जिन्दगी कताबाट कता पुग्यो पुग्यो म नारी स्वरूपमा जन्म लिएँ पनि पुरुष बराबरको हिम्मत बोकेर हिड्थेँ सायद छोरी भएर छोरा बन्न खोज्नु बा आमा प्रतिको जिम्मेवारी बहन गर्न खोज्नु स्वतन्त्रताको महशुस गर्दै घर बाहिर निस्कनु घुम्नु डुल्नु ती बाहेका हावाका तरंग महसुस गर्दै प्रफुल्लित हुनु मेरो गल्ती थियो आज के काम लाग्यो मेरो साहसको म भित्रको हिम्मतको मेरो स्वतन्त्रताको हक अधिकारको केही अर्थै नै रहेन खै कतिबेला अस्तित्व भएर पनि अस्तित्व विहिन भएँ भएँ म म नै रहिनँ म म नै रहिनँ इज्जत लुटिएपछी
मलाई मानव रूपि जंगली जनावरले हराए मैले छोरी भएर हारेँ अब कहिल्यै जित्न सक्ने छैन मैले हारेँ गुनासो पनि को को सँग गरूँ के के मा गरूँ भगवान् सँगकी यी मानव सँग या त राज्यको कानुनी व्यवस्थासँग प्रस्नै प्रस्नले जेलिएको छ अस्तिपन्जर भित्रको सिथिल यो मुटु ती तस्वीर ताजै छन् आजपनि यो मानसपटलमा उजाडिएको सपना खोसिएको खुसी च्यातिएको तग्दिर भएपछी मन सम्हालेर हास्ने ठाउँ बाकी रहेन इज्जत लुटिए पछि
यी मानव रुपि दानवले लुटे अस्मिता मेरो कसैले पछाडीबाट कसैले अगाडिबाट बाघ जस्तै झम्टे अनि आफ्नो जालमा पारे सिकारी बनेर मेरो मुख बन्द गरेर आवाज थुने आँखा छोपे घिसारे खुट्टामा समातेर लछारे पछारे कसैले हात पकाडे कसैलेखुट्टा थिचे अनि लाज ढाक्ने बस्त्र झरझर्ती च्याते नङ्गयाए मेरो कलिलो फुल जस्तो शरीर साँच्चै मान्छे मान्छे नै रहेनछन म आफै पनि अब मान्छे रहिनँ साधन रहेछु लाग्यो इज्जत लुटिएपछि
कहाँ कहाँ लुछे कसरी लुटे म भन्न सक्दिनँ कति रुँए कति कराएँ चिच्याएँ कापेँ कसैले सुनेनन् कसैले सुनेनन् मेरो लाचारीमा हाँसे स्याल चोक्टा चोक्ता लुछ्दै रगताम्मै पारेर नाँचे ब्वासा अङ्ग अङ्ग ठुङदै रमाए गिद्द
अनि लुछे लुछि रहे भोजन सम्झेर तिर्खा मेटाए कुवा सम्झेर प्रयोग गरे बस्तु सम्झेर मेरो निर्बस्त्र शरीर माथी यौन पिपासुले पालै पालो खेले मनोरन्जनका खेलहरु मैदान सम्झेर म जिउँदै मरेँ इज्जत लुटिएपछी लुगा भए सिलाउन सक्थेँ सिलाउन सकिन च्यातिएको अस्मिता ……।
साप्ताहिक झिल्का लेखन अभ्यास शृङ्खला- ०१ गत आइतवार सम्पन्न भएको छ । झिल्का साहित्य समाजको आयोजनामा यो शृङ्खला सञ्चालन भएको हो । साप्ताहिक झिल्का कविता लेखन अभ्यासको पहिलो शृङ्खलामै निकै उत्साहप्रद सहभागीता रहेकोे थियो । नेपाल, भारत, भुटान लगायत विश्वका विभिन्न देशमा रहेर नेपाली भाषा, साहित्यलाई निरन्तर माया गर्नुहुने ४ दर्जन बढी (५१ जना)साहित्यकारज्यूहरूको सहभागीता रहेकोे थियोे ।
झिल्का कविताको उन्नयन, विकास र प्रवर्द्धन गर्नका लागि समाजले विभिन्न क्रियाकलापहरू सञ्चालन गर्दै आएको छ । त्यसमध्ये साप्ताहिक झिल्का लेखन अभ्यास शृङ्खला पनि एक भएको र साप्ताहिक रूपमा निरन्तर सञ्चालन गरिने यसका परिकल्पनाकार वसन्त अनुभवले बताउनुभयो ।
शृङ्खलाबारे प्रष्ट पार्दै शृङ्खला संयोजक म्यामराज राईले हरेक हप्ताको शुक्रवार राति १२ बजे अभ्यासको सूचना झिल्का कविता फेसबुक समूहमा राखिने र उक्त सूचनाको कमेन्टमा इच्छुक झिल्काकारज्यूहरूले स्वत:स्फूर्त आफ्ना उत्कृष्ट झिल्काहरू राखेर सहभागीता जनाउन सकिने बताउनुभयो ।
झिल्का कविता, नेपाली माटोमा उम्रिएको एक नवीनतम एवम् लघुतम प्रयोगवादी काव्य विधा हो । जसमा विम्ब, प्रतीक आदिको प्रयोग गर्दै चोटिलो पाराले तीन हरफमा लेख्ने गरिन्छ । जसको पहिलो हरफले विषयवस्तुको उठान, दोस्रो हरफले विषयवस्तुको बिस्तार र तेस्रो अर्थात् अन्तिम हरफले भावलाई उत्कर्षमा पुर्याई समापन गर्ने गर्दछ । यसका प्रत्येक हरफमा तीन/तीन शब्दहरू हुने गर्दछन् । जम्माजम्मी नौ वटा शब्दमा एउटा झिल्का कविता पूरा हुने भएकोले यसलाई नौ शब्दको कविता पनि भन्ने गरिन्छ ।
झिल्का कविताका तीन हरफ मध्ये पहिलो र तेस्रो हरफमा अन्त्यानुप्रास हुनुपर्ने विधान छ भने दोस्रो हरफ स्वतन्त्र हुने गर्दछ । अर्थात् दोस्रो हरफको अन्त्यमा पहिलो र तेस्रो हरफको अन्त्यानुप्राससॅंग मिल्ने समध्वनिक अक्षर समेत हुनुहुँदैन ।
सहभागी झिल्काकारहरूका उत्कृष्ट झिल्काहरू- ~~~ १, हेमन्तले बोकेको घाम कलिलो हुन्छ धेरै बाक्लो लुगाको याम। २, हरेक प्रेमिल बात जीवन सुखको बाटो पर्खाइ चाँदनी रात। ३, युवाको विदेशिने पाइलो देशको अधोगति सङ्केत योजना चाहिन्छ दर्बिलो
म्यामराज राई, भोजपुर ………………………….. १) पुस माघको रात उन्मत्त बैँस ठन्डीको हुस्सु बहुलायो उत्पात । २) बडो गजबको खेल बिरालो ढुक्दैछ मुसा गरेर अनेकन् झेल । ३) आँसु रित्तिए झरेर छोडेर गएदेखि तिमीले गए रहरहरू मरेर ।
वसन्त अनुभव, घोराही, दाङ ………………………….. १ नेपालमा नेपालीको धन थापेर सुनको कचौरा परदेशमा जाँदैछ जन। २. आँखामा माया बोकेर, फर्किन्छ साहिॅंलो साँझमा दुःखको जलपान धोकेर। ३. गरिबी अचार अमिलो गरेर खाने दिनमा पसिना हुँदैछ धमिलो ।
होम प्रसाद नेउपाने, धरान,सुनसरी । ………………………….. १. देशका युवा जति काम खोज्न भनेर खोज्दैछन् जान कति। २. देशको माया बोकेर बाध्यता भयो तिनको मुटुमा किला ठोकेर। ३. सरकार मौन जहिल्यै चुनावमा चर्का नारा नीति नल्याउने कहिल्यै।
अर्जुन प्रसाद चौलागाई रामेछापः-अमेरिका,बोस्टन। ………………………….. १. विदेशमा हुन्छन् ढेर ती कलिला मुना बाह्र पास गरेर । २. छलछाल कि करकाप हेर भविष्यले पिरोल्दा हुन्छन् विदेश टाप । ३. घर रित्तो पार्दै ऋण सार्दै हिँडे विदेश आँसु झार्दै ।
शशीश्री आचार्य, बौद्ध कुमारीगाल, काठमाडौँ ………………………….. १, गरौँ रमाइलो आज पन्चेबाजामा गर्दै रत्यौली नमानी केही लाज ।
डिल्ली राज घिमिरे, अर्घाखाँची ………………………….. १. टाढियो आफन्त छोडेर सम्हाल्न युद्धको मोर्चा मृत्यको खोल ओढेर । २. पसिना बेच्न हिँडेको घर परिवार छोडेर आफैँलाई बेच्न भिडेको ।
ताराप्रसाद चापागाईँ, धुनिबेसी ………………………….. १, सिमा मेरो नाउॅं सुन्दरताले भरिएको छ , मेलचोक मेरो गाउँ । २, व्यावहारिक बन्धनले घेर्यो पसिनाको सिॅंचाई गरी, फुलाउॅंछु मैले सेरोफेरो । ३, छेपारोको रङ्ग देखाउनेलाई जस्तालाई त्यस्तै गर्छु मसॅंग जुध्न आउनेलाई ।
सीमा कार्की समर्पण ………………………….. (१) राहदानी हातमा समाई देख्दैछु महलको सपना परदेशमा धन कमाइ । (२) ढल्केर गयो उमेर खोज्दैछु लठ्ठीको सहारा सन्तानले हात झिकेर । (३) प्राकृतिक रमणीय परिवेश भित्रभित्रै खोक्रो बनायो राजनीतिले मेरो देश ।
भुपेन्द्र राना मगर, धादिङ ………………………….. १, स्वार्थमा लगाएको मित जित हु्न्छ आफन्तबिनाको खोलामा गाएको गीत । २ कुर्सीको निम्ति झगडा चाल खहरे खोलाको हुने अनेकन लफडा ।
भवानी घिमिरे, सर्लाही ………………………….. १ हिॅंडियो बाध्यताको बाटो छाडेर आफ्नो देश जिउन कालको साटो। २ पसिनाको बिक्री गर्न काम, दाम उसैको परिवारको पेट भर्न। ३ श्रोत भेटिन्छ देशैभरि सरकार छ खोटो उखान घरी घरी।
सुरेशकुमार पाण्डे, दाङ घोराही १८ ………………………….. १ हुन्छ आत्माको जित मात्र परोपकारी भावना हुन्छ सबैको हित । २ जीवन यथार्थ भोगाइ सदाचारी बन्नु पर्ला मनमा राखौँ सोचाइ। ३ हुन्छन् प्रभु मित सुकर्म गर्ने प्रेरणा गाऔँ मिलन गीत ।
कार्की डिबी माकुम, सुनवल-४, नवलपरासी ………………………….. १, कान्छा! अगुल्टा मिल्का उफ्रिदैछन् झर्झर झर्झर झिल्के साहित्यिक झिल्का । २, अगुल्टा ठोस्नु जसोतसो उड्छन् हराउँछन् झिल्का आगो झोस्नु कसो ?
