‘चाक चारब्रा’ लघुकथासङ्ग्रहका लेखक मुक्ति गौतम भारतीय मुलका नेपाली हुन् । मणिपुरको कालापहाडमा जन्मिएका गौतमले माध्यमिक तहको अध्ययन गरेका छन् । लामो समय शिक्षण सेवामा संलग्न रहेर सेवा निवृत्त भएका गौतमले निबन्ध विधामा कलम चलाएका छन् भने विभिन्न कृति तथा पत्रपत्रिकाको सम्पादन समेत गरेका छन् ।
आधा दर्जनभन्दा बढी कृतिका लेखक गौतमले सन् १९८० को दशकमा गुवाहाटीबाट प्रकाशित हुने ‘हाम्रो ध्वनि’ पत्रिकामा एक मिनेटका कथा नामबाट प्रकाशित भएका छोटा कथाबाट प्रभावित भएर लघुकथा लेखनमा लागेको देखिन्छ ।
विभिन्न पत्रपत्रिका र नमस्ते आधुनिक लघुकथा मञ्चको पेजमा आफ्ना लघुकथा प्रकाशित गर्दै आएका गौतमको ‘चाक चारब्रा’ पहिलो लघुकथासङ्ग्रह हो । सानासाना आकारका एकचालीसवटा लघुकथा समेटिएको यस सङ्ग्रहको नाम मणिपुरे भाषामा राखिएको छ । चाक चारब्राको अर्थ खाना खानुभो ? भन्ने लाग्छ । कृतिको अठ्ठाइसौँ क्रममा यही शीर्षकको लघुकथा समाविष्ट छ ।
सामाजिक यथार्थ र आदर्शलाई प्रस्तुत गरिएको यस कृतिमा समाविष्ट लघुकथाहरूले विषयगत विविधतालाई प्रस्तुत गरेको पाइन्छ । केही भारतीय परिवेश, केही नेपाली परिवेश र केही दुवै देशलाई मिल्ने परिवेशमा आधारित यिनका लघुकथामा समस्यालाई प्रस्तुत गर्दै तिनको समाधान खोज्ने कार्य गरेको पाइन्छ । शहर र गाउँका विशेषता र समस्या, मान्छेका मनोभावना, स्वार्थ, मानवेतर प्राणी, शरीरका अङ्गको मानवीकरण, गरिएका लघुकथाहरू सरल र सुन्दर छन् ।
शीर्षक चयनलाई अभिधेय तुल्याइएकाले सरल बनेको देखिन्छ । युवा वर्गमा देखिएको विकृति, उद्दण्डपन, बृद्धप्रतिको अनुदारपना, गाउँको विशालता र शहरको साँघुरोपन, अमानवीय हत्याहिंसा, ठट्टामा हुने दुर्घटना, सासूससुराको सम्मान र सेवा गर्ने आदर्श बुहारी, स्वार्थी र झुटो बोल्ने नेताप्रतिको वितृष्णा, कोरोना कहर, दुर्घटना, पुत्र तथा सन्तानमोह र पत्नीको अपहेला, आदर्श छोरा, आदर्श छिमेकी, सङ्घर्ष र मानवता, बिग्रिएको नयाँ पुस्ता, अधिकारका नाममा विकृति, लोभ, अकर्मण्यता, घमण्ड, लगायतका विषयलाई विभिन्न विषयप्रसङ्गका माध्यमबाट प्रस्तुत गरिएको छ ।
विषयमा वैविध्य प्रस्तुत गर्ने गौतमका लघुकथाहरू सरल र रैखिक ढाँचामा लेखिएका छन् । केही रचनामा व्यङ्ग्य चेतना देखिन्छ भने अत्यधिक रचनामा आदर्श चेतना देखिन्छ ।
पछिल्लो समयको एकल परिवारको प्रभावले आमाबाबुलाई बिचल्लीमा पारेका मार्मिक सन्दर्भ प्रस्तुत गर्ने गौतमका लघुकथा समयको प्रतिध्वनिका रूपमा देखापरेको छ ।
२०८१ वैशाखमा प्रकाशित लघुकथासङ्ग्रह `चाक चारब्रा´को प्रकाशन आधुनिक लघुकथा मञ्चले गरेको हो ।
साप्ताहिक झिल्का लेखन अभ्यासको ३५ औँ शृङ्खला आइतवार अपरान्ह सम्पन्न भएको छ । झिल्का साहित्य समाज नेपालको आयोजनामा यो अभ्यास शृङ्खला निरन्तर हरेक हप्ता सञ्चालन हुँदै आएको छ । साप्ताहिक झिल्का कविता लेखन अभ्यासका विगतका शृङ्खलामाझैँ यसपटक पनि सहभागीहरूको निकै उत्साहप्रद सहभागीता रहेकोे थियो । जसमा नेपाल, भारत, भुटान लगायत विश्वका विभिन्न देशमा रहेर नेपाली भाषा, साहित्यलाई निरन्तर माया गर्नुहुने ५४ जना झिल्काकारहरूको सहभागीता रहेकोे थियोे । यो उत्साहपूर्वक सहभागिताका लागि सम्पूर्ण सहभागीहरूमा संयोजक म्यामराज राईले हार्दिक धन्यवाद ज्ञापन गर्नुभएको थियोे ।
झिल्का कविताको उन्नयन, विकास र प्रवर्द्धन गर्नका लागि समाजले विभिन्न क्रियाकलापहरू सञ्चालन गर्दै आएको छ । त्यसमध्ये साप्ताहिक झिल्का लेखन अभ्यास शृङ्खला पनि एक भएको र साप्ताहिक रूपमा निरन्तर सञ्चालन गरिने यसका परिकल्पनाकार एवम् झिल्का कविताका प्रवर्तक वसन्त अनुभवले बताउनुभयो ।
शृङ्खलाबारे प्रष्ट पार्दै शृङ्खला संयोजक/प्रशिक्षक म्यामराज राईले हरेक हप्ताको शुक्रवार राति १२ बजे अभ्यासको सूचना झिल्का कविता फेसबुक समूहमा राखिने र उक्त सूचनाको कमेन्टमा इच्छुक झिल्काकारज्यूहरूले स्वत:स्फूर्त आफ्ना उत्कृष्ट झिल्काहरू राखेर सहभागीता जनाउन सकिने बताउनुभयो ।
झिल्का कविता, नेपाली माटोमा उम्रिएको एक नवीनतम एवम् लघुतम प्रयोगवादी काव्य विधा हो । जसमा विम्ब, प्रतीक र अलङ्कारको प्रयोग गर्दै चोटिलो पाराले तीन हरफमा लेख्ने गरिन्छ । जसको पहिलो हरफले विषयवस्तुको उठान, दोस्रो हरफले विषयवस्तुको बिस्तार र तेस्रो अर्थात् अन्तिम हरफले भावलाई उत्कर्षमा पुर्याई समापन गर्ने गर्दछ । यसका प्रत्येक हरफमा तीन/तीन शब्दहरू हुने गर्दछन् । जम्माजम्मी नौ वटा शब्दमा एउटा झिल्का कविता पूरा हुने भएकोले यसलाई नौ शब्दको कविता पनि भन्ने गरिन्छ ।
झिल्का कविताका तीन हरफ मध्ये पहिलो र तेस्रो हरफमा अन्त्यानुप्रास हुनुपर्ने विधान छ भने दोस्रो हरफ स्वतन्त्र हुने गर्दछ । अर्थात् दोस्रो हरफको अन्त्यमा पहिलो र तेस्रो हरफको अन्त्यानुप्राससॅंग मिल्ने समध्वनिक अक्षर नभएमा उत्तम मानिन्छ ।
साप्ताहिक झिल्का लेखन अभ्यास शृङ्खला- ३५ मा सहभागी झिल्काकारहरूका सुन्दर झिल्काहरू-
… १, फोहोर राखेको खाल्डोमा फोहोरीले राजनीति खेलेपछि चढ्छन् फोहोरहरू उकालोमा । २, कलमभन्दा दिमाग चलाउॅंछन् अक्सर सबै क्षेत्रभित्र विशुद्ध कलमकर्मीलाई लडाउॅंछन् । ३, छक्कापन्जा जो जान्दछ पारिरहन्छ कुर्सीमा मानौँ सर्पले गडुल तान्दछ ।
म्यामराज राई … १, राजनीतिक गन्दगीको खेल जतिखेर पल्टिन सक्छ हुन्छ वर्षायामको भेल । २, आफू कुर्सीमा बसेर सोझा जनता लडाउँछन् बलियो कम्मर कसेर ।
केसर बोहरा ( सङ्घर्ष ), सुदूरपश्चिम अछाम, (हाल भारत) … १, लडाइँ धेरै भए निर्धा निर्धा जुधे बलिया माथि गए ।
ताराप्रसाद चापागाईँ … १, मैदानमा लड्छन् साना लडाई हिॅंड्छन् ठूलाठालु जहिल्यै बोकी तानाबाना। २, मर्ने उही साना जहिल्यै उम्कने ठूलाबडा टुट्ने सानाकै माना। ३, कस्ले बुझ्ने कुरा ? लडाइँ मात्र सानाको ठूलाकै चाहना पुरा ।
अर्जुन प्रसाद चौलागाई, रामेछापः-सुनापति-१ हालः-क्यानडा,क्यालगरी। … १, लडाइँ गर्दागर्दै गए सबैभन्दा माथि ठूलाठालुहरू निर्धाहरू तल भए । २, ठगी खान पल्केका दुखी गरिब लडाएर माथि पुगेर झल्केका । ३, राजनीतिक सत्ताको खेल भ्रष्टाचार देशमा गर्दै गरे जनतालाई झेल ।
बेदु न्यौपाने … १, चलाख हुन खोज्नेले पाखण्डी बनाए जनता राजनीति गर्न रोज्नेले ! २, गरेर गणतन्त्रको नाउँ जनताको आँखा टालेको कुर्सी ओगट्ने दाउ ! ३, उहिले मान्थे घिन ऐले चारैतिरबाट चाहियो देश चलाउन रिन !
अच्युत घिमिरे, सर्पाङ, भुटान🇧🇹 … १, सत्तामा जहिल्यै रडाको विचराको बानी हटेन भाषण सुन्नुस् बडाको। २, हर्रो नपाउने जोगी यसै भन्थे हामीलाई रहिछस् जाइफलको भोगी।
चुडामणी देबकोटा, पुरानोनैकाप काठमाडौँ … १, राजनीति फोहोरी खेल देश डुबाउने नेतालाई लागेर कोच्नुपर्छ जेल । २, आँखामा हाल्छन् छारो कहिलेकाहीँ सम्झिदा पनि तातेर आउँछ पारो। ३, मार्नुपर्छ गोली हानेर देश खाने जति यहाँ सबैलाई छानेर ।
ललिता गिरी, सिन्धुली … १, लडाइँ धेरै गरे कार्यकर्ता जति लडाएर आज नेतामाथि परे। २, राजनीति फेरि खेल नेताले सोझा जनतामाथि सधैँ गर्छन् जालझेल।
राज कुमार राजभण्डारी खोटाङे, मध्यपुर ठिमी ५ संगम कोलोनी राधे राधे भक्तपुर । … १, खडेरीमा गिट्टी कुट्छन् पढ्न लेख्न पाउॅंदैनन बालअधिकार सोझै लुट्छन् । २, बालअधिकार हुँदैछ हिनामिना यसरी दिनचर्या बित्दैछ बिचरा! बगाउदै पसिना । ३, सफलताको शिखर छुन आमाबाबु भगवान् हुन् बालबालिकाले पर्दैन रुन ।
हिरामाया श्रेष्ठ, गजुरी – १, धादिङ … १, सत्तामा बसेर तिनीहरू विदेशीको भक्त बनेर हेर लुटिरहेछ यिनीहरू । २, कति खान्छौ मागेर नेपाललाई युक्रेन बनाउँदैछन् विदेशीको खेलमा लागेर । ३, जेलेन्स्कीहरु धेरै छन् यो देशको लागि खतरा भो झन् ।
दीप गोले तामाङ – रौतहट … १, देशमा राजनीति खेल खुट्टा तान्ने धेर सबै यस्तै बाँचुन्जेल। २, चलाख हुँ भन्नेहरू हार खाए धेरै अरूको बारी खन्नेहरू । ३, मैदानमा लड्छन् दुई जित हुन्छ एकको अर्कोले खान्छ सुई ।
एवाइ प्रभात, सहिदभुमि धनकुटा … १, नडुलाऊ लोभी आँखा भाग्यमा छैन भने कर्मले लगाउँछ पाखा!
