साप्ताहिक झिल्का लेखन अभ्यासको ३१ औँ शृङ्खला आइतवार अपरान्ह सम्पन्न भएको छ । झिल्का साहित्य समाज नेपालको आयोजनामा यो अभ्यास शृङ्खला निरन्तर हरेक हप्ता सञ्चालन हुँदै आएको छ ।
साप्ताहिक झिल्का कविता लेखन अभ्यासका विगतका शृङ्खलामाझैँ यसपटक पनि सहभागीहरूको निकै उत्साहप्रद सहभागीता रहेकोे थियो । जसमा नेपाल, भारत, भुटान लगायत विश्वका विभिन्न देशमा रहेर नेपाली भाषा, साहित्यलाई निरन्तर माया गर्नुहुने ६३ जना झिल्काकारहरूको सहभागीता रहेकोे थियोे ।
झिल्का कविताको उन्नयन, विकास र प्रवर्द्धन गर्नका लागि समाजले विभिन्न क्रियाकलापहरू सञ्चालन गर्दै आएको छ । त्यसमध्ये साप्ताहिक झिल्का लेखन अभ्यास शृङ्खला पनि एक भएको र साप्ताहिक रूपमा निरन्तर सञ्चालन गरिने यसका परिकल्पनाकार एवम् झिल्का कविताका प्रवर्तक वसन्त अनुभवले बताउनुभयो ।
शृङ्खलाबारे प्रष्ट पार्दै शृङ्खला संयोजक/प्रशिक्षक म्यामराज राईले हरेक हप्ताको शुक्रवार राति १२ बजे अभ्यासको सूचना झिल्का कविता फेसबुक समूहमा राखिने र उक्त सूचनाको कमेन्टमा इच्छुक झिल्काकारज्यूहरूले स्वत:स्फूर्त आफ्ना उत्कृष्ट झिल्काहरू राखेर सहभागीता जनाउन सकिने बताउनुभयो ।
झिल्का कविता, नेपाली माटोमा उम्रिएको एक नवीनतम एवम् लघुतम प्रयोगवादी काव्य विधा हो । जसमा विम्ब, प्रतीक र अलङ्कारको प्रयोग गर्दै चोटिलो पाराले तीन हरफमा लेख्ने गरिन्छ । जसको पहिलो हरफले विषयवस्तुको उठान, दोस्रो हरफले विषयवस्तुको बिस्तार र तेस्रो अर्थात् अन्तिम हरफले भावलाई उत्कर्षमा पुर्याई समापन गर्ने गर्दछ । यसका प्रत्येक हरफमा तीन/तीन शब्दहरू हुने गर्दछन् । जम्माजम्मी नौ वटा शब्दमा एउटा झिल्का कविता पूरा हुने भएकोले यसलाई नौ शब्दको कविता पनि भन्ने गरिन्छ ।
झिल्का कविताका तीन हरफ मध्ये पहिलो र तेस्रो हरफमा अन्त्यानुप्रास हुनुपर्ने विधान छ भने दोस्रो हरफ स्वतन्त्र हुने गर्दछ । अर्थात् दोस्रो हरफको अन्त्यमा पहिलो र तेस्रो हरफको अन्त्यानुप्राससॅंग मिल्ने समध्वनिक अक्षर नभएमा उत्तम मानिन्छ ।
साप्ताहिक झिल्का लेखन अभ्यास शृङ्खला- ३१ मा सहभागी झिल्काकारहरूका सुन्दर झिल्काहरू-
…
१,
कानुन छ भन्दै
बदमासी दिमाग खियाउॅंछौ
भागको नाफा गन्दै ।
२,
उकालोतिर तानिरहेको हुन्छु
ओरालो बल गरिरहन्छौ
निराशाले हात धुन्छु ।
३,
इमान्दारिताको जित सम्झेर
केही कदम खोजिबसेँ
व्यक्तिभन्दा संस्था मानेर ।
- म्यामराज राई
…
१,
नाफा घाटा भन्दै
खुट्टा तान्न थाले
साँढे जस्तो बन्दै । - ताराप्रसाद चापागाईँ, धुनिबेसी
…
१,
हाँसी खुसी बाँचौँ
तिज आउन लाग्यो
संस्कारि गितमा नाचौँ ।
२,
भित्रियो नेपालीहरुको पर्व
छाडा संस्कृतिको बहिष्कार
सबैले गरौँ गर्व ।
३,
बाआमा दिदिबहिनी दाजुभाइ
जन्मस्थल स्वर्गभन्दा प्यारो
जन्मेको घर हाइहाइ । - चुडामणी देवकोटा, पुरानो नैकाप, काठमाडौँ
…
१,
सबै छ हातमा
तर पनि किन?