कमला पौडेल ………………………….. १, परिश्रम बेचेर बाँचिन्छ आजकल युगको स्थिति इसाराको भरमा नाचिन्छ ।
गुणनिधि घिमिरे ………………………….. १ कालो न कालो सृष्टिको एक जीव बाँदरको हो सालो । २ कुकरले अत्याचार गरेको जीवनको त्यो मूलबाटोमा आखिरी अलपत्र परेको । ३ घाम लाग्छ कहिले यो धरती आकाश बादल फाट्छ जहिले ।
आर्त अकुलीन ………………………….. १ स्वदेशमा गरेर काम हामी सफल बन्नेछौँ यदि घुमे चारधाम । २ हिमाल, पहाड, तराई हाम्रो साझा नेपाल कोही छैन पराई । ३ पानी मिठो मूलको लाग्छ राम्रो रहनसहन हाम्रै नेपाली कुलको ।
दिपा तिम्सना पौडेल, ईलाम ………………………….. १ राजनीति फोहोरी खेल सत्ता प्राप्तिको लागि नेताले गर्छन् झेल । २ आलस्य शरीरले भन्यो असहज परिस्थितिले आज सपना सपनै बन्यो । ३ माघको मधुरो घाम आकाशमा बादल लागेको हातले गरेन काम ।
राज कुमार राजभण्डारी “खोटाङ्गे” मध्यपुर ठिमी – ५, संगम कोलानी भक्तपुर। ………………………….. १. माघको मधुरो घाम हरेक बिहानीपख सबैले जपौँ हरिको नाम । २. योग, ध्यान गरेर स्वस्थ बनौँ सबै जीवनमा अघि सरेर ।
बुद्धिमान दनुवार ‘सुरुङ्गेली कान्छो’, कनकाई – ४, झापा ………………………….. १ देखेर शासकको मति दिक्दार लाग्छ मलाई बिग्रँदा देशको गति । २ मुखले भन्छ साथी प्रहार गर्दछ उसले छुरा सधैँ ममाथि ।
बाबुराम पाण्डे, अर्घाखाँची ………………………….. १ लजालु आँखाले हेरेर मुसुक्क मुस्कुराइन् उनी लामो सास फेरेर । २ ठोसेपछि दन्दन आगो भाग्न बाध्य भएछन् अरिङ्गाल र खागो । ३ फेरि झिल्का लेखौँला मनको बह कहेर काव्यको तिर्सना मेटौँला
त्रिलोचन भण्डारी, मेचीनगर, झापा ………………………….. १ खेतबारी बन्यो झाडी युवा युवती हिॅंडेका रोजगारी खोज्दै खाडी । २ समृद्धिको खोक्रा नारा दिनदिनै बढ्दैछ ऋण अद्भुत नेतृत्वको पारा । ३ हरेक मान्छेको मन नाचिरहन्छ हरक्षण यहाँ कमाउने धुनमा धन ।
प्रद्युम्न चालिसे, भक्तपुर कटुञ्जे ………………………….. १, जाडोमा नुहाई आइयो शब्दको दुनियाँ छॅंदैछ झिल्काको नगर पाइयो । २, नबोली भागेर नबस सुस्तरी हावाको झोकले कुनामा रिसाई नपस । ३, आएका स्वागत मिलायो पार्टीको निहुँमा कसोरी गिलास भरेर पिलायौ ।
अम्बिका अधिकारी, झापा बिर्तामोड ………………………….. १. भ्रम थुप्रै छरेछौ जनताको पसिनासँग खेलेर खल्ती पनि भरेछौ । २. बुझियो तिम्रो चालबाजी भ्रष्टमा रहेछौ राजी खबरदार दुईजिब्रे काजी ।
प्रेम थापा “मन”, बागलुङ ………………………….. १, देश छोडेर जान्छ आमाको माया बोकी सुखमा परिवार खान्छ । २, दाजुभाइ सधैँ लडेर जित हुन्छ कसको जिते पनि हारेर । ३, रुमाल दिएर गयौ आँशु आएको छैन तिमी निष्ठुरी भयौ ।
एवाइ प्रभात, सहिदभूमि-३,धनकुटा ………………………….. १ घरभित्रको त्यो बन्दीमा बसेका छन् नारी, झुकेर सधैँ सन्धिमा। २ जीवन बाढीको भेल कसैको सुख दुःखको हारजितको न खेल ।
कला ढकाल, दमक, झापा ………………………….. १ माघको लागे घाम चिसो चाहिॅं हटेपछि सबैले गरे काम । २. घाम लाग्ने बेला काम गर्नेको हातभरि अवश्य हुन्छ ठेला ।
श्री कृष्ण धामी, बझाङ ………………………….. १/ कति भएको चिसो कपडा धुन नपाई , भएको छु लिसो। २/ जाडोमा ठन्डा पानी। तिम्रो कर्म त्यस्तो, दुःख नमाने नानी। ३/ घरायसी माखेसाँङ्लोको पिर उखरमौलो गर्छ्यौ आउँदा, मार्छु रोपेर झिर ।
टिकाराम पुन एटम, छत्रेश्वरी गाउँपालिका – २, सल्यान ………………………….. १/ आच्छु ! कस्तो जाडो माघैमा गर्नु पर्ला तातोको चाँजो चाँडो । २/ हुस्सु शीतलहर चल्दा जीवजन्तु मर्न थाले चिसोले कठ्याङ्ग्रिएर गल्दा । ३/ छैनन् लुगा ताता गरिबी कस्तो जुनी हे ! दैव विधाता ।
विवश पारदर्शी, झापा ………………………….. १. मेरो सहरमा आयौ एक्लो जीवनमा फेरि, चोखो माया लायौ। २. हरेक पल रमाउनु लड्न खोजेँ भने, मेरो हात समाउनु। ३. तिम्रो तस्विर नयनमा सजाएर राखि सकेँ, सधैँ आउनु सयनमा।
पुष्पा राई, खोटाङ । ………………………….. १. भन्ने बेला उँभोतिर हताश गरेर मनुवा खोजी जान्छ भिर । २. छोड धक्कु सहरको अस्तव्यस्त देख्यौ भने सातो जान्छ रहरको । ३. नपारौँ सभ्यता खण्डहर पुर्खाले सिर्जेका सम्पत्ति दुरुस्त राख्नुपर्छ वरपर ।
कृष्णकुमार वैद्य, बनेपा ९, काभ्रे ………………………….. १ घरलाई मन्दिर बनाऊ ए ! मान्छे हो बा, आमालाई सजाऊ । २ बा, आमा जहाँ बुझ है मान्छे भगवान् हुन्छन् त्यहाँ । ३ वृद्धाश्रम बेकाम हजुर घर मन्दिर हो बा, आमा गजुर ।
बिके माकजू, भक्तपुर । ………………………….. १. माया गरेर छाडिन् सबैलाई एउटा पोको दयालु बनेर बाँडिन्।
२. रहस्य बन्यो पोको सबैले मिलेर खोले पूरा भए धोको ।
अनुग्रह राना मगर ‘पुष्प’, पाँचखपन नपा- ६, संखुवासभा । ………………………….. झिल्काले झण्डै झुक्यायो सिक्ने कुरा नछोडेर बेरोजगार पारेर झकझकायो ।
लक्ष्मी रिजाल, सप्तरी । ………………………….. १ झिल्का आगो बनोस् परालको धुवाँ हैन भ्रष्टाचारीको खोइरो खनोस् । २ नौ शब्दमा भन्नुपर्छ झिल्का ज्वाला बनोस् भ्रष्टहरूको चिहान बन्नुपर्छ । ३ दयामायाले कहिल्यै हुँदैन चोटिलो शब्द आओस् भ्रष्टलाई चानचुनेले छॅंुदैन ।
चुडामणी देबकोटा, चनपा १३ काठमाडौं । ………………………….. १, कुहिरो उधुमै बढियो काँप्न थाल्यो शरिर बेसरी चिसो गाडियो।१। २, नुहाउँन सक्दिन चिसापानीमा मौसमले च्यालेन्ज गर्यो तातोपानी उमाल्छु बिहानीमा।२।
हरिनारायण चौधरी, सुन्दर हरैंचा नगरपालिका- १, मोरङ ………………………….. १// पीडा थप्न आयो लीला बुझ्ने मान्छे राजा हुन पायो ।
२// दिन त्यसै टरेछ सास नफेर्ने मान्छेको अल्छी अलपत्र परेछ ।
नन्दलाल आचार्य, सिद्धार्थटोल, उदयपुर । ………………………….. १. मौसमले चुनौती दियो त्रिपाल मुनिको बास ठिहिरोले ज्यान लियो । २. अभागी यो कर्म सरकार आफ्नै धुनमा कसले बुझिदिने मर्म ।
मन्दिरा सेढाई, मलेखु,धादिङ ………………………….. १) किन हिँड्छौ तर्केर सानोतिनो ती कुरामा आउने गर फर्केर । २) सुनाऊ मनको कुरा सुखदु:खका ती सबै गरौँला मिली पूरा । ३) जब टाढा हुन्छ मनको मान्छे सम्झिँदा रोएको कसले सुन्छ ?
सहयात्री शोभा अर्याल, रुपन्देही , बुटवल ………………………….. १ बादलको पर्यो दृष्टि धन्य भयो आकाश गराई धर्तीमा आवृष्टि। २ रमाइन् सुख्खा धर्ती उब्जाई अन्नको भण्डार दिन्छिन् कर्मको अर्ती ३ प्रकृति निहाल्दै कवि गर्छन् सुन्दर रचना डुब्दैन वास्तवमा रवि।
सुस्मिता अधिकारी ,काठमाडौँ ………………………….. १, गयौ तिमी तर्केर चिप्लो कुरा गर्दै नआऊ फेरि फर्केर । २, चिसो बढ्यो उखपात साँझ पर्ने बित्तिकै खाऔॅं तातो दालभात ।
ध्रुव श्रेष्ठ, खोटाङ (हाल काठमाडौँ ) ………………………….. १, मेहेनत गर्नेको कुलो बगेर आउॅंछ सधैँ संसारमै श्रम ठुलो । २, भाषण मात्रै ठुला देशभक्तिको छ खडेरी हिॅंड्दा खुट्टा लुला । ३, कापी कलमको साथमा अब चस्मा थपियो उमेरमा लाग्यो कमा ।
पुष्पा सुवेदी, नेपालगन्ज,बॅाके । ………………………….. (१) उद्देश्य उच्च बोकेर युवा सागर लम्केको विदेशको नारा घोकेर । (२) नेपाली युवा शक्तिको उपेक्षा गर्ने नेतृत्व गुलाम गर्छ भक्तिको ।
पद्मा काश्यप पाण्डे, मोरङ** ………………………….. १, म मरेको छैन तिमी किन रुन्छौ? सहिद कहिल्यै मर्दैन । २, घामको पहिलो झुल्का कसिङ्गर पर्यो आँखामा सपना भयो उल्का । ३, साँझको टुकी बालेर मौनतामा बसेकी आमा भित्ताको तस्बिर हेर ।
जी कुमार गौतम, भद्रपुर -१, झापा, नेपाल ………………………….. १. शिखरले लाली पोत्यो धर्तीमा सुन फलाउन किसानले खेत जोत्यो । २. देख्दा अजङ्गका पहरा पहराबाट छङ्छङ गर्दै झर्छन् सुन्दर छहरा । ३. नरोऊ प्रिया धर्केर मुग्लान बस्दिन सधैँ आउँछु एकदिन फर्केर ।
डम्बर थामी ‘अनुपम’, कालिन्चोक गा. पा. -६, दोलखा ………………………….. १. सबै विदेश गए आमाको चोलो फेर्न गाउँघर खाली भए । २. कर्म गर अब भएर हुँदैन अल्छी खुसी हुन्छौ तब । ३. एउटा सानो घर आफ्नै कमाइले बनाएको छैन कसैको डर ।
धनुष न्यौपाने, गुठीचौर गाउँपालिका – ०४ बिगारे जुम्ला …………………………… १. देशको विकास गर्न नल्याऊ विदेशिएका युवालाई सरकारी गोलीले मर्न । २. सरकार गोली हान्छ गरिबको सपना तुहाएर होटलमा डिनर खान्छ । ३. हावामा हानेको गोली गरिबको छातीमा लागेर सरकार फेर्छ बोली ।
