“पाँचै तत्व पाँचै विकार पञ्चाङ्ग नै ठिक आधार”भन्ने मूल नाराका साथ पञ्चाङ्ग लेख्दै आएका छौं।यही सिलसिलामा साप्ताहिक पञ्चाङ्ग भाग: एकसयउनसतरीऔ अभ्यासमा हामी पुगेका छौ। सम्पूर्ण पञ्चाङ्ग स्रष्टाहरुमा अनुरोध छ।
अभ्यास पाठशालाको अभ्यास शृङ्खला दर्ता पछिको भाग :-१६९———-

विधा :- पञ्चाङ्ग
अभ्यास गर्ने स्थान :- पञ्चाङ्ग अभ्यास पाठशाला
मिति:- २०८२/०६/२७
पञ्चाङ्ग वा समपञ्चाङ्ग लेखि बुधबार बेलुका ०९ बजेसम्म पठाउनु हुन अनुरोध छ।
……………………………………….
प्रशिक्षक:-
……………
सोमनाथ लुइटेल
गुणनिधि घिमिरे
सुशीला पौडेल

………………………
भाषा शुद्धीकरण:-
———–
भवानी घिमिरे
पशपती राई

सङ्कलक :-
———-
दुर्गा रिजाल आचार्य

संयोजक:-

पञ्चाङ्ग साहित्य समाज नेपाल ======================

अक्षर सङ्ख्या:- [बराबरी]
अनुप्रास :- आफुखुसी
स्थायी :- अनिवार्य

पञ्चाङ्ग:०१
प्रगतिको दीपक जलाउन मन छ।
अंकुरित जीवन चलाउन मन छ
सजाउन जानेमा जिन्दगी अनमोल,
दुष्ट आत्म सबै नै ढलाउन मन छ
खराब नियतलाई गलाउन मन छ।
सुशीला पौडेल

पञ्चाङ्ग,:०२

---

भ्रमर भई आउ तिमी रातमा पनि फुलि दिन्छु
प्रेमले गोडमेल गरे बागमा सधैं झुली दिन्छु
प्यारसँग सजाईराख कोठा उज्यालो हन्छ सधैं,
चट्ट पारी शिरमा सिउर सुन्दर भै’ खुली दिन्छु
तिम्रो साथमा जताततै सुगन्ध भइ डुली दिन्छु।

---

मल्ल लक्ष्मी श्रेष्ट
मेची किनार
बिर्तामोड झापा

ॐ
पञ्चाङ्ग:०३
“””””””””””
सकेसम्म त! ज्ञान दिनु मित्र
नसके किन मान दिनु मित्र
प्राणीजगत् अनित्य छ हजुर ,
पात्र हेरेर दान दिनु मित्र
व्यर्थै के फाेस्राे सान दिनु मित्र ।
प्रद्युम्न चालिसे
भक्तपुर कटुञ्जे ।

पञ्चाङ्ग-०४
म मरेर केही हुँदैन तर देश बन्नु पर्यो
मरेपछि पनि लास गाड्न यै माटो खन्नु पर्यो
देश भनेको नै म माटो र सार्वभौम सत्ता हो,
यो कुरा म नेपाली हुँ भन्ने सबैले भन्नु पर्यो
यस्ता कुरा गर्ने कति छन् एकफेर गन्नु पर्यो ।
पशपती राई खोटाङ ।

“पाँचै तत्व पाँचै विकार पञ्चाङ्ग नै ठिक आधार”भन्ने मूल नाराका साथ पञ्चाङ्ग लेख्दै आएका छौं।यही सिलसिलामा साप्ताहिक पञ्चाङ्ग चित्रपट भाग :- एकसयअठतीसौंमा हामी पुगेका छौं।
लेख्नु पर्ने पञ्चाङ्ग सङ्ख्या :- ०१
मिति:- २०८२/०६/१६

आदरणीय पञ्चाङ्ग अनुरागी एवम् स्रष्टाज्युहरू हार्दिक नमस्कार पञ्चाङ्ग साहित्य समाज नेपाल” को आधिकारिक दर्ता पछिको: १३८{एकसयअठतीसौंऔं] चित्रपटमा,यहाँहरुलाई हार्दिक स्वागत गर्दै यस शृङ्खलामा दिइएको चित्र अनुसारको विम्बात्मक तथा गहन मौलिक भाव झल्किने एक पञ्चाङ्ग शनिबार बेलुका ९:०० बजे भित्र आफ्नो नाम र ठेगाना सहित कमेन्ट बक्समा लेख्नु हुन हार्दिक अनुरोध गर्दछौं!

