साताका उत्कृष्ट झिल्का कविताको सातौँ शृङ्खला सम्पन्न भएको छ । झिल्का साहित्य समाज नेपालको आयोजनामा उक्त शृङ्खला हरेक हप्ता सञ्चालन गर्ने गरिन्छ । झिल्का कविताको उन्नयन, विकास र प्रवर्द्धन गर्ने हेतुले यस शृङ्खलाको सुरुवात गरिएको यसका परिकल्पनाकार एवम् प्रवर्तक वसन्त अनुभवले बताउनुभयो ।
यस शृङ्खलाका लागि हरेक हप्ताको आइतवारदेखि शनिवार अपरान्हसम्म झिल्का कविता फेसबुक समूहको भित्तोमा प्रेषित गरिएका झिल्का कविताहरू मध्ये उत्कृष्ट तीन जना झिल्काकारहरूका ३/३ झिल्काहरू छ्नोट गरी प्रकाशन गर्ने गरिन्छ । जसको संयोजन झिल्काकार एवम् झिल्का कविता अभियन्ता धनुष न्यौपानेले गर्दै आउनुभएको छ ।
साताका उत्कृष्ट झिल्का कविता शृङ्खला- ७ का लागि झिल्काकार त्रय त्रिलोचन भण्डारी, शशीश्री आचार्य र ललिताका उत्कृष्ट झिल्का कविताहरू छनोटमा परेको संयोजक न्यौपानेले बताउनुभयो ।
साताका उत्कृष्ट झिल्काहरू
~<•>~ [१]
१. बम् बम् भोले शिव शिव भन्छन् डाेली बाेक्ने डाेले । २. हिमाली त्याे डाँडैमा दर्शन देऊ शिवजी राखाैँला सदा आँखैमा । ३. जट्टासरि त्याे केशमा दर्शन मिलाेस् महादेव जहाँ जाऊँ देशमा । ✍️ त्रिलाेचन भण्डारी मेचीनगर,झापा ~<•>~
[२] १. दौरासुरुवाल र कोट हेर ! कति सुहाएको छैन मनमा खोट । २. नेपाली हामी वीर राष्ट्र हाम्रो मुटु झुक्न दिदैनौँ शिर । ३. हिमाल पहाड तराई सबै बराबर यहाँ कोही छैनन् पराई । ✍️ शशीश्री आचार्य बौद्ध कुमारीगाल काठमाडौँ ~<•>~
[३] १. नारी दिवस मनाउँदा खोक्रो भाषण दिन्छन् देशका ठुलाबडा भनाउँदा । २. दिँदैनन् कसैले साध खोक्रो आडम्बरीले मनाउने नारी दिवस मुर्दावाद ! ३. न्याय नपाएको देशमा मनाएको नारी दिवस खुसी छैनन् त्यसमा । ✍️ ललिता सिन्धुली ~<•>~
झिल्का लेखन अभियानको चौथो शृङ्खला (नारी दिवस विशेष) फागुन २५ गते सम्पन्न भएको छ । झिल्का साहित्य समाज नेपालको आयोजनामा उक्त कार्यक्रम सम्पन्न भएको थियोे ।
झिल्का कविता लेखन अभियानको यस शृङ्खलामा विगतका शृङ्खलामाझैँ सहभागी सर्जकहरूको निकै उत्साहप्रद सहभागीता रहेकोे थियो । जसमा नेपाल, भारत लगायत विश्वका विभिन्न देशमा छरिएर रहनुभएका नेपाली भाषा, साहित्यलाई निरन्तर माया गर्नुहुने ६३ जना झिल्काकारहरूको सहभागीता रहेकोे थियोे ।
झिल्का कविताको उन्नयन, विकास र प्रवर्द्धन गर्नका लागि समाजले विभिन्न क्रियाकलापहरू सञ्चालन गर्दै आएको छ । त्यसमध्ये झिल्का लेखन अभियान पनि एक भएको र नेपाली समुदायका चाडपर्व, उत्सव, आदि जस्ता विशेष अवसरहरू पारेर निरन्तर सञ्चालन गरिने यसका परिकल्पनाकार/प्रशिक्षक वसन्त अनुभवले बताउनुभयो ।
झिल्का कविता, नेपाली माटोमा उम्रिएको एक नवीनतम, लघुतम, प्रयोगवादी काव्य विधा हो । जसमा विम्ब, प्रतीक, अलङ्कारको प्रयोग गर्दै चोटिलो पाराले तीन हरफमा लेख्ने गरिन्छ । जसको पहिलो हरफले विषयवस्तुको उठान, दोस्रो हरफले विषयवस्तुको बिस्तार र तेस्रो अर्थात् अन्तिम हरफले भावलाई उत्कर्षमा पुर्याई समापन गर्ने गर्दछ । यसका प्रत्येक हरफमा तीन/तीन शब्दहरू हुने गर्दछन् । जम्माजम्मी नौ वटा शब्दमा एउटा झिल्का कविता पूरा हुने भएकोले यसलाई नौ शब्दको कविता पनि भन्ने गरिन्छ ।
झिल्का कविताका तीन हरफ मध्ये पहिलो र तेस्रो हरफमा अन्त्यानुप्रास हुनुपर्ने विधान छ भने दोस्रो हरफ स्वतन्त्र हुने गर्दछ ।
सहभागी झिल्काकारहरूका उत्कृष्ट झिल्का कविताहरू- ~~~~
[१] नारीमाथि हुने अत्याचार मिलेर बन्द गरौँ हत्या, हिंसा, बलात्कार ! ✍️ वसन्त अनुभव घोराही उपमहानगरपालिका १४, दाङ [२] नारीमाथिको यो दुर्व्यवहार मिलेर हामी सबै हटाऔँ हिंसा बलात्कार ! ✍️ श्रीकृष्ण धामी – बझाङ [३] मनाउछौँ नारी दिवस घट्छन् फेरि घटना हुन्छौँ सहन विवश । ✍️ रबि पाैडेल दक्षिण भारत पाण्डेचरि [४] अस्तित्वहीन होइनन् नारी छानबिन होस् सरकार उम्कन नपाओस् बलात्कारी । ✍️ पृथक प्रकृति, झापा [५] छोरीलाई भ्रूणमै तुहाउने लैङ्गिक विभेदको पराकाष्ठा होइन मानवलाई सुहाउने । ✍️ कृष्णकुमार वैद्य बनेपा ९, काभ्रे [६] नारीको सम्मान गरौँ समस्या पर गरेर अत्याचारको विरोधमा जुटौँ । ✍️ मनोज गजमेर सहिदभुमि गाउँपलिका ४ धनकुटा [७] हिंसा अन्याय अत्याचार सहेर बस्न सकिँदैन न्याय मागौँ बारम्बार । ✍️ बाबुराम पाण्डे अर्घाखाँची [८] नारी घातक हुँदैनन् अत्याचार हुन्छ कसरी समस्या नपरी रुँदैनन् ✍️ अम्बिका अधिकारी झापा बिर्तामोड [९] सृष्टि सुरक्षाको सूत्र गर्भपतन गरिदिनुस् आमा जन्माउनुभन्दा बलात्कारी कुपुत्र । ✍️ बि.कुलुङ दार्जिलिङ रंगबुल [१०] नारी हुन् जन्मदाता इच्छा बुझौँ उनको प्यारी हाम्री माता ! ✍️ शोभा आचार्य गौतम काठमाडौँ [११] कतिसम्म सहने अत्याचार गर्नुपर्छ शासनमा कडाइ झनै बढ्यो बलात्कार । ✍️ शंकर कार्की थाहा ३ मकवानपुर [१२] एक भई जुटौँ अन्त्य गर्न ज्यादती नारी अब उठौँ । ✍️ अनिता भण्डारी ताप्लेजुङ [१३] नारी लक्ष्मी पुज्नुपर्छ गल्तीमा मौन नभई सरकारले सत्य बुझ्नुपर्छ । ✍️ मुक्ति काफ्ले। असम, भारत [१४] छोराछोरी हुन् बराबरी नगरौँ छोरीलाई पाखा सुरक्षा गरौँ हरघडी । ✍️ सुरेशकुमार पाण्डे दाङ घोराही १८ [१५] नारी हुन् माता जोगाउँछन् हामीलाई दु:खबाट ओढाई ममताको छाता । ✍️ अनुग्रह राना मगर ‘पुष्प’ पाँचखपन नपा – ६ संखुवासभा । [१६] परिवारको सुन्दर तारा नगर हेलाँ नारीलाई हुन् भरिलो सहारा । ✍️ नीमा छिरिङ भोटिया जलढका कालेबुङ भारत [१७] नारी ममताकी खानी गर्भदेखिनै गरौँ संरक्षण बनाई हृदयकी रानी । ✍️ प्रद्युम्न चालिसे भक्तपुर कटुञ्जे । [१८] नारीको इज्जत गरौँ दमनको घर भत्काउँदै ममताले दया भरौँ । ✍️ प्रेम थापा “मन”बागलुङ [१९] अधिकार सिमित नारामा नारी सुरक्षित छैनन् त्रास छ सारामा ! ✍️ दीपा समभाव काठमाडौँ [२०] महिला सम्बन्धी नारा बाटोमा पार्टीले घन्काउने बलात्कृत बालिका सारा । ✍️ सोमनाथ लुइटेल “रवि पाल्पाली” पाल्पा [२१] नाबालिकामाथिको यो अत्याचार सहन सकिँदैन कदापि न्यायमा जुटाैँ बारम्बार ! ✍️ सहयात्री शाेभा अर्याल रुपन्देही [२२] गुन्यु चोली सारी मात्र भित्र छैनन् आजको युगका नारी । ✍️ ध्रुव श्रेष्ठ खोटाङ,हाल काठमाडौँ [२३] जगत् जननी नारी नछोड बलात्कारी दुष्ट बन्नुपर्दछ हेर भारी । ✍️ भिम लिम्बू प्रयास दार्जिलिङ [२४] हुँदैन पत्थर पुजेर पूजन गर्नु आमाको कुभलो रहन्न बुझेर ! ✍️ नील हरि काफ्ले सिन्धुली [२५] समस्या हुँदैन भारी सुध्रिएमा बलात्कारी सोच सुरक्षित रहन्छन् नारी l ✍️ बाबुराम गौतम, गुल्मी [२६] किन मान्दैनौ समान ? महत्व तिनैको बढी बुझेर पनि हानाहान । ✍️ अर्जुन प्रसाद चौलागाई रामेछापः-सुनापति-१ हालः-अमेरिका,बोस्टन। [२७] नगरे नारीलाई हेला कार्यमा देखिँदैन कमी पछि परौला फेला । ✍️ दुर्गा भट्टराई मोरङ [२८] अति भयो अत्याचार अब निर्मूल पारौँ हत्या, हिंसा, बलात्कार । ✍️ रुना कर्माचार्य दाहाल चितवन [२९] गरेर सम्मान नारीकाे शाश्वत जिन्दगी क्षणभर यात्रामा सहज सारीकाे । ✍️ श्रीबहादुर केसी शैलुङ्गे [३०] सशक्त पाइला नारीले पर्नेछ सारेर देखाउनु नथिचोस् पीरको भारीले । ✍️ संगीता खरेल चन्द्रागिरी ८ काठमाडौँ [३१] ओजन मलाई दिनू आफू जत्तिँकै ठानेर अपराध जिम्मा लिनू । ✍️ नन्दलाल आचार्य एनेलकुटी, सिरहा । [३२] माली हुन् फूलबारीको उनै धरा जननी गरौँ सम्मान नारीको । ✍️ डम्बर थामी ‘अनुपम’ कालिन्चोक गा. पा. -६, दोलखा । [३३] सुरक्षा छैन देशमा गर्दा पढ्ने लेख्ने कलिला छाेरीकाे केशमा । ✍️ सावित्रा नेपाली सबु [३४] नारीको कमलो मनमा बारम्बार नगर अत्याचार कहिले नतौलनु धनमा । ✍️ दुर्गा आचार्य मोरङ [३५] नारीले सहन्न अत्याचार अब जुट्न थाले दमन नगर बारम्बार । ✍️ राज कुमार राजभण्डारी खाेटाङ्गे मध्यपुर ठिमी ५ संगम काेलाेनी भक्तपुर । [३६] अत्याचार छ नारीमाथि यसपालि नारी दिवसबाट अन्त्य गरौँ साथी ! ✍️ प्रकृति देवकोटा चितवन,टाँडी [३७] आऊ मिलेर मनाऔँ हर्सोल्लासमा नारी दिवस नारी उच्च बनाऔँ । ✍️ टिकाराम पुन पुकार छत्रेश्वरी गाउँपालिका २ सल्यान [३८] कुरा मनै छुने नसोच्नु है अब जे गर्दा हुने । ✍️ उमा दाहाल शुन्दर हरैँचा -१० मोरङ [३९] खुलेर मनाएपछि दिवस पार्नुहुँदैन भुलेर नि कुनै नारीलाई विवश ? ✍️ त्रिलोचन भण्डारी मेचीनगर [४०] नारी संरक्षक घरको गृहलक्ष्मीको भूमिका निवारण गर्नुपर्छ सबै जनको ! ✍️ भगवती दवाडी, झापा [४१] नारी विशेषत: मारिन्छ गर्भमा, जवानीमा, दाइजोमा कानुनहरू निष्क्रिय पारिन्छ । ✍️ चुडामणी देबकोटा चनपा १३काठमाडौँ [४२] नारी समाजको बाटो संवेदनशील बन्नैपर्छ हेर सुधार्नु जीवनको पाटो । ✍️ पुष्पा राई, खोटाङ। [४३] धरती हुन् नारी गरौँ मान सम्मान ठानेर ठुलो जिम्मेवारी । ✍️ बाल कृष्ण श्रेष्ठ सोलुदुधकुण्ड न.पा.२ सोलुखुम्बु [४४] उच्च तहको ज्ञान जसले दिन्छिन् हामीलाई गरौँ तिनको सम्मान । ✍️ गुणनिधि घिमिरे, अमेरिका [४५] नारीकाे हक अधिकार कुण्ठित नगराैँ कसैले हँसाऔँ मातृ अनुहार । ✍️ हरिगाेपाल प्रधान काभ्रे पलाञ्चाेक बनेपा १४ साँगा। [४६] नारी अस्मिताको कुरा रक्षक बन्छ भक्षक चलाउँछ भित्रभित्रै छुरा । ✍️ मोती सुब्बा दार्जिलिङ निमकी डाँडा। [४७] फाँसी लगाऔँ बलात्कारीलाई महिला हिंसा हटाउन सम्मान गरौँ सदाचारीलाई । ✍️ मन्जु बोहरा सुदुरपश्चिम बझाङ [४८] धर्तीमा नारी महान सम्मान सबैले गरौँ चलाउँछिन् उनैले जहान । ✍️ कार्की डिबी माकुम सुनवल-४, नवलपरासी [४९] मनाउँछन् नारी दिवस गाउँ समाजमा होलान् कति मर्न विवश । ✍️ बुद्धिमान दनुवार ( सुरुङ्गेली कान्छो ) कनकाई ४ झापा [५०] अजस्र ममताकी छहारी बुझे महिमा अपार देवीत्वको प्रतिरूप नारी ! ✍️ नेत्र घिमिरे सूर्यविनायक,भक्तपुर । [५१] सत्यम् शिवम् सुन्दरम् शिवकाे तीन रूप शुद्ध मनले जलार्पणम् । ✍️ प्रद्युम्न चालिसे भक्तपुर कटुञ्जे । [५२] चेतना बढ्दै गएमा घरमा शान्ति मिल्दछ नारीको सम्मान भएमा । ✍️ केशवप्रसाद ढकाल ‘प्रीतबीज’ सिरान्चाेक-७, उपल्लो गाेहाेरे, गाेरखा। [५३] कस्तो छोरीको भाग कोपिला लुट्छ भमराले फूललाई बनाउँछ दाग ! ✍️ सीमा कार्की समर्पण [५४] शक्तिको रूप नारी हकको निम्ति बढ नराख पीर भारी । ✍️ समुन्द्रा शर्मा सुनसरी [५५] नारीकाे महिमा अपार उनी हुन् सृष्टिकर्ता जन्मिनदेऊ है नमार । ✍️ ताराप्रसाद चापागाईँ धुनिबेसी । [५६] नारी आँखाकी नानी चिन्नसक्यौ भने तिमीले उनी मायाकी खानी । ✍️ विमल खतिवडा माइला सिलगढी भारत [५७] शोषण दमन बलात्कार छिट्टै अन्त्य होओस् नारीमाथिको ती अत्याचार । ✍️ ऋजु दिल्पाली ईटहरी १ सुनसरी [५८] नारी ममताकी कोष पवित्र छिन् प्रकृतिझैँ नलगाऊ कतै दोष । ✍️ बेदु न्यौपाने [५९] अर्धनारीश्वर हे कैलाशपति बचाऊ नारीको अस्तित्व अत्याचार भयो अति ! ✍️ विवश पारदर्शी झापा [६०] तिम्रो तृप्ति निमित्त घोटिँदै ढल्छ जिन्दगी निखार बेलैमा सिनित्त । ✍️ कमला पौडेल [६१] फूलबारी हुन् नारी फुलिरहने सुगन्धित फूल सौन्दर्यले भरिएको चौतारी । ✍️ म्यामराज राई, भोजपुर [६२] नारीको रूप अपार कठिन कार्य पनि सजिलै लाउँछिन् पार ! ✍️ शशी आचार्य [६३] नारी सृष्टि संसार हाँसी खुसी बाँच्ने जीवनको सौम्य आधार ! ✍️ आर्त अकुलीन <•> जय झिल्का ! जय साहित्य ! <•>
