झिल्का लेखन अभियानको २९ औँ शृङ्खला (तिज पर्व विषयक) सम्पन्न भएको छ । झिल्का साहित्य समाज नेपालको आयोजनामा उक्त झिल्का लेखन कार्यक्रम सञ्चालन गरिएको थियोे ।

झिल्का कविता लेखनको यस विशेष अभियानमा पनि विगतका शृङ्खलाहरूमाझैँ सर्जकहरूको निकै उत्साहप्रद सहभागीता रहेकोे थियो । जसमा नेपाल, भारत, भुटान लगायत विश्वका विभिन्न देशमा छरिएर रहनुभएका नेपाली भाषा, साहित्यलाई निरन्तर माया गर्नुहुने १ सय १० जना झिल्काकारहरूको सहभागीता रहेकोे थियोे ।

झिल्का कविताको उन्नयन, विकास र प्रवर्द्धन गर्नका लागि समाजले विभिन्न क्रियाकलापहरू सञ्चालन गर्दै आएको छ । त्यसमध्ये झिल्का लेखन अभियान पनि एक भएको र नेपाली समुदायका चाडपर्व, उत्सव लगायत विभिन्न विशेष अवसरहरूमा निरन्तर सञ्चालन गरिने यसका परिकल्पनाकार/प्रवर्तक/प्रशिक्षक वसन्त अनुभवले बताउनुभयो ।

झिल्का कविता, नेपाली माटोमा उम्रिएको एक नवीनतम, लघुतम, प्रयोगवादी काव्य विधा हो । जसमा विम्ब, प्रतीक, अलङ्कारको प्रयोग गर्दै चोटिलो पाराले तीन हरफमा लेख्ने गरिन्छ । जसको पहिलो हरफले विषयवस्तुको उठान, दोस्रो हरफले विषयवस्तुको बिस्तार र तेस्रो अर्थात् अन्तिम हरफले भावलाई उत्कर्षमा पुर्‍याई समापन गर्ने गर्दछ । यसका प्रत्येक हरफमा तीन/तीन शब्दहरू हुने गर्दछन् । जम्माजम्मी नौ वटा शब्दमा एउटा झिल्का कविता पूरा हुने भएकोले यसलाई नौ शब्दको कविता पनि भन्ने गरिन्छ ।

झिल्का कविताका तीन हरफ मध्ये पहिलो र तेस्रो हरफमा अन्त्यानुप्रास हुनुपर्ने विधान छ भने दोस्रो हरफ स्वतन्त्र हुन्छ तर सकभर समध्वनीक नभएमा उत्तम मानिन्छ ।

