उदक साहित्य समाज नेपालको साप्ताहिक उदक वाचन कार्यक्रमको तेह्रौँ शृङ्खला सम्पन्न भएको छ ।
उक्त उदक वाचन कार्यक्रमको प्रमुख अतिथि विश्व नेपाली साहित्य प्रतिष्ठान, चन्द्रागिरी साहित्य प्रतिष्ठान तथा खोरिया साहित्य समाजका अध्यक्ष वरिष्ठ साहित्यकार जनार्दन अधिकारी धड्कनले उदक सिर्जनामा यसको संरचनागत पक्षमा ध्यान दिँदै उदक कविता भएकोले कविताको भावगत मर्मलाई बुझेर उदक लेखनलाई निरन्तरता दिनुपर्ने धारणा राख्नुभएको थियो ।
कार्यक्रममा विशिष्ट अतिथि वेदविज्ञ तिलकप्रसाद लुइटेलले जोसँग जे छ उसले त्यही दिने गरेको विचार राख्दै काव्यिक विधा उदक वाचन गर्नुको साथै उदक वाचन कार्यक्रमको सफलताको शुभकामना व्यक्त गर्नुभएको थियो ।
उदक वाचन कार्यक्रमको तेह्रौँ शृङ्खलामा खगेन्द्र बस्याल सरस्वती श्रेष्ठ (रुपन्देही), केशब न्यौपाने, प्रेम थापा, पुष्प राना, रोशन पराजुली, निर्मला सुवेदी, नवराज भट्ट, सुरेशचन्द्र घिमिरे, केशव ढकाल, कविता देवकोटा, उर्मिला पन्त पाण्डेय, सरस्वती राना, चन्द्रावती अधिकारी, सोम लुइटेल, गुणनिधि घिमिरे, लक्ष्मी बस्याल, रामराजा केसी, सुशिला पौडेल, वसन्त अनुभव, श्रद्धा आचार्य, कमला देवकोटा, सरस्वती श्रेष्ठ (इटहरी), चन्द्रावती अधिकारी लगायतका उदक यात्रीहरूले आ-आफ्ना उत्कृष्ट उदकहरू वाचन गर्नुभएको थियो ।
उदक साहित्य समाज नेपालका अध्यक्ष आर्त अकुलीनले उदक सैद्धान्तिक अवधारणाको बारेमा जानकारी गराउँदै उदकमा पहिलो पङ्क्तिमा रहेको एक शब्दले परिचय, दोस्रो पङ्क्तिमा रहेका दुई शब्दले व्याख्या र तेस्रो पङ्क्तिमा रहेका तीन शब्दले निष्कर्ष दिनुको साथै उदक काव्यिक विधाको लघुतम रूप भएकोले काव्यिक भावका साथै आन्तरिक संरचनामा जोड दिन अनुरोध गर्नुभएको थियो । उहाँले कार्यक्रममा अब्बल दर्जाका उदकहरू वाचनले कार्यक्रममा थप उर्जा दिएको बताउनुभयो ।
उदक साहित्य समाज नेपालका उपाध्यक्ष सविता केसीको सभापतित्वमा सम्पन्न उक्त कार्यक्रमको सञ्चालन उदक साहित्य समाज नेपालका महासचिव हिमाल अम्मैले गर्नुभएको थियो ।
‘साताका तीन लघुकथा’ स्तम्भमा प्रत्येक साता नमस्ते आधुनिक लघुकथा मञ्चमा साताभर प्रेषित गरिएका लघुकथाहरू मध्ये तीनवटा लघुकथाहरू छानेर प्रकाशित गरिनेछ । सोही क्रममा साताका तीन लघुकथा स्तम्भको पहिलो शृङ्खलामा निम्न तीन लघुकथाहरू छनोट गरी प्रकाशित गरिएको छ ।
१) लघुकथा : नयाँ राजा
– जीवन दाहाल
एक साँझ बस्ती छोडेर भागेको गधा ब्वाँसाहरूको घेरामा पर्यो । जङ्गलमा निस्फिक्रीसँग चरेर जतिसुकै मोटाएको भए पनि कालको जालमा परेको पत्ता पाउनासाथ ऊ अतालिएर सहारा खोज्दै करायो-ढ्याँचु s s ! ढ्याँचु s s ! ढ्याँचु s s !
घेरा हाल्ने ब्वाँसाहरु मध्येबाट एउटा खाइलाग्दो ब्वाँसो अघि बढ्यो र भन्यो-“न डराइबक्स्योस् गधा महासय, हामी हजुरका गाथमा कुनै हानी नोक्सानी पुर्याउन आएका हैनौँ ।”
डराइ डराइ गधाले सोध्यो-“उसो भए किन घेरा हालेका त ?
