साताका उत्कृष्ट झिल्का कविताको आठौँ शृङ्खला सम्पन्न भएको छ । झिल्का साहित्य समाज नेपालको आयोजनामा उक्त शृङ्खला हरेक हप्ता सञ्चालन गर्ने गरिन्छ । झिल्का कविताको उन्नयन, विकास र प्रवर्द्धन गर्ने हेतुले यस शृङ्खलाको सुरुवात गरिएको यसका परिकल्पनाकार एवम् प्रवर्तक वसन्त अनुभवले बताउनुभयो ।
यस शृङ्खलाका लागि हरेक हप्ताको आइतवारदेखि शनिवार अपरान्हसम्म झिल्का कविता फेसबुक समूहको भित्तोमा प्रेषित गरिएका झिल्का कविताहरू मध्ये उत्कृष्ट तीन जना झिल्काकारहरूका ३/३ झिल्काहरू छ्नोट गरी प्रकाशन गर्ने गरिन्छ । जसको संयोजन झिल्काकार एवम् झिल्का कविता अभियन्ता धनुष न्यौपानेले गर्दै आउनुभएको छ ।
साताका उत्कृष्ट झिल्का कविता शृङ्खला- ८ का लागि झिल्काकार त्रय वसन्त अनुभव, भावना थापा मुस्कान र सरला माझीका उत्कृष्ट झिल्का कविताहरू छनोटमा परेको संयोजक न्यौपानेले बताउनुभयो ।
साताका उत्कृष्ट झिल्काहरू ~<•>~
[१] १. चढ्छन् करोडौँको कार सर्वहाराका प्रतिनिधि उनी राम्रै छ बन्दव्यापार । २. हुँदैन कसैको फिक्री हिराको मोदक हातमा परेपछि सुनको सिक्री । ३. सम्झन्छ्न् मूर्ख हरपल जितेर भुल्छ्न् नेता रुवाउँछन् जनता पलपल । ✍️ वसन्त अनुभव घोराही, दाङ ~<•>~
[२] १. लुट्यो जवानी मेरो लुटेराले सुनसान बस्तीमा जब थियो अँधेरो । २. भएकी छु अचेल एकोहोरो पागल जस्तै आफैँदेखि म ओझेल । ३. गिद्धको नजर लाग्यो न्याय माग्न जादा न्यायधीश नै भाग्यो । ✍️ भावना थापा मुस्कान ~<•>~
[३] १. कसैलाई नगर्नू हेला आवश्यक पर्नसक्छ हेर उसैको जुनसुकै बेला । २. राम्रो हुनु पहिले अभिमानी, अनुशासनहीन नहुनू आमा भन्नुहुन्छ जहिले । ३. घमण्डले सिध्याउँछ मानवता कलियुगमा हिँड्नुपर्छ सम्हालिएर मान्छेमा हुन्छ दानवता । ✍️ सरला माझी ~<•>~
झिल्का लेखन अभियानको पाँचौँ शृङ्खला (सम्बन्ध विषयक) सम्पन्न भएको छ । झिल्का साहित्य समाज नेपालको आयोजनामा उक्त कार्यक्रम सम्पन्न भएको थियोे ।
झिल्का कविता लेखन अभियानको यस शृङ्खलामा विगतका शृङ्खलामाझैँ सर्जकहरूको निकै उत्साहप्रद सहभागीता रहेकोे थियो । जसमा नेपाल, भारत लगायत विश्वका विभिन्न देशमा छरिएर रहनुभएका नेपाली भाषा, साहित्यलाई निरन्तर माया गर्नुहुने ५७ जना झिल्काकारहरूको सहभागीता रहेकोे थियोे ।
झिल्का कविताको उन्नयन, विकास र प्रवर्द्धन गर्नका लागि समाजले विभिन्न क्रियाकलापहरू सञ्चालन गर्दै आएको छ । त्यसमध्ये झिल्का लेखन अभियान पनि एक भएको र नेपाली समुदायका चाडपर्व, उत्सव, आदि जस्ता विशेष अवसरहरू पारेर निरन्तर सञ्चालन गरिने यसका परिकल्पनाकार/प्रशिक्षक वसन्त अनुभवले बताउनुभयो ।
झिल्का कविता, नेपाली माटोमा उम्रिएको एक नवीनतम, लघुतम, प्रयोगवादी काव्य विधा हो । जसमा विम्ब, प्रतीक, अलङ्कारको प्रयोग गर्दै चोटिलो पाराले तीन हरफमा लेख्ने गरिन्छ । जसको पहिलो हरफले विषयवस्तुको उठान, दोस्रो हरफले विषयवस्तुको बिस्तार र तेस्रो अर्थात् अन्तिम हरफले भावलाई उत्कर्षमा पुर्याई समापन गर्ने गर्दछ । यसका प्रत्येक हरफमा तीन/तीन शब्दहरू हुने गर्दछन् । जम्माजम्मी नौ वटा शब्दमा एउटा झिल्का कविता पूरा हुने भएकोले यसलाई नौ शब्दको कविता पनि भन्ने गरिन्छ ।
झिल्का कविताका तीन हरफ मध्ये पहिलो र तेस्रो हरफमा अन्त्यानुप्रास हुनुपर्ने विधान छ भने दोस्रो हरफ स्वतन्त्र हुने गर्दछ ।
सहभागी झिल्काकारहरूका उत्कृष्ट झिल्का कविताहरू-
~~~[ [१] १. परिस्थिति रहोस् कस्तै प्रगाढ रहोस् सम्बन्ध आँखा, आँसुको जस्तै । २. अटुट सम्बन्धको खानी सम्बन्धको बलियो उदाहरण नङ, मासुको कहानी । ✍️ वसन्त अनुभव घोराही उपमहानगरपालिका १४, दाङ ~~<•>~~
[२] १. कहिले नपरोस् रोगाउन हाम्रो सम्बन्ध सधैँभरि पर्छ मिलेर जोगाउन । २. देखाउनुपर्छ राम्रो बानी मरेपछि लानु छैन बन्नुपर्छ जलेर खरानी । ✍️ शंकर कार्की, मकवानपुर ~~<•>~~
[३] १. प्यारको नशा पिएर जिउन खोज्दै छु यादले मुटु सिएर । २. चुँडियो गुलाफ प्रेमले दुखाउँछ काँडाले मन कतिन्जेल जिउँछौ भ्रमले ? ✍️ कृष्ण सुवेदी, पोखरा ~~<•>~~
[४] १. टुटेको सम्बन्ध गाँसाै जीवन छाेटाे छ दुवै मिलेर हाँसाै ! २. सम्बन्ध खराब हुँदा रातभर निद्रा आउँदैन हुन्छ बिहानि रुँदा ! ✍️ रबि पाैडेल दक्षिण भारत पाण्डेचरि ~~<•>~~
[५] १. बाँडेर आपसमा जिम्मेवारी प्रगाढ बनाऔँ सम्बन्ध मिलेर हामी नरनारी । २. सुन्दर सपना सजाई बसौँ नारी पुरुष सम्बन्ध कसिलो बनाई । ✍️ बाल कृष्ण श्रेष्ठ सोलुदुधकुण्ड न.पा.२ सोलुखुम्बु ~~<•>~~
[६] १. चेतनाको दियो बाल सम्बन्ध गाढा बनाउँदै घमण्ड अहङ्कार फाल ! २. पूरा नहुने भयो सम्बन्ध हाम्रो अब सपना टुटेर गयो ! ✍️ कला ढकाल, झापा ~~<•>~~
[७] १. झिल्का हो चौतारी लेखौँ मनको भाव नजाऊ अन्त भौतारी ! २. झिल्काले छर्यो सुगन्ध विचार आदनप्रदान गर्दै बिस्तार भयो सम्बन्ध ! ३. सानो परिवार हाम्रो फलोस् फुलोस् सधैँ समेटेर भाव राम्रो ! ✍️ दीपा समभाव काठमाडौँ ~~<•>~~
[८] १. सकियोस् भरोसा गर्न जीवनको हरेक मोडमा सकिन्छ खुसी भर्न । २. सम्बन्ध गाढा बनोस् जिन्दगी सुन्दर लाग्छ दुनियाँले आहा भनोस् । ३. यात्रा सहज बन्छ असल सम्बन्ध भए त्याग गर्छु भन्छ । ✍️ पुष्पा राई, खाेटाङ ~~<•>~~
[९] १. सम्बन्ध रहोस् दिगो टुटेर फुटेर कतै तिर्नु नपराेस् बिगाे । २. पैसामा सम्बन्ध जोखिन्न विश्वासमा घात भएपछि आफ्नै नाता चोखिन्न । ✍️ त्रिलोचन भण्डारी मेचीनगर, झापा ~~<•>~~
[१०] १. सम्बन्ध हुनुपर्छ राम्रो अघि बढौँ मिली नछुटोस् साथ हाम्रो । २. गरौँ मिठा बात अब लेख्न झिल्का बढाऔँ हामी हात । ✍️ अनिता भण्डारी, ताप्लेजुङ ~~<•>~~
[११] १. जित भएन हार जबदेखि आफ्नैहरूले यहाँ गरिदियो सम्बन्धको व्यापार । २. कलिले छरेको सुगन्ध तिम्रो मेरो बीचमा यस्तै बनोस् सम्बन्ध । ✍️ बि.कुलुङ दार्जिलिङ रंगबुल ~~<•>~~
[१२] १. खुल्ला रहोस् चाहाना मानवता राखौ जिउँदो नबनाऊ कहिल्यै बाहाना ।। २. सम्बन्ध चिसिनु हुँदैन बनौँ सधैँ परोपकारी आत्मा कसैको रुँदैन ।। ✍️ ऋजु दिल्पाली ईटहरी १ सुनसरी ~~<•>~~
[१३] १. पानी बिनाको खेती फलदायी हुँदैन छाेरा लगाउनु पसिनाले रेती । २. प्रतिभा अवश्य ठुलाे संस्कार र संस्कृति हुन् जीवनकाे ओखतीमुलाे । ३. भजन जनताकाे नाममा कस्ता स्वार्थी खेलाडी एकजुट लुट्ने काममा । ४. माटाकाे भर ढुङ्गाे एकअर्कामा छ निर्भर अकाट्य हुन्छ टुङ्गो । ✍️ प्रद्युम्न चालिसे भक्तपुर कटुञ्जे । ~~<•>~~
[१४] १. सम्बन्धमा अचेल तिक्तता टोलाएर बस्छु अहिले चारैतिर देख्छु रिक्तता । ✍️ नागेन्द्रप्रसाद यादव ~~<•>~~
[१५] १. यस्तो होस् सम्बन्ध आँखा लगाउनेको फुटोस् नहोस् कुदृष्टिको गन्ध । २. हुनुपर्छ सम्बन्ध झकास मिलेर हामी एकआपसमा बनाउनुपर्छ सधैँ खास । ✍️ कबिताहरी सुन्दर हरैंचा नगरपालिका १ मोरङ ~~<•>~~
[१६] १. नहोउँ कोही टाढा एकापसमा मिलेर नै सम्बन्ध बनाऔँ गाढा । २. बढाऔँ अगाडि पाइलो बनाए प्रगाढ सम्बन्ध जीवन हुन्छ रमाइलो । ✍️ डम्बर थामी ‘अनुपम’ कालिन्चोक गा. पा. -६, दोलखा । ~~<•>~~
[१७] १. विश्वास हुन्छ पाया एकअर्कोमा सदा नै आभास नितान्त माया । २. सत्य मूल आधार पवित्र माया भए कहिल्यै हुँदैन निस्सार । ३. भुल्नुहुन्न आफ्नो धर्म जस्तोसुकै होस् परिस्थिति पूरा गर्नुपर्छ कर्म । ✍️ पृथक प्रकृति, झापा ~~<•>~~
[१८] १. सम्वन्ध रहोस् गाढा हुँदैमा कुरा सानोतिनो नबनौँ कोही टाढा । २. हुनसक्छ कहिलेकाहीँ घोचाघोच नठोसी बल्दैन अगुल्टो लिऔँ असल सोच । ३. सम्वन्धमा नआओस् कुठाराघात विश्वासको अन्तिम क्षणमा नलागोस् कसैलाई मात । ४. झिल्काले सम्बन्ध भाक्यो विचार आदानप्रदान गर्दै उच्च प्रवन्धलाई डाक्यो । ✍️ अर्जुन प्रसाद चौलागाई रामेछापः-सुनापति-१ हाल-अमेरिका,बोस्टन। ~~<•>~~
[१९] १. मनको मान्छे भनेँ पैसाको निम्ति होइन यसैले मैले गनेँ । २. साइनो रगतको हाम्रो सोचेको जस्तै रहोस् छैन कुरा चाम्रो । ३. नाताको आधारमा मैले सम्बन्ध बलियो गरेको किन मारिस् तैँले । ✍️ नीमा छिरिङ भोटिया जलढका कालेबुङ भारत ~~<•>~~
[२०] १. अनौठो सम्बन्ध हाम्रो भेट भएको छैन माया झनझन चाम्रो । २. बुझिसकेँ हेर मैले तिम्रो मनको कपट देख्दछु म जैले । ✍️ मंगला आचार्य उपाध्याय बारा कलैया १ ~~<•>~~
[२१] १. सम्बन्ध मनले जोड्छ आाखिर विचार नमिल्दा फेरि उसैले तोड्छ ! २. अमर पिरती हाम्रो प्रगाढ रङ्गहरूको जस्तै चिनारी सम्बन्ध राम्रो ! ✍️ आर्त अकुलीन ~~<•>~~
[२२] १. सम्बन्ध बनोस् राम्रो बाधा अवरोधले घेरेर पनि नहोस् चाम्रो । २. सम्बन्धमा रहोस् माया साथ नहुन पनि अनुभूति रहोस् दायाँबायाँ । ✍️ रुना कर्माचार्य दाहाल चितवन ~~<•>~~
[२३] १. टाढाको सम्बन्ध कस्तो आकाश धरती माझ देखिने क्षितिज जस्तो । २. सम्बन्ध रहोस् राम्रो बगेको नदी जस्तै टिस्टा, रगीत हाम्रो । ✍️ मोती सुब्बा दार्जिलिङ निमकी डाँडा। ~~<•>~~
[२४] १. सम्बन्ध राम्रो बनाउन चाहिन्छ व्यवहार पारदर्शी सधैँ साथ पाउन ! २. मनको नजिकै सर्नू अगुल्टो नठोसी बल्दैन नयन कहिल्यै नतर्नु ! ✍️ सीमा कार्की समर्पण ~~<•>~~
[२५] १. सम्बन्ध राम्रो हुन अवश्य समझदार बनौँ एकअर्काको मन छुन । २. सबैजना मन्त्रीको दाउमा बीचैमा सम्बन्ध बिग्रदा कुर्सी अर्काको नाउँमा ३. सम्बन्ध राम्रो थियो पाएको थिएँ पुरस्कार अहिले धोका दियो ! ४. एकापसमा प्रेम गरौँ सम्बन्ध राम्रो हुन खुसीले माया भरौँ । ✍️ शशी आचार्य ~~<•>~~
[२६] १. कतिपय बिराउँछन् बाटो सम्बन्ध निभाउन नजान्दा मासिन्छ ठुलठुला पाटो । २. बेलाबखत गर्नुपर्छ चियो विश्वासमा टिक्छ सम्बन्ध छान्नुहुन्न कमजोर मियो । ✍️ कृष्णकुमार वैद्य बनेपा ९, काभ्रे ~~<•>~~
[२७] १. मिलेर उत्सव मनाउँ जीवन चोला रहुन्जेल सम्बन्ध प्रगाढ बनाउँ ! २. दुईचार दिनको चोला मजबुत बनाए सम्बन्ध सुनमा सुगन्ध होला ! ✍️ नील हरि काफ्ले सिन्धुली (हाल काठमाडौँ) ~~<•>~~
[२८] १. बाहिरी सुन्दरता देखेर झट्ट विश्वास नगर्नू बस्नुपर्छ जीवनभर रोएर । ✍️ प्रविना प्रयासी ओखलढुंगा ~~<•>~~
[२९] १. सम्बन्ध प्रगाढ बनाेस् आपसमा सद्भाव देखेर सबैले आहा भनाेस् । २. सम्बन्ध बढाउनु राम्रो पुरानो यात नयाँ माया बढाेस् हाम्रो । ३. मन नफाटाेस् कहिल्यै झिनामसिना विवाद भए फाल्नुपर्छ भन्छु अहिल्यै। ✍️ राज कुमार राजभण्डारी खाेटाङ्गे मध्यपुर ठिमी ५ राधे राधे भक्तपुर । ~~<•>~~
[३०] १. सम्बन्ध यसरी बनोस् कसैको नजर नलागी खुट्टाले जमिन खनोस् २. सम्बन्धले बाधेको नाता बिछोडको बेदना सहेँ अदालतमा खोलेँ खाता । ३. प्रेम सम्हालेर जान्छन् हतेलीमा राखेर कस्तो अपमान हुँदैमा मान्छन् । ✍️ अम्बिका अधिकारी झापा बिर्तामोड ~~<•>~~
[३१] १. सम्बन्ध बनोस् गाढा अहिले जत्तिँकै सधैँ भए तापनि टाढा l २. नआओस् शङ्काको गन्ध सुनेर हावादारी कुरा प्रगाढ़ बनोस् सम्बन्ध l ३. सुमधुर सम्बन्ध बनाउन शङ्काको मैलो पखाली जान्नुपर्छ है रमाउन l ✍️ बाबुराम गौतम, गुल्मी ~~<•>~~
[३२] १. भएपनि जति टाढा लागिरहाेस् माया उसैकाे सम्बन्ध बनाेस् गाढा । २. सम्बन्ध राम्रो उसैको जाने राम्रो निभाउन हुँदैन बिफल कसैकाे । ✍️ उर्मिला के.शी. धनकुटा ! ~~<•>~~
[३३] १. मनको साइनो राम्रो अटल रहोस् सम्बन्ध जुनी जुनी हाम्रो । २. विचित्रको संसार कस्तो सम्बन्धको डोरी बाट्नु माछा पानीको जस्तो । ✍️ मन्जु बोहरा सुदुरपश्चिम बझाङ ~~<•>~~
