Tag: झिल्का लेखन अभियान

झिल्का लेखन अभियानको छैटौँ शृङ्खला (खुसी विषयक) सम्पन्न भएको छ । झिल्का साहित्य समाज नेपालको आयोजनामा उक्त कार्यक्रम सम्पन्न भएको थियोे ।

झिल्का कविता लेखन अभियानको यस शृङ्खलामा विगतका शृङ्खलामाझैँ सर्जकहरूको निकै उत्साहप्रद सहभागीता रहेकोे थियो । जसमा नेपाल, भारत लगायत विश्वका विभिन्न देशमा छरिएर रहनुभएका नेपाली भाषा, साहित्यलाई निरन्तर माया गर्नुहुने ६० जना झिल्काकारहरूको सहभागीता रहेकोे थियोे ।

उक्त अवसरमा सहभागी सम्पूर्ण झिल्काकारहरूप्रति प्रशिक्षक वसन्त अनुभवले हार्दिक कृतज्ञता प्रकट गर्दै बधाई तथा शुभकामना दिनुभएको थियोे ।

झिल्का कविताको उन्नयन, विकास र प्रवर्द्धन गर्नका लागि समाजले विभिन्न क्रियाकलापहरू सञ्चालन गर्दै आएको छ । त्यसमध्ये झिल्का लेखन अभियान पनि एक भएको र नेपाली समुदायका चाडपर्व, उत्सव लगायत विभिन्न विशेष अवसरहरूमा निरन्तर सञ्चालन गरिने यसका परिकल्पनाकार/प्रवर्तक/प्रशिक्षक वसन्त अनुभवले बताउनुभयो ।

झिल्का कविता, नेपाली माटोमा उम्रिएको एक नवीनतम, लघुतम, प्रयोगवादी काव्य विधा हो । जसमा विम्ब, प्रतीक, अलङ्कारको प्रयोग गर्दै चोटिलो पाराले तीन हरफमा लेख्ने गरिन्छ । जसको पहिलो हरफले विषयवस्तुको उठान, दोस्रो हरफले विषयवस्तुको बिस्तार र तेस्रो अर्थात् अन्तिम हरफले भावलाई उत्कर्षमा पुर्‍याई समापन गर्ने गर्दछ । यसका प्रत्येक हरफमा तीन/तीन शब्दहरू हुने गर्दछन् । जम्माजम्मी नौ वटा शब्दमा एउटा झिल्का कविता पूरा हुने भएकोले यसलाई नौ शब्दको कविता पनि भन्ने गरिन्छ ।

झिल्का कविताका तीन हरफ मध्ये पहिलो र तेस्रो हरफमा अन्त्यानुप्रास हुनुपर्ने विधान छ भने दोस्रो हरफ स्वतन्त्र हुने गर्दछ ।