प्रशिक्षक :

सोमनाथ लुइटेल “रवि पाल्पाली
गुणनिधि घिमिरे
सुशीला पाैडेल

चित्र संकलन

सुशीला पौडेल

संकलन
सुशीला पौडेल
दुर्गा रिजाल आचार्य

शुद्धीकरण

भवानी घिमिरे
पशपती राई

संरचना

अनुप्रास :- आफू खुसी
स्थायी :- आफू खुसी
अक्षर :- बराबरी

समायोजक

पञ्चाङ्ग साहित्य समाज नेपाल

चित्र अनुसार पञ्चाङ्गहरू [चित्रपट]
~~~~~
पञ्चाङ्ग:०१
दसैं आएको छ कतिको घरमा
ज्यान खाएको छ कतिको घरमा
दसैंको शुभकामना जे भएनि,
खुसी छाएको छ कतिको घरमा
दुःख पाएको छ कतिको घरमा।
-सुशीला पौडेल

पञ्चाङ्ग:०२
दसैं पछि भेल बाढी पर्यो खतरामा
बाटोघाटो चारैतिर झर्यो खतरामा
असोजको महिना हो भनेर के गर्नु,
जागिर निमित्त खोला तर्यो खतरामा
अब भने राजधानी टर्यो खतरामा।
-घनश्याम पौडेल,पोखरा।

पञ्चाङ्ग-०३
दसैं भन्दा अघि अघि दशा पोआयो यसपालि
रोइन् प्रकृति पनि शोक मात्रै छायो यसपालि
दशालाई नै भयो यसपालिको दसैं के गर्नु
एकोहोरो शंख बजाएर उही गायो यसपालि
हर्ष र उल्लास जति यसैले खायो यसपालि ।
-पशपती राई खोटाङ ।

काठमाडौँ, मङ्सिर १३ गते
वसन्त अनुभव

नमस्ते आधुनिक लघुकथा मञ्चद्वारा प्रकाशित लघुकथासङ्ग्रह ‘महाकम्प’को परिचर्चा कार्यक्रम शनिवार सम्पन्न भएको छ । मञ्चकै आयोजनामा भर्चुअल प्रविधिबाट जुम हलमा भएको उक्त कार्यक्रम अपरान्ह ६ बजेदेखि ९ बजेसम्म चलेको थियोे । ‘महाकम्प’ लघुकथासङ्ग्रह, लघुकथाकार घनश्याम डल्लाकोटी ‘कृष्णजी शर्मा’को पहिलो लघुकथा कृति हो । जसमा कुल १ सय ८ वटा लघुकथाहरू रहेका छन् ।

कार्यक्रमका प्रमुख अतिथि वरिष्ठ साहित्यकार प्रा.डा.दयाराम श्रेष्ठले आजका परिचर्चाकारहरूको परिचर्चाबाट आफू सन्तुष्ट नभएको प्रतिक्रिया दिनुभयो । आफू खरो व्यक्ति भएको उल्लेख गर्दै उहाँले भन्नुभयो- “परिचर्चाकरहरू लघुकथाको शिल्प शैलीमा छिर्न सक्नुभएन । लघुकथाको प्लटको बारेमा बोल्नु नै भएन । कक्षाकोठामा विद्यार्थीलाई लघुकथा कसरी लेख्ने ? भनेर सिकाएझैँ सिकाउनुभयो, वर्णविन्यास पढाउनुभयो । यसरी हुँदैन । लघुकथामा प्युरिटी हुनुपर्छ । बालकथा, गद्य कविता, निबन्ध लेखेर लघुकथा हुँदैन । न्याराटिभ एस्से लेखेर आख्यानीकरण हुँदैन ।”
साथै उहाँले आफूले महाकम्प पुरै पढेको उल्लेख गर्दै महाकम्पका धेरैजसो लघुकथाहरू लघुकथा बन्न नसकेको धारणा राख्नुभयो ।