सहभागी झिल्काकारहरूका उत्कृष्ट झिल्का कविताहरू-

—————<•>—————
जाँडको दर खाएर
नमासौँ है संस्कृति
छाडा गीत गाएर !
✍️
वसन्त अनुभव
घोराही, दाङ
—————<•>—————
महिलाहरूकाे पावन पर्व
हरितालिका तीजमा खुसी
हुन्छन् नेपालीजन सर्व ।
✍️
डिल्लीराज (राजेन्द्र) भुसाल
सन्धिखर्क-२, कुर, अर्घाखाँची ।
—————<•>—————
नारीले संस्कृति मान्छन्
तीजमा दर भनेर
जाँड रक्सी खान्छन् ।
✍️
ललिता गिरी, सिन्धुली
—————<•>—————
रक्सीको बोतल बोकेर
दर खाएर नाच्छन्
रक्सी मात्रै धोकेर ।
✍️
लक्ष्मण देउवा डोटी
—————<•>—————
तीजको रहर आयो
दर खाने दिनमा
घरमा खुसी छायो ।
✍️
सञ्जना शर्मा दाङ लमही
—————<•>—————
लगाएर राताे सारी
रक्सी वियर पिउँदै
मनाउँछन् तीज नारी ।
✍️
राज कुमार राजभण्डारी खाेटाङे
मध्यपुर ठिमी ५ संगमकाेलाेनी राधे राधे भक्तपुर ।
—————<•>—————
नगरौँ धेरै खर्च
सामान्य तिज मनाऔँ
नत्र पछुताउनु पर्छ ।
✍️
सुरेशकुमार पाण्डे
दाङ घोराही १८
—————<•>—————
तिजमा माइत गएर
गरिन्छ खुब रमाइलो
दिदीबहिनी जम्मा भएर ।
✍️
सरिता सेढाई, धादिङ
—————<•>—————
मौलिकता कतै छैन
बोल्दै छाडा भद्दा
लिन्छन आनन्द चैन !
✍️
कमल प्रसाद बगाले रेग्मी
वालिङ्ग बजार स्याङ्जा
—————<•>—————
पुगोस् मनको चाहना
संस्कारी बनौँ सबै
हरितालिका तिजको शुभकामना !
✍️
कार्की डिबी माकुम
—————<•>—————
तीज संस्कार हाम्रो
विकृति नआओस् दरमा
खुसीले रमाएकै राम्रो ।
✍️
ममता पौडेल
बुढीगङ्गा -२ , मोरङ
—————<•>—————
नेपालीको पर्व तिज
विशेष भेट दिदीबहिनीको
जुटाउँछिन् आमाले चिजबिज ।
✍️
चुडामणी देबकोटा
पुरानोनैकाप काठमाण्डौ
—————<•>—————
तिज उल्लासमय बनोस्
नभनुन् छि: छि:
सबले आहा भनोस् !
✍️
हिरामाया श्रेष्ठ
गजुरी १ धादिङ
—————<•>—————
तीजको खुसी नारीमा
रितीरिवाज हो हाम्रो
नाचौँ रातो सारीमा ।
✍️
अन्मोल मुस्कान
तकदाह छाउनी, दार्जिलिङ।
—————<•>—————
नारीको चाडपर्व तिज
आफ्नो संस्कृतिलाई बिर्सिएर
देखाउँदै विकृतिका बीज ।
✍️
शंकर कार्की,मकवानपुर ।
—————<•>—————
महान् चाड तिज
छायो सर्वत्र खुसियाली
रोपौँ संस्कृतिको बीज ।
✍️
अनुग्रह राना मगर ‘पुष्प’
पाँचखपन न. पा. ६ संखुवासभा ।
—————<•>—————
कसले भनाइ टेर्‍यो
पर्वहरू भड्किला बन्दा
संस्कारले रूप फेर्‍यो ।
✍️
घनश्याम पन्त
हरिवन सर्लाही
—————<•>—————
छैन हामीलाई जलन
तीजकाे अघिल्लो दिनमा
खासमा दरको चलन ।
✍️
भवानी पाेखरेल ( बाबू विराज)
बाणगङ्गा १ चार नम्बर, कपिलवस्तु
—————<•>—————
रातो सारी लर्काएर
आउनु बहिनी तीजमा
नाचौँला कम्मर मर्काएर ।
✍️
कला ढकाल, झापा
—————<•>—————
आफ्नै देशमा कमाउने
तिजको अनुपम रहर
नाच्ने हाँस्ने रमाउने !
✍️
आर्त अकुलीन
—————<•>—————
विकृतिको बाटो तोडेर
बर्बाद पार्छ देखासिकीले
संस्कृति जोगाउँ छोडेर ।
✍️
अम्बिका अधिकारी
झापा बिर्तामोड
—————<•>—————
खाएर मदिरा बियर
बिगारे संस्कृति हाम्रो
पश्चिमा चलन लिएर ।
✍️
नागेन्द्रप्रसाद यादव
—————<•>—————
बन्न सकोस् तीज
सबै नेपाली जनमानसमा
असल संस्कृतिको बीज ।
✍️
त्रिलाेचन भण्डारी
मेचीनगर, झापा
—————<•>—————
लगाई रातो चोला
पहिरिएर रातै सारी
पुज्नु मनले भोला !
✍️
तोया नाथ चापागाईं
दमक,झापा
—————<•>—————
रौनकता छायो देशमा
चेलीहरू तीजमा रमाउँदै
रातो हरियो भेषमा ।
✍️
मोती योन्जन सुब्बा, दार्जिलिङ
—————<•>—————
संस्कृति जोगाउँदै मानौँ
हाम्रा विभिन्न पर्व
तीजको महत्व जानौँ ।
✍️
सुस्मिता अधिकारी
काठमाडौँ
—————<•>—————
तिज मनाएर रमाउँला
चेलीलाई ल्याई माइतमा
संस्कार आफ्नो थमाउँला ।
✍️
गुणनिधि घिमिरे, अमेरिका
—————<•>—————
महत्वपूर्ण पर्व आयो
सबै नेपाली चेलीबेटीमा
निकै खुसीयाली छायो ।
✍️
चेतन खनाल (दाह्रीवाला)
बङ्गलाचुली १ दाङ
—————<•>—————
नारीप्रधान चाड तीजमा
जाँदैन मन कसैको
सुलभ अर्गानिक चिजमा ।
✍️
बाबुराम गौतम, गुल्मी
—————<•>—————
घाम लागे घमाइलो
सबैलाई सौहार्द थप्दै
तीज होस् रमाइलो ।
✍️
प्रेम थापा “मन”, बागलुङ
—————<•>—————
तीजमा माइत जाने
आमाले पकाएको आहा
मिठो दर खाने ।
✍️
मन थापा
पोखरा २१ बक्रेक
—————<•>—————
मिठो दर खाएर
जोगाऔँ सभ्यता संस्कृति
सभ्य गीत गाएर ।
✍️
शान्ता पौडेल भट्टराई
टङ्कीसिनवारी , मोरङ
—————<•>—————
तिज खुसीको दिन
व्रत बस्छन् दिदीबहिनी
गाउन नाच्न तल्लीन ।
✍️
पृथक प्रकृति, झापा
—————<•>—————
हाम्रो नेपाल देश
तिजमा विकृति देखेर
साह्रै दुख्यो केश ।
✍️
सानू सपना पौडेल
—————<•>—————
अन्नजल केही नखाई
तिज मनाउँछन् नारीहरूले
पूजा गरी शिवलाई ।
✍️
पुष्पा सुवेदी
नेपालगन्ज,बॅाके।