मन्दिरा सेढाई, मलेखु, धादिङ … १, चाकरी राज देशमा एकअर्को गर्छन् लडाइँ आउॅंछन् जोगी भेषमा ।
राज बहादुर बडुवाल, जुम्ला … १, हटाउँदैनन् कहिल्यै बालश्रम सुनिस्चित भविष्य खै फैलाउॅंदै छन् भ्रम !
प्रेम थापा “मन”, बागलुङ … १, गरे राजनीतिमा धोका बेइमानी र छलकपट मन्त्री भष्टाचारका पोका ! २, बेचेर अस्मिता देशको पुरानालाई उछिन्दै नयाँ उस्तै जोगीको भेषको !
रबि पौडेल, दक्षिण भारत पाण्डेचरी … १, फोहोरकै बीउ रोपेपछि फोहोर थुपारेको बारीमा कृषकले बीउ नछाँटेपछि।
लोकबहादुर क्षेत्री लामिछाने … १, राजनीतिमा सधैँ खेल सत्तामा कसरी पुग्ने जनतालाई गरे झेल । २, इमानको कुरै नगरौँ बेइमानीले गरे राज नेताको भर नपरौँ । ३, जनता पनि मिलेका नेताका चिप्ला कुराले मासु भातमा बिकेका ।
कृष्ण बजगाई भक्तपुर … १, बेरोजगारी धेरै भए रोजगारी दिन्छौँ भन्ने नेता कहाँ गए। २, अत्याचार बढ्दै गएको समाजमा जातिय विभेदको अन्त्य कहिल्यै नभएको ।
कला ढकाल, झापा … १, आपसमा सहनशील बनेर गरौँ सेवा मानवको दिव्यचक्षु अविरल बिउँझाएर।
हरिगोपाल न्हुच्छेँप्रधान, काभ्रे, बनेपा -१४, साँगाबजार … १, कुरा गर्छन् जातिको दाउमा हुन्छन् सबै चौकी हेरेर माथिको । २, विकासको रकम खाएर भाँडो भरियो नेताज्यूको जनताले दुःख पाएर । ३, सपनाको कुरा गर्छन् पूरा हुँदैन कहिले भन्दा आँखा तर्छन् ।
मोती योन्जन सुब्बा, दार्जिलिङ … १, जो छ खास मनको सुन्दर बगैँचामा उसैको लाग्छ आस !
आर्त अकुलीन … १, राजनीतिले डामाडोल गरायो सुरक्षा छैन केही गाँसबास पनि हरायो।
सीता सुनगाभा पोखरेल … १, हुँदैन साथीको अभाव निस्वार्थ सहयोग गरे सबैमा राख्दै प्रेमभाव ! २, किन नराम्रो बन्छौ ? गर व्यवहार उहीँ अरूबाट जे चाहन्छौ । ३, किन भौतारिन्छौ रोज ? नियाल आफूभित्रै तिमी खुसी बाहिर नखोज !
वसन्त अनुभव, घोराही, दाङ … १, दुःखी धेरै मन किन यस्तो सधैँ ? पर्यो मैले सहन । २, आफ्नो मन चङ्गा बोल्न पनि नसक्ने किन यस्तो महङ्गा ? ३, मान्छेको लोभी जात फाइदा मात्र हेरेर हान्छन् मौकामा लात ।
डिल्लीराज (राजेन्द्र) भुसाल, सन्धिखर्क-२, कुर, अर्घाखाँची … १, किन हेर्छौ तर्केर आउने गरको छु साँझ घर फर्केर । २, जे जुर्छ खाउँला नगरी सुख छैन कर्म गर्न जाउँला ।
कृष्णकुमार वैद्य, बनेपा ९, काभ्रे … १, खेल भयो कस्तो कसैले जान्दैन भन्छ नियम नभएको जस्तो। २, सफा कुन खेल ज्ञानको पुस्तक हेर कहाँ छैन झेल ? ३, मेरो कुरा जातिमा सुन्ने सबै चुपचाप चामल हाल पाथीमा।
नीमा छिरिङ भोटिया, जलढका कालेबुङ … १, खेतमा झार पलायो खडेरी लागेर होला किसान हृदय जलायो । २, खेलौ जुहारी साथी जान्ने भएर हारेछ घमण्डी पुग्दैन माथि । ३, हजार मान्छेको भीड ठाउँ भेटाउन गाह्रो चारैतिर छन् छिॅंडैछिॅंड ।
अम्बिका अधिकारी, झापा बिर्तनमोड … १, धैर्य सहनशीलता भित्र, कहिलेकाहीँ हिंसाको मात्रा झाँगिॅंदोरहेछ नि मित्र ! २, सहनुको सिमा आफैँले तोक्नु सबैतिर हेरी देख्दैन शोषित कसैले। ३, न्याय अन्यायको तराजु साँच्चै अन्धो हुन्छ शोषण गर्दछ बराजु ।
मनोहरी पौडेल, गैडाकोट १ … १, धेरैजसो उस्तै गए कसको विश्वास गर्नु भेडा जम्मा भए। २, राजनिती कच्चा खेल गल्ती गर्ने सबैलाई बाँध्नु पर्ने नेल।
दुर्गा आचार्य, मोरङ … १, सबै समयको खेलाँ लागिरहन्छ सधैँ नै बेला न कुबेला । २, स्वार्थविनाको यो संसार कहाँ पाउने मानिसले खोजी गर्नु बेकार। ३, जसले देश डुबायो लोभी पद प्रतिष्ठा विदेशीलाई गुन लगायो।
सुरेशकुमार पाण्डे, दाङ घोराही १८ … १, लागिरहन्छ मनमा पिर समय यस्तो होकि खोटो हो तक्दिर ? २, कहिल्यै मात्तिन सुखसँग दिनरात छ साथमा गुनासो गर्दिन दुखसँग। ३, जिन्दगी बगेको खोला जीवनमा सुखदु:ख त कस्लाई पो नहोला ?
अनिता भण्डारी, ताप्लेजुङ … १, राष्ट्रघाती दलाल भ्रष्टाचारी शानले गाडीमा सवार बनेर हिॅंड्छन् सदाचारी २, फटाहाहरू उफ्रेका सदनमा पीडाले रुन्छिन् धर्तीमाता छैनन् पीडाहरू वदनमा। ३, आरोप प्रत्यारोप आपसमा सदनमा भत्ता पचाउने फिरेनन् विवेकता राकसमा।
घनश्याम पन्त, हरिवन सर्लाही … १, पानी परेर रमायो रमायो औधी किसान धानले फूल लगायो । २, आशाको दीप जलेछ खडेरीले खान लागेको बादलको जल झरेछ । ३, पार्टीहरू सबै टुक्रेर स्वार्थको लागि जुटन खाली भाषणमा डुक्रेर ।
भगवती दवाडी … १, फोहोर भएको सहरमा हराभरा बनाएर रमाइलो रहिरह्यो देखिरहने रहरमा । २, फोहोरै फोहोरको सहर सरकार हेरेरै बसिरह्यो नपुग्दासम्म आफ्नो रहर । ३, खडेरीमा गिटी कुट्छन् दिनचर्या चलाउन पर्दछ मङ्सिरमा खेती चुट्दछन् ।
रक्षा काली … १, सत्य धेरैलाई पच्दैन दुश्मनी मोल्न अगाडि यसर्थ आफ्नोपन बच्दैन । २, धर्तीमा पाहुना मानव जानेर वा नजानी कोही बने दानव । ३, प्रेम मजाक बनाए किन गर्छन् दुरुपयोग ? केवल बहानामा सताए ।
पृथक प्रकृति, झापा … १, विश्वासमा मन जाग्छ भूलको क्षमा पाउँदा सहानुभूतिले दया लाग्छ । २, मित्रताको बन्धन कसिलो अपदस्तमा हुनुपर्छ संवेदना भेटघाटको औपचारिकता मलिलो । ३, यात्रा हाम्रो नटुङ्गियोस् लक्ष्यमा अवश्य पुग्नेछौ पाइलाहरू एकाअर्कामा नछुट्टियोस्।
दिल ठकुरी … १, कुरा उठ्छ बारम्बार सुनिश्चित हुन्छ कहिले हाम्रो देशमा बालअधिकार ।
डम्बर थामी ‘अनुपम’, कालिन्चोक गा. पा.-६, दोलखा … १, गरेर उच्च कर्म सदैव सत्यमा लाग निभाउनु सनातन धर्म। २, गरेर दुखीको सेवा मरेर आफू बचाऊ पाउनेछौ माथि मेवा। ३, जीवनको सार बुझेर जीवन नटुङ्गिने यात्रा गर सङ्घर्ष जुझेर।
सरस्वती श्रेष्ठ रुपन्देही बुटवल … १, पानीले ताल फुटाउँछ मायाको कमजोर धरातलले जिन्दगीको यात्रा टुटाउँछ। २, जनतालाई मूर्ख बनाएर सत्तामा बसिरहन पाऊॅं खुइलिएको तालु कनाएर।
होमप्रसाद नेउपाने, धरान,सुनसरी … १, गरेर बालअधिकारको कुरा देखेर मात्रै कहिले हुँदैन सपना पूरा । २, वर्षमा एकदिन रमाएर निर्धक्क बन्ने बालबालिका आधार केलाई समाएर ?