आज परिचर्चा गरिएको पुस्तकको बारेमा बोल्दै कृतिका सम्पादक एवम् कार्यक्रमका विशिष्ट अतिथि प्रा.डा. विदुर चालिसेले ‘नमस्ते आधुनिक लघुकथा मञ्च र यसका संस्थापक अध्यक्ष घनश्याम डल्लाकोटी ‘कृष्णजी शर्मा’ले जुन गुरुकुल अभियान सञ्चालन गर्नुभयो, एउटा छुट्टै मान्यतालाई स्थापना गर्न खोज्नुभयो, उक्त काम सराहनीय छ, स्तुत्य छ’ भन्नुभयो ।
“अभियान अन्तर्गत प्रकाशित २२ वटा कृतिहरूमध्ये महाकम्प प्रकाशित पहिलो कृति हो । जुन आकारमा ठूलो छ ।”, उहाँले भन्नुभयो ।

कार्यक्रममा ‘महाकम्प’को परिचर्चा दुई पक्षमा आधारित रहेर गरिएको थियोे । ‘महाकम्प’ लघुकथा कृतिमा समाविष्ट लघुकथाहरूको ‘विषयवस्तु’मा केन्द्रित रही सोको विश्लेषण वरिष्ठ समीक्षक/समालोचक डा. शंकरप्राद गैरेले गर्नुभएको थियोे भने ‘महाकम्प’ लघुकथा कृतिमा समाविष्ट लघुकथाहरूको ‘शिल्प शैली अर्थात सौन्दर्य’ पक्षको विश्लेषण प्रा.डा. कपिल लामिछानेले गर्नुभएको थियोे ।
कार्यक्रममा परिचर्चा गर्दै परिचर्चाकार डा. शंकरप्रसाद गैरेले महाकम्पका लघुकथाहरूलाई विभिन्न १७ वटा विषयवस्तुमा विभक्त गरी परिचर्चा गर्नुभयो । जसअन्तर्गत कोरोना, बाआमा/वृद्धावस्था, नेपाली सभ्यता र संस्कृति, लैङ्गीक विभेद, सामाजिक विकृति, विसङ्गति, राष्ट्रियता, दर्शन लगायत अन्य विभिन्न विषयवस्तुहरू रहेका थिए ।
“लघुकथाकार शर्माले आफ्ना लघुकथाहरूका माध्यमबाट समाजमा रहेका विकृति, विसङ्गतिको उजागर मात्र गर्नुभएको छैन, घुमाउरो पाराले त्यसको समाधान पनि दिनुभएको छ । वर्तमान राजनीतिमा देखापरेका गलत संस्कार, प्रवृत्तिहरूको भण्डाफोर गर्नुभएको छ ।”, उहाँले भन्नुभयो ।
साथै उहाँले महाकम्पमा रहेका लघुकथाहरू विषयवस्तुको दृष्टिले र यसले दिने सन्देशको दृष्टिले निकै महत्वपूर्ण र बलिया रहेको उल्लेख गर्नुभयो ।

पुस्तक परिचर्चाकारको रूपमा उपस्थित हुनुभएका अर्का वरिष्ठ लघुकथाकार, समालोचक प्रा.डा.कपिल लामिछानेले महाकम्पको शिल्प शैली र सौन्दर्यगत पक्षबाट परिचर्चा गर्नुभयो ।
उहाँले विभिन्न शैलीका प्रकारहरूको बारेमा बोल्दै महाकम्पका अधिकांश लघुकथाहरू वर्णनात्मक शैलीमा रहेको उल्लेख गर्नुभयो ।
“धेरै लघुकथाहरूमा वर्णनहरू छोटो रहे तापनि केही लघुकथाहरूमा पट्यारलाग्दो लामो वर्णन पाइन्छ । जुन नभएमा उत्तम हुन्थ्यो ।” उहाँले भन्नुभयो ।
त्यस्तै उहाँले लघुकथामा नाटकीय शैलीको पनि प्रयोग भएको र संवादले लघुकथालाई जिवन्त बनाएको तर कतिपय ठाउँमा लामो संवाद हुँदा दाँतमा ढुङ्गा लागेको उल्लेख गर्नुभयो ।