—————<•>—————
रातो सारी लगाएर
तीज मनाऔँ दिदीबहिनी
मिठो दर खाएर ।
✍️
सविता भट्टराई, जनकपुरधाम
—————<•>—————
छाडा अश्लील नगाऔँ
नाचौँ गाउँघरकै आँगनीमा
पार्टी प्यालेस नधाऔँ !
✍️
देव कृष्ण काफ्ले
पाेखरा१, कास्की
—————<•>—————
भनौँ कहिलेलाई तिज
छैन ठेगान मितिको
गाउँदै खान्छन् चिज ।
✍️
लोक वहादुर छेत्री लामिछाने
मोदी गा पा २ देउपुर पर्वत
—————<•>—————
दर खानू चेली
टन्न मन रमाएर
यो तिजमा हाँसीखेली !
✍️
इन्दिरा देवकोटा
कपिलवस्तु न पा ३
—————<•>—————
तीज साँस्कृतिक चाड
सभ्य तरिकाले मनाऔँ
नगरौँ कसैले खेलबाड ।
✍️
डम्बर थामी ‘अनुपम’
कालिन्चोक गा.पा. -६ , दोलखा ।
—————<•>—————
तीजको मर्म बुझेर
आफ्नो संस्कृति मनाऔँ
विकृति विसङ्गतिसँग जुझेर ।
✍️
विवश पारदर्शी
झापा,
—————<•>—————
बारुले कम्मर भाचौँ
तिज आयो घुमीफिरी
दिदीबहिनी मिलेर नाचौँ ।
✍️
जनक बिसी
दक्षिणभारत कोचिनबाट
—————<•>—————
कस्तो पर्व आयो
तीजको नाउँमा हेर
अनेक विकृति छायो ।
✍️
वेल थोकर तामाङ
मकवानपुर
—————<•>—————
बल्ल जुरेको साइत
यसपालि दर खान
जाने हो माइत ।
✍️
रुना कर्माचार्य दाहाल
चितवन
—————<•>—————
रीत दर खाने
छाडा गीत गाएर
संस्कार कता लाने ?
✍️
अर्जुन प्रसाद चौलागाई
रामेछापः-सुनापति-१
हालः-क्यानडा,क्यालगरी।
—————<•>—————
खुसी भएर रमाऔँ
विकृती विसङ्गति हटाउँदै
सबैले तीज मनाऔँ ।
✍️
अनिता भण्डारी, ताप्लेजुङ
—————<•>—————
हेरेर खानू तीजमा
बाहुनकी छोरी भन्छ्यौ
नडुब्नु सेतो फिँजमा ।
✍️
देवी पन्थी
—————<•>—————
नारीको पर्व तिज
मनाऔँ हामी मिलेर
हाम्रो संस्कृति बिच ।
✍️
धनुष न्यौपाने
—————<•>—————
नारीको पर्व आयो
दरको नाममा रक्सी
समाजमा विकृति छायो ।
✍️
धनमाया चौधरी, कैलाली
—————<•>—————
चेलीले नाचेर मनाए
मिलेर दर खाँदै
खुसीमा सबै रमाए !
✍️
कमल प्रसाद बगाले रेग्मी
वालिङ्ग बजार स्याङ्जा
—————<•>—————
रातो साडी लगाएर
साथीसँग नाच्छौँ गाउँछौँ
मिठो दर खाएर !
✍️
सीमा कार्की समर्पण
मेलचोक पर्सा
—————<•>—————
महिलाको राखौँ मान
संस्कृति बचाउन सकेमा
बढ्नेछ आफ्नै सान ।
✍️
भवानी घिमिरे
सर्लाही ।
—————<•>—————
दारुको खाने दर
कस्तो जमाना आयो
संस्कृति हराउने डर ।
✍️
राज बहादुर बडुवाल
कनकासुन्दरि-५,जुम्ला
—————<•>—————
मनाउँ सभ्य तिज
प्रतिनिधि बनोस् पर्वको
सभ्यताको रोपेर बीज ।
✍️
पुष्पा राई, खाेटाङ
—————<•>—————
तिज संस्कृति हाम्राे
धेरै भड्किलाेपन बढेर
लाग्न थाल्याे नराम्राे ।
✍️
ताराप्रसाद चापागाईँ
धुनिबेसी
—————<•>—————
नारीको तिजको रीत
माइतीमा जाने आस
गाउँछन् मिलेर गीत ।
✍️
बेदु न्यौपाने
—————<•>—————
गएर माइतीघर आमासँग
पकाएको दर खाइन्छ
परम्परागत तिउन तामासँग ।
✍️
सुनगाभा पोखरेल
—————<•>—————
तीजमा सारी लगाऔँ
शाकाहारी भाेजन गरेर
आफ्नाे सभ्यता बचाऔँ ।
✍️
नवराज भट्ट
कञ्चनपुर
—————<•>—————
रूप पार्वतीकाे धरेर
गर्छिन् भक्ति नारीले
नाथकाे ध्यान गरेर !
✍️
टिकाराम जोशी
—————<•>—————
एक महिनाको दर
नखाऔँ कसैले पनि
संस्कृतिमा पराैँ भर ।
✍️
रबि पाैडेल
दक्षिण भारत पाण्डेचरी
—————<•>—————
सकिनँ माइत आउन
दाइको इज्जत जाला
छैन गहना लाउन ।
✍️
सृष्टि एरी
तनहुँ
—————<•>—————
जाओस् तिज तताएर
जोगाउँदै धर्म संस्कृति
सन्देश असल बताएर ।
✍️
होमप्रसाद नेउपाने
धरान,सुनसरी ।
—————<•>—————
तिजलाई भव्य मनाउँ
शुभकामना आदानप्रदान गरौँ
सेतो फिँजमा नरमाउँ ।
✍️
सोमनाथ लुइटेल “रवि पाल्पाली”
—————<•>—————
साह्रै मन रुन्छ
दिदीबहिनी नहुँदा घरमा
तिज खल्लो हुन्छ ।
✍️
अमृत कोइराला
पोखरा
—————<•>—————
यसपालिको रमाइलो तीजमा
जोगाऔँ सबैले संस्कृति
नफसौँ महङ्गो चिजबिजमा ।
✍️
खडक आर सि मिलन
छेडागाड नगरपालिका २ साल्मा जाजरकोट
—————<•>—————
तीजको लर्को छायो
हाम्रा दिदीबहिनी माझमा
उमङ्ग भरेर ल्यायो !
✍️
रिता खराल,रुपन्देही
—————<•>—————
आयो विदेशी घेरेर
संस्कृति सबै गुुमिसक्यो
बस्छन् सबै हेरेर ।
✍️
दीप गोले तामाङ, रौतहट
—————<•>—————
तन्कियो अचेल तिज
खोयाबिर्के सितन नानाथरी
खान्छन् अनेक चिज ।
✍️
कृष्णकुमार वैद्य
बनेपा ९, काभ्रे
—————<•>—————
बसौँ सम्मान पाएर
आफ्नो इज्जत नफालौँ
भट्टीमा रक्सी खाएर ।
✍️
दुर्गा आचार्य
मोरङ
—————<•>—————
चाडपर्वको नाउँमा विकृति
भित्रिदैछ अचेल हेर
जोगाउन चलाऔँ जागृति ।
✍️
विष्णु पंगेनी(पाण्डे )
वालिङ -स्याङ्जा
—————<•>—————
भन्छन् तिज आयो
वर्ष दिनको चाड
दर जाँड खायो ।
✍️
राजेशराज गड्तौला
कॅाडाघारी, काठमाण्डौ
—————<•>—————
तिज भड्किलो भयो
खल्बलिदैँ पारिवारिक सद्भाव
