भुइँचालो सुरक्षा विशेष झिल्का लेखन शृङ्खला मंगलवार सम्पन्न भएको छ । झिल्का साहित्य समाज नेपालको आयोजनामा आयोजित उक्त कार्यक्रममा नेपाल, भारत, भुटान लगायत विश्वभरका लगभग ४ दर्जन बढी साहित्यप्रेमी झिल्काकारहरूको सहभागीता रहेकोे थियोे ।

पछिल्लो समय लामा लामा विधाले भन्दा छोटा छोटा अर्थात् लघुतम विधाहरूले सर्जक एवम् पाठकहरूको मन जित्ने गरेको देखिन्छ । एकै बसाइँमा लेख्न र पढ्न सकिने भएकोले पनि छोटा विधाहरू सर्जक र पाठकको रोजाइ बन्न पुगेको हो भन्दा अत्युक्ति नहोला ।

ती तमाम लघुतम विधाहरू मध्ये झिल्का कविता पनि एक हो । यो नेपाली माटोमा उम्रिएको मौलिक एवम् नवीनतम प्रयोगवादी कविता हो । यसलाई विम्ब, प्रतीक, अलङ्कारको प्रयोग गरेर चोटिलो पाराले ३ हरफमा लेख्ने गरिन्छ । जसका प्रत्येक हरफमा तीन तीन शब्दहरू रहेका हुन्छन् । एउटा कवितामा जम्माजम्मी ९ शब्दहरू हुनेभएकोले यसलाई नौ शब्दको कविता पनि भन्ने गरिन्छ ।

यसका तीन हरफहरू मध्ये पहिलो र तेस्रो हरफहरूको अन्तमा तुक (अनुप्रास) अनिवार्य गरिएको छ । यसमा शब्दानुप्रास र एकाक्षरी तुकान्त पनि स्वीकार गर्ने गरिन्छ । तर अतुकान्त हरफहरूलाई यसको दोष मानिएको छ । यसको पहिलो हरफले विषयवस्तुको उठान, दोस्रोले समर्थन गर्दै विस्तार र तेस्रोले भावलाई उत्कर्षमा पुर्‍याउँदै समापन गर्दछ । यी तीनवटै हरफमा परस्पर प्रगाढ सम्बन्ध हुनै पर्ने हुन्छ ।

झिल्का लेखन अभ्यास शृङ्खला- ५ (भुइँचालो सुरक्षा विशेष)

