवासी झिल्काकार सीमा कार्की समर्पण बीचको घम्साघम्सी झिल्का दोहोरी यहाँहरू सामु प्रस्तुत गर्दैछौँ । पढेर आनन्द लिनुहोस् ।
झिल्का दोहोरी
तिमी कसकी छाेरी कस्ती छ्यौ भन काली की गाेरी ? 🙎♂️ राज कुमार राजभण्डारी “खाेटाङ्गे”
कार्कीकी हुँ छोरी गाउँमै हुर्किएकी म भन्छन् नक्कली माेरी! 🙎♀️ सीमा कार्की समर्पण ~~~~~~~~ रहिछ्यौ तिमी नक्कली सिधा सोझी खोजेको मलाई चाहिन्छ सक्कली । 🙎♂️ राज कुमार राजभण्डारी “खाेटाङ्गे”
रङ मेरो गहुँगोरो समयको माग हजुर छैन चरित्र दोहोरो । 🙎♀️ सीमा कार्की समर्पण ~~~~~~~~ जातले केही गर्दैन भइहाल्छ मन मिले रङले फरक पर्दैन । 🙎♂️ राज कुमार राजभण्डारी “खाेटाङ्गे”
तिम्रो पर्खाइमा बसिछु समयसँग बहकिन्न कहिल्यै छातीमा नाम धसिछु । 🙎♀️ सीमा कार्की समर्पण ~~~~~~~~ हाम्रो मन मिलेमा डेटिङ गर्न जाउँ धरान धनकुटा हिलेमा । 🙎♂️ राज कुमार राजभण्डारी “खाेटाङ्गे”
माग्न आऊ पहिले जान्छु छाया बनेर हुन्छ बिहे जहिले । 🙎♀️ सीमा कार्की समर्पण
झिल्का कविता लेखन अभ्यासको चौथो शृङ्खला सम्पन्न भएको छ । पृथ्वी जयन्ती तथा राष्ट्रिय एकता दिवसको अवसर पारेर झिल्का साहित्य समाज, नेपालले उक्त कार्यक्रमको गरेको थियोे । कार्यक्रममा झिल्काकारहरूको उत्साहप्रद सहभागीता रहेकोे थियोे । नेपाल, भारत, भुटान लगायत विश्वका विभिन्न स्थानहरूबाट करिब ४ दर्जन बढी झिल्काकारहरूको सहभागीता रहेको थियोे ।
झिल्का नेपाली माटोमा उम्रिएको, अर्थपूर्ण संरचनायुक्त सरल, लघुतम एक मौलिक नवीनतम काव्य विधा हो । जुन विम्व, प्रतीक आदिको प्रयोग गरेर चोटिलो पाराले तीन हरफमा लेख्ने गरिन्छ । यसका प्रत्येक हरफमा तीन तीन शब्दहरू हुन्छन् । यसरी यस कवितामा जम्माजम्मी ९ शब्दहरू रहेका हुन्छन् । तसर्थ यसलाई नौ शब्दको कविता पनि भन्ने गरिन्छ ।
यसका तीन हरफहरू मध्ये पहिलो र तेस्रो हरफहरूको अन्तमा तुक (अनुप्रास) अनिवार्य गरिएको छ । यसमा शब्दानुप्रास र एकाक्षरी तुकान्त पनि स्वीकार गर्ने गरिन्छ । तर अतुकान्त हरफहरूलाई यसको दोष मानिएको छ । यसको पहिलो हरफले विषयवस्तुको उठान, दोस्रोले समर्थन गर्दै विस्तार र तेस्रोले भावलाई उत्कर्षमा पुर्याउँदै समापन गर्दछ । यी तीनवटै हरफमा परस्पर प्रगाढ सम्बन्ध हुनुपर्छ ।
झिल्का लेखन अभ्यास शृङ्खला- ४ (पृथ्वी जयन्ती तथा राष्ट्रिय एकता दिवस विशेष)
#सङ्कलन/सम्पादन/संयोजन- वसन्त अनुभव
~~~~~~~~~~~~~~~~~~
[१]
युद्ध चरण चरण
गरेरै पृथ्वीनारायण शाहले
गरे नेपाल एकीकरण !
१)
पसिना यही माटोमा
बगाए अगाडि बढ्दछ
देश प्रगतिको बाटोमा ।
२)
खाइ नखाइ गरेर
लडे देशभक्त युवाहरू
कति गए मरेर ।
३)
✍️ वसन्त अनुभव
घोराही, दाङ
२०८०/९/२७
~~~~<•>~~~~
[२]
रह्नेछ पृथ्वीमा नाम
इतिहास बन्ने यहाँ
गरेर जनहित काम ।
१)
✍️ कार्की डिबी माकुम
सुनवल-४, नवलपरासी
~~~~<•>~~~~
[३]
उदय वंशको शाह
पृथ्वीनारायण शाहबाटै सुरु
नेपालको एकिकरण वाह !
१)
पृथ्वीनारायणलाई गरौँ सह्रनी
एकताको लागि उनले
कतिलाई गरे अह्रनी ।
२)
पृथक पृथक गरेर
बन्यो उनैबाट नेपाल
गए योद्धा मरेर ।
३)
अहिलेको नेताको पारा
अरूको अगाडि लम्पसार
भए साह्रै हुतिहारा ।
४)
सारा जन मिल्दाखेरि
देश अघि बढ्थ्यो
भएन केही हत्तेरी ।
५)
✍️ अर्जुन प्रसाद चौलागाई
रामेछापः-सुनापति-१
हालः-अमेरिका,बोस्टन।
~~~~<•>~~~~
[४]
अखण्ड देशका लागि
एकता यो बनिरहोस्
सङ्घर्ष गरौँ नभागी ।
१)
पृथ्वी दिवस मनाऊँ
एकता बलियो सन्तान
देशभक्ति गित गाऊँ ।
२)
✍️ सुरेशकुमार पाण्डे
दाङ घोराही १८
~~~~<•>~~~~
[५]
ज्यानको बाजी लगाई
एउटै देश बनाए
पृथ्वीनारायणले पसिना बगाई ।
१)
टुक्रा राज्य जोडेर
एउटै घर बनाए
दुश्मनकाे शक्ति तोडेर ।
२)
कुटनैतिक चाल गरेकाे
सिङ्गो राज्य बनाउन
थियोे बैरीसँग लड्नुपरेकाे ।
३)
पृथ्वीनारायणले युद्ध गरे
एउटै देश बनाउन
युवाहरू कति मरे ।
४)
राज्य बिस्तार गरे
इतिहासमा नाम लेखाउँदै
एकताको सन्देश छरे ।
५)
✍️राज कुमार राजभण्डारी "खाेटाङ्गे"
मध्यपुर ठिमी ५ संगम काेलाेनी भक्तपुर ।
~~~~<•>~~~~
[६]
टुक्रा राज्य एकीकरण
गरे पृथ्वीनारायण शाहले,
लडेर हरेक चरण।
१)
शाहसी एक थिए
गोर्खाली पहिचान बनाई
राष्ट्रलाई योगदान दिए ।
२)
इतिहासमा नाम राखे
राष्ट्र निर्माण गर्दा,
जोखिममा आफूलाई जाके ।
३)
पुष्पा राई, खाेटाङ।
२०८०।०९।२७।
~~~~<•>~~~~
[७]
एकीकरणको सुत्रपात गरेर
नेपाल सिँङ्गो बनाउँदै
पृथ्वी गए मरेर ।
१)
मेटिँदैन इतिहास उनको
पृथ्वी जयन्ती मनाऔँ
सम्झना राखौँ गुनको ।
२)
✍️ होम प्रसाद नेउपाने
धरान,सुनसरी
~~~~<•>~~~~
[८]
अनेकतामा एकता खोज्दै
मान्छे भौँतारिएर हिँडिरहेछ
एकतामा अनेकता रोज्दै ।
१)
✍️ धुर्व श्रेष्ठ
~~~~<•>~~~~
[९]
मिलाएर सबै प्रबन्ध
एकताको मालामा पृथ्वी
छरेका माटोको सुगन्ध !