[३४] १. घाम र छायाको जस्तै बनाउनुपर्छ सम्बन्ध रिस होइन मायाको । २. सम्बन्ध कस्तो हुने राम्रो या नराम्रो झर्ने, आकाश छुने। ✍️ धनुष न्यौपाने गुठीचौर गाउँपालिका ०४ बिगारे जुम्ला ~~<•>~~
[३५] १. कसैलाई पिर नपार्नु सम्बन्ध आत्मिक होओस् सानालाई थिचेर नमार्नु । ✍️ गुणनिधि घिमिरे अमेरिका ~~<•>~~
[३६] १. नाता बलियो हुन्छ सम्बन्ध राम्रो भए मायाले मन छुन्छ । २. माया बलियो गाँस्नू विश्वास गरें तिमीलाई मनैले माया नमास्नू । ३. झुटो बोलेमा सकिन्छ तिम्रो साथ भएमा पवित्र नाता देखिन्छ। ✍️ सोमनाथ लुइटेल “रवि पाल्पाली” बर्दिया । ~~<•>~~
[३७] १. झिल्काले जुराको सम्बन्ध नछुटोस् कहिले पनि फैलियोस् जगतमा सुगन्ध । २. बन्दैछ सम्बन्ध गहिरो झिल्का कवितामा पनि नआओस् बिचमा पहिरो । ✍️ बुद्धिमान दनुवार ( सुरुङ्गेली कान्छो ) कनकाई ४ झापा ~~<•>~~
[३८] १. सम्बन्धमा धाजा पर्ने नगर काम कतै आपसमा मन मर्ने । २. समझदारी कायम गर विश्वासघात हुने कामको भरमा कहिल्यै नपर । ✍️ विवश पारदर्शी झापा, ~~<•>~~
[३९] सम्बन्ध राम्रो हुनुपर्छ सधैँ घर इष्टमित्रहरूमा सबैको हित गर्छ । २ बोली व्यवहारमा मिठास नहौस् तितोपिरो कहिल्यै घरभित्र लक्ष्मीको बास । ✍️ सुरेशकुमार पाण्डे दाङ घोराही १८ ~~<•>~~
[४०] १. क्षणिक सम्बन्ध जस्तो भेट फेरि नहुने दिएको माया सस्तो । २. यादले सताउँछ कहिले अतीतले बल्झाउँछ जब लाग्दैन रमाइलो अहिले । ३. छुटेपछि सम्बन्ध हाम्रो बन्नेछ अधूरो कहानी जिन्दगी नितान्त नराम्रो । ✍️ दिल ठकुरी टिस्टा भेल्ली दार्जिलिङ ~~<•>~~
[४१] १. दुनियाँको नजरमा खस्न कस्तो सम्बन्ध जोडियो माइती घरमा बस्न । २. विदेश पस्न बाध्य कमाइ गर्न पनि भएन सरकार साध्य । ३. आफ्नै हृदयमा छुरा होला कस्तो सम्बन्ध जटिल भयो कुरा । ✍️ टिकाराम पुन पुकार छत्रेश्वरी गाउँपालिका २ सल्यान ~~<•>~~
[४२] १. सम्बन्ध जोडेको राम्रो झिल्का कवितालाई देख्दा बतासिन्छ मन हाम्रो । २. कविता लेखिन्छ खिपेर जोडेर सम्बन्ध आपसमा प्रेमको सुगन्ध लिपेर । ✍️ होम प्रसाद नेउपाने धरान,सुनसरी । ~~<•>~~
[४३] १. तुलना नगर्नु धनमा सम्बन्ध बिग्रिएर झनै फाटाे आउला मनमा । २. उदाहरण बनाेस् हाम्राे विश्वास गर्नसकेमा हेर टिक्छ सम्बन्ध राम्राे । ३. नठान्नु कसैले सस्ताे सम्बन्ध बढेर जाओस् नङ मासुकाे जस्ताे । ✍️ काेपिला अधिकारी गाेरखा सिरानचाेक ~~<•>~~
[४४] १. झिल्काले सम्बन्ध बढायो भावनाको डोरी जोड्न धेरै पाठ पढायो । २. परिचयको सिमा बढायो साहित्य जगतमा आज सम्बन्ध जोडिन सिकायो । ३. बन्यो झिल्का चौपारी सम्बन्ध खोज्दै म डुले सारा भौतारी । ✍️ देव मगर तिनाउ-१,कचल,पाल्पा ~~<•>~~
[४५] १. प्रारब्ध निश्चल भैजावाेस् हुनुहुँदैन पछि अविचल सम्बन्धमै सफलता माैलावाेस् ! २. निश्चल सम्बन्ध रत्न जरा बलियाे बनाऔँ गरेर प्रशस्त यत्न । ✍️ हरिगाेपाल प्रधान काभ्रे, बनेपा १४ साँगा बजार । ~~<•>~~
[४६] १. सम्बन्धमा धमिलो नपारौँ रहनुपर्छ यो अन्तिमसम्म दिन्छु भनेर नमारौँ । २. माहुरी फूलको गन्ध फूल फुलुन्जेल सदा गाढा रहोस् सम्बन्ध । ✍️ चुडामणी देबकोटा चनपा १३ काठमाण्डौ ~~<•>~~
[४७] १. जीवन जित हार सम्बन्ध विश्वासिलो भए हुने बाँच्ने आधार । २. सबै नपाइने किन्न सम्बन्ध सत्य झुठको छद्मवेषी गाह्रो चिन्न । ✍️ संगीता खरेल चन्द्रागिरी ८ काठमाडौँ ~~<•>~~
[४८] १. अटुट रहोस् सम्बन्ध नहोस् केवल औपचारिकता मगमगाई रहोस् सुगन्ध । २. लम्बिरहोस् हाम्रो सम्वन्ध दुखसुख निरन्तर झेल्दै छरिरहोस् मनोहर सुगन्ध ! ✍️ पेम्बा योल्मो ~~<•>~~
[४९] १. भाइचाराको राम्रो सम्बन्ध हामीले मिलेर गर्नुपर्ने काममा झन् सुगन्ध । २. राम्रो सम्बधको हित नराम्रो बानी छाेडेपछि भाइचाराको हुन्छ जित । ✍️ श्रीकृष्ण धामी – बझाङ ~~<•>~~
[५०] १. सम्बन्धले माया भराैँ व्यवहार राम्रो पारेर खुसीसँगै प्रेम गराैँ । २. व्यवहारले मन छुन हुनुपर्छ ज्ञानी विवेकी सम्बन्ध गाढा हुन । ✍️ सहयात्री शाेभा अर्याल रुपन्देही ~~<•>~~
[५१] १. सम्बन्ध बिग्रिँदै गयो तिमीले शङ्का गर्नाले ठुलो क्षति भयो । २. सम्बन्धको कुरा नगर माया गर्छु तिमीलाई मेरै भरमा पर । ३. तिमी मेरो साहारा सम्बन्ध बिग्रियो भने बनिन्छ मृत्युको आहारा । ४. टाढियौ सयौँ कोस टाढा हुन्छ गाढा जाँगर चल्छ जोस । ✍️ ललिता सिन्धुली ~~<•>~~
[५२] १. सम्बन्ध गाह्रो टिकाउन बदनामीको मात्रै खाली नाम परो बिकाउन । २. जसले सम्बन्ध जोड्छ अनि बनाउँछ बहाना आफैँ बाटो मोड्छ । ३. हातमा हात मिलाएर सम्बन्ध अघि बढाऔँ टुक्रिएको मुटु सिलाएर । ✍️ लक्षमण देउवा ठकुरी आदर्श डोटी, हाल भारत ~~<•>~~
[५३] [१] आकाश र धरती खोलाको दुई तिर सम्वन्ध या पिरथी ? ✍️ ध्रुव श्रेष्ठ ~~<•>~~
[५४] १. सम्बन्धमा हुनुपर्छ गाढापन मायाप्रेम अनि सद्भाव चल्छ जिन्दगी सादामन । २. नाता सम्बन्धको तलाउ स्वच्छ निर्मल हुनुपर्छ संस्कार नभुली चलाऊ । ✍️ राजेस्वरी राजोपाध्याय ललितपुर ~~<•>~~
[५५] १. सम्बन्ध राम्रो बनाऔँ सम्झना सधैँ रहन सद्भावले सौम्य जनाऔँ । २. सम्बन्धले जीवन बन्दछ सदैव मिलेमा राम्रो यही मनले भन्दछ । ✍️ प्रेम थापा “मन”बागलुङ ~~<•>~~
[५६] १. सम्बन्ध राम्रो गासौँ जहाँ जहाँ भएपनि जीवनमा सधैँ हाँसौँ ! २. झिल्का काव्य पढौँ यस पाठशालामा रहेर सम्बन्ध गाँस्दै बढौँ । ३. बत्ती बल्यो झलल लेख्न जान्दा खेरी बढ्छ अघि सलल । ✍️ बेदु न्यौपाने 🇳🇵 ~~<•>~~
[५७] १. तिम्राे हृदयकाे सगरमाथा दवाई औँला अञ्जलीले विरताकाे सुनाैला गाथा । २. कुरेर प्रतीक्षाकाे चाैतारी भावनाकाे भित्री सागरमा नछुटोस् सम्बन्धकाे औतारी । ३. टुट्नुहुन्न सम्बन्धकाे डाेरी एकमुठ्ठी श्वास रहुन्जेल् नजानुस् सहकार्य ताेडी । ✍️ श्रीबहादुर केसी शैलुङ्गे भक्तपुर
साप्ताहिक झिल्का लेखन अभ्यासको आठौँ शृङ्खला आइतवार अपरान्ह सम्पन्न भएको छ । झिल्का साहित्य समाज नेपालको आयोजनामा यो अभ्यास शृङ्खला निरन्तर हरेक हप्ता सञ्चालन हुँदै आएको छ । साप्ताहिक झिल्का कविता लेखन अभ्यासका विगतका शृङ्खलामाझैँ यसपटक पनि सहभागीहरूको निकै उत्साहप्रद सहभागीता रहेकोे थियो । जसमा नेपाल, भारत, भुटान लगायत विश्वका विभिन्न देशमा रहेर नेपाली भाषा, साहित्यलाई निरन्तर माया गर्नुहुने ६३ जना झिल्काकारहरूको सहभागीता रहेकोे थियोे ।
झिल्का कविताको उन्नयन, विकास र प्रवर्द्धन गर्नका लागि समाजले विभिन्न क्रियाकलापहरू सञ्चालन गर्दै आएको छ । त्यसमध्ये साप्ताहिक झिल्का लेखन अभ्यास शृङ्खला पनि एक भएको र साप्ताहिक रूपमा निरन्तर सञ्चालन गरिने यसका परिकल्पनाकार एवम् झिल्का कविता प्रवर्तक वसन्त अनुभवले बताउनुभयो ।
शृङ्खलाबारे प्रष्ट पार्दै शृङ्खला संयोजक/प्रशिक्षक म्यामराज राईले हरेक हप्ताको शुक्रवार राति १२ बजे अभ्यासको सूचना झिल्का कविता फेसबुक समूहमा राखिने र उक्त सूचनाको कमेन्टमा इच्छुक झिल्काकारज्यूहरूले स्वत:स्फूर्त आफ्ना उत्कृष्ट झिल्काहरू राखेर सहभागीता जनाउन सकिने बताउनुभयो ।
झिल्का कविता, नेपाली माटोमा उम्रिएको एक नवीनतम एवम् लघुतम प्रयोगवादी काव्य विधा हो । जसमा विम्ब, प्रतीक र अलङ्कारको प्रयोग गर्दै चोटिलो पाराले तीन हरफमा लेख्ने गरिन्छ । जसको पहिलो हरफले विषयवस्तुको उठान, दोस्रो हरफले विषयवस्तुको बिस्तार र तेस्रो अर्थात् अन्तिम हरफले भावलाई उत्कर्षमा पुर्याई समापन गर्ने गर्दछ । यसका प्रत्येक हरफमा तीन/तीन शब्दहरू हुने गर्दछन् । जम्माजम्मी नौ वटा शब्दमा एउटा झिल्का कविता पूरा हुने भएकोले यसलाई नौ शब्दको कविता पनि भन्ने गरिन्छ ।
झिल्का कविताका तीन हरफ मध्ये पहिलो र तेस्रो हरफमा अन्त्यानुप्रास हुनुपर्ने विधान छ भने दोस्रो हरफ स्वतन्त्र हुने गर्दछ । अर्थात् दोस्रो हरफको अन्त्यमा पहिलो र तेस्रो हरफको अन्त्यानुप्राससॅंग मिल्ने समध्वनिक अक्षर समेत हुनुहुँदैन ।
साप्ताहिक झिल्का लेखन अभ्यास शृङ्खला – ०८ मा सहभागी झिल्काकारहरू-
… १, फोहोरको मोहर हौ प्राप्त व्यवस्था सुधार्न जनको ढुकढुकीमा छौ । २, नारी सृष्टिको मुहान उज्यालो बिहान ल्याउने कहिल्यै घट्दैन सम्मान । ३, आहा ! देशको प्रशासक सगरमाथाझैँ शिर उॅंचो भक्षक विरुद्धमा रक्षक ।
म्यामराज राई, भोजपुर … १) कागजमै आहा समृद्धि घट्ने चान्सै हुँदैन उकालोमा छ मूल्यवृद्धि ! २) बरु छोड्ला सासले पटक्कै कुर्सी छोड्दैनन् नेता मालको आसले ! ३) आलु भनेर पिँडालु बनाई मूर्ख जनता छल्न साह्रै सिपालु !
वसन्त अनुभव, घोराही उपमहानगरपालिका १४, दाङ … १, आँसुको सागर बगेछ बन्धन मुटुमा गाँठो कसिॅंदै कसिॅंदै सरेछ । २, शिवरात्रि भाङ, धतुरो ताण्डव नाचेर बिताए हाँसोमा भएछ चतुरो । ३, नारीको अस्तित्व रहन्छ परिश्रम गरेर खान्छन् माटोमा कुँदेर सहन्छ ।
अम्बिका अधिकारी, झापा बिर्तामोड … १, गर्छौँ मिठा कुरा मुखले ठिक्क पार्दै तर छन् अधुरा। २, जोगी देखिॅंदैनन् फरक भाँडो उही भई लागिरहन्छ हामीलाई हरक। ३, भन्छौँ सबै ठिक देखिॅंदैन कतै नयाँ अनि लागिरहन्छ दिक।
अर्जुन प्रसाद चौलागाई, रामेछापः-सुनापति-१, हालः-अमेरिका,बोस्टन। … १, महिला अधिकारका कुरा सबैले गरेको देखेर, मनै आनन्दित पूरा। २, नबनोस् एक दिनलाई महिला दिवस उत्सव, दबाएर हरेक छिनलाई। ३, मिलाए हातमा हात नारीहरू अघि बढ्नेछन्, पाए समाजको साथ।
पुष्पा राई, खोटाङ। … १, हामी नेपालीको माथ विश्वको सामु झुक्दैन खेलाँची कहिल्यै नठान ॥ २, खान्छौँ आफ्नै पौरख खोस्रेर पाखा पहरा यसमै मान्छौँ गौरव ॥ ३, आफनै पौरखमा बाँचौँला सधैँ रमाउँदै खुसीले मिलेर हामी नाचौँला ।
गुणनिधि घिमिरे अमेरिका … १, नारी अस्तित्व मेटिए स्वतन्त्रताको नारा अनर्थ न्यायको थाप्लोमा टेकिए । २, नारी महान् सम्मान छैनन् नारी घरमा कसरी चल्छ जहान ? ३, हरे ! शिव भोला नारी अस्तित्व सबैको रक्षा गर्नु होला ।
बेदु न्यौपाने … १, झरेको झर्ना हेर्दा भयो अति आनन्द मायाले साथमा बेर्दा। २, रहर मेटिएन मनको देखेर आकृति तिम्रो लजालु त्यो पनको। ३, मेरो जीवनको सहारा जूनझैँ बनेर आइदियौ आकाशको चम्किलो तारा।
अनुग्रह राना मगर ‘पुष्प’, पाँचखपन नपा – ६ संखुवासभा … १, नारी दिवस अर्थ सानी ठुली बुझे सत्कर्म गरी गर्व । २, लहडमा नलाग सानी अगाडि बढ लिएर असल आचरणको बानी ।
देव मगर … १, कागजी बाघ भए विकास बाधा भयो एकै ठाउँमा गए। २, मात्र भोटको मिसन उखान टुक्का हाली सकियो कामको लगन । ३, जनताको पसिनामा रजाइॅं काले काले मिलेका पालैपालो दाग लगाई।
सुरेशकुमार पाण्डे दाङ घोराही १८ … १, फेरि उडायो तारा पार्छ पक्कै पनि बेथिति जगमग सारा l २, नउठोस् कृत्रिम बादल छेक्न त्यसको आभा बजाई बेतालको मादल l ३, बन्नु दक्ष प्रशासक खोजी खोजी भ्रष्टलाई डस्नू, बनेर तक्षक l
बाबुराम गौतम, गुल्मी … १, सबले मिली खाने असल नेता अब खोज्न कहाँ जाने। २, कसको गर्नु भर ? आफू आफैँसॅंग पनि लाग्छ अचेल डर। ३, कान चिरेका जोगी सबै नेता उस्तै, खान मात्रै भोगी।
नवशिला, नवदेव मार्ग, लालभित्ती,मोरङ … १, छैन यहाँ सातुसामल अल्छी साइँदुवा मोरो पानी उमाल्नू, हरपल । २, छैन काम दाम घुमीफिरी दिन बिताउने चाहियो मिठो माम। ३, पेट छालाको धोक्रो भरिनै पर्छ नभरे समातिहाल्छ नि घोक्रो।
बिके मुखिया, दार्जिलिङ भारत … १, बन्नुपर्छ सुयोग्य नारी रिसराग सबै त्यागेर घरव्यवहारमा गरौँ सफारी। २, शिवको भक्त भएर तीर्थयात्री मख्ख पार्यो मठमन्दिर दैनिक गएर। ३, गृहमन्त्री बने रवि भ्रष्टाचार निर्मूल गरेर कस्तो बनाउॅंछौ छवि ?