सहभागी झिल्काकारहरूका उत्कृष्ट झिल्का कविताहरू-

———-<•>———-
[१]
१)
रहेमा प्रफुल्ल मन
दूर भाग्दछ चिन्ता
सार्थक बन्छ जीवन !
२)
नियालेर हेरे आफूभित्र
भेटिनेछ अनुपम खुसी
जिन्दगीको सही चित्र !
✍️
वसन्त अनुभव
घोराही, दाङ
———-<•>———-
[२]
१)
चिन्ता नलिनू कहिले
पिराेलिन्छ सधैँ छाती
थाहा भयाे अहिले !
२)
खुसीका पारौँ पाेका
दु:ख कसैलाई नदिऊँ
जीवनमा नहाेस् धाेका !
✍️ रबि पाैडेल
दक्षिण भारत पाण्डेचरि
———-<•>———-
[३]
१)
मनको बहलाई रोकेर
नराख ढुक्कले सुखमा
धोका हुनेछ जोखेर !
२)
अमृत पिउछौँ भनेर
असल खराव चिन्नेछौँ
सृजना रचेछौँ गनेर !
✍️अम्विका अधिकारी
झापा बिर्तामोड
———-<•>———-
[४]
१)
हुन्छ खुसी आफुभित्र
नखोजौँ अपनाऔँ सधैँ
राम्रो विचार मित्र ।
२)
हटाऔँ नकारत्मक विचार
मनमा जलाऔँ ज्योति
गरौँ सबैसँग प्यार ।
✍️ सुरेशकुमार पाण्डे
दाङ घोराही १८
———-<•>———-
[५]
१)
सक्नुपर्छ आफैँ रमाउन
पर्दैन मान्छेलाई साँच्चै
अथाह सम्पत्ति कमाउन।
२)
नगर्नू अरूको डाहा
रमाउनु पर्छ भएकोमा
जिन्दगी हुन्छ आहा !
✍️ शंकर कार्की
थाहा ३ मकवानपुर।
———-<•>———-
[६]
१)
बाहिर छैन खुसी
मनमा उठ्ने विचारले
खुसी लैजान्छ चुसी !
२)
जीवन जिउने कला
खुसी मिल्छ साथी
दिनदु:खीको गरौँ भला !
✍️ दीपा समभाव
काठमाडौँ
———-<•>———-
[७]
मन खुसी राख्नुहोस्
हुन्छ जीवन अमूल्य
जीवनको महत्व चाख्नुहोस् |
✍️ सरिता सेढाई, धादिङ
———-<•>———-
[८]
१)
जीवनको गीत गाउँछु
कमाएर धन सम्पत्ति
खुसी किनी ल्याउँछु।
२)
आस्था विश्वास भर
खुसी मिसाई एउटा
बनाउँछु सुन्दर घर !
✍️ नवशिला,
नवदेव मार्ग , लालभित्ती,मोरङ।
———-<•>———-
[९]
१)
असल कर्म गरौँं
सफलता हासिल गरेर
मनमा खुसी भरौँ ।
२)
चिन्ताले खुसी छाउँदैन
नयनमा आँसु बाेकेर
मनले शान्ति पाउँदैन ।
✍️ राज कुमार राजभण्डारी खाेटाङ्गे
मध्यपुर ठिमी ५ संगम काेलाेनी राधे राधे भक्तपुर ।
———-<•>———-
[१०]
१)
खुसी हुन जीवनमा
खराब कुरा नराखौँ
कहिल्यै पनि मनमा ।
२)
खुसी भन्ने कुरा
सन्तोष लिन सके
बल्ल हुन्छ पूरा ।
✍️ बाबुराम पाण्डे
अर्घाखाँची
———-<•>———-
[११]
१)
खुसी भनौँ कसरी
परेको छु दोधारमा
नभनौँ मन धर्धरी ।
२)
लाग्यो वसन्त प्रकृतिको
छैन हर्षको वातावरण
सधैँ उहीँ प्रवृतिको !
३)
जसरी पनि खुसी
जिन्दगीमा रम्नै पर्दोरहेछ
हुँदा पिर झुसी !
४)
दुई दिनको चोला
खुसीमा रमाऔँ जमाऔंँ
पछि जे होला ।
✍️ टिकाराम पुन पुकार
छत्रेश्वरी गाउँपालिका २
सल्यान
———-<•>———-
[१२]
१)
खुसी हुँदा मन
शृङ्गारभन्दा नि राम्रो
अनुपम देखिन्छ तन ।
२)
अमुल्य यो जीवन
खुसी भएर जिउने
सर्वोपरी होइन धन ।
✍️ संगीता खरेल
चन्द्रागिरी ८ काठमाडौंँ
———-<•>———-
[१३]
१)
एकदमै आनन्द मिल्छ
कसैले दिन नसकेको
खुसी शब्दले दिन्छ ।
२)
मनमा खुसी आओस्
आफूसँग छैन भने
त्यसको रहर नहोस् !
✍️ भावना थापा
बझाङ
———-<•>———-
[१४]
अमूल्य ठानेमा सन्तोष
भेटिन्छ मनमा खुसी
दिइन्न कसैँलाई दोष ।
✍️ सुस्मिता अधिकारी
———-<•>———-
[१५]
काठमाडौँ
खुसी खोज्ने नाममा
नलाग्नू है कहिल्यै
तिमी गलत काममा ।
✍️ उमा दाहाल
———-<•>———-
[१६]
१)
खुसी छाउँछ मनमा
धेरै परिमाण गर्नेको
हाँसो ल्याउँछ जीवनमा !
२)
नजाउँ खुसी खोज्न
आफूभित्र लुकेको हुन्छ
सक्नुपर्छ चिनेर रोज्न !
✍️अच्युत घिमिरे
सर्पाङ, भुटान🇧🇹
———-<•>———-
[१७]
१)
मन तृप्त जब
आन्नद प्रभु चिन्तनमा
खुशी मिल्दछ तब ।
✍️कार्की डिबी माकुम
सुनवल-४, नवलपरासी
———-<•>———-
[१८]
१.
छरेर खुसीका रङ्ग
हुँदा शीतल चौतारी
आफ्नै मनिस दङ्ग !
२.
मनको उज्यालो छर्दै
खुसी मनाऔँ साथी
अनुपम काम गर्दै !
✍️आर्त अकुलीन
———-<•>———-
[१९]
दिनसक्छु खुसी तिमीलाई
मायाको झोली भरिदेऊ
मृत्युुपछि बैतर्नी तर्नलाई !
✍️ दिल ठकुरी
———-<•>———-
[२०]
१.
खुसी किन आउँदैन
तिमी टाढा भएदेखि
रमाइलो पनि छाउँदैन ।
२.
कोईली मिठो गाउँदैन
सबैका खुसी आउँछन्
मेरो चाहिँ आउँदैन ।
✍️ शशीश्री आचार्य
बौद्ध कुमारीगाल काठमाडौँ
———-<•>———-
[२१]
१.
जतिसुकै मार्नु बुर्कुसी
अशान्त भएदेखि हृदय
पाउँदैन खोजेर खुसी ।
२.
विदेश गएर कमाउने
यथावत् खुसीको धोको
चालीस पुगि रमाउने ।
✍️ कृष्णकुमार वैद्य
बनेपा ९, काभ्रे
———-<•>———-
[२२]
१.
उकालोमा चौतारी भेट्दा
बगरै बगर माझ
लागेको प्यास मेट्दा ।
२.
बिझेको काँडा झिकेपछि
अँध्यारो जिन्दगीमा मैले
उज्यालो पाठ सिकेपछि।
✍️ पृथक प्रकृति ,झापा
———-<•>———-
[२३]
१.
खुशी नै हाम्रो
कथै छ जीवन
साथी कति राम्रो !
२.
आनन्द छ सबैलाई
एउटा विश्वासिलो भरोसा
दुःख नदेऊ कसैलाई ।
✍️ नीमा छिरिङ भोटिया
जलढका कालेबुङ
भारत
———-<•>———-
[२४]
१.
सन्तुष्टि परम सुख
मूलमन्त्र हो खुशीको
महदुस हुन्न दुख !
३.
उज्यालो हुन्छ मुहार
स्वयम् खुसी भए
अन्यसँग नमागौँ गुहार !
✍️मोती सुब्बा
दार्जिलिङ निमकी डाँडा।
———-<•>———-
[२५]
१.
मनमा नभए क्लेश
जहाँ जता जाउँ
हुन्छाैँ खुसीमै प्रवेश !
✍️ हरिगाेपाल प्रधान
काभ्रे, बनेपा १४ साँगा बजार ।
———-<•>———-
[२६]
१.
खुसीको लहर छल्कियो
हेरिदिँदा मायाले आज
मुहारमा मिठास झल्कियो ।
✍️ अनुग्रह राना मगर ‘पुष्प’
पाँचखपन नपा – ६ संखुवासभा ।
———-<•>———-
[२७]
१.
सारा थकाई भुलेर
एकछिन बात माराैँ
साथी खुसीले फुलेर !
२.
माेज आनन्दकाे राजमा
सारा पिरव्यथा बिर्सेर
रमाऔँ साथी साँझमा !
✍️ मनुहाङ किराँती
सोलु, महाकुलुङ – ५ चाचालुङ
———-<•>———-
[२८]
१.
खुसी मिल्ने ठाउँ
मनमा खुसी छैन
मुटभित्र छ घाउ !
२.
खुसी मेरो पाहुना
आउँछ छिट्टै जान्छ
डुलेर देहको छेउकुना !
✍️ भुपेन्द्र राना मगर
धादिङ
———-<•>———-
[२९]
१.
खुसीले काम गरौँला
समाजमा नाम राखेर
सुन्दर बास्ना छरौँला
२.
खुसीको उज्यालो बालेर
बसौँ सामाजिक सेवामा
ज्ञानको ज्योति छरेर
✍️ बेदु न्यौपाने
———-<•>———-
[३०]
१.
राम्रो बाटो समाउनू
आफ्नो नाम राखेर
सधैँ खुसीमा रमाउनू ।
२.
खुसी भएर बाँच्नुपर्छ
एकचोटी पाएको जीवनमा
नरोई खुसीले नाँच्नुपर्छ ।
३.
हरेस् खानु गल्ती
बुझेर अघि बढौँ
यो समाजको चल्ती !