साप्ताहिक झिल्का लेखन अभ्यासको सातौँ शृङ्खला आइतवार अपरान्ह सम्पन्न भएको छ । झिल्का साहित्य समाज नेपालको आयोजनामा यो अभ्यास शृङ्खला निरन्तर हरेक हप्ता सञ्चालन हुँदै आएको छ । साप्ताहिक झिल्का कविता लेखन अभ्यासका विगतका शृङ्खलामाझैँ यसपटक पनि सहभागीहरूको निकै उत्साहप्रद सहभागीता रहेकोे थियो । जसमा नेपाल, भारत, भुटान लगायत विश्वका विभिन्न देशमा रहेर नेपाली भाषा, साहित्यलाई निरन्तर माया गर्नुहुने ५१ जना झिल्काकारहरूको सहभागीता रहेकोे थियोे ।
झिल्का कविताको उन्नयन, विकास र प्रवर्द्धन गर्नका लागि समाजले विभिन्न क्रियाकलापहरू सञ्चालन गर्दै आएको छ । त्यसमध्ये साप्ताहिक झिल्का लेखन अभ्यास शृङ्खला पनि एक भएको र साप्ताहिक रूपमा निरन्तर सञ्चालन गरिने यसका परिकल्पनाकार एवम् झिल्का कविता प्रवर्तक वसन्त अनुभवले बताउनुभयो ।
शृङ्खलाबारे प्रष्ट पार्दै शृङ्खला संयोजक/प्रशिक्षक म्यामराज राईले हरेक हप्ताको शुक्रवार राति १२ बजे अभ्यासको सूचना झिल्का कविता फेसबुक समूहमा राखिने र उक्त सूचनाको कमेन्टमा इच्छुक झिल्काकारज्यूहरूले स्वत:स्फूर्त आफ्ना उत्कृष्ट झिल्काहरू राखेर सहभागीता जनाउन सकिने बताउनुभयो ।
झिल्का कविता, नेपाली माटोमा उम्रिएको एक नवीनतम एवम् लघुतम प्रयोगवादी काव्य विधा हो । जसमा विम्ब, प्रतीक र अलङ्कारको प्रयोग गर्दै चोटिलो पाराले तीन हरफमा लेख्ने गरिन्छ । जसको पहिलो हरफले विषयवस्तुको उठान, दोस्रो हरफले विषयवस्तुको बिस्तार र तेस्रो अर्थात् अन्तिम हरफले भावलाई उत्कर्षमा पुर्याई समापन गर्ने गर्दछ । यसका प्रत्येक हरफमा तीन/तीन शब्दहरू हुने गर्दछन् । जम्माजम्मी नौ वटा शब्दमा एउटा झिल्का कविता पूरा हुने भएकोले यसलाई नौ शब्दको कविता पनि भन्ने गरिन्छ ।
झिल्का कविताका तीन हरफ मध्ये पहिलो र तेस्रो हरफमा अन्त्यानुप्रास हुनुपर्ने विधान छ भने दोस्रो हरफ स्वतन्त्र हुने गर्दछ । अर्थात् दोस्रो हरफको अन्त्यमा पहिलो र तेस्रो हरफको अन्त्यानुप्राससॅंग मिल्ने समध्वनिक अक्षर समेत हुनुहुँदैन ।
सहभागी झिल्काकारहरूका उत्कृष्ट झिल्काहरू-
………………… १, खेलाडीलाई सधैँ सम्मान बोक्दछन् विलक्षण क्षमता सेकेन्डमा बनाउॅंछन् पहिचान । २, कस्तुरी सुगन्ध चिन्दैन कसको हो समस्या ? लोक साँगुरो छैन । ३, आफ्नो बाटो सजिलो यायावर पाइला राख्न भए सामर्थ्य जाँगरिलो ।
वसन्त अनुभव, घोराही उपमहानगरपालिका १४, दाङ । … १. जङ्गली मानिसको व्यवहार किन यस्तो भयो के होला सार ? २. दिनदहाडै हुन्छ बलात्कार कानुन फितलो भएरै न्यायमा भैरहेछ हार। ३. लागोस् तिनलाई ठेस चेली बलत्कारीलाई यहाँ नदिऊन् कसैले अडेस।
अर्जुन प्रसाद चौलागाई, रामेछापः-सुनापति-१, हालः-अमेरिका,बोस्टन। … १, सकिन्छ आफैँ गर नत्र भने यहाँ कसैको भर नपर । २, भ्रष्टाचारले खाएको देश गरिबको भने सधैँ पाइलैपिच्छे हुन्छ ठेस । ३, गुहार कसैको नमाग मेहनत आफैँ गर्नू तयारी गर्नतिर लाग ।
ललिता सिन्धुली … १. धितो राखेर घरबारी विदेश जान्छन् जन देशमा नभएर रोजगारी । २. गर्दैनन् वास्ता सरकार यही छ विडम्बना खेदपूर्ण आउँछ समाचार । ३. हत्या हिंसा बलात्कार कहालीलाग्दो मात्र घटना, कहिले होला सुधार ?
पृथक प्रकृति, झापा … १, फरक छ बाटो नभुल्नु कसैले एउटै मरेर जाने माटो । २, रूप, उमेर रहुन्जेल संसार छ स्वार्थी माया जीवन छउन्जेल । ३, गहन कुरा देख्नू नौ अक्षरमा अटाएर सुन्दर झिल्का लेख्नू ।
विमल खतिवडा माइला, सिलगढी, भारत … १, विखण्डनकारी धेरै भए देश भयो टुक्राटुक्रा उनै शिखरमा गए । २, फैलायो विदेशीले जाल देशमा घायल जनता देश जोगाउने सवाल । ३, एमसीसी खारेज गरौँ सङ्घीयता पनि अब आन्दोलनमा सबै झरौँ ।
सुरेशकुमार पाण्डे, दाङ घोराही १८ … १, बलात्कारको अन्त्य कहिले जति सभ्यता चुलियो सुनिन्छ यत्रतत्र जहिले । २, कानुन भए मानून् भन्छन् किन सबैले उही दैव जानून् । ३, न्याय मर्नु हुँदैन किन ती अपराधीलाई मानवताले पटक्कै छुँदैन ?
त्रिलाेचन भण्डारी, मेचीनगर, झापा … १, उकाली गर्दै ओराली शितल प्रेमको छहारीमा मिलेर बसे सम्हाली ! २, सेवा सत्कार धर्ममा पसिनाको मूल्य अनुपम मिठो फल कर्ममा ! ३, सत्य मार्गमा जानु हिमाल पहाड तराई काम गरी खानु !
आर्त अकुलीन … १ हुँदैन मनको धोको मानिसको कहिले पूरा घमण्डको बोकेर पोको ! २ बुबाआमा सबै छोडेर गयो एउटै छोरो गलत बाटो रोजेर ! ३ अन्त्य भएन कहिले धेरै स्वतन्त्रता भएर बलात्कार हुन्छ जहिले !
कला ढकाल झापा … १, आऊ बस पियारी यताउति नजर देऊ बन सधैँ होसियारी । २, वैरी आँखा लाउलान् मौका खास पहिल्याई साँझपख फेरि धाउलान् ! ३, तिम्रो मेरो नाममा शङ्का गरी कलङ्क लाउलान् पोल बिनाकाममा !
विवश पारदर्शी, झापा … १, समय त्यस्तै बन्यो सोझा मारमा परे दोषीलाई राम्रो भन्यो। २, समाजसेवीको थपियो नाम जसले माखो मार्दैन, उसलाई मिठोमिठो माम । ३, फैलियो दुष्टको जाल देश सके भ्रष्टाचारले जनताको बन्दैछ बेहाल
शंकर कार्की, मकवानपुर … १, गुरु अपराधी भएपछि कसैको केही लाग्दैन स्कुल क्रीडास्थल बनेपछि । २, बाआमाले विश्वासले पठाउॅंछन् आफ्नै गुरुका कुदृष्टि अङ्गाङ्गीको तृप्तिमा लगाउँछन् । ३, युद्धताका छानीछानी मारे भुले सत्तामा पुगेपछि अधिकार ओझेलमा पारे ।
चुडामणी देबकोटा, चनपा १३ काठमाण्डौ … १, आस्था विश्वास भर तिमी हौ मेरो एउटा सुन्दर घर। २, तिमी जीवन मेरो राखेँ यो दिलभित्र बनाई प्रेमको घेरो। ३, आऊ माया गासौँ बाडौँ मनको खुसी दिल खोलेर हासौँ ।
नवशिला, नवदेव मार्ग, लालभित्ती,मोरङ। … १/ अनुहार फरक भए रगत एउटै भएको भेषभूषामा टिकी रहे ! २/ ज्यादतीले देश गढ्यो कानुन मरेको भनेर हत्या बलात्कार बढ्यो ! ३// खुसी हुन्छन् बालबालिका लाउन पाउँदा राम्रो कानुन बनाऊ पालिका !
अम्बिका अधिकारी, झापा बिर्तामोड … १. दरिलो मन बनाऊ मरेर लानु छैन मद्दत गर्ने जनाऊ । २. समृद्धि जब आउला सद्भाव हामी फैलाई राष्ट्रको गीत गाउँला । ३. राष्ट्रको महिमा पढौँ सबैको उन्नतिका लागि राष्ट्रको हितमा बढौँ ।
प्रेम थापा “मन”, बागलुङ … १) के हुँदैछ यहाँ ? निर्दोषको हत्या गर्यो न्याय लुकायो जहाँ । २ मारेर अबोध बालिका रुँदै आमा भन्छिन् न्याय देऊ कालिका । ३ पुरुषको निहुरियो शिर चितवनको बलात्कार घटनाले हत्यारालाई रोपौँ झिर ।
रबि पौडेल, दक्षिण भारत पाण्डेचरि । … १ नेतृत्वले कर्तव्य चिनेन बरालिए सबै यताउता अगुवा सुमार्ग हिँडेन। २ माताले ममता नचिन्दा बरालिएछन् पिता पनि गुरु सुमार्ग नहिन्दा । ३ चुँडेर फूल गमलाको कुल्चेर हिॅंड्छ पापी बुझ्दैन दर्द अबलाको ।
शम्भु गजुरेल, सिन्धुली … १. कुरा बुझ्नुस् साथी धेरै बकबके नबन्नुस् नजानुस् चाँडै माथि । २. अमृत ल्यायो पहिले आशाको बिगुल बजायो आफैँले खायो अहिले । ३. भकारो सोहोरेका हातले लगनशील हुँदै जाँदा संसार देखायो पातले ।
नन्दलाल आचार्य, बेलका, उदयपुर । … १) मूकदर्शक हाम्रो सरकार फाँसी छैन कुकर्मीलाई मानवताको हार गुहार । २) घर, विद्यालय, वन सुरक्षित छन् कहाँ ? हाम्रो चेली भन। ३) चेलीको गयो प्राण न्याय मर्न नदिनुस् सरकारको जाओस् ध्यान ।
रुना कर्माचार्य दाहाल, चितवन … १. बिहानपख आँगनमा शीत कोसिस गर्नुपर्छ सधैँ हुन्छ सफलताको जित । २. मनमा ठुलो पिर मैले त यहाँ झुकाएन कतै शिर । ३. सुन्दर गुलाफको बोट बाहिर हाँसो हुँदा मनभित्र छ चोट ।
श्रीकृष्ण धामी, सुदूरपश्चिम – बझाङ … १, राम्रा छोरी जन्माएर बलात्कारै हुने भयो, लान्न कोही अन्माएर। २, समाजमा भयो अति, छोरीचेली नै लुटिरहे बिर्सिएर आफ्नो खति। ३, कानुनको विश्वास टुट्यो बलात्कारी सेतो सधैँ हेर्दाहेर्दै फुत्त छुट्यो।
मनोहरी पौडेल, गैडाकोट १ … १. मायाममताको न्यानो थलो सधैँ उसको लागि बाआमाले सोच्छन् भलो। २. हली बनाई जोतिरहँदा जिन्दगी नै होइन कठिन भयो घोटिरहॅंदा। ३. आँसुले याद धुन्छु, फाटेर च्यातिॅंदै जान्छ, उसकै बिलौना बुन्छु।
टिकाराम पुन पुकार, छत्रेश्वरी गाउँपालिका – २, सल्यान … १, के भनी बोलाऔॅं हौँ आफैँ गएकी भो माया नगांँसौँ !
मनोज गजमेर डान्सर … १, गर्दा ठुला कुरा विश्वास गर्दैन्न कसैले, नभए वचन पूरा ! २, महत्त्वपूर्ण हुन्छ पात रङ्गमा होइन रसमा, बन्छ मानिसको जात । ३, रहेछु म भाग्यमानी आवश्यकता परे सम्झिन्छौ, भन्छौ मेरी सानी ।
सीमा कार्की समर्पण … १, छोरीलाई समय देऊ सक्छन् गर्न सबै देशको नाम लेऊ। २, सबैलाई आफ्नो भन तब हुनेछ उन्नति छोरीलाई पनि गन। ३, आँट भरेर गर्दैछन् सबैको अघि छोरीहरू देश चिनाउन सर्दैछन् ।
नीमा छिरिङ भोटिया, जलढका कालेबुङ, भारत … १, खेल्छन् बसेर खेल सत्तामा पुगेका मिली मात्र गर्छन् जालझेल । २, मनमा डरको भारी बोकी हिँड्छौ सधैँ सुरक्षित छैन नारी । ३, भइरहेछ यस्तै बारम्बार कहिले अन्त्य हुने हत्या हिंसा बलात्कार ।।
अनिता भण्डारी ताप्लेजुङ … १. दाताको चाल जान्दैन एमसीसीको अन्तर्य देख्यौ नेपाली कानुन मान्दैन । २. कटाउनै पर्यो सिमाना देशभक्त फलाक्ने काजी अन्धभक्त रहेछ दिवाना ।
कृष्णकुमार वैद्य, बनेपा ९, काभ्रे … १, नाम भने लेखराज पढ्न लेख्न नआउने यस्तो हाम्रो समाज ।
मंगला उपाध्याय … १, देश चिनाउने खेल, सम्मान सुविधा दिॅंदैनन् खेलाडी पठाउॅंछन् जेल । २, राजनैतिक सुझबुझ अकल्याण अवसर नपाएर नेपाली सबै विदेश पलायन ! ३, रक्षकमा भक्षक आवृति, भगवान्भित्र रूप राक्षसको चिन्नै नसक्ने आकृति !