सङ्कलन/सम्पादन/संयोजन- वसन्त अनुभव

~~~~~~
[१]
१)
हल्लाउँदै  धर्तीको  टालो
कहाँबाट आउँछ जान्छ
विनाशकारी यो भुइँचालो ।
२)
सानोठुलो  भन्दिन हेर
हाँस्दछ अट्टहास गर्दै 
धनजनको गराउँदै खेर ।
३)
भूकम्प मिल्दैन रोक्न 
न सकिन्छ तालिकामा
यसको समय तोक्न ।
४)
सहर अनि गाउँ
जहाँतहीँ विध्वंस ल्याउँछ
हुन्न तोकिएको ठाउँ ।
५)
हरहमेसा सजग बनौँ
भूकम्पबाट जोगिने उपाय
सारा जनलाई भनौँ ।
✍️
वसन्त अनुभव
घोराही उपमहानगरपालिका १४, दाङ
~~~~<•>~~~~
[२]
१)
भुइँचालो आउने सम्भावना 
सबैमा सतर्कताको सन्देश
सुरक्षित रहन शुभकामना ।
✍️
गुणनिधि घिमिरे, अमेरिका
~~~~<•>~~~~
[३]
१)
पीडादायी बिपत्ति रोपेर 
भूकम्प आउँछ अन्जानमै
सबैको मुटु खोपेर !
२) 
च्यात्दै सुरक्षाको जालो 
धर्ती लगलगी कमाउँदै 
कहाँबाट आउँछ भुइँचालो ।
३)
बलियो बनाई घर 
भूकम्पबाट जोगिऔँ भन्दै 
सचेतना दिलाऔँ वरपर ।
✍️
डम्बर थामी 'अनुपम'
कालिन्चोक गा. पा. -६, दोलखा ।
~~~~<•>~~~~
[४]
१)
डगमग धर्तीको जालो 
जहिले, जहाँ पनि 
आउनसक्छ है भुइँचालो‌ ।
२)
हिमाल पहाड तराईं
केही भन्दैन भूकम्प ।
३)
कतिबेला आउने भूकम्प
निद लाग्दैन त्रासले 
मनले गर्दछ जम्प ।
✍️
गोकर्ण दयाल गौरव
मेलौली नगरपालिका ७ बैतडी
~~~~<•>~~~~
[५]
१)
आउॅंदा पिडादायी हुन्छ
भूकम्पले सखाप पार्दा 
सबैको मन रुन्छ ।
२)
आउने सम्भावना बढी
सतकर्ता अपनाऔँ सबैले
हुन्न रुखमा चढी ।
३)
च्याती धरतीको जालो
सबैलाई अत्यास पार्दै
कहाँबाट आउँछ भुइँचालो ?
४)
बनाऔँ प्रतिरोधात्मक घर
जोगिऔँ भूकम्पबाट भन्दै
बसेर नमानी डर ।
✍️
अर्जुन प्रसाद चौलागाई
रामेछापः-सुनापति-१
हालः-अमेरिका,बोस्टन।
~~~~<•>~~~~
[६]
१)
भुइँचालाे तिम्रो नाम
पृथ्वीको गर्भमा बसी
जमिन हल्लाउने काम ।
२)
प्रकृतिको सुन्दर सृष्टि 
बनाइदिन्छ पुरै तहसनहस
भूकम्पकाे पर्दा दृष्टि ।
३)
आउँछ कम्पन गरेर
धर्ती उथलपुथल बनाई
प्राण लिन्छ हरेर ।
४)
भुइँचालाेकाे छैन भर
आउँछ जान्छ कतिबेला
मनमा सधैँभरि डर ।
✍️
राज कुमार राजभण्डारी "खाेटाङ्गे"
मध्यपुर ठिमी ५ संगम काेलाेनी भक्तपुर ।
~~~~<•>~~~~
[७]
१)
भूकम्प हामीलाई चाहिँदैन 
कुनबेला आउँछ हल्लाउँछ
खोज्न हिँड्यो  पाइँदैन ।
२)
ज्वालामुखी भुकम्प चाहिँदैन
अनुसन्धान हुँदैछ विश्वमा
कतै बसेको पाइँदैन ।
३)
 विश्वमा नै हल्लाउँछ
फेल वैज्ञानिक नासा
आलिसान महल सुताउँछ ।
४)
भूकम्पले नभत्कने बनाऔँ
विगत जस्तो छैन
समयमै बुद्धि पुराऔँ ।
✍️
चुडामणी देवकोटा 
चनपा १३ काठमाडौँ
~~~~<•>~~~~
[८]
१)
नेपालमा भूकम्पको धक्का
प्रतिरोधात्मक घर बनाऔँ
ज्यान जोगिन्छ पक्का ।
✍️
मन्दिरा सेढाईं
मलेखु,धादिङ
~~~~<•>~~~~
[९]
१)
जब आउँछ भुइँचालो
मन आत्तिएर हुन्छ
अनुहार निलो कालो ।
२)
यो मनले गुन्छ
विनाशकारी भूकम्पको झड्का
कहिल्यै नआए हुन्छ ।
✍️
प्रेम थापा "मन"बागलुङ
~~~~<•>~~~~
[१०]
१)
आतङ्क मच्चाउँछ मनको
आउँछ अनि हल्लाउँछ
क्षति गर्छ धनजनको ।
 २)
 जस्तो पनि  पाउने 
अचम्मको शक्ति बाबै !
नसोधेरै अपर्झट आउने ।
✍️
उमा दाहाल 
सुन्दरहरैँचा -१० मोरङ
~~~~<•>~~~~
[११]
१)
प्रकृतिको एउटा खेल
समान व्यवहार सबैलाई
गर्दैन यसले जालझेल ।
२)
भुइँचालो त आउँनुपर्छ
हल्लाउनुपर्छ सारा जगत
यी अयसीलाई रुवाउँनुपर्छ ।
३)
करोडपतिलाई पुर्‍याउँछ रोडमा
रोटीको लाइनमा उभ्याउँछ
सबैलाई समान मोडमा ।
✍️
ध्रुव श्रेष्ठ 
हाल काठमाडौँ
~~~~<•>~~~~
[१२]
१)
डर त्रास दिएर 
झुल्कन्छ थाहै नदिई
भुइँचालो विनाश लिएर । 
२)
सकिन्न हामीले फेक्न
उपाय गरौँ पहिल्यै  
निम्तिने विनाश  छेक्न। 
३)
माटो परिक्षण गरौँ 
बसोबास गर्ने स्थलमा 
संरचना सोचेर भरौँ । 
✍️
सुस्मिता अधिकारी, काठमाडौँ
~~~~<•>~~~~
[१३]
१)
भुइँचालो आयो हल्लायो
गरायो जनधनको क्षति
घरबार सबै ढलायो ।
२)
चकमन्न मन डरायो
अदृश्य उल्लेख नसोधी 
फट्केर कता हरायो ।
३)
नबुझी नबोल भनेका
के होला सम्झाएर 
भ्रष्टले पैसा गनेका ।
४)
बनेका छैनन् महल
भूकम्प गएको बेलामा
सुरक्षित रहने पहल ।
✍️
अम्बिका अधिकारी
झापा बिर्तामोड
~~~~<•>~~~~
[१४]
१)
भुइँचालोको मानी डर
भत्किन नदिन संरचना
उपाय बेलैमा गर ।
२)
हाम्रो खुशी हरायो 
भुइँचालो आउँदा हेर
धनजन नष्ट गरायो ।
३)
आउँछ कम्पन छरेर
रोक्न सक्दैनौँ हामी
बस्छौँ आँखा तरेर ।
✍️
सीमा कार्की समर्पण
~~~~<•>~~~~
[१५]
१)
थाहा हुँदैन कसैलाई 
कहिले आउँछ भूकम्प
आउँदैन बाजा बजाई ।
२)
भुइँचालो आउँछ भनी
बलियो संरचना बनाए
प्रतिरोधात्मक हुन्छ पनि ।
३)
बस्ती बसाल्दा सोच्नुपर्छ
गर्न दिनुहुँदैन जथाभावी 
संरचनाले थिचिएर मर्छ ।
 ४)
हल्लियो जमिन थरथर
भूकम्प प्रतिरोधी नहुँदा
छिनमै सखाप गाउँघर ।
✍️ 
कृष्णकुमार वैद्य 
बनेपा ९, काभ्रे
~~~~<•>~~~~
[१६]
१)
आउँछ हल्लाउँछ जान्छ
देखिदैन  कतै  पनि
सबैले भूकम्प मान्छ ।
२)
आयो भने भुइँचालो
आत्तिएर नबस्नु घरमा
भनी मेरै पालो ।
३)
सचेत रहौँ अगाडि
भुल भयो मबाट
भन्न नपरोस् पछाडि ।
✍️
अनुग्रह राना मगर 'पुष्प'
पाँच खपन नपा - ६ संखुवासभा ।
~~~~<•>~~~~
[१७]
१)
ठाउँ सुरक्षित खोज्नू
भूकम्प प्रतिराेधी संरचना
पर्दछ हामीले रोज्नू ।
२)
खाट मुनि बस्नु
चाहिने सामान ठिक्क
भिर्ने झोलामा कस्नु ।
३)
प्रकोप कहाँ टर्दछ ?
प्रभुको एउटा लीला 
जीवन अघि सर्दछ।
✍️ 
कार्की डिबी माकुम
सुनवल-४, नवलपरासी
~~~~<•>~~~~
[१८]
१)
गएको थाहा हुने
पत्तै नहुने आएको
भूकम्पले पार्छ रुने ।
२)
डर त्रास भयो 
भूकम्पले सुन्दर सहर 
नाम निशानै गयो ।
३)
हामीमै कमजोरी रहेछ
हजुर ! प्रकृतिलाई नचिन्दा
लाग्छ यस्तो भएछ ।
✍️
शशी आचार्य 
~~~~<•>~~~~
[१९]
१)
भुइँचालो जब आउँछ
घर हैन साथी
मनमुटु शिर हल्लाउँछ ।
२)
जीवनको भुइँचालो पनि
जमिन हल्लिएपछि सँगै
आउँछ केही नभनी ।
३)
कुन होला संसारमा
कम्पन नभोग्ने प्राणी
अप्ठ्यारोमा अनि मारमा ।
✍️ 
रचना शर्मा प्रतीक्षा
इमाडोल, ललितपुर  ।
~~~~<•>~~~~
[२०]
१)
प्राकृतिक प्रकोप ठुलो
गर्छ विनाश यसले
नठान्नू कसैलाई मुलो ।
२)
कहाँबाट आयो देखिन्न
भत्काएर जान्छ संरचना
छेक्न हुन्थ्यो भेटिन्न ।
३)
सकेसम्म सचेत बनौँ
बचौँ अनि बचाऔँ
विज्ञलाई सिकाउन भनौँ
✍️
दीपा तिम्सना पौडेल
ईलाम
~~~~<•>~~~~
[२१]
१)
कहिले कसको पालो
थाहै नदिएर आउँछ
सङ्कट यो भुइँचालो ।
२)
प्रकृति प्रकोप भुइँचालो
डर अनि त्रास
बनेर आउँछ कालो ।
३) 
समयममा सतर्क बनौँ
कसलाई थाहा भोलि
सतर्कता अपनाउन भनौँ ।
✍️
शरद प्रधानाङ्ग
विराटनगर - ७
~~~~<•>~~~~
[२२]
१)
प्राकृतिक प्रकोप भूकम्प
लोकको एक विनाशकारी
विनायोजना तानिएको पम्प ।
२)
भूकम्प प्रतिरोधी घर
रोकथाम मानवीय क्षति
खेप्न पर्दैन कहर ।
✍️
म्यामराज राई
भोजपुर 
~~~~<•>~~~~
[२३]
१)
आउँछ बेला बेला,
हुन्छ धेरै क्षति 
नगरौँ है खेला ।
२)
भूकम्पले लान्छ ज्यान
बच्ने पो कसरी 
सोचौँ बेलैमा समाधान ।
३)
बस्ती धेरै भयो 
थेग्न गाह्राे जमिनले 
प्रकृति डराई गयो ।
✍️
शोभा आचार्य गौतम 
काठमाडौँ
~~~~<•>~~~~
[२४]
१)
आयो भूकम्प तर्साउँदै
ज्यानको सुरक्षा गर्नुपर्छ
जाला लास बर्साउँदै ।
२)
हरेक वर्ष आइरहन्छ
भूकम्प ज्यान मार्ने
सधैँ धनजन खाइरहन्छ ।
३)
अपनाऔँ सुरक्षाका नीति
ठुला भवन बनाउने
छोडौँ अब रीति ।
✍️
राजेशराज गड्तौला
कॅाडाघारी, काठमाण्डौ
~~~~<•>~~~~
[२५]
१)
पूरै मथिङ्गल हल्लाउँछ 
मन पनि चिसो ,
सम्पूर्ण रूपमा गलाउँछ।
२)
स्तब्ध बनाएर जान्छ
सायद अघोरी होला
सिकार सम्झेर खान्छ ।
३)
ध्वस्त बनाउँछ संसार
भौतिक चिजबिजको क्षति
देश विदेशमा समाचार ।
४)
प्राकृतिक प्रकोपको गति
गरेर छाड्छ विनाश
विभत्स रूप अति ।
५)
कहालीलाग्दो रूप हुन्छ