✍️ ललिता सिन्धुली
हाल काठमाडौँ
———-<•>———-
[३१]
१.
खुसी जिवनको यात्रा
सबैसँग हाँसीखुसी रहनुस्
कहिल्यै नघटाई मात्रा ।
२.
अरूलाई खुसी दिनुहोस्
नचुकाई यस्तो अवसर
बदलामा खुसी लिनुहोस् !
✍️ चुडामणी देवकोटा
चनपा १३ काठमाण्डौ
———-<•>———-
[३२]
१.
कहाँ हराए कहाँ
बित्छन् खुसी खोज्दै
सारा जीवन यहाँ ।
२.
चाहिँदैन वैभव धन
भण्डार भए खुशीको
सन्तोष हुन्छ मन ।
✍️ बिके मुखिया
दार्जिलिङ भारत
———-<•>———-
[३३]
१.
पाइँदैन मनले रोजी
अगाडि पाइला चालौँ
खुसीको बाटो खोजी ।
२.
नयाँ काम थालौँ
मनले खुसी मानेर
रिसराग दम्भ फालौँ ।
✍️
लक्ष्मण देउवा डोटी
हाल भारत
———-<•>———-
[३४]
१.
मनमा नलागोस् ढुसी
असल कर्म गरेर
पाउन सकिन्छ खुसी !
२.
प्रफुल्ल भए मन
उत्साह, उमङ्ग भरिई
सुन्दर बन्छ जीवन ।
✍️ रुना कर्माचार्य दाहाल
चितवन
———-<•>———-
[३५]
१.
उनको झल्को मेटियो
बाटो मोडेर जानेलाई
त्यहीँ पर भेटियो !
२.
थोरै नि कमाए
मनलाई वशमा राखी
चित्त बुझाई रमाए !
✍️ कला ढकाल, झापा
———-<•>———-
[३६]
खुसीले मन बहलाउँछ
सदाबहार मनमा छाएमा
तब प्रबलता कहलाउँछ ।
✍️ प्रेम थापा “मन”बागलुङ
———-<•>———-
[३७]
१.
दु:खपिर सबै सहनू
दुई दिनको जिन्दगीमा
सदा हाँसीखुसी रहनू ।
२.
जिन्दगीमा सधैँ हाँस्ने
पाएको जिन्दगीमा हामीले
त्यत्तिँकै किन मास्ने ?
✍️श्रीकृष्ण धामी – बझाङ
———-<•>———-
[३८]
१.
अनुभव विचार साटौँ
कसका निम्ति प्रतिस्पर्धा
आपसमा खुसी बाटौँ ।
२.
खुसीको गीत गाउँदछौँ
भलो गर्दा असहायको
अपार आशिष पाउँदछौँ ।
✍️ राजेन्द्र प्रधान ‘पासा’, दार्जिलिङ ।
———-<•>———-
[३९]
१.
दिल खोलेर हाँसौ
दुई दिनको जिन्दगीमा
खुसी भएर बाचौँ ।
✍️ अनिता भण्डारी
ताप्लेजुङ
———-<•>———-
[४०]
१.
खुसीमा उमङ्ग छरेर
साथको अपेक्षा राख्दछौँ
मित्रता कायम गरेर ।
२.
उमङ्ग उत्साह लिएर
मित्रता बन्धन बाँधियो
निस्वार्थ भावना दिएर !
✍️ बिकास छेत्री अञ्जान
बिजनबारी, दार्जिलिङ।
———-<•>———-
[४१]
१.
खुसी हुन सिक
रमाइलो छ जिन्दगी
ती फोहोरमैला झिक ।
२.
खुखी त्यसै आउँदैन
कडा मेहनत गरौँ
श्रमले घाटा लाउँदैन ।
✍️ बुद्धिमान दनुवार ( सुरुङ्गेली कान्छो )
कनकाई ४ झापा
———-<•>———-
[४२]
१.
खुसी आफैँ खोजेर
रमाएर बाँच्न सकौँ
मनले उमङ्ग रोजेर !
२.
नजिँकैछ खुसीको मूल
टाढा खोजेर भेटिन्न
अरूसँग मागे भूल !
✍️ इन्दिरा देवकोटा
———-<•>———-
[४३]
नखोजौँ धेरै कमाउन
आफूसँग छ जति
त्यतिमै सक्नुपर्छ रमाउन ।
✍️ डम्बर थामी ‘अनुपम’
कालिन्चोक गा. पा. -६, दोलखा ।
———-<•>———-
[४४]
१.
खुसी आफैँले खोज्ने
सत्य कर्ममा हिँडेर
सत्य बाटो रोज्ने ।
२.
मनैदेखि नै हाँसेर
रमाएर बाँच्नु सबैले
प्रेमको माला गाँसेर !
✍️ दुर्गा आचार्य
मोरङ
———-<•>———-
[४५]
१.
चङ्गा बनाई जीवन
खुसीले रमाउनुछ परिवारमा
मिलाई मनमा मन !
२.
भरोसा एक अर्कामा
गाउँदै प्रेमील गीत
बसौँ हिउँद बर्खामा !
✍️ बाल कृष्ण श्रेष्ठ
सोलुखुम्बु
———-<•>———-
[४६]
१.
सुखमा खुसी छैन
धेरै सम्पत्तिको चिन्ताले
निद्रा लाग्ने हैन ।
२.
औषधि नै खुसी
ह्रदयबाटै निकाल्न नसक्दा
मन भैरहन्छ झुसी ।
✍️ अर्जुन प्रसाद चौलागाई
रामेछापः-अमेरिका,बोस्टन।
———-<•>———-
[४७]
१.
देखेर फूल सुन्दर
आत्मविभोर बनी खुसी
प्रफुल्ल खुल्छ मनोहर !
२.
नलागोस् कतै ढुसी
पवित्र माया प्रेममा
सधैँ रमोस खुसी !
✍️ विवश पारदर्शी
झापा,
———-<•>———-
[४८]
१.
हर्ष छाउँछ जीवनमा
गर्नुपर्छ हामीले सङ्घर्ष
खुसी आउँछ मनमा ।
२.
मनमा खुसी छाएन
कहिले आउँछ खुसी
न्याउलीले गीत गाएन ।
३.
खुसीको उज्यालो छर्दै
सुखी हुनुपर्छ हामी
असल कार्य गर्दै ।
✍️ सहयात्री शाेभा अर्याल
रुपन्देही
———-<•>———-
[४९]
१.
खुसी होइन तलास
आत्मसन्तुष्टि हो मनको
भन्नुपर्दा त खास !
२.
बुझ्नेले आफूभित्र पाउँछन्
खुशीको अर्थ नबुझ्नेले
भौतारिँदै बाहिर धाउँछन् ।
✍️ सरला माझी
———-<•>———-
[५०]
१.
अनुशासनहीन छ शासन
कसरी खुसी हुनु
सपनाको भ्रमपूर्ण आश्वासन !
२.
बैगुनीले छाडेर गयाे
मायाकाे सपना देखाई
खुसी निराशा भयाे ।
३.
सकारात्मक साेच देखेँ
अलिकति खुसी पलायाे
झिल्कामा रमेर लेखेँ ।
✍️ प्रद्युम्न चालिसे
———-<•>———-
[५१]
१.
सुर्ता नलेऊ मुसी
परदेशी बनेको हुँ
बटुल्नलाई तिम्रो खुसी !।
२.
रहनू सदैव हँसमुख
शत्रुसामु कहिल्यै पनि
नबिसाउनू मनको दुख l
✍️ बाबुराम गौतम, गुल्मी
———-<•>———-
[५२]
१.
लाग्दैन जीवन अन्धकार
बाँडेमा मनका बेदना
खुसीको हुन्छ सन्सार !
२.
दुःख जीवनको अङ्ग
हाँसेर गरौँ समाना
आउँछ खुसीको रङ्ग !
✍️सीमा कार्की समर्पण, काठमाडौँ ।
———-<•>———-
[५३]
१.
खुसी नै धन
रमाउँ आफ्नाे भाग्यमा
बनाउँदै फरकिलाे मन !
✍️ उर्मिला के.शी.
धनकुटा !
———-<•>———-
[५४]
१.
खुसी सागर बनाऊँ
दु:ख बगाई लान्छ
हरदिन उत्सव मनाऊँ !
२.
आफैँ खुसी बने
जगत हाँस्न सक्छ
दर्द दिएनौँ भने !
✍️ नील हरि काफ्ले
सिन्धुली (हाल काठमाडौँ)
———-<•>———-
[५५]
१.
प्रसन्न हुन्छ मन
दुखीलाई सहयोग गरी
बिताऔँ खुसी जीवन !
२.
कहिल्यै मन रुँदैन
असल मान्छे बनौँ
दुःखले हामीलाई छुँदैन ।
✍️ प्रविना प्रयासी
ओखलढुंगा
———-<•>———-
[५६]
१.
उखुझैँ देश चुसी
कन्टेनर बन्न लाग्दा
कसलाई होला खुसी ?
२.
बिहे गरेर मुसी
आफन्त पराई भए
हरायो सबै खुसी !
✍️ नेत्र घिमिरे
सूर्यविनायक ,भक्तपुर ।
———-<•>———-
[५७]
१.
खुसी शब्द मेरा
दुखेको काँध बन्यो
कति सर्नु डेरा !
२.
बालापनको खुसी हराए
जतासुकै खोज्दा भेटिएन
नबुझ्ने जति कराए !
✍️ राजेश्वरी राजोपाध्याय
ललितपुर
———-<•>———-
[५८]
१.
लाखौँ सपना बोकी
सङ्घर्षबिना नै त्यसै
कहाँ आउँछ खुसी !
✍️ कविता गुरुङ
रोल्पा
———-<•>———-
[५९]
१.
खुसी हुँदा मन
संसार देखिन्छ उज्यालो
जताततै हेर्दा झन !
२.
मनमा खुसी लिएर
नहिँड्नु कहिल्यै अगाडि
अरूलाई दुःख दिएर !
✍️नाम केसर बाेहरा ( सङ्घर्ष )
सुदूरपश्चिम अछाम ।
हाल भारतबाट ।।
———-<•>———-
[६०]
१.
रङ्गको पर्व होली
खेलौँ सद्भाव राखेर
लगाम लगाई बोली !
✍️धनमाया चौधरी
———-<•>———-