दीपा समभाव, काठमाडौ … १. पहिला जिउँन सिक जुधेर समय सॅंगसॅंगै अवस्था हुन्छ ठिक। २. मनको पिर रुक्छ अरूको भर परेपछि आँसु सबै सुक्छ । ३. पूजापाठ जहिले गर्नु मन शान्ति हुन्छ आफू तल नझर्नु ।
धनुष न्यौपाने, जुम्ला … १/ उपदेश पाइन्छ गीतामा घमण्ड, ईर्ष्या बित्थाको देह सकिन्छ चितामा । २/ बन्धकमा मेरो स्वाभिमान बेखबर भयो जिन्दगी सहँदै हरदम बदनाम । ३/ फलाक्छ बेस्सरी अङ्ग्रेजी सन्तान उनी गोर्खाको बुझ्दैन मातृभाषा नेपाली ।
राजेन्द्र प्रधान ‘पासा’, दार्जिलिङ । … १, देखिएन सुनाखरी फुलेको दुई हृदय घोलेर अनिदो मुहार धोएको ।
हरिगोपाल प्रधान, काभ्रे पलाञ्चोक बनेपा – १४, साँगा … १, आनन्द छ रातमा रोली गीत सुनाउँदै दुई छोरीहरू साथमा । २, हातहरू देब्रे दाहिने नयनभरि छन् सधैँ नूमा,लाहागंमा चाहिने । ३, छोरीको भविष्य बनाउँदै इन्दिरा, प्रतिभा, द्रौपदी देशको इतिहास जनाउँदै।
मोती सुब्बा, दार्जिलिङ,निमकी डाँडा। … १// विदेशीको छ चलखेल कोही विक्षिप्त नबनी हामीमा हुनुपर्छ मेल । २// सुन्दर फूलको डाली भेदभाव गर्नु हुन्न उनै फूलका माली । ३// गरूँ उन्मुलन विभेदको हामी सबै मिलेर राखौँ कायम सद्भावको ।
बेदु न्यौपाने … १. आकाशबाट उल्का झर्यो हुनुपर्यो सचेत बेलैमा बालजिन्दगी खतरामा पर्यो । २. प्रमोहित सुन्दर बाग बनाउन देश आफ्नो अब उठ जाग । ३. मनभित्र हुन्छ जलन विकृति विसङ्गति मौलायो हटाऔॅं भेद्भावको चलन ।
डम्बर थामी ‘अनुपम’, कालिन्चोक गा. पा. -६, दोलखा … १, कथा दोहोरीयो हेर केहि बर्ष पहिलेको गयो कोपिला खेर । २, छैन देशमा सुशासन जनताको छोराछोरी मरिसके गर्छन् नेता भाषण ।
बुद्धिमान दनुवार ‘सुरुङ्गेली कान्छो’, कनकाई – ४, झापा … १, ज्ञान लिन गएको छात्रबासमा बस्दा बस्दै बालिकाको हत्या भएको । २, देशको खेलाडी हाम्रो नियम पालना गरे सबैले भन्छ राम्रो । ३, दुनियाँको हुने हेला अशक्त बुढो शरीर जीर्ण भएको बेला।
राज कुमार राजभण्डारी खोटाङ्गे, मध्यपुर ठिमी संगम काेलाेनी राधे राधे भक्तपुर । … क) घर घरमा सिंहदरबार निमुखाको त हकमाथि तुर्लुङ्ग छ तरवार l ख) न्यायको भएन टुङ्गो पीडित परे चेपुवामा सरकार बन्दा ढुङ्गो l ग) सुन्दैनन् मधुर बोली नाराबाजी गरे भने चलाइहाल्छन् यहाँ गोली l
बाबुराम गौतम, गुल्मी … (१) देखिन्छ मानवताको पुजारी वर्तमानले अॅंगालेको अवस्था समयको परिबन्धले लतारी। (२) सुनमा सुगन्ध पाइन्न आफैँ होइन चम्किलो गहना नबनाई लाइन्न । (३) झरिलो मन ओइलिन्न चिरहरित बनेर रम्दछ अस्वीकृत सिउँदो रङ्गिन्न ।
दिल ठकुरी (दार्जिलिङ ) … १, मानसम्मान या अपमान कुन रोज्यौ साथी ? फेरि किन बदनाम ? २, विकृत संस्कार अपनायौ अपनत्व पनि भुलेर संस्कृति पनि दफनायौ। ३, आदर्शको कुरो गर्छौ नैतिकता पर सारेर सम्मानको अहम्ता भर्छौ ।
पेम्वा यल्मो,दार्जिलिङ, भारत … १. वेद कुरान पढे बुझेनन् सार कसैले राम रहिम लडे। २. कानुन किन मानून् सजाय हुँदैन बलात्कारीलाई अब जनताले जानून् । ३. कोमल कली तोडेर नफेँक सडकको नालीमा बिन्ती हात जोडेर।
बिके मुखिया, दार्जिलिङ भारत। … १. झिल्का कविताको भोक जागेको छ मनमा अझै लेख्ने झोक। २ सुन्दरताको महिमा गाउँछु स्वच्छ मन लिएर आफैँमा प्रसन्नता पाउँछु।
विनोद खाती, मिरिक, दार्जिलिङ। … १ खेलाडी बन्यो मानव खेलाउॅंछ अदृश्य ईश्वरले आफ्नै बन्छन् दानव। २ हरायो विश्वास आज झस्किन्छ मन सबैको स्वार्थले हाल्यो गाज। ३ नेपाल चिनाउने थिए प्रतिष्पर्धामा खेल खेली खेलाडीलाई महत्व दिए।
सुस्मिता अधिकारी, काठमाडौँ … १. छैन मलाई गुनासो तिमिले पराई ठाने रोकिन्न मेरो हाँसो । २. रातमा उज्यालो दिएर आधा शरीर ढाकिए दियालोझैँ दीप बनेर । ३. दुख कष्ट सहेर बित्दैछ जीवन यो आफ्नै कहानी कहेर।
अनुग्रह राना मगर ‘पुष्प’, पाँचखपन नपा – ६ संखुवासभा … १, मानसिकता साँघुरिएर फोहोरी प्रतिदिनको घटनाले विक्षिप्त सुरक्षित छैनन् छोरी। २, शब्द तिखारी हानून् मौन किन बन्ने ? सबैले नियम मानून् । ३, अभिभावक बस्छन् रुँदै कहिलेसम्म ए ! सरकार निमोठिने कोपिला हुँदै ?
संगीता खरेल, चन्द्रागिरि -८, काठमाडौं … १, छोरी चेलीको बलात्कार अस्तित्व जोगाउने कसरी हुँदैछ घटना बारबार। २, बिग्रॅंदो अवस्था देशको जागौँ उठौँ सुधार्न कारण खोजी यसको।
बाल कृष्ण श्रेष्ठ, सोलुदुधकुण्ड नगरपालिका – २, सोलुखुम्बु … १, आँगनमा खेल्नै नपाई दुइखुट्टे बाघले मारे गुलियो ख्वाई, फकाई । २, चुलोचौकामा व्यस्त आमा ताकेर बसे वनबिरालो उघार्न हतारिए जामा। ३, आँखामा आँसु सुक्दा न्याय पाएन न्यायालयमा झुक्नुसम्म यहाँ झुक्दा ।
राजेश्वरी राजोपाध्याय, ललितपुर … १, राम्रो राखौँ भावना मनमा विश्वास लिए पूर्ण हुन्छ मनोकामना । २, वसन्तमा पालुवा पात सुखमा प्रभु नसम्झे हुन् सक्दछ मात । ३, विश्वासीले गर्ने घात दुःख दिन अँध्यारो हुन् सक्दछ रात ।
कार्की डिबी माकुम, सुनवल -४, नवलपरासी … १, राम्री अनि गोरी सुरक्षित नहुने भए नेपाल आमाकी छोरी। २, आँसुले आँखा धोइ सतीले सरापेकाे देश पीडितलाई न्याय खोइ?
कोपिला अधिकारी … १, किन भए कंस ? द्वापरका कृष्ण ठान्नेहरू मच्चाए सधैँ विध्वंस । २, भ्रष्टाचारीलाई देव मान्ने रटाइ सुशासन समृद्धिका स्वाभिमानलाई लात हान्ने । ३, भयो लाजमर्दो दोहोरी कानुन बनाउने थलोमा खेल्छौ खेल फोहोरी ।
साताका उत्कृष्ट झिल्का कविताको छैठौँ शृङ्खला सम्पन्न भएको छ । झिल्का साहित्य समाज नेपालको आयोजनामा उक्त शृङ्खला सञ्चालन गरिएको हो । यो शृङ्खला हरेक हप्ता सञ्चालन गरिने यसका परिकल्पनाकार एवम् प्रवर्तक वसन्त अनुभवले बताउनुभयो । झिल्का कविताको उन्नयन र प्रवर्द्धन गर्ने हेतुले यस शृङ्खलाको सुरुवात गरिएको उहाँले बताउनुभयो ।
यस शृङ्खलाका लागि हरेक हप्ताको आइतवारदेखि शनिवार अपरान्हसम्म झिल्का कविता फेसबुक समूहको भित्तोमा प्रेषित गरिएका झिल्का कविताहरू मध्ये उत्कृष्ट तीन जना झिल्काकारहरूका ३/३ झिल्काहरू छ्नोट गर्ने गरेको शृङ्खला संयोजक/झिल्का कविता अभियन्ता धनुष न्यौपानेले बताउनुभयो ।
साताका उत्कृष्ट झिल्का कविता शृङ्खला- ६ का लागि झिल्काकार त्रय अनिता भण्डारी, शम्भु गजुरेल र रुना कर्माचार्य दाहालका उत्कृष्ट झिल्का कविताहरू छनोटमा परेको संयोजक न्यौपानेले बताउनुभयो ।
साताका उत्कृष्ट झिल्काहरू
[१] १. भित्र्याए हेर विदेशीनीति लोप हुँदै गयो हाम्रो संस्कार थिति ! २. गर्छन् कुर्सीको खेल शान्ति भएन देशमा राजनीतिमा भयो झेल ! ३. जनतामा अशान्ति छायो हाम्रोमा यस्तै हुने कस्तो लोकतन्त्र आयो । ✍️ अनिता भण्डारी ताप्लेजुङ ~~<•>~~
[२] १. भेदभाव आफूले गर्दा बदनामी भयाे धर्मकाे हटाओैँ छुतकाे पर्दा । २. भन्दछ धर्म हाम्राे प्राणी सबै बराबर कर्म हुनुपर्छ राम्रो । ३. छुवाछूत गर्न छाड धर्म छ निर्दाेषी नगर है खेलवाड । ✍️ शम्भु गजुरेल ~~<•>~~
[३] १. आकाशमा ताराहरूको ताँती कति सुन्दर देखिने जब हुन्छ राति । २. सक्दिनँ आकाश छुन धर्तीमा बसेर हेर्छु टहटह लागेको जून । ३. टोलाउँछु हेरी आकाश जब आफैँमा हराई झस्काउँछ चिसो बतास । ✍️ रुना कर्माचार्य दाहाल चितवन ~~<•>~~
झिल्का लेखन अभियानको तेस्रो शृङ्खला (शून्य भेदभाव दिवस विशेष) गत फागुन १८ गते सम्पन्न भएको छ । झिल्का साहित्य समाज नेपालले उक्त कार्यक्रमको आयोजना गरेको थियोे ।
झिल्का कविता लेखन अभियानको यस शृङ्खलामा विगतका शृङ्खलामाझैँ सहभागी सर्जकहरूको निकै उत्साहप्रद सहभागीता रहेकोे थियो । जसमा नेपाल, भारत, भुटान लगायत विश्वका विभिन्न देशमा छरिएर रहनुभएका नेपाली भाषा, साहित्यलाई निरन्तर माया गर्नुहुने ६२ जना झिल्काकारहरूको सहभागीता रहेकोे थियोे ।
झिल्का कविताको उन्नयन, विकास र प्रवर्द्धन गर्नका लागि समाजले विभिन्न क्रियाकलापहरू सञ्चालन गर्दै आएको छ । त्यसमध्ये झिल्का लेखन अभियान पनि एक भएको र नेपाली समुदायका चाडपर्व, उत्सव, आदि जस्ता विशेष अवसरहरू पारेर निरन्तर सञ्चालन गरिने यसका परिकल्पनाकार/प्रशिक्षक वसन्त अनुभवले बताउनुभयो ।
यस अभियानको तेस्रो शृङ्खलाको सहजीकरण प्रशिक्षक वसन्त अनुभवले गर्नुभएको थियो ।
झिल्का कविता, नेपाली माटोमा उम्रिएको एक नवीनतम, लघुतम, प्रयोगवादी काव्य विधा हो । जसमा विम्ब, प्रतीक, अलङ्कारको प्रयोग गर्दै चोटिलो पाराले तीन हरफमा लेख्ने गरिन्छ । जसको पहिलो हरफले विषयवस्तुको उठान, दोस्रो हरफले विषयवस्तुको बिस्तार र तेस्रो अर्थात् अन्तिम हरफले भावलाई उत्कर्षमा पुर्याई समापन गर्ने गर्दछ । यसका प्रत्येक हरफमा तीन/तीन शब्दहरू हुने गर्दछन् । जम्माजम्मी नौ वटा शब्दमा एउटा झिल्का कविता पूरा हुने भएकोले यसलाई नौ शब्दको कविता पनि भन्ने गरिन्छ ।
झिल्का कविताका तीन हरफ मध्ये पहिलो र तेस्रो हरफमा अन्त्यानुप्रास हुनुपर्ने विधान छ भने दोस्रो हरफ स्वतन्त्र हुने गर्दछ ।
सहभागी झिल्काकारहरूका उत्कृष्ट झिल्का