राज कुमार राजभण्डारी खोटाङ्गे, मध्यपुर ठिमी – ५, राधे राधे भक्तपुर … १, केही गर्न बाँचौँ अन्याय सहनु हुँदैन शक्ति सामर्थ्य साँचौँ । २, कर्तव्य हुँदैन भुल्नु पाइॅंदैन मागेर अधिकार लक्ष्यहीन किन डुल्नु ? ३, झनै बिग्रॅंदो रीति सकिॅंदैन यसरी जिउन भड्किॅंदो सबैको मनस्थिति !
ऋजु दिल्पाली, ईटहरी १ सुनसरी … १, महान् हुन्छ कर्मले सुन्दर देश दुनियाँ सजीव सेवा धर्मले ! २, उकाली गर्दै ओराली एकसाथ जीवन मार्गमा मिलेर बसौँ चौतारी ! ३, हावा चलेछ रातमा अनुपम सृष्टि संसार शीतको थोपा पातमा !
आर्त अकुलीन … १, बगेछ आँसुको भेल छ मन भक्कानिएको कहिले हुन्छ मेल ? २, किनार छन् दुईतिर आफ्नो गतिमा नदी हुँदैन कहिल्यै अस्थिर ।
प्रेम थापा “मन”बागलुङ … १, समयको गरौँ ख्याल पल पल सम्झॅंदै नत्र भइन्छ बेहाल।
तोया नाथ चापागाईं, दमक, झापा … १, कस्तो समय आयो अरूलाई होच्याई आफू रमाउॅंदै सरम पचायो ।
विजय रिजाल … १, देशमा उजेली छाएन अनेकौँ तन्त्र आए सुनौलो बिहानी आएन। २, मान्छे मात्रै फेरियो नीति उस्तै उस्तै शासन सबैको हेरियो। ३, उसले सरम पचायो सहस्र वितण्डा गरेरै फेरि कुर्सी बचायो ।
नील हरि काफ्ले, सिन्धुली (हाल काठमाडौँ) … १, आफ्नै माटो खोस्रेर उब्जनी गरौँ हामी धर्ती पसिनाले सिॅंचेर । २, बल्ल बन्छ देश हातमा हात मिलाउँदै सम्हालौँ आफ्नो परिवेश ३, सुन्दरताको छ खानी परिश्रमी किसान छन् सबैको सहयोगी बानी ।
सरिता सेढाई, धादिङ … १, कुरा अधिकारका रहे कानुन छ भेदभावपूर्ण वकिलहरू बिक्री भए । २, अर्थतन्त्र ओरालो लाग्यो डुब्ने सङ्घारमा देश नेताहरू परपर भाग्यो । ३, प्रवासीलाई अधिकार चाहियो आफू बसेको देशबाट भोट दिन पाइयो ?
रबि पौडेल ,दक्षिण भारत पाण्डेचरि … १, प्रयास आकाश छुनलाई सम्झेर कहिल्यै नरुनु बाआमालाई दिन्न रुनलाई । २, आफ्नै मान्छेले लडाउॅंछन् कसलाई उचाल्दा हुन्छ कानमा शङ्ख बजाउॅंछन् । ३, महिलाले महिला मारेका नेपालको कानुन मनमौजी महिलाहरू ओझेल पारेका ।
चुडामणी देवकोटा, चनपा – १३, काठमाडौँ … १, सलल बगेको खोला बाह्र वर्षपछि फर्कन्छ साँच्चै फर्केको होला । २, पवनले पत्र चलाउँदा सितारा घुम्टी झिकेर निशापछि रवि सल्बलाउँदा । ३, म भाग्यमानी ठानेर डोकोमा दुध दुहुन्न अडिन्न भन्ने जानेर ।
झरना विन्दु ‘सरु’, सिराञ्चोक-५,गोरखा, हाल:राइनास-१,लमजुङ … १, अन्याय अत्याचार विकार मौलाउन नपाओस् पुनः कोही नहोस् सिकार। २, मौनतामा रुमलिन नपरोस् आवाज उठाउनु पर्छ कसैले अतिक्रमण नगरोस् । ३, हारेको कर्म नभनौँ किमार्थ दिदीबहिनी हो कर्ममा लागि परौँ ।
पृथक प्रकृति … १, गर्नेको पुच्छर तान्छ्न् बहुमत पाएर चण्डालले हैरानी दिएर बान्छन् । २, उहिले लाइएन माया आँखाको मिठास झझल्को अहिले परिगयो छाया । ३, हरियाली सुन्दर ठाउँ मासेर यसरी आफैँले खोजेर कहाँ पाऊँ ।
रामप्रसाद पुरी, बादेल, खोटाङ … १, मानवले मानवको सेवा अति उत्तम हुनेछ पुण्य कर्मको मेवा। २, बन्दछ भविष्य राम्रो समयलाई चिन्न सके डुबेको जिन्दगी हाम्रो ।
होम प्रसाद नेउपाने, धरान, सुनसरी … १, ए ! युवा जाग बन्नुपर्छ तिमी साहसी यसैले विकासमा लाग। २, सुकेर गयो खहरे लाग्छ उसलाई डर नबन तिमी सहरे। ३, माटो माया कति गर तिमी सम्मान जाँगर छ जति।
नीमा छिरिङ भोटिया, जलढका कालेबुङ, भारत … १, ओराली झर्दै उकाली एकदिन पक्कै आउला हामी खेलेको चौतारी ! २, सलसल बग्छ खोली उमेर भयो उनको पठाउँदा हुन्न भोलि। ३, नेपालीको बोलीमा मिठोपना सगरमाथा घुम्न आउनु चारैतिरका मिलेर सबैजना।
टिकाराम पुन पुकार, छत्रेश्वरी गाउँपालिका – २, सल्यान … १, थापेर आमाको आसिक भर रहेनछ जिन्दगीको बाँच्न गर्दैछु कोसिस। २, तेरो मेरो गन्छौ फोहर हुन्छ जिन्दगानी बेतुक कुरा भन्छौ । ३, अर्थपूर्ण जीवन गाथा, चाहेर नि भएन पल्टिएर उल्टो पासा ।
मनोहरी पौडेल, गैडाकोट १ … १, आज सपना देखियो उज्यालो बिहानीपखमा हेर दुष्कर्मको समय लेखियो । २, सत्कर्म गर्ने गरौँ धर्म मान्दै मनुष्यको समयमा खुसीले भरौँ । ३, नडराऊ दुःख गर्न गर्छ पात पलाउने फेरि भुइँमा झर्न ।
धनुष न्यौपाने, गुठीचौर गाउँपालिका – ४, बिगारे जुम्ला … १, दौरासुरुवाल र कोट हेर! कत्ति सुहाएको छैन मनमा खोट । २, नेपाली हामी वीर राष्ट्र हाम्रो मुटु झुक्न दिॅंदैनौँ शिर । ३, हिमाल, पहाड, तराई सबै बरोबर यहाँ कोही छैनन् पराई ।
शशीश्री आचार्य … १, नभेटेसम्म बसेका पर वैकल्पिक शक्तिको पनि उम्दापनको भएन धर । २, हजार गरियो भलाइ द्वेषको एउटै काँटीले सिध्याई दिए जलाइ ।
कृष्णकुमार वैद्य, बनेपा ९, काभ्रे … १, एक भई जुटौँ अन्त्य गर्न ज्यादती अब नारी उठौँ । २, किन बढ्छ देशमा हत्या हिंसा बलात्कार हुन्छ पापीको भेषमा । ३, विकास कहिले होला ? देशको प्रमुखमा खाली कुर्सीमै छोड्लान् चोला ।
अनिता भण्डारी, ताप्लेजुङ … १, छैन चित्त शान्ति देखेर देशको हालत मन भयो भ्रान्ति ।
मन्दिरा सेढाई, मलेखु, धादिङ … १, भो दुर्गति अति भुत्ला भुवाझैँ सधैँ यो जिन्दगीको गति । २, आमोदप्रमोद वर्णन गरी बस्छन् मानिस यहाँ जीवनचरित्र सोचेर सुधासरि । ३, आजन्म भाग्य टाँगी कति चल्छ जीवन सदैव भीख मागी ।
विवश पारदर्शी, झापा … १, बर्सियो आँसु खुनको झुटले ढाक्न सकिन्न नसोध्नु खबर उनको ।
ताराप्रसाद चापागाईँ, धुनिबेसी … १, बाँच्नु कहाँ गएर ? जन्म लिन मनै छैन छोरी भएर २, सधैँ नराम्रो दृष्टि मारेर नारी रित्तिए के होला सृष्टि ? ३, विकृतिको आउँछ समाचार नारीलाई जोगाएर राख्नु देऊ बाँच्ने अधिकार ।
प्रकृति देवकोटा,चितवन टाँडी … १, हिमाल धपक्क हाँसेर दार्जिलिङले लाउँछ मोहनी हार्दिक साइनो गाँसेर । २, चिया पिउनु सुरुप्प हरर बासना चल्यो चियाको गुच्छा झुरुप्प। ३, दिन भयो घमाइलो आऊ, साथी घुमाउन गरौँ आपसमा रमाइलो ।
मोती सुब्बा, दार्जिलिङ,निमकी डाँडा … १, जीवन गुजारौँ हाँसेर पर्दछ किन रुनु ? उपकारी वाचा टाँसेर । २, मनुष्य योनिमा हामी हौँ प्रभुका दास काम गरौँ छामी । ३, जानु पर्दैन काशी सत्कर्म गरेर हुन्छ बसौँ बनेर मृदुभाषी ।
कार्की डिबी माकुम, सुनवल – ४, नवलपरासी … १, नारी सृष्टिकी खानी सन्तान खातिर त्याग ल्याउँछिन् उज्यालो बिहानी। २, लुकाई पीडा नारी ओठमा ल्याई हाँसो बोकी जिम्मेवारीको भारी। ३, नारी मैनको रूप आफू जलेर उज्यालो पग्लन्छे बन्दै धूप।
सरस्वती श्रेष्ठ … १, आशा भरोसाको आडमा , हिॅंड्यो ऊ अब टेकी सबैको ढाडमा । २, विश्वास गरे गाँडमा, फेर्दै रूप उसले लान्छ कि भाँडमा ! ३, रमाउन मन काखमा, तिम्रो पनि ध्यान नजाओस् ल लाखमा !
दीपा गुरुङ्ग समभाव, काठमाडौँ … १, जागोस् सबैमा जागरण आलस्य जिउमा रहिरहे फेरिन्न कहिले आवरण । २ जुनेलीले बिस्कुन सुकाउँदैन संस्कार संस्कृति बुझेको इमानदारले कुरा लुकाउँदैन । ३ प्रदूषित नहोस् माथ हरेक महान् कार्यमा सदा मिलोस् साथ ।
त्रिलोचन भण्डारी, मेचीनगर, झापा … १, छेपारोले गीत गाउँदैन व्यवस्थाको ठगाइले गर्दा रातमा निद्रा आउँदैन । २, मान्छे एउटै हामी उचाल्दा आकाशमा उड्ने जाति पर्यौँ दामी । ३, पहिलो भेटमा लजायौ बिहेपछि त तिमीले मेरो बाह्र बजायौ ।
राजेन्द्र प्रधान ‘पासा’, दार्जिलिङ … १, महिलाले बन्धन तोडेर कति बस्नु भान्छामा परिचयको बाटो मोडेर। २, बस्नु कति रोएर कमजोर बन्नु हुँदैन आँसुले मुख धोएर। ३, मायाले माया मारेको मोहनीले हो कि कस्तो पीर पारेको।
संगीता खरेल, चन्द्रागिरि – ८, काठमाडौँ … १, आशाले बाँधेर राखिन्छ विश्वास भए जीवन फुस्कियो जहाँ साँचिन्छ । २, चिसो बतासले उडाउँदै प्रेममा फुल्यो ढकमक्क बास्नाले तृषित बनाउँदै।
बिकास छेत्री अञ्जान, बिजनबारी, दार्जिलिङ। … १, जिन्दगीमा दु:ख काटनु सुख कहाँ मिल्छ, साँचो माया साटनु । २, सफलतामा मेरो हात हेरौँ, जित भएपछि, बधाईको हुन्छ बात । ३, सबैको घरमा नारी दु:ख पनि लुकाएर , काँधमा हुन्छ जिम्मेवारी ।
श्रीकृष्ण धामी, बझाङ … १, यतिमात्र लाग्यो विशेष दिइन्छ हत्यारालाई सुरक्षा बधाई छ देश । २, तस्करीबाट समातिएको सुन लागु हुँदैन धनीहरूमा मेरो देशको कानुन । ३, दिनहुँ हुन्छ बलात्कार सरोकार छैन सत्तासीनलाई भइरहोस् हिंसा काटमार।।
बि.कुलुङ, दार्जिलिङ रंगबुल … १, मूल्याङ्कन भएन खुनको हातै काटेर लेख्ने, गर्थेँ नाम उनको।
शंकर कार्की, मकवानपुर … १, गन्तव्य खोज्दा पाइन्न, बढ्नु पर्छ अघि नत्र खिर खाइन्न। २, अरूको पछि लाग्नु, खर्च हुन्छ समयको बरु आफू जाग्नु। ३, जातिले धेरै छुन्छ जात मात्र एउटा जसमा मानवता हुन्छ ।
विनोद खाती, मिरिक, दार्जिलिङ … १, वरको सिन्को नसार्ने किन परको चिन्ता ? आफूले आफैँ लतार्ने। २, झिल्का त्यसै नसल्का! ठुलै शक्ति हो ! छिनमै मच्चाउँछ तहल्का।
हरिगोपाल प्रधान, बनेपा – १४ साँगा बजार … १, नलगाउनु कसैलाई खोट उम्रिॅंदैन होला कहिल्यै बिउबिनाको त बोट । २, पर्छ सबैले जान्न महिला पुरुष चाहिन्छन् यो सृष्टिलाइ धान्न ।
मन्जु बोहरा, सुदुरपश्चिम बझाङ … १, दुई दिनको जीवन छ घामछायाँ जस्तै बनाऔँ स्वच्छ मन । २, चल्दछ जीवनको खेल सुखदुःख हुनु स्वभाविक यदाकदा हुन्छ जेलझेल । ३, कहिले आँसु बगाउने कहिलेकाहीँ यो जिन्दगीमा खुसियाली मात्र मनाउने ।
रसज्ञ छहरा … १, आवरण मात्रै चटक्कै कृतिको उपसंहार पढ्दा मूल्यबोध पाइएन पटक्कै। २, धनकै मात्र लोभ मान सम्मान छैन यसैले हुन्छ विक्षोप। ३, दन्तेकथा हुन गयो संस्कार संस्कृति सबै भालुकै कन्पट भयो।
पेम्बा यल्मो … १, पीडा अनेकौँ बोकेर बाँचेका धेरै नारी इच्छा आकाङ्क्षा रोकेर । २, ईश्वर पाउन भाकियो शत्रुको आँखा लागेर खाल्डामै फेरि जाकियो ।
रचना शर्मा ‘प्रतीक्षा’ … १, भगवान्को शरण पर्छु शुभ प्रभातको सबैलाई हार्दिक नमन गर्छु। २, न फुर्सद हुन्छ झिल्का लेखन अरूको पढ्दा मन छुन्छ। ३, औधी साहित्यमा चासो बेफुर्सदी यहाँ बेकाम थाप्छु झिल्काको पासो
कोपिला अधिकारी, गोरखा सिरानचोक … १, हामी आजका नारी सबल अनि सक्षम काँधमा हाम्रो जिम्मेवारी । २, नसोच हामीलाई दास सृष्टिको सुन्दर सृजना हामी हौँ खास । ३, नारी आफैँ उठौँ मागेर पाइने होइन अधिकारको लागि जुटौँ ।
रुना कर्माचार्य दाहाल, चितवन … १, छैनौँ असल मानव देखिन्छ भेटिन्छ खराबी प्रवृत्तिको सबै दानव । २, जीवन सुखका लायक पोख्छन् असन्तुष्टि सबैले छैनन् उपयुक्त नायक । ३, ढाँटको खेतीमा गयो मन जितेनौँ कामले सत्य मासिएझैँ भयो ।
रामप्रसाद पुरी, बादेल, खोटाङ … १, निद भयो भङ्गै आहारा खोज्न उठे, भालेको डाकसॅंग दङ्गै । २, रगतलाई कालो पारी घरबार राम्रो सिॅंगार्छु बाँझो नराखी बारी । ३, हाँसो अधरमा छरी अन्धकारलाई च्याती दिन्छु, सङ्घर्षमा अघि सरी ।
सीमा कार्की समर्पण … १, लाग्छौँ दिवस मनाउन बरु सबै जागौँ देश सुन्दर बनाउन । २, गरौँ विभाजन फोहरको नागरिक बने सचेत , देशमा वर्षा मोहरको। ३, विवेकको उपयोग गरौँ सत्यको दिई साथ , न्यायलाई विश्वासले भरौँ ।
सुस्मिता अधिकारी, काठमाडौँ … १, राजनीतिमा भयो खेल जनता सधैँ मारमा गर्छन् नेता जालझेल । २, जनता हामी भेडा सधैँ विश्वास गर्ने नेता हुन्छन् टेडा ।
बुद्धिमान दनुवार ( सुरुङ्गेली कान्छो ), कनकाई – ४ झापा … १, आउँछिन् सधैँ जुनेलीमा लुटाएर निशामा कौमार्य जान्छिन् फर्की उजेलीमा । २, उपभोग्य साधन रे कठै ! कस्तो सोच ? उपभोक्ता मर्द ए ! ३, आयौ रश्मि जसरी स्वर्णिम रात भुलेर जाऊ भनूँ कसरी ?