मौलिकता हराउँदै गयो ।
✍️
मनोहरी पौडेल
गैडाकोट ,१
—————<•>—————
नारीको तिज महान्
सफल पारौँ मिली
खुसी हुन्छन् भगवान् !
✍️
गंगाराम यादव
औरावनी २ सुनसरी
—————<•>—————
संस्कारले नपरोस् रुन
तिज मौलिक पर्व
विकृतिलाई हुँदैन छुन ।
✍️
ऋजु दिल्पाली (राजेन्द्र घिमिरे)
ईटहरी १ सुनसरी ।
—————<•>—————
खर्चिलो तिज मनाएर
सम्पत्ति उडाउनु हुन्न
घर कङ्गाल बनाएर ।
✍️
कृष्ण बजगाई, भक्तपुर
—————<•>—————
रमाइलोसँग तीजमा नाचौँ
मौलिकतालाई नभुली कत्ति
आफ्नो संस्कृतिलाई बचाऔँ ।
✍️
सतीश पण्डित
भानु६ चुँदी तनहूँ
हाल चनपा ६ मातातीर्थ
—————<•>—————
पकाऊ आमा दर
मान्यजनसँग विदा लिई
आउँछु म माइतीघर !
✍️
मन्दिरा सेढाई
मलेखु,धादिङ
—————<•>—————
सुखदु:ख मिसाई गीतमा
कला संस्कृति जोगाउँदै
नाचौँला सँगसँगै तीजमा ।
✍️
पूर्णबहादुर श्रेष्ठ हृदयङ्कृत”
पनौती न.पा-३,काभ्रे
—————<•>—————
पूजा आराधना नाचगान
रमाउँदै तिजकाे अन्त्य
घरकाे बढ्छ सान ।
✍️
हिरालाल न्याैपाने
बानपा ८ काेटमाैला,सल्यान।
—————<•>—————
तीजको लहर आयो
गाउँ सहर जताततै
हर्ष उल्लास छायो ।
✍️
शशीश्री आचार्य
बौद्ध कुमारीगाल काठमाडौं
—————<•>—————
माैलिक संस्कृतिमा रमाउँ
सुनमा सुगन्ध घाेली
तिजमा मन बहलाउँ ।
✍️
हरिगाेपाल न्हुच्छेँ प्रधान
काभ्रे, बनेपा १४ साँगा बजार ।
—————<•>—————
माइतीघर गएर अब
मिलेर चेली माइती
रमाउँदै नाचौँला सब ।
✍️
दुर्गा भट्टराई
मोरङ
—————<•>—————
तीजको गित गाउने
माइतीघर गएपछि त
कति धेरै रमाउने ।
✍️
अनिता कार्की
पाँचथर
—————<•>—————
नारी चाड तिज
व्रत किन बस्ने
खाएर मिठाे चिज ?
✍️
मनुहाङ किराँती साेलु
—————<•>—————
पर्वलाई धुमधामले मान्ने
तीजसँग पिरती लगाउँदै
सनातनी धर्म ठान्ने ।
✍️
लक्ष्मी रिजाल
रूपनगर, सप्तरी
—————<•>—————
स्वतन्त्रताकाे नामा वितण्डता
संस्कारमा भित्र्याउने विकृति
समाजमा छायाे उद्दण्डता ।
✍️
प्रद्युम्न चालिसे
भक्तपुर कटुञ्जे
—————<•>—————
लिन आउथे साइतमा
उहिले हाम्रो तीजमा
मीठो मसिनो माइतमा ।
✍️
समुन्द्रा शर्मा
सुनसरी
—————<•>—————
हर्षले तिज मनाऔँ
दिदिबहिनी भेला भई
आफ्नो संस्कार जनाऔँ ।
✍️
बुद्धिमान दनुवार ( सुरुङ्गेली कान्छो )
कनकाई ४ झापा
—————<•>—————
आनन्द लिँदै तिजको
चट्ट बनाई खाऔँ
दर मौलिक चिजको !
✍️
सन्तु खत्री
—————<•>—————
रमाइलो तिजकाे पर्व
खुसीले मनाउन पाउँदा
चेलीबेटीलाई लाग्छ गर्व ।
✍️
नाम केसर बाेहरा ( सङ्घर्ष )
सुदूरपश्चिम अछाम ।
हाल भारतबाट ।
—————<•>—————
विशुद्ध राख्नुपर्छ भावना
आशिर्वाद दिनुहुन्छ शिवले
पूरा हुनेछन् चाहना !
✍️
नन्दा धामी
नौगाड दार्चुला
—————<•>—————
मौलिकता अङ्गालेर रमाऔँ
परम्परागत तरिकाले मिलेर
एकैपटक दर खाऔँ ।
✍️
सङ्गीता खरेल
काठमाडौँ
—————<•>—————
घरमा चेली नहुँदा
खल्लो हुन्छ तीज
दाजुभाइ सँगै रुँदा !
✍️
मोहन आचार्य
हिलिहाङ ४ सिबुवा पाँचथर
—————<•>—————
कलुषित नराख बीजमा
आफन्तमा सम्बन्ध बढाेस्
सद्भावलाई बढाओैँ तिजमा ।
✍️
रामप्रसाद पुरी
बादेल, खाेटाङ
—————<•>—————
रमाइलो बाड्दै आयो
साराको मन जित्दा
विकृति मुट्ठीभरि पायो ।
✍️
नन्दलाल आचार्य अक्षान्त
सिद्धार्थटोल, उदयपुर
—————<•>—————
आओ दिदीबहिनी यतातिर
तीजमा नाचौँ, गाऔँ
भुलेर सारा दु:खपिर ।
✍️
रचना शर्मा प्रतीक्षा, ललितपुर
—————<•>—————
तीजमा कम्मर भाँच्नुपर्छ
रमाइलो गर्दै दिदीबहिनी
एकसाथ रमाएर नाच्नुपर्छ ।
✍️
काजल न्यौपाने
भोजपुर, बोखिम
—————<•>—————
रमझम तिज छायो
दिदीबहिनी रमाइलो गर्ने
मौका लिएर आयो ।
✍️
शोभा आचार्य गौतम
काठमाडौँ
—————<•>—————
तीजको रहर लाग्यो
दीदीबहिनी लिन जाने
रहर भित्रैबाट जाग्यो ।
✍️
साहित्य प्रेमी
—————<•>————
खानुपर्छ सात्विक दर
जोगाऔँ मौलिक संस्कृति
नपरौँ विदेशीको भर !
✍️
दीपा समभाव
दुबेकोल खोटाङ्ग
—————<•>—————
संस्कृतिको सुन्दर बीज
हिन्दु समुदाय चारैतिर
फैलियो बनेर तिज ।
✍️
म्यामराज राई, भोजपुर
—————<•>—————
तिज नारीको पर्व
मनाऔँ सबै मिलेर
मौलिकतामा गरेर गर्व ।
✍️
तेजप्रसाद खनाल
लमही दाङ
—————<•>—————
तीजको लहर मनमा
दरको मिठासले रङ्गीन
शान्ति छाउने जनमा !
✍️
अच्युत घिमिरे
सर्पाङ, भुटान🇧🇹
—————<•>—————
सबै नाचाैँ चेली
तिजकाे याे बेलामा
साथीसङ्गी मिलेर खेली ।
✍️
सहयात्री शाेभा अर्याल
रुपन्देही
—————<•>—————
दारुको दर खाएर
विकृत बन्दैछ संस्कृति
रत्यौली गीत गाएर ।
✍️
पद्मा काश्यप पाण्डे, मोरङ
—————<•>—————
तीज पर्व नारीको
नाच्ने गाउने रमाउने
चर्चा रातो सारीको !
✍️
भगवती दवाडी ,झापा
—————<•>—————