पुष्पा राई, बादेल, खोटाङ … १, भ्रष्टहरूको छ सत्ता जति विरोध गर हल्लिॅंदैन एउटा पत्ता ।
अरुण कुमार भुजेल, दार्जिलिङ्ग, भारत … १, नेपाल आमाका सन्तान गर्छन् सधैँ लुछाचुँडी नेतालाई चाहिन्छ मान ।
बुद्धिमान दनुवार ( सुरुङ्गेली कान्छो ), कनकाई ४ झापा … १, बालअधिकार कता हरायो। लेखाइमा सिमित छन्, बेकारमा रोयो करायो ।
भुपेन्द्र राना मगर, धादिङ … १, खराबलाई निकाला गरौँ फोहोरी खेल खत्तम मनमा शान्ति भरौँ । २, राजनीतिले देश खाए बाँकी केही राखेनन् जनताले दुःख पाए । ३, लागौँ देश बचाउन हामी सबै जुटेपछि नेताले सक्दैनन् पचाउन।
लक्ष्मण देउवा, डोटी … १, तिज पर्व गयो समय सँगसँगै घुमेर यताउता सुनसान भयो ।
शोभा आाचार्य गौतम, काठमाडौँ … १, नेताका फोहोरी पहर हटाऔॅं सबै मिली ल्याउनलाई नयाँ लहर।
सन्तु खत्री … १, बोलाउँछ र फर्किन्छ भनी घत हेराहेरमा सुन्दर घर बनिन्छ। २, दुवै कानले सुन्ने राम्रो श्रीमतीको श्रीगणेशपछि आफूले मौनता चुन्ने। ३, मतलबका कुरा रहेछ आज वर्षौँपछि फेरि एउटा मेसेज गरेछ।
दिवाकर चाम्लिङ्ग राई, खर्साङ्ग, दार्जीलिङ … १, बुझ्नू, अरूको मर्म पुण्य मिल्दछ यहीँ गर्यो भने सत्कर्म । २, सभ्य समाजमा अटाउन दुष्ट आत्माहरूलाई हामीले सक्नुपर्छ डाँडो कटाउन । ३, चाल्दा नराम्रो खेल क्षणिक आनन्दपछि फेरि बग्छ आँशुको भेल ।
शान्ता पौडेल भट्टराई, टङ्कीसिनवारी, मोरङ … १, पैसाको महिमा अपार जिन्दगीमा छैन भने पाइला पाइलामा मार। २, खल्ती भए खाली आफ्ना भन्ने सबै तयार गर्न गाली । ३, जिन्दगीमा मचिन्छ हाहाकार होला पैसाविहीन जीवन कहिले बन्दैन साकार ।
रुना कर्माचार्य दाहाल, चितवन … १, परेपछि म थला हेरिरहन्छ दुनियाँ मेरो पासोमा परेपछि गला ।
खडक आर सि मिलन, छेडागाड नगरपालिका -२, साल्मा जाजरकोट … १, कसैले लोभ गर्ला चुपचाप काम गर जे पर्ला पर्ला । २, नाम भएर हुँदैन काम ठूलो हुनुपर्छ हात्तीलाई कसैले छुँदैन ।
नन्दलाल आचार्य, सिद्धार्थटोल, उदयपुर । … १, घमण्ड बढपन रवाफ अतृप्तले खति हुन्छ समयले दिन्छ जवाफ । २, असल स्वभाव बानी विनयी बन्न सिकौँ अरूको भलो ठानी। ३, लोभको खुकुलो पोको विवेकले कस्न सकेमा रहन्न अधुरो धोको ।
जयनारायण नेपाल, इलाम, (हाल सूर्यविनायक २, बालकोट, भक्तपुर ) … १, बगाएर भावको खोला विकृतिमाथि प्रहार गरौँ झिल्काको झरिलो लोला l २, चेतको दैलो खोलोस् कविको ती अन्तरभावना सत्यको पक्षमा बोलोस् ! ३, कावा खाँदै उड्छ कविको निश्चल हियो कैयौँको अन्तरमा बुड्छ l
साताका उत्कृष्ट झिल्का कविताको २७ औँ शृङ्खला सम्पन्न भएको छ । झिल्का साहित्य समाज नेपालको आयोजनामा उक्त शृङ्खला हरेक हप्ता सञ्चालन गर्ने गरिन्छ । झिल्का कविताको उन्नयन, विकास र प्रवर्द्धन गर्ने हेतुले यस शृङ्खलाको सुरुवात गरिएको यसका परिकल्पनाकार एवम् प्रवर्तक वसन्त अनुभवले बताउनुभयो ।
यस शृङ्खलाका लागि हरेक हप्ताको आइतवारदेखि शुक्रवार अपरान्हसम्म झिल्का कविता फेसबुक समूहको भित्तोमा प्रेषित गरिएका झिल्का कविताहरू मध्ये उत्कृष्ट तीन जना झिल्काकारहरूका ३/३ झिल्काहरू छ्नोट गरी प्रकाशन गर्ने गरिन्छ । जसको संयोजन झिल्काकार एवम् झिल्का कविता अभियन्ता धनुष न्यौपानेले गर्दै आउनुभएको छ ।
साताका उत्कृष्ट झिल्का कविता शृङ्खला- २७ का लागि झिल्काकारत्रय सोमनाथ लुइटेल “रवि पाल्पाली”, नन्दलाल आचार्य र सुस्मिता अधिकारीका उत्कृष्ट झिल्का कविताहरू छनोटमा परेको संयोजक न्यौपानेले बताउनुभयो ।
साताका उत्कृष्ट झिल्काहरू
[१] १. काम लगाउने ठालु परिश्रम गर्ने अर्कै सित्तैमा खाने कालू । २. शुद्ध कहाँ पाइन्छ भेटाउन सकिन्न यहाँ खोजेर पनि खाइन्छ। ३. हुन खोज्छन् भगत नास्तिकले गर्छ पूजा सबै कुरा फगत । ✍️ सोमनाथ लुइटेल “रवि पाल्पाली”
[२] १. राष्ट्रको ढुकढुकी सुन्दै संविधानले आशा जगाएको बस्छु मनमा गुन्दै । २. संविधान शिरोधार्य बनोस् सबैको हृदयमा बसेर वैरीका जरा खनोस् ! ३. कसैले लोभ गर्ला चुपचाप गर काम जे पर्ला पर्ला । ✍️ नन्दलाल आचार्य सिद्धार्थटोल, उदयपुर
[३] १. संविधान दिवसको शुभकामना प्रत्येक नेपाली जनलाई अन्यायसँग नहोस् सामना ! २. छाओस् खुसी जनमा उत्कृष्ट संविधान पाएर सन्तोष होस् मनमा । ३. नैतिकता हरेकमा भएमा उपयोग हुन्छ विवेकको नेता इमानदार रहेमा । ✍️ सुस्मिता अधिकारी ,काठमाडौँ
‘जेईकाे सम्झना’ लघुकथासङ्ग्रह वि. सं २०८० फागुनमा प्रकाशित कृति हो । यसका लेखक सुरेशकुमार पाण्डे साक्षर व्यक्ति हुन् । यद्यपि लामाे समय भारतमा पेशा गरेका पाण्डेले साहित्य साधनामा लामै समय व्यतित गरेको देखिन्छ ।
लघुकथा, कविता, गजल आदि विधामा कलम चलाउँदै आएका पाण्डेका दुईवटा गजलसङ्ग्रह प्रकाशित छन् भने सन् २०२१ मा ‘अनुभव’ नामक हिन्दी भाषाको लघुकथासङ्ग्रह प्रकाशित छ ।
‘जेईकाे सम्झना’ नेपाली भाषामा लेखिएको उनको पहिलाे लघुकथासङ्ग्रह हाे । दाङ जिल्लाको घाेराही उपमहानगरपालिकामा बस्दै आएका पाण्डेले आफ्नो कृतिकाे नाम स्थानीय बाेलीकाे प्रचलित शब्दबाट राखेका छन् । जसमा जेईको अर्थ आमा हुन्छ ।
कृतिको बाह्रौँ क्रममा यही शीर्षकको लघुकथा समाविष्ट छ, जसमा आमाप्रति अगाध श्रद्धा गर्ने छाेराकाे आमाप्रतिकाे आस्थालाई प्रस्तुत गरिएको छ । प्रस्तुत कृतिको नाम ‘जेईकाे सम्झना’ रहनुमा त्यही शीर्षकको एउटा कथामात्र आधार नभएर सङ्ग्रहभित्र आमालाई विषय बनाइएका थुप्रै लघुकथा समावेश हुनुले शीर्षक सार्थक भएको देखिन्छ ।
लेखक पाण्डेले कतै आदर्श आमाका कथा प्रस्तुत गरेका छन् भने कतै व्यक्तिगत स्वार्थ र सुखसुविधाका लागि सन्तानको हत्यासम्म गर्ने स्वार्थी ममताहीन आमाका कथा पनि प्रस्तुत गरेका छन् । जसरी आमाका आदर्श रूपका साथै कुरूप रूपको प्रस्तुति यिनका लघुकथामा पाइन्छ त्यसैगरी छाेरा वा सन्तानका पनि आदर्श र कुरूप स्वार्थी रूप यिनका लघुकथामा पाइन्छ । यसबाट पाण्डेले परिवार र समाजका एकपक्षकाे नभएर बहुपक्षकाे प्रस्तुति गरेकाे पाइन्छ ।
पाण्डेले सङ्ग्रहमा समावेश अत्यधिक रचनामा आमालाई केन्द्रीय विषय बनाएको भए पनि अन्य विविध विषयलाई समेत प्रस्तुत गरेका छन् ।
वेश्याको समाजसेवी रूप र भूमिका, जातीय विभेद गलत हो भन्ने तर आफूले अवलम्बन नगर्ने आडम्बरी प्रवृत्ति, बालश्रम बन्द गर्दा श्रमिक बालकको समस्या, आदर्श तथा स्वार्थी लोग्ने, डाक्टरको लापरबाही, वैदेशिक रोजगारीमा जानेका विविध समस्या, भविष्यवाणीका नाममा ठगी धन्दा चलाउनेहरू, आफन्त बनेर झुक्याउने चोर, जोगी बनेर बालबच्चा चोरी गर्ने, घुसखोर कर्मचारी, पशुप्रेम, ऋण लिएर नतिर्ने आफन्त, मित्रता, जुवाको लत, रक्सीको लत, पर्वलाई भड्किलो बनाउन नहुने सन्देश यिनका लघुकथामा प्रस्तुत भएको छ ।
सरल भाव र भाषाशैलीको प्रयोग गरेर सामाजिक चेतनामूलक लघुकथा लेख्न मन पराउने पाण्डे कुशल लघुकथा शिल्पी हुन् । उनको कुशल लेखनको परिचय दिने लघुकथासङ्ग्रहका रूपमा जेईको सम्झना प्रस्तुत भएको छ ।
