विनिमयको माध्यम भन्थे त्यो पैसा
तर मान्छेको जीवन पो बन्यो
मान्छे पैसा पैसा भन्छ
पैसा मात्र कमाउन थाल्यो ।
हुन त नीति पनि त्यस्तै बन्यो
घरघरमा भकारी गाउँगाउँमा सरकारी
सहकारी पैसाको खेती गर्ने ठाउँ
कम पैसा राखेर बढी बनाउने काम ।
मानिस बाँच्नका लागि मात्र हैन
जमाउनका लागि पनि पैसा चाहिन्छ
पैसाकै लागि जीवन खर्चिन्छ र
पैसाकै लागि जीवन सकिन्छ ।
मानिसले सुख र खुसीको अनुभूति बिर्सियो
आफन्तको माया र अपनत्व नै भुल्यो
मानिसले आफू मानिस हुनुको अर्थ नै जानेन
केवल पैसा कमाउनु र जमाउनुमा मात्र भुल्यो ।
खानामा पैसा चाहिने, सुत्न पैसा चाहिने
खानेकुरा र बिछ्यौनाको त अर्थ नै रहेन
घटाघटीमा उपचार छैन पैसा चाहिने
पैसा भए मात्र आफन्त आफ्नो पाइने ।
शिक्षाको व्यापार चल्यो, पैसाको खेती
माटोको व्यापार बढ्यो आकाशे खेती
अक्षर चिनाएर पैसा लुट्छन् यहाँ
घरबारविहीन बनाएको कमिसन लिन्छन् यहाँ ।
जीवन बेेच्छन् र पैसा लिन्छन्
इमानदारीतालाई पैसामा साट्छन्
भातृत्वको खेल हुन्छ दिनहूँ
अंशअंश टुक्र्याएर चाट्छन् ।
लाग्छ पैसाले मात्र बनेको छ संसार
पैसाले भोट खरिद बिक्री हुन्छ
मैले एउटालाई हालेको भोट अर्कोलाई जान्छ
मेरो नामको भत्ता अर्कैले खान्छ ।
धर्ती बेचे, पानी बेचे, बेचे आमा पनि
आफू बेचे, इज्जत बेचे, बेचे स्वाभिमान अनि
पैसाभन्दा ठुलो कुरा आए हुन्थ्यो अब
पैसा पनि पत्रु हुने दिने आउँथ्यो तब ।
सविता के.सी. काठमाडौं