साप्ताहिक झिल्का लेखन अभ्यासको ३३ औँ शृङ्खला आइतवार अपरान्ह सम्पन्न भएको छ । झिल्का साहित्य समाज नेपालको आयोजनामा यो अभ्यास शृङ्खला निरन्तर हरेक हप्ता सञ्चालन हुँदै आएको छ ।
साप्ताहिक झिल्का कविता लेखन अभ्यासका विगतका शृङ्खलामाझैँ यसपटक पनि सहभागीहरूको निकै उत्साहप्रद सहभागीता रहेकोे थियो । जसमा नेपाल, भारत, भुटान लगायत विश्वका विभिन्न देशमा रहेर नेपाली भाषा, साहित्यलाई निरन्तर माया गर्नुहुने ६८ जना झिल्काकारहरूको सहभागीता रहेकोे थियोे ।

झिल्का कविताको उन्नयन, विकास र प्रवर्द्धन गर्नका लागि समाजले विभिन्न क्रियाकलापहरू सञ्चालन गर्दै आएको छ । त्यसमध्ये साप्ताहिक झिल्का लेखन अभ्यास शृङ्खला पनि एक भएको र साप्ताहिक रूपमा निरन्तर सञ्चालन गरिने यसका परिकल्पनाकार एवम् झिल्का कविताका प्रवर्तक वसन्त अनुभवले बताउनुभयो ।

शृङ्खलाबारे प्रष्ट पार्दै शृङ्खला संयोजक/प्रशिक्षक म्यामराज राईले हरेक हप्ताको शुक्रवार राति १२ बजे अभ्यासको सूचना झिल्का कविता फेसबुक समूहमा राखिने र उक्त सूचनाको कमेन्टमा इच्छुक झिल्काकारज्यूहरूले स्वत:स्फूर्त आफ्ना उत्कृष्ट झिल्काहरू राखेर सहभागीता जनाउन सकिने बताउनुभयो ।

झिल्का कविता, नेपाली माटोमा उम्रिएको एक नवीनतम एवम् लघुतम प्रयोगवादी काव्य विधा हो । जसमा विम्ब, प्रतीक र अलङ्कारको प्रयोग गर्दै चोटिलो पाराले तीन हरफमा लेख्ने गरिन्छ । जसको पहिलो हरफले विषयवस्तुको उठान, दोस्रो हरफले विषयवस्तुको बिस्तार र तेस्रो अर्थात् अन्तिम हरफले भावलाई उत्कर्षमा पुर्‍याई समापन गर्ने गर्दछ । यसका प्रत्येक हरफमा तीन/तीन शब्दहरू हुने गर्दछन् । जम्माजम्मी नौ वटा शब्दमा एउटा झिल्का कविता पूरा हुने भएकोले यसलाई नौ शब्दको कविता पनि भन्ने गरिन्छ ।

झिल्का कविताका तीन हरफ मध्ये पहिलो र तेस्रो हरफमा अन्त्यानुप्रास हुनुपर्ने विधान छ भने दोस्रो हरफ स्वतन्त्र हुने गर्दछ । अर्थात् दोस्रो हरफको अन्त्यमा पहिलो र तेस्रो हरफको अन्त्यानुप्राससॅंग मिल्ने समध्वनिक अक्षर नभएमा उत्तम मानिन्छ ।

साप्ताहिक झिल्का लेखन अभ्यास शृङ्खला- ३३ मा सहभागी झिल्काकारहरूका सुन्दर झिल्काहरू-