वसन्त अनुभव रेडियो नेपालबाट प्रसारित हुने बाल कार्यक्रम सुनेर हुर्किएका अनि त्यसैको प्रभावले साहित्यतिर आकर्षित भएका स्रष्टा हुन् । विष्णुबहादुर र भीमाकुमारी खत्रीका कान्छा सुपुत्र हुन् उनी । उनको जन्म वि. सं. २०३५ साल वैशाख १० गते दाङ जिल्लाको साविक हापुर २ मा भएको हो । हाल उनी जन्मिएको त्यो ठाउँ दाङको घोराही उपमहानगरपालिका १२ गुर्जेमा पर्छ । स्वास्थ्य शिक्षा विषयमा स्नातकोत्तर गरेका अनुभव हाल सरकारी सेवामा कार्यरत छन् ।
वसन्त अनुभवको दुई व्यक्तित्व छ, सम्पादक र लेखक । व्यङ्ग्य कन्तुर (संयुक्त टुक्का कवितासङ्ग्रह), लघुकथाको सुगन्ध स्मारिका (अङ्क ४ र ५) अनि ऐतिहासिक यात्रा (संयुक्त टुक्का कवितासङ्ग्रह) मा उनको सम्पादन क्षमता देख्न सकिन्छ भने लघुकथाको सुगन्ध १२ फूल १०८ सुगन्ध (२०७९ संयुक्त लघुकथा सङ्ग्रह) र नेपाली नस्ल (लघुकथा सङ्ग्रह)मा उनको लेखनकौशल झल्कन्छ । २०५४ सालबाट लघुकथा यात्रामा लागेका उनको पहिलो लिखित लघुकथा ‘महिला स्वतन्त्रता’ हो । यस विषयमा उनी आफैँले यो लघुकथा डायरीमा सुरक्षित छ भनेकाले उनको पहिलो लिखित लघुकथा कतै प्रकाशित नगरिएको भन्ने बुभिन्छ ।
बीचमा निकै लामो समय लघुकथा नलेखी मौन बसेका उनले २०७८ सालदेखि लघुकथा लेखमा रफ्तार बढाएर त्यो मौनता तोडेका छन् । २०८० चैतमा ‘नेपाली नस्ल’ लघुकथा सङ्ग्रह प्रकाशित गराएर आफू लघुकथामा सक्रिय भएको उनले पुुष्टि गरेका छन् ।
वसन्त अनुभवको नेपाली नस्ल सङ्ग्रहभित्र ५४ वटा लघुकथाहरू सङ्ग्रहित छन् । ३४ वटा लघुकथाका शीर्षकहरू एकपदीय छन् भने बाँकी २० वटा लघुकथाका शीर्षकहरू द्विपदीय छन् ।
उनका लघुकथाहरूमा नेपाली समाज मुखरित भएका छन् । पात्र स्थापनामा विविधता र लेखनमा प्रगतिशीलता छ । सङ्ग्रहमा भुइँमान्छेहरूका समस्याहरू असरल्ल छन् । कतिपय लघुकथाले अभिधेयार्थको बाटो हिँडेका छन् भने कतिपय लघुकथाले प्रतीकात्मक र ध्वन्यात्मक अर्थको फेरो समाएका छन् । मानव र मानवेतर दुबै खाले पात्रहरूको उपयोग गरिएको छ । कतिपय लघुकथामा मान्छेका शारीरिक अवयव (पेट, मुख, हात, टाउको) पनि पात्र बनेर आएका छन् भने कतिपय लघुकथामा त मानवीय भावनाहरू (वेदना)ले पनि पात्ररूप धारण गरेका छन् । जसले गर्दा लघुकथालाई रोचक र पठनीय पनि बनाएको छ ।
यस सङ्ग्रहका लघुकथाहरू रैखिक ढाँचाका नै छन् । उद्देश्य र आशय प्रष्ट छन् । सामाजिक, राजनैतिक, शैक्षिक बेथितिमाथि गरिएका प्रहारहरू निकै बलिया छन् । लघुकथाहरू भाषागत रूपमा सरल भएर पनि अर्थगत रूपमा गहन छन् । सम्वादमा मिठास छ । सम्पादनमा भने केही थोरबहुत कमीकमजोरी देखिएका छन् । लघुकथाको एकाध ठाउँमा एउटै आशय दिने वाक्यहरूको पुनरावृत्ति भएको छ । प्रकाशनमा हतारो नगरी यी पक्षहरू माथि सामान्य दृष्टि पुर्याउन सकेको भए यो लघुकथा सङ्ग्रहको ओज अझै बढ्ने थियो । यद्यपि, व्यङ्ग्यधर्मिता प्रखर रूपमा प्रकट भएको यो सङ्ग्रह आजकल प्रकाशित भएका लघुकथा सङ्ग्रहहरूमध्ये उम्दा सङ्ग्रह हो भन्न सकिने ठाउँ भने यथेष्ट छ ।
काठमाडौँ । साप्ताहिक ‘टुक्कामाथि टुक्का’ व्यङ्ग्यात्मक टुक्का लेखनको १५२ औँ शृङ्खला सम्पन्न भएको छ । अभ्यासमा नेपाल लगायत विश्वका ५५ जना नेपाली भाषी टुक्काकारहरूको सहभागिता रहेको कार्यक्रम संयोजक/ प्रशिक्षक एवम् टुक्का साहित्य समाजका उपाध्यक्ष वसन्त अनुभवले बताउनुभयो । टुक्का साहित्य समाजको आयोजनामा उक्त शृङ्खला विगत लामो समय देखि नियमित रूपमा सञ्चालन हुँदै आएको छ।
टुक्का कविताको उन्नयन, विकास र प्रवर्द्धन गर्ने हेतुले समाजले विविध किसिमका कार्यक्रम गर्दै आइरहेको छ । टुक्का लेखनमा पृथकता एवं फरकपन भित्राउने सिलसिला अन्तर्गत यस शृङ्खला सञ्चालन गरिदै आएको समाजका संस्थापक अध्यक्ष, टुक्का प्रवर्तक एवम् कार्यक्रमका परिकल्पनाकार ताराप्रसाद चापागाईंले बताउनुभयो ।
टुक्का लेखनका लागि एक व्यङ्ग्यात्मक टुक्का राखिने र त्यसैमा आधारित रहेर गहन भावको एक एक टुक्का सहभागीले राख्नुपर्ने संयोजक अनुभवले जनाउनुभयो । टुक्का माथि टुक्का’ व्यङ्ग्यात्मक टुक्का लेखनको १५२ औँ शृङ्खलाको लागि प्रतिनिधि टुक्काको रूपमा समाजका उपाध्यक्ष वसन्त अनुभवले समसामयिक विषयमा लेख्नुभएको व्यङ्ग्यात्मक टुक्कालाई राखिएको संयोजक अनुभवले बताउनुभयो । ~<•>~ प्रतिनिधि टुक्का- १५२ बालबालिका सडक, भट्टी अनि कारखानामा सुनिश्चित छ बालअधिकार, भाषण नारामा । ~<•>~
टुक्कामाथि टुक्काको १५२ औँ शृङ्खलामा सहभागी टुक्काकारहरूका सुन्दर टुक्काहरू-
[१] खान र लाउन दिए पुग्छ, दिनोस् भन्दै काम बालबालिका आउँदा दिएको हुँ रामोराम । ✍️ वसन्त अनुभव घोराही, दाङ [२] कानुन बनाउनेले नै गरे बालश्रम शाेषण उल्टै भन्छन् टेबुल ठाेक्दै गर्नेछाैँ भरणपाेषण । ✍️ ताराप्रसाद चापागाईँ [३] बालबालिकाको शिक्षादीक्षा हरण गर्दै लगाए धनीले नै काम खान लाउन दिए पुग्छ भन्दै बालशोषण गरे सत्ते रामोराम । ✍️ बेदु न्यौपाने [४] बालश्रम शोषण हो भन्दै बनाए कानुन व्यवहारमा किन उतार्दैनन् तिनै जानुन। ✍️ अर्जुन प्रसाद चौलागाई रामेछापः-सुनापति-१ हालः-क्यानडा,क्यालगरी [५] बालश्रम मुक्तिको नारा भयो अति सस्तो अधिकारीबाट बच्चा शोषित हुने कस्तो! ✍️ रचना शर्मा प्रतीक्षा इमाडोल, ललितपुर [६] कानुनमा कागजी बाल अधिकारका कुरा स्कूल पढ्न बञ्चित नै छन् नाबालक टुहुरा । ✍️ नाम केसर बाेहरा ( सङ्घर्ष ) सुदूरपश्चिम अछाम हाल भारतबाट [७] भाषण त दिन्छन् नेता नियंत्रण भएनन् सानासाना नानी घरेलु कामदार ,ग्यारेज होस् , हटेन शोषण गर्ने बानी। ✍️ चुडामणी देबकोटा पुरानोनैकाप काठमाण्डौ [८] दिऊॅ राम्रो शिक्षा गरौं राम्रो भरणपोषण नगरौं बालबालिकाको अधिकार शोषण। ✍️ पुष्पा सुवेदी नेपालगन्ज,बॅाके। [९] बनाइन्छन् प्रत्येक वर्ष बालअधिकारका नारा तर बनेन बालमैत्री मैले पिउने पानी धारा । ✍️ देव मगर तिनाउ-१,कचल,पाल्पा [१०] बालअधिकारको कुरा गर्दा त जोस नचलेको हैन यता फकाउँ कि उता फकाउँ काम गर्ने फुर्सदै छैन । ✍️ पुष्पा राई, बादेल, खाेटाङ [११] जसले गरिरहेछन् एकआपसमा मिलेर बालश्रम शोषण उनैले गर्दछन् बालअधिकार सुनिस्चितताको फोस्रो उद्घोषण l ✍️ बाबुराम गौतम, गुल्मी [१२] नारामा मात्रै सिमित बाल शाेषणकाे अन्त्य भएन घरेलु हिंसा परेकालाई उद्धार गर्न काेही गएन । ✍️ राज कुमार राजभण्डारी खाेटाङे मध्यपुर ठिमी ५ संगम काेलाेनी राधे राधे भक्तपुर [१३] नारामा मात्र सीमित भयो,बालअधिकारको कुरा, देशमा जताततै शोषण,नेताको भाषणमा पुरा। ✍️ एवाइ प्रभात सहिदभुमि धनकुटा [१४] कैले आउँछ बालबालिका सुरक्षित हुने बेला, कसरी मेटिएला कलिला हातहरुबाट ठेला। ✍️ रमेश दियाली शेल्पू सिटोंग दार्जिलिङ [१५] मसिनो छ बोली झन् छ चिम्सा आँखा बाल हिंसा रोकी राखौं अब काखा । ✍️ दीप गोलेे तामाङ – रौतहट [१६] बालअधिकार पाउनुपर्छ भनी भाषण मात्र गर्ने आएको अनुदान आधा देखाइ बाँकी आफ्नै पेट भर्ने । ✍️ अनुग्रह राना मगर ‘पुष्प’ पाँचखपन न. पा. ६ संखुवासभा [१७] कराएर मात्र हुँदैन बाल अधिकारको नारा ठुलै टाउके भुंडेहरुको ठीक छैन है नि पारा ✍️ सरिता सेढाई धादिङ [१८] मुखले बोलेर मात्र हुँदैन कामले अघि सरौँ बालश्रम अन्त्य गर्नलाई हामी सबै लागि परौँ। ✍️ अनिता भण्डारी ताप्लेजुङ [१९] रातदिन सधैँ गरेका छन् काम, बालबालिकालाई हेर न राम । ✍️ आर्त अकुलीन [२०] रहेछ आजै बाल दिवस आएको खै अनाथ टुहुराले पढ्न पाएकाे । ✍️ प्रतिज्ञा प्रतिज्ञा मेहेलकुना सुर्खेत [२१] बेसहारा छन् अधिकांश बालबालिका सौम्य लगानी गर्यो र खै कुन पालिका ? ✍️ प्रेम थापा “मन”बागलुङ [२२] सानासाना कलिला हातमा उठ्ने गरेर ठेला , काम गराएर बालकलाई नगरौँ है हेला । ✍️ गंगा खड्का बूढानीलकण्ठ ,काठमाडौँ [२३] हेर्नू बाल अधिकार कानुनमा मात्रै भयाे पुग्दैन खान घरमा बालक काममा गयाे । ✍️ रबि पाैडेल दक्षिण भारत पाण्डेचरी [२४] आजका हाम्रा बालबालिका भोलिका कर्णधार पाएका छन् छैनन् खई तिनले बालअधिकार । ✍️ सतीश पण्डित भानु६ चुँदी तनहूँ हाल चनपा६ मातातीर्थ।