१)
बिहानी पूर्वको लाली
गाउँघर भएको उज्यालो
सुन्दर मेची महाकाली !
२)
भयो हाम्रो एकीकरण
अनेकतामा एकताको पाठ
ठुलो बन्यो समिकरण !
३)
मनको कालो हटाएर
एकतामा भावमा सधैँ
देशको प्रेम जगाएर !
४)
मलिलो देशको माटो
पृथ्वीको सौम्य सपना
सुन्दर गाउँघरको बाटो !
५)
✍️ आर्त अकुलीन
~~~~<•>~~~~
[१०]
तिमीले चालेका पाइला
छाडेका सफलता पाएर
पृथ्वीको हातै दाहिना ।
१)
टुक्रिएका राज्यको रचना
नेपाल एउटै मालामा
बनायौ देशको संरचना ।
२)
आधार सिङ्गो देशले
हरेक लडाइ जितेर
पृथ्वी खोज्छ परिवेशले ।
३)
✍️ अम्बिका अधिकारी
झापा बिर्तामोड
~~~~<•>~~~~
[११]
झिल्का अगुल्टो बन्नुपर्छ
साथ भरोसा लेखकको
भ्रष्टाचारको खोइरो खन्नुपर्छ ।
१)
तातेताते हिँड्दैछ झिल्का
हात समातेर तान्नुपर्छ
भ्रष्टलाई सम्झेर छिल्का ।
२)
देशका लागि लड्नेहरू
चरण चरणमा मारिए
उचाइमा पुराउन चड्नेहरू ।
३)
पुर्खाहरूको एकता दिवस
कोही रेटिए मारिए
लड्नैपर्ने मिली आपस ।
४)
✍️ चुडामणी देबकोटा
चनपा १३ काठमाण्डौ
~~~~<•>~~~~
[१२]
एकताको माला गाँसेर
इतिहासमा उदाहरणीय बने
खण्ड खण्ड मासेर ।
१)
सिङ्गो राज्यको बिस्तार
नेपाल नेपालीको चिनारी
बनाएर छाडे सार ।
२)
कस्तो सरकार अहिले
जनताको वास्ता नगर्ने,
बुझ्दैनन् पिर कहिले ।
३)
नितान्त जोखिम मोलेर
पृथ्वीनारायण शाहले गरे
एकीकरण हृदय खोलेर ।
४)
लड्दै जितेका थिए
राष्ट्रको हित सोचेर
उनले दिव्योपदेश दिए ।
५)
गर्छन् किन जालझेल
केवल अपारदर्शी नीति,
नबुझिने राजनीति खेल ।
६)
नमूना हाम्रो नेपाल
प्राकृतिक स्रोतको धनी
छन् सुन्दर हिमाल ।
७)
✍️ पृथक प्रकृति, झापा
~~~~<•>~~~~
[१३]
राष्ट्रनिर्माता देशका हाम्रा
पृथ्वीनारायण शाहले गरे
एकताको सन्देश राम्रा ।
१)
राज्य बिस्तार गरेर
इतिहासमा नाम राखे
गए अमर भएर ।
२)
पौष सत्ताइस मनाऊँ
सारा देशभक्त जनता
शान्तिको सन्देश गुन्जाऊँ ।
३)
टुक्रे राज्य जोडेर
एकताको सुत्र उनी
गए संसार छोडेर ।
४)
✍️ कला ढकाल
झापा दमक।
~~~~<•>~~~~
[१४]
शिसाझैँ हेर फुटेर
टुक्रा टुक्रामा टुक्रिए
लैजाला देश लुटेर ।
१)
नगरौँ भाइ अबेर
एकता बल हो
कमिलाको दल हेर ।
२)
✍️ बिके मुखिया
दार्जिलिङ भारत।
~~~~<•>~~~~
[१५]
इतिहासको पाना हेरेर
पृथ्वी पृथक देखिए
यही माटोमा जन्मेर ।
१)
हरेक चरणमा लडेर
टुक्रिएको राज्य एकीकरण
स्वागत दिल खोलेर ।
२)
एकतामा बढेर अस्तायो
त्यो वीर पृथ्वीनारायण
झगडा नगर्न खटायो ।
३)
नेपाल एकीकरण गरी
तिमी परलोक गयौ
एकताको सन्देश छरी ।
४)
एवाइ प्रभात
धनकुटा सहिदभुमि -३,कोड्लाङ
~~~~<•>~~~~
[१६]
गरेर फरक काम
देश जनताको लागि
राख्यौ आफ्नो नाम ।
१)
लगायौ ज्यानको बाजी
देश एकीकरण गर्यौ
बनाई जनता राजी ।
२)
✍️ रुना कर्माचार्य दाहाल
चितवन
~~~~<•>~~~~
[१७]
जुटेर अगाडि सरौँ
सबैलाई देशको माया
अब खुसीले भरौँ ।
१)
देशले चिनारी दियो
सबैलाई अब चिनाऊ
यसैको हामी थियो ।
२)
उन्नति विकास भराऊ
हामी यही देशका
एकताको परिचय गराऊ ।
३)
✍️ नीमा छिरिङ भोटिया
जलढका कालेबुङ भारत
~~~~<•>~~~~
[१८]
लिन सकाैँ ज्ञान
बल हुन्छ एकतामा
दिए सबले ध्यान ।
१)
मानेर ठुलाे गर्व
देशभर सबले मनाऔँ
राष्ट्रिय एकताको पर्व ।
२)
स्वार्थभन्दा माथि उठेर
उचालाैँ सान देशकाे
एकसाथ हामी जुटेर ।
३)
✍️ त्रिलाेचन भण्डारी
मेचीनगर,झापा
~~~~<•>~~~~
[१९]
विचार आएर सुपुत्रमा
खण्डित यो देशलाई
रचे एकताको सूत्रमा ।
१)
सयौँ भाषा जाति
एकतामा बाँधिए मात्रै
चर्किन्न नेपालको छाती ।
२)
तराई पहाड हिमाल
सबै जुट्न सकेमा
बन्छ सुन्दर नेपाल ।
३)
✍️ बाबुराम पाण्डे
अर्घाखाँची
~~~~<•>~~~~
[२०]
शब्दमा मात्र नहोस्
राष्ट्रको राष्ट्रिय एकता
सबैको काममा रहोस् ।
१)
राष्ट्रको स्वाभिमान खातिर
चेतना, विकास, समृद्धि
एकताले हुनेछ आखिर ।
२)
✍️ प्रेम थापा "मन"बागलुङ
~~~~<•>~~~~
[२१]
बगाए पसिना माटोमा
हरेक दिन हिँडेर
देशको पवित्र बाटोमा !
१)
हुनुपर्छ देशमा एकता
पृथ्वीनारायणको जस्तै अहम्
साहस अनि प्रतिबद्धता ।
२)
पृथ्वीको जस्तो चाहना
होस् हामी सबैको
यही छ शुभकामना !
३)
✍️ श्रीकृष्ण धामी - बझाङ
~~~~<•>~~~~
[२२]
राष्ट्रनिमार्ण भन्नै लाज
कार्यशैली उल्टाे भयो
स्वाभिमान खोइ आज ।
१)
✍️ जि.बि.चिन्तन
~~~~<•>~~~~
[२३]
साना राज्य जोडेर
बनाए सिङ्गो घर
वैरीको सेखी तोडेर !
१)
प्रजा हर्षित थिए
एउटै डालीमा राख्दा
सबै दुश्मन देखिए ।
२)
टुक्रा राज्य सगाल्न
कुटिनीतिको चाल चले
राज्य बिस्तार थाल्न ।
३)
गर्जिन्थे शेर बनेर
घर बिगार्ने वैरीको
टाउको काट्थे गनेर ।
४)
✍️ सीमा कार्की समर्पण
झिल्का कविता लेखन अभ्यास
~~~~<•>~~~~
[२४]
टुक्रा टुक्रा थियो
सिङ्गो राष्ट्र बनाए
जनतामा बालेर दियो ।
१)
पूरा गरे रहर
बसेर जनताको मनमा
बनाए ठुलो सहर ।
२)
उच्च पारौँ शिर
जिवनमा आज्ञाकारी भई
मानेर उनलाई वीर ।
३)
✍️ अनुग्रह राना मगर 'पुष्प'
पाँचखपन नपा - ६ संखुवासभा ।
~~~~<•>~~~~
[२५]
पृथ्वीनारायणको सम्झेर चरण
आत्मादेखि नै गरौँ
राष्ट्रनिर्मातालाई सधैँ स्मरण !