“त्यस्तै महाकम्पका कतिपय लघुकथाहरूमा चित्रात्मक शैलीको, कतिपयमा संस्मरणात्मक शैलीको पनि प्रयोग गरिएको छ । आत्मसंस्मरणको प्रयोग गरेको पाइन्छ । साथै कतिपय लघुकथामा निबन्धात्मक शैलीको प्रयोग पनि भेटिन्छ ।”, उहाँले भन्नुभयो ।
“शर्माका कतिपय लघुकथाहरूमा अभिधात्मक शैली र कतिपयमा लक्षणा र व्यञ्जना शैलीको प्रयोग गरिएको पाइन्छ । व्यङ्ग्यात्मक शैलीको पनि प्रयोग पाइन्छ ।”, उहाँले भन्नुभयो ।
उहाँले महाकम्पमा संवाद ढाँचा फरक भएको उल्लेख गर्दै कथयिता र कथन अंशको बिचमा पूर्णविराम हुनुहुँदैन । सोचेकोमा सिंगल र भनेको कथनमा डबल इन्भर्टेड कमा हुनुपर्नेमा त्यसो नगरिएको बताउनुभयो ।
शीर्षक सकभर छोटो, आकर्षक र कथाको भाव समेट्ने र लघुकथामा अकस्मात् पटाक्षेप हुनुपर्ने मान्यता उल्लेख गर्दै महाकम्पका केही लघुकथाहरू बाहेक अधिकांशमा छोटो, आकर्षक र उपयुक्त शीर्षक रहेको बताउनुभयो ।
साथै उहाँले आगामी दिनमा कालखण्ड दोष, अन्त्य बिस्तार, वर्णविन्यास लगायतका कुराहरूलाई ध्यानमा राखेर कृति निकाल्दा उत्तम हुने बताउनुभयो ।

धन्यवाद मन्तव्य दिनुहुँदै कार्यक्रमका सभाध्यक्ष, परिचर्चा गरिएको कृतिका कृतिकार एवम् नमस्ते आधुनिक लघुकथा मञ्चका संस्थापक अध्यक्ष घनश्याम डल्लाकोटी ‘कृष्णजी शर्मा’ले आजको कार्यक्रम अत्यन्त महत्वपूर्ण भएको, धेरै कुराहरू जान्ने, सिक्ने मौका प्राप्त भएको उल्लेख गर्नुभयो ।
“बिरामीको हित (उपचार)का लागि डाक्टरले जसरी ब्लेड, औजार चलाउँदा क्षणिक रूपमा पीडादायी भए पनि दीर्घकालीन रूपमा राम्रो हुन्छ । त्यस्तै परिचर्चाकार, समालोचकज्यूहरूले मेरो कृतिमाथि छुरा चलाउँदा मलाई खुसी लागेको छ । विशेषतल: आजका प्रमुख अतिथि, महागुरु प्रा.डा. दयाराम श्रेष्ठले राख्नुभएको विचारबाट म अत्यन्त प्रभावित भएको छु । उहाँको कुराले गर्दा अब मेरो लेखनयात्राले छुट्टै मोड लिनसक्छ ।” उहाँले भन्नुभयो ।

‘लघुकथा वन्दना’को प्रशारणसँगै सुरु भएको कार्यक्रममा प्रा.डा. दयाराम श्रेष्ठ, प्रा.डा. कपिल लामिछाने, प्रा.डा.विदुर चालिसे, डा. शंकरप्रसाद गैरे, ध्रुव मधिकर्मी, घनश्याम डल्लाकोटी ‘कृष्णजी शर्मा’, अवधेश सिंह, वसन्त अनुभव, यमुना प्रधानाङ्ग मुना, मीठू कुमारी पाठक, डा.टिकाराम पोख्रेल, हिमलाल श्रेष्ठ, प्रा.डा.खेमराज खनाल, नर पल्लव, मुक्ति गौतम, कर्ण दयाल, श्रीकृष्ण पौडेल, मित्र उराठी गौतम, गंगा शर्मा पौडेल, हरि शर्मा, लक्ष्मी रेग्मी खनाल, नारायणनाथ योगी, मुना थपलिया, सुरेशकुमार पाण्डे, विष्णु पन्थी, राजन घले, ईश्वर लामिछाने, आयुष बडाल लगायत संस्थाका सल्लाहकारहरू, अभिभावकहरू, पदाधिकारीहरू, सञ्चारकर्मीहरू, लघुकथा सर्जक एवम् पाठकहरूको उपस्थिति रहेको थियोे ।