राजेशराज गड्तौला, कॅाडाघारी, काठमाण्डौ ………………………….. १ , चिसो जाडो याम ताप्न पाए जाती तातो न्यानो घाम । २ , राम्रो गरौँ काम हामी सबै मिली उच्च राखौँ नाम।
हरिगोपाल प्रधान, काभ्रेपलाञ्चोक बनेपा – १४, साँगा बजार ………………………….. १) देश बिग्रियो बोले तरिका ठिक भएन मनको कुरा खोले । २) देश बचाउनु पर्छ नउठे अब सबै देशको अवस्था गिर्छ । ३) हुन्छ जनताको जित मिलेर सबै गए गाँउछौ नेपाली गित ।
रबि पौडेल, दक्षिण भारत पाण्डेचरि । ………………………….. १/ जाडो अति सतायो यस्तो पौषमा थिएन माघ मासले बतायो । २/ चिसो बाट बच्ने तातो तातो खाएर झिल्का कविता रच्ने । ३/ तापक्रम छ घट्दो हिमाली भेगमा झन् चिसो कति बढ्दो । शोभा आचार्य गौतम, काठमाडौँ ………………………….. १. नेपाल राम्रो देश जोगाएर राख्नुपर्छ अब भेष लगाउने परिवेश । २. शीतलहर छ चलेको जाडोले थर थर कापेर शरीर गलेको । ३. कुहिरो लाग्यो कस्तरी आगो बालेर तापेको अब नआतिनु यसरी ।
दुर्गा आचार्य, मोरङ ………………………….. १, प्रभातले निशा चिर्यो धूमिल थिइन् वसुन्धरा क्षितिजबाट रश्मि छिर्यो । २, अचाक्ली छ ठन्डी तनको थुरथुर हराएन ओढे पनि मन्डी l ३, मधुरो छ ताप त्यसै माथि पवनले थप्यो उच्च चाप l
बाबुराम गौतम, गुल्मी ::::::::जय झिल्का साहित्य ! ::::::::::
खोबर साउदी अरब ! वैदेशिक रोजगारीको सिलसिलामा साउदीमा कार्यरत आदिवासी मगर समुदायको संस्था नेपाल मगर संघ प्रवास शाखा साउदी अरबले मौलिक पर्व माघे सकराती बनभोज गर्दै भब्यताका साथ मनाएको छ।
साउदीको पुर्बी क्षेत्र खोबार कोर्नेस, किरातचोकमा गत १९ जनवरी शुक्रबार का दिन साउदीको सक्रिय संघसंस्थाका प्रतिनिधिहर तथा अन्य दाजुभाइ दिदिबहिनीहरुको बाक्लो उपस्थितीमा बनभोज र भेटघाट गरि मनाएको हो।
कार्यक्रममा संघको अध्यक्ष बम थापा मगर र डिबि बलामी मगरले पित्री पुजा गरेर शुरुआत गरिएको कार्यक्रम चेलीहरुलाई टीका तथा दक्षिणा प्रदान गरिएको थियो भने बनभोजमा तरुल ,सकरखण्ड ,सेलरोटी लगायत विभिन्न परिकार उपलब्ध गराएर सकरातीको स्वाद प्रदान गरिएको थियोे।उपस्तिथि विभिन्न ब्यक्तित्वले शुभकामना दिएको थियो भने अध्यक्ष थापाले माघे सकराती पर्व बारे जानकारी दिए।
अध्यक्ष थापाका अनुसार मौलिक संस्कृतिलाई थप प्रवर्धन गर्न माघे सकरातीलाई राष्ट्रिय सूचीमा चिनाउने संघको निति अनुसार विश्वभर फैलाउन साउदीमा मनाउदै आईरहेको जानकारी दिए।वैदेशिक रोजगारी सिलसिलामा साउदीमा प्राय देशभरी मगरहरु रहेको छ। सकरातीलाई नेपालका मगरले मात्र नभए थारु लगायत अन्य समुदायले मनाउने गरेको छ।
उल्लेखनीय नेपालीहरु सहभागिता रहेको बनभोज कार्यक्रममा सेतो टीका र प्रसाद ग्रहणको साथ टिपिकल सकराती परिकार खान पाउँदा आफुलाई नेपालमा नै रहेको अनुभव भएको यस्तो अबसर प्रदान गरिदिनु भएकोमा मगर संघ साउदी अरेबियालाई हार्दिक आभार ब्यक्त गर्दछु , बनभोजमा सहभागि नेपाली साझा मन्च साउदीमा महासचिव राजु केसीले भने।
मौलिक संस्कृतिको रूपमा मगरहरूले माघेसकराती चाड, भूम्यापूजा, वैशाखे पूर्णिमा, साउने सकराती आदि चाडपर्व मनाउने गर्दछन् भने भाषिक रूपले मगरहरूले बाह्रमगरात (मगर ढुट), अठा/मगरात (मगर खामरपाङ) र मगर काइके भाषा बोल्ने गर्दछन् । मौलिक कला-सँस्कृतिका हिसाबले मगरहरूमा हुर्रा, सोरठी, कौडा, मारुनी, पैँस्यारु, टप्पा, घाँटु, यानीमाया आदि नाचगानहरु प्रचलित छन् ।
माघे सकरातीमा दाजुभाइ दिदीबहिनी सबैले बिहानको पहिलो प्रहरमा मूलपानी र धारालाई जमरा र पाटीले सजाउने साथै नुहाई धुवाई गरेर चेलीहरूले मूलको पानी र जमरा स्वरूप जौ को पात लिएर घरको धूरी खाँबोमा पूजा गर्ने गरिन्छ यस दिन छोरी चेलीहरूलाई माइती दाजुभाइहरूले पूजा गर्ने गरिन्छ । चामलको सेतो टिका र जौ पातीको फुल लगाई दक्षिणा अनि आर्सीवाद दिने चलन छ ।
काठमाडौँ। साप्ताहिक ‘टुक्का माथि टुक्का’ व्यङ्ग्यात्मक टुक्का लेखनको ११९ औँ शृङ्खला सम्पन्न भएको छ । अभ्यासमा नेपाल लगायत विश्वका ७१ जना नेपाली भाषी टुक्काकारहरूको सहभागिता रहेको कार्यक्रम संयोजक/ प्रशिक्षक एवम् टुक्का साहित्य समाजका उपाध्यक्ष वसन्त अनुभवले बताउनुभयो । टुक्का साहित्य समाजको आयोजनामा उक्त शृङ्खला विगत लामो समय देखि नियमित रूपमा सञ्चालन हुँदै आएको छ।
टुक्का कविताको उन्नयन, विकास र प्रवर्द्धन गर्ने हेतुले समाजले विविध किसिमका कार्यक्रम गर्दै आइरहेको छ । टुक्का लेखनमा पृथकता एवं फरकपन भित्राउने सिलसिला अन्तर्गत यस शृङ्खला सञ्चालन गरिदै आएको समाजका संस्थापक अध्यक्ष, टुक्का प्रवर्तक एवम् कार्यक्रमका परिकल्पनाकार ताराप्रसाद चापागाईंले बताउनुभयो ।
टुक्का लेखनका लागि एक व्यङ्ग्यात्मक टुक्का राखिने र त्यसैमा आधारित रहेर गहन भावको एक एक टुक्का सहभागीले राख्नुपर्ने संयोजक अनुभवले जनाउनुभयो ।
‘टुक्का माथि टुक्का’ व्यङ्ग्यात्मक टुक्का लेखनको ११९औँ शृङ्खलाको लागि प्रतिनिधि टुक्काको रूपमा समाजका उपाध्यक्ष वसन्त अनुभवले समसामयिक विषयमा लेख्नुभएको व्यङ्ग्यात्मक टुक्कालाई राखिएको संयोजक अनुभवले बताउनुभयो ।
सहभागी टुक्काकारहरूले अभ्यासका क्रममा सृजना गर्नुभएको टुक्काहरू
[१]
फर्केला पालाको पैँचो आउँला तिम्रो नि दिन
व्याज र हर्जाना सहित, तिर्ला छोराले रिन ।
✍️ वसन्त अनुभव
घोराही उपमहानगरपालिका १४, दाङ
[२]
बाबा आमाको सेवा गर आफ्नै देउता मानी
पालो आउला छोरो होला भन्ने आफैँले जानी ।
✍️समुद्र आचार्य
[३]
हतारमा कहिल्यै नगर्नु निर्णय त्यसले ज्यान लिन्छ
घरको के कुरा गर्छौ सहरमा पसी दलालीले किन्छ ।
✍️अम्बिका अधिकारी
झापा बिर्तामोड
[४]
बुबाआमालाई वृद्धाश्रम पुर्याउनु नै घोर अपराध मानिन्छ
फर्केर आउँदाखेरि अब त खुशी साटासाट व्यक्त गर्न जानिन्छ ।
✍️कबिताहरी
सुन्दर हरैंचा नगरपालिका १ मोरङ
[५]
बुढाबुढी बाआमा झर्को लाग्यो घरमा
खुशी छु छोडी आएँ आश्रमको भरमा ।
✍️डम्बर थामी 'अनुपम '
कालिन्चोक गा. पा. -६, दोलखा ।
[६]
बाआमालाई पुज्ने गर भगवान ठान
तिनै लाेकमा पाउनेछाैँ तिमीले सम्मान ।
✍️केसर बाेहरा ( सङ्घर्ष )
सुदूरपश्चिम अछाम । हाल भारतबाट ।
[७]
बालाई फ्याँके पनि डोको राख्नुपर्छ भन्छ छोरो
किन भन्दा तिमीलाई फ्याँक्न चाहिन्छ भन्छ मोरो ।
✍️गुणनिधि घिमिरे, अमेरिका
[८]
बाआमाको सेवा गर तिम्रो पनि आउॅंछ पालो
आश्रममा छोडी नफर्क आफैँ बन्छौ निलोकालो ।
✍️अर्जुन प्रसाद चौलागाई
रामेछापः-सुनापति-१
हालः-अमेरिका,बोस्टन।
[९]️
रातदिन घरमा बसेर, इज्जत धेरै पाएँ,
आँखा छलेर श्रीमानज्यूको माइत भागी आएँ ।
✍️होम प्रसाद नेउपानेे
धरान,सुनसरी
[१०]
छोरी जन्मिई भनेर बाबा दु:खी हुन्छन्
अहिले गलत रहेछु भन्दै पो रुन्छन् ।
✍️शशीश्री आचार्य
बौद्ध कुमारीगाल काठमाडौं
[११]
जिन्दगी दिने जिउँदो परमात्मालाई चिन
तिमीले तिर्नुपर्छ जसरी नि उनको रिन ।
✍️रतन पाण्डे, 'पारतन',दार्जीलिङ।
[१२]
उसको पनि रापिलो घाम तुवाँलोले छेक्ला
आफैँले दु:ख पाएपछि काँडे महल टेक्ला ।
✍️ प्रदीप के रिमाल
इटहरी -८
[१३]
ईश्वर समान बाआमा ति हुन्छन् धेरै घाँडाे
के स्वार्थ हाे ? सन्तानले नै भुल्छन् कर्तव्य चाँडाे ।
✍️ ताराप्रसाद चापागाईँ
धुनिबेसी
[१४]
बाबाआमा जिउँदा भगवान रहेछन् नामका
बुढेसकालले छोएपछि छैनन् कुनै कामका ।
✍️अच्युत घिमिरे, सर्पाङ, भुटान🇧🇹
[१५]
स्वास्नीकाे कुरा सुनेर बाबुआमालाई डाँडै कटायाे
कुम्ल्याई सबै सम्पत्ति जति गई बल्ल धुलाे चटायाे ।
✍️भवानी पाेखरेल (बाबू विराज)
बाणगङ्गा १ चार नम्बर कपिलवस्तु
[१६]
पृथ्वी गोलो छ भन्छन् आउँनेछ घुमेर
पालो पक्कै आउँला गएपछि उमेर ।
✍️चन्द्रकली राना मगर
प्युठान
[१७]
हतारको निर्णय सक्छ गलत हुन
बेलैमा सचेत भए पर्नेछैन रुन ।
✍️सरिता सेढाई धादिङ
[१८]
पैसा नहुने र बुढाेलाई नगन्ने रहेछन्
बुढेसकालमा वृद्धहरू आश्रम गएछ्न् ।
✍️भाेलामान बर्देवा धरान ८ सुनसरी
[१९]
ईश्वर खाेज्छौ गुम्वा, चर्च, मन्दिर, मुर्तीसँग किन ?