घर भग्नावेश बनाइदिँदा
पीडित जन रुन्छ ।
६)
हलचल मच्चाएर गयो
रुवायो धेरै जन,
भूकम्प क्रूर भयो ।
७)
केवल विक्षिप्त पार्‍यो
पीडितको पीडित मान्छे
बसाइँ पनि सार्‍यो ।
✍️
पृथक प्रकृति, झापा
~~~~<•>~~~~
[२६]
१)
भुइँचालाे जमिन मुनि
नसाेचे बेलैमा हामीले 
मिट्छ मानिसकाे जुनी ।
२)
बिर्सेर फेरि भुइँचालाे
आयो शत्रु भएर
बोकेर कालको जालो ।
३)
आफैँ हुने सचेत
उपाय खोज बच्ने 
नभई हेर अचेत ।
४)
भुइँचालाे आउनु भवितव्य
सुझाव दियाैँ सबैलाई 
बच्नलाई  बनाैँ  भव्य ।
✍️
रामप्रसाद पुरी
बादेल, खाेटाङ ।
~~~~<•>~~~~
[२७]
१)
हल्लिन्छ तलमाथि दायाँबायाँ 
मुनि  म्याग्मा  तातो
यमराजको कालो छायाँ ।
२)
रोज हुने ठाउँ
पृथ्वीका सकल जन
पार सुरक्षित गाउँ । 
३)
खतरा खर्चालु बस्ती
भूकम्प आई तहसनहस
अकस्मात् उडाउँछ मस्ती ।
४)
सरल सुलभ सामानले,
घर बनाऔँ साथीभाइ
जीवन हलुका कामनाले ।
✍️
मनोहरी पौडेल
गैडाकोट १
२०८०/१०/२
~~~~<•>~~~~
[२८]
१)
बिना भय डर 
गरौँ जीवनयापन आनन्दको 
भूकम्प प्रतिरोधात्मक घर ।
२)
पृथ्वी थर्थर कमाई
दिन्छ भुइँचालोले त्रास 
प्राणीहरूको मन गलाई ।
३)
भुइँचालो गएको आजै 
नब्बेको माघ दुई
जनजनमा छ ताजै ।
✍️
बिके माकजू, भक्तपुर ।
~~~~<•>~~~~
[२९]
१)
हुनपर्छ बेलैमा सचेत
ज्यान लिन्छ भुइँचालोले 
हुँदा यदि अचेत ।
२)
पत्तो हुन्न कहिले 
आउँछ जान्छ भुइँचालो 
ढुकढुक पारी जहिले ।
३)
विनाश गर्छ जनको
झार्छ सेखी यसले 
बुद्धि बल धनको ।
४)
घमण्ड अहङ्कार फाल
भुइँचालोको बेलामा बस्ने
ठुलो घरमा काल ।
५)
बनाउँ सानो घर 
यसरी जिन्दगीलाई सबैले 
दिनुपर्छ है भर ।
६)
चाल चिन्तन चरीत्र 
शुद्ध गर्दै हिँडेमा 
बन्छ प्रकृति पवित्र ।
७)
सोचविचार गरेर कर्ममा 
भर पर्दछ भविष्य 
भाव व्यवहार धर्ममा ।
✍️
दीपा गुरुङ्ग(समभाव)
बुनपा-१२, काठमाडौँ
~~~~<•>~~~~
[३०]
१)
भूकम्प यसको नाम
छैन अन्त्य आदि 
धरा हल्लाउँने काम ।
२)
कालको रूपमा आउँछ
क्षति, दुःख, गरिबी
यमराजको नाम पाउँछ ।
३)
सबै सचेत बन
बलिया घर बनाई
ढुक्क बनाऊ मन ।
✍️
धनुष न्यौपाने
गुठीचौर गाउँपालिका ०४ बिगारे जुम्ला
~~~~<•>~~~~
[३१]
१)
भूकम्पको आए  धक्का 
बेला  बेला आउँछ 
ज्यान जोगाउनु पक्का ।
२)
 भूकम्पले  लिन्छ ज्यान 
 आउँछ कति बेला 
सबैले दिनुपर्ने ध्यान ।
✍️
श्री कृष्ण धामी - बझाङ
~~~~<•>~~~~
[३२]
१ )
भूकम्पले बस्ती खायाे
जनधनकाे भयो बिचल्ली
सारा मानव रूवायाे ।
२)
भत्केकाे अवशेष पन्छाउँदै 
कति सुस्केरा हाल्ने ?
विरही गीत गाउँदै ।
३)
बाँच्नै मुस्किल हरे !
जिन्दगी चलाउने कसरी ? 
आशा सबै मरे ।
 ✍️
हरिगाेपाल प्रधान 
काभ्रे पलाञ्चाेक, बनेपा १४ साँगा बजार
~~~~<•>~~~~
[३३]
१)
अचानक देखा परेर 
मच्चाउँछ तहल्का ठुलो
धनजनको क्षति गरेर ।
२)
विनाशको छैन सिमाना
हुन्न थाहा कसैलाई
को बन्छ निसाना ?
३)
भूकम्प प्रतिरोधक घर
उपाय सुरक्षित रहने
पर्दैन मान्नु डर ।
✍️
पद्मा काश्यप पाण्डे, मोरङ
~~~~<•>~~~~
[३४]
१)
आज भूकम्प दिवस 
भूकम्प पीडित जनता
भोग्दै पालमा सकस ।
२)
पीडित पाल मुनि
दिवस केवल नाटक
गर्दै नाेटकाे धुनी ।
✍️
प्रद्युम्न चालिसे 
भक्तपुर कटुञ्जे ।
~~~~<•>~~~~
[३५]
१)
हेर्दा पनि देखिदैँन 
भएपछि कम्पन यहाँ 
कहीँ कतै छेकिदैँन
२)
जति आउँछ ठूलाे
कसैको हुन्न वशमा 
उति पारिदिन्छ धुलाे ।
३)
नदेखिए पनि आवरण
हाेसियारी सदा अपनाऔँ
जगाउँदै सबैमा जागरण ।
✍️
त्रिलाेचन भण्डारी 
मेचीनगर, झापा
~~~~<•>~~~~
[३६]
१)
भूकम्पले बनाउँछ वित्रास  
प्रकृति प्रकोप हो 
हुँदैन कसैको खास ।  
२)
दुनियाँ हल्लाउँछ जान्छ
राख्दैन केही पनि 
अकालमा ज्यान लान्छ । 
✍️
बुद्धिमान दनुवार ( सुरुङ्गेली कान्छो )
कनकाई ४ झापा
~~~~<•>~~~~
[३७]
१)
आज भूकम्प दिवस
 त्रिपाल मुनिका पीडित 
भोकै  बस्न  सकस ।
२)
जब आउँछ भुइँचालो
कहिल्यै पुर्न  नसकिने
पारेर जान्छ भड्खालो l
३)
झाङ्गिएको कङ्क्रिट वनमा
आँखा  लाउँछ भुइँचालोले
जन   अनि  धनमा l
४)
बदलौँ अब मति
प्रतिरोधी संरचना नभएमा
भूकम्पले गर्दछ क्षति  l
५)
चेतनामूलक सन्देश छरौँ
जोखिम न्यूनीकरण गर्न
मिलिजुली लागि  परौँ l
✍️
बाबुराम गौतम, गुल्मी
~~~~<•>~~~~
[३८]
१)
छल्कियो पानी तालको
हल्लायो बेस्सरी भूकम्पले
मुखमा पार्‍यो कालको ।
२)
बनाउँछ भूकम्पले केन्द्रविन्दु
छुटाएर राख्दैन कसैलाई
जाति मुसलमान हिन्दु ।
३)
आउँछ भूकम्प कहिले
सार्छ पाइला कसरी
सतर्क रहनुपर्छ पहिले ।
✍️
मोती सुब्बा 
दार्जिलिङ, भारत।
~~~~<•>~~~~
[३९]
१)
डर त्रास भराउँछ
विनाशकारी हुन्छ भुइँचालो 
धर्ती चिरा बनाउँछ ।
२)
हल्लाउँछ आफू हराउँछ
पापी हुन्छ भुइँचालो 
जनधन क्षति गराउँछ । 
✍️
केशवप्रसाद ढकाल 'प्रीतबीज'
सिरान्चाेक-७, उपल्लो गाेहाेरे, गाेरखा।
~~~~<•>~~~~
[४०]
१) 
भूकम्पले सङ्केत दिँदैन 
सबैजना सचेत भए
यसले ज्यान लिँदैन ।
२)
ठुलो सानाे चिन्दैन 
सुटुक्क आउँछ धर्तीमा
धनी गरिब बिन्दैन 
३) 
धेरै भुकम्प आए 
जनताले राहतको नाउँमा
खोइ के पाए ?
✍️
उर्मिला के.शी.
धनकुटा
~~~~<•>~~~~
[४१]
१)
संसार हल्लाउँदै आउँछ 
विनाशकारी भूकम्प त्यो
मनमा त्रास छाउँछ ।
२)
बलियाे बनाउँ संरचना
भूकम्पले क्षति नहुने
गराैँ आजै याेजना ।
✍️
ताराप्रसाद चापागाईँ
धुनिबेसी
~~~~<•>~~~~
[४२]
१)
भूकम्प  दिवस मनाऔँ
सबैले सजग भएर
घर निर्माण  गराऔँ ।
२)
सानो  घर बनाऔँ
झुपडीमा  नै बसेर
परिवार सबै रमाऔँ ।
३)
भूकम्प  आयो  सुटुक्क 
घर गोठ भत्कायो
मन भयो  कुटुक्क ।
४)
हुनुपर्छ सबै सचेत 
घर निर्माण गर्दा
नभई यसै अचेत ।
५)
हेर्न नसकिने रहेछ
कस्तो  अचम्मको  होला
कसरी आएर गएछ ।
✍️
कला ढकाल
झापा दमक।
~~~~<•>~~~~
[४३]
१)
पुर्‍याऔँ निर्माणमा ध्यान
होइन हजुर भूकम्पले
संरचनाले लिन्छ जान ।
२)
त्राही त्राही बनाउँछ
थाहा हुँदैन त्यो
कति बेला आउँछ ।
✍️
शान्ता पौडेल भट्टराई
टङ्कीसिनवारी,  मोरङ
~~~~<•>~~~~
[४४]
१)
भुइँचालाेकाे लाग्छ डर 
महान विनाशकारी हाे 
ज्यानको रहन्न भर ।
२)
भत्काउँछ ठुलठुला घर 
राेकथाम गर्न यसलाई
उपाय सबैले गर ।
३)
 मनमा लागेको पीर 
विनाशकारी भुइँचालाे आउँदा 
जनताहरू छैनन् धीर ।
✍️
केसर बाेहरा ( सङ्घर्ष )
 सुदूरपश्चिम अछाम । हाल भारतबाट 
~~~~<•>~~~~
[४५]
१)
वनको विनाशले गर्दा
भूकम्पको झड्का लाग्छ
जथाभावी बसाइँ सर्दा ।
२)
काममा डर भगाए
हराभरा हुन्छ हेर
सबैले बोट लगाए ।
३)
जनको घनत्व बढेको
भूकम्प जाने खतरा
धेरैले छैनन् पढेको ।
✍️
आर्त अकुलीन
~~~~<•>~~~~
[४६]
१)
दैवीप्रकोप यो विश्वभरि
प्रकृतिको मानव संहार 
नरोकिने भयो हरि ।
२)
डर देखाएर गयो
महान प्राकृतिक प्रकोपले
मनुष्य चेतनाहीन भयो ।
३)
नब्बे सालको भूकम्प 
सुनिन्छ अझै डरलाग्दो
प्रकृतिको यो पम्प ।
✍️
एवाइ प्रभात
सहिदभुमि-३,छेन्ताङ धनकुटा

~~~~<•>~~~~
[४७]
 १)
हल्लिँदा जमिन थर्थर
मन डरायो देखी
भूकम्पको सधैँ बर्बर ।
२) 
भत्क्याे घर गाेठ
पुरिए बस्तु सबै
काम्याे थर्थर ओठ ।
३)
 दाेष थिएन कसैकाे
 गुम्याे सबै रहर 
भयो सत्यानास सबैको ।
४)
 हल्लायाे जमिनसँग घर
 दगुर्दै खाली मैदानमा
 मनमा लागेर डर ।
५)
आधा शरीर पुरियाे
रुँदै आँंखाभरि आँसु
पुरै रात कुरियाे ।
✍️
रबि पाैडेल
दक्षिण भारत पाण्डेचरी
~~~~<•>~~~~
[४८]
१)
जमिन चल्दा आपत
भयो नाश जनधनको 
सबैमा हुनुपर्छ अवगत ।
२)
उत्खनन् रोकौँ हामी
प्रकृति प्रकोप रोक्न
वृक्ष लगाऔँ दामी ।
३)
चल्दा सकेसम्म जमिन
जाऔँ खाली ठाउँमा
सुरक्षाको गरी एकिन ।
✍️
सुरेशकुमार पाण्डे
दाङ घोराही १८
~~~~<•>~~~~
[४९]
जगत भयो रुवाबास
काल बनेर आयो
गर्‍यो धेरैको सर्वनास ।
✍️
मोती पोखरेल 
~~~~<•>~~~~