नेत्र घिमिरे, सूर्यविनायक ,भक्तपुर … १, ठुला गरे कुरा संसदमा बसेर नेताले काम सबै अधुरा । २, दौरासुरुवालको छ सान नेपालीको एउटा छुट्टै भाषा संस्कृति पहिचान!
साताका उत्कृष्ट झिल्का कविताको सातौँ शृङ्खला सम्पन्न भएको छ । झिल्का साहित्य समाज नेपालको आयोजनामा उक्त शृङ्खला हरेक हप्ता सञ्चालन गर्ने गरिन्छ । झिल्का कविताको उन्नयन, विकास र प्रवर्द्धन गर्ने हेतुले यस शृङ्खलाको सुरुवात गरिएको यसका परिकल्पनाकार एवम् प्रवर्तक वसन्त अनुभवले बताउनुभयो ।
यस शृङ्खलाका लागि हरेक हप्ताको आइतवारदेखि शनिवार अपरान्हसम्म झिल्का कविता फेसबुक समूहको भित्तोमा प्रेषित गरिएका झिल्का कविताहरू मध्ये उत्कृष्ट तीन जना झिल्काकारहरूका ३/३ झिल्काहरू छ्नोट गरी प्रकाशन गर्ने गरिन्छ । जसको संयोजन झिल्काकार एवम् झिल्का कविता अभियन्ता धनुष न्यौपानेले गर्दै आउनुभएको छ ।
साताका उत्कृष्ट झिल्का कविता शृङ्खला- ७ का लागि झिल्काकार त्रय त्रिलोचन भण्डारी, शशीश्री आचार्य र ललिताका उत्कृष्ट झिल्का कविताहरू छनोटमा परेको संयोजक न्यौपानेले बताउनुभयो ।
साताका उत्कृष्ट झिल्काहरू
~<•>~ [१]
१. बम् बम् भोले शिव शिव भन्छन् डाेली बाेक्ने डाेले । २. हिमाली त्याे डाँडैमा दर्शन देऊ शिवजी राखाैँला सदा आँखैमा । ३. जट्टासरि त्याे केशमा दर्शन मिलाेस् महादेव जहाँ जाऊँ देशमा । ✍️ त्रिलाेचन भण्डारी मेचीनगर,झापा ~<•>~
[२] १. दौरासुरुवाल र कोट हेर ! कति सुहाएको छैन मनमा खोट । २. नेपाली हामी वीर राष्ट्र हाम्रो मुटु झुक्न दिदैनौँ शिर । ३. हिमाल पहाड तराई सबै बराबर यहाँ कोही छैनन् पराई । ✍️ शशीश्री आचार्य बौद्ध कुमारीगाल काठमाडौँ ~<•>~
[३] १. नारी दिवस मनाउँदा खोक्रो भाषण दिन्छन् देशका ठुलाबडा भनाउँदा । २. दिँदैनन् कसैले साध खोक्रो आडम्बरीले मनाउने नारी दिवस मुर्दावाद ! ३. न्याय नपाएको देशमा मनाएको नारी दिवस खुसी छैनन् त्यसमा । ✍️ ललिता सिन्धुली ~<•>~
झिल्का लेखन अभियानको चौथो शृङ्खला (नारी दिवस विशेष) फागुन २५ गते सम्पन्न भएको छ । झिल्का साहित्य समाज नेपालको आयोजनामा उक्त कार्यक्रम सम्पन्न भएको थियोे ।
झिल्का कविता लेखन अभियानको यस शृङ्खलामा विगतका शृङ्खलामाझैँ सहभागी सर्जकहरूको निकै उत्साहप्रद सहभागीता रहेकोे थियो । जसमा नेपाल, भारत लगायत विश्वका विभिन्न देशमा छरिएर रहनुभएका नेपाली भाषा, साहित्यलाई निरन्तर माया गर्नुहुने ६३ जना झिल्काकारहरूको सहभागीता रहेकोे थियोे ।
झिल्का कविताको उन्नयन, विकास र प्रवर्द्धन गर्नका लागि समाजले विभिन्न क्रियाकलापहरू सञ्चालन गर्दै आएको छ । त्यसमध्ये झिल्का लेखन अभियान पनि एक भएको र नेपाली समुदायका चाडपर्व, उत्सव, आदि जस्ता विशेष अवसरहरू पारेर निरन्तर सञ्चालन गरिने यसका परिकल्पनाकार/प्रशिक्षक वसन्त अनुभवले बताउनुभयो ।
झिल्का कविता, नेपाली माटोमा उम्रिएको एक नवीनतम, लघुतम, प्रयोगवादी काव्य विधा हो । जसमा विम्ब, प्रतीक, अलङ्कारको प्रयोग गर्दै चोटिलो पाराले तीन हरफमा लेख्ने गरिन्छ । जसको पहिलो हरफले विषयवस्तुको उठान, दोस्रो हरफले विषयवस्तुको बिस्तार र तेस्रो अर्थात् अन्तिम हरफले भावलाई उत्कर्षमा पुर्याई समापन गर्ने गर्दछ । यसका प्रत्येक हरफमा तीन/तीन शब्दहरू हुने गर्दछन् । जम्माजम्मी नौ वटा शब्दमा एउटा झिल्का कविता पूरा हुने भएकोले यसलाई नौ शब्दको कविता पनि भन्ने गरिन्छ ।
झिल्का कविताका तीन हरफ मध्ये पहिलो र तेस्रो हरफमा अन्त्यानुप्रास हुनुपर्ने विधान छ भने दोस्रो हरफ स्वतन्त्र हुने गर्दछ ।
सहभागी झिल्काकारहरूका उत्कृष्ट झिल्का कविताहरू- ~~~~
[१] नारीमाथि हुने अत्याचार मिलेर बन्द गरौँ हत्या, हिंसा, बलात्कार ! ✍️ वसन्त अनुभव घोराही उपमहानगरपालिका १४, दाङ [२] नारीमाथिको यो दुर्व्यवहार मिलेर हामी सबै हटाऔँ हिंसा बलात्कार ! ✍️ श्रीकृष्ण धामी – बझाङ [३] मनाउछौँ नारी दिवस घट्छन् फेरि घटना हुन्छौँ सहन विवश । ✍️ रबि पाैडेल दक्षिण भारत पाण्डेचरि [४] अस्तित्वहीन होइनन् नारी छानबिन होस् सरकार उम्कन नपाओस् बलात्कारी । ✍️ पृथक प्रकृति, झापा [५] छोरीलाई भ्रूणमै तुहाउने लैङ्गिक विभेदको पराकाष्ठा होइन मानवलाई सुहाउने । ✍️ कृष्णकुमार वैद्य बनेपा ९, काभ्रे [६] नारीको सम्मान गरौँ समस्या पर गरेर अत्याचारको विरोधमा जुटौँ । ✍️ मनोज गजमेर सहिदभुमि गाउँपलिका ४ धनकुटा [७] हिंसा अन्याय अत्याचार सहेर बस्न सकिँदैन न्याय मागौँ बारम्बार । ✍️ बाबुराम पाण्डे अर्घाखाँची [८] नारी घातक हुँदैनन् अत्याचार हुन्छ कसरी समस्या नपरी रुँदैनन् ✍️ अम्बिका अधिकारी झापा बिर्तामोड [९] सृष्टि सुरक्षाको सूत्र गर्भपतन गरिदिनुस् आमा जन्माउनुभन्दा बलात्कारी कुपुत्र । ✍️ बि.कुलुङ दार्जिलिङ रंगबुल [१०] नारी हुन् जन्मदाता इच्छा बुझौँ उनको प्यारी हाम्री माता ! ✍️ शोभा आचार्य गौतम काठमाडौँ [११] कतिसम्म सहने अत्याचार गर्नुपर्छ शासनमा कडाइ झनै बढ्यो बलात्कार । ✍️ शंकर कार्की थाहा ३ मकवानपुर [१२] एक भई जुटौँ अन्त्य गर्न ज्यादती नारी अब उठौँ । ✍️ अनिता भण्डारी ताप्लेजुङ [१३] नारी लक्ष्मी पुज्नुपर्छ गल्तीमा मौन नभई सरकारले सत्य बुझ्नुपर्छ । ✍️ मुक्ति काफ्ले। असम, भारत [१४] छोराछोरी हुन् बराबरी नगरौँ छोरीलाई पाखा सुरक्षा गरौँ हरघडी । ✍️ सुरेशकुमार पाण्डे दाङ घोराही १८ [१५] नारी हुन् माता जोगाउँछन् हामीलाई दु:खबाट ओढाई ममताको छाता । ✍️ अनुग्रह राना मगर ‘पुष्प’ पाँचखपन नपा – ६ संखुवासभा । [१६] परिवारको सुन्दर तारा नगर हेलाँ नारीलाई हुन् भरिलो सहारा । ✍️ नीमा छिरिङ भोटिया जलढका कालेबुङ भारत [१७] नारी ममताकी खानी गर्भदेखिनै गरौँ संरक्षण बनाई हृदयकी रानी । ✍️ प्रद्युम्न चालिसे भक्तपुर कटुञ्जे । [१८] नारीको इज्जत गरौँ दमनको घर भत्काउँदै ममताले दया भरौँ । ✍️ प्रेम थापा “मन”बागलुङ [१९] अधिकार सिमित नारामा नारी सुरक्षित छैनन् त्रास छ सारामा ! ✍️ दीपा समभाव काठमाडौँ [२०] महिला सम्बन्धी नारा बाटोमा पार्टीले घन्काउने बलात्कृत बालिका सारा । ✍️ सोमनाथ लुइटेल “रवि पाल्पाली” पाल्पा [२१] नाबालिकामाथिको यो अत्याचार सहन सकिँदैन कदापि न्यायमा जुटाैँ बारम्बार ! ✍️ सहयात्री शाेभा अर्याल रुपन्देही [२२] गुन्यु चोली सारी मात्र भित्र छैनन् आजको युगका नारी । ✍️ ध्रुव श्रेष्ठ खोटाङ,हाल काठमाडौँ [२३] जगत् जननी नारी नछोड बलात्कारी दुष्ट बन्नुपर्दछ हेर भारी । ✍️ भिम लिम्बू प्रयास दार्जिलिङ [२४] हुँदैन पत्थर पुजेर पूजन गर्नु आमाको कुभलो रहन्न बुझेर ! ✍️ नील हरि काफ्ले सिन्धुली [२५] समस्या हुँदैन भारी सुध्रिएमा बलात्कारी सोच सुरक्षित रहन्छन् नारी l ✍️ बाबुराम गौतम, गुल्मी [२६] किन मान्दैनौ समान ? महत्व तिनैको बढी बुझेर पनि हानाहान । ✍️ अर्जुन प्रसाद चौलागाई रामेछापः-सुनापति-१ हालः-अमेरिका,बोस्टन। [२७] नगरे नारीलाई हेला कार्यमा देखिँदैन कमी पछि परौला फेला । ✍️ दुर्गा भट्टराई मोरङ [२८] अति भयो अत्याचार अब निर्मूल पारौँ हत्या, हिंसा, बलात्कार । ✍️ रुना कर्माचार्य दाहाल चितवन [२९] गरेर सम्मान नारीकाे शाश्वत जिन्दगी क्षणभर यात्रामा सहज सारीकाे । ✍️ श्रीबहादुर केसी शैलुङ्गे [३०] सशक्त पाइला नारीले पर्नेछ सारेर देखाउनु नथिचोस् पीरको भारीले । ✍️ संगीता खरेल चन्द्रागिरी ८ काठमाडौँ [३१] ओजन मलाई दिनू आफू जत्तिँकै ठानेर अपराध जिम्मा लिनू । ✍️ नन्दलाल आचार्य एनेलकुटी, सिरहा । [३२] माली हुन् फूलबारीको उनै धरा जननी गरौँ सम्मान नारीको । ✍️ डम्बर थामी ‘अनुपम’ कालिन्चोक गा. पा. -६, दोलखा । [३३] सुरक्षा छैन देशमा गर्दा पढ्ने लेख्ने कलिला छाेरीकाे केशमा । ✍️ सावित्रा नेपाली सबु [३४] नारीको कमलो मनमा बारम्बार नगर अत्याचार कहिले नतौलनु धनमा । ✍️ दुर्गा आचार्य मोरङ [३५] नारीले सहन्न अत्याचार अब जुट्न थाले दमन नगर बारम्बार । ✍️ राज कुमार राजभण्डारी खाेटाङ्गे मध्यपुर ठिमी ५ संगम काेलाेनी भक्तपुर । [३६] अत्याचार छ नारीमाथि यसपालि नारी दिवसबाट अन्त्य गरौँ साथी ! ✍️ प्रकृति देवकोटा चितवन,टाँडी [३७] आऊ मिलेर मनाऔँ हर्सोल्लासमा नारी दिवस नारी उच्च बनाऔँ । ✍️ टिकाराम पुन पुकार छत्रेश्वरी गाउँपालिका २ सल्यान [३८] कुरा मनै छुने नसोच्नु है अब जे गर्दा हुने । ✍️ उमा दाहाल शुन्दर हरैँचा -१० मोरङ [३९] खुलेर मनाएपछि दिवस पार्नुहुँदैन भुलेर नि कुनै नारीलाई विवश ? ✍️ त्रिलोचन भण्डारी मेचीनगर [४०] नारी संरक्षक घरको गृहलक्ष्मीको भूमिका निवारण गर्नुपर्छ सबै जनको ! ✍️ भगवती दवाडी, झापा [४१] नारी विशेषत: मारिन्छ गर्भमा, जवानीमा, दाइजोमा कानुनहरू निष्क्रिय पारिन्छ । ✍️ चुडामणी देबकोटा चनपा १३काठमाडौँ [४२] नारी समाजको बाटो संवेदनशील बन्नैपर्छ हेर सुधार्नु जीवनको पाटो । ✍️ पुष्पा राई, खोटाङ। [४३] धरती हुन् नारी गरौँ मान सम्मान ठानेर ठुलो जिम्मेवारी । ✍️ बाल कृष्ण श्रेष्ठ सोलुदुधकुण्ड न.पा.२ सोलुखुम्बु [४४] उच्च तहको ज्ञान जसले दिन्छिन् हामीलाई गरौँ तिनको सम्मान । ✍️ गुणनिधि घिमिरे, अमेरिका [४५] नारीकाे हक अधिकार कुण्ठित नगराैँ कसैले हँसाऔँ मातृ अनुहार । ✍️ हरिगाेपाल प्रधान काभ्रे पलाञ्चाेक बनेपा १४ साँगा। [४६] नारी अस्मिताको कुरा रक्षक बन्छ भक्षक चलाउँछ भित्रभित्रै छुरा । ✍️ मोती सुब्बा दार्जिलिङ निमकी डाँडा। [४७] फाँसी लगाऔँ बलात्कारीलाई महिला हिंसा हटाउन सम्मान गरौँ सदाचारीलाई । ✍️ मन्जु बोहरा सुदुरपश्चिम बझाङ [४८] धर्तीमा नारी महान सम्मान सबैले गरौँ चलाउँछिन् उनैले जहान । ✍️ कार्की डिबी माकुम सुनवल-४, नवलपरासी [४९] मनाउँछन् नारी दिवस गाउँ समाजमा होलान् कति मर्न विवश । ✍️ बुद्धिमान दनुवार ( सुरुङ्गेली कान्छो ) कनकाई ४ झापा [५०] अजस्र ममताकी छहारी बुझे महिमा अपार देवीत्वको प्रतिरूप नारी ! ✍️ नेत्र घिमिरे सूर्यविनायक,भक्तपुर । [५१] सत्यम् शिवम् सुन्दरम् शिवकाे तीन रूप शुद्ध मनले जलार्पणम् । ✍️ प्रद्युम्न चालिसे भक्तपुर कटुञ्जे । [५२] चेतना बढ्दै गएमा घरमा शान्ति मिल्दछ नारीको सम्मान भएमा । ✍️ केशवप्रसाद ढकाल ‘प्रीतबीज’ सिरान्चाेक-७, उपल्लो गाेहाेरे, गाेरखा। [५३] कस्तो छोरीको भाग कोपिला लुट्छ भमराले फूललाई बनाउँछ दाग ! ✍️ सीमा कार्की समर्पण [५४] शक्तिको रूप नारी हकको निम्ति बढ नराख पीर भारी । ✍️ समुन्द्रा शर्मा सुनसरी [५५] नारीकाे महिमा अपार उनी हुन् सृष्टिकर्ता जन्मिनदेऊ है नमार । ✍️ ताराप्रसाद चापागाईँ धुनिबेसी । [५६] नारी आँखाकी नानी चिन्नसक्यौ भने तिमीले उनी मायाकी खानी । ✍️ विमल खतिवडा माइला सिलगढी भारत [५७] शोषण दमन बलात्कार छिट्टै अन्त्य होओस् नारीमाथिको ती अत्याचार । ✍️ ऋजु दिल्पाली ईटहरी १ सुनसरी [५८] नारी ममताकी कोष पवित्र छिन् प्रकृतिझैँ नलगाऊ कतै दोष । ✍️ बेदु न्यौपाने [५९] अर्धनारीश्वर हे कैलाशपति बचाऊ नारीको अस्तित्व अत्याचार भयो अति ! ✍️ विवश पारदर्शी झापा [६०] तिम्रो तृप्ति निमित्त घोटिँदै ढल्छ जिन्दगी निखार बेलैमा सिनित्त । ✍️ कमला पौडेल [६१] फूलबारी हुन् नारी फुलिरहने सुगन्धित फूल सौन्दर्यले भरिएको चौतारी । ✍️ म्यामराज राई, भोजपुर [६२] नारीको रूप अपार कठिन कार्य पनि सजिलै लाउँछिन् पार ! ✍️ शशी आचार्य [६३] नारी सृष्टि संसार हाँसी खुसी बाँच्ने जीवनको सौम्य आधार ! ✍️ आर्त अकुलीन <•> जय झिल्का ! जय साहित्य ! <•>