१)
बल बुद्धि धन
उनेर एउटै मालामा
सम्पुर्ण नेपाली मन !
२)
हिमाल पहाड तराई
राखौँ उच्च विचार
नसम्झी कोही पराइ !
३)
समभावको मन्त्र गुनेर
सम्पूर्ण नेपाली जनलाई
एउटै मालामा उनेर !
४)
विविधतामा एकताको मलजल
शान्त देश बुद्धको
रहोस् सदा अटल !
५)
छाया परे महामानव
हावी भए यहाँ
मानव रूपी दानव !
६)
डुब्नै लाग्यो देश
महामानव आऊ फेरि
बदलेर रूप भेश !
७)
✍️ दीपा गुरुङ
~~~~<•>~~~~
[२६]
भिन्न भिन्न जातभित्र
पृथ्वीको शासन अघि
थियो अर्कै मानचित्र ।
१)
देशमा अशान्ति थियो
पृथ्वीनारायण शाहको कारणले
सबैमा एकता दियो ।
२)
आपसमै युद्ध हुन्थ्यो
एकीकरण अघिका देश
एकअर्काको कहाँ सुन्थ्यो ?
३)
✍️ बि.कुलुङ
दार्जिलिङ रंगबुल
~~~~<•>~~~~
[२७]
छरिएका फूल उनेर
एउटा माला बनाए
अस्तित्व रहन्छ भनेर ।
१)
देशको शिर उठाए
भविष्य पहिल्यै सोचेर
आफ्ना सैनिक पठाए ।
२)
नेपाल भन्न पायौ
वीरको रगतले कोरेको
नेपाली गीत गायौ ।
३)
✍️ सुस्मिता अधिकारी,काठमाडौँ
~~~~<•>~~~~
[२८]
नेपालविना त हामी
कहाँ, कसरी हुन्थ्यो
पहिचान नेपाली नामी ।
१)
पृथ्वीको अटल सान
नेपाल देश हो
सबै नेपालीले जान ।
२)
हाम्रा पृथ्वीनारायण शाह
जयहोस् तिम्रो सदा
देश नेपाल वाह !
३)
✍️ बिके माकजू , भक्तपुर ।
~~~~<•>~~~~
[२९]
आउनू आज एकफेर
सहिदको गुणगान गरौँला
गाउँ धरा बसेर ।
१)
म पुज्छु धर्तीलाई
दिन्छ मलाई प्राण
आउन सम्पूर्ण दाजुभाइ ।
२)
✍️ मुक्ति कफ्ले
भारत, असम (कोक्रझार)
~~~~<•>~~~~
[३०]
कुटनैतिक खाडल खन्यो
पृथ्वीनारायण शाहकै अगुवामा
सिङ्गो नेपाल बन्यो ।
१)
शाह गोरखाबाट उदाए
गरेर जनताको हित
नुवाकोटको देवघाटमा अस्ताए
२)
✍️ भुपेन्द्र राना मगर
धादिङ
~~~~<•>~~~~
[३१]
एकीकरण पृथ्वीले आँटेका
विशाल बनाई नेपाल
एकताको सुत्रमा बाँधेका ।
१)
निस्वार्थ थियो एकता
बिखण्डनवादीले जे भन
पाइन्न यस्तो जतातता ।
२)
एकता हुन्छ मायाले
मुटुमा राखेर माटो
बस्नुपर्छ देशको छायाले ।
३)
फूलबारी हो बहुजातकाे
नेपाल साझा घर
परिचय आपतमा ओैकातकाे ।
४)
प्रतिबद्ध बनौँ एकतामा
हामी जातै नेपाली
विश्वास नगराैँ जडतामा ।
५)
✍️ रामप्रसाद पुरी ,बादेल, खाेटाङ ।
~~~~<•>~~~~
[३२]
फुटेर हैन जुटेर
राष्ट्रियता तब बाच्ला
नत्र लैजाला लुटेर ।
१)
स्वाधीनताले उठ्दछ गर्व
विविधतामा थियो एकता
जुटेर सबै वर्ग ।
२)
भाइ भाइमा फुट
राष्ट्रघात यहीँ हो
गर्छ वैरी ब्रह्मलुट ।
३)
किन चेतना गिर्यो
नेपाली जन जनको
यसैले आमालाई पिर्यो ।
४)
विन्ती नाम नाममा
फुटेर नगुमाऊ अस्तित्व
जुटौँ एकताको काममा ।
५)
✍️ मनोहरी पौडेल
गैडाकोट १
२०८०/९/२७
~~~~<•>~~~~
[३३]
पुर्खाको रगतले बनेको
हाम्रो स्वाभिमान नेपाल
विश्वमा सगरमाथा सजेको ।
१)
हिमाल पहाड तराई
गोर्खालीको यो सान
कोही छैन पराइ ।
२)
उत्तर हिमाल टल्किन्छ
नेपाल देश प्यारो
तराई समथर झल्किन्छ ।
३)
✍️ शरद प्रधानाङ्ग, विराटनगर -७
~~~~<•>~~~~
[३४]
पृथ्वीनारायण एक गरे
अहिले नेता भ्रष्ट
के हुन्छ भरे ?
१)
अनेक फूल जोड्यौ
देशको एउटै माला
बनाई तिमी छोड्यौ ।
२)
राष्ट्रिय गहना थियौँ
भारेभुरे थिए राज्य
एक बनाई दियौँ !