झिल्काकार सरिता सेढाईंका चोटिला झिल्का कविताहरू- 
[१]
दुःखले लगाएपछि पार
तब मात्र जीवनले
पाउँछ होला सार ।
[२]
जीवन कर्कलाको पानी
अडिन मान्दैन कठै
बगेर कता जानी ।
[३]
मायाको बन्धनले बाँध
प्रिय नपार बिचल्ली
प्रेमिल विश्वासले साँध ।
[४]
उमेर ढल्किँदै गयो
हरेस खान्छ मनले
अस्ताउँदो घाम भयो ।
[५]
छोराछोरी साथ भए
कति हुन्थ्यो आनन्द
सबै परदेश गए ।
✍️
सरिता सेढाईं

झिल्का कविता लेखन अभ्यासको चौथो शृङ्खला सम्पन्न भएको छ । पृथ्वी जयन्ती तथा राष्ट्रिय एकता दिवसको अवसर पारेर झिल्का साहित्य समाज, नेपालले उक्त कार्यक्रमको गरेको थियोे । कार्यक्रममा झिल्काकारहरूको उत्साहप्रद सहभागीता रहेकोे थियोे । नेपाल, भारत, भुटान लगायत विश्वका विभिन्न स्थानहरूबाट करिब ४ दर्जन बढी झिल्काकारहरूको सहभागीता रहेको थियोे ।

झिल्का नेपाली माटोमा उम्रिएको, अर्थपूर्ण संरचनायुक्त सरल, लघुतम एक मौलिक नवीनतम काव्य विधा हो । जुन विम्व, प्रतीक आदिको प्रयोग गरेर चोटिलो पाराले तीन हरफमा लेख्ने गरिन्छ । यसका प्रत्येक हरफमा तीन तीन शब्दहरू हुन्छन् । यसरी यस कवितामा जम्माजम्मी ९ शब्दहरू रहेका हुन्छन् । तसर्थ यसलाई नौ शब्दको कविता पनि भन्ने गरिन्छ ।

यसका तीन हरफहरू मध्ये पहिलो र  तेस्रो हरफहरूको अन्तमा तुक (अनुप्रास) अनिवार्य गरिएको छ । यसमा शब्दानुप्रास र एकाक्षरी तुकान्त पनि स्वीकार गर्ने गरिन्छ । तर अतुकान्त हरफहरूलाई यसको दोष मानिएको छ । यसको पहिलो हरफले विषयवस्तुको उठान, दोस्रोले समर्थन गर्दै विस्तार र तेस्रोले भावलाई उत्कर्षमा पुर्‍याउँदै समापन गर्दछ । यी तीनवटै हरफमा परस्पर प्रगाढ सम्बन्ध हुनुपर्छ ।

झिल्का लेखन अभ्यास शृङ्खला- ४ (पृथ्वी जयन्ती तथा राष्ट्रिय एकता  दिवस विशेष)