~~~~<•>~~~~ १) कुसंस्कारमा जनाई खेद अन्त्य गरौँ हरप्रकारको जातीय, लिङ्गीय विभेद ! ✍️ वसन्त अनुभव घोराही, दाङ ~~~~<•>~~~~ २) जातियताकाे खाडल पुर्नुपर्छ हटाउन अपमान छाेइछिटाे अझै समय कुर्नुपर्छ । ✍️ रबि पाैडेल दक्षिण भारत पाण्डेचरि । ~~~~<•>~~~~ ३) मानव मानवमा विभेद कसरी ल्यायाे मान्छेले यही अत्यन्त खेद । ✍️ शम्भु गजुरेल ~~~~<•>~~~~ ४) निरीहमा नहान्नु छेद समान रगत मासुमा नगर्नु पटक्कै विभेद । ✍️ कृष्णकुमार वैद्य बनेपा ९, काभ्रे ~~~~<•>~~~~ ५) खुसीले गरेपछि काम चारैतिर गाउँ सहरमा परिचित हुन्छ नाम ! ✍️ आर्त अकुलीन ~~~~<•>~~~~ ६) विभेदप्रति भरौँ खेद टुप्पोबाट सकिन्न कहिल्यै पहिल्याऔँ यसको फेद ! ✍️ त्रिलोचन भण्डारी ~~~~<•>~~~~ ७) भावनामा गरेर घात मान्छे मान्छेमा मान्छेले छुट्याइदियो नि जात ! ✍️ बि.कुलुङ दार्जिलिङ, रंगबुल ~~~~<•>~~~~ ८) कुसंस्कारको अन्त्य गरौँ शुन्यतामा झार्दै विभेद मिलेर खाडल भरौँ ! ✍️ टिकाराम पुन पुकार छत्रेश्वरी गाउँपालिका २ सल्यान ~~~~<•>~~~~ ९) मास्नुपर्छ पुरातनवादी सोच समाज रुपान्तरण हुने मिलिजुली गरौँ खोज ! ✍️ पृथक प्रकृति ,झापा ~~~~<•>~~~~ १०) लैङ्गीक हिंसाका झिल्का लेखेर सामाजिक विकृतिहरू घर समाजबाटै मिल्का ! ✍️भवानी पाेखरेल( बाबू विराज) बाणगङ्गा १ चार नम्बर कपिलवस्तु ~~~~<•>~~~~ ११) विरोध गरौँ खुलेर जातीय ,लिङ्गीय हिंसा नगरौँ कसैले भुलेर ! ✍️ रुना कर्माचार्य दाहाल, चितवन ~~~~<•>~~~~ १२) विभेद भएर छुटिए चोखो माया गर्नेहरू हेर आज लुटिए ! ✍️ कला ढकाल, झापा ~~~~<•>~~~~ १३) मनमा दुषितपन नहालौँ जातीय लिङ्गीय विभेदको विरुद्ध पाइलाहरू चालौँ ! ✍️ मोती सुब्बा दार्जिलिङ भारत ~~~~<•>~~~~ १४) संस्कार भयो विस्मृति बिग्रँदै गयो परम्परा सखाप भयो संस्कृति ! ✍️ सोमनाथ लुइटेल “रवि पाल्पाली” ~~~~<•>~~~~ १५) लेकमा कुहिराे थियाे हटाऔँ निस्तब्ध अँध्याराे बालेर मनकाे दियाे ! ✍️श्रीबहादुर केसी शैलुङ्गे, भक्तपुर ~~~~<•>~~~~ १६) गरौँ संरक्षण मानवको हातमा हात मिलाएर फालौँ व्यवहार दानवको ! ✍️ अनुग्रह राना मगर ‘पुष्प’ पाँचखपन नपा – ६ संखुवासभा । ~~~~<•>~~~~ १७) कसले गर्यो घात मान्छे केवल दुई महिला पुरूष जात ! ✍️ शंकर कार्की, मकवानपुर । ~~~~<•>~~~~ १८) मान्छे मान्छेको बीच हरप्रकारको भेदभाव हो अत्यन्त सूक्ष्म नीच ! ✍️ अर्जुन प्रसाद चौलागाई रामेछापः-सुनापति-१ हालः-अमेरिका,बोस्टन। ~~~~<•>~~~~ १९) भेदरहित मानवीय स्राव हराएर कहिल्यै नजाओस् पूर्वीय संस्कृतिको प्रभाव । ✍️ अनन्त अर्याल ~~~~<•>~~~~ २०) नाम मात्रको कानुन बढ्दैछ सामाजिक विसङ्गति समयमै सबैले जानून् ! ✍️ लक्ष्मी काफ्ले, पोखरा ~~~~<•>~~~~ २१) अधिकार कसैको मार्नुहुँदैन समानता खोज्दैछ प्रकृतिले कदापि विभेदमा पार्नुहुँदैन ! ✍️ ऋजु दिल्पाली ईटहरी १ सुनसरी । ~~~~<•>~~~~ २२) भेदभावले बनाउँछ छेद भाषणमा सिमित समानता व्यवहारमा अझै विभेद ! ✍️ दीपा समभाव काठमाडौँ ~~~~<•>~~~~ २३) साझा फूलबारी हाम्रो विभेदको अन्त्य गर्दा सबैलाई हुन्छ राम्रो ! ✍️ राज कुमार राजभण्डारी खाेटाङ्गे मध्यपुर ठिमी ५ संगम काेलाेनी राधेराधे भक्तपुर । ~~~~<•>~~~~ २४) कुसंस्कारी मानिस धेर भेदभावको अन्त्य गर्दै चेतना जगाएर हेर ! ✍️ भगवती दवाडी ,झापा ~~~~<•>~~~~ २५) जहाँ हुन्छ अभाव त्यहाँ देखिँदोरहेछ ओहो पीडापूर्ण असह्य भेदभाव ! ✍️ रचना ‘प्रतीक्षा’ इमाडोल, ललितपुर । ~~~~<•>~~~~ २६) भेदभावको सङ्कीर्ण जालो हटाई अब समाजबाट बालौँ दीपक उज्यालो ! ✍️ बाल कृष्ण श्रेष्ठ सोलुदुधकुण्ड नगरपालिका २, सोलुखुम्बु ~~~~<•>~~~~ २७) यात्रा नटुङ्गियोस् कहिले निरन्तर जीवनका पाइलाहरू बढिरहेछन् एकनास अहिले ! ✍️ दिल ठकुरी (टिस्टा भेल्ली) ~~~~<•>~~~~ २८) कुसंस्कार त्यागाैँ जनमा नगराैँ विभेद कुनै सङ्गालौँ सदाशयता मनमा ! ✍️ हरिगाेपाल प्रधान काभ्रे पलाञ्चाेक बनेपा १४ साँगा । ~~~~<•>~~~~ २९) पुँजीपतिले गरिबलाई लादेको विश्वमा जातभातको संस्कार शक्तिशालीले शत्रुता साधेको ! ✍️ चुडामणी देबकोटा चनपा १३ काठमाण्डौ ~~~~<•>~~~~ ३०) कहिले जीवन हाँसो एकै किसिमको हुँदैन कहिले रहेछ नासो ! ✍️ प्रेम थापा “मन”बागलुङ ~~~~<•>~~~~ ३१) मुल शास्त्र वेद संस्कृतमा बुझ्न गाह्राे यसमा छैन विभेद ! ✍️ प्रद्युम्न चालिसे भक्तपुर कटुञ्जे । ~~~~<•>~~~~ ३२) आफ्नो सम्झिएँ जसलाई पीडाको पोको दियो गरेर भेदभाव मलाई ! ✍️ दुर्गा आचार्य मोरङ ~~~~<•>~~~~ ३३) भोक हुँदा चल्छ काँचो, पाकेको सबै विभेद सजिलै गल्छ ! ✍️नन्दलाल आचार्य सिर्जनाकुटी, सिरहा ~~~~<•>~~~~ ३४) चेतनाको आगो बालेर समानताको विगुल फुकौँ जातीयताको जरो फालेर ! ✍️ संगीता खरेल चन्द्रागिरी ८ काठमाडौँ ३५) जीवन सुखदुःखको सङ्गम मनपरेको मात्र तिमी गरौँ सुटुक्क घरजम ! ✍️ कबिताहरी सुन्दर हरैंचा नगरपालिका १ मोरङ ३६) विभेदमा हुँदैन मेल मौलिक सद्भाव भड्काई पश्चिमी खेल्दैछ खेल ! ✍️ अम्बिका अधिकारी झापा बिर्तामोड ~~~~<•>~~~~ ३७) विकराल छ छेद हटाउनु छ चुनौती जातीय, लिङ्गीय विभेद ! ✍️ बाबुराम गौतम, गुल्मी ~~~~<•>~~~~ ३८) जातीय विभेद हटाऊँ नेपाल साझा फूलबारी सबै नेपाली अटाऊँ ! ✍️ बुद्धिमान दनुवार ( सुरुङ्गेली कान्छो ) कनकाई ४ झापा ~~~~<•>~~~~ ३९) जातीय विभेद नगरौँ सबैले मानवधर्म अपनाऊँ अनाहकमा कोही नमरौँ ! ✍️ सुरेशकुमार पाण्डे दाङ घोराही १८ ~~~~<•>~~~~ ४०) छाडेर जातको कुरा अङ्गालेर जगलाई गरौँ बुद्धको सपना पूरा ! ✍️ अनमोल राई ~~~~<•>~~~~ ४१) कुरीतिलाई जरैदेखि फालेर ज्ञान भरौँ सबैमा चेतनाको दियो बालेर ! ✍️ सरिता सेढाई, धादिङ ~~~~<•>~~~~ ४२) अन्धविश्वासको यो जालो हटाऊँ हामीहरू मिलेर पारौँ संसार उज्यालो ! ✍️ अनिता भण्डारी, ताप्लेजुङ ~~~~<•>~~~~ ४३) मरिजाने यो चोलामा भेदभाव फस्टायो किन ? फ्याकौँ प्रभु झोलामा ! ✍️ कार्की डिबी माकुम सुनवल-४, नवलपरासी ~~~~<•>~~~~ ४४) हेर जातिधर्मका नाउँमा चलिरहेकै छ विभेद अझै सहर गाउँमा ! ✍️ बाबुराम पाण्डे, अर्घाखाँची ~~~~<•>~~~~ ४५) जिन्दगीमा पैसाको अभाव अशिक्षितबाट हुँदैछ झनै गाउँसमाजमा हेर भेदभाव ! ✍️ श्रीकृष्ण धामी, सुदूरपश्चिम – बझाङ ~~~~<•>~~~~ ४६) जातजातिमा हुँदा भेद असमानता हुन्छ दुनियाँमा गर्छन् मानिसले खेद ! ✍️ सीमा कार्की “समर्पण “ ~~~~<•>~~~~ ४७) सरकारलाई दिउँ दबाब सुन्दर देशमा हाम्रो हटोस् उचनीचको भाव ! ✍️ डम्बर थामी ‘अनुपम’ कालिन्चोक गा. पा. -६, दोलखा । ~~~~<•>~~~~ ४८) सभ्य मानव जागौँ भेदभाव गर्नुहुन्न है रूढिवाद अब त्यागौँ ! ✍️ बिके मुखिया दार्जिलिङ भारत । ४९) देश साझा फूलबारी भेदभाव निमिट्यान्न पार्ने तपाईँ हाम्रै जिम्मेवारी ! ✍️ शान्ता पौडेल भट्टराई टङ्कीसिनवारी, मोरङ ~~~~<•>~~~~ ५०) पुस्तौँदेखिका कैयौँ विभेदन बन्दै प्रतिदिन चुनौती कसरी शून्यमा छेदन ? ✍️ नेत्र घिमिरे सूर्यविनायक, भक्तपुर ~~~~<•>~~~~ ५१) संस्कारको बाटो धाऊँ भेदभाव गर्ने सबैलाई अब तह लगाऊँ ! ✍️ मन्जु बोहरा सुदुरपश्चिम बझाङ ~~~~<•>~~~~ ५२) एउटै रातो रगत भेदभाव किन गर्छौ छुट्याई जात फगत ! ✍️ शोभा आचार्य गौतम काठमाडौँ ~~~~<•>~~~~ ५३) सबैको रातो रगत भित्री संरचना उस्तै सर्वत्र मानव जगत ! ✍️ बेदु न्यौपाने ~~~~<•>~~~~ ५४) बढाउँछ दुस्मनी मतभेद उपदेश संस्कार विनाको अपनाउनु किन लिङ्गभेद ! ✍️ पेम्वा यल्मो, दार्जीलिङ,भारत ~~~~<•>~~~~ ५५) कसले बनायाे जातपात अहिले बन्दै आइदियाे मान्छेमा पार्दै आघात ! ✍️ केसर बाेहरा ” सङ्घर्ष “ सुदूरपश्चिम ” अछाम ” हाल ” भारतबाट ” । ~~~~<•>~~~~ ५६) उन्नत मानव बनोस् साँच्चिकै विभेदरहित उत्कृष्ट आहा ! समाज भनोस् ! ✍️ होम प्रसाद नेउपाने धरान,सुनसरी। ~~~~<•>~~~~ ५७) सबैकाे इच्छा तुराैँ रूढिवादी संस्कार गाेडी विभेदकाे खाडल पुराैँ ! ✍️ काेपिला अधिकारी गाेरखा ,सिरानचाेक ~~~~<•>~~~~ ५८) समानताको नारा लाउँदै भेदभावको खेती गर्छन् तोड्दै जाऔँ जगाउँदै ! ✍️ मनोहरी पौडेल गैडाकोट १ नवलपरासी पूर्व ~~~~<•>~~~~ ५९) घरबाटै सुरुवात गरौँ बिगुल फुकौँ विभेदका सुसंस्कारको बिउ छरौँ ! ✍️ राजेश्वरी राजोपाध्याय ~~~~<•>~~~~ ६०) छोरा जन्मे पुरस्कार दिन्छन् खुसी भई छोरी जन्मे तिरस्कार ✍️ शशीश्री आचार्य बौद्ध कुमारीगाल काठमाडौँ ~~~~<•>~~~~ ६१) सरकारबाटै लैङ्गिक विभेद समानता खाली किताबमा व्यवहारमा जताततै छेद ! ✍️मङ्गला उपाध्याय ~~~~<•>~~~~ ६२) मान्छे मान्छेमा अपघात किन यस्तो भइदियाे जताततै उचनिच जातपात ! ✍️ सहयात्री शाेभा अर्याल रुपन्देही ~~~~<•>~~~~ —-<••: जय झिल्का ! जय साहित्य :••>—-
साप्ताहिक झिल्का लेखन अभ्यासको छैठौँ शृङ्खला आइतवार अपरान्ह सम्पन्न भएको छ । झिल्का साहित्य समाज नेपालको आयोजनामा यो अभ्यास शृङ्खला निरन्तर हरेक हप्ता सञ्चालन हुँदै आएको छ । साप्ताहिक झिल्का कविता लेखन अभ्यासका विगतका शृङ्खलामाझैँ यसपटक पनि सहभागीहरूको निकै उत्साहप्रद सहभागीता रहेकोे थियो । जसमा नेपाल, भारत, भुटान लगायत विश्वका विभिन्न देशमा रहेर नेपाली भाषा, साहित्यलाई निरन्तर माया गर्नुहुने ५८ जना झिल्काकारहरूको सहभागीता रहेकोे थियोे ।
झिल्का कविताको उन्नयन, विकास र प्रवर्द्धन गर्नका लागि समाजले विभिन्न क्रियाकलापहरू सञ्चालन गर्दै आएको छ । त्यसमध्ये साप्ताहिक झिल्का लेखन अभ्यास शृङ्खला पनि एक भएको र साप्ताहिक रूपमा निरन्तर सञ्चालन गरिने यसका परिकल्पनाकार वसन्त अनुभवले बताउनुभयो ।
शृङ्खलाबारे प्रष्ट पार्दै शृङ्खला संयोजक/प्रशिक्षक म्यामराज राईले हरेक हप्ताको शुक्रवार राति १२ बजे अभ्यासको सूचना झिल्का कविता फेसबुक समूहमा राखिने र उक्त सूचनाको कमेन्टमा इच्छुक झिल्काकारज्यूहरूले स्वत:स्फूर्त आफ्ना उत्कृष्ट झिल्काहरू राखेर सहभागीता जनाउन सकिने बताउनुभयो ।
झिल्का कविता, नेपाली माटोमा उम्रिएको एक नवीनतम एवम् लघुतम प्रयोगवादी काव्य विधा हो । जसमा विम्ब, प्रतीक र अलङ्कारको प्रयोग गर्दै चोटिलो पाराले तीन हरफमा लेख्ने गरिन्छ । जसको पहिलो हरफले विषयवस्तुको उठान, दोस्रो हरफले विषयवस्तुको बिस्तार र तेस्रो अर्थात् अन्तिम हरफले भावलाई उत्कर्षमा पुर्याई समापन गर्ने गर्दछ । यसका प्रत्येक हरफमा तीन/तीन शब्दहरू हुने गर्दछन् । जम्माजम्मी नौ वटा शब्दमा एउटा झिल्का कविता पूरा हुने भएकोले यसलाई नौ शब्दको कविता पनि भन्ने गरिन्छ ।
झिल्का कविताका तीन हरफ मध्ये पहिलो र तेस्रो हरफमा अन्त्यानुप्रास हुनुपर्ने विधान छ भने दोस्रो हरफ स्वतन्त्र हुने गर्दछ । अर्थात् दोस्रो हरफको अन्त्यमा पहिलो र तेस्रो हरफको अन्त्यानुप्राससॅंग मिल्ने समध्वनिक अक्षर समेत हुनुहुँदैन ।
सहभागी झिल्काकारहरूका उत्कृष्ट झिल्काहरू- …………………
१, सामाजिक सञ्जालको प्रयोग समाजमा होस् देशमा सदुपयोग या दुरुपयोग ! २, न्यायाधीश सङ्ख्या बढ्यो फैसला यत्रतत्र सर्वत्र मुद्दा पेसी चढ्यो । ३, कता जाँदैछ समाज ! लाजलाई लाजलाग्दो हो देखेर समय आज ।
म्यामराज राई, भोजपुर … १, के हुँदैछ ईश ? अदालत सोसल मिडिया युटुबे प्रधान न्यायाधीश ! २, ढुक्कले पोख्नोस् खिल छँदैछन् बहस गर्नेहरू हाम्रा फेसबुके वकिल ! ३, निष्पक्ष न्यायमा दरार दोषी निर्दोष क्षणभरमै निर्दोष दोषी करार !