झिल्का लेखन अभियानको छैटौँ शृङ्खला (सामाजिक काम विषयक) सम्पन्न भएको छ । झिल्का साहित्य समाज नेपालको आयोजनामा उक्त कार्यक्रम सम्पन्न भएको थियोे ।

झिल्का कविता लेखन अभियानको यस शृङ्खलामा विगतका शृङ्खलामाझैँ सर्जकहरूको निकै उत्साहप्रद सहभागीता रहेकोे थियो । जसमा नेपाल, भारत लगायत विश्वका विभिन्न देशमा छरिएर रहनुभएका नेपाली भाषा, साहित्यलाई निरन्तर माया गर्नुहुने ७८ जना झिल्काकारहरूको सहभागीता रहेकोे थियोे ।

झिल्का कविताको उन्नयन, विकास र प्रवर्द्धन गर्नका लागि समाजले विभिन्न क्रियाकलापहरू सञ्चालन गर्दै आएको छ । त्यसमध्ये झिल्का लेखन अभियान पनि एक भएको र नेपाली समुदायका चाडपर्व, उत्सव लगायत विभिन्न विशेष अवसरहरूमा निरन्तर सञ्चालन गरिने यसका परिकल्पनाकार/प्रवर्तक/प्रशिक्षक वसन्त अनुभवले बताउनुभयो ।

झिल्का कविता, नेपाली माटोमा उम्रिएको एक नवीनतम, लघुतम, प्रयोगवादी काव्य विधा हो । जसमा विम्ब, प्रतीक, अलङ्कारको प्रयोग गर्दै चोटिलो पाराले तीन हरफमा लेख्ने गरिन्छ । जसको पहिलो हरफले विषयवस्तुको उठान, दोस्रो हरफले विषयवस्तुको बिस्तार र तेस्रो अर्थात् अन्तिम हरफले भावलाई उत्कर्षमा पुर्‍याई समापन गर्ने गर्दछ । यसका प्रत्येक हरफमा तीन/तीन शब्दहरू हुने गर्दछन् । जम्माजम्मी नौ वटा शब्दमा एउटा झिल्का कविता पूरा हुने भएकोले यसलाई नौ शब्दको कविता पनि भन्ने गरिन्छ ।

झिल्का कविताका तीन हरफ मध्ये पहिलो र तेस्रो हरफमा अन्त्यानुप्रास हुनुपर्ने विधान छ भने दोस्रो हरफ स्वतन्त्र हुने गर्दछ ।

सहभागी झिल्काकारहरूका उत्कृष्ट झिल्का कविताहरू-

[१]
असल कर्म गरेर
योगदान दिऊँ समाजमा 
छँदैछ जानु मरेर !
✍️
वसन्त अनुभव
घोराही उपमहानगरपालिका १४, दाङ

[२]
सेवाभावले गर काम
तिमीले देखेको सपना
समाजमा राख नाम !
✍️
नीमा छिरिङ भोटिया
जलढका कालेबुङ

[३]
आदर्श सिद्धान्त पवित्र 
सामाजिक काम राजनीति
नेपालमा छ विचित्र ।
✍️
प्रद्युम्न चालिसे

[४]
गर्नुपर्छ समाजको सेवा
राष्ट्रको गौरव राख्नलाई
हामीले दिनुपर्छ टेवा !
✍️
गुणनिधि घिमिरे
अमेरिका

[५]
पदोन्नति पाउने आशामा
व्यवस्था छ टेवलमुनिको 
खुट्टा तानिन्छ भाकामा !
✍️
अम्बिका अधिकारी
झापा बिर्तामोड

[६]
देखाउन होइन नाम
गरेर देखाऊ समाजमा
कहिले नबिर्सने काम ।
✍️
शंकर कार्कि,थाहा ३ मकवानपुर।

[७]
दुखीलाई साथ देऊ
अरू नपाए पनि
आशिर्वाद सधैँ लेऊ !
✍️
कला  ढकाल,  झापा

[८]
सामाजिक कार्य गरौँ
राष्ट्रलाई महान सम्झेर
अघि अघि सरौँ ।
✍️
अर्जुन प्रसाद चौलागाई
रामेछापः-सुनापति-१
हालः-अमेरिका,बोस्टन।