“राजा बनाउन”-ब्वाँसाले उत्तर दियो र थप्यो-“हजुर सोझो, इमानदार, कर्तव्यपरायण र सात्विक प्राणी होइबक्सनु भै राजा हुन योग्य होइबक्सन्छ, त्यसैले ।”
ब्वाँसोको वचनमा चिप्लिएको गधाले राजाको शक्तिशाली तथा वैभवयुक्त जिन्दगी सम्झियो र प्रसन्न चित्तले हाँस्यो- ढ्याँचु s s ! ढ्याँचु s s ! ढ्याँचु s s !
त्यसपछि ब्वाँसाको नाइकेले गधालाई श्रीपेच लगाइ दियो र नयाँ राजाको घोषणा गर्यो । अनि आफूले पनि आफैँ शिरमा फेटा बाँध्यो र आफूलाई प्रधानमन्त्री घोषणा गर्दै फर्मान जारी गर्यो-“चारै प्रहर जागा बसेर महाराजको सुरक्षा गर्नु । राज आज्ञा नहुञ्जेल चरो मुसो पनि सुरक्षा घेरा भित्र पस्न नपाओस् र सेन्ट्री बस्ने पालो परेको ब्वाँसाले “जागते रहो ! जागते रहो ! भनेर सतर्कताको नारा लगाइरहनु ।”
गधा निश्चिन्त भयो ब्वाँसाहरूसँग र बसेकै ठाउँमा लुपुक्क निदायो । ब्वाँसाहरू भने जागै रहे ‘जागते रहो-जागते रहो’ को नारा घन्काउँदै ।
अनि बिहान हुँदा ब्वाँसाहरू निदाइरहेका भेटिए र राजाको चैँ हाडखोरमात्र ।
मैतिदेवी, काठमाडौ ।
२) लघुकथा : भावना
– देबीप्रसाद थापा’मामा’
“बाबा! म तपाईंले भनेझैँ प्रथम श्रेणीमा उत्तीर्ण भएँ घुमाउन लान्छु भन्नुभएको थियो! कहिले लाने?”आठ वर्षे छोरीले बाबुलाई आफ्नो बाचा सम्झाउँदै भनी । बाबु कथा लेख्नमा व्यस्त थियो । पुनः छोरीले सोही प्रश्न दोहर्याई ।
एक्कासि बाबुले उत्तर दियो “जाने भइछस् घुम्न ! जा नत्र भेट्लिस् । लेखेको देख्दिनस् ।” छोरी रुँदै रुँदै आमा भएतिर गई। भित्रबाट आमा भुतभुताई,”कस्तो विडम्बना! काल्पनिक पात्रको भावना बुझ्ने मान्छेले किन जिउँदा मान्छेको भावना बुझ्दैनन् ?”
मणिपुर, भारत
३) लघुकथा : विभेद
– सत्या अधिकारी
विभेद त मेरो घरैबाट शुरुभएको हो । बुबा सधैं भन्नुहुन्थ्यो- “हेर ! तिमी दुई जुम्ल्याहा दिदीभाईमा भाईलाई चाहिँ जसरी पनि म डाक्टर पढाउँछु ।” तर भैदियो ठिक उल्टो । सरकारी कलेजमा राम्रो अङ्क ल्याएर, सरकारी छात्रवृत्तिमा डाक्टर भएँ म । भाईले चाहिँ जसो तसो गरेर हेल्थ असिस्टेन्ट पढ्यो । तर बिडम्बना ! एच. ए. पढेको मेरो भाईलाई बिरामीले डा. साप भन्दै नमस्ते गर्थे, तर आफूलाई भने, “म सिस्टर हैन , डाक्टर हुँ है !” भन्दै सधैँ स्पष्टीकरण दिनुपर्थ्यो ।
काठमाडौ, ०१ माघ । साप्ताहिक उदक लेखन अभ्यास शृङ्खलाको ३५ औं भाग शनिबार सम्पन्न भएको छ । उदक साहित्य समाज, नेपालले उक्त अभ्यास कार्यक्रमको आयोजना गरेको थियो। उक्त शृङ्खलामा नेपाल लगायत विश्वका ७१ जना उदक स्रष्टाहरूको सहभागिता रहेको उदक लेखन अभ्यास शृङ्खलाका प्रशिक्षक एवं उदक साहित्य समाजका उपाध्यक्ष वसन्त अनुभवले बताउनुभयो ।
काव्य विधा अन्तर्गतको नयाँ उदियमान प्रविधा उदक कविताको उन्नयन र विकासका लागि साप्ताहिक रूपमा अभ्यास शृङ्खला सञ्चालन गर्दै आएको उदकका प्रवर्तक एवं उदक साहित्य समाजका अध्यक्ष आर्त अकुलीनले बताउनुभयो ।
शनिबारको शृङ्खलाका लागि विहान एउटा तस्बिर दिएर उक्त तस्बिर अनुसारको गहन भाव खुल्ने गरि एउटा उदक साझ ५ बजेसम्म लेख्न सहभागी उदक यात्रीहरूलाई भनिएको थियोे ।