नमस्ते आधुनिक लघुकथा मञ्चका अध्यक्ष घनश्याम डल्लाकोटी ‘कृष्णजी शर्मा’को अध्यक्षतामा सञ्चालित उक्त कार्यक्रमको सहजीकरण लघुकथाकार एवम् कुशल कार्यक्रम सञ्चालक आयुष बडालले गर्नुभएको थियोे ।

---

काठमाडौँ, मङ्सिर ०६ गते
वसन्त अनुभव
नमस्ते आधुनिक लघुकथा मञ्चद्वारा प्रकाशित लघुकथासङ्ग्रह ‘नेपाली नस्ल’ र ‘सुन्दरी’को परिचर्चा कार्यक्रम शनिवार सम्पन्न भएको छ । नमस्ते आधुनिक लघुकथा मञ्चको आयोजनामा जुम प्रविधिबाट सञ्चालित उक्त कार्यक्रम अपरान्ह ६ बजेदेखि सुरु भएर सवा तीन घन्टासम्म चलेको थियोे ।

‘नेपाली नस्ल’ लघुकथासङ्ग्रह लघुकथाकार वसन्त अनुभवद्वारा लिखित प्रथम कृति हो । अनुभव नमस्ते आधुनिक लघुकथा मञ्चको संस्थापक सचिव एवम् प्रशासक हुनुहुन्छ । त्यस्तै लघुकथाकार मीठू कुमारी पाठकको ‘सुन्दरी’ लघुकथासङ्ग्रह पनि उहाँको प्रथम कृति हो । पाठक पनि नमस्ते आधुनिक लघुकथा मञ्चको कोषाध्यक्ष एवम् प्रशासक हुनुहुन्छ ।

परिचर्चा कार्यक्रमका प्रमुख अतिथि एवम् वरिष्ठ समालोचक, साहित्यकार प्रा.डा. कपिल लामिछानेले नमस्ते आधुनिक लघुकथा मञ्चले अहिलेसम्म कति कृति निकाल्यो, यो कतिऔँ कृति हो भन्ने कुरा पुस्तकमा अङ्कित गर्नुपर्ने, सम्पादकको नाम अलग्गै उल्लेख गर्नुपर्ने बताउनुभयो । यसो गर्दा पाठक संस्थाको प्रकाशन एवम् सम्पादक बारे सुसूचित हुने बताउनुभयो । साथै उहाँले लघुकथा छोटो हुनुपर्छ भनिरहँदा यसमा लेखिने भूमिका, सम्पादकीय/प्रकाशकीय लगायत समीक्षा कार्यक्रम पनि छोटो नै हुनुपर्ने उल्लेख गर्नुभयो ।

‘लेखकहरू भावुक हुन्छन् । कठोर भएर आफ्ना सृजना काँटछाट गर्न सक्दैनन् तर समीक्षक/समालोचक/सम्पादक कठोर हुनुपर्छ । निर्मम भएर कैँची चलाउनु पर्छ।” भन्नुभयो ।
कृतिका सम्पादक प्रा.डा. विदुर चालिसेप्रति लक्षित गर्दै उहाँले सबै पुस्तकहरूमा एउटै ढाँचाको सम्पादकीय भयो, प्रत्येक पुस्तकमा फरक फरक खालको हुनुपर्ने बताउनु भयो ।