मानव, दानव, देव के हाै ? कर्मवीर भई चिन ।
✍️जी.वि.चिन्तन घाेराही-१४ दाङ ।
२०८०/१०/०६ बिहान ४:४८
[२०]
साहस कस्तो हुन्छ भनेर थाहा हुन्छ बल्ल खोला तरेपछि
अहिले खिस्स हाँस्दै गर, चाल पाउँछौ आफैँलाई परेपछि ।
✍️अनुग्रह राना मगर 'पुष्प'
पाँचखपन नपा - ६ संखुवासभा ।
[२१]
बाआमा आश्रम छोडी घरमा कुकुर पाल्छन्
देउता नचिन्नेले मन्दिर गई दियो बाल्छन् ।
✍️बिके मुखिया
दार्जिलिङ भारत
[२२]
असल साथी त्यो हो जो दु:ख पर्दा
साथ
राख्न सकुँ उसैलाई सधै मेरो माथ ।
✍️देव मगर
तिनाउ-१, कचल,पाल्पा
[२३]
वृद्ध आमाबाबुलाई जसले गर्छ हेला
अखिरमा उमेर काटेपछि पर्छ फेला ।
✍️राज कुमार राजभण्डारी "खाेटाङ्गे"
मध्यपुर ठिमी ५ संगम काेलाेनी भक्तपुर ।
[२४]
स्वार्थ खातिर सन्तान आज बाबुआमा नै भुल्छ्न् ,
भगवान् राखी वृद्धाश्रममा मन्दिर खाेजी डुल्छन् ।
✍️त्रिलाेचन भण्डारी
मेचीनगर,झापा
[२५]
बाआमालाई लगेर आश्रम फाल्न मन कसरी मानेको
आखिर सन्तान हुर्कँदैछ गर्ला अवश्य देखेको जानेको ।
✍️दीपा तिम्सना पौडेल-ईलाम
[२६]
घरमा अचेल चल्ने गर्छ सधैँ नै जुहारी
कहिले सासू उफ्रने कहिले चाहिँ बुहारी ।
✍️ बाबुराम पाण्डे
अर्घाखाँची
[२७]
पछिसम्मको सहारा बन्छु भनेर अहिले मोड्यौ
श्रीमतीको कुरा सुनी बा आमालाई आश्रम छोड्यौ ।
✍️हिमा आर सी
मेहेलकुना सुर्खेत
[२८]
सम्झेर बाेझ बाआमा कुटीमा छाेडेर आएँ
घर फर्किआउँदा रित्ताे र सुनसान पाएँ ।
✍️खुनराज काेईराला
सिद्दलेक-३, गैरीगाउँ धादिङ
[२९]
छोराछोरीको अमेरिका जाने भिसा आयो
वृद्ध बाआमा वृद्धआश्रमको जिम्मा लायो ।
✍️चुडामणी देबकोटा
चनपा १३ काठमाडौँ
[३०]
सवारी के थियो पुर्याउँने आश्रम जाँदाखेरि
छोराले खै भनी सोध्न सक्छ, तिम्लाई लाँन फेरि ।
✍️निलहरि काफ्ले
[३१]
जोइटिङ्ग्रे भएपछि यस्तै त हुन्छ
कुरा सुन्दा मात्रै नि मन मेरो रुन्छ ।
✍️गंगा खड्का
बूढानीलकण्ठ, काठमाडौँ
[३२]
आफू पो बुढो हुन्छु हुन्न थाहा छैन अहिले
वृद्धाश्रम छोडी आउँछु बाबुआमा पहिले ।
✍️ कमला देवकोटा, पाल्पा
[३३]
हटाउनु पर्छ भन्छन् सबैले मनकाे विकार
अनि बल्ल आउने छ जीवनमा राम्राे निखार ।
✍️नवराज भट्ट
कञ्चनपुर
[३४]
परदेश आएपछि हुँदैन बाबाआमा भुल्नू
पैसा कमाउने उमेरमा यताउता नडुल्नू ।
✍️ श्री कृष्ण धामी - बझाङ
[३५]
भगवान भन्नू नै हुन् बाबाआमा
मन्दिर किन जान्छौ, हेर त मामा ।
✍️एवाइ प्रभात
धनकुटा
[३६]
मनलाई सम्झाएर फेरि आएँ
तर पनि यहाँ खै पो मैले पाएँ ।
✍️नीमा छिरिङ भोटिया
जलढका कालेबुङ भारत
[३७]
चारधाम लैजाउँला भनेर बुढाबुढी फुरफुर पारे,
धर्मकर्मको बहानामा सुटुक्क लगेर वृद्धाश्रम झारे ।
✍️ कृष्णकुमार वैद्य
बनेपा ९, काभ्रे
[३८]
वृद्ध बाआमाको किचकिच सुनेर दुवै हात जोडी,
बुहारीको सल्लाहमा छोरा आयो वृद्धआश्रम छोडी ।
✍️विवश पारदर्शी
झापा
[३९]
जुन दिन आमाबाबालाई वृद्धाश्रममा लग्यौ
त्यही दिनदेखि तिमी आफूले आफैँलाई ठग्यौ ।
✍️प्रेम थापा "मन"बागलुङ
[४०]
बाबा आमा ईश्वरको रूप, भुलिसके आज
पुत्र सुन्छन् कुरा श्रीमतीको, पचाएर लाज ।
✍️दीपा गुरुङ्ग (समभाव)
बुनपा-१२ काठमाडौ
[४१]
देखाएर ङिच्च दाँत बुवाआमालाई गर्छन् घातैघात
खान नै दिँदैनन् राम्रो मुखले लगाएर नमिठो बात ।
✍️टिकाराम पुन एटम
सल्यान, छत्रेश्वरी गाउँपालिका २
[४२]
भएजति तागतलाई थुतुनोमा सारे
अतएव वृद्धाश्रममा राख्न बाध्य पारे l
✍️बाबुराम गौतम, गुल्मी
[४३]
जिउँदा भगवान बुबाआमा नगर्नू कहिल्यै हेला
कुमालेको चर्खा हो हाम्रो यो जीवन भोलि पर्छौ फेला ।
✍️दुर्गा आचार्य
मोरङ
[४४]
बाआमालाई वृद्धाश्रम पुर्यायौ, स्वास्नीको कुरा सुनेर
राख मोराहरू घरबार सबै, ताला लगाई थुनेर ।
✍️मोती सुब्बा
दार्जिलिङ भारत।
[४५]
बल हुँदा बैँस हुँदा केही थिएन गाह्रो
उमेर ढल्दै जीर्ण बन्दा बाँच्न भयो साह्रो ।
✍️तोया नाथ चापागाईं
दमक,झापा,नेपाल
[४६]
याद गर जस्ताे राेपेकाे छ त्यस्तै लाग्ने हाे फल
आमाबाबा नै ईश्वर हुन् बग्ला आँखाबाट भल ।
✍️प्रद्युम्न चालिसे
भक्तपुर कटुञ्जे ।
[४७]
सबैको दिन आँउछ एक दिन वृद्ध हुने
एकदिन जानैपर्छ सम्झी सम्झी किन रुने ?
✍️ध्रुव श्रेष्ठ
हाल काठमाडौँ
[४८]
बाआमाको मन हुन्छ सधैँ छोराछोरीलाई
छोराछोरी बुझ्ने हुन्छन् बल्ल आफ्नो पालो आई ।
✍️पुष्पा राई, खाेटाङ
[४९]
तान्दै घिसार्दै वृद्धाश्रम लैजाऊ छोरा भाइ
छोरा चाहियो भन्दै छोरी गर्भैमा मार्नेलाई ।
✍️पुष्पा सुवेदी
नेपालगंन्ज, बॅाके।
[५०]
शान्त म जति छु, उति भन्छन् कचकचे
बोलेर केही हुँदैन अङ्ग थला बसे ।
✍️मनोहरी पौडेल
गैडाकोट १
२०८०/१०/६
[५१]
अग्रजलाई उच्च स्थानमा राख्दा कलह गर्छौ,
हुर्काएका पसिनाको मूल्य तिमी कसरी भर्छौ ?
✍️शोभा आचार्य गौतम
काठमाडौँ
[५२]
कमाई गर्न नसक्नेलाई किन गर्ने माया ?
अगति परिन्छ होला परेमा तिनको छाया ।
✍️कार्की डिबी माकुम
सुनवल-४, नवलपरासी
[५३]
कसरी हुर्किएँ सम्झिन्नँ आफू चाहन्छु डुल्न
घरको स्वर्ग बिगारेर देखावटीमा भुल्न ।
✍️सुस्मिता अधिकारी
काठमाडौँ
[५४]
अस्तायो घाम अँध्यारो भयो गाउँ र सहर
बुढेसकाल लागेर होला छैन नि रहर ।
✍️आर्त अकुलीन
[५५]
छोरो भने दुलही ल्याए हुन्छ हेर न पराई
बुढेसकालमा बाबाआमा बस्छन् रोइकराई ।
✍️ईन्दु श्रेष्ठ
चितवन
[५६]
बुढो भयो सब रङ्ग गयो आँगन परदेश हुने बेलामा
घरमा देखि नसहेर पुर्यायौ आश्रम आज भए हेलामा ।
✍️भगवती दवाडी, झापा
[५७]
अर्धनग्न कपडा लगाउँदा हुने भयो सस्तो
जाडोमा पनि स्यान्डो लगाउने भन तिमी कस्तो ।
✍️धनुष न्यौपाने
गुठीचौर गाउँपालिका ०४ बिगारे जुम्ला
[५८]
स्वास्नीको कुरा सुनी बाबुआमा पारे पर
तिनका आँसुले पोल्ला महोदय होस् गर ।
✍️दुर्गा भट्टराई
मोरङ
[५९]
आफ्ना ती सबै पराई भए
हेलाले मस्तिष्क गल्दै गए ।
✍️गम्भीर दुवाडी
गजुरी-५, धादिङ्ग
[६०]
बल बैँस हुँदा बाबाआमालाई हेला गर्ने
घुमीफिरी समय आउँदा आफैँ फेला पर्ने ।
✍️बुद्धिमान दनुवार ( सुरुङ्गेली कान्छो )
कनकाई ४ झापा
[६१]
सानो छँदा पाल्छु भन्ने ठुलेा भएपछि विदेश नै पो गयो
नेताले विकासको बत्ती निभाई दिएर अन्धकार भयो ।
✍️पवन कुमार बुढाथेाकी
काठमाडौँ
[६२]
जन्माउने हुर्काउनेको व्यर्थको दु:ख पाइयो
बुढेसकालको सहारामा आश्रम पो आइयो ।
✍️जमुना आचार्य, सिन्धुपाल्चोक
[६३]
'मारे पाप पाले पुण्य' छोरी दिएँ तिम्रै भरमा
भनी दियौ नि बाबा मलाई पराइको घरमा ।
✍️उमा दाहाल
शुन्दर हरैँचा -१० मोरङ
[६४]
अलकापुरीमा बस्ने हुतीहारा भनी कसलाई ठान्नु ?
कामधाम लात मारी अधोगति यात्रा गर्नेलाई मान्नु ।
✍️नन्दलाल आचार्य
सिद्धार्थटोल, उदयपुर ।
[६५]
बाआमा बोझ सम्झनेले कहाँ शान्ति पाउँछ ?
सम्झिराख तिमी भोलि तिम्रो नि पालो आउँछ ।
✍️मन्दिरा सेढाई
मलेखु,धादिङ
[६६]
वृद्धाश्रम बनाएर, धाकधक्कु गरे जब
बाबुआमा भए घाँडो, मर्यो मानवता तब।
✍️रामशरण न्यौपाने, भक्तपुर
[६७]
बुढेसकालको सहारा भन्नु बेकार छ छोरा
हामी बुढाबुढीलाई हेपिस् नि आज तैँले मोरा ।
✍️राजेशराज गड्तौला
कॅाडाघारी, काठमाण्डौ
[६८]
कहिले होला स्वदेशमै रोजगारीको व्यवस्था ?
जति सरकार फेरिए पनि उस्तै छ अवस्था ।
✍️पद्मा काश्यप पाण्डे, मोरङ
[६९]
आमाबाबुलाई वृद्धाश्रममा राखेको
समाजको भनाइ खाएर त थाकेको ।
✍️सहयात्री शोभा अर्याल
रुपन्देही , बुटवल
[७०]
घरमा बुबाआमालाई जसले रुवाउॅंछ
उही मन्दिरमा देवता पूज्न किन धाउॅंछ ?
✍️अर्जुन प्रसाद चौलागाई
रामेछापः-सुनापति-१
हालः-अमेरिका,बोस्टन।
[७१]
छाेडेर आमाबुबा अरू कसको गराैँ सेवा ?
दुर्बललाई बेलैमा दिनुपर्ने थियोे टेवा ।
✍️हरिगाेपाल प्रधान
काभ्रेपलाञ्चाेक, बनेपा १४, साँगा बजार ।
“पाँचै तत्व पाँचै विकार पञ्चाङ्ग नै ठिक आधार”भन्ने मूल नाराका साथ पञ्चाङ्ग लेख्दै आएका छौं।यही सिलसिलामा साप्ताहिक पञ्चाङ्ग चित्रपट भाग :- त्रिसठीऔमा हामी पुगेका छौं। लेख्नु पर्ने पञ्चाङ्ग सङ्ख्या :- ०१ मिति:- २०८०/१०/ ०४ गते
आदरणीय पञ्चाङ्ग अनुरागी एवम् स्रष्टाज्युहरू हार्दिक नमस्कार ” पञ्चाङ्ग साहित्य समाज नेपाल” को आधिकारिक दर्ता पछिको:६३[त्रिसठीऔ] चित्रपटमा छौं।
यहाँहरुलाई हार्दिक स्वागत गर्दै यस् शृङ्खलामा दिइएको चित्र अनुसारको विम्बात्मक तथा गहन मौलिक भाव झल्किने एक पञ्चाङ्ग शनिबार बेलुका ९:०० बजे भित्र आफ्नो नाम र ठेगाना सहित कमेन्ट बक्समा लेख्नु हुन हार्दिक अनुरोध गर्दछौं!