खुसी छैन माथमा।
२,
लिनुपर्छ जीवनमा खुसी
जिन्दगी चलाऔॅं यसरी
नत्र पर्छ ढुसी ।
३,
इमान्दार बन्ने मन
पुर्याउन सकिन्छ चाहॅंदा
नचाहॅंदा बेखुसी झनझन । - अर्जुन प्रसाद चौलागाई, रामेछापः-सुनापति-१
(हालः-क्यानडा,क्यालगरी)
…
१,
भयो साहित्यिक यात्रा
हुन सकिनॅं प्रभावशाली
बन्यो बेमौसमको जात्रा।
२,
यहाँ देशको हितमाभन्दा
आफ्नै माया प्रेम
देशभक्त छैनन् गन्दा।
३,
सबैका आफ्नै धुन
प्रतिभा निखार्ने कोले
लगाएर देशलाई गुन। - सुरेशकुमार पाण्डे, घोराही – १८, दाङ
…
१,
आफ्नो बाटो हिँड्नु
नबिराउनु, नडराउनु भन्छन्
आइलाग्यो भने भिड्नु ।
२,
भ्रष्टाचारको सिपालु पात्र
कहिले अघाउने होला ?
जनतालाई ठगेर मात्र ।
३,
झन् पलायो रहर
एकपछि अर्को सफलता
खुसीको भयो सगर । - पृथक प्रकृति, झापा
…
१,
मेरो नजरमा पर्यो
किन हो तिमीले
नचिने झै गर्यो ।
२,
चिन्ता म लिन्न
जोसुकैले जेसुकै भनून्
कसैलाई सराप दिन्न ।
३,
याद राख्छु खुनीको
के गर्छ हेरौँला !
केही हुँदै नहुनीको। - सतीश पण्डित ( सिकारु), भानु – ६, चुँदी, तनहूँ
(हाल चनपा ६ मातनतीर्थ)
…
१,
सुन्दर हाम्रो ठाउँ
शहरमा बस्ने माइलीले
बिर्सियो आफ्नो गाउँ ।
२,
साउन महिना गयो
भदौरे घाम लाग्दा
हिउँद सुरु भयो ।
३,
लाउँछन् रातो सारी
तिजको गीत गाउँदै
नाच्छन् हिन्दु नारी। - राज कुमार राजभण्डारी खोटाङ्गे, मध्यपुर ठिमी ५ संगम कोलोनी राधे राधे भक्तपुर
…
१,
राखेर उच्च नाम
मिलेर गरौँ सबैले
इमानदार बनी काम ।
२,
असत्यसँग सधैँ भिड्नु
जित अवश्य हुन्छ
दिल खोलेर हिँड्नु।
३,
सत्यको पाइला चाल्नु
अन्धकारलाई चिरी सधैँ
उज्यालोको दियो बाल्नु। - अनुग्रह राना मगर ‘पुष्प’, पाँचखपन न.पा. – ६, सङ्खुवासभा
…
१,
किन त्यस्तो भनेको ?
खुट्टा तानेको होइन
अनुयायी पो बनेको ।
२,
सोच्नु सधैँ राम्रो
जस्तो सोच्यो त्यस्तै
हुन्छ व्यवहार हाम्रो ।
३,
सम्पत्ति हो सोच
यसैले निम्त्याउॅंछ हामीमा
आपत्ति अनि बेचैन । - दीपा समभाव, दुबेकोल खोटाङ
…
१,
किन आयो रहर,
बाँझो खेत गाउँमा
रुखो रहेछ सहर।
२,
खोलामा बाढी आउँछ,
मायामा पहिरो गइगयो
यादहरूले धेरै सताउँछ। - होमप्रसाद नेउपाने, धरान, सुनसरी
…
१,
राम्रो चले कुरा
सबैको हुन्छ भलो,
इच्छा पनि पुरा ।
२,
सके मिलेरै जाऔॅं
धकेल्नु हुन्न कसैलाई,
फल्ने वृक्ष लाऔॅं ।
३,
आफ्नो बाटो हिँड्ने
के लिएर जाउला ?