#सङ्कलन/सम्पादन/संयोजन- वसन्त अनुभव
~~~~~~~~~~~~~~~~~~
[१]
युद्ध चरण चरण 
गरेरै पृथ्वीनारायण शाहले
गरे नेपाल एकीकरण !
१)
पसिना  यही  माटोमा
बगाए  अगाडि  बढ्दछ
देश प्रगतिको बाटोमा ।
२)
खाइ नखाइ गरेर
लडे देशभक्त युवाहरू
कति गए मरेर ।
३)
✍️ वसन्त अनुभव
घोराही, दाङ
२०८०/९/२७
~~~~<•>~~~~
[२]
रह्नेछ पृथ्वीमा नाम
इतिहास बन्ने यहाँ
गरेर जनहित काम ।
१)
✍️ कार्की डिबी माकुम
सुनवल-४, नवलपरासी
~~~~<•>~~~~
[३]
उदय वंशको शाह
पृथ्वीनारायण शाहबाटै सुरु
नेपालको एकिकरण वाह !
१)
पृथ्वीनारायणलाई गरौँ सह्रनी
एकताको लागि उनले
कतिलाई गरे अह्रनी ।
२)
पृथक पृथक गरेर
बन्यो उनैबाट नेपाल 
गए योद्धा मरेर ।
३)
अहिलेको नेताको पारा
अरूको अगाडि लम्पसार
भए साह्रै हुतिहारा ।
४)
सारा जन मिल्दाखेरि
देश अघि बढ्थ्यो
भएन केही हत्तेरी ।
५)
✍️ अर्जुन प्रसाद चौलागाई
रामेछापः-सुनापति-१
हालः-अमेरिका,बोस्टन।
~~~~<•>~~~~
[४]
अखण्ड देशका लागि
एकता यो बनिरहोस्
सङ्घर्ष गरौँ नभागी ।
१)
पृथ्वी दिवस मनाऊँ
एकता बलियो सन्तान
देशभक्ति गित गाऊँ ।
२)
✍️ सुरेशकुमार पाण्डे
दाङ घोराही १८
~~~~<•>~~~~
[५]
ज्यानको बाजी लगाई
एउटै देश बनाए
पृथ्वीनारायणले पसिना बगाई ।
१)
टुक्रा राज्य जोडेर 
एउटै घर बनाए
दुश्मनकाे शक्ति तोडेर ।
२)
कुटनैतिक चाल गरेकाे
सिङ्गो राज्य बनाउन
थियोे बैरीसँग लड्नुपरेकाे ।
३)
पृथ्वीनारायणले युद्ध गरे
एउटै देश बनाउन
युवाहरू कति मरे ।
४)
राज्य बिस्तार गरे 
इतिहासमा नाम लेखाउँदै
एकताको सन्देश छरे ।
५)
✍️राज कुमार राजभण्डारी "खाेटाङ्गे"
मध्यपुर ठिमी ५ संगम काेलाेनी भक्तपुर ।
~~~~<•>~~~~
[६]
टुक्रा राज्य एकीकरण
गरे पृथ्वीनारायण शाहले,
लडेर  हरेक  चरण।
१)
शाहसी  एक  थिए 
गोर्खाली पहिचान बनाई 
राष्ट्रलाई योगदान दिए ।
२)
इतिहासमा नाम राखे
राष्ट्र  निर्माण  गर्दा,
जोखिममा आफूलाई जाके ।
३)
पुष्पा राई, खाेटाङ।
२०८०।०९।२७।
~~~~<•>~~~~
[७]
एकीकरणको सुत्रपात गरेर
नेपाल सिँङ्गो बनाउँदै
पृथ्वी  गए  मरेर ।
१)
मेटिँदैन इतिहास उनको
पृथ्वी जयन्ती मनाऔँ
सम्झना राखौँ गुनको ।
२)
✍️ होम प्रसाद नेउपाने
धरान,सुनसरी
~~~~<•>~~~~
[८]
अनेकतामा एकता खोज्दै
मान्छे भौँतारिएर हिँडिरहेछ
एकतामा अनेकता रोज्दै ।
१)
✍️ धुर्व श्रेष्ठ 
~~~~<•>~~~~
[९]
मिलाएर सबै प्रबन्ध
एकताको मालामा पृथ्वी
छरेका माटोको सुगन्ध !
१)
बिहानी पूर्वको लाली
गाउँघर भएको उज्यालो
सुन्दर मेची महाकाली !
२)
भयो हाम्रो एकीकरण
अनेकतामा एकताको पाठ
ठुलो बन्यो समिकरण !
३)
मनको कालो  हटाएर
एकतामा भावमा सधैँ
देशको प्रेम जगाएर !
४)
मलिलो देशको माटो
पृथ्वीको सौम्य सपना
सुन्दर गाउँघरको बाटो  !
५)
✍️ आर्त अकुलीन
~~~~<•>~~~~
[१०]
तिमीले चालेका पाइला
छाडेका सफलता पाएर 
पृथ्वीको हातै दाहिना ।
१)
टुक्रिएका राज्यको रचना
नेपाल एउटै मालामा
बनायौ देशको संरचना ।
२)
आधार सिङ्गो देशले
हरेक लडाइ जितेर
पृथ्वी खोज्छ परिवेशले ।
३)
✍️ अम्बिका अधिकारी
झापा बिर्तामोड
~~~~<•>~~~~
[११]
झिल्का अगुल्टो बन्नुपर्छ
साथ भरोसा लेखकको
भ्रष्टाचारको खोइरो खन्नुपर्छ ।
१)
तातेताते हिँड्दैछ झिल्का
हात समातेर तान्नुपर्छ
भ्रष्टलाई सम्झेर छिल्का ।
२)
देशका लागि लड्नेहरू
चरण चरणमा मारिए
उचाइमा पुराउन चड्नेहरू । 
३)
पुर्खाहरूको एकता दिवस
कोही रेटिए मारिए
लड्नैपर्ने मिली आपस ।
४)
✍️ चुडामणी देबकोटा 
चनपा १३ काठमाण्डौ
~~~~<•>~~~~
[१२]
एकताको माला गाँसेर
इतिहासमा उदाहरणीय बने
खण्ड खण्ड मासेर ।
१)
सिङ्गो राज्यको बिस्तार
नेपाल नेपालीको चिनारी
बनाएर छाडे सार ।
२)
कस्तो सरकार अहिले
जनताको वास्ता नगर्ने,
बुझ्दैनन् पिर कहिले ।
३)
नितान्त जोखिम मोलेर
पृथ्वीनारायण शाहले गरे
एकीकरण हृदय खोलेर ।
४)
लड्दै जितेका थिए
राष्ट्रको हित सोचेर 
उनले दिव्योपदेश दिए ।
५)
गर्छन् किन जालझेल
केवल अपारदर्शी नीति,
नबुझिने राजनीति खेल ।
६)
नमूना हाम्रो नेपाल
प्राकृतिक स्रोतको धनी
छन् सुन्दर हिमाल ।
७)
✍️ पृथक प्रकृति, झापा
~~~~<•>~~~~
[१३]
राष्ट्रनिर्माता देशका हाम्रा
पृथ्वीनारायण  शाहले गरे
एकताको  सन्देश  राम्रा ।
१)
राज्य बिस्तार गरेर
इतिहासमा नाम राखे
गए अमर भएर ।
२)
पौष सत्ताइस मनाऊँ
सारा देशभक्त जनता
शान्तिको सन्देश गुन्जाऊँ ।
३)
टुक्रे राज्य  जोडेर
एकताको  सुत्र उनी
गए संसार छोडेर ।
४)
✍️ कला ढकाल
झापा दमक।
~~~~<•>~~~~
[१४]
शिसाझैँ हेर फुटेर
टुक्रा टुक्रामा टुक्रिए
लैजाला देश लुटेर ।
१)
नगरौँ भाइ अबेर
एकता बल हो
कमिलाको दल हेर ।
२)
✍️ बिके मुखिया
दार्जिलिङ भारत।
~~~~<•>~~~~
[१५]
इतिहासको पाना हेरेर
पृथ्वी पृथक देखिए
यही माटोमा जन्मेर ।
१)
हरेक चरणमा लडेर
टुक्रिएको राज्य एकीकरण
स्वागत दिल खोलेर ।
२)
एकतामा बढेर अस्तायो
त्यो वीर पृथ्वीनारायण 
झगडा नगर्न खटायो ।
३)
नेपाल एकीकरण गरी
तिमी परलोक गयौ
एकताको सन्देश छरी ।
४)
एवाइ प्रभात
धनकुटा सहिदभुमि -३,कोड्लाङ
~~~~<•>~~~~
[१६]
गरेर फरक काम 
देश जनताको लागि 
राख्यौ आफ्नो नाम ।
१)
लगायौ ज्यानको बाजी
देश एकीकरण गर्‍यौ
बनाई जनता राजी ।
२)
✍️ रुना कर्माचार्य दाहाल 
चितवन
~~~~<•>~~~~
[१७]
जुटेर अगाडि सरौँ
सबैलाई देशको माया
अब खुसीले भरौँ ।
१)
देशले चिनारी दियो
सबैलाई अब चिनाऊ
यसैको हामी थियो ।
२)
उन्नति विकास भराऊ
हामी यही देशका
एकताको परिचय गराऊ ।
३)
✍️ नीमा छिरिङ भोटिया
जलढका कालेबुङ भारत
~~~~<•>~~~~
[१८]
लिन सकाैँ ज्ञान
बल हुन्छ एकतामा
दिए सबले ध्यान ।
१)
मानेर ठुलाे गर्व
देशभर सबले मनाऔँ
राष्ट्रिय एकताको पर्व ।
२)
स्वार्थभन्दा माथि उठेर
उचालाैँ सान देशकाे
एकसाथ हामी जुटेर ।
३)
✍️ त्रिलाेचन भण्डारी 
मेचीनगर,झापा
~~~~<•>~~~~
[१९] 
विचार आएर  सुपुत्रमा 
खण्डित यो देशलाई 
रचे एकताको सूत्रमा ।
१)
सयौँ भाषा जाति 
एकतामा बाँधिए मात्रै 
चर्किन्न नेपालको छाती ।
२)
तराई पहाड हिमाल 
सबै जुट्न सकेमा 
बन्छ सुन्दर नेपाल ।
३)
✍️ बाबुराम पाण्डे 
अर्घाखाँची
~~~~<•>~~~~
[२०]     
शब्दमा मात्र नहोस् 
राष्ट्रको राष्ट्रिय एकता 
सबैको काममा रहोस् ।
१)
राष्ट्रको स्वाभिमान खातिर 
चेतना, विकास, समृद्धि 
एकताले हुनेछ आखिर ।
२)
✍️ प्रेम थापा "मन"बागलुङ
~~~~<•>~~~~
[२१]
बगाए पसिना माटोमा
हरेक दिन हिँडेर
देशको  पवित्र बाटोमा !
१)
हुनुपर्छ देशमा एकता 
पृथ्वीनारायणको जस्तै अहम् 
साहस अनि प्रतिबद्धता ।
२)
पृथ्वीको जस्तो चाहना 
होस् हामी सबैको
यही छ शुभकामना !
३)
✍️ श्रीकृष्ण  धामी - बझाङ
~~~~<•>~~~~
[२२]
राष्ट्रनिमार्ण भन्नै लाज
कार्यशैली उल्टाे भयो 
स्वाभिमान खोइ आज ।
१)
✍️ जि.बि.चिन्तन 
~~~~<•>~~~~
[२३]
साना राज्य जोडेर 
बनाए सिङ्गो घर
वैरीको सेखी तोडेर !
१)
प्रजा हर्षित थिए
एउटै डालीमा राख्दा
सबै दुश्मन देखिए ।
२)
टुक्रा राज्य सगाल्न
कुटिनीतिको चाल चले
राज्य बिस्तार थाल्न ।
३)
गर्जिन्थे शेर बनेर
घर बिगार्ने वैरीको 
टाउको काट्थे गनेर ।
४)
✍️ सीमा कार्की समर्पण
झिल्का कविता लेखन अभ्यास 
~~~~<•>~~~~
[२४]
टुक्रा टुक्रा थियो
सिङ्गो राष्ट्र बनाए
जनतामा बालेर दियो ।
१)
पूरा गरे रहर
बसेर जनताको मनमा
बनाए ठुलो सहर ।
२)
उच्च पारौँ शिर
जिवनमा आज्ञाकारी भई
मानेर उनलाई वीर ।
३)
✍️ अनुग्रह राना मगर 'पुष्प'
पाँचखपन नपा - ६ संखुवासभा ।
~~~~<•>~~~~
[२५]
पृथ्वीनारायणको सम्झेर चरण 
आत्मादेखि नै गरौँ
राष्ट्रनिर्मातालाई सधैँ  स्मरण !
१)
बल बुद्धि धन 
उनेर एउटै मालामा 
सम्पुर्ण नेपाली मन !
२)
हिमाल पहाड तराई
राखौँ उच्च विचार 
नसम्झी कोही  पराइ !
३)
समभावको मन्त्र  गुनेर 
सम्पूर्ण नेपाली जनलाई 
एउटै मालामा उनेर !
४)
विविधतामा एकताको मलजल 
शान्त देश बुद्धको
रहोस् सदा अटल !
५)
छाया परे महामानव
हावी भए यहाँ 