[२५] ऐन कानुन कागजमा व्यबहारमा छैन बाल श्रम अन्त्य गर्दै दिउँ सबैलाई चैन । ✍️ राज बहादुर बडुवाल कनकासुन्दरि-५,जुम्ला [२६] जहिले पनि भाषण गर्छन् ~भनेर मानव अधिकार छोड्दैनन् दुध खाने बच्चीलाई समेत गर्छन् बलात्कार। ✍️ भवानी पोखरेल (बाबु बिराज) बाणगंगा १ चार नम्बर कपिलवस्तु [२७] भाषणमा किन मख्ख माग अधिकार? बालबालिका व्युझेर खाेज हक सार । ✍️ जी.वि.घाेराही,दाङ [२८] बालअधिकार नारामा हुन्छ सिमित भएन कहिले बालबालिकाको जीत । ✍️ बुद्धिमान दनुवार ( सुरुङ्गेली कान्छो ) कनकाई ४ झापा [२९] बालअधिकार बग्छन् भाषण अनि नारामा प्रताडितहरु बस्न पाएकाछैनन् थारामा । ✍️ कमला देवकोटा, पाल्पा [३०] न बन्छ बालग्राम न हुन्छ बालपाेषण घरमा भाँडा मझाई गर्छन् बाल शोषण । ✍️ शालिकराम दाहाल [३१] नारामै सिमित रह्यो बालबालिकाको अधिकार कहिले गर्न सक्लान् कठै, व्यभिचारको प्रतिकार । ✍️ राजेशराज गड्तौला कॅाडाघारी, काठमाण्डौ [३२] साना हात सानो दिमाग सहनुपर्ने ठूलो चोट बाल शोषण अन्त्य गरेर नदेखाऔ कुनै खोट । ✍️ सबिता खड्का कैलाली [३३] बालबालिकाकाे माैलिक हक संविधानकाे पानामा शाेषित पीडित बालबालिका कारखानाकाे छानामा । ✍️ डिल्लीराज (राजेन्द्र) भुसाल सन्धिखर्क-२, कुर, अर्घाखाँची [३४] उच्च ओहदामा हेर बस्नेको बोली सस्तो अधिकार बाट वञ्चित गराउने कस्तो । ✍️ कला ढकाल झापा [३५] बालबालिका हाम्रा सृजनाका हुन् है खानी बालश्रम अपराध रोकौं सबले जानी । ✍️ रुना कर्माचार्य दाहाल चितवन [३६] कानुनमा मात्रै रहेछ बालअधिकार बालककै पसिना बेची गर्दैछ व्यापार। ✍️ हरिगाेपाल न्हुच्छेँप्रधान काभ्रे, बनेपा १४ साँगाबजार [३७] ससाना नानीको नरम कोमल हुन्छ मन सबैसँग नहुने किन नि ! बराबरी धन । ✍️ सुनगाभा पोखरेल [३८] बालआश्रमको सुधारमा सबै मिलेर गरौ अन्यायको जरा उखेल्न नेताको भर नपरौ । ✍️ अम्बिका अधिकारी झापा बिर्तामोड [३९] वडा बालमैत्री लेखेर विदेशीका छारो राख्न सजाए बाल हकका आउने बाहिरी कमिसन भित्रै पचाए । ✍️ इन्दु श्रेष्ठ, चितवन [४०] अन्याय र अत्याचार कहिल्यै कम भएन रोकथाम र कार्यान्वयनमा ध्यान गएन। ✍️ अरुण कुमार भुजेल गोरुबथान,कालेबुङ,भारत [४१] नेताले भाषणमा बालअधिकार हनन् भयो भनी सुनाउँछन् ठुलाठालुको उद्योगमा बालबालिकालाई गलैँचा बुनाउँछन्। ✍️ कृष्ण बजगाई भक्तपुर [४२] सडकमा छन् बालबालिका बालअधिकार हरायो भित्रभित्रै शोषण, नीति त कागजमा मात्र गरायो । ✍️ शोभा आचार्य गौतम काठमाडौँ [४३] बालबालिकाको हक देऊ शिक्षाको बाटोमा सबै लेऊ। ✍️ नीमा छिरिङ भोटिया जलढका कालेबुङ भारत [४४] कलिला बालबालिकामा लगानी भविष्यमा हुन्छ देशकाे आम्दानी। ✍️ प्रद्युम्न चालिसे [४५] नेता भाषण मात्र ठुला गर्छन् काम केही हुन्न सडकमा जति रोउन् उनलाई त्यसले छुन्न । ✍️ दुर्गा आचार्य मोरङ [४६] गरिब अलपत्र नहुँदामा छाना खाना नाना कुरैको मात्र बालअधिकार छैन तानाबाना । ✍️ कृष्णकुमार वैद्य बनेपा ९, काभ्रे [४७] बालबालिकाहरू के के सुघी हिँडेका छन् बाटामा अभिभावक खै कतातिर अधिकार छ घाटामा । ✍️ भगवती दवाडी [४८] आफ्ना परिवार र दलका बाहेक बच्चाबच्ची समेत हेर्दैनन् नेता बने पछि त जागिर नि खान नपर्ने कसैलाई टेर्दैनन् । ✍️ पवनकुमार बुढाथेाकी काठमाडौँ [४९] सडकमा माग्दै धूलोमा पडी बसेको छ कति बालबालिका कुपोषणले हैरान उनीहरूले नै पाउन सकोस् तालिका । ✍️ बिबा तामाङ लाटपञ्चर सिटोङ थ्री खरसाङ [५०] भविष्यका कर्णधार हुन् साना बालबालिका शोषण रोक्न कदम उठाऊ न्यायपालिका । ✍️ मन्दिरा सेढाई मलेखु, धादिङ [५१] होटल ग्यारेजका कामदार बालक नारामा अधिकार सबै कुराबाट बञ्चित उनीहरू कसैले गर्दैन प्यार । ✍️ घनश्याम पन्त हरिवन सर्लाही [५२] बालश्रम हटाएर बाल शिक्षा जगाऔँ शिक्षाको ज्योति जगाई अन्धकार भगाऔँ । ✍️ शशीश्री आचार्य बौद्ध कुमारीगाल काठमाडौं [५३] बालबालिकाको अधिकारको कुरा सिमित हुन्छ नारामा कानुन फितलो भएपछि सबै नाच्छन् आफ्नो आफ्नो पारामा। ✍️ मोती योन्जन सुब्बा दार्जिलिङ [५४] व्यवस्था धेरै धेरै परिवर्तन भयो तर पनि बालअधिकार कता गयो ? ✍️ डम्बर थामी ‘अनुपम ‘ कालिन्चोक गा. पा. -६, दोलखा [५५] नि:शुल्क शिक्षा भए बालबालिका सक्षम बन्छन् घरको चुल्हो बाल्न सके बल्ल बालहित गन्छन् । ✍️ सुस्मिता अधिकारी ,काठमाडौँ
“पाँचै तत्व पाँचै विकार पञ्चाङ्ग नै ठिक आधार”भन्ने मूल नाराका साथ पञ्चाङ्ग लेख्दै आएका छौं।यही सिलसिलामा साप्ताहिक पञ्चाङ्ग भाग:एक सय बाह्र अभ्यासमा हामी पुगेका छौ। सम्पूर्ण पञ्चाङ्ग स्रष्टाहरुमा पञ्चाङ्ग लेख्नु हुन हार्दिक अनुरोध छ: अभ्यास पाठशालाको अभ्यास शृङ्खला दर्ता पछिको भाग :-११२ —————————-
विधा :- पञ्चाङ्ग अभ्यास गर्ने स्थान :- पञ्चाङ्ग अभ्यास पाठशाला मिति:- २०८१/०५/२४ पञ्चाङ्ग वा समपञ्चाङ्ग लेखि बुधबार बेलुका ०९ बजेसम्म पठाउनु हुन अनुरोध छ। ………………………………………. प्रशिक्षक:- …………… सोमनाथ लुइटेल गुणनिधि घिमिरे सुशीला पौडेल
……………………… भाषा शुद्धीकरण:- ———– पुष्पा सुवेदी नेपाल भवानी घिमिरे जमुना आचार्य पशपती राई
सङ्कलक :- ———- दुर्गा रिजाल आचार्य
संयोजक:-
सोमनाथ लुइटेल “रवि पाल्पाली” ====================== अक्षर सङ्ख्या:- [बराबरी] अनुप्रास :- आफुखुसी स्थायी :- अनिवार्य
पञ्चाङ्ग:०१ दमको रोग लिएर बाँच्न परेको छ। फाटेको मन सिएर बाँच्नु परेको छ। घमण्ड र अहमता छोड्न सकिँदैन, तिखा वचन दिएर बाँच्नु परेको छ। दिनहुँ आँसु पिएर बाँच्नु परेको छ। सुशीला पौडेल
पञ्चाङ्ग:०२ सपना निदाएर बिउँझिएन भने जीवनको कुनै महत्त्व दिएन भने त्यही सपनाको पछि परेर के गर्नु चुनौतीको जवाफदेही लिएन भने श्रम गर्ने हातको नङ्ग्रा खिएन भने ।
✍️अच्युत घिमिरे, सर्पाङ, भुटान🇧🇹
पञ्चाङ्ग:०३ नबाेली बसेपनि तिमी हाँसी राख्छु म त ! छाेडेर गएपनि मायाँ गाँसि राख्छु म त ! ढुक्क हुनु, मेराे माया कति नि स्वार्थी छैन टाढा जान कहाँ दिन्छु र टाँसी राख्छु म त तिम्रो प्रतिक्षामा बैँस नै नासी राख्छु म त
उर्मिला के.शी. धनकुटा !