प्रशिक्षक :
गुणनिधि घिमिरे घनश्याम पौडेल तोयानाथ सुवेदी
चित्र संकलन
सुशीला पाैडेल
शुद्धीकरण
जमुना आचार्य भवानी घिमिरे पुष्पा नेपाल (सुवेदी )
संरचना
अनुप्रास :- आफू खुसी स्थायी :- आफू खुसी अक्षर :- बराबरी
समायोजक
सोमनाथ लुइटेल “रवि पाल्पाली” तथा
पञ्चाङ्ग साहित्य समाज नेपाल
चित्र अनुसार पञ्चाङ्गहरू [चित्रपट] ~~~~~ चित्रमा पञ्चाङ्ग पञ्चाङ्ग:०१ महिमा शिवकाे गाउँ सब जन। भक्तिकाे मार्गमा जाउँ सब जन। लाेक परलाेक सुधार्नको लागि, धाममा शिवकै पाउँ सब जन। ज्ञानकाे प्रसाद लाउँ सब जन। सुशीला पाैडेल
पञ्चाङ्ग:०२ ढोकै अगाडी शिवजीको थान रहेछ। कति राम्रो मनितो अनि मान रहेछ। मन्दिर भित्र सुन्दर पशुपतिनाथ, हाम्रो धेरै राम्रो संस्कार सान रहेछ। सबैभन्दा असल कर्म दान रहेछ ॥
गुणनिधि घिमिरे अमेरिका
पञ्चाङ्ग:०३
हे! ईश्वर महादेव रक्षा गर प्रभु। तिमी सर्व शक्तिशाली दु:ख हर प्रभु हाम्रो भक्तिले खुसी भइ प्रसन्न हुनु, भक्तलाई सदैव शरण धर प्रभु। तिमी बाहेक दुखीको नै को छर प्रभु।
✍️सोमनाथ लुइटेल “रवि पाल्पाली” पाल्पा ।
पञ्चाङ्ग:०४ बोल्दैन भगवान मुर्तिले केही भन्दैन कसैलाई । मान्छेले जस्तो मरिमरि खोइरो खन्दैन कसैलाई। टुलुटुलु हेरि बस्छ गल्ती अनुसारको दन्ड दिन्छ, सबैलाई समान,ठुलो या सानो गन्दैन कसैलाई। जो गर्छ असल कर्म अवरोध बन्दैन कसैलाई ।
-पशपती राई खोटाङ ।
पञ्चाङ्ग:०५ दुःख र पीडा कम गर्ने बाटाे देखाऊ भगवान। आफ्नाहरू नजिक सर्ने बाटाे देखाऊ भगवान। दैवी शक्ति अगाडि कसैकाे केही लाग्दो रहेनछ अब दुःखको खोला तर्ने बाटाे देखाऊ भगवान। नराम्राे सोचहरू हर्ने बाटाे देखाऊ भगवान। ह्यारिस
पञ्चाङ्ग:०७ मन्दिर भित्र सजिएर बडाे सान साथमा । बसेकाछन् पलेटी कसी बडाे मान साथमा । धूप दीप नैवेद चढाई भक्ति भावले , गरी शक्तिकाे पूजा यहाँ स्तुति गान साथमा । सदा सर्वदा शान्ति छाओस् भगवान् साथमा ।
भवानी घिमिरे सर्लाही ।
पञ्चाङ्ग: ०८ अचेल भगवान भन्न छोडेका छन्। कोहोर भगवान गन्न छोडेका छन्। किन हुदैछ यस्तो समाजमा आज, बलि अनेक थरी अन्न छोडेका छन्। मान्छेले मान्छे जस्तो बन्न छोडेका छन्।
साप्ताहिक तस्बिरमा उदक लेखन शृङ्खलाको १३९ औँ भाग शनिबार सम्पन्न भएको छ । उदक साहित्य समाज, नेपालले उक्त कार्यक्रमको आयोजना गरेको थियो। उक्त शृङ्खलामा नेपाल लगायत विश्वका ६७ जना उदक स्रष्टाहरूको सहभागिता रहेको उदक लेखन शृङ्खलाका संयोजक, प्रशिक्षक एवं उदक साहित्य समाजका केन्द्रिय उपाध्यक्ष वसन्त अनुभवले बताउनुभयो ।
काव्य विधा अन्तर्गतको नयाँ उदियमान प्रविधा उदक कविताको उन्नयन र विकासका लागि साप्ताहिक रूपमा उदक लेखन शृङ्खला सञ्चालन गर्दै आएको उदकका प्रवर्तक एवं उदक साहित्य समाजका अध्यक्ष आर्त अकुलीनले बताउनुभयो ।
संयोजक एवम् प्रशिक्षक अनुभवका अनुसार शनिबारको शृङ्खलाका लागि विहान एउटा तस्बिर दिएर उक्त तस्बिर अनुसारको गहन भाव खुल्ने गरी मात्र एउटा उदक साझ ५ बजेसम्म लेख्न सहभागी उदक यात्रीहरूलाई भनिएको थियोे ।
अभ्यासका लागि राखिएको प्रतिनिधि तस्बिर :
उदक अभ्यास शृङ्खला– १३९ मा सहभागी उदक यात्रीका सुन्दर उदकहरू
[१]
जात्रा
जोखिमपूर्ण यात्रा
पुगेन यात्रुको मात्रा !
- वसन्त अनुभव
[२]
बाइक
दह्रो रहेछ
सिङ्गो परिवार चढेछ !
- डा. देवी पन्थी
[३]
लापर्बाही
जोखिमपूर्ण यात्राको
कसले गर्ने गवाही !
- डम्बर थामी 'अनुपम'
कालिन्चोक गा. पा.-६, दोलखा
[४]
सवारीसाधन
चिन्न सकिनँ
बस कि बाईक !
- दीपा तिम्सिना पौडेल, ईलाम
[५]
नसा
यात्राकाे दशा
नपुग्ने भारीकाे कथा !
- राेशन पराजुली, धरान
[६]
खतरा
सम्भावित घटना
कालले सूचना दिएको !
- गुणनिधि घिमिरे, अमेरिका
[७]
खतरा
सम्भावित घटना
कालले सूचना दिएको !
- गुणनिधि घिमिरे, अमेरिका
[८]
सफर
ज्यानको बाजी
गर्न भए राजी !
- पृथक प्रकृति, झापा
[९]
साधन
सही सदुपयोग
नगरे दुर्घटना आह्वान !
- सरस्वती श्रेष्ठ, इटहरी
[१०]
जाेखिमपूर्ण
जिन्दगीकाे गाडी
बढ्दैछ परिवार नछाडी !
- ताराप्रसाद चापागाईँ, धुनिबेसी
[११]
विज्ञापन
जनसङ्ख्या बढाउने
बाइक चढाई पढाउने !
- अच्युत घिमिरे, सर्पाङ, भुटान
[१२]
अति
हुनेछ खति
यसरी बिग्रिएमा मति !
- भवानी घिमिरे, सर्लाही
[१३]
जिन्दगी
धरापमा पारी
यात्रा रहेछ जारी !
- सरिता सेढाई, धादिङ
[१४]
यात्रा
नबढाऊ गति
हुन्छ जनको क्षति !
- अनुग्रह राना मगर 'पुष्प'
पाँचखपन नपा-६, संखुवासभा
[१५]
यात्रा
अधिक भारी
जोखिमले भरिएको सवारी !
- राजाराम रत्गैंया, अमौरा, कैलाली
[१६]
गन्तव्य
सँगै जाने
जता गए पनि !
- सुरेशकुमार पाण्डे
दाङ, घोराही-१८
[१७]
यात्रा
अति खतरा
नेपालमा हुने जात्रा !
- सविता के.सी.
[१९]
परिवार
जोखिम सवार
कसले राख्नु सरोकार !
- घनश्याम पौडेल, पोखरा
[२०]
सर्वत्र
प्रविधिकाे त्रास
जीवन बन्दैछ सत्यनास !
- निरज कोइराला, इटहरी-१६
[२१]
लोभ
होकि बाध्यता
अनियन्त्रित सवारीको जात्रा !
- मङ्गला उपाध्याय, बारा
[२२]
जनसङ्ख्या
पृथ्वीको भार
सवारी साधनमा मार !
- कार्की डिबी माकुम
सुनवल-४, नवलपरासी
[२३]
यात्रा
कष्टकर अवस्था
कति नराम्रो बिजोग !
- सोमनाथ लुइटेल "रवि पाल्पाली"
पाल्पा, हाल: बर्दिया
[२४]
यात्रा
मिलेन मात्रा
विवेकको भयो जात्रा !
- ऋजु दिल्पाली
ईटहरी-१, सुनसरी
[२५]
यात्रा
यात्रुको मात्रा
देखाउँदै मृत्युको जात्रा !
- हिमाल अम्मै
घोडाघोडी, कैलाली
[२६]
जीवन
अनुपम यात्रा
चौतर्फी देखिँदै जात्रा !
- आर्त अकुलीन
[२७]
यात्रा
गरौँ आनन्दले
नगरौँ दु:ख कष्टले !
- पूर्णबहादुर श्रेष्ठ "हृदयङकृत"
पनौती न.पा.-३, काभ्रे
[२८]
यात्रा
जनसङ्ख्याको भार
यात्रामा सम्भावित मार !
- केसर बाेहरा 'सङ्घर्ष'
अछाम,हाल: भारत
[२९]
बाइक
अधिक भार
जाेखिमपूर्ण हुन्छ जीवनयात्रा !
- नारायण प्रसाद उपाध्याय, कैलाली
[३०]
माेटरसाइकल
जाेखिमपूर्ण यात्रा
अपत्यारिलो देखियाे जात्रा !
- नवराज भट्ट, कञ्चनपुर
[३१]
घर
जानैपर्ने आवश्यकता
जोखिम मोलेर परिवार !
- प्रेम थापा "मन", बागलुङ
[३३]
यात्रा
जोखिम खत्रा
भएको छ जात्रा !
- धनमाया चौधरी, कैलाली
[३४]
जीवन
यात्रा निरन्तर
ठेलमठेल अनि कष्टकर !
- मधुसूदन शर्मा, रोल्पा
[३५]
भुल
जनसङ्ख्या बढेर
बेरोजगार जिन्दगी सडेर !
- अम्बिका अधिकारी
झापा, बिर्तामोड
[३६]
यात्रा
आफू बच्चाबच्ची
ट्राफिक नियमको धज्जी !
- चक्र शाही, लम्की, कैलाली
[३७]
नेपाल
विधिविधान भङ्ग
साइकल यात्रा अङ्गैअङ्ग !
- अमृत सुवेदी
रूपा सात, कास्की
[३८]
कर्म
कामको खोजीमा
पैसा छैन गोजीमा !
- कला ढकाल
झापा, दमक
[३९]
चालक
खतरा मोल्दै
बोकेको वृद्ध बालक !
- दीपा गुरुङ्ग
[४०]
जात्रा
गरेर यसरी
हुँदैन सुरक्षित यात्रा !
- नागेन्द्रप्रसाद यादव
[४१]
यात्रा
नगरी नहुने
रहर होइन बाध्यता !
- बुद्धिप्रसाद लामिछाने, कैलाली
[४२]
यात्रा
जोखिम मोल्ने
हाम्रो देशको जात्रा !
- दुर्गा आचार्य, मोरङ
[४३]
आर्थिक
थेग्न नसक्ने
कसरी अगाडि बढ्ने !
- शोभा आचार्य गौतम
[४४]
गजब
मान्छेको स्वभाव
मस्तिष्कभित्र बुद्धिको अभाव !
- नारायण कोइराला
तानसेन,पाल्पा
[४५]
बाइक
जोखिमको यात्रा
सदा नियमको पालना !
- कविता आचार्य, कैलाली
[४६]
जाेखिम
हाेसियार सवार
यात्रामा दुर्घटनाकाे डर !
- श्रद्धा आचार्य, पोखरा
[४७]
सवारी
जोखिमपूर्ण यात्रा
यात्रामा दुर्घटनाको तयारी !
- लक्ष्मी रिजाल
[४८]
बाध्यता
जोखीमपूर्ण यात्रा
जीवनको खतरै खतरा !
- रमा पन्त, पाल्पा
[४९]
यात्रा
खतरनाक सवारी
रहर हैन बाध्यता !
- दुर्गा अधिकारी भमरकोटे ।
[५०]
जात्रामा
नपाएको कात्रा
एकैसाथ दुरुपयोग यात्रा !
- जमुना कायस्थ
[५१]
जात्रा
कही नभएको
नेपालको कठिन यात्रा !
- विवश पारदर्शी, झापा
[५२]
अभाव
जानैपर्ने गन्तव्य
नआओस् बरु भवितव्य !
- लक्ष्मी रिजाल
रूपनगर, सप्तरी
[५३]
यात्रा
बढाउ मात्रा
कहीँ नभएको जात्रा !
- धर्मी शाक्य, बुटवल, रुपन्देही
[५४]
बेथिति
सप्रेन स्थिति
बिग्रिदै गएकाे रीतिथिति !
- प्रद्युम्न चालिसे
भक्तपुर, कटुञ्जे
[५५]
जनसङ्ख्या
तिब्र गति
बेरोजगार यात्रुको दुर्गति !
- दुर्गा भट्टराई, मोरङ
[५६]
यात्रा
क्षमता नहेरी
निम्त्याउँदै जोखिमको भारी !
- सुस्मिता अधिकारी, काठमाडौँ
[५७]
बाइक
गजब रहेछ
बोके ट्याक्टर भएछ !
- एवाइ प्रभात
धनकुटा, सहिदभूमि
[५८]
परिवार
जोखिमको यात्रा
देख्दा लाग्छ जात्रा !
- समुन्द्रा शर्मा, सुनसरी
[५९]
जन
यात्राको मन
एक बाहन टनाटन !
- जमुना आचार्य, सिन्धुपाल्चोक
[६०]
यात्रा
जोखिम मोल्ने
हाम्रो देशको जात्रा !
- दुर्गा आचार्य, मोरङ
[६१]
अति
निम्त्याउने खति
सम्पूर्णको हुनेछ दुर्गति !
- भगवती दवाडी
[६२]
जिन्दगी
असुरक्षित यात्रा
भरोसा सधैँ भगवानको !
- पशपती राई, खोटाङ
[६३]
यात्रा
सवारी एक
यात्रु छन् अनेक !
- सुधा बाँस्कोटा ढकाल
[६४]
बढ्दो
विदेशिने रहर
खतरा प्रलोभन जहर !
- कमला देवकोटा, पाल्पा
[६५]
पाठ
व्यवहार चलाउनुपर्छ
अभावको गर्धन निमोठ्नुपर्छ !
-:नन्दलाल आचार्य
सिद्धार्थटोल, उदयपुर
[६६]
जात्रा
जीवनको सङ्घर्ष
गर्नुपर्ने कठिन यात्रा !
- सरस्वती वली
[६७]
जोखिम
गाडी चापमा
यात्रु छन् धरापमा !