[९]
देखेका ती सपनाहरू
आफैँ पूरा गर्नुपर्दछ
दिन्नन् सहयोग अरू !
✍️
पवन दाहाल

[१०]
नखोज्नु नाम, दाम
फलको अपेक्षा नराखी
गर्नु सामाजिक काम !
✍️
कृष्णकुमार वैद्य
बनेपा ९, काभ्रे

[११]
गर्नू सामाजिक काम 
सधैँ सेवा गरेपछि
हुन्छ अमर  नाम ।
✍️
श्रीकृष्ण धामी - बझाङ

[१२]
समाजिक काम गरी
कसैलाई दोष नदिएर
कर्तव्यमा अघि बढी !
✍️
एवाइ प्रभात
धनकुटा,सहिदभुमि

[१३]
गरौँ असल काम
यो समाज सुधारौँ
चलाऔँ हाम्रो नाम !
✍️
नवशिला
नवदेव मार्ग, लालभित्ती, मोरङ।

[१४]
मनमा उत्साह लिएर
बन्नेछ इच्छा समाजसेवी
धन जीवन दिएर ।
✍️
बाल कृष्ण श्रेष्ठ
सोलुदुधकुण्ड न.पा.२ सोलुखुम्बु

[१५]
सेवा कार्य गहन
मानिस विभिन्न थरीका 
सक्नुपर्छ है सहन !
✍️
मोती सुब्बा 
दार्जिलिङ निमकी डाँडा

[१६]
सामाजिक काम गराैँ
एकापसमा सद्भाव राखी
ज्ञानकाे ज्योति छराैँ !
✍️
केसर बाेहरा ” सङ्घर्ष “
सुदूरपश्चिम ” अछाम “
हाल ” भारतबाट ।

[१७]
समाजमा सेवा देऊ
नाम जस कमाई
सम्मानित मेवा लेऊ !
✍️
विवश पारदर्शी 
झापा

[१८]
हुनेछ सामाजिक सेवा
सबैमा समभाव भए
मिल्नेछ बल्ल मेवा !
✍️
प्रेम थापा “मन”, बागलुङ
[१९]
सुधारौँ समाज हाम्रो
गरेर असल काम
राखौँ नाम राम्रो !
✍️
अनिता भण्डारी, ताप्लेजुङ

[२०]
कर्मको फल पाउँछ
धैर्य गर्नुपर्छ हामीले 
एकदिन पालो आउँछ ।
✍️
लक्ष्मण देउवा डोटी 
हाल भारत

[२१]
नि:स्वार्थ समाजिक काम
आधार हो आत्मसन्तुष्टिको
खोजिन्न कुनै दाम !
✍️
तोया नाथ चापागाईं
दमक,झापा,नेपाल

[२२]
गरेर केही उपकार
अँगालेमा हजुर मृत्युलाई
बैतर्नीमा हुनेछ पार !
✍️
बि.कुलुङ
रंगबुल

[२३]
राखेर मनमा धृति
गराैँ समाजको सेवा
नफैलाई कतै विकृति !
✍️
हरिगाेपाल प्रधान
काभ्रे बनेपा १४ साँगा बजार।

[२४]
गरेर परोपकार काम
सबैको हात मिलाई
उठाऔँ देशको नाम !
✍️
कमल प्रसाद बगाले
वालिङ्ग बजार स्याङ्जा, गण्डकी प्रदेश

[२५]
बोकेर सेवाको झोला
सामाजिक काममा लागौँ
जे होला होला !
✍️
ललिता सिन्धुली
हाल काठमाडौँ

[२६]
मिलेर गरौँ  काम
इमानदार भै सबैले 
राखेर देशको नाम !
✍️
अनुग्रह राना मगर 'पुष्प'
पाँचखपन नपा - ६ संखुवासभा ।

[२७]
गलत पाइला चालेर
तिमीले के पायौ
आफ्नै इज्जत फालेर !
✍️
सुष्मा मगर, रोल्पा

[२८]
भेदभाव व्यवस्थापन गर्न
हातेमालो गर्नसकौँ कामना
खाल्डाखुल्डी  ठाँउ भर्न ।
✍️
पृथक प्रकृति, झापा

[२९]
सामाजिक अभियानमा सक्रिय
हुँदा समाजमा पाइन्थ्यो
खुसीको लहर प्रिय !
✍️
कबिताहरी
सुन्दर हरैंचा नगरपालिका १ मोरङ

[३०]
गरी सामाजिक काम 
उन्नति प्रगति गर्दै 
चम्काऊ देशको नाम !
✍️
रुना कर्माचार्य दाहाल 
चितवन

[३१]
समाजमा एकताबद्ध हुँदा
सकारात्मक भाव बढ्ने
नकारात्मकतालाई सद्भावले छुँदा !
✍️
संगीता खरेल
चन्द्रगिरी ८ काठमाडौँ

[३२]
असल कर्मको गरेर 
जोगाऊ सान पुर्खाको
बिकास समृद्धि भरेर !
✍️
दुर्गा भट्टराई 
मोरङ

[३३]
अभियन्ता पथमा घुमेका
बनाउन आफ्नै मुलुक
पाइला पाइला चुमेका !
✍️
नागेन्द्रप्रसाद यादव, दाङ

[३४]
गरे सामाजिक काम
सम्मान दिन्छन् मान्छेले
रहन्छ आफ्नो नाम !
✍️
प्रकृति देवकोटा 
चितवन

[३५]
गरौँ यस्तो काम
जगतको भलाई हाेस्
जसले चम्क्योस् नाम !
✍️
दीपा समभाव
काठमाडौँ

[३६]
उज्यालो ज्योति छर्दै 
उदाहरणीय बनौँ हामी 
सामाजिक काम गर्दै ।
✍️
प्रविना प्रयासी 
ओखलढुंगा

~
[३७]
गरेमा उदाहरणीय काम
मरेपछि पनि जनमनमा
रहन्छ शाश्वत नाम ।
✍️
बाबुराम गौतम, गुल्मी

[३८]
सामाजिक सेवा गरौँ 
पाइन्छ वास्तविक सम्मान 
मानवताको शिक्षाले भरौँ ।
✍️
सुस्मिता अधिकारी
काठमाडौँ

[३९]
समाजमा बत्ती बालेर
गौरव नाम राखौँ
कुसंस्कार सबै फालेर !
✍️
बेदु न्यौपाने🇳🇵

[४०]
कति सुन्दर नाम
सदा समर्पित समाजसेवामा
उस्तै सुन्दर काम !
✍️
श्रीबहादुर केसी शैलुङ्गे
भक्तपुर

[४१]
नलागोस् कलङ्कको टीको
सामाजिक कार्य नगरे
भूमिगत बस्न निको ।
✍️
ऋजु दिल्पाली
ईटहरी १ सुनसरी