मानव रूपी दानव !
६)
डुब्नै लाग्यो देश 
महामानव आऊ फेरि  
बदलेर रूप भेश !
७)
✍️ दीपा गुरुङ 
~~~~<•>~~~~
[२६]
भिन्न भिन्न जातभित्र
पृथ्वीको शासन अघि
थियो अर्कै मानचित्र ।
१)
देशमा अशान्ति थियो
पृथ्वीनारायण शाहको कारणले
सबैमा एकता दियो ।
२)
आपसमै युद्ध हुन्थ्यो
एकीकरण अघिका देश
एकअर्काको कहाँ सुन्थ्यो ?
३)
✍️ बि.कुलुङ
दार्जिलिङ रंगबुल
~~~~<•>~~~~
[२७]
छरिएका फूल उनेर 
एउटा माला बनाए 
अस्तित्व रहन्छ भनेर । 
१)
देशको शिर उठाए 
भविष्य पहिल्यै सोचेर 
आफ्ना सैनिक पठाए । 
२)
नेपाल भन्न पायौ 
वीरको रगतले कोरेको 
नेपाली गीत गायौ । 
३)
✍️ सुस्मिता अधिकारी,काठमाडौँ
~~~~<•>~~~~
[२८]
नेपालविना त हामी
कहाँ, कसरी हुन्थ्यो
पहिचान नेपाली नामी । 
१)
पृथ्वीको अटल सान
नेपाल देश हो
सबै नेपालीले जान ।
२)
हाम्रा पृथ्वीनारायण शाह
जयहोस् तिम्रो सदा
देश नेपाल वाह ! 
३)
✍️ बिके माकजू , भक्तपुर ।
~~~~<•>~~~~
[२९] 
आउनू आज एकफेर
सहिदको गुणगान गरौँला
गाउँ धरा बसेर ।
१)
म पुज्छु धर्तीलाई
दिन्छ मलाई प्राण
आउन सम्पूर्ण दाजुभाइ ।
२)
 ✍️ मुक्ति कफ्ले
भारत, असम (कोक्रझार)
~~~~<•>~~~~
[३०]
कुटनैतिक खाडल खन्यो
पृथ्वीनारायण शाहकै अगुवामा
सिङ्गो नेपाल बन्यो ।
१)
शाह गोरखाबाट उदाए
गरेर जनताको हित
नुवाकोटको देवघाटमा अस्ताए
२)
✍️ भुपेन्द्र राना मगर 
धादिङ
~~~~<•>~~~~
[३१]
एकीकरण पृथ्वीले आँटेका
विशाल   बनाई   नेपाल 
एकताको सुत्रमा बाँधेका ।
१)
निस्वार्थ  थियो  एकता 
बिखण्डनवादीले जे भन
पाइन्न यस्तो जतातता ।
२)
एकता  हुन्छ  मायाले 
मुटुमा  राखेर  माटो 
बस्नुपर्छ देशको छायाले ।
३)
फूलबारी  हो  बहुजातकाे
नेपाल   साझा   घर 
परिचय आपतमा ओैकातकाे ।
४)
प्रतिबद्ध बनौँ एकतामा
हामी  जातै  नेपाली 
विश्वास नगराैँ जडतामा ।
५)
✍️ रामप्रसाद पुरी ,बादेल, खाेटाङ ।
~~~~<•>~~~~
[३२]
फुटेर हैन जुटेर
राष्ट्रियता तब बाच्ला
नत्र लैजाला लुटेर ।
१)
स्वाधीनताले  उठ्दछ गर्व
विविधतामा थियो  एकता
जुटेर सबै वर्ग ।
२)
भाइ भाइमा फुट
राष्ट्रघात यहीँ  हो
गर्छ वैरी ब्रह्मलुट ।
३)
किन चेतना गिर्‍यो
नेपाली  जन जनको
यसैले आमालाई  पिर्‍यो ।
४)
विन्ती नाम नाममा
फुटेर नगुमाऊ  अस्तित्व
जुटौँ एकताको काममा ।
५)
✍️ मनोहरी पौडेल 
गैडाकोट १
२०८०/९/२७
~~~~<•>~~~~
[३३]
पुर्खाको रगतले बनेको
हाम्रो स्वाभिमान नेपाल
विश्वमा सगरमाथा सजेको ।
१)
हिमाल पहाड तराई 
गोर्खालीको यो सान
कोही छैन पराइ ।
२)
उत्तर हिमाल टल्किन्छ
नेपाल देश प्यारो
तराई समथर झल्किन्छ ।
३)
✍️ शरद प्रधानाङ्ग, विराटनगर -७
~~~~<•>~~~~
[३४]
पृथ्वीनारायण एक गरे
अहिले नेता भ्रष्ट 
के हुन्छ भरे ?
१)
अनेक फूल जोड्यौ
देशको एउटै माला
बनाई तिमी छोड्यौ ।
२)
राष्ट्रिय गहना थियौँ 
भारेभुरे थिए राज्य
एक बनाई दियौँ !
३)
✍️ शोभा आचार्य गौतम 
काठमाडौँ
~~~~<•>~~~~
[३५]
योजना बोकेर ताजा
सपना एकीकरणको महत्त्वाकाङ्क्षी
पृथ्वी गोरखाका राजा ।
१)
विशाल नेपालको निर्माता
थरी थरी फूलहरू
ओढाए एउटै छाता ।
२)
✍️ म्यामराज राई, भोजपुर ।
~~~~<•>~~~~
[३६]
हरेक राज्यलाई बुन्यौ
उन्यौ यौटै मालामा 
सयौँ शब्दहरू गुन्यौ ।
१)
तिमीले आर्जेको देश
आजकाल राक्षसको भेषमा
देशमा विदेशीको प्रवेश ।
२)
एक राजनेता थियौ
साँच्चिकै होनहार राजा
नेपालीलाई नेपाल दियौ ।
३)
✍️ शशी आचार्य 
~~~~<•>~~~~
[३७]
एकतामा एक दियो
हुँदा पृथ्वीनारायण शाह
स्वर्गको देश थियो ।
१)
✍️ कबिताहरी 
सुन्दर हरैंचा नगरपालिका १ मोरङ
~~~~<•>~~~~
[३८]
आऊ एता उठेर 
सफाइ गराैँ देशको
नरनारी सब जुटेर ।
१)
टुक्रा  राज्य जाेडेर
पृथ्वी नामका राजाले
गए नासाे छाेडेर ।
२)
ज्यानको  बाजी  लगाए
राजा पृथ्वीनारायणले हेर
सैतान टाढा  भगाए।
३)
✍️ केशवप्रसाद ढकाल 'प्रीतबीज'
सिरान्चाेक-७, उपल्लो गाेहाेरे, गाेरखा।
~~~~<•>~~~~
[३९]
बोकेर मन्त्र एकीकरणको
उदाए  पृथ्वी  ध्रुवतारा
सारा गणराज्य समीकरणको ।
१)
जुटौँ जनता सकसको
गाऔँ सुरिलो गीत
राष्ट्रीय एकता दिवसको ।
२)
नबाचौँ हामी फूटेर
अपसकुन बन्छ जातिको
अघि  बढौँ जुटेर ।
३)
✍️ मोती सुब्बा 
दार्जिलिङ, भारत।
~~~~<•>~~~~
[४०]
एक भएर मनाऔँ
राष्ट्रिय एकता दिवस
अखण्ड नेपाल बनाओैँ । 
१)
✍️ ताराप्रसाद चापागाईँ
धुनिबेसी 
(२७ पुस २०८०)
~~~~<•>~~~~
[४१]
एउटै मालामा उनेर 
चारवर्ण छत्तिस जातलाई 
साझा चौतारी चुनेर 
१)
बुद्धिमान दनुवार ( सुरुङ्गेली कान्छो )
कनकाई ४ झापा
~~~~<•>~~~~
[४२]
एकता हुनुपर्छ मनको
वर्गीय एकतामा मात्र
भलाइ यावत् जनको ।
१)
मुठ्ठी कस्नुको प्रतिफल
समान मजबुत किल्ला
बनाउँछ सशक्त सबल ।
२)
✍️ कृष्णकुमार वैद्य 
बनेपा ९, काभ्रे
~~~~<•>~~~~
[४३]
पृथ्वी थिए बडामहाराजा
देशमा एकता बनाउने
 नेपाली जनताका साझा ।
१)
नेपालका राष्ट्रिय विभूति 
एकीकरण गरे टुक्रिएकोमा
दलबल बनाई राउती ।
२)
✍️ भगवती दवाडी ,झापा
~~~~<•>~~~~
[४४]
विदेशी शक्तिको हरण
लगाएर ठुलो जुक्ति
गरे नेपालको एकीकरण ।
१)
दिव्य उपदेश राम्रा
नेपाल एक बनाउने
नायक पृथ्वीनारायण हाम्रा ।
२)
टुक्रा टुक्रा जोडेर
नेपाल एउटै बनाए
दुश्मनका गर्धन तोडेर ।
३)
✍️ शान्ता पौडेल भट्टराई
टङ्कीसिनवारी, मोरङ
~~~~<•>~~~~
[४५]
राष्ट्रिय एकता दिवस
विवश आनाकानी गर्नेहरू 
नगरी कुनै बहस l
१)
बाँधे देशलाई एकसूत्रमा
जनमन माझ भिजेर
कहलाए सच्चा राष्ट्रपुत्रमा  l
 २)
राष्ट्रका हुन् हिरा
बनाए अखण्ड राज्य
जोडेर कैयन् चिरा l
३)
लडेर वीरताको समर
सिङ्गो नेपाल बनाई
बने युगपुरुष अमर l
४)
✍️ बाबुराम गौतम, गुल्मी
~~~~<•>~~~~
[४६]
नेपाल एकिकरण गरे
बडामहाराजाधिराजले तर आज
देश विदेशीले  भरे ।
१)
नेपाल नामाकरण गरेर
जिम्मा दिए सन्ततिलाई 
गए दिव्याेपदेश छरेर ।
२)
टुक्राटुक्रा राज्य उनेर
विशाल नेपाल बनाए 
सबैकाे सल्लाह गुनेर ।
३)
✍️ प्रद्यम्न चालिसे
भक्तपुर कटुञ्जे।
~~~~<•>~~~~
[४७]
टुक्रिएको राज्य एकीकरण
गर्दा  पृथ्वीनारायण शाहले
छोएनन् कसैको चरण l
१)
पृथ्वीनारायण एक थिए
टुक्रिएकाे राज्यलाई बनाई
राष्ट्रलाई याेगदान दिए ।
२)
ज्यान जाेखिममा राखी
विशाल  देश बनाए
भक्तलाई च्यापेर काखी ।
३)
✍️ सहयात्री शाेभा अर्याल 
रुपन्देही , बुटवल
~~~~<•>~~~~
[४८]
एउटै फूलमालामा  गाँसेर 
वीर साहसमा लड्दै 
पृथ्वीनारायण गए हाँसेर ।
१)
पूर्खाले आर्जेकाे नेपाल 
आहा ! रमणीय लाग्ने 
सुन्दर देश विशाल ।
२)
✍️ केसर बाेहरा ( सङ्घर्ष )
 सुदूरपश्चिम अछाम ।
हाल भारतबाट ।
~~~~<•>~~~~
[४९]
इतिहास बनायौ राम्रो 
गरेर सङ्घर्ष धेरै
बचायौ स्वाभिमान हाम्रो ।
१)
एकतामा हुन्छ शक्ति
गरेर मिहेनत हेर
कर्तव्य हो भक्ति ।
२)
अखण्ड नेपाल बनायौ
पछि राखेर चुनौति
वीर गोर्खाली कहलायौ ।
३)
✍️ दिपा तिम्सना पौडेल-ईलाम
~~~~<•>~~~~
[५०]
पृथ्वीको सन्देश देशभक्ति
अनुशरण गरे सबैले
एकतामा हुन्छ शक्ति 
१)
जोगाउन यो देश
सबै बढौँ अगाडि
आफ्नाे भाषा भेश । 
२)
कहाँ गयो स्वाभिमान ?
अब हाम्रो पालो
जोगाउनु पर्छ अभिमान ।
३)
✍️ पद्मा काश्यप पाण्डे, मोरङ
~~~~<•>~~~~
[५१]
राष्ट्रका गहना थिए
पृथ्वी सबैले बुझौँ
सिङ्गो राष्ट्र दिए ।
[१]
✍️ राजेशराज गड्तौला
कॅाडाघारी, काठमाण्डौ
~~~~<•>~~~~
[५२]
सबै एक भयो
टुक्रा भएको राज्य
माला बन्दै गयो ।
१)
✍️ धनुष न्यौपाने
गुठीचौर गाउँपालिका ०४
बिगारे जुम्ला
~~~~<•>~~~~
[५३]
अत्यन्त दुरदर्शी पहरेदार 
शान्ति   सम्वृद्धि  एकता
श्रद्धासिक्त भक्ति बारम्बार !
१)
गर्न सकेमा पालना
उनका ती दिव्योपदेशहरूको 
राष्ट्र विकासको सम्भावना ।
२)
स्वदेशी कपडा लगाऊ
उपदेशहरू दिव्य थिए 
स्वदेशमै उब्जाएर खाऊ ।
३)
एउटै फूलबारी सबको
सबै वर्ण जातजाति
भन्थे राजा जगको ।
४)
अर्पण गर्दछु श्रद्धाभक्ति
पृथ्वी जयन्ती विशेष
सर्वमान्य एकता शक्ति ।
५) 
✍️ गुणनिधि घिमिरे, अमेरिका
~~~~<•>~~~~