३)
✍️ शोभा आचार्य गौतम
काठमाडौँ
~~~~<•>~~~~
[३५]
योजना बोकेर ताजा
सपना एकीकरणको महत्त्वाकाङ्क्षी
पृथ्वी गोरखाका राजा ।
१)
विशाल नेपालको निर्माता
थरी थरी फूलहरू
ओढाए एउटै छाता ।
२)
✍️ म्यामराज राई, भोजपुर ।
~~~~<•>~~~~
[३६]
हरेक राज्यलाई बुन्यौ
उन्यौ यौटै मालामा
सयौँ शब्दहरू गुन्यौ ।
१)
तिमीले आर्जेको देश
आजकाल राक्षसको भेषमा
देशमा विदेशीको प्रवेश ।
२)
एक राजनेता थियौ
साँच्चिकै होनहार राजा
नेपालीलाई नेपाल दियौ ।
३)
✍️ शशी आचार्य
~~~~<•>~~~~
[३७]
एकतामा एक दियो
हुँदा पृथ्वीनारायण शाह
स्वर्गको देश थियो ।
१)
✍️ कबिताहरी
सुन्दर हरैंचा नगरपालिका १ मोरङ
~~~~<•>~~~~
[३८]
आऊ एता उठेर
सफाइ गराैँ देशको
नरनारी सब जुटेर ।
१)
टुक्रा राज्य जाेडेर
पृथ्वी नामका राजाले
गए नासाे छाेडेर ।
२)
ज्यानको बाजी लगाए
राजा पृथ्वीनारायणले हेर
सैतान टाढा भगाए।
३)
✍️ केशवप्रसाद ढकाल 'प्रीतबीज'
सिरान्चाेक-७, उपल्लो गाेहाेरे, गाेरखा।
~~~~<•>~~~~
[३९]
बोकेर मन्त्र एकीकरणको
उदाए पृथ्वी ध्रुवतारा
सारा गणराज्य समीकरणको ।
१)
जुटौँ जनता सकसको
गाऔँ सुरिलो गीत
राष्ट्रीय एकता दिवसको ।
२)
नबाचौँ हामी फूटेर
अपसकुन बन्छ जातिको
अघि बढौँ जुटेर ।
३)
✍️ मोती सुब्बा
दार्जिलिङ, भारत।
~~~~<•>~~~~
[४०]
एक भएर मनाऔँ
राष्ट्रिय एकता दिवस
अखण्ड नेपाल बनाओैँ ।
१)
✍️ ताराप्रसाद चापागाईँ
धुनिबेसी
(२७ पुस २०८०)
~~~~<•>~~~~
[४१]
एउटै मालामा उनेर
चारवर्ण छत्तिस जातलाई
साझा चौतारी चुनेर
१)
बुद्धिमान दनुवार ( सुरुङ्गेली कान्छो )
कनकाई ४ झापा
~~~~<•>~~~~
[४२]
एकता हुनुपर्छ मनको
वर्गीय एकतामा मात्र
भलाइ यावत् जनको ।
१)
मुठ्ठी कस्नुको प्रतिफल
समान मजबुत किल्ला
बनाउँछ सशक्त सबल ।
२)
✍️ कृष्णकुमार वैद्य
बनेपा ९, काभ्रे
~~~~<•>~~~~
[४३]
पृथ्वी थिए बडामहाराजा
देशमा एकता बनाउने
नेपाली जनताका साझा ।
१)
नेपालका राष्ट्रिय विभूति
एकीकरण गरे टुक्रिएकोमा
दलबल बनाई राउती ।
२)
✍️ भगवती दवाडी ,झापा
~~~~<•>~~~~
[४४]
विदेशी शक्तिको हरण
लगाएर ठुलो जुक्ति
गरे नेपालको एकीकरण ।
१)
दिव्य उपदेश राम्रा
नेपाल एक बनाउने
नायक पृथ्वीनारायण हाम्रा ।
२)
टुक्रा टुक्रा जोडेर
नेपाल एउटै बनाए
दुश्मनका गर्धन तोडेर ।
३)
✍️ शान्ता पौडेल भट्टराई
टङ्कीसिनवारी, मोरङ
~~~~<•>~~~~
[४५]
राष्ट्रिय एकता दिवस
विवश आनाकानी गर्नेहरू
नगरी कुनै बहस l
१)
बाँधे देशलाई एकसूत्रमा
जनमन माझ भिजेर
कहलाए सच्चा राष्ट्रपुत्रमा l
२)
राष्ट्रका हुन् हिरा
बनाए अखण्ड राज्य
जोडेर कैयन् चिरा l
३)
लडेर वीरताको समर
सिङ्गो नेपाल बनाई
बने युगपुरुष अमर l
४)
✍️ बाबुराम गौतम, गुल्मी
~~~~<•>~~~~
[४६]
नेपाल एकिकरण गरे
बडामहाराजाधिराजले तर आज
देश विदेशीले भरे ।
१)
नेपाल नामाकरण गरेर
जिम्मा दिए सन्ततिलाई
गए दिव्याेपदेश छरेर ।
२)
टुक्राटुक्रा राज्य उनेर
विशाल नेपाल बनाए
सबैकाे सल्लाह गुनेर ।
३)
✍️ प्रद्यम्न चालिसे
भक्तपुर कटुञ्जे।
~~~~<•>~~~~
[४७]
टुक्रिएको राज्य एकीकरण
गर्दा पृथ्वीनारायण शाहले
छोएनन् कसैको चरण l
१)
पृथ्वीनारायण एक थिए
टुक्रिएकाे राज्यलाई बनाई
राष्ट्रलाई याेगदान दिए ।
२)
ज्यान जाेखिममा राखी
विशाल देश बनाए
भक्तलाई च्यापेर काखी ।
३)
✍️ सहयात्री शाेभा अर्याल
रुपन्देही , बुटवल
~~~~<•>~~~~
[४८]
एउटै फूलमालामा गाँसेर
वीर साहसमा लड्दै
पृथ्वीनारायण गए हाँसेर ।
१)
पूर्खाले आर्जेकाे नेपाल
आहा ! रमणीय लाग्ने
सुन्दर देश विशाल ।
२)
✍️ केसर बाेहरा ( सङ्घर्ष )
सुदूरपश्चिम अछाम ।
हाल भारतबाट ।
~~~~<•>~~~~
[४९]
इतिहास बनायौ राम्रो
गरेर सङ्घर्ष धेरै
बचायौ स्वाभिमान हाम्रो ।
१)
एकतामा हुन्छ शक्ति
गरेर मिहेनत हेर
कर्तव्य हो भक्ति ।
२)
अखण्ड नेपाल बनायौ
पछि राखेर चुनौति
वीर गोर्खाली कहलायौ ।
३)
✍️ दिपा तिम्सना पौडेल-ईलाम
~~~~<•>~~~~
[५०]
पृथ्वीको सन्देश देशभक्ति
अनुशरण गरे सबैले
एकतामा हुन्छ शक्ति
१)
जोगाउन यो देश
सबै बढौँ अगाडि
आफ्नाे भाषा भेश ।
२)
कहाँ गयो स्वाभिमान ?
अब हाम्रो पालो
जोगाउनु पर्छ अभिमान ।
३)
✍️ पद्मा काश्यप पाण्डे, मोरङ
~~~~<•>~~~~
[५१]
राष्ट्रका गहना थिए
पृथ्वी सबैले बुझौँ
सिङ्गो राष्ट्र दिए ।
[१]
✍️ राजेशराज गड्तौला
कॅाडाघारी, काठमाण्डौ
~~~~<•>~~~~
[५२]
सबै एक भयो
टुक्रा भएको राज्य
माला बन्दै गयो ।
१)
✍️ धनुष न्यौपाने
गुठीचौर गाउँपालिका ०४
बिगारे जुम्ला
~~~~<•>~~~~
[५३]
अत्यन्त दुरदर्शी पहरेदार
शान्ति सम्वृद्धि एकता
श्रद्धासिक्त भक्ति बारम्बार !