परिचर्चाकार डा. शंकरप्रसाद गैरेको प्रशंसा गर्दै ‘उहाँले विषयवस्तुको गहिराइमा गएर, कत्ति नआत्तिएर गर्नुभयो, निकै राम्रो लाग्यो । तर उहाँले कृतिको सबल पक्ष धेरै बढी र सुधार गर्नुपर्ने पक्ष कम उल्लेख गर्नुभयो । सकभर सुधार गर्नुपर्ने पक्षलाई बढी जोड दिएर हामीले लेखकलाई परिष्कृत हुने अवसर दिनुपर्छ’ भन्नुभयो ।
‘परिचर्चा कार्यक्रममा कृति परिचर्चा गर्नुपर्ने परिस्थिति आउनसक्ने सम्भावनालाई आँकलन गर्दै ‘नेपाली नस्ल’ पल्टाएर पढ्न सुरु गरेँ । पढ्न थालेपछि एकपछि अर्को लघुकथाले मलाई तान्दै गयो । अन्ततः मैले एकैदिनमा पुरै पढेर भ्याएँ ।’ भन्दै उहाँ अगाडि भन्नुभयो, ‘यति राम्रा मानक लघुकथा हुँदाहुँदै पनि एकाध लघुकथामा ढुङ्गा लाग्यो । जसमा मैले कालखण्ड दोष भेटाएँ ।”

त्यस्तै अर्को परिचर्चित लघुकथा ‘सुन्दरी’को बारेमा बोल्नुहुँदै उहाँले सुन्दरी शीर्षकको लघुकथा अत्यन्त सुन्दर रहेको बताउनुभयो । ‘अरू लघुकथाहरू पनि सुन्दरीझैँ भइदिएको भए कति राम्रो हुन्थ्यो ।’ उहाँले भन्नुभयो ।
‘तपाईँ फरक क्षमता भएका विद्यार्थीहरूलाई पढाउनुहुन्छ, तिनीहरूकै बारेमा अध्ययन गर्नुस्, तिनीहरूकै बारेमा लघुकथा लेख्ने गर्नुस्, बाहिरको विषयमा लेख्ने त हामी छँदैछौँ नि !’ ठट्यौली पारामा उहाँले सुन्दरीकी स्रष्टा मीठू कुमारी पाठकलाई भन्नुभयो ।

‘हामी प्रायः पुस्तकको नामाकरण गर्दा पुस्तकभित्रकै कुनै एउटा लघुकथाको शीर्षकलाई लिएर गर्छौँ । यसो गर्दा बाँकी लघुकथाहरूमाथि अन्याय हुने भन्दै सकभर सबै लघुकथाहरूको भावलाई समेट्ने भिन्नै शीर्षक राख्न उपयुक्त हुने बताउनुभयो ।

परिचर्चा कार्यक्रममा विशिष्ट अतिथिको आसनबाट बोल्नुहुँदै वरिष्ठ समालोचक एवम् कृतिका सम्पादक प्रा.डा. विदुर चालिसेले ‘अण्डाको स्वाद कुखुरालाई नहुने तर अण्डा खाने व्यक्तिलाई भएजस्तै लघुकथा कस्तो भयो भन्ने कुराको ज्ञान लेखकलाई नभई पाठक हुने र पाठकका प्रतिक्रिया हामीले सहर्ष ग्रहण गर्नुपर्ने बताउनुभयो ।

लघुकथासङ्ग्रहमा देखिएका वर्णविन्यास लगायतका त्रुटिका बारेमा स्पष्ट पार्नुहुँदै सम्पादक चालिसेले ‘छोटो समयमा दुईदर्जन बढी लघुकथाहरूको सम्पादन गर्नुपर्ने, ती लघुकथाहरूलाई नयाँ शिल्प र शैलीमा ढालेर तयार पार्नुपर्ने, भूमिका लेख्नुपर्ने लगायतका चुनौतीहरू थिए । सच्याउन दिइएको पनि नसच्चिएर आउँदा त्रुटि रहन गएको बताउनुभयो ।