साप्ताहिक झिल्का लेखन अभ्यासको सातौँ शृङ्खला आइतवार अपरान्ह सम्पन्न भएको छ । झिल्का साहित्य समाज नेपालको आयोजनामा यो अभ्यास शृङ्खला निरन्तर हरेक हप्ता सञ्चालन हुँदै आएको छ । साप्ताहिक झिल्का कविता लेखन अभ्यासका विगतका शृङ्खलामाझैँ यसपटक पनि सहभागीहरूको निकै उत्साहप्रद सहभागीता रहेकोे थियो । जसमा नेपाल, भारत, भुटान लगायत विश्वका विभिन्न देशमा रहेर नेपाली भाषा, साहित्यलाई निरन्तर माया गर्नुहुने ५१ जना झिल्काकारहरूको सहभागीता रहेकोे थियोे ।
झिल्का कविताको उन्नयन, विकास र प्रवर्द्धन गर्नका लागि समाजले विभिन्न क्रियाकलापहरू सञ्चालन गर्दै आएको छ । त्यसमध्ये साप्ताहिक झिल्का लेखन अभ्यास शृङ्खला पनि एक भएको र साप्ताहिक रूपमा निरन्तर सञ्चालन गरिने यसका परिकल्पनाकार एवम् झिल्का कविता प्रवर्तक वसन्त अनुभवले बताउनुभयो ।
शृङ्खलाबारे प्रष्ट पार्दै शृङ्खला संयोजक/प्रशिक्षक म्यामराज राईले हरेक हप्ताको शुक्रवार राति १२ बजे अभ्यासको सूचना झिल्का कविता फेसबुक समूहमा राखिने र उक्त सूचनाको कमेन्टमा इच्छुक झिल्काकारज्यूहरूले स्वत:स्फूर्त आफ्ना उत्कृष्ट झिल्काहरू राखेर सहभागीता जनाउन सकिने बताउनुभयो ।
झिल्का कविता, नेपाली माटोमा उम्रिएको एक नवीनतम एवम् लघुतम प्रयोगवादी काव्य विधा हो । जसमा विम्ब, प्रतीक र अलङ्कारको प्रयोग गर्दै चोटिलो पाराले तीन हरफमा लेख्ने गरिन्छ । जसको पहिलो हरफले विषयवस्तुको उठान, दोस्रो हरफले विषयवस्तुको बिस्तार र तेस्रो अर्थात् अन्तिम हरफले भावलाई उत्कर्षमा पुर्याई समापन गर्ने गर्दछ । यसका प्रत्येक हरफमा तीन/तीन शब्दहरू हुने गर्दछन् । जम्माजम्मी नौ वटा शब्दमा एउटा झिल्का कविता पूरा हुने भएकोले यसलाई नौ शब्दको कविता पनि भन्ने गरिन्छ ।
झिल्का कविताका तीन हरफ मध्ये पहिलो र तेस्रो हरफमा अन्त्यानुप्रास हुनुपर्ने विधान छ भने दोस्रो हरफ स्वतन्त्र हुने गर्दछ । अर्थात् दोस्रो हरफको अन्त्यमा पहिलो र तेस्रो हरफको अन्त्यानुप्राससॅंग मिल्ने समध्वनिक अक्षर समेत हुनुहुँदैन ।
सहभागी झिल्काकारहरूका उत्कृष्ट झिल्काहरू-
………………… १, खेलाडीलाई सधैँ सम्मान बोक्दछन् विलक्षण क्षमता सेकेन्डमा बनाउॅंछन् पहिचान । २, कस्तुरी सुगन्ध चिन्दैन कसको हो समस्या ? लोक साँगुरो छैन । ३, आफ्नो बाटो सजिलो यायावर पाइला राख्न भए सामर्थ्य जाँगरिलो ।
वसन्त अनुभव, घोराही उपमहानगरपालिका १४, दाङ । … १. जङ्गली मानिसको व्यवहार किन यस्तो भयो के होला सार ? २. दिनदहाडै हुन्छ बलात्कार कानुन फितलो भएरै न्यायमा भैरहेछ हार। ३. लागोस् तिनलाई ठेस चेली बलत्कारीलाई यहाँ नदिऊन् कसैले अडेस।
अर्जुन प्रसाद चौलागाई, रामेछापः-सुनापति-१, हालः-अमेरिका,बोस्टन। … १, सकिन्छ आफैँ गर नत्र भने यहाँ कसैको भर नपर । २, भ्रष्टाचारले खाएको देश गरिबको भने सधैँ पाइलैपिच्छे हुन्छ ठेस । ३, गुहार कसैको नमाग मेहनत आफैँ गर्नू तयारी गर्नतिर लाग ।
ललिता सिन्धुली … १. धितो राखेर घरबारी विदेश जान्छन् जन देशमा नभएर रोजगारी । २. गर्दैनन् वास्ता सरकार यही छ विडम्बना खेदपूर्ण आउँछ समाचार । ३. हत्या हिंसा बलात्कार कहालीलाग्दो मात्र घटना, कहिले होला सुधार ?
पृथक प्रकृति, झापा … १, फरक छ बाटो नभुल्नु कसैले एउटै मरेर जाने माटो । २, रूप, उमेर रहुन्जेल संसार छ स्वार्थी माया जीवन छउन्जेल । ३, गहन कुरा देख्नू नौ अक्षरमा अटाएर सुन्दर झिल्का लेख्नू ।
विमल खतिवडा माइला, सिलगढी, भारत … १, विखण्डनकारी धेरै भए देश भयो टुक्राटुक्रा उनै शिखरमा गए । २, फैलायो विदेशीले जाल देशमा घायल जनता देश जोगाउने सवाल । ३, एमसीसी खारेज गरौँ सङ्घीयता पनि अब आन्दोलनमा सबै झरौँ ।
सुरेशकुमार पाण्डे, दाङ घोराही १८ … १, बलात्कारको अन्त्य कहिले जति सभ्यता चुलियो सुनिन्छ यत्रतत्र जहिले । २, कानुन भए मानून् भन्छन् किन सबैले उही दैव जानून् । ३, न्याय मर्नु हुँदैन किन ती अपराधीलाई मानवताले पटक्कै छुँदैन ?
त्रिलाेचन भण्डारी, मेचीनगर, झापा … १, उकाली गर्दै ओराली शितल प्रेमको छहारीमा मिलेर बसे सम्हाली ! २, सेवा सत्कार धर्ममा पसिनाको मूल्य अनुपम मिठो फल कर्ममा ! ३, सत्य मार्गमा जानु हिमाल पहाड तराई काम गरी खानु !
आर्त अकुलीन … १ हुँदैन मनको धोको मानिसको कहिले पूरा घमण्डको बोकेर पोको ! २ बुबाआमा सबै छोडेर गयो एउटै छोरो गलत बाटो रोजेर ! ३ अन्त्य भएन कहिले धेरै स्वतन्त्रता भएर बलात्कार हुन्छ जहिले !
कला ढकाल झापा … १, आऊ बस पियारी यताउति नजर देऊ बन सधैँ होसियारी । २, वैरी आँखा लाउलान् मौका खास पहिल्याई साँझपख फेरि धाउलान् ! ३, तिम्रो मेरो नाममा शङ्का गरी कलङ्क लाउलान् पोल बिनाकाममा !
विवश पारदर्शी, झापा … १, समय त्यस्तै बन्यो सोझा मारमा परे दोषीलाई राम्रो भन्यो। २, समाजसेवीको थपियो नाम जसले माखो मार्दैन, उसलाई मिठोमिठो माम । ३, फैलियो दुष्टको जाल देश सके भ्रष्टाचारले जनताको बन्दैछ बेहाल
शंकर कार्की, मकवानपुर … १, गुरु अपराधी भएपछि कसैको केही लाग्दैन स्कुल क्रीडास्थल बनेपछि । २, बाआमाले विश्वासले पठाउॅंछन् आफ्नै गुरुका कुदृष्टि अङ्गाङ्गीको तृप्तिमा लगाउँछन् । ३, युद्धताका छानीछानी मारे भुले सत्तामा पुगेपछि अधिकार ओझेलमा पारे ।
चुडामणी देबकोटा, चनपा १३ काठमाण्डौ … १, आस्था विश्वास भर तिमी हौ मेरो एउटा सुन्दर घर। २, तिमी जीवन मेरो राखेँ यो दिलभित्र बनाई प्रेमको घेरो। ३, आऊ माया गासौँ बाडौँ मनको खुसी दिल खोलेर हासौँ ।
नवशिला, नवदेव मार्ग, लालभित्ती,मोरङ। … १/ अनुहार फरक भए रगत एउटै भएको भेषभूषामा टिकी रहे ! २/ ज्यादतीले देश गढ्यो कानुन मरेको भनेर हत्या बलात्कार बढ्यो ! ३// खुसी हुन्छन् बालबालिका लाउन पाउँदा राम्रो कानुन बनाऊ पालिका !
अम्बिका अधिकारी, झापा बिर्तामोड … १. दरिलो मन बनाऊ मरेर लानु छैन मद्दत गर्ने जनाऊ । २. समृद्धि जब आउला सद्भाव हामी फैलाई राष्ट्रको गीत गाउँला । ३. राष्ट्रको महिमा पढौँ सबैको उन्नतिका लागि राष्ट्रको हितमा बढौँ ।
प्रेम थापा “मन”, बागलुङ … १) के हुँदैछ यहाँ ? निर्दोषको हत्या गर्यो न्याय लुकायो जहाँ । २ मारेर अबोध बालिका रुँदै आमा भन्छिन् न्याय देऊ कालिका । ३ पुरुषको निहुरियो शिर चितवनको बलात्कार घटनाले हत्यारालाई रोपौँ झिर ।
रबि पौडेल, दक्षिण भारत पाण्डेचरि । … १ नेतृत्वले कर्तव्य चिनेन बरालिए सबै यताउता अगुवा सुमार्ग हिँडेन। २ माताले ममता नचिन्दा बरालिएछन् पिता पनि गुरु सुमार्ग नहिन्दा । ३ चुँडेर फूल गमलाको कुल्चेर हिॅंड्छ पापी बुझ्दैन दर्द अबलाको ।
शम्भु गजुरेल, सिन्धुली … १. कुरा बुझ्नुस् साथी धेरै बकबके नबन्नुस् नजानुस् चाँडै माथि । २. अमृत ल्यायो पहिले आशाको बिगुल बजायो आफैँले खायो अहिले । ३. भकारो सोहोरेका हातले लगनशील हुँदै जाँदा संसार देखायो पातले ।
नन्दलाल आचार्य, बेलका, उदयपुर । … १) मूकदर्शक हाम्रो सरकार फाँसी छैन कुकर्मीलाई मानवताको हार गुहार । २) घर, विद्यालय, वन सुरक्षित छन् कहाँ ? हाम्रो चेली भन। ३) चेलीको गयो प्राण न्याय मर्न नदिनुस् सरकारको जाओस् ध्यान ।
रुना कर्माचार्य दाहाल, चितवन … १. बिहानपख आँगनमा शीत कोसिस गर्नुपर्छ सधैँ हुन्छ सफलताको जित । २. मनमा ठुलो पिर मैले त यहाँ झुकाएन कतै शिर । ३. सुन्दर गुलाफको बोट बाहिर हाँसो हुँदा मनभित्र छ चोट ।
श्रीकृष्ण धामी, सुदूरपश्चिम – बझाङ … १, राम्रा छोरी जन्माएर बलात्कारै हुने भयो, लान्न कोही अन्माएर। २, समाजमा भयो अति, छोरीचेली नै लुटिरहे बिर्सिएर आफ्नो खति। ३, कानुनको विश्वास टुट्यो बलात्कारी सेतो सधैँ हेर्दाहेर्दै फुत्त छुट्यो।
मनोहरी पौडेल, गैडाकोट १ … १. मायाममताको न्यानो थलो सधैँ उसको लागि बाआमाले सोच्छन् भलो। २. हली बनाई जोतिरहँदा जिन्दगी नै होइन कठिन भयो घोटिरहॅंदा। ३. आँसुले याद धुन्छु, फाटेर च्यातिॅंदै जान्छ, उसकै बिलौना बुन्छु।
टिकाराम पुन पुकार, छत्रेश्वरी गाउँपालिका – २, सल्यान … १, के भनी बोलाऔॅं हौँ आफैँ गएकी भो माया नगांँसौँ !
मनोज गजमेर डान्सर … १, गर्दा ठुला कुरा विश्वास गर्दैन्न कसैले, नभए वचन पूरा ! २, महत्त्वपूर्ण हुन्छ पात रङ्गमा होइन रसमा, बन्छ मानिसको जात । ३, रहेछु म भाग्यमानी आवश्यकता परे सम्झिन्छौ, भन्छौ मेरी सानी ।
सीमा कार्की समर्पण … १, छोरीलाई समय देऊ सक्छन् गर्न सबै देशको नाम लेऊ। २, सबैलाई आफ्नो भन तब हुनेछ उन्नति छोरीलाई पनि गन। ३, आँट भरेर गर्दैछन् सबैको अघि छोरीहरू देश चिनाउन सर्दैछन् ।
नीमा छिरिङ भोटिया, जलढका कालेबुङ, भारत … १, खेल्छन् बसेर खेल सत्तामा पुगेका मिली मात्र गर्छन् जालझेल । २, मनमा डरको भारी बोकी हिँड्छौ सधैँ सुरक्षित छैन नारी । ३, भइरहेछ यस्तै बारम्बार कहिले अन्त्य हुने हत्या हिंसा बलात्कार ।।
अनिता भण्डारी ताप्लेजुङ … १. दाताको चाल जान्दैन एमसीसीको अन्तर्य देख्यौ नेपाली कानुन मान्दैन । २. कटाउनै पर्यो सिमाना देशभक्त फलाक्ने काजी अन्धभक्त रहेछ दिवाना ।
कृष्णकुमार वैद्य, बनेपा ९, काभ्रे … १, नाम भने लेखराज पढ्न लेख्न नआउने यस्तो हाम्रो समाज ।
मंगला उपाध्याय … १, देश चिनाउने खेल, सम्मान सुविधा दिॅंदैनन् खेलाडी पठाउॅंछन् जेल । २, राजनैतिक सुझबुझ अकल्याण अवसर नपाएर नेपाली सबै विदेश पलायन ! ३, रक्षकमा भक्षक आवृति, भगवान्भित्र रूप राक्षसको चिन्नै नसक्ने आकृति !