अनि हामी भिड्ने । - पुष्पा राई, खोटाङ
…
१,
सुविधा हुनेले पाए
सुशासनको कुरै नगर,
जनताको पसिना खाए।
२,
आफैलाई अचम्म लाउने
कठघरामा निर्दोष हुन्छ,
उन्मुक्ति दोषीले पाउने। - शङ्कर कार्की, मकवानपुर
…
१,
मनमा शङ्का आयो
अवरोध भयो काममा
सोचमा निराशा छायो।
२,
काम गर्नै पर्ने
सहज जीवनको लागि
नत्र कसले भर्ने।
३,
खेलमा बदमासी गर्छन्
अनि हुन्छ झगडा
हानाहान गरेर मर्छन्। - नवराज भट्ट, कञ्चनपुर
…
१,
भदौ महिना लाग्यो
अब नेपाली नारीहरूमा
तिजको लहर जाग्यो ।
२,
मौलिक गीत गाउनुपर्छ
सबैले सभ्य तरीकाले
मिलेर तिज मनाउनुपर्छ ।
३,
क्वाटी खाउ साँधेर
भाद्र तीन जनैपूर्णिमा
मनाऔॅं रक्षाबन्धन बाँधेर । - अनिता भण्डारी, ताप्लेजुङ
…
१,
देशको चिन्ता भएन
विकासको गति मन्दले
समृद्धिको मार्गमा गएन ।
२,
नेताको भड्किलो रवाफ
कार्यकर्ताको दबाब धेरै
दिने व्यर्थको जबाफ ।
३,
बनाए जनतालाई कोइलो
आफू गर्छन् संसदमा
बसेर सधैँ रोइलो । - डिल्लीराज ‘राजेन्द्र’ भुसाल, सन्धिखर्क-२, कुर, अर्घाखाँची
…
१,
जीवन कर्मको खेल
आफ्नै पसिनामा रमाऊ
कहिल्यै नगर जालझेल ! - आर्त अकुलीन
…
१,
तीजको महिमा सरर
भदौको महिना महत्त्व
दरको बास्ना हरर ।
२,
झिल्का लेख्छौ मिलेर
सहर्ष स्वीकार गरेर
जान्छन् असङ्ख्य बिलेर ।
३,
जनै पूर्णिमा मनाऔॅं
चाडपर्व शुरुआत सॅंगसॅंगै
क्वाँटीको स्वाद जनाऔॅं । - अम्बिका अधिकारी, बिर्तामोड, झापा
…
१,
फ्याकिॅंदैछन् राज्यबाट राम्रा
कसरी आउँला समृद्धि ?
सत्तामा छन चाम्रा ।
२,
निरङ्कुश भो शासन
अब जिम्मेवारीविहीन छन्
झुटै झुट्का भाषण ।
३,
कार्यकर्ता नागरिक हैनन्
हेर्छन सधैँ टुलुटुलु
त्यसैले देशभक्त छैनन् । - ऋजु दिल्पाली, इटहरी -१, सुनसरी
…
१,
बुझेर पनि हाल
नचाहिने कुरा खोज्दै ,
गर्छन अनेक सवाल ।
२,
छाडा गीत गाएर
तिज मनाउँछन आजभोलि
आधा कपडा लाएर ।
३,
जोडेपछि हामीले घरबार
हेर्दै जानु तिमी ,
झुपडी बन्छ दरबार । - अमृत कोइराला, पोखरा
…
१,
भ्रम औधी छर्ने
भक्तिभाव देखाई झनै
बढी स्वाङ गर्ने ।
२,
गयो चलन तासाको
मोलमोलाइ गर्नुभन्दा त
एक वचन खासाको । - कृष्णकुमार वैद्य, बनेपा – ९, काभ्रे
…
१,
रङ्गीन या फिक्का
तिम्रो नामले अडियो
एकनासले चलेको हिक्का।
२,
छोरीलाई घुम्टो ओढायौ
त्यसै गरी तिमीले
छोरालाई सदाचार सिकायौ?