कार्यक्रमको पहिलो चरणमा ‘नेपाली नस्ल’ लघुकथासङ्ग्रहको परिचर्चा गर्नुहुँदै वरिष्ठ साहित्यकार एवम् समालोचक डा. शंकरप्रसाद गैरेले ‘सुरुमा लेखकले के शीर्षक राख्नुभएको होला यस्तो ? भन्ने लागेको थियोे । तर पढेपछि थाहा पाएँ कृतिलाई शीर्षकले न्याय गरेको रहेछ’ भन्नुभयो ।

कृतिको समीक्षा गर्दै उहाँले ‘संरचनागत दृष्टिले कुरा गर्नुपर्दा उहाँका प्रायजसो सबै लघुकथा छोटा छन् तर छोटो बनाउनका लागि भने उहाँले कुनै सम्झौता गरेको पाइएन । उहाँका लघुकथामा मानवेत्तर, मानवीय पात्रहरू छन् । मानवेत्तर पात्र त्यसमा पनि मानवीय अङ्ग, भाव जस्ता कुराहरू पात्रका रूपमा आएका छन् जसलाई मानवीय पात्रको रूपमा प्रयोग गर्दै सन्देश प्रवाह गर्नुभएको छ’ भन्नुभयो ।

परिचर्चाकार गैरेले ‘वसन्त अनुभवका लघुकथाहरू सरल, सहज एवम् बोधगम्य छन् । विविध विषयवस्तु समेटेका छन् । सरल, सहज एवम् बोधगम्य छन् । प्रचुर व्यङ्ग्य विधानको प्रयोग गरिएका छन् । यति हुँदाहुँदै पनि केही (एक/दुई वटा) लघुकथा विषयवस्तुको दृष्टिले कमजोर, प्रायः लेखिँदै आएका विषयवस्तुका छन् ।” भन्नुभयो ।

त्यस्तै कार्यक्रमको दोस्रो चरणमा ‘सुन्दरी’ लघुकथाको परिचर्चा गर्दै परिचर्चाकार डा. शंकरप्रसाद गैरेले सुन्दरी शीर्षकले पनि न्याय पाएको उल्लेख गर्नुभयो ।

लघुकथाकार मीठू कुमारी पाठकले विशेषत: अपाङ्गता, शैक्षिक विषयवस्तु लगायत बिग्रिएका केटाकेटीलाई सुधार गर्ने जस्ता कुरा समेट्नुभएको छ । उहाँले मानवीय प्रवृतिको उजागर गर्नुभएको छ । कोरोनाकालका अवस्थाहरू, महिला हिंसा/अधिकार सम्बन्धी प्रस्तुतिले पाठकलाई घोत्लिन पर्ने अवस्था सृजना गर्दछन् । संरचनागत दृष्टिले उहाँका लघुकथाहरू मध्यम खालका छन् ।

सुन्दरीमा भएको सुधार गर्नुपर्ने पक्ष औँल्याउँदै डा.गैरेले केही भाषिक, वर्णविन्यासगत त्रुटिहरू छन् आगामी दिनमा सुधार्नुपर्ने देखिन्छ । केही लघुकथाले के भन्न खोजेको हो त्यो अस्पष्ट छ, त्यसतर्फ पनि लघुकथाकार सजग हुनुपर्ने बताउनुभयो ।

कार्यक्रममा कृतिकारको तर्फबाट धन्यवाद मन्तव्य दिनुहुँदै नेपाली नस्लका सर्जक एवम् लघुकथाकार वसन्त अनुभवले परिचर्चाकार डा. शंकरप्रसाद गैरेले लघुकथासङ्ग्रह पढेर लघुकथाको गहिराईमा गएर, केस्रा केस्रा केलाएर, मिहिन ढङ्गले समीक्षा गरिदिनुभएकोमा खुसी व्यक्त गर्नुभयो । साथै समीक्षकप्रति हार्दिक आभार एवम् धन्यवाद प्रकट गर्नुभयो । साथै समीक्षकले दिनुभएको सुझावलाई अक्षरस: पालना गर्ने प्रतिबद्धता पनि जाहेर गर्नुभयो ।