काठमाडौँ। साप्ताहिक ‘टुक्का माथि टुक्का’ व्यङ्ग्यात्मक टुक्का लेखनको ११८ औँ शृङ्खला सम्पन्न भएको छ ।
अभ्यासमा नेपाल लगायत विश्वका ४९ जना नेपाली भाषी टुक्काकारहरूको सहभागिता रहेको कार्यक्रम संयोजक/ प्रशिक्षक एवम् टुक्का साहित्य समाजका उपाध्यक्ष वसन्त अनुभवले बताउनुभयो । टुक्का साहित्य समाजको आयोजनामा उक्त शृङ्खला विगत लामो समय देखि नियमित रूपमा सञ्चालन हुँदै आएको छ।

टुक्का कविताको उन्नयन, विकास र प्रवर्द्धन गर्ने हेतुले समाजले विविध किसिमका कार्यक्रम गर्दै आइरहेको छ । टुक्का लेखनमा पृथकता एवं फरकपन भित्राउने सिलसिला अन्तर्गत यस शृङ्खला सञ्चालन गरिदै आएको समाजका संस्थापक अध्यक्ष, टुक्का प्रवर्तक एवम् कार्यक्रमका परिकल्पनाकार ताराप्रसाद चापागाईंले बताउनुभयो ।

टुक्का लेखनका लागि एक व्यङ्ग्यात्मक टुक्का राखिने र त्यसैमा आधारित रहेर गहन भावको एक एक टुक्का सहभागीले राख्नुपर्ने संयोजक अनुभवले जनाउनुभयो ।

‘टुक्का माथि टुक्का’ व्यङ्ग्यात्मक टुक्का लेखनको ११८औँ शृङ्खलाको लागि प्रतिनिधि टुक्काको रूपमा समाजका उपाध्यक्ष वसन्त अनुभवले समसामयिक विषयमा लेख्नुभएको व्यङ्ग्यात्मक टुक्कालाई राखिएको संयोजक अनुभवले बताउनुभयो ।