[४२]
सेवामूलक कर्म गराैँ
सन्ततिकाे शिक्षा खातिर
मानवीय सुवास छराैँ ।
✍️
त्रिलाेचन भण्डारी 
मेचीनगर,झापा

[४३]
गरेमा सामाजिक काम
इमानदार बनेमा सधैँ
रहन्छ अमर नाम ।
✍️
सहयात्री शाेभा अर्याल
रुपन्देही

[४४]
घरदेखी गाउँ मिले
देश चम्किन्छ साथमा
द्वन्द्वका घाउहरू सिले !
✍️
टिकाराम पुन पुकार 
छत्रेश्वरी गाउँपालिका २ सल्यान

[४५]
देखाउनू काम गरेर
समाजसेवी बनी सधैँ
इतिहासमा नाम भरेर ।
✍️
राज कुमार राजभण्डारी खाेटाङ्गे
मध्यपुर ठिमी ५ संगम काेलाेनी राधे राधे भक्तपुर ।

[४६]
समाजसेवाको काम गरौँ
अन्धकार ती रातहरूमा
आशाको उज्यालो छरौँ ।
✍️
डम्बर थामी 'अनुपम'
 कालिन्चोक गा. पा. -६, दोलखा ।

[४७]
विरोध गरौँ अत्याचार
सफा राख्न समाजलाई
नगरौँ सामन्ती व्यवहार !
✍️
सुरेशकुमार पाण्डे
दाङ घोराही १८

[४८]
बुझेर वास्तविक मर्म
बेलैमा सोचौँ सबैले 
समाजमा छरौँ सुकर्म !
✍️
नील हरि काफ्ले
सिन्धुली (हाल काठमाडौँ)

[४९]
गरिबहरूलाई सहयोग गराै
अन्न, कपडा बाँडेर
सबैको भाेकाेपेट भराैँ !
✍️
रबि पाैडेल
दक्षिण भारत पाण्डेचरि ।

[५०]
जसको गोजीमा ढेवा
अहिले उसैको छ
सामाजिक काम पेवा ।
✍️
ध्रुव श्रेष्ठ 
खोटाङ । हाल काठमाडौँ

[५१]
गरेर असल काम
सद्भाव बाँडेर समाजमा
अमर हुन्छ नाम !
✍️
आर्त अकुलीन

[५२]
हामी बन्नुपर्छ सामाजिक 
अप्ठ्यारोमा परेका व्यक्तिलाई 
गरौँ सहयोग स्वेच्छिक ।
✍️
बाबुराम पाण्डे 
अर्घाखाँची

[५३]
परोपकारी बनेको राम्रो
एकअर्को आपसमा मिलेमा
बन्छ समाज हाम्रो !
✍️
शोभा आचार्य गौतम
काठमाडौँ

[५४]
एकताको भावना देखाऊ
मिलिजुली काम गरेर
इतिहासमा नाम लेखाऊ ।
✍️
मन्जु बोहरा
सुदुरपश्चिम बझाङ ✍️

[५५]
सगरमाथामा सदा रहोस्
नेपाली जनको मनमा
राष्ट्रभाव निरन्तर बहोस् ।
✍️
शोभा शाह थापा,
हेटौंडा ४, मकवानपुर ।

[५६]
गर्नू समाज सुधार
खटेर सधैँभरि आफैँ
गरिबको हुन्छ उद्धार !
✍️
भगवती दवाडी

[५७]
आजभोलिका सामाजिक काम
झट्पट फोटो खिँचेर
पत्रिकामा छपाउने नाम ।
✍️
बिके मुखिया
दार्जिलिङ भारत

[५८]
गरौँ सामाजिक काम
पुर्ण हुन्छ मिलेमा
तोकिन्छ अमर नाम ।
✍️
दुर्गा आचार्य 
मोरङ

[५९]
गरौँ सामाजिक काम
कुसंस्कार, कुबिचार हटाऔँ
बनाऔँ स्वच्छ ठाम !
✍️
बिजय रिजाल
अर्जुनधारा-६, झापा

[६०]
सदा होसियार रहनुहोला
ती प्यालामा मात्तिएकासँग
रित्याउँलान् जिन्दगीको झोला !
✍️ भावना, बझाङ
हाल दक्षिण भारत

[६१]
हातमा हात मिलाई
समाजलाई सुदृढ पारौँ
अमृत पान गराई ।
✍️
पुष्पा राई ‘खाेटाङ ।

[६२]
जीवनभर गरे सुकर्म
समाज बन्दछ सफा
बुझेर दुखीको मर्म ।
✍️
मनोहरी पौडेल
गैडाकोट १

[६३]
इज्जत इमान बच्ने
असल कार्य गर्नू
समाजको सामु पच्ने ।
✍️
उमा दाहाल
शुन्दर हरैँचा -१० मोरङ

[६४]
सामाजिक कार्य गरौँ
कसैको मन नदुखाई 
जीवनमा अघि सरौँ ।
✍️
बुद्धिमान दनुवार ( सुरुङ्गेली कान्छो )
कनकाइ ४ झापा

[६५]
गरौँ सामाजिक काम
सबै जुरुक्क उठी
लेखौँ ऐतिहासिक नाम ।
✍️
चुडामणी देबकोटा
चनपा१३काठमाण्डौ

[६६]
गरौँ मिलेर काम
बाँचुञ्जेल कर्तव्य पालन
भविष्यमा रहन्छ नाम ।
✍️
कार्की डिबी माकुम
सुनवल-४, नवलपरासी

[६७]
बाटो, कुलो बनाउँ
फुर्सद हुँदा आफूलाई
सामाजिक कार्यमा लगाउँ !
✍️
सीमा कार्की समर्पण
मेलचोक पर्सा

[६८]
मनमा बनाए परिवेश 
सामाजिक काम गर्ने 
रामराज्य बन्दछ देश ।
✍️
सरला माझी

[६९]
बुझाैँ समाजकाे मर्म
गरेर सामाजिक क्रिया
पूरा हुन्छ धर्म ।
✍️
काेपिला अधिकारी
गाेरखा सिरानचाेक

[७०]
सामाजिक कार्य गरौँ
पुण्य मिल्छ गर्नेलाई
यहीँ भावना छरौँ ।
✍️
शशीश्री आचार्य 
बौद्ध कुमारीगाल काठमाडौं

[७१]
गरौँ यस्तो काम
उपकार होस् समाजको
बढोस् देशको नाम ।
✍️
अनमोल चन्द्र नेचाली राई
लेबोड, दार्जीलिङ

[७२]
इज्जत खल्तीमा राख्यो
खायो पाउँदा ग्वाम्म
चाख मानेर चाख्यो ।
✍️
मुग्लानको खबर

[७३]
पाइन्छ राम्रो मेवा
कमाइन्छ नाम चारैतिर
गरेर अटुट समाजसेवा ।
✍️
शान्ता पौडेल भट्टराई
टङ्कीसिनवारी, मोरङ