वसन्त अनुभव, घोराही उपमहानगरपालिका – १४, दाङ … १, फाटेको जुत्ताको अर्थ पार्टीको रमझम सक्यो मुख लुकाएर अनर्थ । २, हासिल गर्नलाई दायर प्यास मेटाउन पानीको भिजेको लुगाले कायर । ३, चम्किलो अनुहार हेर्दै झिल्काको अनुहार फेरि ढोकासम्म आएर केर्दै ।
अम्बिका अधिकारी, बिर्तामोड, झापा … १, जोगाऔँ धर्म संस्कृति नत्र गुम्नेछ मौलिकता पहिचानको होस् स्मृति । २, नितान्त मानवीय स्वभाव मौकाको फाइदा उठाउनु, हुनाले स्वार्थमा लगाव । ३, नमिलेपछि मन विचार गरिन्न एकसाथ यात्रा हुन्छ आआफ्नो संसार ।
पृथक प्रकृति, झापा … १, स्वास्थ्यमा छैन सुधार महॅंगो उपचार सेवा लगाउँछौ विदेशीको गुहार । २, रोजगार छैन आज भाषण झुट्टा गर्दछन् दलालहरूको भयो राज । ३, छ सिमाना मिचिएको प्रशासन बोल्दैन किन ? वर्षौंदेखि हामी थिचिएको ।
रवि पौडेल, दक्षिण भारत पाण्डेचरि … १, जीवन सङ्घर्षको पथमा हारजित हुन्छ नियतिको परिबन्द ईश्वरको हातमा । २, शिखर टेक्ने रहरमा चाहिन्छ परिश्रम त्याग मिल्नेछ खुसी अधरमा । ३, सेवार्थमा महानता झल्किन्छ भाग्यमा हुनुपर्छ जुरेको जनताको हितमा अल्झिन्छ ।
दिल ठकुरी … १, भन्छु सबैको माज चारैतिर खुसियाली छाइ बनोस् स्वच्छ समाज। २, सबैलाई होस् शान्ति नचाहियोस् न्याय अदालत नचलोस् कसैमा भ्रान्ति। ३, झिल्का कविता लेख्न सबैको प्रयासले गर्दा पाईयो राम्रो देख्न।
अर्जुन प्रसाद चौलागाई, रामेछाप, सुनापति-१, हालः-अमेरिका,बोस्टन। … १, दुई दिन बाँचुन्जेल हो रहेछ जिन्दगी सुख दु:खको खेल । २, मनमा छैन शान्ति दुई दिनको चोला अनुहारमा छाओस् कान्ति । ३, मरी जाने चोला नराख है वैरभाव सुखदु:ख जे होला ।
देव मगर, तिनाउ-१,कचल,पाल्पा … १, अघाए देखेर व्यवस्था जङ्गलराज भयो देश रहेन राम्रो अवस्था । २ जन्मिएपछि त उड्छन् सधैँ बचेरा मानवका खाडीमा कमाउन जान्छन् । ३ आफ्नै देशमा नुन गाँस, बास,लुगा कहिले आउला सगुन ।
सुरेशकुमार पाण्डे, दाङ घोराही १८ … १, छोटेहरूको राज चल्यो मात्र व्यवस्था परिवर्तन प्रतिफलमा भ्रष्टाचार फल्यो । २, कुरा यही साँचो फेरि पनि देशमा परिवर्तनकै पो खाँचो । ३, जनता आन्दोलन गर्छन् पचाएर लाज सबै नेता भुँडी भर्छन् ।
त्रिलोचन भण्डारी, मेचीनगर, झापा … १, फलोस् फुलोस् चाहना यही कामना गर्दछु उच्च रहोस् भावना । २, ठेस लाग्छ बाटोमा विचार गरेर हिॅंड्नु हरेक जीवनको पाटोमा। ३, हामी सारा नेपाली गर्व गरौँ सधैँ महान् विचार उचाली ।
अनुग्रह राना मगर ‘पुष्प’, पाँचखपन नपा – ६, सङ्खुवासभा । … कतिखेर बदलिन्छ मोड भरोसा छैन जिन्दगीको जताततै नराम्रो होड ।
गंगा खड्का, बूढानीलकण्ठ, काठमाडौँ … १, गर्दैछौँ देशको क्षय सिन्को नभाँच्ने नेताको गरेर सबैले जय। २, दाउरा, आगो, खरानी तीन पङ्क्ति जीवनको यतिमै सीमित कहानी। ३, बढ्दैछ समस्या लगातार महामारी फैलिएझैँ देशमा जताततै भेटिन्छ बेरोजगार ।
बि.कुलुङ, दार्जिलिङ रंगबुल … १, जीवनमा अनेकौँ भोगाइ चितामा जलेको लासमा काम छैन ढोगाइ । २, मानिसमा असीमित चाहना पूरा गर्नको खातिर जाग्छ अनेकौँ भावना। ३, सधैँ बोल खुलेर मनमा पिर लुकाई कहिल्यै नहिॅंड डुलेर।
राज कुमार राजभण्डारी खोटाङ्गे, मध्यपुर ठिमी – ५ संगम कोलोनी भक्तपुर … १, लिन्छु तिम्रो नाम मुटुभित्र म राख्छु बन्छ मेरो काम। २, आउ माया गरौँ मिली हामी दुई प्रेम बास्ना छरौँ । ३, तिमी प्रेम धन तिमी साथै भए खुसी हुन्छ मन।
नवशिला, नवदेव मार्ग, लालभित्ती,मोरङ … १, कानुन नैतिकता डढेर राजनीतिले देश डुबायो गयो विकृति बढेर । २, नैतिकता हरामको शासन छोड्दैन सजिलै सत्ता मसान जगाएको आसन । ३, मात्रै गर्दछ भाषण पछ्याउने छन् उस्तै बनाइदिन्छ बलियो आसन ।
रामप्रसाद पुरी, बादेल, खोटाङ । … १, जति बुझ्यो गहिरो चुपचाप बस्यो लाटो घरैमुनि विशाल पहिरो । २, कसैको परिवारको मियो किन गर्छौ बित्थामा नजाने गाउॅंको चियो । ३, हातखुट्टाबिना पनि कीर्तिमान हिम्मत कहिल्यै नहार्नु उ संसारकै स्वाभिमान ।
चुडामणी देबकोटा, चनपा – १३, काठमाडौँ … १, राष्ट्रको स्वाभिमान बोकेर उठौँ जुटौँ सबैले समृद्धिको यात्रा तोकेर । २, भएन अब बसेर नजाँदैसुनौलो बिहानी उठौँ कम्मर कसेर । ३, समस्याको जङ्घार तरेमा प्रगति अवस्य हुनेछ समयको ख्याल गरेमा ।
प्रेम थापा “मन”, बागलुङ … १. झिल्का भयो कविता घर न घाटको, जुत्ता हराएको रमिता । २. मनुजको कस्तो बानी मनको नभए रुँदै खसाल्छन् आँखाको नानी । ३, नहुनु थियो भयो काम गर्दा बिग्रन्छ जाने मान्छे गयो।
टिकाराम पुन पुकार, छत्रेश्वरी गाउँपालिका – २, सल्यान … १, चाल्नै पर्यो पाइला महॅंगीले ढाड भाँच्यो विदेशिए साइॅंला माहिला। २, सपना हरायो रातमा पलायन प्रवृत्ति आयो कोही छैन साथमा । ३, एकता बुझेर बलको कुटनीति चाल बुझेर सामना गरौँ छलको।
मोती सुब्बा, दार्जिलिङ। … १, व्यर्थै न्यायको झमेला बरु प्रधानमन्त्रीलाई सबै सुम्पिदिए होला अबेला ? २, रोकिए यात्रामा ठोकिए युवा र युवती अन्धो प्रेममा पोखिए। ३, न्यायाधीशको काम छैन राष्ट्रपति र प्रधानमन्त्रीको हुकुमबिना त चल्दैन ।
विवश पारदर्शी, झापा … १, तर्साउने भए बुहारी छोरी पिटेझैँ गरेर संसदमा चल्यो जुहारी । २, छैन निको चाला भयो युद्ध मथ्थर मुखमा लाग्यो ताला । ३, हुन्न कहिल्यै सदाचार भ्रष्ट नेता रहुञ्जेल हुन्छ पक्कै भ्रष्टाचार ।
पूर्णप्रसाद पन्त, सिराञ्चोक ८, गोरखा … १, कठै ! बालकको आपत्ति सरकारले ध्यान नदिॅंदा भोग्दैछन् प्राकृतिक बिपत्ति ।
मन्दिरा सेढाई, मलेखु, धादिङ … १, नसुनाऊ अरू माझ दु:खको कहानी कसैलाई रमाउने हाम्रो समाज। २, अनगिन्ती छन् चाहना मर्नु पर्छ बाध्यताले बनाएको हैन बहाना। ३, रुन्छु एक्लै साँझ छैन मन देखाउने दु:ख वैरी माझ।
शंकर कार्की ,थाहा – ३, मकवानपुर … १, सबैलाई भयो थाहा कसले लाने हो नराख अरूको चाहा। २, देशको माटोमा पाइन्छ असलै हुन्छ जीवन यसैले देशभक्ति गाइन्छ।
नीमा छिरिङ भोटिया, जलढका कालेबुङ, भारत … १, आस्था दिने कसले अन्त्यमा भवसागर यो पार लगाउने जसले ? २, हामी निमित्त मात्र नथाकोस् सुकर्म गरिरहँदा हाम्रो मन अहोरात्र। ३, मृत्यु कहिले होला ? मन राखौँ पवित्र जान्ने प्रभु भोला ।
कार्की डिबी माकुम, सुनवल-४, नवलपरासी … १, आत्मियता हृदय खोली सम्बन्धमा आउँछ मिठास बोल्नुहोस् मधुर बोली। २, अदृश्य मायाको रोगी उपचार सम्भव छैन वैराग्यमा भइन्छ जोगी । ३, प्रेमिल जोडीको माझ अनुपम सुख अनुभूति अविस्मरणीय रमाइलो साँझ।
संगीता खरेल, चन्द्रागिरी – ८, काठमाडौँ … १, संस्कार संस्कृति हाम्रो उजागर गर्नुछ यसलाई संरक्षण गरे राम्रो । २, सुपारी छ चाम्रो संसारमा सबैभन्दा त राम्रो संस्कृति हाम्रो ।
शशीश्री आचार्य, बौद्ध कुमारीगाल, काठमाडौँ … १, किन भन्छौ भोलि सबै आज नगरे खाली हुन्छ झोली। २, अहिले दुःख गर पछि सुख पाउँछौ कसैको भर नपर । ३, तिमी एक्लै बन हुँदैन साथ सबैको सन्तुष्ट पार मन ।
धनुष न्यौपाने, गुठीचौर गाउँपालिका – ०४, बिगारे जुम्ला … १, अभावको परिचय बोकेर मध्यरातमा आँउछ लरखराउॅंदै उधारो रक्सी धोकेर । २, कुबाटोमा हिँडेको राजनीति सच्याउनै सकेन भने जनताले तोक्छ मिति । ३, कमजोर नठान जनता अत्याचारले नेटो काटे उडाई दिन्छ कताकता ।
ध्रुव श्रेष्ठ, हाल काठमाडौँ … १, सबैले गरेर काम देश विकास गरेमा अमर हुन्छ नाम । २, सम्झेर उकालो भिर दु:ख धेरै आमाको देखेर लाग्छ पिर । ३, हिमाल, पहाड, तराई नेपाली एउटै परिवार कोही छैन पराई ।
आर्त अकुलीन … १, भित्र्याए विदेशी नीति लोप हुँदै गयो हाम्रो संस्कार थिति । २, गर्छन् कुर्सीको खेल शान्ति भएन देशमा राजनीतिमा भयो झेल । ३, जनतामा अशान्ति छायो हाम्रोमा यस्तै छ खै ! लोकतन्त्र आयो ।
अनिता भण्डारी, ताप्लेजुङ … १, नेपाल हाम्रो पहिचान चन्द्र सूर्य झण्डा देशको बढ्छ सान । २, शिरको टोपी हरायो नेपाली वीरलाई हेर खाडीको कामले बोलायो । ३, मानव भएर नबस कर्म गर्नुछ आफ्नो विदेशमा तिमी नफस ।
बेदु न्यौपाने … १, नहुँदा नभई भएन गणतन्त्र भएछ स्वार्थी हुँदा इज्जतै रहेन । २, पराधीन भई बाँच्नु कायरताको पराकाष्ट भयो पराईको इसारामा नाच्नु । ३, किन गरिन्छ हेला ? भाषा, धर्म, संस्कारको देश रोएको बेला ।
ऋजु दिल्पाली, इटहरी – १ सुनसरी … १, नारी तिमी महान् सपरिवारको ख्याल राख्दै बच्चालाई दिन्छौ ध्यान । २, नारी पुरुष बराबरी रथका दुई पाङ्ग्रा जीवन चल्छ सरासरी ।
बुद्धिमान दनुवार ‘सुरुङ्गेली कान्छो’, कनकाई – ४, झापा … १, गोजीमा सधैँ दाम चलिरहेको छ मेरो , खातामा मात्र नाम । २, चुनावमा नेताको टोली विकास गर्छु भनी जनतासँग झुटो बोली । ३, नगर्नु मलाई हेला मनमा घरी चोट दु:ख परेको बेला ।
श्री कृष्ण धामी, बझाङ … १, फाटेको मन टाल्न अब नसकिने भयो आफ्नै जीवन पाल्न । २, सरकारी धन कालो जसले सक्छ उसले परिवारमा लुकाउने पालो । ३ कालो धनको आस कुरेर बसेकै भरमा अब खुस्किन्छ सास ।
ललिता देउवा सहयात्री … १, शनिले सजाय दिन्छ कुप्रभावबाट आफैँ बचौँ सुखको पल छिन्छ । २, पिपलमा जल चढाउँदा शान्त रहन्छ ग्रह , पितृ भाग पाउँदा । ३, अन्धकार नासिॅंदै जान्छ धार्मिक आस्था बोकेका, मनुष्यले ईश्वर मान्छ ।
सीमा कार्की समर्पण, हाल काठमाडौँ … १, आलु बेच खुसुक्क सन्जाल ठोक्छ ढ्याङ्ग्रो लुकाऊ मुन्टो लुसुक्क । २, केरा खाउन्जेल मस्ती जब पेट फुल्छ न्यायाधीशलाई पो सास्ती । ३, धन्न छ अदालत नत्र कता जान्थ्यौ नराम्रो लागेपछि आदत ।
कमला पौडेल, चा न पा भक्तपुर … १, स्वस्थ हुने दबाई सधैँ गरे योग फाइदा हुन्छ हामीलाई । २, ओखतीमा खर्च हुन्न प्राणायाममा मन लगाए बिमारले कहिल्यै छुन्न । -नन्दलाल आचार्य, उदयपुर … १, के हुँदैछ आज ? अविश्वास, विश्वासघात जताततै कता जाँदैछ समाज ? २, कसको गरौँ भर ? बदलिँदो रहेछ मन त्यसैले लाग्दैछ डर।
दीपा समभाव, काठमाडौँ … १, झिल्का काव्यको जनोट मात्र नौओटा शब्दले बन्दछ यसको बनोट l २, नौ शब्दको कविता जनमनमा फैलियो यसरी जस्तै आकासमा सविता l ३, नेता भए बदनाम लागेन कहिल्यै पनि उनको घैँटोमा घाम l
बाबुराम गौतम, गुल्मी … १, बेसार र छेपारो उस्तै उस्तै हुन् हाल्छन् बाटोमा छेकारो। २, चेपारेको विश्वास नगर्नू। दाउ खोज्छ हरपल। भर कहिल्यै नपर्नू।। ३, उचाल्ने अनि पछार्ने नजिकै हुन्छन् हजुर टाढा हुन्छन् सपार्ने।।
राज कुमार कार्की, कटारी-१, उदयपुर … १, भयो सबैलाई थाहा नेताको भाषण शैली मञ्चैपिच्छे लाग्छ आहा। २, नेपाली संस्कार हाम्रो एउटा छुट्टै पहिचान ढाका टोपी राम्रो । ३, लाग्छ सधैँ डर ढुक्कले बाँच्छु भन्ने छैन कुनै भर ।
कला ढकाल, झापा … १, देश सिॅंगार्ने छाँट हाम्रा पुर्खाले गरे कम्मर कसेर आँट । २, धर्म फरक परोस् मानवीयता हुनुपर्छ है कर्म सुसम्पन्न होस् । ३, जिन्दगी छ रमाइलो काँडा पन्छाउन जानेमा नजान्दा भयो घमाइलो।
राजेश्वरी राजोपाध्याय … १, मलाई बदनामी बनायो सामाजिक सञ्जालभरि नै तिम्रै कारणले गरायो । २, समाजले यतिखेर सुनाउँछन् चरित्रमा दाग लगायौ तिमीले यसरी बुझाउँछन् ।
कबिताहरी, सुन्दर हरैंचा नगरपालिका – १, मोरङ … १, सम्भावना देशमा खोज्दा सकिन्न विश्वस्त हुन इमानी बाटो रोज्दा। २, हारे विद्वान् जन कसरी पछार्यो धनले विकास गर्ने मन। ३, सत्य यहाँ हार्दछ जादुको बादल बनाई दिउॅंसै रात पार्दछ।
सुस्मिता अधिकारी, काठमाडौँ … १, आकाशमा ताराहरुको ताँती कति सुन्दर देखिन्छन् जब हुन्छ राती । २, सक्दिन आकाश छुन धर्तीमा बसेर हेर्छु टहटह लागेको जून । ३, टोलाउॅंछु हेरी आकाश म आफैँमा हराउॅंछु झस्काउॅंछ चिसो बतास ।
रुना कर्माचार्य दाहाल, चितवन … १, खामको पत्र बिचमा के थियो हेरिनँ बुझ्दाखेरि रहेछ निचमा । २, सागरभित्र हो डुबेको थियो उसको प्रतिभा जस्तो गहिराइमा लुकेको । ३, भनेको काँध नचढ मानेनौ के गरूँ ? असफल पुस्तक नपढ ।
मनुहाङ किराँती, सोलु … १, दुष्टले ऐना हेर्दैन स्वार्थमा डुबेर सधैँ कसैको कुरा सुन्दैन। २, उज्यालो सन्सार देखाउने अभिभावक हुन् आमा आफ्नै खुट्टामा उभ्याउने।
होम प्रसाद नेउपाने, धरान, सुनसरी … १, मानिसमा होस् चेतना सेवा गर्न नसके कसैलाई नदिनु वेदना । २, भित्रभित्रै हिंसा चल्छ उन्नति गर्न नसके मान्छे यसै जल्छ । ३, मुस्कानलाई हतियार बनाउॅंछु हाँसेर हरेक परिस्थितिमा जीवनमा खुसी सजाउॅंछु ।
विमल खतिवडा माइला, सिलगढी भारत … १, कुरै मात्र ठुलो सङ्कीर्ण तिम्रो मन जता फर्क्यो दुलो। २, किन गर्छौ अभिमान ? मानसम्मान मात्र नहुँदा यस्तै हुन्छ अपमान। ३, छैन कहीँ शान्ति विभ्रान्ति छाएको सहर यसै हुँदैछ क्रान्ति ।
पेम्वा यल्मो, दार्जिलिङ, भारत … १, हाम्रो सगरमाथा स्वाभिमान गौरव गरौँ नेपाली देशलाई दिएको सम्मान।
दुर्गा आचार्य, मोरङ … १, हुँदैन बिहान पक्कै मिरमिरे तारा आकाशको झरेर नगए कतै । २, अपनाइ पुर्खाको संस्कार जिउनु साधा जीवन राखेर उच्च विचार।
बाल कृष्ण श्रेष्ठ, सोलुदुधकुण्ड नगरपालिका – २, सोलुखुम्बु … १, कुर्सीको मोह अति अरू केही चाहिँदैन गुट्मुटाउँछु पाए जति । २, जनता आश्वासनमा भुलियो हेर्दाहेर्दै गर्भधारण गरेर नेताको भुँड़ी फुलियो । ३, भाषा अनि संस्कृति पोलेर खायौँ हामीले बढ्दो समाजमा विकृति ।
राजेन्द्र प्रधान ‘पासा’, दार्जिलिङ । .. १, उन्नति देशको भएन मौलायो सधैँ सातपुस्ते इमान्दार कोही रहेन । २, संस्कृतिमा विश्व रमाउने हो नेपालको पहिचान हरेकको मनमा सजाउने । ३, किन गर्छौ अलमल ? मदमत्त यो जवानी पिउनु नसासरि कलकल ।
नेत्र घिमिरे, सूर्यविनायक, भक्तपुर … १, हुँदा खाने देशमा बनाएर खान सकेनन् उत्रिए नक्कली भेषमा २, निर्दोष फस्छन् केसमा कहिलै सत्य नभएको सतीले सरापेको देशमा। ३, भ्रष्टाचारको अन्त भए देशमा शान्ति हुन्थ्यो कानुनत: बाटोमा गए ।
मन्जु बोहरा, सुदुरपश्चिम, बझाङ … १, नहुने के गरेपछि ? खेर जाला समय नगर्नु है बेइमानी । २, लागेँ परदेशी हुन थाह छ मलाई भविष्यमा पर्दैन रुन। ३, नछोऊ आगोले पोल्छ चिनेको छु समाजलाई सत्यसँग को बोल्छ ?