…
१,
प्रकोपले नागरिक बेपत्ता
कयौँ छन् घरबारविहीन
ठालुले ढुक्दैछ सत्ता ।
२,
रुखो बोल्नेको योगदानमा
मुसुक्क मुस्काउनेको मुस्कानभन्दा
शिर निहुराउॅंछु सम्मानमा ।
३,
बैँसालु भल बगिजाओस्
बगाउॅंदैन जोगिएर बसे
डराएर भाग्यो, नठानोस् ।

• म्यामराज राई
  …
  १,
  रहेन कसैको भर
  छन् केवल स्वार्थीहरू
  स्वाभिमान मिट्ने डर ।
  २,
  मुलुक सतीको सरापमा
  भलो हुँदैन गर्नेको
  जिन्दगी पर्छ धरापमा ।
• वसन्त अनुभव, घोराही, दाङ
  …
  १,
  डराएर घरमा बसेका
  मौकामा चौका हान्नलाई
  भाग्य आफैँ कसेका ।
  २,
  बुझ्ने गर कुरा
  नबुझी हुन्न काम
  नचलाउने मुखका छुरा ।
  ३,
  बयोवृद्ध घुम्छन् सत्तामा
  मौका हेरेर बसेका
  ध्यान गएको भत्तामा ।
• बेदु न्यौपाने
  …
  १,
  कसैको हुन्न भर
  स्वार्थी दुनियाँ चिन्दाचिन्दै
  किन मान्ने डर?
  २,
  जोगाऔँ आफ्नो मुलुक
  चारैतिर छन् वैरी
  आँखा लगाउँछन् पल्याकपुलुक।
  ३,
  देश भएमा स्वाभिमान
  सबैतिर फिॅंजिन्छ आफ्नो
  बेग्लै खाले सान।
• अर्जुन प्रसाद चौलागाई, रामेछापः-सुनापति-१
  हालः-क्यानडा,क्यालगरी।
  …
  १,
  समाधिस्थ ध्यान धारणा
  चित्तका वृत्तिहरूमा निरोध
  गरौँ प्राणायाम साधना ।
  २,
  मन वचन कर्म
  तन स्वस्थ रहेमा
  गर्नसकिन्छ हामीले धर्म ।
  ३,
  नगरौँ कसैको अपमान
  बालबृद्ध नारी असहायको
  सम्मान गर्नुपर्छ समान ।
• गुणनिधि घिमिरे, अमेरिका
  …
  १,
  महत्त्व कस्तो बनाए
  विकृति विसङ्गति बढ्यो
  चाडपर्व मँहगो गराए ।
  २,
  कति दिन खाने
  समय दरले बर्बाद
  कता कता जाने ?
  ३,
  मन राख्नै पर्ने
  गर्मीले खाना माग्दैन
  शरीरमा असर गर्ने ।
• भगवती दवाडी, झापा
  …
  १,
  नहिडौँ प्रतिशोध पालेर
  जीवित राखौँ अभिलाषा
  इमानदारीको पोको सम्हालेर ।
  २,
  भरोसा गर्नै चर्को
  बुझ्न सकिँदैन कहिले
  मनको कालो धर्को।
  ३,
  इच्छाहरू पर सारेर
  नबसौँ रुँदै सधैँ
  निधार गाँठो पारेर।
• अन्मोल मुस्कान, तकदाह छाउनी, दार्जिलिङ
  …
  १,
  कहिले बाढी पहिरो
  कहिले कोभिड, डेङ्गु
  चोट लाग्यो गहिरो।
  २,
  नजिकिन थाले चाडपर्व
  चोट पर्यो नबिर्सिने
  छैन मनमा गर्व।
  ३,
  मनमा छैन हर्ष
  थिलथिलो पार्यो प्रकोपले
  रहेछ दशाको वर्ष।
• सतीश पण्डित, भानु -६, चुँदी तनहूँ
  हाल चनपा ६ मातातीर्थ
  …
  १,
  दिनभरि काम गर्नुपर्छ
  नित्य कर्म मेरो
  सबेरै खेतमा झर्नुपर्छ।
  २,
  बालीमा बाँदरले दिक्क
  केही कसैको राखेन
  खेतीपाती चौपायालाई ठिक्क।
  ३,
  आरक्षणको प्राय वरिपरि
  जनावर दिनभरि लखेट्यो
  आउॅंछन् घरी घरी ।
• चुडामणी देबकोटा, पुरानो नैकाप, काठमाडौँ
  …
  १,
  देशमा मलिलो माटो
  पसिनाले सिचौँ हामी
  विदेश जानु साटो।
  २,
  हिमाल पहाड तराई
  बलियो हुन्छ देश
  एक ढिक्का गराई।
  ३,
  सबैले मिठो बोलौँ
  शान्ति स्थापना हुन्छ
  आफ्नो प्रतिभा खोलौँ।
• सुरेशकुमार पाण्डे, घोराही – १८, दाङ
  …
  १,
  छैन स्वार्थीको भर
  पार्छन् तिनले अफ्ट्यारो
  सधैँ बस्नु पर।
  २,
  तिम्रो बोली मधुरो
  भन्नप पनि कसरी
  सम्बन्ध रह्यो अधुरो ।
  ३,
  गर्न सिकौँ समान
  उपल्लो जाति भन्दै
  कति गर्छौ अपमान ?
• राज कुमार राजभण्डारी खोटाङे, मध्यपुर ठिमी ५ संगम कोलोनी राधे राधे भक्तपुर ।
  …
  १,
  सुरक्षित महसुस हुन्न
  मिठा भाषनले अब
  जनताको मन छुन्न ।
  २,
  मनपरी बढ्यो महङ्गी
  चासो छैन कसैलाई
  गर्छन् कुरा सप्तरङ्गी ।
• पुष्पा राई, खोटाङ
  …
  १,
  छरौँ चारैतिर उमङ्ग,
  मोतिराम भट्ट जन्मजयन्तीमा,
  साहित्यको विभिन्न रङ्ग ।
  २,
  चिन्नु पर्छ चिज,
  संस्कृतिको गरौँ जगेर्ना ,
  नबनाऔॅं भड्किलो तिज,
  ३,
  हुँदैछ खोला धमिलो,
  कता पहिरो गयो ,
  मन भयो अमिलो ।
• भुपेन्द्र राना मगर, धादिङ
  …
  १,
  मन हुन्छ उदास
  उच्च विचार नपाए
  दिव्यात्मामा प्रभुको बास ।
  २,
  आध्यात्मिकको जीवन खास
  चिन्तनमा मात्र रहँदा
  प्रभुले सुनिदिने आस ।
  ३,
  दुःखमा सुखको आभास
  भर छैन जीवनको
  कहिले रोकिन्छ श्वास ।
• कार्की डिबी माकुम, सुनवल-४, नवलपरासी
  …
  १,
  सबैतिर खुसी छायो
  मुस्कान ल्याउॅंदै ओठमा
  फेरि तिज आयो ।
  २,
  खुसी हुँदै रमाउँदै
  सभ्य भएर मनाउनुपर्छ
  आफ्नो संस्कार समाउँदै ।
  ३,
  पुगोस् मनका भावना
  सम्पुर्णमा हरितालिका तीजको
  हार्दिक मङ्गलमय शुभकामना ।
• अनिता भण्डारी, ताप्लेजुङ
  …
  १,
  मान्छेले खोज्छ मान
  स्वार्थ देखियो मनमा
  चाहन्छ ऊ गुणगान।
  २,
  मायामा ठुलो घात