३,
कानुन एकतिर सारी
फाँसी देउ सरकार
जिउँदै छन् बलात्कारी । - दिवाकर चाम्लिङ्ग राई, खर्साङ्ग, दार्जिलिङ
…
१,
पैसा फल्दैन रुखमा
गरेपछि मेहनत हामीले
बित्छ जीवन सुखमा।
२,
स्वच्छ भए हावापानी
सधैँभरि हुनेछ हाम्रो
निरोगी फुर्तिलो जिन्दगानी ।
३,
गरून् दुनियाले डाहा
मान्नु हुँदैन हार
भन्नेछन् एकदिन आहा ! - खडक आर सि मिलन, छेडागाड नपा.- २, साल्मा, जाजरकोट
…
१,
रक्षा धागो बाधेर
सम्बन्ध प्रगाढ बनाउँछौँ ,
दाजु बैनीको हेर ।
२,
चिसोले धेरै गाल्छ
क्वाँटी खाए सबैले ,
भन्छन् चिसो फाल्छ ।
३,
मिसाई नौ थरी
क्वाँटी खाऔॅं सबैले ,
परिवारमा रमाइलो गरी । - सीमा कार्की समर्पण, मेलचोक, पर्सा
…
१,
मनमा प्रभुको बास
सर्वोत्तम मानिस चोला
बनौँ प्रभुको दास ।
२,
आस्था प्रभुकै साधना
सुख दुखमा सहर्ष
सहजै गरौँ सामना ।
३,
मनमा करुणा आभास
तारण पक्कै चिन्तनमा
प्रभु नाम अभ्यास । - कार्की डिबी माकुम, सुनवल-४, नवलपरासी
…
१,
श्रावण महिना गयो,
जगत हरियाली बनाउँदै
प्रकृति सुन्दर भयो ।
२,
हेर लिनमाभन्दा दिन
आनन्द हुन्छ मनलाई
विचार गरौँ छिन।
३,
प्रकृतिले के लिन्छिन्
खै त बदलामा ?
एकोहोरो यसै दिन्छिन् । - शोभा आचार्य गौतम, काठमाडौँ
…
१,
जीवन जिउन जाने
हुँदोरहेछ सब अच्छा
त्यसैले तिमिलाइ माने। - सुनगाभा पोखरेल, नेपालगन्ज
…
१ ,
श्रद्धाले झुकेको शिर
हारेर झुक्यायो नभन्नु
वचनमा हुन्छु धीर।
२ ,
आफै फलेर पाकिरहेछु
सकेन अरूले गलाउन
भलो सबैको भाकिरहेछु। - हरिगोपाल न्हुच्छेँप्रधान, काभ्रे, बनेपा – १४, साँगा बजार
…
१,
माथि सिरानमा हिमताल
फुटेर सबै बगायो
गाउँबस्ती बन्यो बेहाल ।
२,
जीवन ढुक्कको भएन
दुर्घटना बलात्कारको त्रास
विश्वासिलो कोही रहेन ।
३,
स्वात्त बगाई लग्यो
विपत्तिले उठिबास लगायो
नियतिले ठग्नु ठग्यो । - मोती योन्जन सुब्बा, दार्जिलिङ
…
१,
सपनीमा तिमीलाई देखेँ
ब्युझिएपछि फुरुङ्ग हुँदै
प्रेमिल पत्र लेखेँ ।
२,
यो प्रेमिल रातमा
मागेर हेर मुटु
झिकेर दिन्छु हातमा ।
३,
छमछम पाउजु बजाउँछु
राखेर मुटुमा तिमीलाई
जुनी जुनी सजाउँछु । - शान्ता पौडेल भट्टराई, टङ्कीसिनवारी, मोरङ
…
१,
धनको घमण्ड गर्छन्
स्वार्थी विवेकी मान्छे
अप्ठ्यारोमा पर सर्छन् ।
२,
अरू लड्दा मस्किन्छ
आज हेर मान्छे
आफू पर्दा झस्किन्छ।
३,
सङ्घर्ष गर्दै बिताइयो
आधा जीवन हेर्दाहेर्दै
थाहै नपाइ गुजारियो । - कला ढकाल, झापा
…
१,
मनको के हाल ?