पूर्णबहादुर श्रेष्ठ “हृदयङकृत”, पनौती न.पा-३, काभ्रे
झिल्का लेखन अभियानको दोस्रो शृङ्खला (मौलिक संस्कृति विशेष) गत फागुन १२ गते सम्पन्न भएको छ । झिल्का साहित्य समाज नेपालले उक्त कार्यक्रमको आयोजना गरेको थियोे ।
झिल्का कविता लेखन अभियानको यस शृङ्खलामा विगतका शृङ्खलामाझैँ सहभागी सर्जकहरूको निकै उत्साहप्रद सहभागीता रहेकोे थियो । जसमा नेपाल, भारत, भुटान लगायत विश्वका विभिन्न देशमा छरिएर रहनुभएका नेपाली भाषा, साहित्यलाई निरन्तर माया गर्नुहुने ६५ जना झिल्काकारहरूको सहभागीता रहेकोे थियोे ।
झिल्का कविताको उन्नयन, विकास र प्रवर्द्धन गर्नका लागि समाजले विभिन्न क्रियाकलापहरू सञ्चालन गर्दै आएको छ । त्यसमध्ये झिल्का लेखन अभियान पनि एक भएको र नेपाली समुदायका चाडपर्व, उत्सव, आदि जस्ता विशेष अवसरहरू पारेर निरन्तर सञ्चालन गरिने यसका परिकल्पनाकार/प्रशिक्षक वसन्त अनुभवले बताउनुभयो ।
यस अभियानको दोस्रो शृङ्खलाको सहजीकरण प्रशिक्षकद्वय वसन्त अनुभव र राजेशराज गड्तौलाले गर्नुभएको थियो ।
झिल्का कविता, नेपाली माटोमा उम्रिएको एक नवीनतम, लघुतम, प्रयोगवादी काव्य विधा हो । जसमा विम्ब, प्रतीक, अलङ्कारको प्रयोग गर्दै चोटिलो पाराले तीन हरफमा लेख्ने गरिन्छ । जसको पहिलो हरफले विषयवस्तुको उठान, दोस्रो हरफले विषयवस्तुको बिस्तार र तेस्रो अर्थात् अन्तिम हरफले भावलाई उत्कर्षमा पुर्याई समापन गर्ने गर्दछ । यसका प्रत्येक हरफमा तीन/तीन शब्दहरू हुने गर्दछन् । जम्माजम्मी नौ वटा शब्दमा एउटा झिल्का कविता पूरा हुने भएकोले यसलाई नौ शब्दको कविता पनि भन्ने गरिन्छ ।
झिल्का कविताका तीन हरफ मध्ये पहिलो र तेस्रो हरफमा अन्त्यानुप्रास हुनुपर्ने विधान छ भने दोस्रो हरफ स्वतन्त्र हुने गर्दछ ।
सहभागी झिल्काकारहरूका उत्कृष्ट झिल्काहरू-
[१] फैलाई सर्वत्र जागृति जगेर्ना गरौँ देशको मौलिक धर्म संस्कृति ! ✍️ वसन्त अनुभव [२] नेपाल नेपालीको पहिचान सिकार नहोस् अतिक्रमणको मिलिजुली गाऔँ गुणगान ! ✍️ पृथक प्रकृति ,झापा [३] संस्कृति हाम्रो पहिचान जगेर्ना गरौँ सबैले देशको यो सान ! ✍️ शोभा आचार्य गौतम काठमाडौँ [४] दौरासुरुवाल, ढाका टोपी फरिया चोली भेषभूषा गौरव मान्छन् नेपाली ! ✍️ म्यामराज राई, भोजपुर [५] परम्परा हरेक घरको बिर्सनु हुँदैन हामीले समाज हाम्रो वरपरको ! ✍️ टिकाराम पुन पुकार छत्रेश्वरी गाउँपालिका २ सल्यान [६] आफ्नै भर पर्नू हुन्न अरूको भरोसा बुझेर अगाडि सर्नू ! ✍️ अनुग्रह राना मगर ‘पुष्प’ पाँचखपन नपा – ६ संखुवासभा । [७] सोचौँ हामी सबैले आफ्नो भाषा संस्कृति अपनाऔँ अझ क्रमैले ! ✍️ तुलसी पण्डित [८] सबैले दिनुपर्ने ध्यान धर्म संस्कृति बचाउनु हामी नेपालीको पहिचान । ✍️ शंकर कार्की, मकवानपुर [९] नेपाली हाम्रा अभिमान झुकेको शिरमा उठाई खुकुरी भिरे स्वभिमान ! ✍️ अम्बिका अधिकारी झापा बिर्तामोड [१०] हाँसौ आँसु सुकाएर यस्तै छ जिन्दगी बाँचौँ दुःख लुकाएर ! ✍️ भिम लिम्बू प्रयास रिमबीक दार्जिलिङ [११] सद्धभाव सबै धर्ममा जोगाऔँ मौलिक संस्कृति विश्वास गरौ कर्ममा ! ✍️ सुस्मिता अधिकारी, काठमाडौँ [१२] मौलिक हाम्रा संस्कृति अमूल्य निधि सम्झेर बदलौंँ गलत प्रवृति ! ✍️ त्रिलाेचन भण्डारी मेचीनगर,झापा [१३] धर्म, संस्कृतिको मान सबैले थाहा पाऔँ नेपालीको यो पहिचान ! ✍️ अर्जुन प्रसाद चौलागाई रामेछापः-सुनापति-१ हालः-अमेरिका,बोस्टन। [१४] देश डुबेको देख्दैनन् मौलिकताको अर्थ के ? संविधानमा लेख्दै लेख्दैनन् ! ✍️ कबिताहरी सुन्दर हरैंचा नगरपालिका १ मोरङ [१५] बन नेता असल नबेच कुनै नदीनाला देश होइन पसल ! ✍️ विके माकजू , भक्तपुर [१६] नेपाली कदापि चुक्दैन आइपरोस् जस्तै समस्या नेपाल कहिल्यै झुक्दैन । ✍️ जमुना लामिछाने पोखरा [१७] हरियो हाम्रो जङ्गल संरक्षण गर्दै लगेमा हुन्छ सबैको मङ्गल ! ✍️ सरिता सेढाई धादिङ [१८] संस्कृति हाम्रो सान जोगाऔँ सबै मिली गुम्न नदिन स्वाभिमान ! ✍️ दीपा तिम्सना ईलाम [१९] गर्नुपर्छ असल कर्म अन्धविश्वास छिर्यो भने रहँदैन संस्कृति धर्म । ✍️ कृष्णकुमार वैद्य बनेपा ९, काभ्रे [२०] रहेर आफ्नो धर्ममा जोगाऔँ मौलिक संस्कृति मन लगाई सत्कर्ममा ! ✍️ पुष्पा सुवेदी नेपालगंन्ज,बॅाके। [२१] थोरै कमाएर रमाऊँ आफ्नो भाषा संस्कृति कहिले नबिर्सेर जोगाऊँ ! ✍️ कला ढकाल झापा [२२] धर्म मान्ने गर सत्कर्मलाई अङ्गालेर सधैँ नपर कसैको भर ! ✍️ धनुष न्यौपाने गुठीचौर गाउँपालिका ०४ बिगारे जुम्ला [२३] भाषा भेषभुषा सुन्दर लाग्यो नजर दुष्टको लोभले गुमायो डगर ! ✍️ सुरेशकुमार पाण्डे दाङ घोराही १८ [२४] देशको माटोमा रमाऔँ बाँचौँ देशको निम्ति एकताको संदेश फैलाऔँ ! ✍️ नीमा छिरिङ भोटिया जलढका कालेबुङ भारत [२५] जोगाऔँ देशको सान मौलिक धर्म संस्कृति हुन् हाम्रा पहिचान ! ✍️ बाबुराम गौतम गुल्मी [२६] माैलाउँदै विदेशी संस्कृति विराेध गरौँ यसको जनतामा ल्याऔँ जागृति ! ✍️ रबि पाैडेल ,दक्षिण भारत पाण्डेचरि [२७] फैलाई सर्वत्र जागृति जोगाऔँ सबै मिलेर भाषा धर्म संस्कृति ! ✍️ बाल कृष्ण श्रेष्ठ सोलुदुधकुण्ड नगरपालिका २, सोलुखुम्बु [२८] पुर्खाहरूबाट हामीले सिक्नुपर्छ मौलिक धर्म संस्कृति सतिसाल भएर टिक्नुपर्छ । ✍️ वि.वि.याक्खा पाँचखपन नगरपालिका -६ संखुवासभा। [२९] परायाको रितीरिवाज हुलेर बन्दैन परिचय देशको साहित्य संस्कृतिलाई भुलेर ! ✍️ बि.कुलुङ दार्जिलिङ रंगबुल [३०] आफ्नै प्यारो लाग्छ माैलिक धर्म संस्कृतिमा गहिरो ममता जाग्छ । ✍️ रामप्रसाद पुरी, बादेल, खाेटाङ । [३१] ल्याउँछ सुन्दर बिहान दीनदुखीको सेवा गर्ने हाम्रो धर्मको पहिचान ! ✍️ मन्दिरा सेढाई मलेखु,धादिङ [३२] धर्म आफ्नो जोगाऔँ पहिरिई नेपाली भेषभुषा संस्कृति आफ्नो मनाऔँ । ✍️ सरस्वती श्रेष्ठ रुपन्देही बुटवल। [३३] संस्कृति हाम्रो पहिचान मौलिकता जाेगाउन सके नेपालीको हुन्छ सान । ✍️ राज कुमार राजभण्डारी खाेटाङ्गे मध्यपुर ठिमी ५ संगम काेलाेनी भक्तपुर । [३४] हामीलाई अनुशासीत बनाउँछ हाम्रै मौलिक रितिरिवाजले सन्सारमा माथि उठाउँछ । ✍️ होम प्रसाद नेउपाने धरान,सुनसरी। [३५] जाँदैन साथमा धन मनुष्य सर्वोत्तम योनी राखौँ आस्थामा मन ! ✍️ कार्की डिबी माकुम सुनवल-४, नवलपरासी [३६] संस्कार संस्कृति पहिचान पुर्खाले दिएका नासाे अमुल्य निधि जान । ✍️ प्रद्युम्न चालिसे भक्तपुर कटुञ्जे । [३७] मुटुकाे आलाे घाउ तिम्रै ताजा निसानी भइगाे अब नचलाऊ । ✍️ हरिगाेपाल प्रधान काभ्रे पलाञ्चाेक बनेपा१४ साँगा। [३८] भित्र्याए विदेशी नीति लोप हुँदै गयो हाम्रो संस्कार रीति ! ✍️ अनिता भण्डारी ताप्लेजुङ [३९] देशको हाम्रो सान जोगाउनु छ सबैले संस्कार संस्कृति पहिचान ! ✍️ बेदु न्यौपाने ✍️🇳🇵 [४०] अन्तको संस्कृति देखेर नगरौँ अरूको सिको नहिँंडनु ट्याटु खोपेर ! ✍️ दुर्गा आचार्य मोरङ [४१] जाेगाउनु सस्कार संस्कृति हामी मिलेर हटाउनुपर्छ फैलाई समाजमा जागृति ! ✍️ श्री कृष्ण धामी -बझाङ [४२] सनातन मौलिक धर्म जोगाउन जागरूक रहौँ आफ्नो संस्कृति कर्म ! ✍️ मोती सुब्बा दार्जिलिङ [४३] देश रहे बाँचिन्छ धर्म संस्कृति मनोमानी जुरुक्क उठौँ साँचिन्छ । ✍️ चुडामणी देबकोटा चनपा १३ काठमाण्डौ [४४] मौलिक संस्कृति हाम्रो दशै , तिहार , सङ्क्रान्ती हिन्दु संस्कार राम्रो । ✍️ बुद्धिमान दनुवार ( सुरुङ्गेली कान्छो ) कनकाई ४ झापा [४५] फैलाई सर्वत्र जागृति जिउँदो राखौँ पहिचान नबोकी विदेशी विकृति ! ✍️ ऋजु दिल्पाली ईटहरी १ सुनसरी । [४६] विश्वमा नेपालीको सान माैलिक धर्म संस्कृतिले जनाउँछ असल पहिचान । ✍️ काेपिला अधिकारी गाेरखा [४७] देवत्व महिमा अपार बोलीसँगै सधैँ मानिसमा चाहिने ठुलो संस्कार ! ✍️ आर्त अकुलीन [४८] संस्कृति भाषा धर्म पहिचान हो हाम्रो यसैले बोक्छ मर्म ! ✍️ दीपा समभाव काठमाडौँ [४९] धर्मलाई जाेगाउनु राम्रो आफ्नो प्यारो लाग्छ बढ्छ मान हाम्रो । ✍️ सहयात्री शाेभा अर्याल रुपन्देही [५०] जोगाऔँ आफ्नो संस्कृति नभित्र्याऔँ विकृति यहाँ अपलाई खराब प्रवृति । ✍️ मन्जु बोहरा सुदुरपश्चिम बझाङ [५१] आफ्नोपनमा गर्व गरौँ जोगाइ मौलिकता सबैले एकताको सन्देश छरौँ । ✍️ शान्ता पौडेल भट्टराई टङ्कीसिनवारी , मोरङ [५२] जोगाउँदै गराैँ संस्कृति हामीले सम्झदै गराैँ हाम्रो परम्पराको स्मृति ! ✍️ केसर बाेहरा ” सङ्घर्ष “ सुदूरपश्चिम ” अछाम “ हाल ” भारतबाट । [५३] सुधारौँ हाम्रा मनोवृति सभ्यताको पाठ सिकौँ उन्नत बनाऔँ संस्कृति ! ✍️ देव मगर तिनाउ-१,कचल,पाल्पा [५४] पुऱ्याऔँ सबैले ध्यान धर्म, संस्कृति जोगाए बन्छ देशको पहिचान ! ✍️ सीमा कार्की समर्पण [५५] पुर्खाले सुम्पिएको नासो संरक्षण गर्नु सन्तानहरू नसकुन् बनाउन हाँसो । ✍️ संगीता खरेल काठमाडौँ [५६] जाेगाउनु छ संस्कृति र सम्पदा स्वदेशकाे नहाेस है विस्मृति । ✍️ शम्भुप्रसाद गजुरेल सिन्धुलीमाडी [५७] संस्कृति हाम्रो पहिचान भेषभुषा मेलापर्व जात्रा राखौं यसको मान ! ✍️ रुना कर्माचार्य दाहाल चितवन [५८] फालेर खराब प्रवृति नेपाली सबै मिलेर बचाऔँ धर्म संस्कृति । ✍️ ध्रुव श्रेष्ठ हाल,काठमाडौ । [५९] हमला भो सरकार मौलिक संस्कृति माथि छैन तिम्रो दरोकार ! ✍️ पूर्णप्रसाद पन्त सिराञ्चोक ८, गोरखा २०८०/११/११/०६ [६०] बिलाउला आफ्नै भेष पहिरेर पहिरन विदेशी नरहला भोलि देश ! ✍️ अनमोल चन्द्र “नेचाली “राई लेबोङ,दार्जीलिङ [६१] नलागौँ गलत बाटोमा विभिन्न धर्म संस्कृति फुलेको हाम्रो माटोमा ✍️ डम्बर थामी ‘अनुपम’ कालिन्चोक गा. पा. -६, दोलखा । [६२] हाम्रो भेष भाषा हाम्रो गौरव स्वाभिमान जगेर्ना कर्तव्य खासा ! ✍️ कमला पौडेल [६३] भाषा धर्म संस्कृति बचाऔँं मिलिजुली सबै पन्छाई गलत प्रवृति ! ✍️ विवश पारदर्शी झापा [६४] पृथक संस्कृति राम्रो खिच्दै विश्वको मन संरक्षणको दायित्व हाम्रो ! ✍️ नेत्र घिमिरे सूर्यविनायक भक्तपुर [६५] विश्वको मौलिक पहिचान अद्वितीय नेपाली संस्कृति लागौँ संरक्षणको अभियान । ✍️ शान्ति उपाध्याय सूर्यविनायक भक्तपुर ~~~~