कृति प्रकाशन गर्न हौसला दिनुहुने मञ्चका संस्थापक अध्यक्ष घनश्याम डल्लाकोटी कृष्णजी शर्मा, सम्पादनको बोझिलो कामको बिंडो थाम्नुहुने प्रा.डा. विदुर चालिसे लगायत सम्बद्ध सबैप्रति धन्यवाद प्रकट गर्नुभयो । त्यस्तै व्यस्तताका बावजुद पनि परिचर्चा कार्यक्रममा आइदिनुहुने प्रमुख अतिथि, विशिष्ट अतिथि, अतिथिहरू सबै सबैप्रति आभार प्रकट गर्नुभयो ।

त्यस्तै धन्यवाद मन्तव्य दिनुहुँदै सुन्दरी कृतिका कृतिकार मीठू कुमारी पाठकले मिहिन ढङ्गले लघुकथाको समीक्षा गरिदिनुभएकोमा डा.शंकरप्रसाद गैरेप्रति आभार प्रकट गर्नुभयो । साथै समीक्षकले दिनुभएको सुझावहरूलाई ग्रहण गर्दै अक्षरस: पालना गर्ने कुरा व्यक्त गर्नुभयो ।

उहाँले सुन्दरीभित्र रहेका सम्पूर्ण लघुकथाहरू सत्य घटनामा आधारित रहेकोे उल्लेख गर्नुभयो । उहाँले लघुकथा लेखन एवम् कृति प्रकाशनका लागि प्रेरणा दिनुहुने मञ्चका अध्यक्ष कृष्णजी शर्मा, कृति सम्पादन गरिदिनुहुने प्रा.डा. विदुर चालिसे लगायत परिचर्चा कार्यक्रम उपस्थित हुनुहुने प्रमुख अतिथि, विशिष्ट अतिथि लगायत सम्पूर्ण अतिथिहरूमा धन्यवाद प्रकट गर्नुभयो ।

परिचर्चा कार्यक्रममा समापन मन्तव्य दिनुहुँदै कार्यक्रम अध्यक्ष कृष्णजी शर्माले आजको परिचर्चा कार्यक्रमबाट निकै गम्भीर खालका दुई तीनवटा कुरा सिकाइ भएको उल्लेख गर्नुभयो । आजका प्रमुख अतिथि प्रा.डा. कपिल लामिछाने समीक्षक गुरुहरूको पनि गुरु भएको उल्लेख गर्दै उहाँले दिनुभएको सुझावहरूलाई गम्भीर ढङ्गले पालना गरिने बताउनुभयो । साथै उपस्थित सबै अतिथिहरूप्रति धन्यवाद ज्ञापन गर्नुभयो ।

‘लघुकथा वन्दना’ प्रशारणसँगै सुरु भएको कार्यक्रममा प्रा.डा. कपिल लामिछाने, प्रा.डा.विदुर चालिसे, डा. शंकरप्रसाद गैरे, कृष्णजी शर्मा, वसन्त अनुभव, मीठू कुमारी पाठक, यमुना प्रधानाङ्ग मुना, गंगा कर्माचार्य पौडेल, श्रीकृष्ण पौडेल, डा.टीकाराम पोखरेल, सुरेशकुमार पाण्डे, कुमार काफ्ले, राजेन्द्र आचार्य, लोकनाथ पुडासैनी, मुक्ति गौतम, गंगा, मुना थपलिया, सावित्री अधिकारी, ईश्वर लामिछाने, आयुष बडाल लगायत संस्थाका पदाधिकारीहरू, सल्लाहकारहरू, अभिभावकहरू, सञ्चारकर्मीहरू, लघुकथा सर्जक एवम् पाठकहरूको उपस्थिति रहेको थियोे ।

नमस्ते आधुनिक लघुकथा मञ्चका अध्यक्ष घनश्याम डल्लाकोटी ‘कृष्णजी शर्मा’को अध्यक्षतामा सञ्चालित उक्त कार्यक्रमको सहजीकरण कुशल कार्यक्रम सञ्चालक आयुष बडालले गर्नुभएको थियोे ।