पञ्चाङ्ग:०४ हिमाललाई हँसायाे तिम्रो कलाले । जून र तारा खसायाे तिम्रो कलाले । एउटा फूल फुलेर यहाँ कविज्यु , ब्राह्मण्ड सारा बसायाे तिम्रो कलाले । सम्झिँदैआँखा रसायाे तिम्रो कलाले ।
भवानी घिमिरे सर्लाही ।
पञ्चाङ्ग:०५ सास फेर्न पनि गाह्रो भएको होला आँखा हेर्न पनि गाह्रो भएको होला दबाई किन्न पैसा छ कि छैन फेरि भन्या टेर्न पनि गाह्रो भएको होला चिठी केर्न पनि गाह्रो भएको होला ॥
गुणनिधि घिमिरे अमेरिका
पञ्चाङ्ग:०६
तिम्रो सपनामा सुटुक्क आउन मनछ प्रिय, टाढा छु तिमी हिड्ने बाटो धाउन मनछ प्रिय। सधैँ भरि हाम्रो सम्बन्धलाई बचाउन लागि काखमा सुतेर लोरी पो गाउन मनछ प्रिय, त्यो हातले सिन्दुर पोते लाउन मनछ प्रिय।
दुर्गा आचार्य मोरङ
पञ्चाङ्ग:०७ घर मेरो थियो धन अरूकै थियो हजुर सर्त अनुसार साहुले घर लियाे हजुर धनकाे नाममा छैन अरू केही कसाे गरुँ घरबाट साहुले त निकाली दियो हजुर स्याहार गरियो हात मात्रै पाे खियाे हजुर ।
राज कुमार राजभण्डारी खाेटाङे
मध्यपुर ठिमी ५ संगम काेलाेनी राधे राधे भक्तपुर ।
पञ्चाङ्ग:०८ खुसीमा एकसाथ हासौँला हामी। भएका शत्रु बैरी मासौँला हामी। जिन्दगी हाँसेर बिताउनु पर्छ, प्रेममा जल्नेलाई नासौँला हामी। मिलेर प्रेम माला गासाैँला हामी। ह्यारिस
पञ्चाङ्ग-०९ जति स्वस्थ भएपनि हरदिन मरिरहेको हुन्छ जिन्दगी जन्मको बिन्दु बाटै यात्रा ओरालो झरिरहेको हुन्छ जिन्दगी जिन्दगी छ दुइदिनको सत्य खोज्ने फुर्सद पो कसलाई उमेर आयो बैँस आयो भ्रममै परिरहेको हुन्छ जिन्दगी जताततै लहलह छ भ्रम नै, चरिरहेको हुन्छ जिन्दगी। पशपती राई
पञ्चाङ्ग:१० नारीले लगाएको कानमा सुन राम्रो। भन्नु प्रिया तिमी र म मा छ कुन राम्रो। अन्धकारमा धर्तीलाई उज्यालो दिने, रातमा आकाशकाे उज्यालो जून राम्रो। कृष्ण भगवानकाे मुरेली धुन राम्रो। केशर बोहोरा
✍️ डा.शंकरप्रसाद गैरे विष्णु पन्थी `विनु´द्वारा लेखिएको `भेटी´ लघुकथासङ्ग्रह २०८१ वैशाखमा प्रकाशित भएको हाे । साहित्यका साथै शिक्षण र समाजसेवामा संलग्न विनु पेशाले प्राध्यापक हुन् ।
नेपाली विषयमा स्नातकोत्तर गरेकी ‘विनु’ साहित्य लेखनका साथै सम्पादन कार्यमा संलग्न देखिन्छिन् । काेभिड १९ का बेलादेखि विशेष सक्रियताका साथ लघुकथा लेखनमा लागेकी विनुकाे पहिलाे प्रकाशित कृतिका रूपमा `भेटी´ लघुकथासङ्ग्रह देखापरेको छ ।
यसमा उनले विभिन्न समयमा सिर्जना गरेका चालीसवटा लघुकथाहरू समाविष्ट छन् । सरल भाषाशैलीकाे प्रयोग गरी लघुकथा लेख्ने विनु आफ्ना लघुकथाहरूमा वर्तमान नेपाली जनजीवनका वास्तविक यथार्थलाई प्रस्तुत गर्न मन पराउँछिन् ।
घर परिवारका समस्या, आमाबुबाप्रति सन्तानको दायित्व र त्यसबाट विमुख हुने प्रवृत्ति, परिवार र जीवनसाथीप्रति बेइमानी गर्ने श्रीमान् श्रीमतीको दुर्घटित जीवन, सम्बन्ध बिच्छेद, शिक्षा, अनुशासनहीन विद्यार्थी, आर्थिक अभावले पढ्न नपाएका बालबालिका तथा तिनका अभिभावकका शारीरिक र मानसिक पीडा विनुका लघुकथाका महत्त्वपूर्ण विषय हुन् ।
-सन्तानलाई विदेश पठाउन गर्व गर्ने तर पर्वका बेला पछुताउने बाआमा, -आफ्ना सन्तानलाई विदेश पठाउन बल गर्ने र मञ्चमा स्वदेशप्रेम, स्वराेजगारका चर्का भाषण गर्ने अभियन्ता, साइबर लत, -टिकटकमाेह, -गलत नियतका छिमेकी, -नेपाली पर्वसँग जाेडिएका विभिन्न पक्ष,
-गरिबी, देखावटीपन, विभेद, -तीजमा दरका नाममा विकृति, -वृद्धाश्रममा बस्ने बुढाबुढीका पीडा, -एकल नारीका जीवनका जाेखिम र समाजले लगाउने लाञ्छना, -आफूले अन्याय गर्ने र अरूलाई सहनुपर्छ भनी आदर्श सिकाउने प्रवृत्ति जस्ता विषय विनुका लघुकथामा कथ्य बनेकाे देखिन्छ ।
लापरबाहीका कारण हुने दुर्घटना, महान् भाषण गर्ने तर प्रवृत्ति खराब भएका नेताप्रति व्यङ्ग्य र सामन्तवादी तानाशाही स्वभाव, गलत बाबुको गलत सन्तान, बाहिर देखाउन चन्दा दिने तर बाआमाकाे ख्याल नगर्ने सन्तान, गलत न्यायप्रणाली, प्रशंसा खाेज्ने अभियन्ता, अपाङ्गलाई गर्ने अपमान, अभाव लगायतका समाजमा देखिने विषयलाई नै विनुले प्रस्तुत गरेकाे देखिन्छ । सरल भाव वहन गर्ने यिनका लघुकथा बाैद्धिक पाठकको नभएर सामान्य पाठकको अपेक्षा गर्छन् । प्रतीकात्मक शीर्षक चयन, प्रचलित पदपदावली यिनका लघुकथाकाे वैशिष्ट्य हाे । विष्णु पन्थी ‘विनु’ सम्भावना बाेकेकी लघुकथा साधक हुन् । यसकाे परिचायक बनेर `भेटी´ लघुकथासङ्ग्रह देखापरेकाे छ ।
********* कृति : भेटी विधा : लघुकथा लेखक : विष्णु पन्थी `विनु´ प्रकाशक : नमस्ते आधुनिक लघुकथा मञ्च प्रकाशन वर्ष : २०८१, वैशाख मूल्य : २९०/- ***********
शंकरप्रसाद गैरे, समीक्षक ‘सुन्दरी‘ लघुकथासङ्ग्रह मीठू कुमारी (पाठक) डल्लाकोटीको नवीनतम कृति हो। पेसाले शिक्षक र शैक्षिक प्रशासकको परिचय बनाएकी डल्लाकोटीले २०७५ सालबाट लघुकथा लेख्न थालेको पाइन्छ। विभिन्न समयमा लेखिएका २५ लघुकथा समाविष्ट ‘सुन्दरी‘ लघुकथासङ्ग्रह आकारका दृष्टिले सानो भए पनि अत्यन्त कलात्मक र सुन्दर रचनाहरू समाविष्ट छन्। पाठकको मनमा गहिरो प्रभाव पार्न सक्ने क्षमता राख्ने सुन्दरी लघुकथासङ्ग्रहका लघुकथाहरू विषयका दृष्टिले विविध विषयमा आधारित छन्।
आकारका दृष्टिले अत्यन्त सन्तुलित सुन्दरीका लघुकथाहरू ज्यादै लामाछोटा नभएर समान आकारका छन्। अनमेल विवाहले निम्त्याउने समस्या, वृद्धवृद्धाका जीवनशैली, नयाँ पुस्ताको ग्रामीण जीवनप्रतिको विकर्षण, उचित शिक्षाले बिग्रिएका बालबालिकालाई पनि परिवर्तन गर्न सकिन्छ भन्ने सन्देश, डल्लाकोटीका लघुकथामा पाइन्छ।
त्यसैगरी अपाङ्ग भनिएका नै क्षमताका कारण विशेष हुन सक्छन् भन्ने सन्देश यिनका लघुकथाले दिएको छ। बालबालिकाको दुष्टता, नकारात्मक दृष्टि हुनेहरू, नबुझेरै अरूलाई आरोप गर्ने बानी, पारिवारिक सामाजिक समस्या, कोरोनाले निम्त्याएका अनेक अवस्था, नेताहरूको स्वार्थी प्रवृत्ति, जातीय विभेद, गरिबीले थिचिएका बालबालिकाको मनोविज्ञान, पृत्तिक अंशले निम्त्याएको समस्या, अपाङ्गप्रति आफ्नैले गर्ने विभेद, स्वार्थी र जिम्मेवारविहीन सन्तान डल्लाकोटीका कथाको महत्त्वपूर्ण पक्ष र विषय हुन्।
विषयको बिस्तारै उठान गरेर उत्कर्षमा पुर्याउने शैली र अन्त्यमा ‘सम्झना नै कुलको अस्तित्व हो’ जस्ता उत्कर्ष वाक्यमा पुर्याएर कथाको अन्त गर्ने कथाकौशल महत्त्वपूर्ण देखिन्छ। संवाद, र वर्णनात्मक शैली अवलम्बन गर्ने डल्लाकोटी सरल भाव र संरचनाका लघुकथा लेख्न मन पराउँछिन्। थोरै तर शक्तिशाली लघुकथा लेख्ने डल्लाकोटी विशिष्ट सम्भावना भएकी लघुकथाकार हुन्।
झिल्का लेखन अभियानको ३० औँ शृङ्खला (आत्महत्या विषयक) सम्पन्न भएको छ । झिल्का साहित्य समाज नेपालको आयोजनामा उक्त झिल्का लेखन कार्यक्रम सञ्चालन गरिएको थियोे ।
झिल्का कविता लेखनको यस विशेष अभियानमा पनि विगतका शृङ्खलाहरूमाझैँ सर्जकहरूको निकै उत्साहप्रद सहभागीता रहेकोे थियो । जसमा नेपाल, भारत, भुटान लगायत विश्वका विभिन्न देशमा छरिएर रहनुभएका नेपाली भाषा, साहित्यलाई निरन्तर माया गर्नुहुने ८८ जना झिल्काकारहरूको सहभागीता रहेकोे थियोे ।
झिल्का कविताको उन्नयन, विकास र प्रवर्द्धन गर्नका लागि समाजले विभिन्न क्रियाकलापहरू सञ्चालन गर्दै आएको छ । त्यसमध्ये झिल्का लेखन अभियान पनि एक भएको र नेपाली समुदायका चाडपर्व, उत्सव लगायत विभिन्न विशेष अवसरहरूमा निरन्तर सञ्चालन गरिने यसका परिकल्पनाकार/प्रवर्तक/प्रशिक्षक वसन्त अनुभवले बताउनुभयो ।
झिल्का कविता, नेपाली माटोमा उम्रिएको एक नवीनतम, लघुतम, प्रयोगवादी काव्य विधा हो । जसमा विम्ब, प्रतीक, अलङ्कारको प्रयोग गर्दै चोटिलो पाराले तीन हरफमा लेख्ने गरिन्छ । जसको पहिलो हरफले विषयवस्तुको उठान, दोस्रो हरफले विषयवस्तुको बिस्तार र तेस्रो अर्थात् अन्तिम हरफले भावलाई उत्कर्षमा पुर्याई समापन गर्ने गर्दछ । यसका प्रत्येक हरफमा तीन/तीन शब्दहरू हुने गर्दछन् । जम्माजम्मी नौ वटा शब्दमा एउटा झिल्का कविता पूरा हुने भएकोले यसलाई नौ शब्दको कविता पनि भन्ने गरिन्छ ।
