गणतन्त्र दीवश रे ?
—~~
पाँच विरक्त पञ्चाङ्ग
१
साँझ बिहान ढिँडो रोटी खान पाओस् गरिब
दुःख पाएर देशभित्र नहोस् कोही हरिप
नामै मात्र गणतन्त्र के का शुभकामना रे
जनतालाई मासी आफू हुँदा रैछन् सरिफ
ठिनेमिने लुटाहाले देश डुबाए करिब॥
२
जुनै जोगी आए पनि कानै चिऱ्या हुन्छन्
जनता नै बिर्सिएर आफैं गिऱ्या हुन्छन्
शुभकामनाको कुरो गर्नै मन छैन
न्याय मिची आफ्नो सबै ऋण तिऱ्या हुन्छन्
म्याउ म्याउ अर्को पल्ट गाउँ फिऱ्या हुन्छन् ॥
३
राष्ट्रलाई छिया छिया पारेपछि अब
केको नाम रहेको छ दारेपछि अब
के का गणतन्त्र यहाँ कता प्रजातन्त्र
गरिबीको अन्त्य तिर झारेपछि अब
दुःख दिई प्रजाहरू मारेपछि अब ॥
४
लाज लाग्छ गणतन्त्र दीवश भन्न पनि
शुभकामनाको कुरो मनमा गन्न पनि
किन किन आज मलाई रिसै मात्र उठ्छ
बिहान र बेलुकालाई छैन अन्न पनि
खान पनि पाको छैन कहिल्यै टन्न पनि ॥
५
बाध्यतामा परे पछि दुःख खप्नै पर्छ
खान पाउने कसरी मन्त्र जप्नै पर्छ
अरूलाई पिर नपारी शान्तिले बाँचौँ
किन सधैँ अरूलाई जित्न टप्नै पर्छ ..?
अरूलाई तल पारी आफ्नो थप्नै पर्छ ?~~~~
गुणनिधि घिमिरे
पाँचथर खान्द्रोङ्ग उर्लावारी मोरङ
हाल अमेरिका