साताका उत्कृष्ट झिल्का कविताको पाँचौ शृङ्खला सम्पन्न भएको छ । झिल्का साहित्य समाज नेपालको आयोजनामा उक्त शृङ्खला सञ्चालन गरिएको हो । यो शृङ्खला हरेक हप्ता सञ्चालन गरिने यसका परिकल्पनाकार वसन्त अनुभवले बताउनु भयो । झिल्का कविताको उन्नयन र प्रवर्द्धन गर्ने हेतुले यस शृङ्खलाको सुरुवात गरिएको उहाँले बताउनुभयो ।
यस शृङ्खलाका लागि हरेक हप्ताको आइतवारदेखि शनिवार अपरान्हसम्म झिल्का कविता फेसबुक समूहको भित्तोमा प्रेषित गरिएका झिल्का कविताहरू मध्ये उत्कृष्ट तीन जना झिल्काकारहरूका ३/३ झिल्काहरू छ्नोट गर्ने गरेको शृङ्खला संयोजक/झिल्का कविता अभियन्ता धनुष न्यौपानेले बताउनुभयो ।
साताका उत्कृष्ट झिल्का कविता शृङ्खला- ५ का लागि झिल्काकार त्रय आर्त अकुलीन, बाबुराम गौतम र संगीता खरेलका उत्कृष्ट झिल्का कविताहरू छनोटमा परेको संयोजक न्यौपानेले बताउनुभयो ।
साताका उत्कृष्ट झिल्काहरू
१] १) सबैले गरेर काम देश विकास गरेमा अमर हुन्छ नाम ! २) सम्झेर उकालो भिर आमाको दु:ख धेरै देखेर लाग्छ पिर ! ३) हिमाल पहाड तराई नेपाली एउटै परिवार कोही छैन पराई ! ✍️ आर्त अकुलीन झिल्का कविता ~~<•>~~
[२] १) विश्वमै थियो विशेष लुछ्दालुछ्दै दुष्ट जनले पार्ने भए अतिशेष ! २) रोपेर तिखो खन्जर चुस्दैछन् आमाको छाती बनाउने भए बन्जर ! ३) खोसियो मातृको ममता मिल्दैन पक्कै दुष्टलाई मातृस्नेह अनि समता ! ✍️ बाबुराम गौतम, गुल्मी ~~<•>~~
[३] १) प्रजातन्त्र आयो सुनेको सत्य होकि हल्ला निर्दोष जेलमा थुनेको ? २. खेलेर रगतको होली उपलब्धि भयो के छातिमा ठोकेर गोली ? ३. घर अनि भित्तो सुन्यतामा मौन देख्छु आमाको काख रित्तो ! ✍️ संगिता खरेल ~~<•>~~
साप्ताहिक झिल्का लेखन अभ्यासको पाँचौ शृङ्खला आइतवार सम्पन्न भएको छ । झिल्का साहित्य समाज नेपालको आयोजनामा यो अभ्यास शृङ्खला हरेक हप्ता सञ्चालन हुने गर्दछ । साप्ताहिक झिल्का कविता लेखन अभ्यासका विगतका शृङ्खलामाझैँ यसपटक पनि सहभागीहरूको निकै उत्साहप्रद सहभागीता रहेकोे थियो । जसमा नेपाल, भारत, भुटान लगायत विश्वका विभिन्न देशमा रहेर नेपाली भाषा, साहित्यलाई निरन्तर माया गर्नुहुने ६३ जना झिल्काकारहरूको सहभागीता रहेकोे थियोे ।
झिल्का कविताको उन्नयन, विकास र प्रवर्द्धन गर्नका लागि समाजले विभिन्न क्रियाकलापहरू सञ्चालन गर्दै आएको छ । त्यसमध्ये साप्ताहिक झिल्का लेखन अभ्यास शृङ्खला पनि एक भएको र साप्ताहिक रूपमा निरन्तर सञ्चालन गरिने यसका परिकल्पनाकार वसन्त अनुभवले बताउनुभयो ।
शृङ्खलाबारे प्रष्ट पार्दै शृङ्खला संयोजक/प्रशिक्षक म्यामराज राईले हरेक हप्ताको शुक्रवार राति १२ बजे अभ्यासको सूचना झिल्का कविता फेसबुक समूहमा राखिने र उक्त सूचनाको कमेन्टमा इच्छुक झिल्काकारज्यूहरूले स्वत:स्फूर्त आफ्ना उत्कृष्ट झिल्काहरू राखेर सहभागीता जनाउन सकिने बताउनुभयो ।
झिल्का कविता, नेपाली माटोमा उम्रिएको एक नवीनतम एवम् लघुतम प्रयोगवादी काव्य विधा हो । जसमा विम्ब, प्रतीक, अलङ्कारको प्रयोग गर्दै चोटिलो पाराले तीन हरफमा लेख्ने गरिन्छ । जसको पहिलो हरफले विषयवस्तुको उठान, दोस्रो हरफले विषयवस्तुको बिस्तार र तेस्रो अर्थात् अन्तिम हरफले भावलाई उत्कर्षमा पुर्याई समापन गर्ने गर्दछ । यसका प्रत्येक हरफमा तीन/तीन शब्दहरू हुने गर्दछन् । जम्माजम्मी नौ वटा शब्दमा एउटा झिल्का कविता पूरा हुने भएकोले यसलाई नौ शब्दको कविता पनि भन्ने गरिन्छ ।
झिल्का कविताका तीन हरफ मध्ये पहिलो र तेस्रो हरफमा अन्त्यानुप्रास हुनुपर्ने विधान छ भने दोस्रो हरफ स्वतन्त्र हुने गर्दछ । अर्थात् दोस्रो हरफको अन्त्यमा पहिलो र तेस्रो हरफको अन्त्यानुप्राससॅंग मिल्ने समध्वनिक अक्षर समेत हुनुहुँदैन ।
सहभागी झिल्काकारहरूका उत्कृष्ट झिल्काहरू-
……………………………
१, फुलिरहेको फूल देखेर म तिमीलाई सम्झन्छु उज्यालो भविष्य कल्पेर । २, जहाज देख्छु गगनमा दिनहुँ देश खाली भतभती आगो मनमा । ३, कोकिलकण्ठ सापटी पाए खुसीको रास बढ्थ्यो रतेउलीले वर्तमान सजाए ।
म्यामराज राई, भोजपुर … १, इच्छा चाहना रोकेर खाडी छिरेँ बाध्यताले आँखामा सपना बोकेर ! २, आमाको याद आउँछ । जन्मभूमि त्यो गाउँघरको निकै मायाले सताउँछ ३, रातिमा सधैँ कल्पन्छु देख्छु वृद्ध बाआमा सन्ध्याको घाम सम्झन्छु ।
वसन्त अनुभव, घोराही, दाङ … १, जतन गरेर राख्नू ओइलिएर झर्न सक्छ टप्प टिपी चाख्नू । २, बिर्सेको यादले सतायो खरानी बनी डढेको आत्मकथा बनेर ततायो । ३, हजारौँ हजार बाणले देश खोक्रो पार्नेको आन्द्रा कुहियोस् जाँडले ।
अम्बिका अधिकारी, झापा बिर्तामोड … १, इच्छा चाहना थियो थिएन छाड्न मन पापीले खुसी लियो। २, कस्को पर्यो खेल? पापी ती आँखामा आएन आँसुको भेल। ३, मनै रहेछ ठुलो चित्त बुझाउन खोज्छु त्यतै पर्छ दुलो।
अर्जुन प्रसाद चौलागाई, रामेछापः-सुनापति-१(हालः-अमेरिका,बोस्टन) … १, जीवनमा सपना बोकेर बाध्यताले खाडी लागे आँखामा आँसु रोकेर । २, सुन्दर फूल पाएँ कत्ति खुसी हुन्थेँ जिन्दगीमा तिमी आए । ३, गरिदेऊ मुटुमा बास आनन्दले रमाउने थिएँ हर्ष, उमङ्गले खास ।
केसर बोहरा ‘सङ्घर्ष’, सुदूरपश्चिम अछाम (हाल -भारत) … १, लाहुरेको रहर पालेर गर्वसाथ छोडेको जन्मभूमि घरबारी धितो हालेर । २, स्वाभिमानी हामी नेपाली आफैँलाई ढाँट्ने बहाना पराईको निम्ति गुलामी । ३, इच्छाका अग्ला टाकुरा आफ्नालाई एक्लै पारेर बेचेको दह्रा पाखुरा ।
कमला पौडेल, भक्तपुर, चाँगुनारायण … १, बढ्यो भ्रष्टाचारको मात्रा स्वार्थमा लिप्त सरकार सायद विडम्बनाको जात्रा । २, मनमा भएन शान्ति घटना मात्र सुनिन्छ, हरायो अधरको कान्ति । ३, केवल सतहमा रुझी आरोप लगाउछ्न हजुर आन्तरिक कुरा नबुझी ।
पृथक प्रकृति, झापा … १, बलवान्ले निर्धो हेप्ने पाइन्न न्याय यहाँ , दमन कति खेप्ने ? २, जन्मिन थाले दानव निर्धाका पीडा बुझ्ने छैन कोही मानव। ३, पवित्र होस् माया प्रेमको नाटक गर्दै कहिल्यै नगर्नु दायाँबायाँ ।
राज कुमार राजभण्डारी ‘खोटाङ्गे’, मध्यपुर ठिमी – ५ संगम कोलोनी भक्तपुर । … १, दुखद स्वतन्त्रता दिवस फटाहालाई छ मोजमस्ती सोझा मर्न विवश ।
ताराप्रसाद चापागाईँ, धुनिबेसी … १, जग्गा जमिन बाँझा राख्नु हुन्न अब खेती गरौँ साझा । २, खेती किसान गरे माड लाग्छ मुखमा भोको हुन्न भरे । ३, गर्छु खेती किसान नपत्याए हेर यहाँ हातमा छ निसान ।
सरिता सेढाई, धादिङ … १, जिन्दगी कस्तो कस्तो ? पत्याउँदैनन् यहाँ कोही भयो सारै सस्तो । २, तिमीले पनि छोड्यो कठिन त्यो बाटोमा उसले पनि छोड्यो । ३, निर्णय आफ्नै हुनेछ सबैसँग छ सोधनी आकाशको जून छुनेछ ।
नागेन्द्रप्रसाद यादव , दाङ … १, अन्तरात्मा देख्ने यन्त्र , विश्वमा बन्न सकेन, बढ्यो धेरै मनपरीतन्त्र । २, देखिने भए मन, उसको कर्तुत छर्लङ्ग देखिन्थे लुकाएको धन। ३, नियतै साफ नभएपछि कालोलाई गोरो पार्ने सत्य छोड्दै गएपछि।
मनोहरी पौडेल, गैडाकोट १ … १, गाँठो पारेँ मन बोकेँ झोला अनि हिॅंडे कमाउन धन । २, बिक्यो आफ्नै पाटो उठेन त्यसको ब्याज भत्कियो फर्किने बाटो। ३, पाउनसम्म धेरै पाएँ दुःख नै जीवनभरि तर चित्त बुझाएँ ।
सुरेशकुमार पाण्डे, दाङ घोराही १८ … १, यो हो कविता सुन्नु, गुन्नु तिमीले बुझेपछि हुनेछ रमिता । २, टप्प टिपेर राख्नू बेला बेला सम्झदा जिब्रोले च्वाट्ट चाख्नू । ३, नमानेर तिमी लाज आउनुस् मेरै मनमा लाजले पुग्दैन काज।
टिकाराम पुन पुकार, छत्रेश्वरी गाउँपालिका २, सल्यान … १, हिलोमा फुल्छ कमल जिन्दगी भन्नु तलाउ फुलेर हुन्छ सफल । २, दु:खको गरेर सामना फलोस् फुलोस् जीवन सबैमा मेरो कामना । ३, हाँसेर सधैँ पिरमा आर्तको यस्तै कहानी जिन्दगी हुन्छ भिरमा ।
आर्त अकुलीन … १, देशको हाल देखेर बिरक्तिन्छ मन नेपालीको पोख्छन् कविता लेखेर । २, साधुको भेसमा आए देशलाई खोक्रो बनाई ढिकुटी सबै रित्याए । ३, सुन्दर फूल फुलेको रङ्गीचङ्गी हेर त भॅंवरो किन डुलेको ?