  जीवन बेहाल हुने
  नसुतेर जान्छ रात।
• नवराज भट्ट, कञ्चनपुर
  …
  १,
  फुलाऊ फूल माटोमा
  स्वार्थी यी नेताहरू
  हिॅंड्दैछ गलत बाटोमा ।
  २,
  साम्राज्यवाद हैकम ढल्दैछ
  होसियार संसारभरिका मानव
  तेस्रो विश्वयुद्ध चल्दैछ ।
  ३,
  पाइॅंदैन असत्य ढाक्नलाई
  खोजिरहेछ वास्तविक नायक
  अब देश हाँक्नलाई ।
• दीप गोले तामाङ, रौतहट
  …
  १,
  संस्कृति जोगाउने काम
  संस्कार पहिचान हाम्रो
  सबैले राखौँ नाम !
• आर्त अकुलीन
  …
  १,
  मरेको छैन आशा
  आऔॅं सङ्घर्ष गरौँ
  जानु पर्दैन खासा !
  २,
  नबोकौँ अर्काको भारी
  विवेक स्वाभिमान बेचेर
  बाँझो भए खेतबारी ।
  ३,
  नबसौँ अन्याय खपेर
  बन्दैन मुलुक यसरी
  पुर्खाको नाम जपेर ।
• ऋजु दिल्पाली, इटहरी -१, सुनसरी
  …
  १,
  बाँच्नुहुन्न कहिल्यै डरले
  स्वार्थीको बिचमा पनि
  हुँदैन कसैको भरले ।
  २,
  जुरमुराउॅंछन् यहाँ साँढे
  प्रगतिको बाटो रहेन
  देश जताततै भाँडे ।
  ३,
  उर्लिएको बैँस सम्हाल
  तीजको बेलामा फुरुकफुरुक
  गीत नाच कमाल ।
• अम्बिका अधिकारी, झापा बिर्तामोड
  …
  १,
  तिज आयो देशमा
  शिरफूल लाएर जाउॅंला
  डोरी बाटी केशमा ।
• इन्दिरा देवकोटा
  …
  १,
  चौतारीमा बिसाएर भारी
  थकाइ मारेर हजुर
  पुग्नुपर्ने अब डाँडापारि ।
  २,
  तिजको नाममा विकार
  लाग्दैछ रत्यौली जस्तो
  नबनोस् विकृतिको सिकार ।
  ३,
  दिदीबहिनी साथीको भेला
  नितान्त भड्किलो नाचगान
  तिजलाई बनाएका रेला ।
• पृथक प्रकृति, झापा
  …
  १,
  आयो रमाइलो तिज
  जोगाउ संस्कृति हाम्रो
  नखाऔॅं नखाने चिज।
  २,
  स्वदेशमै फुल्छ फूल
  विदेशीको गोठालो बन्ने
  नगरौँ साथी भुल।
• वि के मुखिया, दार्जिलिङ, भारत
  …
  १,
  नगर कसैमा भर
  जिन्दगी उसै चल्छ
  हुँदैन तिमीलाई डर।
  २,
  गर असल काम
  यो जीवनको यात्रामा
  रहोस् अमर नाम।
  ३,
  कति जान्छ पहिरो ?
  सम्झनाभरि राखेर पनि
  माया भयो गहिरो।
• नीमा छिरिङ भोटिया, जलढका कालेबुङ, भारत
  …
  १,
  खाँदा तिजको दर
  ख्याल गर्नु सबैले
  हुन्छ ग्याष्ट्रिकको डर ।
  २,
  गर्नुहुँदैन फजुल खर्च
  धनजनको हुन्छ क्षति
  हुँदैन शरीरमा वर्च ।
  ३,
  बनाउनुस् राम्रो सोच
  चाडपर्व मनाउदा धेरै
  नहुनुहोस् कोही लोच ।
• डिल्लीराज (राजेन्द्र) भुसाल, सन्धिखर्क-२, कुर, अर्घाखाँची
  …
  १,
  सबैको मनोकामना पुगोस्
  पाटी प्यालेस धाउने
  दिदीबहिनीको मन घुमोस्।
• कला ढकाल, झापा
  …
  १,
  समयले फर्केर पर्खॅंदैन
  चाहेमा जनताबाट सम्भव
  रोकेर छेकेर फर्कॅंदैन।
  २,
  कालसँग कुर्सी जिस्किरहेको
  आउँछ विपत्तिको बबण्डर
  हातहातबाट ज्वाला निस्किरहेको।
  ३,
  क्रान्तिको आकार हुँदैन
  कालसँग कहिल्यै नजिस्किनु
  स्वार्थको सपनीले छुँदैन ।
• घनश्याम पन्त, हरिवन सर्लाही
  …
  १,
  भ्रष्टाचारी डुङ्डुङ्ती गनाए
  देश कङ्गाल पारेर
  आफ्नै महल बनाए ।
• प्रेम थापा “मन”, बागलुङ
  …
  १,
  आकाशको रङ्ग निलो
  मायाको पीडा नभनौँ
  दुखिरहने यो पिलो ।
  २,
  भदौरे झरी परेर
  स्निग्ध देखियो पहाड
  बादल यताउता सरेर ।
  ३,
  चाडपर्वको मौसम आयो
  गरिबलाई पर्छ मर्का
  धनीले तडकभडक देखायो ।
• मोती योन्जन सुब्बा, दार्जिलिङ
  …
  १,
  जननी खस भाषाको
  छरपष्ट छन् सम्पदा
  पलाएन किरण आशाको ।
  २,
  मार्सी फाँट झुलेका
  मनमोहक हाम्रो सिन्जा
  मनुष्य छन् भुलेका ।
• राज बहादुर बडुवाल, कनकासुन्दरि -५,जुम्ला
  …
  १,
  देखेर के गर्नु ?
  पावर उसैको छ
  हावामा उडान भर्नु !
  २,
  संस्कृतिमा विकृति आयो
  छाडा तिज गीत
  पुरानोले दु:ख पायो !
  ३,
  लज्जाहीनता समाज पार्दै
  आधा शरीर छोपी
  छाडा संस्कृतिमा सिॅंगार्दै !
• रबि पौडेल, दक्षिण भारत पाण्डेचरी
  …
  १,
  कृषिप्रधान नेपाल विशाल
  प्राकृतिक विपत्तिले गर्दा
  खाँदैछ किसानको कपाल l
  २,
  फलिफाप भएन कृष्टि
  उपेक्षित छन् किसानहरू
  सरकारको पर्दा वक्रदृष्टि l
  ३,
  चहर्‍याइरहेछ किसानको घाउ
  स्थलगत अनुगमन गरी
  शीघ्र मल्हमपट्टी लगाऊ l
• बाबुराम गौतम, गुल्मी
  …
  १,
  प्रकोपले सत्यनाश गर्‍यो
  तीजपर्व आएको बेला
  विरहमा रुन पर्‍यो ।
  २,
  हर्‍यो सुख चैन
  के लाउनु पिरती ?
  मनमा शान्ति छैन।
  ३,
  सारा मन्छे घुमाएर
  पर्‍यो रुन कठैबरी
  आज शक्ति गुमाएर !
• विवश पारदर्शी, झापा
  …
  १,
  गरगहना सारी लाउँछु
  सभ्य संस्कृति झल्काउने
  तीज धुमधामले मनाउँछु।
  २,
  भीडभाड होहल्ला सहरको
  कसले मान्ने सरसल्लाह
  अनुशासन अभाव पालनको ।