दीपा समभाव, काठमाडौ … १. पहिला जिउँन सिक जुधेर समय सॅंगसॅंगै अवस्था हुन्छ ठिक। २. मनको पिर रुक्छ अरूको भर परेपछि आँसु सबै सुक्छ । ३. पूजापाठ जहिले गर्नु मन शान्ति हुन्छ आफू तल नझर्नु ।
धनुष न्यौपाने, जुम्ला … १/ उपदेश पाइन्छ गीतामा घमण्ड, ईर्ष्या बित्थाको देह सकिन्छ चितामा । २/ बन्धकमा मेरो स्वाभिमान बेखबर भयो जिन्दगी सहँदै हरदम बदनाम । ३/ फलाक्छ बेस्सरी अङ्ग्रेजी सन्तान उनी गोर्खाको बुझ्दैन मातृभाषा नेपाली ।
राजेन्द्र प्रधान ‘पासा’, दार्जिलिङ । … १, देखिएन सुनाखरी फुलेको दुई हृदय घोलेर अनिदो मुहार धोएको ।
हरिगोपाल प्रधान, काभ्रे पलाञ्चोक बनेपा – १४, साँगा … १, आनन्द छ रातमा रोली गीत सुनाउँदै दुई छोरीहरू साथमा । २, हातहरू देब्रे दाहिने नयनभरि छन् सधैँ नूमा,लाहागंमा चाहिने । ३, छोरीको भविष्य बनाउँदै इन्दिरा, प्रतिभा, द्रौपदी देशको इतिहास जनाउँदै।
मोती सुब्बा, दार्जिलिङ,निमकी डाँडा। … १// विदेशीको छ चलखेल कोही विक्षिप्त नबनी हामीमा हुनुपर्छ मेल । २// सुन्दर फूलको डाली भेदभाव गर्नु हुन्न उनै फूलका माली । ३// गरूँ उन्मुलन विभेदको हामी सबै मिलेर राखौँ कायम सद्भावको ।
बेदु न्यौपाने … १. आकाशबाट उल्का झर्यो हुनुपर्यो सचेत बेलैमा बालजिन्दगी खतरामा पर्यो । २. प्रमोहित सुन्दर बाग बनाउन देश आफ्नो अब उठ जाग । ३. मनभित्र हुन्छ जलन विकृति विसङ्गति मौलायो हटाऔॅं भेद्भावको चलन ।
डम्बर थामी ‘अनुपम’, कालिन्चोक गा. पा. -६, दोलखा … १, कथा दोहोरीयो हेर केहि बर्ष पहिलेको गयो कोपिला खेर । २, छैन देशमा सुशासन जनताको छोराछोरी मरिसके गर्छन् नेता भाषण ।
बुद्धिमान दनुवार ‘सुरुङ्गेली कान्छो’, कनकाई – ४, झापा … १, ज्ञान लिन गएको छात्रबासमा बस्दा बस्दै बालिकाको हत्या भएको । २, देशको खेलाडी हाम्रो नियम पालना गरे सबैले भन्छ राम्रो । ३, दुनियाँको हुने हेला अशक्त बुढो शरीर जीर्ण भएको बेला।
राज कुमार राजभण्डारी खोटाङ्गे, मध्यपुर ठिमी संगम काेलाेनी राधे राधे भक्तपुर । … क) घर घरमा सिंहदरबार निमुखाको त हकमाथि तुर्लुङ्ग छ तरवार l ख) न्यायको भएन टुङ्गो पीडित परे चेपुवामा सरकार बन्दा ढुङ्गो l ग) सुन्दैनन् मधुर बोली नाराबाजी गरे भने चलाइहाल्छन् यहाँ गोली l
बाबुराम गौतम, गुल्मी … (१) देखिन्छ मानवताको पुजारी वर्तमानले अॅंगालेको अवस्था समयको परिबन्धले लतारी। (२) सुनमा सुगन्ध पाइन्न आफैँ होइन चम्किलो गहना नबनाई लाइन्न । (३) झरिलो मन ओइलिन्न चिरहरित बनेर रम्दछ अस्वीकृत सिउँदो रङ्गिन्न ।
दिल ठकुरी (दार्जिलिङ ) … १, मानसम्मान या अपमान कुन रोज्यौ साथी ? फेरि किन बदनाम ? २, विकृत संस्कार अपनायौ अपनत्व पनि भुलेर संस्कृति पनि दफनायौ। ३, आदर्शको कुरो गर्छौ नैतिकता पर सारेर सम्मानको अहम्ता भर्छौ ।
पेम्वा यल्मो,दार्जिलिङ, भारत … १. वेद कुरान पढे बुझेनन् सार कसैले राम रहिम लडे। २. कानुन किन मानून् सजाय हुँदैन बलात्कारीलाई अब जनताले जानून् । ३. कोमल कली तोडेर नफेँक सडकको नालीमा बिन्ती हात जोडेर।
बिके मुखिया, दार्जिलिङ भारत। … १. झिल्का कविताको भोक जागेको छ मनमा अझै लेख्ने झोक। २ सुन्दरताको महिमा गाउँछु स्वच्छ मन लिएर आफैँमा प्रसन्नता पाउँछु।
विनोद खाती, मिरिक, दार्जिलिङ। … १ खेलाडी बन्यो मानव खेलाउॅंछ अदृश्य ईश्वरले आफ्नै बन्छन् दानव। २ हरायो विश्वास आज झस्किन्छ मन सबैको स्वार्थले हाल्यो गाज। ३ नेपाल चिनाउने थिए प्रतिष्पर्धामा खेल खेली खेलाडीलाई महत्व दिए।
सुस्मिता अधिकारी, काठमाडौँ … १. छैन मलाई गुनासो तिमिले पराई ठाने रोकिन्न मेरो हाँसो । २. रातमा उज्यालो दिएर आधा शरीर ढाकिए दियालोझैँ दीप बनेर । ३. दुख कष्ट सहेर बित्दैछ जीवन यो आफ्नै कहानी कहेर।
अनुग्रह राना मगर ‘पुष्प’, पाँचखपन नपा – ६ संखुवासभा … १, मानसिकता साँघुरिएर फोहोरी प्रतिदिनको घटनाले विक्षिप्त सुरक्षित छैनन् छोरी। २, शब्द तिखारी हानून् मौन किन बन्ने ? सबैले नियम मानून् । ३, अभिभावक बस्छन् रुँदै कहिलेसम्म ए ! सरकार निमोठिने कोपिला हुँदै ?
संगीता खरेल, चन्द्रागिरि -८, काठमाडौं … १, छोरी चेलीको बलात्कार अस्तित्व जोगाउने कसरी हुँदैछ घटना बारबार। २, बिग्रॅंदो अवस्था देशको जागौँ उठौँ सुधार्न कारण खोजी यसको।
बाल कृष्ण श्रेष्ठ, सोलुदुधकुण्ड नगरपालिका – २, सोलुखुम्बु … १, आँगनमा खेल्नै नपाई दुइखुट्टे बाघले मारे गुलियो ख्वाई, फकाई । २, चुलोचौकामा व्यस्त आमा ताकेर बसे वनबिरालो उघार्न हतारिए जामा। ३, आँखामा आँसु सुक्दा न्याय पाएन न्यायालयमा झुक्नुसम्म यहाँ झुक्दा ।
राजेश्वरी राजोपाध्याय, ललितपुर … १, राम्रो राखौँ भावना मनमा विश्वास लिए पूर्ण हुन्छ मनोकामना । २, वसन्तमा पालुवा पात सुखमा प्रभु नसम्झे हुन् सक्दछ मात । ३, विश्वासीले गर्ने घात दुःख दिन अँध्यारो हुन् सक्दछ रात ।
कार्की डिबी माकुम, सुनवल -४, नवलपरासी … १, राम्री अनि गोरी सुरक्षित नहुने भए नेपाल आमाकी छोरी। २, आँसुले आँखा धोइ सतीले सरापेकाे देश पीडितलाई न्याय खोइ?
कोपिला अधिकारी … १, किन भए कंस ? द्वापरका कृष्ण ठान्नेहरू मच्चाए सधैँ विध्वंस । २, भ्रष्टाचारीलाई देव मान्ने रटाइ सुशासन समृद्धिका स्वाभिमानलाई लात हान्ने । ३, भयो लाजमर्दो दोहोरी कानुन बनाउने थलोमा खेल्छौ खेल फोहोरी ।
साताका उत्कृष्ट झिल्का कविताको छैठौँ शृङ्खला सम्पन्न भएको छ । झिल्का साहित्य समाज नेपालको आयोजनामा उक्त शृङ्खला सञ्चालन गरिएको हो । यो शृङ्खला हरेक हप्ता सञ्चालन गरिने यसका परिकल्पनाकार एवम् प्रवर्तक वसन्त अनुभवले बताउनुभयो । झिल्का कविताको उन्नयन र प्रवर्द्धन गर्ने हेतुले यस शृङ्खलाको सुरुवात गरिएको उहाँले बताउनुभयो ।
यस शृङ्खलाका लागि हरेक हप्ताको आइतवारदेखि शनिवार अपरान्हसम्म झिल्का कविता फेसबुक समूहको भित्तोमा प्रेषित गरिएका झिल्का कविताहरू मध्ये उत्कृष्ट तीन जना झिल्काकारहरूका ३/३ झिल्काहरू छ्नोट गर्ने गरेको शृङ्खला संयोजक/झिल्का कविता अभियन्ता धनुष न्यौपानेले बताउनुभयो ।
साताका उत्कृष्ट झिल्का कविता शृङ्खला- ६ का लागि झिल्काकार त्रय अनिता भण्डारी, शम्भु गजुरेल र रुना कर्माचार्य दाहालका उत्कृष्ट झिल्का कविताहरू छनोटमा परेको संयोजक न्यौपानेले बताउनुभयो ।
साताका उत्कृष्ट झिल्काहरू
[१] १. भित्र्याए हेर विदेशीनीति लोप हुँदै गयो हाम्रो संस्कार थिति ! २. गर्छन् कुर्सीको खेल शान्ति भएन देशमा राजनीतिमा भयो झेल ! ३. जनतामा अशान्ति छायो हाम्रोमा यस्तै हुने कस्तो लोकतन्त्र आयो । ✍️ अनिता भण्डारी ताप्लेजुङ ~~<•>~~
[२] १. भेदभाव आफूले गर्दा बदनामी भयाे धर्मकाे हटाओैँ छुतकाे पर्दा । २. भन्दछ धर्म हाम्राे प्राणी सबै बराबर कर्म हुनुपर्छ राम्रो । ३. छुवाछूत गर्न छाड धर्म छ निर्दाेषी नगर है खेलवाड । ✍️ शम्भु गजुरेल ~~<•>~~
[३] १. आकाशमा ताराहरूको ताँती कति सुन्दर देखिने जब हुन्छ राति । २. सक्दिनँ आकाश छुन धर्तीमा बसेर हेर्छु टहटह लागेको जून । ३. टोलाउँछु हेरी आकाश जब आफैँमा हराई झस्काउँछ चिसो बतास । ✍️ रुना कर्माचार्य दाहाल चितवन ~~<•>~~
झिल्का लेखन अभियानको तेस्रो शृङ्खला (शून्य भेदभाव दिवस विशेष) गत फागुन १८ गते सम्पन्न भएको छ । झिल्का साहित्य समाज नेपालले उक्त कार्यक्रमको आयोजना गरेको थियोे ।
झिल्का कविता लेखन अभियानको यस शृङ्खलामा विगतका शृङ्खलामाझैँ सहभागी सर्जकहरूको निकै उत्साहप्रद सहभागीता रहेकोे थियो । जसमा नेपाल, भारत, भुटान लगायत विश्वका विभिन्न देशमा छरिएर रहनुभएका नेपाली भाषा, साहित्यलाई निरन्तर माया गर्नुहुने ६२ जना झिल्काकारहरूको सहभागीता रहेकोे थियोे ।
झिल्का कविताको उन्नयन, विकास र प्रवर्द्धन गर्नका लागि समाजले विभिन्न क्रियाकलापहरू सञ्चालन गर्दै आएको छ । त्यसमध्ये झिल्का लेखन अभियान पनि एक भएको र नेपाली समुदायका चाडपर्व, उत्सव, आदि जस्ता विशेष अवसरहरू पारेर निरन्तर सञ्चालन गरिने यसका परिकल्पनाकार/प्रशिक्षक वसन्त अनुभवले बताउनुभयो ।
यस अभियानको तेस्रो शृङ्खलाको सहजीकरण प्रशिक्षक वसन्त अनुभवले गर्नुभएको थियो ।
झिल्का कविता, नेपाली माटोमा उम्रिएको एक नवीनतम, लघुतम, प्रयोगवादी काव्य विधा हो । जसमा विम्ब, प्रतीक, अलङ्कारको प्रयोग गर्दै चोटिलो पाराले तीन हरफमा लेख्ने गरिन्छ । जसको पहिलो हरफले विषयवस्तुको उठान, दोस्रो हरफले विषयवस्तुको बिस्तार र तेस्रो अर्थात् अन्तिम हरफले भावलाई उत्कर्षमा पुर्याई समापन गर्ने गर्दछ । यसका प्रत्येक हरफमा तीन/तीन शब्दहरू हुने गर्दछन् । जम्माजम्मी नौ वटा शब्दमा एउटा झिल्का कविता पूरा हुने भएकोले यसलाई नौ शब्दको कविता पनि भन्ने गरिन्छ ।
झिल्का कविताका तीन हरफ मध्ये पहिलो र तेस्रो हरफमा अन्त्यानुप्रास हुनुपर्ने विधान छ भने दोस्रो हरफ स्वतन्त्र हुने गर्दछ ।
सहभागी झिल्काकारहरूका उत्कृष्ट झिल्का