बुद्धिमान दनुवार ‘सुरुङ्गेली कान्छो’, कनकाई – ४, झापा … १, सकिॅंदैन काम गर्न बुढेसकाल लागेर होला पानी पनि भर्न। २, खेतबारी बाँझै भए सन्तान जति सबै परदेशतिर नै गए। ३, पीडाको खात लागेको लाग्छ जिन्दगीले पनि मज्जाले लात हानेको ।
कला ढकाल, झापा दमक … १, देखेर पनि नहुने कस्तो रहेछ जिन्दगी कसैको हृदयले नछुने । २, भित्री मन गलेछ चाहेको कुरा नपुग्दा आफू स्वयंलाई छलेछ । ३, एक दुई तीन छौ किन दोधारमा सोचाइ मात्र एकैछिन ।
प्रेम थापा “मन”बागलुङ … १, समय तानेर लाने जता लैजान्छ लुरुलुरु हामी उतै जाने। २, सबैले गरौँ हातेमालो स्वदेश समृद्ध बनाउने अब हाम्रो पालो।
बिके मुखिया, दार्जिलिङ भारत। … १, तन्त्रको नाम फेर्ने पालैपालो सत्तामा मस्ति सर्वसाधारणले टुलुटुलु हेर्ने । २, कुरा उनीहरूकै ठुला ढलिमली पाउने समर्थक जनताले पाए मुला । ३, काम कुरा एकातिर बनाए तन्त्रहरूले देश अहिले लाग्छ खातिर ।
रामप्रसाद पुरी, बादेल ,खाेटाङ । … १, ज्यान मेरो बिरामी ज्यादा के भन्नु तिमी रहेछौ हरामी । २, मनभित्र नै पसेर भन केके गर्यो चिल्ला कुरा घसेर । ३, चिप्ला कुरा बकेर लठ्ठ पार्यौ तिमीले मुटु माझ बसेर ।
प्रद्युम्न चालिसे … १, प्रकृतिको अनुपम उपहार कोइलीको कुहुकुहु आवाजसँगै आयो वसन्तको बहार ।
मन्दिरा सेढाई, मलेखु,धादिङ … १, सकेर सकिन्न अरे काम त्याग्नु हुन्न फल पाउनु भरे । २, सधैँ योग गरौँ व्यस्त जीवन पारेर अनि निरोगी रहौँ। ३, लेखेपछि आउँछ भाइ अनुहार देखाएर निस्के देखेपछि बोलाउँछ दाइ ।
नन्दलाल आचार्य, बेलाका, सिद्धार्थटोल, उदयपुर, कोशी । … १, अदृश्य हतियार माया छिया छिया पारेर काट्यो मुटु दायाँबायाँ। २, विश्वासमा आगो लाग्यो डढेलोझैँ जताततै डढेर चैन जलाएर भाग्यो। ३, रुँदै मुख छोपी सम्झेर कति निष्ठुरीलाई बेकारमा नाम खोपी।
संगीता खरेल, चन्द्रागिरी – ८, काठमाडौ … १, पहिले पिरती बसाए चुपचाप रहे नेपथ्यमा अहिले दलदलमा फसाए । २, पापी पेटको सवाल कतै गुन्द्रुक ढिँडो कतै व्यञ्जन बबाल । ३, सुनौलो त्यो जवानी सम्हालेर राख प्रिया बन्ला तितो कहानी ।
त्रिलोचन भण्डारी, मेचीनगर, झापा … १, समय सदुपयोग गर्दैन सुकर्मबिना त यहाँ सांसारिक दुःख टर्दैन । २, सहनशीलता गुण असल आउॅंछ, जान्छ विपत्ति कर्मरत आखिरमा सफल । ३, एक्कासी आत्तिनु पर्दैन हावा चल्दैमा रुखका सबै पात झर्दैन ।
कार्की डिबी माकुम, सुनवल-४, नवलपरासी … १, कुरा गर्छ डोको इलम सुका छैन ठुलै रहेछ धोको । २, जति तान्यो छोटो ठुटो हुँदा फ्याँक्ने बाँकी बस्यो भोटो ।
कृष्णकुमार वैद्य, बनेपा ९, काभ्रे … १, सपनाभित्र हराउने देश कसरी भनूँ, रमाउनू छैन कुनै भेष । २, बस्ने मन जहाँ आफ्नो माइतीलाई भेटेर रमाइलो छ त्यहाँ। ३, कान्छी मनको माया दुनियाँको रमझममा रहन्छ जून रहन्छ छायाँ।
नीमा छिरिङ भोटिया, जलढका कालेबुङ, भारत … १, देशको अवस्था देखेर लौ ! उकुसमुकुस भएँ पिताश्रीको निर्णय सुनेर । २, माया गर्नु किन ? म त जान्छु मिठाई चकलेट लिन। ३, भावना हत्या गरेर, माया गर्छु भन्दै हिॅंड्यो बिगुल फुकेर।
दीपा गुरुङ्ग (समभाव), काठमाडौ … १, घर छाड्नेलाई लाहुरे उ बेलाको माहोल अहिले भन्छन् चाउरे । २, पहिला पहिलाको खबर धागोले बाँधेको चिठ्ठी आफ्ना नहून् बेखबर । ३, जमाना अनुसारको चलन अहिले जस्तो थिएन सहरका मान्छेमा जलन ।
चुडामणी देबकोटा, चनपा १३ काठमाडौ … १, आस्थाको दीप बालिन्छ कतै पुजनीय मनहरू ढुङ्गा सम्झी फालिन्छ। २, बुझे फूलको थुङ्गा नबुझ्नेलाई आखिर जीवन बगरमा पन्छिएको ढुङ्गा। ३, परिश्रममा आफैँ जली धरती सिॅंचाइ पसिनाले कर्म लेख्छन् हली।
अनमोल चन्द्र “नेचाली” राई, लेबोङ, दार्जिलिङ … १, गाउँबेँसी हुँदै सहर पूरा भएन कहिल्यै यो मनको रहर। २, सहमतिमा हुन्छ काम अनि फसाउॅंछन् फेरि प्राय: नमिलेपछि दाम । ३, मनमा छ डर नछोड है माया तिम्रै लाग्छ भर।
अनिता भण्डारी, ताप्लेजुङ … १, जीवन अनौठो कलाले गीतभित्र छ विचित्र स्वर मिठो गलाले । २, नजाऊ मित्र छोडेर सधैँ मन तड्पाएर जुटेको मुटु तोडेर ।
इन्दिरा देवकोटा, कपिलस्तु न पा ३ … १, जिन्दगीको यात्रामा भन्नलाई पनि अफ्ठ्यारो परेँ म जात्रामा। २, बहकाउमा लागेर अफ्ठ्यारोमा पर्यो जिन्दगी मृगतृष्णा हो जागेर। ३, दोष नदिऔॅं कसैलाई खाडलमा आफैँ परिएला भन्न हुन्न सबैलाई।
सरस्वती श्रेष्ठ, इटहरी … १, शक्तिको कुरा किन नचाहेको मात्र मैले सक्थे जवाफ दिन। २, पदले ठुलो हुँदैन मन सङ्कुचित राखे चिप्ला कुराले छुॅंदैन। ३, राजनीति किन खेलेको मूर्ख छैन कोही सहन्न कसैले पेलेको।
दीपा तिम्सना पौडेल, ईलाम … १, हाइकु जापानले ल्यायो नेपाली माटोमा हेर झिल्का कविता आयो । २, फुल्छ कोपिला फूलको यही माटोमा फक्रिन्छ झिल्का कविता साहित्यको । ३, देशको माया गर्नेहरू परदेश जान्छन् कमाउन विचित्रका यहाँ मान्छेहरू ।
योगप्रसाद उपाध्याय चापागाईं, गोठाटार काठमाण्डौं … १, देश भिरको बाटोमा नेताहरूले गरेनन् सही हामी हुँदै घाटामा । २, व्यवस्था थियो ठिक सुध्रिएन किन अवस्था राज्य प्रणाली बेठिक । ३, काम नगरौँ हतारमा स्वदेशमै बस्न पाए नजाउँ कोही कतारमा ।
रबि पौडेल, दक्षिण भारत पाण्डेचरि … १, जाने गन्तव्य देखिँदैन, आजको दिन बितिसक्यो ठाउँ ठेगाना भेटिँदैन। २, दिल दुखेर जाओस् मायाको देउराली बस्ने सितलु छायाँ आओस्।
होम प्रसाद नेउपाने, धरान,सुनसरी । … १, मेरो हात समाऊ तिमीलाई नजर लाग्ला , अरूले दिएको नखाऊ । २, सुन्दर बनाऔॅं संसार हामी एक भई जोड्नु छ घरबार । ३, सारा पीडा भुलाई बस्छु तिम्रो समीप, परदेशबाट फर्केर आई ।
सीमा कार्की समर्पण, पर्सा जिल्ला, ठोरी गाउँपालिका -४, मेलचोक … १, तिमी म बाँचौँ धरतीमा फूल जस्तै मिठो माया साँचौँ। २, जय ! श्री राम अयोध्यमा मन्दिर निर्माण राम जन्मभूमिको नाम । ३, धर्म अन्धोपन नबन्नू सबै धर्मको सार नराम्रो कहिले नहुनू ।
दिल ठकुरी, टिस्टा भेल्ली, दार्जिलिङ … १, नबुनौँ धेरै जाल बनौँ हामी सदाचारी आफू आफैँ सम्हाल । २, नाम दामी राख्नू नबनौँ कोही बदमासी तिमी हामी मिल्नू ।
हरिगोपाल प्रधान, काभ्रेपलाञ्चोक बनेपा – १४, साँगा … १, आशाको दियो बालिन्छ उप्केको ठाउँ लिपेर भत्केको मन टालिन्छ। २, सपना, रहरहरू पालिन्छ विश्वास लर्खराए कतै उर्लेको उमङ्ग फालिन्छ। ३, मनमा मन चालिन्छ स्वार्थपनको निहुँ पाएँ नौलो परिपाटी थालिन्छ।
मोती सुब्बा, दार्जिलिङ, भारत … १, हाँसो यसरी रित्तिन्छ उपहारस्वरूप दिनेले जब केवल चोट दिन्छ । २, सहनु मुटुले सह्यो तितामीठा ती पलहरू सम्झना बनेर रह्यो। ३, व्यर्थैमा रहर गरे बाँचिन्छ, बाँचिन्न साथी परदेशको चपेटामा परे।
बि.कुलुङ, दार्जिलिङ रंगबुल … १, मनमा माया राखेर छुटौँला सॅंगसगैँ भेटौँला रचना साथ राखेर २, जिन्दगी मेरो हरेको मान्छेको जातै आरिसे आसक्ति अल्छी जलेको ३, बजार अहिले बलेको मेला लगाएर वाणिज्यले स्यालको हुइयाँ चलेको
भगवती दवाडी, दमक, झापा … १, हरियो सल्लेरीको वन भुल्न खोज्दा तिमीलाई सम्झना आयो झन् । २, तिमी कता गयौ अत्तोपत्तो कतै भएन जब निष्ठुरी भयौ । ३, नदेख्दा कुनै पल मन दुख्छ मेरो नगर कुनै छल ।
उर्मिला के.शी., धनकुटा … १, पैसा कमाउने रहरमा भिडभित्र म हराएँ आफै अन्जान सहरमा । २, बित्छ जिन्दगी आसमा आखिर मरेपछि त वस्त्र रहँदैन लासमा । ३, सबै दाउमा बस्छन् पराईले होइन हजुर आफ्नैले आफ्नैलाई डस्छन् ।
भिम लिम्बू प्रयास, रिमबीक दार्जिलिङ … १, नयाँ उत्सव छायो फुलेर फूल ढकमक्क आहा वसन्त आयो। २, हिमाली हावाको सङ्गत उत्साह उमङ्ग मनमा खुसीले रमाउछन् जगत् ।
बाल कृष्ण श्रेष्ठ, सोलुखुम्बु … १, माया तिम्रो लागि खुसी भई हाँस देवीदेउता छन् सहभागी । २, साथीको बिहेमा गएको होस उड्यो देखेर प्रेमी बेहुला भएको । ३, जान्न म अन्त निम्तो जसको आओस् अबदेखि त जन्त ।
शशी आचार्य … १, माया लाग्छ काली पराई भयो भन्छौ, समय मिल्दैन खाली। २, चाहेर पनि अभाव निष्ठुरी समय सधैँभरि, अर्काको पर्यो दबाब। ३, रहरहरू धेरै थिए मनमै सिमित भयो, सपनालाई पठाई दिएँ ।
शंकर कार्की … १, आँसु झर्यो हेर खुसी हुँदा पनि चिन्ता छ जतिखेर । २, मायाको परिभाषा कति गर्छौ धरामा सबैलाई नबिगार्नुस् है मति । ३, कर्मको अधिकार हुन्छ मनुष्य जातिलाई यहाँ फलको आशामा रुन्छ ।
धनुष न्यौपाने, गुठीचौर गाउँपालिका – ०४ बिगारे जुम्ला … १, काम गर्नु रोज बेला बेला आउँछ दामको त खोज । २, आमाबुबा हुन् भगवान् आमाबुबाबाट जन्म लिए , छोराछोरी ईश्वरका वरदान । ३, उपहारमा गुलाफको फूल कसैलाई पनि नहोस् , मायाजालमा त भुल ।
श्री कृष्ण धामी, बझाङ … १, कहिलेकाहीँ अलमल पर्छु चढ्दाचढ्दै जीवनको उकालो समतल भूभागमा झर्छु । २, झर्ने चढ्ने क्रम मानवको चलिरहन्छ यहाँ, जीवन एक श्रम । ३, जीवन अनेक कला नाटक रूपी रङ्गमञ्च चल्न सकेमा भला ।
शोभा आचार्य गौतम, काठमाडौँ … १, बदलियो भाषा भेष विदेश पलायन युवा नेताले खाए देश । २, चसक्क मुटु चस्कन्छ मातृभूमिको त्यो मायाले आँखामा आँसु पस्कन्छ । ३, परिवारको सपना लिएर विदेशी भूमि प्यारो रगत पसिना दिएर।
कोपिला अधिकारी, गोरखा ,सिरानचोक … १, राष्ट्रियता मैलियो आज धोई पखालेर उजिल्याऔॅं झिल्का साहित्य समाज। २, बदनाम गरे नाममा मान प्रतिष्ठा गुमाए देश लुट्ने काममा। ३, मौका पनि हेरियो स्वार्थ पूरा गराउदै धोको सबै फेरियो ।
विवश पारदर्शी, झापा … १, किन बन्छौ चुलबुल? स्वचालित हुन्छ माया, चाहिॅंदैन चलाउन रुल l २, जानु पर्दैन स्कूल छोयो भने अन्तर्मनले हेरिन्न कुल अकुल l ३, स्वरूपमा आँखा चर्छ नजरको बाटो हुँदै हृदयमा बास गर्छ l
बाबुराम गौतम, गुल्मी … १, कसले लाइदिने बुजो ? नेता सबै उस्तै राष्ट्र भइसक्यो कुँजो । २, मुखसिद्धि चाहिने रे प्रवृत्ति नै हाकिमको नहुने रे मसलाले। ३, भन्छ्यौ तिमी पियारो पूरा हुन्छ स्वार्थ रङ्ग फेर्ने छेपारो ।
नेत्र घिमिरे, सूर्यविनायक भक्तपुर । … १, फूलाऔँ गोडमेल गरेर जीवनलाई उपहार सम्झौँ खुसी उमङ्गले भरेर। २, जीवन अमूल्य धन कठिन छ यात्रा बरालिन्छ घरी मन।
तेजप्रसाद खनाल … १, जसको आवाज सुनेर दिनै उज्यालो हुन्थ्यो मायाप्रीति मिठो बुनेर । २, समयसँग चल्नु पर्छ नचल्दाखेरि त यहाँ मानसम्मान आफैँ झर्छ । ३, पिरोले राखेर मनमा अगाडि नबढे हुन्छ आशक्त हुँदै धनमा ! -अच्युत घिमिरे, सर्पाङ, भुटान … १, सक्नुपर्छ समयसँगै घुम्न चपाएर हजारौँ हारहरू विजयको मन्जिल चुम्न । २, जिन्दगी जाओस् गलेर दिनुपर्छ समाजलाई उज्यालो मैनबत्ती जस्तै जलेर । ३, जति हुन्छौँ टाढा जिन्दगीमा यो एकबारको माया हुन्छ गाढा ।
डम्बर थामी ‘अनुपम’, कालिन्चोक गा. पा. -६, दोलखा …. १, बगैँचामा ढकमक फूल भ्रमरले चुम्दै हेर्यो उ गर्दैन भुल । २, अख्तियार बोल्दैन, लाग्छ छैन खानपिन केही सत्यतथ्यमा सरकार जाग्छ ? ३, मलाई छैन मन तातो खान खाडीको नभए पनि धन ।
बेदु न्यौपाने … १, अन्यायमा हुँदैन पार्नु पुछ्न एउटाको आँसु सयौँलाई किन मार्नु ? २, पैसा धेरै कमायौ इज्जत इमान सकियो सर्वनाशको बाटो समायौ । ३, देश रोएको देखेर मन त्यसै बरालिन्छ सकिँदैन वेदना लेखेर ।
ऋजु दिल्पाली, ईटहरी – १, हलगडा … १, चोखो माया भुलेर अरूले के भन्छन् नहिँड यसरी डुलेर। २, सोच आफ्नै ठानी तब मन जितिन्छ भएर आफैँमा ज्ञानी। ३, हुन्छ उसैको जित जसले भलो चिताइ गर्छ सबैको हित ।
अनुग्रह राना मगर ‘पुष्प’, पाँचखपन नपा -६ सङ्खुवासभा