कस्तो विडम्बना यहाँ
देशको यस्तै बेहाल।
२,
नेताहरू पनि कराउँछ
यो जीवन कस्तो
मान्छे फेरि हराउँछ।
३,
आमाको माया कस्तो
यो जीवन कता
हुँदैन नि जस्तो। - नीमा छिरिङ भोटिया, जलढका, कालेबुङ
…
१,
भदौ महिना कहोस्
प्रगति गर्दै जाँदा
जीवनमा अप्ठ्यारो नहोस्। - प्रेम थापा “मन”, बागलुङ
…
१,
जिवनको मूल्य छैन
छोटो यो इतिहासमा
नाम लेख्ने हैन ?
२,
इतिहास मेटेर मेटिन्न
साट्न खोज्छन् पानाहरू
राम्रो कहीँ भेटिन्न ?
३,
भिमसेन ,बलभद्र ,नालापानी
इतिहास मेटाउदै छन
गुमेको छ कालापानी ! - रवि पौडेल, दक्षिण भारत पाण्डेचरी
…
१,
धनको घमण्ड अति
स्वार्थले भरिएको मानिसहरू
पर्नेछन् अप्ठ्यारोमा कति । - दुर्गा भट्टराई, मोरङ
…
१,
संस्थाको भलो चिताएँ
भएन अझै बढुवा ,
सामान्य जीवन बिताएँ।
२,
इमानीहरू तर्के पाखामा
जोगाउलान् कसले देशलाई ,
लुट्ने राज्यको काखामा।
३,
नयाँ बिहानी खोज्दै
बित्यो नेपालीको जीवन ,
योग्य नेता रोज्दै। - सुस्मिता अधिकारी, काठमाडौँ
…
१,
जानी जानी जसको
पछि पछि लागिरहेँ
बनेर सत्रु उनको ।
२,
हाहाकार मच्चाएर हुन्छ
प्रगति कहीँ साथी
मन त्यसै रुन्छ ।
३,
ताकेर बन्चरो घुंडो
बसिरहेछ कुरेर दोबाटो
उत्तानो परिरह्यो मुढो। - ईश्वर साउद(भिक्षु), रामारोशन गापा.- ६, सुदुरपश्चिम अछाम
…
१,
अरूसँग मित्रता गाँसिन्छ
मुक्तिका गीतहरू गाउँदै
नमज्जाले बेस्सरी हाँसिन्छ।
२,
रगत पसिनाले रटाउँछ
हिसाब मिलान गरौँ
साँच्चै बहीखातामा अटाउँछ ?
३,
माटोमा पसिना निरन्तर
जिन्दगानी घायल भयो
अब बनिॅंदैन सुन्दर । - घनश्याम पन्त, हरिवन, सर्लाही
…
१,
रक्षावन्धन कृष्णाष्टमी तिज
भाद्र महिना सुरु
हिउॅंदको रोपियो बिज ।
२,
तडकभडक फालौँ टाढा
मजाले मनाऔॅं चाड
मन मिलाऔॅं गाढा।
३,
तिजमा खाऔॅं दर
दिदीबहिनी सबै मिलेर
वाहियात नगरौँ कर । - हिरालाल न्यौपाने, बानपा – ८, कोटमौला, सल्यान
…
१,
ज्ञानको ठाउँमा हिरा
रोजे बुद्धि बिगारी
अनि बने किरा !
२,
नयाँ उमङ्ग बोकी
सपना सजाएर हिॅंड
योजनाको मिति तोकी!