[७४]
जीवन समर्पित गर्दै 
बढेको छु समाजसेवामा 
चेतनाको किरण छर्दै !
✍️
दिल ठकुरी 
टिस्टा भेल्ली दार्जिलिङ

[७५]
समाजसेवी टिक्दैन यहाँ
भ्रष्टाचारीकै छ बिगबिगी
मिलीजुली हसुर्छन् जहाँ ।
✍️
नेत्र घिमिरे
सूर्यविनायक, भक्तपुर ।
[७६]
सामाजमा मच्चियो खलबली
भएनन् व्यावहारिक कार्य
पसिना छुटायो खलखली ।
✍️
अम्बिका अधिकारी
झापा बिर्तामोड

[७७]
एकतामा हुन्छ बल
निश्छल हुन्छ जो
उही बन्छ सफल !
✍️
देवी पन्थी

[७८]
जित्न खेलेकाे खेल
सुरुमै हार खेप्नुपर्‍यो
जिन्दगीले गर्‍यो झेल !
✍️
ईश्वर साउद (भिक्षु)
सुदुरपश्चिम अछाम रामाराेसन गाउपालिका ६

—-<••: जय झिल्का ! जय साहित्य :••>–

झिल्का लेखन अभियानको पाँचौँ शृङ्खला (सम्बन्ध विषयक) सम्पन्न भएको छ । झिल्का साहित्य समाज नेपालको आयोजनामा उक्त कार्यक्रम सम्पन्न भएको थियोे ।

झिल्का कविता लेखन अभियानको यस शृङ्खलामा विगतका शृङ्खलामाझैँ सर्जकहरूको निकै उत्साहप्रद सहभागीता रहेकोे थियो । जसमा नेपाल, भारत लगायत विश्वका विभिन्न देशमा छरिएर रहनुभएका नेपाली भाषा, साहित्यलाई निरन्तर माया गर्नुहुने ५७ जना झिल्काकारहरूको सहभागीता रहेकोे थियोे ।

झिल्का कविताको उन्नयन, विकास र प्रवर्द्धन गर्नका लागि समाजले विभिन्न क्रियाकलापहरू सञ्चालन गर्दै आएको छ । त्यसमध्ये झिल्का लेखन अभियान पनि एक भएको र नेपाली समुदायका चाडपर्व, उत्सव, आदि जस्ता विशेष अवसरहरू पारेर निरन्तर सञ्चालन गरिने यसका परिकल्पनाकार/प्रशिक्षक वसन्त अनुभवले बताउनुभयो ।

झिल्का कविता, नेपाली माटोमा उम्रिएको एक नवीनतम, लघुतम, प्रयोगवादी काव्य विधा हो । जसमा विम्ब, प्रतीक, अलङ्कारको प्रयोग गर्दै चोटिलो पाराले तीन हरफमा लेख्ने गरिन्छ । जसको पहिलो हरफले विषयवस्तुको उठान, दोस्रो हरफले विषयवस्तुको बिस्तार र तेस्रो अर्थात् अन्तिम हरफले भावलाई उत्कर्षमा पुर्‍याई समापन गर्ने गर्दछ । यसका प्रत्येक हरफमा तीन/तीन शब्दहरू हुने गर्दछन् । जम्माजम्मी नौ वटा शब्दमा एउटा झिल्का कविता पूरा हुने भएकोले यसलाई नौ शब्दको कविता पनि भन्ने गरिन्छ ।

झिल्का कविताका तीन हरफ मध्ये पहिलो र तेस्रो हरफमा अन्त्यानुप्रास हुनुपर्ने विधान छ भने दोस्रो हरफ स्वतन्त्र हुने गर्दछ ।