~~~~<•>~~~~ १) कुसंस्कारमा जनाई खेद अन्त्य गरौँ हरप्रकारको जातीय, लिङ्गीय विभेद ! ✍️ वसन्त अनुभव घोराही, दाङ ~~~~<•>~~~~ २) जातियताकाे खाडल पुर्नुपर्छ हटाउन अपमान छाेइछिटाे अझै समय कुर्नुपर्छ । ✍️ रबि पाैडेल दक्षिण भारत पाण्डेचरि । ~~~~<•>~~~~ ३) मानव मानवमा विभेद कसरी ल्यायाे मान्छेले यही अत्यन्त खेद । ✍️ शम्भु गजुरेल ~~~~<•>~~~~ ४) निरीहमा नहान्नु छेद समान रगत मासुमा नगर्नु पटक्कै विभेद । ✍️ कृष्णकुमार वैद्य बनेपा ९, काभ्रे ~~~~<•>~~~~ ५) खुसीले गरेपछि काम चारैतिर गाउँ सहरमा परिचित हुन्छ नाम ! ✍️ आर्त अकुलीन ~~~~<•>~~~~ ६) विभेदप्रति भरौँ खेद टुप्पोबाट सकिन्न कहिल्यै पहिल्याऔँ यसको फेद ! ✍️ त्रिलोचन भण्डारी ~~~~<•>~~~~ ७) भावनामा गरेर घात मान्छे मान्छेमा मान्छेले छुट्याइदियो नि जात ! ✍️ बि.कुलुङ दार्जिलिङ, रंगबुल ~~~~<•>~~~~ ८) कुसंस्कारको अन्त्य गरौँ शुन्यतामा झार्दै विभेद मिलेर खाडल भरौँ ! ✍️ टिकाराम पुन पुकार छत्रेश्वरी गाउँपालिका २ सल्यान ~~~~<•>~~~~ ९) मास्नुपर्छ पुरातनवादी सोच समाज रुपान्तरण हुने मिलिजुली गरौँ खोज ! ✍️ पृथक प्रकृति ,झापा ~~~~<•>~~~~ १०) लैङ्गीक हिंसाका झिल्का लेखेर सामाजिक विकृतिहरू घर समाजबाटै मिल्का ! ✍️भवानी पाेखरेल( बाबू विराज) बाणगङ्गा १ चार नम्बर कपिलवस्तु ~~~~<•>~~~~ ११) विरोध गरौँ खुलेर जातीय ,लिङ्गीय हिंसा नगरौँ कसैले भुलेर ! ✍️ रुना कर्माचार्य दाहाल, चितवन ~~~~<•>~~~~ १२) विभेद भएर छुटिए चोखो माया गर्नेहरू हेर आज लुटिए ! ✍️ कला ढकाल, झापा ~~~~<•>~~~~ १३) मनमा दुषितपन नहालौँ जातीय लिङ्गीय विभेदको विरुद्ध पाइलाहरू चालौँ ! ✍️ मोती सुब्बा दार्जिलिङ भारत ~~~~<•>~~~~ १४) संस्कार भयो विस्मृति बिग्रँदै गयो परम्परा सखाप भयो संस्कृति ! ✍️ सोमनाथ लुइटेल “रवि पाल्पाली” ~~~~<•>~~~~ १५) लेकमा कुहिराे थियाे हटाऔँ निस्तब्ध अँध्याराे बालेर मनकाे दियाे ! ✍️श्रीबहादुर केसी शैलुङ्गे, भक्तपुर ~~~~<•>~~~~ १६) गरौँ संरक्षण मानवको हातमा हात मिलाएर फालौँ व्यवहार दानवको ! ✍️ अनुग्रह राना मगर ‘पुष्प’ पाँचखपन नपा – ६ संखुवासभा । ~~~~<•>~~~~ १७) कसले गर्यो घात मान्छे केवल दुई महिला पुरूष जात ! ✍️ शंकर कार्की, मकवानपुर । ~~~~<•>~~~~ १८) मान्छे मान्छेको बीच हरप्रकारको भेदभाव हो अत्यन्त सूक्ष्म नीच ! ✍️ अर्जुन प्रसाद चौलागाई रामेछापः-सुनापति-१ हालः-अमेरिका,बोस्टन। ~~~~<•>~~~~ १९) भेदरहित मानवीय स्राव हराएर कहिल्यै नजाओस् पूर्वीय संस्कृतिको प्रभाव । ✍️ अनन्त अर्याल ~~~~<•>~~~~ २०) नाम मात्रको कानुन बढ्दैछ सामाजिक विसङ्गति समयमै सबैले जानून् ! ✍️ लक्ष्मी काफ्ले, पोखरा ~~~~<•>~~~~ २१) अधिकार कसैको मार्नुहुँदैन समानता खोज्दैछ प्रकृतिले कदापि विभेदमा पार्नुहुँदैन ! ✍️ ऋजु दिल्पाली ईटहरी १ सुनसरी । ~~~~<•>~~~~ २२) भेदभावले बनाउँछ छेद भाषणमा सिमित समानता व्यवहारमा अझै विभेद ! ✍️ दीपा समभाव काठमाडौँ ~~~~<•>~~~~ २३) साझा फूलबारी हाम्रो विभेदको अन्त्य गर्दा सबैलाई हुन्छ राम्रो ! ✍️ राज कुमार राजभण्डारी खाेटाङ्गे मध्यपुर ठिमी ५ संगम काेलाेनी राधेराधे भक्तपुर । ~~~~<•>~~~~ २४) कुसंस्कारी मानिस धेर भेदभावको अन्त्य गर्दै चेतना जगाएर हेर ! ✍️ भगवती दवाडी ,झापा ~~~~<•>~~~~ २५) जहाँ हुन्छ अभाव त्यहाँ देखिँदोरहेछ ओहो पीडापूर्ण असह्य भेदभाव ! ✍️ रचना ‘प्रतीक्षा’ इमाडोल, ललितपुर । ~~~~<•>~~~~ २६) भेदभावको सङ्कीर्ण जालो हटाई अब समाजबाट बालौँ दीपक उज्यालो ! ✍️ बाल कृष्ण श्रेष्ठ सोलुदुधकुण्ड नगरपालिका २, सोलुखुम्बु ~~~~<•>~~~~ २७) यात्रा नटुङ्गियोस् कहिले निरन्तर जीवनका पाइलाहरू बढिरहेछन् एकनास अहिले ! ✍️ दिल ठकुरी (टिस्टा भेल्ली) ~~~~<•>~~~~ २८) कुसंस्कार त्यागाैँ जनमा नगराैँ विभेद कुनै सङ्गालौँ सदाशयता मनमा ! ✍️ हरिगाेपाल प्रधान काभ्रे पलाञ्चाेक बनेपा १४ साँगा । ~~~~<•>~~~~ २९) पुँजीपतिले गरिबलाई लादेको विश्वमा जातभातको संस्कार शक्तिशालीले शत्रुता साधेको ! ✍️ चुडामणी देबकोटा चनपा १३ काठमाण्डौ ~~~~<•>~~~~ ३०) कहिले जीवन हाँसो एकै किसिमको हुँदैन कहिले रहेछ नासो ! ✍️ प्रेम थापा “मन”बागलुङ ~~~~<•>~~~~ ३१) मुल शास्त्र वेद संस्कृतमा बुझ्न गाह्राे यसमा छैन विभेद ! ✍️ प्रद्युम्न चालिसे भक्तपुर कटुञ्जे । ~~~~<•>~~~~ ३२) आफ्नो सम्झिएँ जसलाई पीडाको पोको दियो गरेर भेदभाव मलाई ! ✍️ दुर्गा आचार्य मोरङ ~~~~<•>~~~~ ३३) भोक हुँदा चल्छ काँचो, पाकेको सबै विभेद सजिलै गल्छ ! ✍️नन्दलाल आचार्य सिर्जनाकुटी, सिरहा ~~~~<•>~~~~ ३४) चेतनाको आगो बालेर समानताको विगुल फुकौँ जातीयताको जरो फालेर ! ✍️ संगीता खरेल चन्द्रागिरी ८ काठमाडौँ ३५) जीवन सुखदुःखको सङ्गम मनपरेको मात्र तिमी गरौँ सुटुक्क घरजम ! ✍️ कबिताहरी सुन्दर हरैंचा नगरपालिका १ मोरङ ३६) विभेदमा हुँदैन मेल मौलिक सद्भाव भड्काई पश्चिमी खेल्दैछ खेल ! ✍️ अम्बिका अधिकारी झापा बिर्तामोड ~~~~<•>~~~~ ३७) विकराल छ छेद हटाउनु छ चुनौती जातीय, लिङ्गीय विभेद ! ✍️ बाबुराम गौतम, गुल्मी ~~~~<•>~~~~ ३८) जातीय विभेद हटाऊँ नेपाल साझा फूलबारी सबै नेपाली अटाऊँ ! ✍️ बुद्धिमान दनुवार ( सुरुङ्गेली कान्छो ) कनकाई ४ झापा ~~~~<•>~~~~ ३९) जातीय विभेद नगरौँ सबैले मानवधर्म अपनाऊँ अनाहकमा कोही नमरौँ ! ✍️ सुरेशकुमार पाण्डे दाङ घोराही १८ ~~~~<•>~~~~ ४०) छाडेर जातको कुरा अङ्गालेर जगलाई गरौँ बुद्धको सपना पूरा ! ✍️ अनमोल राई ~~~~<•>~~~~ ४१) कुरीतिलाई जरैदेखि फालेर ज्ञान भरौँ सबैमा चेतनाको दियो बालेर ! ✍️ सरिता सेढाई, धादिङ ~~~~<•>~~~~ ४२) अन्धविश्वासको यो जालो हटाऊँ हामीहरू मिलेर पारौँ संसार उज्यालो ! ✍️ अनिता भण्डारी, ताप्लेजुङ ~~~~<•>~~~~ ४३) मरिजाने यो चोलामा भेदभाव फस्टायो किन ? फ्याकौँ प्रभु झोलामा ! ✍️ कार्की डिबी माकुम सुनवल-४, नवलपरासी ~~~~<•>~~~~ ४४) हेर जातिधर्मका नाउँमा चलिरहेकै छ विभेद अझै सहर गाउँमा ! ✍️ बाबुराम पाण्डे, अर्घाखाँची ~~~~<•>~~~~ ४५) जिन्दगीमा पैसाको अभाव अशिक्षितबाट हुँदैछ झनै गाउँसमाजमा हेर भेदभाव ! ✍️ श्रीकृष्ण धामी, सुदूरपश्चिम – बझाङ ~~~~<•>~~~~ ४६) जातजातिमा हुँदा भेद असमानता हुन्छ दुनियाँमा गर्छन् मानिसले खेद ! ✍️ सीमा कार्की “समर्पण “ ~~~~<•>~~~~ ४७) सरकारलाई दिउँ दबाब सुन्दर देशमा हाम्रो हटोस् उचनीचको भाव ! ✍️ डम्बर थामी ‘अनुपम’ कालिन्चोक गा. पा. -६, दोलखा । ~~~~<•>~~~~ ४८) सभ्य मानव जागौँ भेदभाव गर्नुहुन्न है रूढिवाद अब त्यागौँ ! ✍️ बिके मुखिया दार्जिलिङ भारत । ४९) देश साझा फूलबारी भेदभाव निमिट्यान्न पार्ने तपाईँ हाम्रै जिम्मेवारी ! ✍️ शान्ता पौडेल भट्टराई टङ्कीसिनवारी, मोरङ ~~~~<•>~~~~ ५०) पुस्तौँदेखिका कैयौँ विभेदन बन्दै प्रतिदिन चुनौती कसरी शून्यमा छेदन ? ✍️ नेत्र घिमिरे सूर्यविनायक, भक्तपुर ~~~~<•>~~~~ ५१) संस्कारको बाटो धाऊँ भेदभाव गर्ने सबैलाई अब तह लगाऊँ ! ✍️ मन्जु बोहरा सुदुरपश्चिम बझाङ ~~~~<•>~~~~ ५२) एउटै रातो रगत भेदभाव किन गर्छौ छुट्याई जात फगत ! ✍️ शोभा आचार्य गौतम काठमाडौँ ~~~~<•>~~~~ ५३) सबैको रातो रगत भित्री संरचना उस्तै सर्वत्र मानव जगत ! ✍️ बेदु न्यौपाने ~~~~<•>~~~~ ५४) बढाउँछ दुस्मनी मतभेद उपदेश संस्कार विनाको अपनाउनु किन लिङ्गभेद ! ✍️ पेम्वा यल्मो, दार्जीलिङ,भारत ~~~~<•>~~~~ ५५) कसले बनायाे जातपात अहिले बन्दै आइदियाे मान्छेमा पार्दै आघात ! ✍️ केसर बाेहरा ” सङ्घर्ष “ सुदूरपश्चिम ” अछाम ” हाल ” भारतबाट ” । ~~~~<•>~~~~ ५६) उन्नत मानव बनोस् साँच्चिकै विभेदरहित उत्कृष्ट आहा ! समाज भनोस् ! ✍️ होम प्रसाद नेउपाने धरान,सुनसरी। ~~~~<•>~~~~ ५७) सबैकाे इच्छा तुराैँ रूढिवादी संस्कार गाेडी विभेदकाे खाडल पुराैँ ! ✍️ काेपिला अधिकारी गाेरखा ,सिरानचाेक ~~~~<•>~~~~ ५८) समानताको नारा लाउँदै भेदभावको खेती गर्छन् तोड्दै जाऔँ जगाउँदै ! ✍️ मनोहरी पौडेल गैडाकोट १ नवलपरासी पूर्व ~~~~<•>~~~~ ५९) घरबाटै सुरुवात गरौँ बिगुल फुकौँ विभेदका सुसंस्कारको बिउ छरौँ ! ✍️ राजेश्वरी राजोपाध्याय ~~~~<•>~~~~ ६०) छोरा जन्मे पुरस्कार दिन्छन् खुसी भई छोरी जन्मे तिरस्कार ✍️ शशीश्री आचार्य बौद्ध कुमारीगाल काठमाडौँ ~~~~<•>~~~~ ६१) सरकारबाटै लैङ्गिक विभेद समानता खाली किताबमा व्यवहारमा जताततै छेद ! ✍️मङ्गला उपाध्याय ~~~~<•>~~~~ ६२) मान्छे मान्छेमा अपघात किन यस्तो भइदियाे जताततै उचनिच जातपात ! ✍️ सहयात्री शाेभा अर्याल रुपन्देही ~~~~<•>~~~~ —-<••: जय झिल्का ! जय साहित्य :••>—-
साप्ताहिक झिल्का लेखन अभ्यासको छैठौँ शृङ्खला आइतवार अपरान्ह सम्पन्न भएको छ । झिल्का साहित्य समाज नेपालको आयोजनामा यो अभ्यास शृङ्खला निरन्तर हरेक हप्ता सञ्चालन हुँदै आएको छ । साप्ताहिक झिल्का कविता लेखन अभ्यासका विगतका शृङ्खलामाझैँ यसपटक पनि सहभागीहरूको निकै उत्साहप्रद सहभागीता रहेकोे थियो । जसमा नेपाल, भारत, भुटान लगायत विश्वका विभिन्न देशमा रहेर नेपाली भाषा, साहित्यलाई निरन्तर माया गर्नुहुने ५८ जना झिल्काकारहरूको सहभागीता रहेकोे थियोे ।
झिल्का कविताको उन्नयन, विकास र प्रवर्द्धन गर्नका लागि समाजले विभिन्न क्रियाकलापहरू सञ्चालन गर्दै आएको छ । त्यसमध्ये साप्ताहिक झिल्का लेखन अभ्यास शृङ्खला पनि एक भएको र साप्ताहिक रूपमा निरन्तर सञ्चालन गरिने यसका परिकल्पनाकार वसन्त अनुभवले बताउनुभयो ।
शृङ्खलाबारे प्रष्ट पार्दै शृङ्खला संयोजक/प्रशिक्षक म्यामराज राईले हरेक हप्ताको शुक्रवार राति १२ बजे अभ्यासको सूचना झिल्का कविता फेसबुक समूहमा राखिने र उक्त सूचनाको कमेन्टमा इच्छुक झिल्काकारज्यूहरूले स्वत:स्फूर्त आफ्ना उत्कृष्ट झिल्काहरू राखेर सहभागीता जनाउन सकिने बताउनुभयो ।
झिल्का कविता, नेपाली माटोमा उम्रिएको एक नवीनतम एवम् लघुतम प्रयोगवादी काव्य विधा हो । जसमा विम्ब, प्रतीक र अलङ्कारको प्रयोग गर्दै चोटिलो पाराले तीन हरफमा लेख्ने गरिन्छ । जसको पहिलो हरफले विषयवस्तुको उठान, दोस्रो हरफले विषयवस्तुको बिस्तार र तेस्रो अर्थात् अन्तिम हरफले भावलाई उत्कर्षमा पुर्याई समापन गर्ने गर्दछ । यसका प्रत्येक हरफमा तीन/तीन शब्दहरू हुने गर्दछन् । जम्माजम्मी नौ वटा शब्दमा एउटा झिल्का कविता पूरा हुने भएकोले यसलाई नौ शब्दको कविता पनि भन्ने गरिन्छ ।
झिल्का कविताका तीन हरफ मध्ये पहिलो र तेस्रो हरफमा अन्त्यानुप्रास हुनुपर्ने विधान छ भने दोस्रो हरफ स्वतन्त्र हुने गर्दछ । अर्थात् दोस्रो हरफको अन्त्यमा पहिलो र तेस्रो हरफको अन्त्यानुप्राससॅंग मिल्ने समध्वनिक अक्षर समेत हुनुहुँदैन ।
सहभागी झिल्काकारहरूका उत्कृष्ट झिल्काहरू- …………………
१, सामाजिक सञ्जालको प्रयोग समाजमा होस् देशमा सदुपयोग या दुरुपयोग ! २, न्यायाधीश सङ्ख्या बढ्यो फैसला यत्रतत्र सर्वत्र मुद्दा पेसी चढ्यो । ३, कता जाँदैछ समाज ! लाजलाई लाजलाग्दो हो देखेर समय आज ।
म्यामराज राई, भोजपुर … १, के हुँदैछ ईश ? अदालत सोसल मिडिया युटुबे प्रधान न्यायाधीश ! २, ढुक्कले पोख्नोस् खिल छँदैछन् बहस गर्नेहरू हाम्रा फेसबुके वकिल ! ३, निष्पक्ष न्यायमा दरार दोषी निर्दोष क्षणभरमै निर्दोष दोषी करार !