३,
जाऔॅं, कामाऔॅं नाउँ
घुमेर देश विदेशमा
छाप राख ठाउँठाउँ! - अच्युत घिमिरे, सर्पाङ, भुटान
…
१,
सचेत भएर बसौँ
छाडापन रोक्न पर्वमा
मिलेर कम्मर कसौँ। - अरुण कुमार भुजेल, गोरूबथान, कालेबुङ, भारत
…
१,
संस्कार, संस्कृतिको जात्रा
लगाए कोटि होम
बनाए धर्मको यात्रा ।
२,
धर्मप्रति आस्था गरेको
दान धर्म गराउँदै
पैसाले थैलो भरेको ।
३,
छलकपट यहाँ भयो
जनता धर्मको आस्थामा
भक्तको विश्वास गयो । - वेदु न्यौपाने
…
१,
सवारी साधनको ज्ञान
हामीमा भएन भने
अकालमै जान्छ ज्यान |
२,
किनेर साधारण चिज
रमाऔॅं है दिदीबहिनी
भड्किलो नबनाऔं तिज |
३,
साथीसङ्गीको कुरामा पर्दा
डुबिएला ऋणमा चुर्लुम्म
अरुको देखासिकी गर्दा | - सरिता सेढाई, धादिङ
…
१,
आयो ओल्के पर्व
आम नेपालीलाई भयो ,
सधै मनभरि गर्व ।
२,
पोथीबाट भयो चल्ला
गाउँ समाजमा नगर्नु ,
यति ठुलो हल्ला । - श्रीकृष्ण धामी, बझाङ
…
१,
जनधनको भयो क्षति
शान्ति सुरक्षामा अभाव,
सरकारको कमजोर मति ।
२,
बाढी, पैरोको मास
वर्षाले जताततै जलमग्न,
जनतालाई सरकारको आस।
३,
तिजको दिदीबैनिलाई हर्क
सभ्य मनाउनु पर्व,
नबनोस् खराब तर्क। - कृष्ण बजगाई, भक्तपुर
…
१,
जस्तो संस्कारमा हुर्कियो
उस्तै प्रस्तुत भइ
समाजमा त्यो फुर्कियो ।
२,
मानिस असन्तोषी जात
इर्ष्याको खेल खेल्दै
किन लम्काउँछ हात ? - कोपिला अधिकारी, गोरखा ,सिरानचोक
…
१,
देशको हालत देखेर
छक्क छन् जनता
बस्छन् सबै हेरेर ।
२,
खेल्छन् नेताले खेल
एकले अर्कोलाई लडाउने
कुर्सीमा सधैँ मेल । - बुद्धिमान दनुवार ‘सुरुङ्गेली कान्छो’, कनकाई – ४, झापा
…
१,
अमिर बन्ने रहरमा
मानव बन्छन् दानव
बेच्छन् मान्छे सहरमा । - बिके मुखिया, दार्जिलिङ, भारत
…
१,
कृष्ण जन्माष्टमी आयो
रहर झुला झुलाउने
उल्लास मनमा छायो ।
२,
वध कंश दुर्योधन
महाभारत ज्ञान कथा
सुन्न आतुर मन ।
३,
श्रीकृष्णको जीवन भोगाइ
बाललीला राधिका प्रेम
राधाकृष्ण जोडी रोजाइ । - ममता पौडेल, बुढीगङ्गा – २, मोरङ
…
१,
मृत्यु अनिश्चित हुन्छ
तथापि निश्चित भएर
जब अनायस छुन्छ।
२,
यादहरू कतिपय भुलिन्छ
समयको मलमले लेपिएर
कतिपय झनझन चुलिन्छ।
३,
नियत बिग्रेपछि मानव
विवेकमा किरा पर्छ
अनि बनाउँछ दानव । - दिल ठकुरी, टिस्टाभेल्ली
…
१,
कहिले दुःखमा नपर्नु
जीवनमा अघि बढौं
खराब सङ्गत नगर्नु ।
२,
देश खण्डित पार्दैछ
एमसीसी एसपीपी लादेर
जनता अब मार्दैछ ।
३,
दुःखमा सधै पारेर
उन्मुक्ति हुन्न तिम्रो
गरीब जनता मारेर । - दीप गोले तामाङ, रौतहट
…
१,
मेघरानी धर्तीमा झरी
कर्मयोगी किसानको खेतमा
जताततै मनपरि गरी
२,
बिसै नङ्ग्रा खियाएर
काम गर्ने किसान
बसेका छन् चियाएर
३,
गरिबीको ढब्बा भिराएर
मारेको छ सरकार
उनैलाई आँसु पियाएर । - धनमाया चौधरी, कैलाली
…
१,
केलाई रिस गर्नु ?
अर्काको धन खोसी
किन ढुकुटी भर्नु ?