१)
गर्न सकेमा पालना
उनका ती दिव्योपदेशहरूको
राष्ट्र विकासको सम्भावना ।
२)
स्वदेशी कपडा लगाऊ
उपदेशहरू दिव्य थिए
स्वदेशमै उब्जाएर खाऊ ।
३)
एउटै फूलबारी सबको
सबै वर्ण जातजाति
भन्थे राजा जगको ।
४)
अर्पण गर्दछु श्रद्धाभक्ति
पृथ्वी जयन्ती विशेष
सर्वमान्य एकता शक्ति ।
५)
✍️ गुणनिधि घिमिरे, अमेरिका
~~~~<•>~~~~
झिल्का कविता लेखन अभ्यासको तेस्रो शृङ्खला सोमवार सम्पन्न भएको छ । झिल्का साहित्य समाज, नेपालको आयोजनामा आयोजित उक्त शृङ्खलामा थुप्रै झिल्काकारहरूको उत्साहप्रद सहभागीता रहेकोे थियोे । नेपाल, भारत, भुटान लगायत विश्वका विभिन्न स्थानहरूबाट करिब ५ दर्जन झिल्काकारहरूको सहभागीता रहेको थियोे ।
झिल्का नेपाली माटोमा उम्रिएको, अर्थपूर्ण संरचनायुक्त सरल, लघुतम एक मौलिक नवीनतम काव्य विधा हो । जुन विम्व, प्रतीक आदिको प्रयोग गरेर चोटिलो पाराले तीन हरफमा लेख्ने गरिन्छ । यसका प्रत्येक हरफमा तीन तीन शब्दहरू हुन्छन् । यसरी यस कवितामा जम्माजम्मी ९ शब्दहरू रहेका हुन्छन् । तसर्थ यसलाई नौ शब्दको कविता पनि भन्ने गरिन्छ ।
यसका तीन हरफहरू मध्ये पहिलो र तेस्रो हरफहरूको अन्तमा तुक (अनुप्रास) अनिवार्य गरिएको छ । यसमा शब्दानुप्रास र एकाक्षरी तुकान्त पनि स्वीकार गर्ने गरिन्छ । तर अतुकान्त हरफहरूलाई यसको दोष मानिएको छ । यसको पहिलो हरफले विषयवस्तुको उठान, दोस्रोले समर्थन गर्दै विस्तार र तेस्रोले भावलाई उत्कर्षमा पुर्याउँदै समापन गर्दछ । यी तीनवटै हरफमा परस्पर प्रगाढ सम्बन्ध हुनुपर्छ ।
झिल्का लेखन अभ्यास शृङ्खला- ३ विषय- स्वतन्त्र #सङ्कलन/सम्पादन/संयोजन- वसन्त अनुभव ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~ [१] १) दु:खमा मिलेन साथ बढाएर के गर्छौ ? खाली सुखमा हाथ । २) मुटुमा दिएर चोट एकाएक गयो निष्ठुरी लगाई अमिट खोट । ३) आँखा ओछ्याएर हरपल बसिरहेछु तिम्रै प्रतीक्षामा यहाँ तड्पिएर पलपल ! ✍️ वसन्त अनुभव घोराही उपमहानगरपालिका १४, दाङ ~~~~~~<•>~~~~~~ [२] १) चुपचाप तिमी बसेर मनमा पीडाले जलाउँदा सितल आँसु खसेर । २) हिमाली छाँया हेरेर रमेर बाँच्न सकेकी सुखको सास फेरेर । ३) मधेसी पहाडी हिमाली झुक्नुहुन्न वैरीको सामु कहिल्यै हामी नेपाली । ४) नाम देवको गर्छ पापै पापले भरिएर राक्षस बनेर मर्छ । ५) धर्म गर मानव मन्दिर धाएर के ? जब बन्दछौ दानव । ६) प्राणी हित धर्म जानुछ सबै छोडेर लैजाने केवल कर्म । ✍️ इन्दिरा देवकोटा कपिलवस्तु न पा ३ ~~~~~~<•>~~~~~~ [३] १) अमूल्य खुसी मनको जीवनमा सन्तोष मिल्नेछ त्यागौँ मोह धनको । २) मुहार आफ्नै भुलेछन् बिर्सेर राष्ट्रको सेवा भ्रष्टहरू तालमै घुलेछन् । ३) आशाको बिउँ रोपौँला देशको विकास गर्नुछ समय मौका छोपौँला । ✍️ सुस्मिता अधिकारी काठमाडौँ ~~~~~~<•>~~~~~~ [४] १) हाँस्नुमा खुसी हैन हाँस्छ दुखमा त्यसरी संयोग सजिलो छैन । २) देशको विकास गर्नेछु एकदिन पक्कै पनि डलरले देश भर्नेछु । ३) सिमाना मिचेको हेर्दैन सरकारमा बस्ने नेताहरूले आफ्नो कुरा टेर्दैन। ✍️ एवाइ प्रभात सहिदभुमि-३,छेन्ताङ धनकुटा हाल मोरङ ~~~~~~<•>~~~~~~ [५] १) सङ्घर्ष हो जिवन जारी राख्नुपर्छ लडाइँ समस्या हो इन्धन । २) आफ्नो देश समाज निरन्तर गरौँ हामी देशको हितमा काज । ३) विधा जुनसुकै पनि बनाऔँ प्रगतिशिल सबै मिलेर गरिब धनी । ✍️ सुरेशकुमार पाण्डे दाङ घोराही १८ ~~~~~~<•>~~~~~~ [६] १) वेगमा मुटु धड्कन्छ भुलेर सारा थकानहरू आमाको सास अड्कन्छ । २) मनमा सम्झना आइदिन्छ अत्यन्तै बलियो माया मुटुले धड्कनसँगै बताइदिन्छ । ३) दुई आँखाका नानी जीवनभर लम्बाउनु छ सम्झन लायक कहानी । ✍️ प्रेम थापा "मन"बागलुङ ~~~~~~<•>~~~~~~ [७] १) लान्छु अर्को साल नमरी बाँचेमा प्यारी नआइदेओस् है काल । २) पर्खि बस सानू आउँला लिन छिट्टै पर्छ सँगै जानू । ३) खोइ त हाँसेको ? रुवाउनलाई होइन प्यारी मैले प्रीति गाँसेको । ४) पर्ख दुई वर्ष विवाह पश्चात् हौँला प्रफुल्ल र हर्ष । ५) मान्छे औधी ज्ञानी मैले दिएको कुरा मीठो मानी खानी । ६) लगन जुरेको बेला आउँला तिम्रो घर भर्न विवाह मेला । ✍️ बिके माकजू ~~~~~~<•>~~~~~~ [८] १) आयाे झिल्काकाे समय मिलेर तपाईँ हामी मनाऔँ यसकाे जय । २) समयले साथ दिएपछि लेख्नुस् झिल्का कविता आउँछ कति कति । ३) बाल्नुस् साहित्यकाे दियाे साथमा झिल्का लिएर बनाऊँ यसैलाई मियाे । ४) साहित्यकाे एउटा पाटाे झिल्कालाई साथ लिएर हिडाैँ नयाँ बाटाे । ५) सक्यौँ भने रमाउन साहित्यमा छ मजा हेर इष्टमित्र कमाउन । ✍️ भवानी पाेखरेल (बाबू विराज) बाणगङ्गा १ चार नम्बर कपिलवस्तु ~~~~~~<•>~~~~~~ [९] १) आज विगत भुल्नेले भोलि झल्यास्स ब्युँझिनेछ पराइको साथमा डुल्नेले । २) जीवनमा कसैलाई नरुवाउँनु पालो आउँछ सबैको बिनसित्ति हण्डर नखुवाउँनु । ३) हिजोको उ करोडपति विपरित हावा चल्यो व्यवहार बिग्रिएर रोडपति । ✍️ चुडामणी देबकोटा चनपा १३ काठमाडौ । हाल बारा सिमरा ~~~~~~<•>~~~~~~ [१०] १) गाजलले लठ्ठै बनाउने सन्सार हेर्ने तिम्रो आँखा पहिलो भेटमै मख्खै बनाउने । २) गोलीले सहिद भयो जल्यो मन्त्रीको गाडी विनाकारण युवा गयो । ३) देश लुटिँदै छ मौन छन् जनता युवा भुटिँदै छ । ✍️ प्रेम शर्मा " एकान्त प्रेमी " कालेबुङ , भारत ~~~~~~<•>~~~~~~ [११] १) दिएन भाग्यले साथ पसिना बेदाममा बिक्दा