वसन्त अनुभव, घोराही उपमहानगरपालिका – १४, दाङ … १, फाटेको जुत्ताको अर्थ पार्टीको रमझम सक्यो मुख लुकाएर अनर्थ । २, हासिल गर्नलाई दायर प्यास मेटाउन पानीको भिजेको लुगाले कायर । ३, चम्किलो अनुहार हेर्दै झिल्काको अनुहार फेरि ढोकासम्म आएर केर्दै ।
अम्बिका अधिकारी, बिर्तामोड, झापा … १, जोगाऔँ धर्म संस्कृति नत्र गुम्नेछ मौलिकता पहिचानको होस् स्मृति । २, नितान्त मानवीय स्वभाव मौकाको फाइदा उठाउनु, हुनाले स्वार्थमा लगाव । ३, नमिलेपछि मन विचार गरिन्न एकसाथ यात्रा हुन्छ आआफ्नो संसार ।
पृथक प्रकृति, झापा … १, स्वास्थ्यमा छैन सुधार महॅंगो उपचार सेवा लगाउँछौ विदेशीको गुहार । २, रोजगार छैन आज भाषण झुट्टा गर्दछन् दलालहरूको भयो राज । ३, छ सिमाना मिचिएको प्रशासन बोल्दैन किन ? वर्षौंदेखि हामी थिचिएको ।
रवि पौडेल, दक्षिण भारत पाण्डेचरि … १, जीवन सङ्घर्षको पथमा हारजित हुन्छ नियतिको परिबन्द ईश्वरको हातमा । २, शिखर टेक्ने रहरमा चाहिन्छ परिश्रम त्याग मिल्नेछ खुसी अधरमा । ३, सेवार्थमा महानता झल्किन्छ भाग्यमा हुनुपर्छ जुरेको जनताको हितमा अल्झिन्छ ।
दिल ठकुरी … १, भन्छु सबैको माज चारैतिर खुसियाली छाइ बनोस् स्वच्छ समाज। २, सबैलाई होस् शान्ति नचाहियोस् न्याय अदालत नचलोस् कसैमा भ्रान्ति। ३, झिल्का कविता लेख्न सबैको प्रयासले गर्दा पाईयो राम्रो देख्न।
अर्जुन प्रसाद चौलागाई, रामेछाप, सुनापति-१, हालः-अमेरिका,बोस्टन। … १, दुई दिन बाँचुन्जेल हो रहेछ जिन्दगी सुख दु:खको खेल । २, मनमा छैन शान्ति दुई दिनको चोला अनुहारमा छाओस् कान्ति । ३, मरी जाने चोला नराख है वैरभाव सुखदु:ख जे होला ।
देव मगर, तिनाउ-१,कचल,पाल्पा … १, अघाए देखेर व्यवस्था जङ्गलराज भयो देश रहेन राम्रो अवस्था । २ जन्मिएपछि त उड्छन् सधैँ बचेरा मानवका खाडीमा कमाउन जान्छन् । ३ आफ्नै देशमा नुन गाँस, बास,लुगा कहिले आउला सगुन ।
सुरेशकुमार पाण्डे, दाङ घोराही १८ … १, छोटेहरूको राज चल्यो मात्र व्यवस्था परिवर्तन प्रतिफलमा भ्रष्टाचार फल्यो । २, कुरा यही साँचो फेरि पनि देशमा परिवर्तनकै पो खाँचो । ३, जनता आन्दोलन गर्छन् पचाएर लाज सबै नेता भुँडी भर्छन् ।
त्रिलोचन भण्डारी, मेचीनगर, झापा … १, फलोस् फुलोस् चाहना यही कामना गर्दछु उच्च रहोस् भावना । २, ठेस लाग्छ बाटोमा विचार गरेर हिॅंड्नु हरेक जीवनको पाटोमा। ३, हामी सारा नेपाली गर्व गरौँ सधैँ महान् विचार उचाली ।
अनुग्रह राना मगर ‘पुष्प’, पाँचखपन नपा – ६, सङ्खुवासभा । … कतिखेर बदलिन्छ मोड भरोसा छैन जिन्दगीको जताततै नराम्रो होड ।
गंगा खड्का, बूढानीलकण्ठ, काठमाडौँ … १, गर्दैछौँ देशको क्षय सिन्को नभाँच्ने नेताको गरेर सबैले जय। २, दाउरा, आगो, खरानी तीन पङ्क्ति जीवनको यतिमै सीमित कहानी। ३, बढ्दैछ समस्या लगातार महामारी फैलिएझैँ देशमा जताततै भेटिन्छ बेरोजगार ।
बि.कुलुङ, दार्जिलिङ रंगबुल … १, जीवनमा अनेकौँ भोगाइ चितामा जलेको लासमा काम छैन ढोगाइ । २, मानिसमा असीमित चाहना पूरा गर्नको खातिर जाग्छ अनेकौँ भावना। ३, सधैँ बोल खुलेर मनमा पिर लुकाई कहिल्यै नहिॅंड डुलेर।
राज कुमार राजभण्डारी खोटाङ्गे, मध्यपुर ठिमी – ५ संगम कोलोनी भक्तपुर … १, लिन्छु तिम्रो नाम मुटुभित्र म राख्छु बन्छ मेरो काम। २, आउ माया गरौँ मिली हामी दुई प्रेम बास्ना छरौँ । ३, तिमी प्रेम धन तिमी साथै भए खुसी हुन्छ मन।
नवशिला, नवदेव मार्ग, लालभित्ती,मोरङ … १, कानुन नैतिकता डढेर राजनीतिले देश डुबायो गयो विकृति बढेर । २, नैतिकता हरामको शासन छोड्दैन सजिलै सत्ता मसान जगाएको आसन । ३, मात्रै गर्दछ भाषण पछ्याउने छन् उस्तै बनाइदिन्छ बलियो आसन ।
रामप्रसाद पुरी, बादेल, खोटाङ । … १, जति बुझ्यो गहिरो चुपचाप बस्यो लाटो घरैमुनि विशाल पहिरो । २, कसैको परिवारको मियो किन गर्छौ बित्थामा नजाने गाउॅंको चियो । ३, हातखुट्टाबिना पनि कीर्तिमान हिम्मत कहिल्यै नहार्नु उ संसारकै स्वाभिमान ।
चुडामणी देबकोटा, चनपा – १३, काठमाडौँ … १, राष्ट्रको स्वाभिमान बोकेर उठौँ जुटौँ सबैले समृद्धिको यात्रा तोकेर । २, भएन अब बसेर नजाँदैसुनौलो बिहानी उठौँ कम्मर कसेर । ३, समस्याको जङ्घार तरेमा प्रगति अवस्य हुनेछ समयको ख्याल गरेमा ।
प्रेम थापा “मन”, बागलुङ … १. झिल्का भयो कविता घर न घाटको, जुत्ता हराएको रमिता । २. मनुजको कस्तो बानी मनको नभए रुँदै खसाल्छन् आँखाको नानी । ३, नहुनु थियो भयो काम गर्दा बिग्रन्छ जाने मान्छे गयो।
टिकाराम पुन पुकार, छत्रेश्वरी गाउँपालिका – २, सल्यान … १, चाल्नै पर्यो पाइला महॅंगीले ढाड भाँच्यो विदेशिए साइॅंला माहिला। २, सपना हरायो रातमा पलायन प्रवृत्ति आयो कोही छैन साथमा । ३, एकता बुझेर बलको कुटनीति चाल बुझेर सामना गरौँ छलको।
मोती सुब्बा, दार्जिलिङ। … १, व्यर्थै न्यायको झमेला बरु प्रधानमन्त्रीलाई सबै सुम्पिदिए होला अबेला ? २, रोकिए यात्रामा ठोकिए युवा र युवती अन्धो प्रेममा पोखिए। ३, न्यायाधीशको काम छैन राष्ट्रपति र प्रधानमन्त्रीको हुकुमबिना त चल्दैन ।
विवश पारदर्शी, झापा … १, तर्साउने भए बुहारी छोरी पिटेझैँ गरेर संसदमा चल्यो जुहारी । २, छैन निको चाला भयो युद्ध मथ्थर मुखमा लाग्यो ताला । ३, हुन्न कहिल्यै सदाचार भ्रष्ट नेता रहुञ्जेल हुन्छ पक्कै भ्रष्टाचार ।
पूर्णप्रसाद पन्त, सिराञ्चोक ८, गोरखा … १, कठै ! बालकको आपत्ति सरकारले ध्यान नदिॅंदा भोग्दैछन् प्राकृतिक बिपत्ति ।
मन्दिरा सेढाई, मलेखु, धादिङ … १, नसुनाऊ अरू माझ दु:खको कहानी कसैलाई रमाउने हाम्रो समाज। २, अनगिन्ती छन् चाहना मर्नु पर्छ बाध्यताले बनाएको हैन बहाना। ३, रुन्छु एक्लै साँझ छैन मन देखाउने दु:ख वैरी माझ।
शंकर कार्की ,थाहा – ३, मकवानपुर … १, सबैलाई भयो थाहा कसले लाने हो नराख अरूको चाहा। २, देशको माटोमा पाइन्छ असलै हुन्छ जीवन यसैले देशभक्ति गाइन्छ।
नीमा छिरिङ भोटिया, जलढका कालेबुङ, भारत … १, आस्था दिने कसले अन्त्यमा भवसागर यो पार लगाउने जसले ? २, हामी निमित्त मात्र नथाकोस् सुकर्म गरिरहँदा हाम्रो मन अहोरात्र। ३, मृत्यु कहिले होला ? मन राखौँ पवित्र जान्ने प्रभु भोला ।
कार्की डिबी माकुम, सुनवल-४, नवलपरासी … १, आत्मियता हृदय खोली सम्बन्धमा आउँछ मिठास बोल्नुहोस् मधुर बोली। २, अदृश्य मायाको रोगी उपचार सम्भव छैन वैराग्यमा भइन्छ जोगी । ३, प्रेमिल जोडीको माझ अनुपम सुख अनुभूति अविस्मरणीय रमाइलो साँझ।
संगीता खरेल, चन्द्रागिरी – ८, काठमाडौँ … १, संस्कार संस्कृति हाम्रो उजागर गर्नुछ यसलाई संरक्षण गरे राम्रो । २, सुपारी छ चाम्रो संसारमा सबैभन्दा त राम्रो संस्कृति हाम्रो ।
शशीश्री आचार्य, बौद्ध कुमारीगाल, काठमाडौँ … १, किन भन्छौ भोलि सबै आज नगरे खाली हुन्छ झोली। २, अहिले दुःख गर पछि सुख पाउँछौ कसैको भर नपर । ३, तिमी एक्लै बन हुँदैन साथ सबैको सन्तुष्ट पार मन ।
धनुष न्यौपाने, गुठीचौर गाउँपालिका – ०४, बिगारे जुम्ला … १, अभावको परिचय बोकेर मध्यरातमा आँउछ लरखराउॅंदै उधारो रक्सी धोकेर । २, कुबाटोमा हिँडेको राजनीति सच्याउनै सकेन भने जनताले तोक्छ मिति । ३, कमजोर नठान जनता अत्याचारले नेटो काटे उडाई दिन्छ कताकता ।
ध्रुव श्रेष्ठ, हाल काठमाडौँ … १, सबैले गरेर काम देश विकास गरेमा अमर हुन्छ नाम । २, सम्झेर उकालो भिर दु:ख धेरै आमाको देखेर लाग्छ पिर । ३, हिमाल, पहाड, तराई नेपाली एउटै परिवार कोही छैन पराई ।
आर्त अकुलीन … १, भित्र्याए विदेशी नीति लोप हुँदै गयो हाम्रो संस्कार थिति । २, गर्छन् कुर्सीको खेल शान्ति भएन देशमा राजनीतिमा भयो झेल । ३, जनतामा अशान्ति छायो हाम्रोमा यस्तै छ खै ! लोकतन्त्र आयो ।
अनिता भण्डारी, ताप्लेजुङ … १, नेपाल हाम्रो पहिचान चन्द्र सूर्य झण्डा देशको बढ्छ सान । २, शिरको टोपी हरायो नेपाली वीरलाई हेर खाडीको कामले बोलायो । ३, मानव भएर नबस कर्म गर्नुछ आफ्नो विदेशमा तिमी नफस ।
बेदु न्यौपाने … १, नहुँदा नभई भएन गणतन्त्र भएछ स्वार्थी हुँदा इज्जतै रहेन । २, पराधीन भई बाँच्नु कायरताको पराकाष्ट भयो पराईको इसारामा नाच्नु । ३, किन गरिन्छ हेला ? भाषा, धर्म, संस्कारको देश रोएको बेला ।
ऋजु दिल्पाली, इटहरी – १ सुनसरी … १, नारी तिमी महान् सपरिवारको ख्याल राख्दै बच्चालाई दिन्छौ ध्यान । २, नारी पुरुष बराबरी रथका दुई पाङ्ग्रा जीवन चल्छ सरासरी ।
बुद्धिमान दनुवार ‘सुरुङ्गेली कान्छो’, कनकाई – ४, झापा … १, गोजीमा सधैँ दाम चलिरहेको छ मेरो , खातामा मात्र नाम । २, चुनावमा नेताको टोली विकास गर्छु भनी जनतासँग झुटो बोली । ३, नगर्नु मलाई हेला मनमा घरी चोट दु:ख परेको बेला ।
श्री कृष्ण धामी, बझाङ … १, फाटेको मन टाल्न अब नसकिने भयो आफ्नै जीवन पाल्न । २, सरकारी धन कालो जसले सक्छ उसले परिवारमा लुकाउने पालो । ३ कालो धनको आस कुरेर बसेकै भरमा अब खुस्किन्छ सास ।
ललिता देउवा सहयात्री … १, शनिले सजाय दिन्छ कुप्रभावबाट आफैँ बचौँ सुखको पल छिन्छ । २, पिपलमा जल चढाउँदा शान्त रहन्छ ग्रह , पितृ भाग पाउँदा । ३, अन्धकार नासिॅंदै जान्छ धार्मिक आस्था बोकेका, मनुष्यले ईश्वर मान्छ ।
सीमा कार्की समर्पण, हाल काठमाडौँ … १, आलु बेच खुसुक्क सन्जाल ठोक्छ ढ्याङ्ग्रो लुकाऊ मुन्टो लुसुक्क । २, केरा खाउन्जेल मस्ती जब पेट फुल्छ न्यायाधीशलाई पो सास्ती । ३, धन्न छ अदालत नत्र कता जान्थ्यौ नराम्रो लागेपछि आदत ।
कमला पौडेल, चा न पा भक्तपुर … १, स्वस्थ हुने दबाई सधैँ गरे योग फाइदा हुन्छ हामीलाई । २, ओखतीमा खर्च हुन्न प्राणायाममा मन लगाए बिमारले कहिल्यै छुन्न । -नन्दलाल आचार्य, उदयपुर … १, के हुँदैछ आज ? अविश्वास, विश्वासघात जताततै कता जाँदैछ समाज ? २, कसको गरौँ भर ? बदलिँदो रहेछ मन त्यसैले लाग्दैछ डर।
दीपा समभाव, काठमाडौँ … १, झिल्का काव्यको जनोट मात्र नौओटा शब्दले बन्दछ यसको बनोट l २, नौ शब्दको कविता जनमनमा फैलियो यसरी जस्तै आकासमा सविता l ३, नेता भए बदनाम लागेन कहिल्यै पनि उनको घैँटोमा घाम l
बाबुराम गौतम, गुल्मी … १, बेसार र छेपारो उस्तै उस्तै हुन् हाल्छन् बाटोमा छेकारो। २, चेपारेको विश्वास नगर्नू। दाउ खोज्छ हरपल। भर कहिल्यै नपर्नू।। ३, उचाल्ने अनि पछार्ने नजिकै हुन्छन् हजुर टाढा हुन्छन् सपार्ने।।
राज कुमार कार्की, कटारी-१, उदयपुर … १, भयो सबैलाई थाहा नेताको भाषण शैली मञ्चैपिच्छे लाग्छ आहा। २, नेपाली संस्कार हाम्रो एउटा छुट्टै पहिचान ढाका टोपी राम्रो । ३, लाग्छ सधैँ डर ढुक्कले बाँच्छु भन्ने छैन कुनै भर ।
कला ढकाल, झापा … १, देश सिॅंगार्ने छाँट हाम्रा पुर्खाले गरे कम्मर कसेर आँट । २, धर्म फरक परोस् मानवीयता हुनुपर्छ है कर्म सुसम्पन्न होस् । ३, जिन्दगी छ रमाइलो काँडा पन्छाउन जानेमा नजान्दा भयो घमाइलो।
राजेश्वरी राजोपाध्याय … १, मलाई बदनामी बनायो सामाजिक सञ्जालभरि नै तिम्रै कारणले गरायो । २, समाजले यतिखेर सुनाउँछन् चरित्रमा दाग लगायौ तिमीले यसरी बुझाउँछन् ।
कबिताहरी, सुन्दर हरैंचा नगरपालिका – १, मोरङ … १, सम्भावना देशमा खोज्दा सकिन्न विश्वस्त हुन इमानी बाटो रोज्दा। २, हारे विद्वान् जन कसरी पछार्यो धनले विकास गर्ने मन। ३, सत्य यहाँ हार्दछ जादुको बादल बनाई दिउॅंसै रात पार्दछ।
सुस्मिता अधिकारी, काठमाडौँ … १, आकाशमा ताराहरुको ताँती कति सुन्दर देखिन्छन् जब हुन्छ राती । २, सक्दिन आकाश छुन धर्तीमा बसेर हेर्छु टहटह लागेको जून । ३, टोलाउॅंछु हेरी आकाश म आफैँमा हराउॅंछु झस्काउॅंछ चिसो बतास ।
रुना कर्माचार्य दाहाल, चितवन … १, खामको पत्र बिचमा के थियो हेरिनँ बुझ्दाखेरि रहेछ निचमा । २, सागरभित्र हो डुबेको थियो उसको प्रतिभा जस्तो गहिराइमा लुकेको । ३, भनेको काँध नचढ मानेनौ के गरूँ ? असफल पुस्तक नपढ ।
मनुहाङ किराँती, सोलु … १, दुष्टले ऐना हेर्दैन स्वार्थमा डुबेर सधैँ कसैको कुरा सुन्दैन। २, उज्यालो सन्सार देखाउने अभिभावक हुन् आमा आफ्नै खुट्टामा उभ्याउने।
होम प्रसाद नेउपाने, धरान, सुनसरी … १, मानिसमा होस् चेतना सेवा गर्न नसके कसैलाई नदिनु वेदना । २, भित्रभित्रै हिंसा चल्छ उन्नति गर्न नसके मान्छे यसै जल्छ । ३, मुस्कानलाई हतियार बनाउॅंछु हाँसेर हरेक परिस्थितिमा जीवनमा खुसी सजाउॅंछु ।
विमल खतिवडा माइला, सिलगढी भारत … १, कुरै मात्र ठुलो सङ्कीर्ण तिम्रो मन जता फर्क्यो दुलो। २, किन गर्छौ अभिमान ? मानसम्मान मात्र नहुँदा यस्तै हुन्छ अपमान। ३, छैन कहीँ शान्ति विभ्रान्ति छाएको सहर यसै हुँदैछ क्रान्ति ।
पेम्वा यल्मो, दार्जिलिङ, भारत … १, हाम्रो सगरमाथा स्वाभिमान गौरव गरौँ नेपाली देशलाई दिएको सम्मान।
दुर्गा आचार्य, मोरङ … १, हुँदैन बिहान पक्कै मिरमिरे तारा आकाशको झरेर नगए कतै । २, अपनाइ पुर्खाको संस्कार जिउनु साधा जीवन राखेर उच्च विचार।
बाल कृष्ण श्रेष्ठ, सोलुदुधकुण्ड नगरपालिका – २, सोलुखुम्बु … १, कुर्सीको मोह अति अरू केही चाहिँदैन गुट्मुटाउँछु पाए जति । २, जनता आश्वासनमा भुलियो हेर्दाहेर्दै गर्भधारण गरेर नेताको भुँड़ी फुलियो । ३, भाषा अनि संस्कृति पोलेर खायौँ हामीले बढ्दो समाजमा विकृति ।
राजेन्द्र प्रधान ‘पासा’, दार्जिलिङ । .. १, उन्नति देशको भएन मौलायो सधैँ सातपुस्ते इमान्दार कोही रहेन । २, संस्कृतिमा विश्व रमाउने हो नेपालको पहिचान हरेकको मनमा सजाउने । ३, किन गर्छौ अलमल ? मदमत्त यो जवानी पिउनु नसासरि कलकल ।
नेत्र घिमिरे, सूर्यविनायक, भक्तपुर … १, हुँदा खाने देशमा बनाएर खान सकेनन् उत्रिए नक्कली भेषमा २, निर्दोष फस्छन् केसमा कहिलै सत्य नभएको सतीले सरापेको देशमा। ३, भ्रष्टाचारको अन्त भए देशमा शान्ति हुन्थ्यो कानुनत: बाटोमा गए ।
मन्जु बोहरा, सुदुरपश्चिम, बझाङ … १, नहुने के गरेपछि ? खेर जाला समय नगर्नु है बेइमानी । २, लागेँ परदेशी हुन थाह छ मलाई भविष्यमा पर्दैन रुन। ३, नछोऊ आगोले पोल्छ चिनेको छु समाजलाई सत्यसँग को बोल्छ ?
पूर्णबहादुर श्रेष्ठ “हृदयङकृत”, पनौती न.पा-३, काभ्रे