अभ्यासका लागि राखिएको प्रतिनिधि टुक्का

देशलाई नै चिरा चिरा पारिकन ताजा,
एकबाट अनेक भयौँ राजा महाराजा ।

वसन्त अनुभव
घोराही, दाङ

सहभागी टुक्काकारहरूले अभ्यासका क्रममा सृजना गर्नुभएको टुक्काहरू

---

---

[१]
बोकाऊ उति जतिसम्म धान्नसक्छ भार
तिमीलाई  त  मोजै छ  जनतालाई मार ।
✍️ वसन्त अनुभव
घोराही उपमहानगरपालिका १४, दाङ
[२]
एकतामा बाँधेकाे देश फुटायाे नभन्नू
भाग पुर्‍याउन चिर्नुपर्‍यो दुष्ट नगन्नू । 
✍️ ताराप्रसाद चापागाईँ
धुनिबेसी
[३]
हाम्रो देशमा भएका छन् हजारौँ महाराजा 
थाेत्रा भाषण दिदै बजाउँदै छन् बाजागाजा ।
✍️ केसर बाेहरा ( सङ्घर्ष )
 सुदूरपश्चिम अछाम ।
हाल भारतबाट ।
[४]
पृथ्वीको पालादेखिकै हाम्रो देश एकताबद्ध
चिराचिरा पार्ने योजना सबै हामी पार्छौं रद्ध ।
✍️ अर्जुन प्रसाद चौलागाई
रामेछापः-सुनापति-१
हालः-अमेरिका,बोस्टन।
[५]
पहिला एउटा राजा पाल्न भयो भन्थे गाह्रो
अचेल   गाउँ सहर  राजा भएन कि साह्रो ?
✍️ गुणनिधि घिमिरे अमेरिका
[६]
बनाउ धेरै टुक्रा, जनता आनन्द हुन्छ
बिग्रेको मति तिम्रो, नेपाल विश्वमा रुन्छ ।
✍️ एवाइ प्रभात
धनकुटा छेन्ताङ
[७]
आमालाई  भाग लाउने कस्तो आयो बेला ,
 के लाग्छ र आफ्नै सन्तान भएपछि झेला ।
✍️ गंगा खड्का 
बूढानीलकण्ठ ,काठमाडौँ
[८]
फेरि टुक्रा पार्न थाले यिनले हाम्रो देश
कसले टुक्रा पार्न सक्छ चलिरा'छ रेस ।
✍️
सरिता सेढाई धादिङ
[९]
नेताकाे मस्ती जनतालाई बाेकाई सधैँ ऋणको भार
विकासको दिन्छ नारा ,गाउँघरमा छैन बिजुली तार ।
✍️ राज कुमार राजभण्डारी "खाेटाङ्गे"
मध्यपुर ठिमी ५ संगम काेलाेनी भक्तपुर 
[१०]
नेता छानी जानी नजानी गल्ती गर्‍यौ कि भुलमा,
सुनाउँदैछन्  भाषण   राखेर  भेडाको  हुलमा ।
✍️ भुपेन्द्र राना मगर
धादिङ
[११]
जति  सक्छौ गर जताततै तिमीहरू कै छ नि राज
शान्ति पाउने आशामा धर्ती माता रोइरहेछ आज ।
✍️ अनुग्रह राना मगर 'पुष्प'
पाँचखपन नपा - ६ संखुवासभा ।
[१२]
देशभक्ति त छँदैछैन, यिनको बुद्धिमा छ किरा
श्री पाँचबाट श्री चार भए, देशलाई पारे चिरा ।
✍️ पुष्पा सुवेदी
  नेपालगंन्ज, बॅाके ।
[१३]
एउटा राजा के राजा, हजारौँ राजा चाहिँन्छ,
सुनौलो मौका यही हो, फेरि कहिले पाइन्छ      ।
✍️ होम प्रसाद नेउपाने
धरान,सुनसरी ।
[१४]
आखिर के रहेछ र जीवन मरेपछि फर्कदैन
धोका, झेल कहिलेसम्म दुश्मन कहिले तर्कदैन ।
✍️ अम्बिका अधिकारी
झापा बिर्तामोड
[१५]
गणतन्त्र भजाएर  बने हेर सयौँ राजा
लुटे देशलाई जनताको बजाएर बाजा।
✍️ नवशिला,
नवदेव मार्ग लालभित्ती,मोरङ।
[१६]
देश बनाउँ उदेश्य हैन जनताले त प्रष्ट बुझे कुरा झुकेन 
सात प्रदेश बन्यो जातिय नारा लायौं दलिय स्वार्थ अझै लुकेन ।
✍️ चुडामणी देबकोटा
चनपा १३ काठमाण्डौ
[१७]
लुट्नु थियो देशलाई, पूरै नाङ्गेझार पारेर
सुपर हिरो बनियो हजारौँ हजार मारेर ।
✍️ राजेशराज गड्तौला
कॅाडाघारी, काठमाण्डौ
[१८]
देश लुटे महाराजाहरूले बनाए सबै खाेक्राे 
गुदीजति आफू खाए जनतालाई केवल बाेक्राे ।
✍️ त्रिलाेचन भण्डारी 
मेचीनगर,झापा
[१९]
काक्रा जस्तै चिरिचिरि सक्ने हुन् कि देश ?
कुम्भकर्ण कति बन्छाैँ व्युँझी हालाैँ केस ।
✍️ जी.वि.चिन्तन घाेराही, दाङ  ।
२०८०/०९/२८ शनिवार बिहान ६:४१
[२०]
प्रजाले अधिकार पाएको छ, आफ्नो राजा आफैँ छान्ने
असल राजा चुनौंँ किन आफ्नै खुट्टामा बन्चरो हान्ने ?
✍️
बिके मुखिया
दार्जिलिङ भारत।
[२१]
देशको नाममा भुँडी भरियो
अब मर्ने बेला दुःख परियो ।
✍️
नीमा छिरिङ भोटिया
जलढका कालेबुङ, भारत
[२२]
नेता राज चलेको छ सबै राजा हुन् लागेकाछन्,
ढाँटी छली देश, जनता लुटी खान पाएकाछन् ।
✍️ विवश पारदर्शी 
झापा,
[२३]
अचम्म ! राजाको नियमको देख्नेले महाराजको लुट देखेनन् 
अरूको जुम्राको टिप्पणी गर्नेले हात्तीले देश सकेको लेखेनन् ।
✍️ सुस्मिता अधिकारी ,काठमाडौँ
[२४]
गणतन्त्र पनि भएन राजतन्त्र भन्दा भिन्न,
सामन्तवादी चरित्रकै सानाठूला अवच्छिन्न ।
✍️ कृष्णकुमार वैद्य
बनेपा ९, काभ्रे
[२५]
सत्तामा शासन आफ्नो पारेर 
देशका युवा ती सब मारेर ।
✍️ श्री कृष्ण धामी 
बझाङ
[२६]
 देश छाडी कतै जान्न नभन
चम्चा बन   अरूलाई नगन ।
✍️ कमला  देवकोटा,  पाल्पा
[२७]
संघीयताकाे नाममा बने धेरै राजाहरू,
पूर्वबाटै देश बचाऊ, बज्दैछ बाजाहरू !
✍️ गाेपालकृष्ण डंगाेल
काठमाडौ, (हाल इटहरी)
[२८]
देशमा लगातार अस्थिरताको बीउ रोप्यौ अति
तिम्रो त मति सुध्रने छैन, व्यङ्ग्य गरे पनि जति ।
✍️ प्रेम थापा "मन"बागलुङ
[२९]
सुन्दर शान्त विशाल हाम्राे जन्मभूमि नेपाल 
चिराचिरा पारी बनाए अग्रगामीले  बेहाल ।
✍️ प्रद्युम्न चालिसे
भक्तपुर कटुञ्जे ।
[३०]
एउटै  बगैँचा,  हजाराैँ  मालिक
राष्ट्रभक्त भन्दै ठड्याए सालिक ।
✍️ खुनराज काेईराला
सिद्दलेक-३ गैरीगाउँ,धादिङ
[३१]
जनताको नासो जनतामै फर्कियो जनता भाग्यमानी
सौताको रिसले पोइको नाक काट्ने नगरौँ यस्तो बानी ।
✍️ ध्रुव श्रेष्ठ 
हाल काठमाडौँ ।
[३२]
जस्तो बाटो देखायो खुरुखुरु उस्तै बाटो हिन्ने 
ए सोझा भेडा जनता कहिले भ्रष्ट नेता चिन्ने ?
✍️ संगीता खरेल
चन्द्रागिरी ८ काठमाडौँ
[३३]
भनेर एक गरेको अर्कै गाउँ र सहर,
हिँडेको किन कुल्चेर सारा जनका रहर !
✍️ आर्त अकुलीन
[३४]
सात राज्यमा अब सातश्रीको हुनेभो जय
नयाँ नेपाल शायद हुनेछ आलोकमय  ।
✍️ कार्की डिबी माकुम
सुनवल-४, नवलपरासी
[३५]
बाँड अनि शासन गर  गणतन्त्रको मूलमन्त्र
कर्तव्यदेखि भागेर, महसुस गर्छौं राजतन्त्र ।
✍️ मोती सुब्बा 
दार्जिलिङ भारत।
[३६]
भेडा ठानेर  जनतालाई सधैँ झुटो भ्रम  छर्छौ
चिरा चिरा पारेर  यो देशको  रसास्वादन गर्छौ l
✍️ बाबुराम गौतम, गुल्मी
[३७]
चिन्ता छैन आनन्दले बस्ने कुर्सी पायौ
जनताको आँखा छली देश लुटी खायौ ।
✍️ हिमा आर सी
मेहेलकुना सुर्खेत
[३८]
कमाउनेले  कमाएकै छन् धेरैले जमाएता  पनि हुन्नन् चिर
बरू सक्नु नासाे सबै, जाेड्ने भन्दा नि सिध्याउने हुन्छ छाेरा वीर ।
✍️ रामप्रसाद पुरी, बादेल, खाेटाङ ।
[३९]
राजा बन्न आफ्नै आमाको चोलो च्यात्दै गयौ
अर्धनग्न  ती आमा देख्दा खुसी हुने भयौ ।
✍️ धनुष न्यौपाने
गुठीचौर गाउँपालिका ०४
बिगारे जुम्ला
[४०]
ढाँटेर छलेर पनि घर चलाउने मौका दिनुस्
उदाहरणको रुपमा यी नेताहरूलाई लिनुस् ।
✍️ बि.कुलुङ
दार्जिलिङ
[४१]
एउटा राजा हटाई, भयौँ हामी धेरै राजा
धेरै चुल्बुल भयो भने बजाउने हो बाजा ।
✍️ बुद्धिमान दनुवार ( सुरुङ्गेली कान्छो )
कनकाई ४ झापा
[४२]
लायक सरकार नभएर हाम्रो 
भएन देशमा कहिल्यै पनि राम्रो ।
✍️  सीमा कार्की समर्पण
[४३]
आज नेताविना देश हुने भयो चौपट
भएका छन् सबै टाउके नोटका लम्मट ।
✍️ पद्मा काश्यप पाण्डे, मोरङ
[४४]
कति बाेकाउछाैँ नेताहरू हामीलाई भार
कदापि मान्दैनन् सच्चा जनताहरूले हार ।
✍️सहयात्री शाेभा अर्याल 
रुपन्देही , बुटवल
[४५]
अनेक फुलका एउटै माला यो हाम्रो देश,
किन गर्छौ विखण्डन ईज्जत् राख आफ्नो भेष।
✍️ शोभा आचार्य गौतम 
काठमाडौँ
[४५]
भ्याउँदिनँ कैले घरको कामले
पुगेन मलाई पुर्खाको नामले ।
✍️ बालाराम पोखरेल 
[४६]
तिमी हौ नेता, अघिपछि भेडा भएसम्म
हेर्दै जाऊ, कार्यकर्ता फल्छन् र लटरम्म ।
✍️ म्यामराज राई, भोजपुर ।
[४७]
म त भन्छु फेरि पनि एक राजा नैं हुनुपर्छ, देशको महाराजा
अनेकौं राजाले त ! देश टाट पल्टिएको अवगत छदैँछ ताजा ।
✍️ कबिताहरी 
सुन्दर हरैंचा नगरपालिका १ मोरङ
[४८]
नेताको भाषण छ ठुलठुलो व्यवहार लपन छपन
सपूत होइनन् यिनीहरू विदेशीको टेकुवा र खकन ।
✍️ दीपा गुरुङ्ग (समभाव)
बुअपा-१२ काठमाडौँ
[४९]
नेतृत्वकाे भिख मागेर पदासिन भयाै,
पद दुरूपयाेग गरी  देसै लुट्दै गयौ ।
✍️ हरिगाेपाल प्रधान
काभ्रे पलाञ्चाेक  बनेपा१४ साँगा बजार ।