रहरहरू भए अनाथ l २) च्यातिए मुटुका पाना बताइदेऊ न निष्ठुरी सिलाउने त्यो दबाइखाना l ३) हुँदैन कुनै चमत्कार रहेसम्म दुष्ट नेता पीडा दिन्छन् बारम्बार l ✍️ बाबुराम गौतम, गुल्मी ~~~~~~<•>~~~~~~ [१२] १) कस्तो अचम्म लाग्छ मेरो विचारमा माया भनेपछि उसै भाग्छ । २) यो मनको रहर हजुर हुँदैन नि कसैले भनेर ठहर । ✍️ नीमा छिरिङ भोटिया जलढका कालेबुङ भारत ~~~~~~<•>~~~~~~ [१३] १) भन्थे मिलेको जाेडी जाेरीपारी छन् सबैको निर्माेहीले मायाजाल ताेडी । २) भगवान् हुँदा दाइनाे कसैको केही लाग्दैन मिलेर जाेडेकाे साइनो । ३) गाेडाैँ आफ्नो फूलबारी हामी फुट्दा हाँस्ने छन् हाम्रा जाेरीपारी । ✍️ रामप्रसाद पुरी बादेल ,खाेटाङ ~~~~~~<•>~~~~~~ [१४] १) अधुरो माया साटेर अपुरो भयो जिन्दगी कोसेली मुटु काटेर । २) जिन्दगी उधारो चल्दैन साथमा पैसा नभएपछि चुल्होमा आगो बल्दैन । ३) भिन्न पाटो आभासमा शङ्का स्वार्थ पलेपछि पर्छ मुटु आघातमा । ४) घनिष्ठ मित्र बनेर पोखिन्छ समय आएपछि आँखामा भित्र सजेर । ५) बनुँला सारथि तेल अत्यास नहुनु कहिले बन्छु परेलीको भेल। ✍️ शरद प्रधानाङ्ग विराटनगर - ७ ~~~~~~<•>~~~~~~ [१५] १) दिन भयो धमिलो घाम नदेखेर आकाशमा मन भयो अमिलो । [२] कक्रियो मन उसैगरि फूल्न सकिन हिउँदमा पीरले छोप्छ मनभरि । ३) गाउँछन् गीत स्वतन्त्रको समस्याले छोपी बेस्सरी जीवन बित्दैछ परतन्त्रको। ✍️ मोती सुब्बा दार्जिलिङ, भारत। ~~~~~~<•>~~~~~~ [१६] १) पाैषकाे तिख्खर जाडाेमा घाम लाग्दा घमाइलाे बस्न मज्जा डाँडाेमा । २) खबर राम्राे हालकाे कामना मीठाे गराैँला आउने नयाँ सालकाे । ३) सपना मीठा देखेर मनकाे तिर्सना मेटाैँला काव्य साहित्य लेखेर । ✍️ त्रिलाेचन भण्डारी मेचीनगर, झापा ~~~~~~<•>~~~~~~ [१७] १) गर्भमै ऋण बोकेर स्वतन्त्र हुँदैन कोही फगत पाठ घोकेर । २) पाइन्न स्वतन्त्रता मागेर काँधमा काँध मिलाउँदै सङ्घर्ष गर्नुपर्छ जागेर । ३) झाँगियो झनै अमित्रता व्यवहारिक छैन शासक देखाउँछ खाली दुष्टता । ✍️ कृष्णकुमार वैद्य बनेपा ९, काभ्रे ~~~~~~<•>~~~~~~ [१८] मदिरा बेसरी पिउँछु छैन कसैको डरभर स्वतन्त्र भई जिउँछु । ✍️ कबिताहरी सुन्दर हरैंचा नगरपालिका १ मोरङ ~~~~~~<•>~~~~~~ [१९] १) मनपर्छ राताे फूल मेरो मायाले दिए हुँदैन कहिल्यै भुल । २) मनमा माया हुन्छ सधैंँ तिम्रो माझमा यादले झन छुन्छ । ३) कस्तो रहेछ माया सधैँभरि उसले मात्रै दिन्छ सितल छायाँ । ✍️ सहयात्री शाेभा अर्याल रुपन्देही, बुटवल ~~~~~~<•>~~~~~~ [२०] १) वीर गाेर्खे नेपाली बैरीको सामु झुक्दैन नेपालकाे झन्डा उचाली । २) अन्यायको विराेध गरेर नारीलाई मुक्ति गरौँला क्रान्तिकाे सन्देश छरेर । ३) महिला हिंसा अति कति चुपचाप बस्छौ ? देशलाई भयाे खति । ✍️ राज कुमार राजभण्डारी "खाेटाङ्गे" मध्यपुर ठिमी ५ संगम काेलाेनी भक्तपुर । ~~~~~~<•>~~~~~~ [२१] अनेक मोहमा बाँचेका नखाई नखाई रोगमा कस्लाई भनेर साँचेका २) हिमाल चम्किलो हिउँले बसेका रमाई रमाई तराई धानको बिउँले । ३) धनीको घमण्ड धनले नभए खान लाउन गरिबले माग्छ मनले । ✍️ अम्बिका अधिकारी झापा बिर्तामोड ~~~~~~<•>~~~~~~ [२२] १) मानवीय धर्म होस् देखिन्छ महोदय भोलि आडम्बर डाँडा कटोस् । २) जिम्मेवारी बोझ मान्नेले सम्बन्ध गाँस्न हुँदैन मनोमानी विकास ठान्नेले । ३) विश्वमा परिचित नेपाली संस्कृति जोगाउन सकौँ, हामी हौँ गोर्खाली । ४) केही होइन वचन कसैका लागि साथी देखावटीका मात्र सज्जन । ५) समान हुँदा आँखाहरू नजर हुन्छ्न् बेग्लाबेग्लै हाम्रो मिल्दैनन् भाखाहरू । ६) निहित राष्ट्रिय परम्परा मासिँदैन हत्तपत्त हजुर गाडिएर असहिष्णुताको जरा । ७) फूलसँग काँडा हुन्छ सौँदर्य वासना रुँचाउने, घोच्छ भन्दै रुन्छ । ✍️ पृथक प्रकृति झापा ~~~~~~<•>~~~~~~ [२३] १) यहाँ न्याय पाउन पर्दाेरहेछ हेर हामीले सेतो कात्रो लाउन । २) हुने आखिर मानहानि न्याय माग्दा खेरी प्राण खोसेर खानी । ३) देशको लागि मर्छु बैरीले दखल दिएमा त्यसको प्राण हर्छु । ✍️ सीमा कार्की समर्पण ~~~~~~<•>~~~~~~ [२४] १) दलका नेता तगडा भ्रमकाे खेतीमा विकास कुर्सीमा मात्र झगडा । २) भागबण्डामा राम्राे विकास देशकाे गिर्दो साख गणतन्त्रकाे मुख्य निकास । ३) भ्रष्टकाे ठूलै लर्काे बाँच्न कठिन भयाे बजार भाउ चर्काे । ✍️ प्रद्युम्न चालिसे ~~~~~~<•>~~~~~~ [२५] १) नराखाैँ मनमा पाप मिजासले भइन्छ राम्राे छाेड्नुपर्छ समाजमा छाप । २) पिरकाे भारी बाेकेर शिर उठाउन गाह्राे बसाैँ कहाँ राेकेर । ३) सबैलाई उस्तै देखेँ दु:खकाे भुमरीमा बाँचेकाे त्यसैले कहानी लेखेँ । ✍️ सन्दीप विश्वकर्मा प्यूठान (हाल:पाल्पा) ~~~~~~<•>~~~~~~ [२६] १) सबैका आफ्नै कथा फरक हुन्न केही निस्कन्छ उस्तै व्यथा । २) आफैँ बाँधिने नीति मान्छे बनाउन सकोस् बल्ल बस्नेछ थिति । ३) खति शक्ति अति जो महत्वाकाङ्क्षी छ आखिर बिग्रन्छ मति । ✍️ मनोहरी पौडेल गैडाकोट १ २०८०/९/९ साँझ -:५:५६ ~~~~~~<•>~~~~~~ [२७] १) भन्छौ सुखमा बसौँला अफ्नो बस्ती छोडेर कुन सहरमा पसौला ? २) अल्छी कतै बस्दैन जता चहारे पनि मुखमा माड पस्दैन । ✍️ उमा दाहाल सुन्दरहरैँचा-१० मोरङ ~~~~~~<•>~~~~~~ [२८] १) तनमनले गीत गायाे लौ कस्ताे अचम्म मथिङ्गल नै जलायाे । २) देश हाँक्ने भन्छन् उँभाे लगाउने भन्दै मात्र खाल्डो