- तेजप्रसाद खनाल
लमही, दाङ
साताका उत्कृष्ट झिल्का कविता शृङ्खलाको सुरुवात गरिएको छ । झिल्का साहित्य समाज नेपालको आयोजनामा उक्त शृङ्खला सञ्चालन गरिएको हो । यसको प्रथम शृङ्खला शनिवार अपरान्ह सम्पन्न भएको छ । यो शृङ्खला हरेक हप्ता सञ्चालन गरिने यसका परिकल्पनाकार वसन्त अनुभवले बताउनु भयो । झिल्का कविताको उन्नयन र प्रवर्द्धन गर्ने हेतुले यस शृङ्खलाको सुरुवात गरिएको उहाँले बताउनुभयो ।
यस शृङ्खलाका लागि हरेक हप्ताको आइतवारदेखि शनिवार अपरान्हसम्म झिल्का कविता फेसबुक समूहको भित्तोमा प्रेषित गरिएका झिल्का कविताहरू मध्ये उत्कृष्ट तीन जना झिल्काकार ३/३ झिल्काहरू छ्नोट गर्ने गरेको शृङ्खला संयोजक/झिल्का कविता अभियन्ता धनुष न्यौपानेले बताउनुभयो ।
साताका उत्कृष्ट झिल्का कविता शृङ्खला- १ का लागि झिल्काकार त्रय राजेशराज गड्तौला, राज कुमार राजभण्डारी “खाेटाङ्गे” र पृथक प्रकृतिका उत्कृष्ट झिल्काकाहरू छनोटमा परेको संयोजक न्यौपानेले बताउनुभयो ।
[१] झिल्काकार राजेशराज गड्तौलाका उत्कृष्ट झिल्काहरू-
१)
साथमा हुन्नन् कोइ
सम्पत्ति नहुँदा बखत
अलग हुन्छन् जोईपोइ ।
२)
चाहिने सबैलाई धन
आफ्ना पनि छेउमै
सक्किए एक्लिन्छ मन ।
३)
सबैलाई दरबार चाहिने
झुप्रोको चाहना छैन
भगवान् छैनन् दाहिने ।
✍️
राजेशराज गड्तौला
कॅाडाघारी, काठमाण्डौ
[२] झिल्काकार राज कुमार राजभण्डारी “खाेटाङ्गे”का उत्कृष्ट झिल्काहरू-
१)
राजनीति फाेहाेरी खेल
सत्ता प्राप्तिको लागि
नेताले गर्छन झेल ।
२)
शरीर आलस्य भयो
असहज परिस्थितिले गर्दा
रहर मरेर गयो ।
३)
गर्छन् मानिस ध्यान
हरेक दिन बिहानीपखमा
प्राप्त गर्न ज्ञान !
✍️
राज कुमार राजभण्डारी "खाेटाङ्गे"
मध्यपुर ठिमी ५ संगम काेलानी भक्तपुर
[३] झिल्काकार पृथक प्रकृतिका उत्कृष्ट झिल्काहरू-
१)
हाँगाबाट झरेको फूल
चल्दैन पूजामा पनि
गर्नुहुँदैन है भूल ।
२)
ढुङ्गालाई देवता मानेर
मान्छे गर्छन् भेदभाव
आडम्बर दम्भ पालेर ।
३)
धर्म दर्शनका कुरा
बग्रेल्ती सुनाउँछन् हजुर,
नितान्त व्यवहारका भुरा
✍️
पृथक प्रकृति
झापा
“पाँचै तत्व पाँचै विकार पञ्चाङ्ग नै ठिक आधार”भन्ने मूल नाराका साथ पञ्चाङ्ग लेख्दै आएका छौं।यही सिलसिलामा साप्ताहिक पञ्चाङ्ग भाग: अठहत्तराैंमा हामी पुगेका छौ। सम्पूर्ण पञ्चाङ्ग स्रष्टाहरुमा पञ्चाङ्ग लेख्नु हुन् हार्दिक अनुरोध छ: अभ्यास पाठशालाको अभ्यास शृङ्खला दर्ता पछिको भाग :-७८ ——————————-
विधा :- पञ्चाङ्ग अभ्यास गर्ने स्थान :- पञ्चाङ्ग अभ्यास पाठशाला मिति:- २०८०/१०/०१गते बुधबार बेलुका ०९ बजेसम्म पञ्चाङ्ग वा समपञ्चाङ्ग पठाउनु हुन् अनुरोध छ। ……………………………………….
प्रशिक्षक:- …………… गुणनिधि घिमिरे घनश्याम पौडेल तोयानाथ सुवेदी ……………………… भाषा शुद्धीकरण:- ———– जमुना आचार्य भवानी घिमिरे पुष्पा नेपाल सुवेदी
अक्षर सङ्ख्या:- [बराबरी] अनुप्रास :- आफुखुसी स्थायी :- अनिवार्य
पञ्चाङ्ग:०१ पीडामा पनि जिएको देख्ने को छ र? मनले आँसु पिएको देख्ने को छ र? जिन्दगीमा के छ आशा अनि भराेसा, मायाले राम्रो दिएको देख्ने को छ र? अरूले खुशी लिएकाे देख्ने काे छ र? सुशीला पाैडेल
पञ्चाङ्ग:०२ ठण्डीकाे महिना हुँदा घाम हरायाे । फुस्स जाने दिन हुँदा काम हरायाे । आकाशकाे हुस्सुले पार्याे आच्छुआच्छु, अधिक जाडाेमा गर्मी नाम हरायाे । रुमलिँएर कागकाे ठाम हरायाे । भवानी घिमिरे सर्लाही ।
पञ्चाङ्ग:०३ रोगलाई जितेर आउँदै छु म। खुशी र हर्षतिर धाउँदै छु म। पीडा वेदना भुल्न अक्षर कोर्छु, मेरो नयाँ जीवन पाउँदै छु म। जिन्दगीकाे कथामा छाउँदै छु म। ह्यारिस
पञ्चाङ्ग:०४
आवाज उठाउँदा कुरा नै काटे जस्तो लाग्छ। राम्ररी बोल्दाखेरि यहाँ त चाटे जस्तो लाग्छ। मायाले चाट्नु पर्ने हो अभिशप्त हुँदै गएँ, नरुचाएपछि बोली पनि फाटे जस्तो लाग्छ। झुपडीमा झुन्डिन डोरि नै बाटे जस्तो लाग्छ।
✍️सोमनाथ लुइटेल “रवि पाल्पाली”
पञ्चाङ्ग:०५ महिना अर्कै फेरियो आज। माघीको पर्व हेरियो आज। घरैमा बसी नेट नेटैमा। मीठा खानाले घेरियो आज। सञ्जालभरि बेरियो आज।
पञ्चाङ्ग:०६ नेपाल आमाको व्यथा त मात्र कथामा पो लेखिन्छ अचेल। छोरो भने युरोप कि त अमेरिका तिरै भेटिन्छ अचेल। आफ्नै देशको सगरमाथा चढ्छु भन्ने त्यो सपनाको पनि, चाहानाहरु उज्यालो नै पो हुन नपाइ फेरिन्छ अचेल। माया पनि कति छिटो हो,पैसाकै बोटमा जेलिन्छ अचेल। -पशपती राई खोटाङ । घनश्याम पौडेल, पोखरा
पञ्चाङ्ग:०७ यो चिसो माघको जाडो टसरले छेक्दैन। सुर्यको किरणलाई पसरले छेक्दैन हेमन्त ऋतु सकियो चिसो झन बढ्दो छ, दिउँसो घाम चिसोको असरले छेक्दैन। मुस्कानलाई मनको कसरले छेक्दैन। शोभा आचार्य गौतम काठमाडौँ
ॐ
पञ्चाङ्ग:०८
मनकाे अहंकारलाई झिकेर फाल तिमी । मस्तिष्ककाे बिकारलाई झिकेर बाल तिमी । अनन्त जीवन सबैकाे बन्ने खरानी रै छ, सद्भाव साथ प्रेमलाई झिकेर पाल तिमी । अन्याय अत्याचार खुडा झिकेर ढाल तिमी । प्रधुम्न चालिसे भक्तपुर , कटुन्जे ।
पञ्चाङ्ग:०९
नेपाली मन नेपालीपन र नेपाली पाराले भन्छु म। पर्देशमा दुःख गरेर धन ल्याउँछन् साराले भन्छु म। घरमा बालबच्चा पत्नी आमा बावु छाडेर परिवार, दुःखसुख त हेर्दैन होला आकासको ताराले भन्छु म। दिएन काम स्वदेश बसी सडकको नाराले भन्छु म ॥
भुइँचालो सुरक्षा विशेष झिल्का लेखन शृङ्खला मंगलवार सम्पन्न भएको छ । झिल्का साहित्य समाज नेपालको आयोजनामा आयोजित उक्त कार्यक्रममा नेपाल, भारत, भुटान लगायत विश्वभरका लगभग ४ दर्जन बढी साहित्यप्रेमी झिल्काकारहरूको सहभागीता रहेकोे थियोे ।
पछिल्लो समय लामा लामा विधाले भन्दा छोटा छोटा अर्थात् लघुतम विधाहरूले सर्जक एवम् पाठकहरूको मन जित्ने गरेको देखिन्छ । एकै बसाइँमा लेख्न र पढ्न सकिने भएकोले पनि छोटा विधाहरू सर्जक र पाठकको रोजाइ बन्न पुगेको हो भन्दा अत्युक्ति नहोला ।
ती तमाम लघुतम विधाहरू मध्ये झिल्का कविता पनि एक हो । यो नेपाली माटोमा उम्रिएको मौलिक एवम् नवीनतम प्रयोगवादी कविता हो । यसलाई विम्ब, प्रतीक, अलङ्कारको प्रयोग गरेर चोटिलो पाराले ३ हरफमा लेख्ने गरिन्छ । जसका प्रत्येक हरफमा तीन तीन शब्दहरू रहेका हुन्छन् । एउटा कवितामा जम्माजम्मी ९ शब्दहरू हुनेभएकोले यसलाई नौ शब्दको कविता पनि भन्ने गरिन्छ ।
यसका तीन हरफहरू मध्ये पहिलो र तेस्रो हरफहरूको अन्तमा तुक (अनुप्रास) अनिवार्य गरिएको छ । यसमा शब्दानुप्रास र एकाक्षरी तुकान्त पनि स्वीकार गर्ने गरिन्छ । तर अतुकान्त हरफहरूलाई यसको दोष मानिएको छ । यसको पहिलो हरफले विषयवस्तुको उठान, दोस्रोले समर्थन गर्दै विस्तार र तेस्रोले भावलाई उत्कर्षमा पुर्याउँदै समापन गर्दछ । यी तीनवटै हरफमा परस्पर प्रगाढ सम्बन्ध हुनै पर्ने हुन्छ ।
झिल्का लेखन अभ्यास शृङ्खला- ५ (भुइँचालो सुरक्षा विशेष)
सङ्कलन/सम्पादन/संयोजन- वसन्त अनुभव
~~~~~~
[१]
१)
हल्लाउँदै धर्तीको टालो
कहाँबाट आउँछ जान्छ
विनाशकारी यो भुइँचालो ।
२)
सानोठुलो भन्दिन हेर
हाँस्दछ अट्टहास गर्दै
धनजनको गराउँदै खेर ।
३)
भूकम्प मिल्दैन रोक्न
न सकिन्छ तालिकामा
यसको समय तोक्न ।
४)
सहर अनि गाउँ
जहाँतहीँ विध्वंस ल्याउँछ
हुन्न तोकिएको ठाउँ ।
५)
हरहमेसा सजग बनौँ
भूकम्पबाट जोगिने उपाय
सारा जनलाई भनौँ ।
✍️
वसन्त अनुभव
घोराही उपमहानगरपालिका १४, दाङ
~~~~<•>~~~~
[२]
१)
भुइँचालो आउने सम्भावना
सबैमा सतर्कताको सन्देश
सुरक्षित रहन शुभकामना ।
✍️
गुणनिधि घिमिरे, अमेरिका
~~~~<•>~~~~
[३]
१)
पीडादायी बिपत्ति रोपेर
भूकम्प आउँछ अन्जानमै
सबैको मुटु खोपेर !
२)
च्यात्दै सुरक्षाको जालो
धर्ती लगलगी कमाउँदै
कहाँबाट आउँछ भुइँचालो ।
३)
बलियो बनाई घर
भूकम्पबाट जोगिऔँ भन्दै
सचेतना दिलाऔँ वरपर ।
✍️
डम्बर थामी 'अनुपम'
कालिन्चोक गा. पा. -६, दोलखा ।
~~~~<•>~~~~
[४]
१)
डगमग धर्तीको जालो
जहिले, जहाँ पनि
आउनसक्छ है भुइँचालो ।
२)
हिमाल पहाड तराईं
केही भन्दैन भूकम्प ।
३)
कतिबेला आउने भूकम्प
निद लाग्दैन त्रासले
मनले गर्दछ जम्प ।
✍️
गोकर्ण दयाल गौरव
मेलौली नगरपालिका ७ बैतडी
~~~~<•>~~~~
[५]
१)
आउॅंदा पिडादायी हुन्छ
भूकम्पले सखाप पार्दा
सबैको मन रुन्छ ।
२)
आउने सम्भावना बढी
सतकर्ता अपनाऔँ सबैले
हुन्न रुखमा चढी ।
३)
च्याती धरतीको जालो
सबैलाई अत्यास पार्दै
कहाँबाट आउँछ भुइँचालो ?