झिल्का कविताका तीन हरफ मध्ये पहिलो र तेस्रो हरफमा अन्त्यानुप्रास हुनुपर्ने विधान छ भने दोस्रो हरफ स्वतन्त्र हुन्छ तर सकभर समध्वनीक नभएमा उत्तम मानिन्छ ।
सहभागी झिल्काकारहरूका उत्कृष्ट झिल्का कविताहरू-
//१// —————<•>————— १) अमूल्य छ जीवन नसोची दायाँबायाँ आवेगमा नकाटौँ जिन्दगीको रिबन ! २) खोजौँ समस्याको निकास समाधान होइन आत्महत्या खाली निम्त्याउँछ विनाश ! ✍️ वसन्त अनुभव घोराही, दाङ
//२// —————<•>————— जानिएन हत्या गर्न मारी स्वयम् आफैँलाई छैन यमलोक तर्न । ✍️ महेन्द्र मान बलामी दक्षिणकाली नगरपालिका -९ फर्पिङ,काठमाडौँ
//३// —————<•>————— अमूल्य जिन्दगी हाम्रो आत्महत्या गर्नुभन्दा हजुर गर्नुस् काम राम्रो ! ✍️ अनिता कार्की पाँचथर
//४// —————<•>————— उनले आत्महत्या गरेछन् दोष सरकारकै हुनुपर्छ हजारौँ मलामी गएछन् । ✍️ कबिताहरी सुन्दर हरैंचा नगरपालिका १ मोरङ
//५// —————<•>————— १) मनमा परेको चोट आत्महत्या अन्तिम उपाय विकल्प नखोज्दाको खोट । २) असह्य पीडा भित्रको हुन थालेका छन् घटना विचित्र विचित्रको । ✍️ अम्बिका अधिकारी झापा बिर्तामोड
//६// —————<•>————— १) आत्महत्या जघन्य अपराध थाहा पाउॅंदा पनि किन गर्छन् अगाध ? २) हैन समस्याको निकास आत्महत्या गरेर पछि रहला केही आस ? ✍️ अर्जुन प्रसाद चौलागाई रामेछापः-सुनापति-१ हालः-क्यानडा,क्यालगरी।
//७// —————<•>————— १) आत्महत्या कसैले नगरौँ जन्मेर बाँचौँ धेरै दुनियाँमा सत्ज्ञान छरौँ ! २) कुनै मरेर बाँचेको संसार हेर्नलाई अझै मूर्ख हेर नाचेको । ✍️ एवाइ प्रभात सहिदभुमि धनकुटा
//८// —————<•>————— इच्छा चाहना मरिसके दाँयाबाँया केही नसोची बाँच्ने रहर झरिसके । ✍️ कला ढकाल
//९// —————<•>————— १) जीवन नबनाउँ सस्तो हेर्दाहेर्दै जीवनत्याग गर्दै रुवाउँछन् यहाँ कस्तो ! २) आत्महत्यालाइ निरुत्साहित गरौँ चेतनाको विकास गरी ज्ञानज्योति सर्वत्र छरौँ ! ✍️ रबि पाैडेल दक्षिण भारत पाण्डेचरी
//१०// —————<•>————— हुँदैन आत्महत्या रोज्न लड्नुपर्छ सङ्घर्ष गर्दै यहाँ आत्मसम्मान खोज्न । ✍️ सुनगाभा पोखरेल नेपालगन्ज
//११// —————<•>————— आत्महत्या हो महापाप आत्मा सधैँ भौतारिने इज्जत सारा सखाप । ✍️ कार्की डिबी माकुम सुनवल-४, नवलपरासी
//१२// —————<•>————— १) मनाेबल दर्बिलाे बनाऊ आत्माहत्या गर्नुहुन्न कदापि दु:खलाई बिर्सेर रमाऊ । २) परिस्थितिसँग लड्न सिक आत्महत्या समाधान हाेइन खराब साेच झिक । ✍️ राज कुमार राजभण्डारी खाेटाङे मध्यपुर ठिमी ५ संगम काेलाेनी राधे राधे भक्तपुर ।
//१३// —————<•>————— हातमा हात गाँसेर अमूल्य छ जिन्दगी बिताउँ सँगै हाँसेर । ✍️ डम्बर थामी ‘अनुपम’ कालिन्चोक गा.पा. -६ , दोलखा ।
//१४// —————<•>————— १) आत्महत्या निकास हैन जीवन फेरि पाइन्न जटिलता कसलाई छैन । २) कठिनाइ टरेर जान्छ धैर्यता राख्नु सधैँ सफलताले शिखरमा लान्छ । ✍️ पुष्पा राई, खाेटाङ
//१५// —————<•>————— आत्महत्या कायर काम आत्मा सधैँ भड्किरहन्छ परलाेकमा मिल्दैन धाम । ✍️ नाम केसर बाेहरा ( सङ्घर्ष ) सुदूरपश्चिम अछाम । हाल भारतबाट ।
//१६// —————<•>————— १) हिम्मत कसैले नहार्नू समाधान आत्महत्या हैन परिवारलाई पिर नपार्नू । २) आत्मबलको चेतना जगाइ घरघरमा सचेत बनौँ आत्महत्याको सोच भगाइ । ✍️ दुर्गा आचार्य मोरङ
//१७// —————<•>————— अत्महत्या विकल्प हैन अनुपम उपहार जिन्दगी मूल्यवान अरू छैन । ✍️ सङ्गीता खरेल काठमाडौँ
//१८// —————<•>————— १) दिनानुदिन आत्महत्या बढेकाे बिर्सदैछ जीवनकाे मूल्य आजभाेलीकाे मान्छे पढेकाे । २) आत्महत्याकाे जगाऔँ चेतना यसबाट शान्त हुन्छ केही मानसिक वेदना । ✍️ डिल्लीराज (राजेन्द्र) भुसाल सन्धिखर्क-२, कुर, अर्घाखाँची
//१९// —————<•>————— प्याजझैँ सम्झन्छन् जीवन आत्मसात गर्छ आत्महत्या लगाएर कालो रिबन ! ✍️ दीपा समभाव दुबेकोल खोटाङ्ग
//२०// —————<•>————— आत्महत्या कायरले गर्छ अनुपम उपहार जिन्दगीमा आशावादीले रङ भर्छ । ✍️ राज बहादुर बडुवाल कनकासुन्दरि-५,जुम्ला
//२१// —————<•>————— आत्महत्या कहिल्यै नगर्नू समस्या समाधान हुन्छ काल नआउदासम्म नमर्नू । ✍️ नवराज भट्ट कञ्चनपुर
//२२// —————<•>————— आत्महत्या नगर तिमी जीवन खेर फाल्दा सराप्ने छ जिमी ! ✍️ जनक बिसी दक्षिणभारत कोचिनबाट
//२३// —————<•>————— १) आत्महत्या नगर्नु कायर बास हुँदैन स्वर्गमा कालको जिम्मा लाएर ! २) अमूल्य जिन्दगी हाम्रो आत्महत्या निष्कर्ष होइन गरौँ काम राम्रो । ✍️ धनमाया चौधरी, कैलाली
//२४// —————<•>————— जिन्दगी फुलाएर देखाउनू आत्महत्या गरेर होइन सङ्घर्ष लुकाएर सजाउनू । ✍️ गंगाराम यादव औरावनी २ सुनसरी
//२५// —————<•>————— १) जीवन अमूल्य हाम्रो सानो कुरामा नलागेर हाँस्दै बाँच्नु राम्रो । ✍️ दुर्गा भट्टराई
//२६// —————<•>————— १) नगर यस्तो काम दुनियाँमा हुन्छ कुरा बाँचेर राख शान । २) बाँचेर यहाँ बस जस्तै परिस्थितिमा बाँच्नु मन आफैँमा कस । ✍️ नीमा छिरिङ भोटिया जलढका कालेबुङ
//२७// —————<•>————— १) शिरमा लगाउने रिबन जोगाई राख्नु होला अमूल्य छ जीवन । २) अमूल्य जीवन हाम्रो आत्महत्या नगर्नु नै कुरा सबैभन्दा राम्रो । ✍️ श्रीकृष्ण धामी – बझाङ
//२८// —————<•>————— १) बेथितिले डुबाएको देश निकम्मा शासकको कर्तुतले बढे आत्महत्याको केस ! २) नहुँदा केही जिउपालो बाध्यताले गर्छन् आत्महत्या ऋणले खिच्दा कठालो ! ✍️ कृष्णकुमार वैद्य बनेपा ९, काभ्रे
//२९// —————<•>————— १) आत्महत्याको छैन निकास परेर जान्छ अगति आत्महत्याले हुँदैन विकास । २) जीवन अमूल्य पाएको नकारात्मक सोचाइमा नपरौँ सूर्य जस्तै उदाएको । ✍️ बेदु न्यौपाने
//३०// —————<•>————— १) सायद जिजीविषा हुँदैन सकिन्छ मोह जिन्दगीको कुनै चीजबीजले छुँदैन । २) चारैतिर अँध्यारो मात्र कोही बन्न सक्दैनन् घाँडाे जिन्दगीको पात्र । ✍️ पृथक प्रकृति ,झापा
//३१// —————<•>————— १: तिमी सृष्टिको फूल अनुपम योगदान तिम्रा ईश्वर हेर्दछन् नभूल ! २) आफैँ मृत्यु अपनाएर भन्दैनन् कसैले पौरखी मानव जीवन सकाएर । ✍️ मनोहरी पौडेल गैडाकोट १
//३२// —————<•>————— १) कसैको नपर्नू भरमा किचकिच नगर्नू कसैलाई आत्महत्या गर्छन् घरमा । २) गरिबीले मान्छेलाई सताउँछ आत्महत्याको बाटो रोज्छन् एउटा सर्वेक्षणले बताउँछ । ✍️ चुडामणी देबकोटा पुरानोनैकाप काठमाण्डौ
//३३// —————<•>————— हुनुपर्छ सबैलाई भान विकल्प होइन आत्महत्या पीडा पर्दाको समाधान । ✍️ अमृत कोइराला पोखरा
//३४// —————<•>————— १) फाटेको मन सिउनुपर्छ बाधा अड्चनसँग लड्दै परिवारको लागि जिउनुपर्छ । २) निभेको दियो बाल प्रेममा धोका पाउँदैमा अकालमा ज्यान नफाल ! ✍️ हिरामाया श्रेष्ठ गजुरी १ धादिङ
//३५// —————<•>————— १) जीवन नपालौँ खेर आउँछ, जान्छ समस्या हिम्मत गर्नुपर्छ हेर । २) किन आत्महत्या गर्ने काल आएपछि सबै यो संसारमा मर्ने । ✍️ रुना कर्माचार्य दाहाल चितवन
//३६// —————<•>————— १) बाँचौँ बचाऔँ धर्म घृणित सोच फालेर सपारौँ आफ्नो कर्म । २) समाधानको बाटो खोजौँ आत्महत्या कायरता भनी सफलताको पाटो रोजौँ । ✍️ मोती योन्जन सुब्बा, दार्जिलिङ।
//३७// —————<•>————— जीवनको महत्व जानौँ समस्याको भेटिन्छ समाधान सङ्घर्षलाई यात्रा मानौँ । ✍️ सुस्मिता अधिकारी, काठमाडौँ
//३८// —————<•>————— कुरा नसुनौँ पहिले आत्माहत्या गर्नुभन्दा त विकल्प सोचौँ अहिले ✍️ कुसुम कुवँर बझाङ