३,
महँगी अभावको सामना
देश विकासमा अधोगति
लाचार गरिबको भावना ।

• कृष्ण बजगाई, भक्तपुर
  …
  १,
  आफ्ना आफ्नै रहर
  लक्ष्य शिखर चुम्ने
  सङ्घर्षमय हर प्रहर।
  २,
  दैवको आफ्नै लीला
  प्रकृतिको आफ्नै दुनियाँ
  फुट्दछन् कठोर शिला।
  ३,
  देहको अनेक यात्रा
  अविरल छ पाइला
  देखिन्छन् अनेक जात्रा।
• तोया नाथ चापागाईं, दमक, झापा
  …
  १,
  छातीमा हात राखेर
  उन्नति गरौँ देशमा
  दलाल सबै मासेर!
  २,
  भ्रष्टाचार बढेर गयो
  भ्रष्ट मिलेर यहाँ
  कङ्गाल बनाउने भयो!
  ३,
  जुटेर अब देशभरि
  प्रगति गरौँ यहाँ
  सधैँ अगाडि सरी ।
• कमल प्रसाद बगाले रेग्मी, वालिङ्ग बजार, स्याङ्जा
  …
  १,
  नउडाउ आकाशमा मन
  सम्हाल कठोर दुखलाई
  साध्य नसम्झ धन ।
  २,
  दुखाउछ कस‌ैले मन
  अर्कोलाई त्यस्तै हुने
  बिज्ने काँडा नबन ।
  ३,
  खुराक सम्झ आलोचना
  आफ्नैले भन्छ सच्याउन
  गल्तीको गर समालोचना ।
• हिरालाल न्यौपाने, बानपा ८, काेटमाैला, सल्यान
  …
  १,
  सत्ताको आशले झुटो,
  चिनेर बोल्यो प्रजातन्त्रले,
  चुनाव चिन्हको बुटो।
• लोकबहादुर क्षेत्री लामिछाने
  …
  १,
  चेलीबेटी भेटघाट घरको
  गरेर महिनौ अगाडिदेखि
  नदिनु नाम दरको!
  २,
  पीडामा छ माइतीघर
  आफै पकाउँछौँ यसपालि
  रातीमा खाने दर!
• मन्दिरा सेढाई, मलेखु, धादिङ
  …
  १,
  ठेलमठेल गरी नाच्ने
  लाजको भकारो देखाइ
  तीजको मियो भाँच्ने ।
  २,
  दरमा रक्सी लिएर
  नाच्छन् अचेलका चेली
  खोया बोतल पिएर ।
• कृष्णकुमार वैद्य, बनेपा ९, काभ्रे
  …
  १,
  भिटामिन ज्यादा पाइने
  बनाउन तरकारी मिठो ,
  हरपल गोलभेडा चाहिने ।
  २,
  लोचनको रोग भगाऔॅं
  गोलभेडाको बनाएर जुस,
  बिरामीलाई जहिल्यै खुवाऔॅं ।
  ३,
  रोग हुँदैन साझा
  अल्सरलाई राम्रो हुन्छ ,
  खाएमा गोलभेडा ताजा।
• सीमा कार्की समर्पण, मेलचोक पर्सा
  …
  १,
  कर्मशील हात जोडेर
  बाँच्न सिकौँ धर्तीमा
  विकृति सबै तोडेर ।
  २,
  नसोध हाल मलाई
  बुझ्नै नसकी चरित्र
  गइन् मन जलाई ।
  ३,
  बुझेर तिजको मर्म
  मनाऔॅं पर्व गर्वले
  नछोडौँ कसैले धर्म ।
• त्रिलोचन भण्डारी, मेचीनगर, झापा
  …
  १,
  चरीको पालो आयो
  वेदना पोख्ने समय
  तीजले लहर ल्यायो ।
  २,
  हिन्दु नारीको चाड
  मनाऔॅं सबै उमङ्गले
  मुखमा पुगोस् माड।
  ३,
  संस्कृति जोगाउन मनाऔॅं
  नभित्र्याऔॅं विकृति विसङ्गति,
  गरिबको दुरी घटाऔॅं ।
• धनमाया चौधरी, कैलाली
  …
  १,
  यति कुरा जान्नुपर्छ
  जगत् चित्तको रूप
  स्वप्नतुल्य भनी मान्नुपर्छ !!
• सुरेश कार्की
  …
  १,
  छ गर्मी बढेको
  पसिनाले भिजेको शरीर
  छ पुरै डढेको ।
  २,
  माहोल बनाएर हेर
  पुछुताउनु पर्ला पछि
  टुट्न लाग्दैन बेर।
  ३,
  जीवन सङ्घर्ष रहेछ,
  बुझ्दै बिते दिनहरू
  अब ढिलो भएछ।
• दुर्गा आचार्य, मोरङ
  …
  १,
  समयको साक्षी हुँदैन
  टारेर केही नटरेपछि
  एकान्तमा किन रुदैँन !
  २,
  टिप्स दिँदै सान
  उचालेर टुप्पामा पुर्‍याई
  तिजलाई बढायो सम्मान !
  ३,
  जिउँदो लास जिउनेहरू
  पैतालामा घाम नलाग्ला
  निसासिन रक्सी पिउनेहरू !
• अच्युत घिमिरे, सर्पाङ, भुटान
  …
  १,
  आमाको हातले पाकेको
  दर खान आऊ
  चेलिबेटी तिम्रैलाई राखेको ।
  २,
  विशेष चलिरहेको पर्व
  नाच्दै रमाउने तिज
  साथीहरू बाँड्ने हर्ष ।
  ३,
  सुखको पल त्यहाँ !
  कस्तो रमाइलो थियो
  मिलिजुली खेल्थ्यौँ जहाँ ।
• ईश्वर साउद(भिक्षु), रामारोशन – ६, सदुरपश्चिम, अछाम
  …
  १,
  दर खाने दिन
  अब नजिक आयो
  भाइ आउँछ लिन |
  २,
  तीजका गीत गाएर
  गरिन्छ है रमाईलो
  ताली मादल बजाएर |
  ३,
  अचेल एक महिनादेखि
  दर खाँदै हिॅंड्नेको
  झार्नुपर्छ लौ ! सेखी ।
• सरिता सेढाई, धादिङ
  …
  १,
  बनियो भने लेखक
  एकदिन पक्कै मैले ,
  निकाल्ने छु पुस्तक ।
  २,
  घामले के गर्‍यो ?
  शितल छैन आज
  ज्यानबाट पसिना झर्‍यो ।
  ३,
  पानी पर्ने भयो
  भन्दाभन्दै मैले यहाँ
  बत्ती पनि गयो ।
• अमृत कोइराला, पोखरा -१८, चंखपुर
  …
  १,
  तिजको बहार आयो
  भड्किलो नहुनु कोही
  चेलीको लहड पलायो ।
  २,
  मिलेर आगनमा दामी
  नाच्नु गाउनु खुलेर
  माइतीको नाक थामी ।
• हरिगोपाल न्हुच्छेँप्रधान, काभ्रे, बनेपा १४ साँगा बजार
  …
  १,
  आँखा भएका अन्धा
  स्वार्थमा गर्ने लुटपुट
  फैलिएको लुटको धन्दा ।
  २,
  कालीगण्डकी त्रिशूली दायाँबायाँ
  बिचमा मेरो बास
  ठुल्ठुलो रूखको छाया ।
  ३,
  सम्पूर्णमा शुभ गोधूलि
  आआफ्ना भावको झिल्का
  लेखौँ सबैले मिलिजुली ।
• प्रद्युम्न चालिसे, भक्तपुर कठुञ्जे
  …
  १,
  नपर्नु कसैको भर
  विश्वास गर्दै पाखुरीको
  कर्म गर्न सर।
  २,
  बचाई राख धन
  भविष्यमा काम लाग्छ
  सहयोगी हुँदैन जन।
  ३,
  हेर्दा मात्रै राम्रो
  कलियुगमा मान्छेको मन
  डुङ्गाझैँ हुन्छ चाम्रो।
• अरुण कुमार भुजेल, गोरूबथान, कालेबुङ,भारत
  …
  १,
  आफ्नैको छैन विश्वास
  स्वार्थमा अडेको दुनिया
  दिलाउॅंछन् नमिठो आभास ।
  २,
  मनमा खुसी छायो
  भेटघाट हुने माध्यम
  तीज पर्व आयो ।
  -कोपिला अधिकारी, गोरखा
  …
  १,
  बाटोमा पैरो गइदियो
  जनताको सेवा नगर्नेलाई
  प्रकृति बहाना भइदियो।
  २,
  असत्यले जितेको देख्दा
  रिस उठ्छ इमानीलाई ,
  अपराधीले उपदेश लेख्दा।
  ३,
  गाउॅंले सम्झना मनभरिको
  दुःखमा सहयोग गर्ने ,
  याद आयो दौँतरीको।
• सुस्मिता अधिकारी ,काठमाडौँ
  …
  १,
  तिजको दिन्छु शुभकामना
  दिदीबहिनी मिलेर मनाऔॅं
  साटौँ सुखद भावना।
• शोभा आचार्य गौतम, काठमाडौँ
  …
  १,
  निराशामा डुब्यो मन
  सकिएन गर्न केही
  व्यर्थै बित्यो जीवन।
  २,
  सुन्दैनन् उपदेश गाली
  बहिरा नेताहरूको छ
  देशको ढुकुटीमा हालिमुहाली ।
• पुष्पा सुवेदी, नेपालगन्ज, बॅाके
  …
  १,
  मायालुको बोली रसिलो
  सबैलाई मख्ख बनाउने
  जिउ छ कसिलो ।
  २,
  नेता भए शाकाहारी
  देश रित्तो बनाए
  बन्छन् अनि ब्रह्मचारी ।
• बुद्धिमान दनुवार (सुरुङ्गेली कान्छो ), कनकाई – ४, झापा
  …
  १,
  म खाँदिनॅं दर,
  दर खाने दिन,
  खाउला माइती घर!
  २,
  भड्किलो भयो रहर,
  मौलिकता बेचेर व्यापक,
  बिग्रिए सबका नजर।
  ३,
  केवल खान लाउन,
  बङ्ग्याई आज रीतिरिवाज ,
  सकिन्न सुख पाउन ।
• मनोहरी पौडेल, गैडाकोट १
  …
  १,
  आयो तिज पर्व
  माइती चेलीको मिलन
  हो हाम्रो गर्व ।
  २,
  पिताले गरेका योगदान
  कुसे औॅंसीमा जस्तै
  गर्नुपर्छ सधैँ सम्मान ।
  ३,
  आयो हरितालिका तिज
  श्रीमान् श्रीमती सम्बन्धमा
  राखोस् समानताको बीज ।
• जयनारायण नेपाल, इलाम ,हाल सूर्य विनायक २, बालकोट भक्तपुर
  …
  १,
  हाँसो खुसीको कथा
  यहाँ रचना गर्नुपर्छ
  छोपेर पिर व्यथा ।
  २,
  गर्छन् मान्छे अभिमान
  दुई दिने जीवनको
  केही छैन ठेगान ।
  ३,
  दुःख मनभित्र लुकेको
  चाहना सबको खुसी
  कहाँ हुन्छ पुगेको ?
• रुना कर्माचार्य दाहाल, चितवन
  …
  १,
  झुपडीको होला बास
  खुसीले बिताउॅंला जीवन
  खाएर दुई गाँस ।
  २,
  ऐेस, आराम नहोस्
  सानो स्वार्थ छ
  जीवन धान्न पुगोस् ।
• नन्दा धामी, नौगाड दार्चुला
  …
  १,
  आफ्नो संस्कृति अपनाऔॅं
  पर्वको नाममा तडकभडक
  कहिल्यै विकृति नचलाऔॅं ।
• सरस्वती श्रेष्ठ, रुपन्देही बुटवल
  …
  १,
  कसैको भर गर्दिनॅं
  लक्ष्य पूरा नगरी
  सायद म मर्दिनॅं ।
  २,
  पीडाले जेलिएर जिउन
  साह्रै गाह्रो हुन्छ
  टुक्रिएको मुटु सिउन।
  ३,
  बोझ घटाएर जान्छु
  म मरेपछि तिमी
  मोटाउँदै जानू, कान्छु।
• ललिता गिरी, सिन्धुली
  …
  १,
  म गर्व गर्छु
  नेपाली हुनुमा यहाँ
  आशाका भाव भर्छु ।
  २,
  अथाह प्रकृतिको धनी
  मेरो देश नेपाल
  माया छ नि ।
  ३,
  मलाई मेरै पारा
  मन पर्छ हजुर
  हामी नेपाली सारा
• शशीश्री आचार्य, बौद्ध कुमारीगाल काठमाडौं
  …
  १,
  सधैँ बाढीको डर
  गरिबको कारणले हो
  बस्न पाइएन घर ।
  २,
  आशाको दियो बालेर
  अझै जिउँदैछु म
  मनमा पिर पालेर ।
  ३,
  यो नदेखिने काल
  भेटे यही धर्तीमा
  मैले बिच्छ्याउॅंथेँ जाल।
• लक्ष्मण देउवा डोटी
  …
  १,
  छैन कसैको भर
  आफ्नै मान्छे हत्यारा
  मनमा सधैँ डर ।
  २,
  हाम्रो सुन्दर संस्कृतिलाई
  छाडा गीत गाउनेले
  विकृत बनाए बाइ !
  ३,
  सकिएन माइत जान
  एकमहिना अघिदेखि ठिक
  होइन दर खान ‌।
• शान्ता पौडेल भट्टराई, टङ्कीसिनवारी, मोरङ
  …
  १,
  इज्जत पाउन साह्रो
  पाए पछि हामीलाई
  जोगाउन कति गाह्रो।
  २,
  बैगुनीलाई गुणले मार्नु
  आफ्नो सिद्धान्तको अघि
  आफू कहिले नहार्नु।
• विनोद खाती, मिरिक
  …
  १,
  शिखा भई जल्यो
  कोऱ्यौ बा भविष्य
  सन्तानका लागि फल्यो ।
  २,
  बा जिउँदा देवता
  ल्याउँछन् खुसी झोलामा
  सन्तान प्रेममा एकता ।
• ममता पौडेल, बुढीगङ्गा -२, मोरङ

::::::::जय झिल्का साहित्य ! ::::::::::