४)
बनाऔँ प्रतिरोधात्मक घर
जोगिऔँ भूकम्पबाट भन्दै
बसेर नमानी डर ।
✍️
अर्जुन प्रसाद चौलागाई
रामेछापः-सुनापति-१
हालः-अमेरिका,बोस्टन।
~~~~<•>~~~~
[६]
१)
भुइँचालाे तिम्रो नाम
पृथ्वीको गर्भमा बसी
जमिन हल्लाउने काम ।
२)
प्रकृतिको सुन्दर सृष्टि
बनाइदिन्छ पुरै तहसनहस
भूकम्पकाे पर्दा दृष्टि ।
३)
आउँछ कम्पन गरेर
धर्ती उथलपुथल बनाई
प्राण लिन्छ हरेर ।
४)
भुइँचालाेकाे छैन भर
आउँछ जान्छ कतिबेला
मनमा सधैँभरि डर ।
✍️
राज कुमार राजभण्डारी "खाेटाङ्गे"
मध्यपुर ठिमी ५ संगम काेलाेनी भक्तपुर ।
~~~~<•>~~~~
[७]
१)
भूकम्प हामीलाई चाहिँदैन
कुनबेला आउँछ हल्लाउँछ
खोज्न हिँड्यो पाइँदैन ।
२)
ज्वालामुखी भुकम्प चाहिँदैन
अनुसन्धान हुँदैछ विश्वमा
कतै बसेको पाइँदैन ।
३)
विश्वमा नै हल्लाउँछ
फेल वैज्ञानिक नासा
आलिसान महल सुताउँछ ।
४)
भूकम्पले नभत्कने बनाऔँ
विगत जस्तो छैन
समयमै बुद्धि पुराऔँ ।
✍️
चुडामणी देवकोटा
चनपा १३ काठमाडौँ
~~~~<•>~~~~
[८]
१)
नेपालमा भूकम्पको धक्का
प्रतिरोधात्मक घर बनाऔँ
ज्यान जोगिन्छ पक्का ।
✍️
मन्दिरा सेढाईं
मलेखु,धादिङ
~~~~<•>~~~~
[९]
१)
जब आउँछ भुइँचालो
मन आत्तिएर हुन्छ
अनुहार निलो कालो ।
२)
यो मनले गुन्छ
विनाशकारी भूकम्पको झड्का
कहिल्यै नआए हुन्छ ।
✍️
प्रेम थापा "मन"बागलुङ
~~~~<•>~~~~
[१०]
१)
आतङ्क मच्चाउँछ मनको
आउँछ अनि हल्लाउँछ
क्षति गर्छ धनजनको ।
२)
जस्तो पनि पाउने
अचम्मको शक्ति बाबै !
नसोधेरै अपर्झट आउने ।
✍️
उमा दाहाल
सुन्दरहरैँचा -१० मोरङ
~~~~<•>~~~~
[११]
१)
प्रकृतिको एउटा खेल
समान व्यवहार सबैलाई
गर्दैन यसले जालझेल ।
२)
भुइँचालो त आउँनुपर्छ
हल्लाउनुपर्छ सारा जगत
यी अयसीलाई रुवाउँनुपर्छ ।
३)
करोडपतिलाई पुर्याउँछ रोडमा
रोटीको लाइनमा उभ्याउँछ
सबैलाई समान मोडमा ।
✍️
ध्रुव श्रेष्ठ
हाल काठमाडौँ
~~~~<•>~~~~
[१२]
१)
डर त्रास दिएर
झुल्कन्छ थाहै नदिई
भुइँचालो विनाश लिएर ।
२)
सकिन्न हामीले फेक्न
उपाय गरौँ पहिल्यै
निम्तिने विनाश छेक्न।
३)
माटो परिक्षण गरौँ
बसोबास गर्ने स्थलमा
संरचना सोचेर भरौँ ।
✍️
सुस्मिता अधिकारी, काठमाडौँ
~~~~<•>~~~~
[१३]
१)
भुइँचालो आयो हल्लायो
गरायो जनधनको क्षति
घरबार सबै ढलायो ।
२)
चकमन्न मन डरायो
अदृश्य उल्लेख नसोधी
फट्केर कता हरायो ।
३)
नबुझी नबोल भनेका
के होला सम्झाएर
भ्रष्टले पैसा गनेका ।
४)
बनेका छैनन् महल
भूकम्प गएको बेलामा
सुरक्षित रहने पहल ।
✍️
अम्बिका अधिकारी
झापा बिर्तामोड
~~~~<•>~~~~
[१४]
१)
भुइँचालोको मानी डर
भत्किन नदिन संरचना
उपाय बेलैमा गर ।
२)
हाम्रो खुशी हरायो
भुइँचालो आउँदा हेर
धनजन नष्ट गरायो ।
३)
आउँछ कम्पन छरेर
रोक्न सक्दैनौँ हामी
बस्छौँ आँखा तरेर ।
✍️
सीमा कार्की समर्पण
~~~~<•>~~~~
[१५]
१)
थाहा हुँदैन कसैलाई
कहिले आउँछ भूकम्प
आउँदैन बाजा बजाई ।
२)
भुइँचालो आउँछ भनी
बलियो संरचना बनाए
प्रतिरोधात्मक हुन्छ पनि ।
३)
बस्ती बसाल्दा सोच्नुपर्छ
गर्न दिनुहुँदैन जथाभावी
संरचनाले थिचिएर मर्छ ।
४)
हल्लियो जमिन थरथर
भूकम्प प्रतिरोधी नहुँदा
छिनमै सखाप गाउँघर ।
✍️
कृष्णकुमार वैद्य
बनेपा ९, काभ्रे
~~~~<•>~~~~
[१६]
१)
आउँछ हल्लाउँछ जान्छ
देखिदैन कतै पनि
सबैले भूकम्प मान्छ ।
२)
आयो भने भुइँचालो
आत्तिएर नबस्नु घरमा
भनी मेरै पालो ।
३)
सचेत रहौँ अगाडि
भुल भयो मबाट
भन्न नपरोस् पछाडि ।
✍️
अनुग्रह राना मगर 'पुष्प'
पाँच खपन नपा - ६ संखुवासभा ।
~~~~<•>~~~~
[१७]
१)
ठाउँ सुरक्षित खोज्नू
भूकम्प प्रतिराेधी संरचना
पर्दछ हामीले रोज्नू ।
२)
खाट मुनि बस्नु
चाहिने सामान ठिक्क
भिर्ने झोलामा कस्नु ।
३)
प्रकोप कहाँ टर्दछ ?
प्रभुको एउटा लीला
जीवन अघि सर्दछ।
✍️
कार्की डिबी माकुम
सुनवल-४, नवलपरासी
~~~~<•>~~~~
[१८]
१)
गएको थाहा हुने
पत्तै नहुने आएको
भूकम्पले पार्छ रुने ।
२)
डर त्रास भयो
भूकम्पले सुन्दर सहर
नाम निशानै गयो ।
३)
हामीमै कमजोरी रहेछ
हजुर ! प्रकृतिलाई नचिन्दा
लाग्छ यस्तो भएछ ।
✍️
शशी आचार्य
~~~~<•>~~~~
[१९]
१)
भुइँचालो जब आउँछ
घर हैन साथी
मनमुटु शिर हल्लाउँछ ।
२)
जीवनको भुइँचालो पनि
जमिन हल्लिएपछि सँगै
आउँछ केही नभनी ।
३)
कुन होला संसारमा
कम्पन नभोग्ने प्राणी
अप्ठ्यारोमा अनि मारमा ।
✍️
रचना शर्मा प्रतीक्षा
इमाडोल, ललितपुर ।
~~~~<•>~~~~
[२०]
१)
प्राकृतिक प्रकोप ठुलो
गर्छ विनाश यसले
नठान्नू कसैलाई मुलो ।
२)
कहाँबाट आयो देखिन्न
भत्काएर जान्छ संरचना
छेक्न हुन्थ्यो भेटिन्न ।
३)
सकेसम्म सचेत बनौँ
बचौँ अनि बचाऔँ
विज्ञलाई सिकाउन भनौँ
✍️
दीपा तिम्सना पौडेल
ईलाम
~~~~<•>~~~~
[२१]
१)
कहिले कसको पालो
थाहै नदिएर आउँछ
सङ्कट यो भुइँचालो ।
२)
प्रकृति प्रकोप भुइँचालो
डर अनि त्रास
बनेर आउँछ कालो ।
३)
समयममा सतर्क बनौँ
कसलाई थाहा भोलि
सतर्कता अपनाउन भनौँ ।
✍️
शरद प्रधानाङ्ग
विराटनगर - ७
~~~~<•>~~~~
[२२]
१)
प्राकृतिक प्रकोप भूकम्प
लोकको एक विनाशकारी
विनायोजना तानिएको पम्प ।
२)
भूकम्प प्रतिरोधी घर
रोकथाम मानवीय क्षति
खेप्न पर्दैन कहर ।
✍️
म्यामराज राई
भोजपुर
~~~~<•>~~~~
[२३]
१)
आउँछ बेला बेला,
हुन्छ धेरै क्षति
नगरौँ है खेला ।
२)
भूकम्पले लान्छ ज्यान
बच्ने पो कसरी
सोचौँ बेलैमा समाधान ।
३)
बस्ती धेरै भयो
थेग्न गाह्राे जमिनले
प्रकृति डराई गयो ।
✍️
शोभा आचार्य गौतम
काठमाडौँ
~~~~<•>~~~~
[२४]
१)
आयो भूकम्प तर्साउँदै
ज्यानको सुरक्षा गर्नुपर्छ
जाला लास बर्साउँदै ।
२)
हरेक वर्ष आइरहन्छ
भूकम्प ज्यान मार्ने
सधैँ धनजन खाइरहन्छ ।
३)
अपनाऔँ सुरक्षाका नीति
ठुला भवन बनाउने
छोडौँ अब रीति ।
✍️
राजेशराज गड्तौला
कॅाडाघारी, काठमाण्डौ
~~~~<•>~~~~
[२५]
१)
पूरै मथिङ्गल हल्लाउँछ
मन पनि चिसो ,
सम्पूर्ण रूपमा गलाउँछ।
२)
स्तब्ध बनाएर जान्छ
सायद अघोरी होला
सिकार सम्झेर खान्छ ।
३)
ध्वस्त बनाउँछ संसार
भौतिक चिजबिजको क्षति
देश विदेशमा समाचार ।
४)
प्राकृतिक प्रकोपको गति
गरेर छाड्छ विनाश
विभत्स रूप अति ।
५)
कहालीलाग्दो रूप हुन्छ
घर भग्नावेश बनाइदिँदा
पीडित जन रुन्छ ।
६)
हलचल मच्चाएर गयो
रुवायो धेरै जन,
भूकम्प क्रूर भयो ।
७)
केवल विक्षिप्त पार्यो
पीडितको पीडित मान्छे
बसाइँ पनि सार्यो ।
✍️
पृथक प्रकृति, झापा
~~~~<•>~~~~
[२६]
१)
भुइँचालाे जमिन मुनि
नसाेचे बेलैमा हामीले
मिट्छ मानिसकाे जुनी ।
२)
बिर्सेर फेरि भुइँचालाे
आयो शत्रु भएर
बोकेर कालको जालो ।
३)
आफैँ हुने सचेत
उपाय खोज बच्ने
नभई हेर अचेत ।
४)
भुइँचालाे आउनु भवितव्य
सुझाव दियाैँ सबैलाई
बच्नलाई बनाैँ भव्य ।
✍️
रामप्रसाद पुरी
बादेल, खाेटाङ ।
~~~~<•>~~~~
[२७]
१)
हल्लिन्छ तलमाथि दायाँबायाँ
मुनि म्याग्मा तातो
यमराजको कालो छायाँ ।
२)
रोज हुने ठाउँ
पृथ्वीका सकल जन
पार सुरक्षित गाउँ ।
३)
खतरा खर्चालु बस्ती
भूकम्प आई तहसनहस
अकस्मात् उडाउँछ मस्ती ।
४)
सरल सुलभ सामानले,
घर बनाऔँ साथीभाइ
जीवन हलुका कामनाले ।
✍️
मनोहरी पौडेल
गैडाकोट १
२०८०/१०/२
~~~~<•>~~~~
[२८]
१)
बिना भय डर
गरौँ जीवनयापन आनन्दको
भूकम्प प्रतिरोधात्मक घर ।
२)
पृथ्वी थर्थर कमाई
दिन्छ भुइँचालोले त्रास
प्राणीहरूको मन गलाई ।
३)
भुइँचालो गएको आजै
नब्बेको माघ दुई
जनजनमा छ ताजै ।
✍️
बिके माकजू, भक्तपुर ।
~~~~<•>~~~~
[२९]
१)
हुनपर्छ बेलैमा सचेत
ज्यान लिन्छ भुइँचालोले
हुँदा यदि अचेत ।
२)
पत्तो हुन्न कहिले
आउँछ जान्छ भुइँचालो
ढुकढुक पारी जहिले ।
३)
विनाश गर्छ जनको
झार्छ सेखी यसले
बुद्धि बल धनको ।
४)
घमण्ड अहङ्कार फाल
भुइँचालोको बेलामा बस्ने
ठुलो घरमा काल ।
५)
बनाउँ सानो घर
यसरी जिन्दगीलाई सबैले
दिनुपर्छ है भर ।
६)
चाल चिन्तन चरीत्र
शुद्ध गर्दै हिँडेमा
बन्छ प्रकृति पवित्र ।
७)
सोचविचार गरेर कर्ममा
भर पर्दछ भविष्य
भाव व्यवहार धर्ममा ।
✍️
दीपा गुरुङ्ग(समभाव)
बुनपा-१२, काठमाडौँ
~~~~<•>~~~~
[३०]
१)
भूकम्प यसको नाम
छैन अन्त्य आदि
धरा हल्लाउँने काम ।
२)
कालको रूपमा आउँछ
क्षति, दुःख, गरिबी
यमराजको नाम पाउँछ ।
३)
सबै सचेत बन
बलिया घर बनाई
ढुक्क बनाऊ मन ।
✍️
धनुष न्यौपाने
गुठीचौर गाउँपालिका ०४ बिगारे जुम्ला
~~~~<•>~~~~
[३१]
१)
भूकम्पको आए धक्का
बेला बेला आउँछ
ज्यान जोगाउनु पक्का ।
२)
भूकम्पले लिन्छ ज्यान
आउँछ कति बेला
सबैले दिनुपर्ने ध्यान ।
✍️
श्री कृष्ण धामी - बझाङ
~~~~<•>~~~~
[३२]
१ )
भूकम्पले बस्ती खायाे
जनधनकाे भयो बिचल्ली
सारा मानव रूवायाे ।
२)
भत्केकाे अवशेष पन्छाउँदै
कति सुस्केरा हाल्ने ?