//३९// —————<•>————— १) आत्महत्या कानुनी अपराध अमूल्य मानव जीवन बचाऔँ भई निरपराध । २) नलिई मनमा पीर मृत्युलाई जित्न सिकाैँ राखी उच्च शिर । ✍️ जयनारायण नेपाल इलाम ,हाल सूर्यविनायक २ बालकोट ,भक्तपुर ।
//४०// —————<•>————— १) नाफालौँ जीवन खेर आत्महत्या नै समस्याको समाधान होइन हेर । २) बाँचौँ खुसी बनी जन्मेपछि आखिर एकदिन सबै मर्नैपर्छ नि ! ✍️ अनिता भण्डारी, ताप्लेजुङ
//४१// —————<•>————— १) परहत्या ठूलाे घृणित आत्महत्या पाप हो गर्दैन कसैको हित । २) धैर्यवान् बनौँ मानव नगराैँ कसैले आत्महत्या फिजाउँ सर्वत्र वैभव । ✍️ हरिगाेपाल न्हुच्छेँप्रधान काभ्रे, बनेपा १४ साँगाबजार
//४२// —————<•>————— आत्महत्या निकृष्ट शब्द सुन्नु नपरोस् कदापि दिन्छ मनमा दग्ध ! ✍️ लोक बहादुर क्षेत्री
//४३// —————<•>————— जीवन सुन्दर फूल आत्महत्या गर्ने कसैले गर्नु हुँदैन भूल ! ✍️ सर्मिला बोहरा, बैतडी
//४४// —————<•>————— नकारात्मक सोच हटाऔँ सबैलाई माया गर्दै आत्महत्या घटना घटाऔँ । ✍️ प्रेम थापा “मन”बागलुङ
//४५// —————<•>————— १) अनेकौँ समस्याको प्रभावले रोज्छ मान्छे आत्महत्या अभाव र तनावले । २) अकाल मृत्युबाट बचौँ गरेर प्रयोग सन्चारको मृत्युको रोकथाम गरौँ । ✍️ सतीश पण्डित भानु६ चुँदी तनहूँ हाल चनपा६ मातातीर्थ
//४६// —————<•>————— काम गर्न जाऔँ आत्महत्यालाई नराेजौँ कहिल्यै आफ्नो जीवन बचाऔँ । ✍️ कल्पना भण्डारी काठमाडौँ
//५२// —————<•>————— बन्द भएमा ढोका गर्छन् मान्छे आत्महत्या जिन्दगीलाई दिँदै धोका । ✍️ विष्णु पंगेनी वालिङ -स्याङ्जा
//५३// —————<•>————— मृत्युको गर्दै माग जिउन नजान्ने कायरले आफैँ गर्छ देहत्याग ! ✍️ इन्दिरा देवकोटा
//५४// —————<•>————- अमूल्य मानव जोवन गरेर हत्या आत्माको नगरौँ जीवनको दोहन । ✍️ पद्मा काश्यप पाण्डे, मोरङ
//५५// —————<•>————- आत्महत्या गर्छ कायर सबल सुलभ बन्न बन्नुपर्छ गाडीको टायर । ✍️ बुद्धिमान दनुवार ( सुरुङ्गेली कान्छो ) कनकाई ४ झापा
//५६// —————<•>————- १) बढिरहेछ दिनहुँ किन आत्महत्या गर्नेको सङ्ख्या सोचौँ केही छिन । २) आत्महत्या हैन समाधान बहुमुल्य यो जीवनको राखौँ आफैँले मान । ✍️ शोभा आचार्य गौतम काठमाडौँ
//५७// —————<•>————- १) मरेर समस्या टर्छ ? जीवनसँग हार खाएपछि नबुझी आत्महत्या गर्छ । २) जीवनको अर्थ हेर आत्महत्या गरेर हट्दैन नफालौँ जीवन खेर । ✍️ दीप गोले तामाङ, रौतहट
//५९// —————<•>————- १) आत्माहत्याद्वारा हुन्न निकास बाँच्नुपर्छ हेर हामीले तबमात्र हुन्छ विकास । २) बनाऔँ सोँच अरू बाडेर लिउँ पीडा हुन्छ सन्चो बरु । ✍️ अनुग्रह राना मगर ‘पुष्प’ पाँचखपन न. पा. ६ संखुवासभा
//६०// —————<•>————- १) जिउने आस मर्छ कोही नभए साथमा कायरले आत्महत्या गर्छ । २) आफैँले भाग्य लेखाउनुपर्छ कायरले गर्छ आत्महत्या बाँचेर सबैलाई देखाउनुपर्छ । ✍️ सृष्टि एरी, तनहुँ
//६१// —————<•>————- केही बोल्न नपाउँदा आत्महत्याको उठ्छ सोच व्यथा मनमा लुकाउँदा । ✍️ मुक्तिनाथ काफ्ले। जिल्ला चिराङ, असम ,भारत
//६२// —————<•>————- १) नगरौँ पाप कर्म हत्या अपराध हो बुझेर गरौँ धर्म । २) आत्महत्या उपाय हैन अनेक हुन्छन् समस्याहरू जीवनको विकल्प छैन । ✍️ कृष्ण बजगाई भक्तपुर
//६३// —————<•>————- १) जीवन नफालौँ खेर आउँछ जान्छ समस्या हिम्मतिलो हुनुपर्छ हेर । २. आइलागेका समस्या टालौँ जीवनको मूल्य बुझाउन जनचेतना जगाउन थालौँ । ✍️ शान्ता भट्टराई
//६४// —————<•>————- सुन्दर छ जीवन आत्महत्याको कुरै नगरौँ दह्रो बनाउँ मन । ✍️ अरुण कुमार भुजेल कालेबुङ, भारत।
//६५// —————<•>————- १) सबैसँग दुःख बाँट्नू जिन्दगीमा आत्मघात गर्न कहिले पनि नआँट्नू । २) जीवन ईश्वरको वरदान महाशय आत्महत्या होइन कुनै समस्याको समाधान । ✍ अन्मोल मुस्कान तकदाह छाउनी, दार्जिलिङ।
//६६// —————<•>————- अमुल्य जीवन चाेला ईश्वरले दिएकाे उपहार जतनले सजाउनु हाेला । ✍️ प्रद्युम्न चालिसे भक्तपुर कटुञ्जे
//६७// —————<•>————- १) बाँच जीवनसँग नहारेर फाइदा छैन केही आफूलाई आफैँले मारेर । २) समाधान होइन मर्नु आइपरेकोमा होसियार भएर सकेसम्म सङ्घर्ष गर्नू । ✍️ गुणनिधि घिमिरे अमेरिका
//६८// —————<•>————- १) सकिन्छ बाध्यता टार्न मनोबल पार्नुपर्छ दह्रो हुँदैन जीवनदेखि हार्न । २) आत्माहत्या अपराध मानिन्छ जस्तै पिडाहरू आओस् जिन्दगीमा जिउन जानिन्छ । ✍️ दिल ठकुरी, दार्जिलिङ
//६९// —————<•>————- १) आफैँ सकाउने किन जीवन भनेकाे पहिले राम्राेसँग आफैँले चिन । २) जीवन अमूल्य हुन्छ जीवनभन्दा राम्राे यहाँ अरू कुन छ ? ✍️ मनुहाङ किराँती साेलु
//७०// —————<•>————- कसलाई पर्दैन पिर ? आत्महत्या नरोज्नु फेरि डटेर उठाऔँ शिर ! ✍️ भुपेन्द्र राना मगर धादिङ
//७१// —————<•>————- फक्रिने आस मर्यो कसैले घात गरेर उसको श्वास मर्यो । ✍️ मधुसूदन पराजुली मन्डन देउपुर १२ ज्याम्दी काभ्रे
//७२// —————<•>————- १) आत्महत्या गर्ने कति बाँच्नका निम्ति मान्छेलाई ओखती खानुपर्ने अति । २) आत्महत्या गर्नेले गरे घरमा बस्न नसकी परिवार अन्तै सरे । ✍️ भगवती दवाडी, झापा
//७३// —————<•>————- १) आत्महत्या हो महापाप सुखदुःख हाम्रो साथी होइन जीवन अभिसाप । २) जिउनु जीवन पाएको आत्महत्या गरेपछि कहाँ पाइन्छ लाएको खाएको । ✍️ रामप्रसाद पुरी, बादेल, खाेटाङ ।
//७४// —————<•>————- आत्महत्या गर्नु पाप मनलाई बाँधेर राखौ घटाऔं दुःखको चाप । ✍️ शशीश्री आचार्य बौद्ध कुमारीगाल काठमाडौँ
//७५// —————<•>————- अनुपम सुन्दर जीवन जानाजान खेर नफालौँ गरौँ तनाव व्यवस्थापन । ✍️ तेजप्रसाद खनाल, लमही दाङ
//७६// —————<•>————- १) नखानु जीवनमा हार आफूले आफैँलाई गर्नु सदैव अतुल प्यार l २) नराख्नु मनमा जल्प निदान हुन्छ पीडाको मृत्यु होइन विकल्प l ✍️ बाबुराम गौतम, गुल्मी
//७७// —————<•>————- मनोबल हुँदैन घटाउन आफूलाई बलियो बनाउँ गलत विचार हटाउन । ✍️ सञ्जना शर्मा लमही दाङ
//७९// —————<•>————- समस्याकाे समाधान खाेज्नु अमूल्य छ जीवन आत्महत्या कदापि नरोज्नु । ✍️ कोपिला अधिकारी
//८०// —————<•>————- १) जीवनमा घृणा पाएर कतिले आत्महत्या गर्छन् लागु औषधी खाएर । २) एकबार पाएको जीवन अब केही नसोची कठोर पारौँ मन । ✍️ ललिता गिरी सिन्धुली हाल काठमाडौँ नेपाल
//८१// —————<•>————- १) कोरिएका जीवनका रेखा आफैँलाई थाहा छैन सबैले भन्छन् देखा । २) कसैले आत्महत्या नगरौँ जस्तो परिस्थिति आओस् मनमा खुसी भरौँ । ✍️ लक्ष्मण देउवा डोटी हाल भारत चेन्नई
//८२// —————<•>————- १) नराम्रो सोच हटाउनू फुर्सदको समयमा साथी सिर्जनामा मन लगाउनू । ✍️ बाल कृष्ण श्रेष्ठ
//८३// —————<•>————- १) आत्महत्या जधन्य अपराध जीवनको अन्त्य नसोची थापौँ परिश्रमको काँध । २) व्यर्थमा जीवन फाली महत्वकाङ्क्षा नपालौँ ठूलो रोपेकै फल्छ बाली । ✍️ ममता पौडेल बुढीगङ्गा -२ , मोरङ
//८४// —————<•>————- आत्महत्या गर्नु नराम्रो किन बुझ्दैनौ कुरा अमूल्य जिवन हाम्रो । ✍️ दुर्गा भट्टराई मोरङ
//८५// —————<•>————- १) मनुष्य चोला कर्मको देहको त्याग नगरौँ हिँडौँ बाटो धर्मको ! २) आत्महत्या कायरको काम छोटो बुद्धिले फाल्नेलाई मिल्दैन फेरि परमधाम ! ✍️ अच्युत घिमिरे सर्पाङ, भुटान🇧🇹
//८६// —————<•>————- १) नफालौँ जीवन खेर हर परिस्थितिसँग लड्दै बाँच्नु पर्छ हेर । २) आवेगमा आत्महत्या गर्छन् भड्किन्छ उसको आत्मा नर्कको भुमारिमा पर्छन् । ✍️ वेल थोकर तामाङ मकवानपुर, बकैया_८ बस्तिपुर
//८७// —————<•>————- कमजोर मन अचेत विकल्प होइन आत्महत्या बनौँ सबै सचेत । ✍️ रक्षा काली रे
//८८// —————<•>————- १) नफाल्नू अकालमै ज्यान एकैनास हुँदैन समय यसमा दिनू ध्यान । ✍️ नन्दा धामी नौगड दार्चुला —————<•>—————