२,
हुन्छ ललाटमा लेखेको
नगर्नु रिस,डाहा
पाइॅंदैन सबै देखेको ।
३,
गर लक्ष्य तय
मिहिनेत ,परिश्रम गरे
जीवन हुन्छ जय। - रुना कर्माचार्य दाहाल, चितवन
…
१,
लेख्नु झिल्का छिटो
तीन हरफको कविता
पढ्न झनै मिठो। - अनमोल राई
…
१,
भाइरल हुने होडमा
सन्तानले छोड्दा संस्कार
अभिभावक पर्छन् तोडमा l
२,
सुन्न पनि सरम
नयाँ गीत तिजका
छाडा निस्के चरम l
३,
तमिज अनि समिज
उदाङ्गो पारेर दुवै
रोपियो विकृतिको बीज l - बाबुराम गौतम, गुल्मी
…
१,
महिना देखि देखिन्छ
संस्कृति कता हरायो
जस्तो देख्यो लेखिन्छ ।
२,
सबैले परम्परागत मनाउने
चाडपर्व नजिक आउदा
सभ्यताको रुचि जनाउने ।
३,
रहर सधैँ रमाइलो
एकताको प्रतीक परिवार
भित्र्याएको मनमा घमाइलो। - दुर्गा आचार्य, मोरङ
…
१,
मदिरा निषेधमा हकार्छन्
पवित्रता धारण गरेर,
सुनिन्छ, आजकल डकार्छन्।
२,
सत्य बोल्न डराउॅंछन्
रक्षासूत्र धारण गरेर,
तर विश्वास गुमाउॅंछन्। - लोकबहादुर क्षेत्री लामिछाने
…
१,
साहित्य संस्कृति जोगाऔॅं
हामी सबै मिलेर
भएका विकृति हटाऔॅं ।
२,
काम कर्तव्य हाम्रो
बुझेर अगाडि बढे
होला भविष्य राम्रो ।
३,
अग्रजहरूको पथ पहिल्याऔॅं
सुमार्गमा अडिग बनी
यश कीर्ति फैलाऔॅं । - जयनारायण नेपाल, इलाम, (हाल सूर्यविनायक – २, बालकोट ,भक्तपुर)
…
१,
भावनाको डुङ्गा चढेर
निस्किए युवाहरू यात्रामा
विदेशी भाषा पढेर ।
२,
नदेखाउ खराब बानी
धनाढ्य छु भनेर
घसौँला एकदिन खरानी ।
३,
नेताहरू सत्ता मोहमा
होसियार भएर बस
जनता उठ्लान् विद्रोहमा । - डम्बर थामी ‘अनुपम’, कालिन्चोक गा.पा. -६ , दोलखा
…
१,
कर्मको फल मिल्छ
पोल्छ कुकर्मले सधैँ
करोडौँ बिच्छीले चिल्छ ।
२,
भ्रष्टाचारीले पाउदैनन् सुख
समाजका अगाडि तिनीहरूको
हुन्छ हाँडीझैँ मुख ।
३,
ढाँटेको कुरा मिल्दैन
व्यवहारले प्रष्ट हुन्छ
फूल नरोपी खिल्दैन । - प्रद्यम्न चालिसे
…
१,
भुटिन्छ देशभक्तकै थलो
सतीले सरापेको देश
इमानदारकै हुन्छ कुभलो !
२,
राखेर वरिपरि आफन्त
लुछ्छन् आमाको आन्द्राभुँडी
कार्यकर्ताको बनाई जन्त !
३,
मिलाई आपसमा पालो
बलात्कार गर्दैछन् स्वाँठहरू
च्यातेर राष्ट्रियताको टालो ! - वसन्त अनुभव, घोराही, दाङ
…
१,
चाडपर्वको लहर लाग्यो
बदलिँदो परिवेश सँगसँगै
आलस्यको जड भाग्यो।
२,
पर्वले गर्व बढाओस्
स्वच्छ सफा हृदयले
मन्दिरमा भेटी चढाओस्
३,
फजुल खर्च नगरौँ
हद नाघी धोकेर
दुर्गन्ध कतै नछरौँ । - त्रिलोचन भण्डारी, मेचीनगर, झापा
…
१,
माइती घरमा आउॅंला
तिजमा सबै दिदीबहिनी
आमा सॅंगसँगै रमाउॅंला ।
२,
रङ्गिन पोते चुरा
भोक तिर्खा मेट्न
गरौँला मिठा कुरा । - नन्दा धामी, नौगाड, दार्चुला
::::::::जय झिल्का साहित्य ! ::::::::::