खन्छन् । ३) भन्ने बेला प्रजातन्त्र सिकाउछ कान फुक्दै देश डुबाउने मन्त्र । ✍️ हरिगाेपाल प्रधान काभ्रे पलाञ्चाेक बनेपा १४ साँगा बजार। ~~~~~~<•>~~~~~~ [२९] १) झिल्का नयाँ कविता हामी सबै मिलेर लेखौँ भन्छिन् बबिता । २) देशको माया बोकेर विदेशमा भइयो अहिले छातीमा किला ठोकेर। ३) समस्याका हुरी कति जुध्न सिकौँ सबैले बाधा रहन्नन् रति । ४) मनमा अत्यन्त खुसी स्वच्छ वातावरण होओस् जीवनमा नआओस् ढुसी। ५) आउँछन् बाधा जीवनमा पन्छाउन सिकौँ सबैले रहन्नन् बाँकि जनमा । ६) समयको यो खेल साना जहिल्यै चेपुवामा भैदिए हुन्थ्यो मेल । ७) दशमा सुन्ना सय जाओस् शान बढ्दै झिल्काको होस् जय । ✍️ अर्जुन प्रसाद चौलागाई रामेछापः-सुनापति-१ हालः-अमेरिका,बोस्टन। ~~~~~~<•>~~~~~~ [३०] १) किन हिँड्छौ तर्केर बसेकी छौ तिमी आखिर मृत्यु पर्खेर । २) रोकिन्न नदी बहन्छ सागरलाई भेट्न उसले जस्तै झमेला सहन्छ । ३) दिएर अरूलाई दुख पाउन्नौ तिमीले कहिल्यै यस जुनिमा सुख । ✍️ धुर्व श्रेष्ठ ~~~~~~<•>~~~~~~ [३१] १) गर साथि कर्म सफल जीवन बनाउने सङ्घर्ष हो धर्म । २) मन्दिरमा छन् मुर्ति खुट्टा टेक्न सक्दैन किन ठूलो फुर्ती ३) समय भयो कोल्टो जसले सक्छ लुट्न उसकै ठूलो पोल्टो । ✍️ दीपा तिम्सना पौडेल- ईलाम ~~~~~~<•>~~~~~~ [३३] १) ठाेक गाेली जनतालाई कुम्ल्याऊ सम्पत्ति राष्ट्रकाे बचाउँछन् छिमेकी आई । २) मान्छे अज्ञानी भएर मूर्ख बन्छ घरिघरी सिमा नाघ्दै गएर । ३) बेइमानी भन्छाै किन इमानी छु जहिल्यै बुझाैला कुनै दिन । ✍️ तारा प्रसाद चापागाईँ धुनिबेसी ~~~~~~<•>~~~~~~ [३४] १) महल देखिन्छ सहरमा बैङ्कभित्र छन् पैसा बाध्यता हाेइन रहरमा । २) आमाको सुन्दर चोली सधैँभरि सुन्न पाउँ मिठो मिठो बोली । ३) चुनावको बेला टाेली नेता आएपछि गाउँमा बोल्छन् अनेकन बोली । ✍️ श्री कृष्ण धामी बझाङ ~~~~~~<•>~~~~~~ [३५] १) धुलै उडेको माटो विकासको पर्खाइमा जनता कहिल्यै बन्दैन बाटो । २) चिसोले गरिबलाई सतायो वर्षैपिच्छे आउने मौसमी पवनले तुवाँलो हटायो । ३) दिनको सुनौलो बिहानी रोजगारी गरेर हरपल बित्न पाओस् जिन्दगानी । ४) दान जानी नजानी दयाले हुनेछ कल्याण जिन्दगी हुनेछ खरानी । ✍️ भगवती दवाडी, झापा ~~~~~~<•>~~~~~~ [३६] १) मन्त्रीलाई नमस्कार भन्यो झुक्यो सलाम गर्यो देश कहाँ बन्यो ? २) परदेश गएर नमर्नु देशमै नेता बनेर खुब उन्नति गर्नु। ३) कमाए मान्छे गन्छ कुकुर हजुर नकमाए विदेशिनु बाध्यता बन्छ । ✍️ बि.कुलुङ दार्जिलिङ रंगबुल ~~~~~~<•>~~~~~~ [३७] १) काम गरेर देखाउँ असल बाटो हिँडेर समाजमा नाम लेखाउँ । २) समाजमा चेतना जगाउँ परोकार पुण्य कर्मको सेवामा मन लगाउँ । ३) छोटो जीवनको चोला अविरल बग्दछ पानी ओरालो झर्दछ होला । ✍️ होम प्रसाद नेउपाने धरान,सुनसरी। ~~~~~~<•>~~~~~~ [३८] १) झेल्दै बेरोजगारी कहर पलायन हुँदैछन् युवाहरू देश विदेशको सहर । २) विनागुरुको शिक्षा ज्ञान गर्न सकिन्छ कसरी लगाए पनि ध्यान । ३) आउँछ नयाँ साल फेरिन्छ पुनः भित्तेपात्रो फेरिँदैन गरिबको हाल । ✍️ बिके मुखिया दार्जिलिङ, भारत। ~~~~~~<•>~~~~~~ [३९] संसार सुन्दर सृष्टि स्नेह माया ममता गर्ने वात्सल्य वृष्टि । २) कोमल कञ्चन मन ममत्व दिने आमा नरित्तिने स्नेही धन । ३) आमा प्रथम गुरू तोते बोली भाषा शिक्षा घरबाट शुरू । ✍️ कार्की डिबी माकुम सुनवल-४, नवलपरासी ~~~~~~<•>~~~~~~ [४०] १) गन्तव्यको भयङ्कर आकार कहिले होला युवाहरूको सुनौलो सपना साकार । २) हरघडी गर्नुपर्छ काम परदेशी मेसिन हो त्यत्तिकै पाइन्न दाम । ३) के हुँदैछ ? जगत जताततै छ अशान्ति दिनदिनै बग्दछ रगत । ✍️ डम्बर थामी 'अनुपम' कालिन्चोक गा. पा. -६, दोलखा । ~~~~~~<•>~~~~~~ [४१] १) मनमा माया पालेर कुरेर बस्छु पियारा आशाको दियो बालेर । २) आँखामा तिमी बसेछौ मायाको भारी बिसाउन सुटुक्कै दिलमा पसेछौ । ३) छातीमा टाँस मलाई नजाऊ छाडी कहिल्यै हृदय मेरो जलाई । ✍️ नवशिला नवदेव मार्ग, लालभित्ती,मोरङ। ~~~~~~<•>~~~~~~ [४२] १) विश्वलाई चिनाउने सगरमाथा बसेको छ हृदयभरि बोकेर अनमोल गाथा । २) म एक्लै जान्थेँ त्यो पारी वनमा काफल टिपी खान्थेँ । ३) वरिपरि हरियो वन देखेर खुशी छायो रमायो झन् मन । ✍️ अनुग्रह राना मगर 'पुष्प' पाँचखपन नपा - ६ संखुवासभा । ~~~~~~<•>~~~~~~ [४२] १) अल्छिपना कतै चल्दैन मिहिनेत आवश्यक जहाँसुकै पैसा रुखमा फल्दैन । २) बाआमाको मन हुरुक्क सबै होइनन् कतिपय देश छोड्दा फुरुक्क । ३) यहीँ फल्छ सुन चाहिन्छ मिहिनेत कडा मनमा कुरा गुन । ✍️ शान्ता पौडेल भट्टराई टङ्कीसिनवारी, मोरङ ~~~~~~<•>~~~~~~ [४३] १) आसिन पिँजडाको भित्र कल्पिएर सुन्दर कथा कोरिन्छ खुल्ला चित्र । २) कड्किएर दिन्छ आदेश कुल्चिएर भान फुक्काको यताउति नगरेकै वेश ! ३) कहेर समृद्धिको मन्त्र पारिन्छ भिमकाय पल्टा रहन सदावहार स्वतन्त्र । ✍️ रानाजी, काठमाडौँ २०८०।०९।