विरही गीत गाउँदै ।
३)
बाँच्नै मुस्किल हरे !
जिन्दगी चलाउने कसरी ?
आशा सबै मरे ।
✍️
हरिगाेपाल प्रधान
काभ्रे पलाञ्चाेक, बनेपा १४ साँगा बजार
~~~~<•>~~~~
[३३]
१)
अचानक देखा परेर
मच्चाउँछ तहल्का ठुलो
धनजनको क्षति गरेर ।
२)
विनाशको छैन सिमाना
हुन्न थाहा कसैलाई
को बन्छ निसाना ?
३)
भूकम्प प्रतिरोधक घर
उपाय सुरक्षित रहने
पर्दैन मान्नु डर ।
✍️
पद्मा काश्यप पाण्डे, मोरङ
~~~~<•>~~~~
[३४]
१)
आज भूकम्प दिवस
भूकम्प पीडित जनता
भोग्दै पालमा सकस ।
२)
पीडित पाल मुनि
दिवस केवल नाटक
गर्दै नाेटकाे धुनी ।
✍️
प्रद्युम्न चालिसे
भक्तपुर कटुञ्जे ।
~~~~<•>~~~~
[३५]
१)
हेर्दा पनि देखिदैँन
भएपछि कम्पन यहाँ
कहीँ कतै छेकिदैँन
२)
जति आउँछ ठूलाे
कसैको हुन्न वशमा
उति पारिदिन्छ धुलाे ।
३)
नदेखिए पनि आवरण
हाेसियारी सदा अपनाऔँ
जगाउँदै सबैमा जागरण ।
✍️
त्रिलाेचन भण्डारी
मेचीनगर, झापा
~~~~<•>~~~~
[३६]
१)
भूकम्पले बनाउँछ वित्रास
प्रकृति प्रकोप हो
हुँदैन कसैको खास ।
२)
दुनियाँ हल्लाउँछ जान्छ
राख्दैन केही पनि
अकालमा ज्यान लान्छ ।
✍️
बुद्धिमान दनुवार ( सुरुङ्गेली कान्छो )
कनकाई ४ झापा
~~~~<•>~~~~
[३७]
१)
आज भूकम्प दिवस
त्रिपाल मुनिका पीडित
भोकै बस्न सकस ।
२)
जब आउँछ भुइँचालो
कहिल्यै पुर्न नसकिने
पारेर जान्छ भड्खालो l
३)
झाङ्गिएको कङ्क्रिट वनमा
आँखा लाउँछ भुइँचालोले
जन अनि धनमा l
४)
बदलौँ अब मति
प्रतिरोधी संरचना नभएमा
भूकम्पले गर्दछ क्षति l
५)
चेतनामूलक सन्देश छरौँ
जोखिम न्यूनीकरण गर्न
मिलिजुली लागि परौँ l
✍️
बाबुराम गौतम, गुल्मी
~~~~<•>~~~~
[३८]
१)
छल्कियो पानी तालको
हल्लायो बेस्सरी भूकम्पले
मुखमा पार्यो कालको ।
२)
बनाउँछ भूकम्पले केन्द्रविन्दु
छुटाएर राख्दैन कसैलाई
जाति मुसलमान हिन्दु ।
३)
आउँछ भूकम्प कहिले
सार्छ पाइला कसरी
सतर्क रहनुपर्छ पहिले ।
✍️
मोती सुब्बा
दार्जिलिङ, भारत।
~~~~<•>~~~~
[३९]
१)
डर त्रास भराउँछ
विनाशकारी हुन्छ भुइँचालो
धर्ती चिरा बनाउँछ ।
२)
हल्लाउँछ आफू हराउँछ
पापी हुन्छ भुइँचालो
जनधन क्षति गराउँछ ।
✍️
केशवप्रसाद ढकाल 'प्रीतबीज'
सिरान्चाेक-७, उपल्लो गाेहाेरे, गाेरखा।
~~~~<•>~~~~
[४०]
१)
भूकम्पले सङ्केत दिँदैन
सबैजना सचेत भए
यसले ज्यान लिँदैन ।
२)
ठुलो सानाे चिन्दैन
सुटुक्क आउँछ धर्तीमा
धनी गरिब बिन्दैन
३)
धेरै भुकम्प आए
जनताले राहतको नाउँमा
खोइ के पाए ?
✍️
उर्मिला के.शी.
धनकुटा
~~~~<•>~~~~
[४१]
१)
संसार हल्लाउँदै आउँछ
विनाशकारी भूकम्प त्यो
मनमा त्रास छाउँछ ।
२)
बलियाे बनाउँ संरचना
भूकम्पले क्षति नहुने
गराैँ आजै याेजना ।
✍️
ताराप्रसाद चापागाईँ
धुनिबेसी
~~~~<•>~~~~
[४२]
१)
भूकम्प दिवस मनाऔँ
सबैले सजग भएर
घर निर्माण गराऔँ ।
२)
सानो घर बनाऔँ
झुपडीमा नै बसेर
परिवार सबै रमाऔँ ।
३)
भूकम्प आयो सुटुक्क
घर गोठ भत्कायो
मन भयो कुटुक्क ।
४)
हुनुपर्छ सबै सचेत
घर निर्माण गर्दा
नभई यसै अचेत ।
५)
हेर्न नसकिने रहेछ
कस्तो अचम्मको होला
कसरी आएर गएछ ।
✍️
कला ढकाल
झापा दमक।
~~~~<•>~~~~
[४३]
१)
पुर्याऔँ निर्माणमा ध्यान
होइन हजुर भूकम्पले
संरचनाले लिन्छ जान ।
२)
त्राही त्राही बनाउँछ
थाहा हुँदैन त्यो
कति बेला आउँछ ।
✍️
शान्ता पौडेल भट्टराई
टङ्कीसिनवारी, मोरङ
~~~~<•>~~~~
[४४]
१)
भुइँचालाेकाे लाग्छ डर
महान विनाशकारी हाे
ज्यानको रहन्न भर ।
२)
भत्काउँछ ठुलठुला घर
राेकथाम गर्न यसलाई
उपाय सबैले गर ।
३)
मनमा लागेको पीर
विनाशकारी भुइँचालाे आउँदा
जनताहरू छैनन् धीर ।
✍️
केसर बाेहरा ( सङ्घर्ष )
सुदूरपश्चिम अछाम । हाल भारतबाट
~~~~<•>~~~~
[४५]
१)
वनको विनाशले गर्दा
भूकम्पको झड्का लाग्छ
जथाभावी बसाइँ सर्दा ।
२)
काममा डर भगाए
हराभरा हुन्छ हेर
सबैले बोट लगाए ।
३)
जनको घनत्व बढेको
भूकम्प जाने खतरा
धेरैले छैनन् पढेको ।
✍️
आर्त अकुलीन
~~~~<•>~~~~
[४६]
१)
दैवीप्रकोप यो विश्वभरि
प्रकृतिको मानव संहार
नरोकिने भयो हरि ।
२)
डर देखाएर गयो
महान प्राकृतिक प्रकोपले
मनुष्य चेतनाहीन भयो ।
३)
नब्बे सालको भूकम्प
सुनिन्छ अझै डरलाग्दो
प्रकृतिको यो पम्प ।
✍️
एवाइ प्रभात
सहिदभुमि-३,छेन्ताङ धनकुटा
~~~~<•>~~~~
[४७]
१)
हल्लिँदा जमिन थर्थर
मन डरायो देखी
भूकम्पको सधैँ बर्बर ।
२)
भत्क्याे घर गाेठ
पुरिए बस्तु सबै
काम्याे थर्थर ओठ ।
३)
दाेष थिएन कसैकाे
गुम्याे सबै रहर
भयो सत्यानास सबैको ।
४)
हल्लायाे जमिनसँग घर
दगुर्दै खाली मैदानमा
मनमा लागेर डर ।
५)
आधा शरीर पुरियाे
रुँदै आँंखाभरि आँसु
पुरै रात कुरियाे ।
✍️
रबि पाैडेल
दक्षिण भारत पाण्डेचरी
~~~~<•>~~~~
[४८]
१)
जमिन चल्दा आपत
भयो नाश जनधनको
सबैमा हुनुपर्छ अवगत ।
२)
उत्खनन् रोकौँ हामी
प्रकृति प्रकोप रोक्न
वृक्ष लगाऔँ दामी ।
३)
चल्दा सकेसम्म जमिन
जाऔँ खाली ठाउँमा
सुरक्षाको गरी एकिन ।
✍️
सुरेशकुमार पाण्डे
दाङ घोराही १८
~~~~<•>~~~~
[४९]
जगत भयो रुवाबास
काल बनेर आयो
गर्यो धेरैको सर्वनास ।
✍️
मोती पोखरेल
~~~~<•>~~~~
झिल्का एक नवीनतम एवम् लघुतम काव्य विधा हो । यो तीन हरफमा लेख्ने गरिन्छ । यसका ३ हरफमा ३/३ शब्द गरेर जम्मा ९ शब्दमा यो कविता पूरा हुने गर्दछ । यसको पहिलो हरफले विषयवस्तुको उठान, दोस्रो हरफले विषयवस्तुको बिस्तार एवम् तेस्रो हरफले विषयवस्तुको भावलाई उत्कर्षमा पुर्याउँदै समापन गर्दछ । यसको पहिलो र अन्तिम हरफमा अन्त्यानुप्रास अनिवार्य गरिएको छ भने दोस्रो हरफ स्वतन्त्र रहन्छ ।
दोहोरी आफैँमा रमाइलो पक्ष हो । जसमा दुई पक्ष बिच सवाल जवाफ हुने गर्दछ । यस लघुतम काव्य विधा झिल्काको नियम, सिद्धान्त र संरचनाको अधीनमा रही मध्यपुर ठिमी ५, संगम काेलाेनी भक्तपुर निवासी झिल्काकार राज कुमार राजभण्डारी “खाेटाङ्गे” र ठोरी गाउपालिका-४, मेलचोक, पर्सा निवासी झिल्काकार सीमा कार्की समर्पण बीचको घम्साघम्सी झिल्का दोहोरी यहाँहरू सामु प्रस्तुत गर्दैछौँ । पढेर आनन्द लिनुहोस् ।
झिल्का दोहोरी
तिमी कसकी छाेरी कस्ती छ्यौ भन काली की गाेरी ? 🙎♂️ राज कुमार राजभण्डारी “खाेटाङ्गे”
कार्कीकी हुँ छोरी गाउँमै हुर्किएकी म भन्छन् नक्कली माेरी! 🙎♀️ सीमा कार्की समर्पण ~~~~~~~~ रहिछ्यौ तिमी नक्कली सिधा सोझी खोजेको मलाई चाहिन्छ सक्कली । 🙎♂️ राज कुमार राजभण्डारी “खाेटाङ्गे”
रङ मेरो गहुँगोरो समयको माग हजुर छैन चरित्र दोहोरो । 🙎♀️ सीमा कार्की समर्पण ~~~~~~~~ जातले केही गर्दैन भइहाल्छ मन मिले रङले फरक पर्दैन । 🙎♂️ राज कुमार राजभण्डारी “खाेटाङ्गे”
तिम्रो पर्खाइमा बसिछु समयसँग बहकिन्न कहिल्यै छातीमा नाम धसिछु । 🙎♀️ सीमा कार्की समर्पण ~~~~~~~~ हाम्रो मन मिलेमा डेटिङ गर्न जाउँ धरान धनकुटा हिलेमा । 🙎♂️ राज कुमार राजभण्डारी “खाेटाङ्गे”
माग्न आऊ पहिले जान्छु छाया बनेर हुन्छ बिहे जहिले । 🙎♀️ सीमा कार्की समर्पण