२१ ~~~~~~<•>~~~~~~ [४४] १) लागेपछि इमानको खडेरी मान्छेलाई सकिँदो रहेनछ सुधार्न बनेपछि अटेरी । २) आफ्नाले ठग्छन् आफ्नैलाई हरायो मान्छेमा आज आफन्त अनि दाजुभाइ । ३) नदेखाऊ मित्र अहङ्कार सबैले गर्छन् मूल्याङ्कन बन बरु इमानदार । ✍️ बाबुराम पाण्डे शितगंगा अर्घाखाँची ~~~~~~<•>~~~~~~ [४५] १) सोझो सिधा ठाने भनेको माने सबै गलहत्तिएर भएँ जाने । २) खुल्ला छ दिल चिलबिल हुन्न पार्नु अनि पाउँछौ श्लील। ३) नयनमा हराउँने गर्छु लुटपुट लुटपुट गर्दै तिम्रै भर पर्छु । ✍️ अच्युत घिमिरे सर्पाङ, भुटान🇧🇹 ~~~~~~<•>~~~~~~ [४६] १) अहिंसा मानव धर्ममा सफलता मिल्नेछ अवश्य विश्वास गर कर्ममा । २) मेहनती शिखर चड्दछ नतर्स असफल हुँदैमा घोडा चढ्ने लड्दछ । ३) आँखामा सपना पालेर निरन्तर बढ्नोस् लक्ष्यमा कदम कदम सम्हालेर । ✍️ Lumbini Sahitya Pratisthan ~~~~~~<•>~~~~~~ [४७] १) मनमा आँधी चल्दैछ बुझ्ने साथी नहुँदा पीडाले छाती जल्दैछ। २) देवी द्याैता भाकेर यात्राको थालनी गरियो छातीमा ढुङ्गा राखेर । ३) पैसामा चासो गर्दैछन् पराई मुलुक पुगी नेपाली कयाैँ मर्दैछन् । ✍️ केशवप्रसाद ढकाल 'प्रीतबीज' सिरान्चाेक-७, उपल्लो गाेहाेरे, गाेरखा। ~~~~~~<•>~~~~~~ [४८] १) चल्दैछ सुगन्धको लहर घुम्न मन भयो मायालुको सुन्दर सहर । २) कायामा अल्झेको माया त्यसैले भेटेपछि तिमीलाई लाग्छ आफ्नै छाँया । ३) दिनरात हर प्रहर त्यही मनको मन्दिरमा बस्न जाग्यो रहर । ✍️ दीपा गुरुङ्ग (समभाव) बुनपा१२ काठमाडौ ~~~~~~<•>~~~~~~ [४९] १) बिरालो चोर पल्केको घरमा भयो आतङ्क भुसको आगो सल्केको । २) फाटेर आकाश खुलेछ आखिर फ्याउरो करायो बारीमा बाँस फुलेछ । ३) हेर मसानघाट जाग्यो देखेर मुर्दाहरू अगाडि सबैलाई डर लाग्यो । ✍️ आर्त अकुलीन ~~~~~~<•>~~~~~~ [५०] १) तारा उदाउँदा राति कति राम्रो देखिन्छ पिँढीमा कमिलाकाे ताँति । २) सिक्दै जाउँ झिल्का मान्ने होइन गाह्रो फाल्न कुसंस्कारको छिल्का । ३) छैन खबर मेराे व्यर्थै तेराेमेराे किन ? पारेर मुहार अँधेराे । ✍️ रबि पाैडेल दक्षिण भारत पाण्डेचरि । ~~~~~~<•>~~~~~~ [५०] १) रहिछौ तिमी काली राम्री देखिएकी लगाउँदा ओठमा रातो लाली । २) आउ दिलमा बस मनमा सजाउँला तिमीलाई मायाले मलाई कस । ३) सुन्दर सपना सजाई घरबार हामी जोडौँला पिरतीको गीत गाई । ✍️ बुद्धिमान दनुवार (सुरुङ्गेली कान्छो) कनकाई ४ झापा ~~~~~~<•>~~~~~~ [५१] १) सपनाको एक उडान आराम सुख दिने बनाउॅंछु रङ्गीन बगान । २) रोजगारी मागेको बोली कठै ! मेरो देश सरकारले सोचेछ गोली । ३) देशलाई चाहिने युवा देशमा निराशा बढ्यो नेतृत्वको जताततै खुवा । ✍️ म्यामराज राई ~~~~~~<•>~~~~~~ [५२] १) मनमा माया जाग्यो सम्झिदा सधैँ उसलाई थकान पनि लाग्यो । २) आँखामा आँसु हुन्छ बिर्सन सक्दिनँ उसलाई सम्झिएर मन रुन्छ । ३) आगो नै उकेल्नुपर्छ जिन्दगी खेल हो अनेक तिकडम गर्छ । ४) लिएर लक्ष्य मनमा परिवर्तन हुनुपर्छ हामी एकपल्ट आफ्नै जीवनमा । ✍️ चेतन खनाल (दाह्रीवाला) बंगलाचुली १ दाङ। ~~~~~~<•>~~~~~~ [५३] १) कुहिरोले घाम लुकायो न्यानो कपडा चाहिने महङ्गीले नेटो कटायो । २) थरथर मुटु कमाउने पारिलो घामको आशमा न्यानो कपडा सुकाउने । ३) शितलहर चल्दैछ तराईमा सदा होसियार रहौँ हिमपात बढ्दैछ हिमालमा । ✍️ सुर्य रेग्मी ~~~~~~<•>~~~~~~ [५४] १) स्वभाव देखायो तुच्छ वरिष्ठ ठान्छ मान्छे व्यहोरा पशुको पुच्छ । २) सर्वाधिकार लेखकमा हुने सर्वस्व गुमाई छपायो कुनामा बसेर रुने । ३) आक्रोशमा रिस देखायो थियो अव्यक्त भाव शत्रुमा नाम लेखायो । ✍️ राजेशराज गड्तौला कॅाडाघारी, काठमाण्डौ ~~~~~~<•>~~~~~~ [५५] १) हाँस्न मन लाग्छ तिम्रो छेउमा बस्दा दुःख पीडा भाग्छ । २) तिमीलाई अप्ठ्यारो पर्दा सदा साथ दिन्छु तिम्रो आँसु झर्दा । ३) तिमीलाई त सुटुक्क याे मुटुमा राख्दा माया लाग्छ कुटुक्क । ✍️ उर्मिला के.शी. धनकुटा ~~~~~~<•>~~~~~~ [५६] १) बिरानो ठाउँ रहेछ साथ दिन आउँ ऊ एक्लै भएछ । २) कान्छी पनि आइछ बोकेर सुन्दर फूलमाला चौतर्फी उधुमै छाइछ । ३) मायाको चिनो ल्याएँ पाएँ तिमीमा खुसी त्यसैले तिमीसँगै आएँ । ✍️ शशिश्री आचार्य बौद्ध कुमारीगाल काठमाडौँ ~~~~~~<•>~~~~~~ [५७] १) स्वतन्त्र भई बाँच्नुपर्छ आफ्नो कर्म गरेर हक आधिकार साँच्नुपर्छ । २) अधिकार भन्दै गन्छौ कर्तव्य निर्वाह नगरेर स्वतन्त्र भएन भन्छौ । ३) चाहना धेरै थिए गर्ने अनुपम कर्म केहीमा हत्कडी लगाइदिए । ✍️ धनुष न्यौपाने गुठीचौर गाउँपालिका ०४ बिगारे जुम्ला
झिल्काकार मन्दिरा सेढाईका सुन्दर झिल्काहरू
१)
सबैमा नमस्कार अर्पण
गर्छु स्वच्छ मनले
भएर साहित्यमा समर्पण !
२)
नरम वचन सारै
कोइली लाज मानी
झस्काउँछौ तिमी एकतारै !
३)
छैन घरमा मानु
भाग्यमानीले पाउँछन् काम
बेरोजगारले कता जानु !
४)
लोभ पापको घर
चोरेर खान पल्केकालाई
लाग्दैन इज्जतको डर !
५)
नगर ठुला कुरा
असल कर्म गर
सपना हुन्छ पूरा !
६)
कर्मले नाम लेखिन्छ
डोकोले छोपेको लाज
नियालेर हेरे देखिन्छ !
७)
नगर तिरस्कार मलाई
इमान बेच्ने छैन
गर्नेछु राष्ट्रको भलाइ !
८)
घैटोमा घाम लाग्ला
आज नभए भोलि
युवा शक्ति जाग्ला !
९)
असल बाटो रोजेर
हिँड्नुपर्छ आखिर सबैले
पाइँदैन सुख खोजेर !
१०)
सुन लगाएको देखिने
स्वार्थी यो दुनियाँमा
गुन लगाएको छेकिने !
✍️
मन्दिरा सेढाई
मलेखु,धादिङ
झिल्का कविता
१)
कसरी माया बस्याे
केवल एक नजरमा
प्रेमकाे छुराले धस्याे ।
२)
समयकाे फल सानू
प्रकृतिको अमुल्य उपहार
जडिबुटी जानेर खानू ।
३)
पिपलले दिन्छ छाया
अविचलित भएर सधैँ
अक्सिजन सहित माया ।
४)
आशामा रहन्छन् दुखीदाखी
मनुष्य बनौँ दिनानाथ
मनमा उत्साह राखी ।
५)
पितापुर्खाकाे अमुल्य नासाे
सन्ततिलाई नै दिनुपर्दछ
बुझाउनु लगाई चासाे ।
✍️
प्रद्युम्न चालिसे