सहभागी झिल्काकारहरूका उत्कृष्ट झिल्का कविताहरू-

~~~[
[१]
१.
परिस्थिति रहोस् कस्तै
प्रगाढ रहोस् सम्बन्ध
आँखा, आँसुको जस्तै ।
२.
अटुट सम्बन्धको खानी
सम्बन्धको बलियो उदाहरण
नङ, मासुको कहानी ।
✍️ वसन्त अनुभव
घोराही उपमहानगरपालिका १४, दाङ
~~<•>~~

[२]
१.
कहिले नपरोस् रोगाउन
हाम्रो सम्बन्ध सधैँभरि
पर्छ मिलेर जोगाउन ।
२.
देखाउनुपर्छ राम्रो बानी
मरेपछि लानु छैन
बन्नुपर्छ जलेर खरानी ।
✍️ शंकर कार्की, मकवानपुर
~~<•>~~

[३]
१.
प्यारको नशा पिएर
जिउन खोज्दै छु
यादले मुटु सिएर ।
२.
चुँडियो गुलाफ प्रेमले
दुखाउँछ काँडाले मन
कतिन्जेल जिउँछौ भ्रमले ?
✍️ कृष्ण सुवेदी, पोखरा
~~<•>~~

[४]
१.
टुटेको सम्बन्ध गाँसाै
जीवन छाेटाे छ
दुवै मिलेर हाँसाै !
२.
सम्बन्ध खराब हुँदा
रातभर निद्रा आउँदैन
हुन्छ बिहानि रुँदा !
✍️ रबि पाैडेल
दक्षिण भारत पाण्डेचरि
~~<•>~~

[५]
१.
बाँडेर आपसमा जिम्मेवारी
प्रगाढ बनाऔँ सम्बन्ध
मिलेर हामी नरनारी ।
२.
सुन्दर सपना सजाई
बसौँ नारी पुरुष
सम्बन्ध कसिलो बनाई ।
✍️ बाल कृष्ण श्रेष्ठ
सोलुदुधकुण्ड न.पा.२ सोलुखुम्बु
~~<•>~~

[६]
१.
चेतनाको दियो बाल
सम्बन्ध गाढा बनाउँदै
घमण्ड अहङ्कार फाल !
२.
पूरा नहुने भयो
सम्बन्ध हाम्रो अब
सपना टुटेर गयो !
✍️ कला ढकाल, झापा
~~<•>~~

[७]
१.
झिल्का हो चौतारी
लेखौँ मनको भाव
नजाऊ अन्त भौतारी !
२.
झिल्काले छर्‍यो सुगन्ध
विचार आदनप्रदान गर्दै
बिस्तार भयो सम्बन्ध !
३.
सानो परिवार हाम्रो
फलोस् फुलोस् सधैँ
समेटेर भाव राम्रो !
✍️ दीपा समभाव
काठमाडौँ
~~<•>~~

[८]
१.
सकियोस् भरोसा गर्न
जीवनको हरेक मोडमा
सकिन्छ खुसी भर्न ।
२.
सम्बन्ध गाढा बनोस्
जिन्दगी सुन्दर लाग्छ
दुनियाँले आहा भनोस् ।
३.
यात्रा सहज बन्छ
असल सम्बन्ध भए
त्याग गर्छु भन्छ ।
✍️ पुष्पा राई, खाेटाङ
~~<•>~~

[९]
१.
सम्बन्ध रहोस् दिगो
टुटेर फुटेर कतै
तिर्नु नपराेस् बिगाे ।
२.
पैसामा सम्बन्ध जोखिन्न
विश्वासमा घात भएपछि
आफ्नै नाता चोखिन्न ।
✍️ त्रिलोचन भण्डारी
मेचीनगर, झापा
~~<•>~~

[१०]
१.
सम्बन्ध हुनुपर्छ राम्रो
अघि बढौँ मिली
नछुटोस् साथ हाम्रो ।
२.
गरौँ मिठा बात
अब लेख्न झिल्का
बढाऔँ हामी हात ।
✍️ अनिता भण्डारी, ताप्लेजुङ
~~<•>~~

[११]
१.
जित भएन हार
जबदेखि आफ्नैहरूले यहाँ
गरिदियो सम्बन्धको व्यापार ।
२.
कलिले छरेको सुगन्ध
तिम्रो मेरो बीचमा
यस्तै बनोस् सम्बन्ध ।
✍️ बि.कुलुङ
दार्जिलिङ रंगबुल
~~<•>~~

[१२]
१.
खुल्ला रहोस् चाहाना
मानवता राखौ जिउँदो
नबनाऊ कहिल्यै बाहाना ।।
२.
सम्बन्ध चिसिनु हुँदैन
बनौँ सधैँ परोपकारी
आत्मा कसैको रुँदैन ।।
✍️ ऋजु दिल्पाली
ईटहरी १ सुनसरी
~~<•>~~

[१३]
१.
पानी बिनाको खेती
फलदायी हुँदैन छाेरा
लगाउनु पसिनाले रेती ।
२.
प्रतिभा अवश्य ठुलाे
संस्कार र संस्कृति
हुन् जीवनकाे ओखतीमुलाे ।
३.
भजन जनताकाे नाममा
कस्ता स्वार्थी खेलाडी
एकजुट लुट्ने काममा ।
४.
माटाकाे भर ढुङ्गाे
एकअर्कामा छ निर्भर
अकाट्य हुन्छ टुङ्गो ।
✍️ प्रद्युम्न चालिसे
भक्तपुर कटुञ्जे ।
~~<•>~~

[१४]
१.
सम्बन्धमा अचेल तिक्तता
टोलाएर बस्छु अहिले
चारैतिर देख्छु रिक्तता ।
✍️ नागेन्द्रप्रसाद यादव
~~<•>~~

[१५]
१.
यस्तो होस् सम्बन्ध
आँखा लगाउनेको फुटोस्
नहोस् कुदृष्टिको गन्ध ।
२.
हुनुपर्छ सम्बन्ध झकास
मिलेर हामी एकआपसमा
बनाउनुपर्छ सधैँ खास ।
✍️ कबिताहरी
सुन्दर हरैंचा नगरपालिका १ मोरङ
~~<•>~~

[१६]
१.
नहोउँ कोही टाढा
एकापसमा मिलेर नै
सम्बन्ध बनाऔँ गाढा ।
२.
बढाऔँ अगाडि पाइलो
बनाए प्रगाढ सम्बन्ध
जीवन हुन्छ रमाइलो ।
✍️ डम्बर थामी ‘अनुपम’
कालिन्चोक गा. पा. -६, दोलखा ।
~~<•>~~

[१७]
१.
विश्वास हुन्छ पाया
एकअर्कोमा सदा नै
आभास नितान्त माया ।
२.
सत्य मूल आधार
पवित्र माया भए
कहिल्यै हुँदैन निस्सार ।
३.
भुल्नुहुन्न आफ्नो धर्म
जस्तोसुकै होस् परिस्थिति
पूरा गर्नुपर्छ कर्म ।
✍️ पृथक प्रकृति, झापा
~~<•>~~

[१८]
१.
सम्वन्ध रहोस् गाढा
हुँदैमा कुरा सानोतिनो
नबनौँ कोही टाढा ।
२.
हुनसक्छ कहिलेकाहीँ घोचाघोच
नठोसी बल्दैन अगुल्टो
लिऔँ असल सोच ।
३.
सम्वन्धमा नआओस् कुठाराघात
विश्वासको अन्तिम क्षणमा
नलागोस् कसैलाई मात ।
४.
झिल्काले सम्बन्ध भाक्यो
विचार आदानप्रदान गर्दै
उच्च प्रवन्धलाई डाक्यो ।
✍️ अर्जुन प्रसाद चौलागाई
रामेछापः-सुनापति-१
हाल-अमेरिका,बोस्टन।
~~<•>~~

[१९]
१.
मनको मान्छे भनेँ
पैसाको निम्ति होइन
यसैले मैले गनेँ ।
२.
साइनो रगतको हाम्रो
सोचेको जस्तै रहोस्
छैन कुरा चाम्रो ।
३.
नाताको आधारमा मैले
सम्बन्ध बलियो गरेको
किन मारिस् तैँले ।
✍️ नीमा छिरिङ भोटिया
जलढका कालेबुङ
भारत
~~<•>~~

[२०]
१.
अनौठो सम्बन्ध हाम्रो
भेट भएको छैन
माया झनझन चाम्रो ।
२.
बुझिसकेँ हेर मैले
तिम्रो मनको कपट
देख्दछु म जैले ।
✍️ मंगला आचार्य उपाध्याय
बारा कलैया १
~~<•>~~

[२१]
१.
सम्बन्ध मनले जोड्छ
आाखिर विचार नमिल्दा
फेरि उसैले तोड्छ !
२.
अमर पिरती हाम्रो
प्रगाढ रङ्गहरूको जस्तै
चिनारी सम्बन्ध राम्रो !
✍️ आर्त अकुलीन
~~<•>~~

[२२]
१.
सम्बन्ध बनोस् राम्रो
बाधा अवरोधले घेरेर
पनि नहोस् चाम्रो ।
२.
सम्बन्धमा रहोस् माया
साथ नहुन पनि
अनुभूति रहोस् दायाँबायाँ ।
✍️ रुना कर्माचार्य दाहाल
चितवन
~~<•>~~

[२३]
१.
टाढाको सम्बन्ध कस्तो
आकाश धरती माझ
देखिने क्षितिज जस्तो ।
२.
सम्बन्ध रहोस् राम्रो
बगेको नदी जस्तै
टिस्टा, रगीत हाम्रो ।
✍️ मोती सुब्बा
दार्जिलिङ निमकी डाँडा।
~~<•>~~

[२४]
१.
सम्बन्ध राम्रो बनाउन
चाहिन्छ व्यवहार पारदर्शी
सधैँ साथ पाउन !
२.
मनको नजिकै सर्नू
अगुल्टो नठोसी बल्दैन
नयन कहिल्यै नतर्नु !
✍️ सीमा कार्की समर्पण
~~<•>~~

[२५]
१.
सम्बन्ध राम्रो हुन
अवश्य समझदार बनौँ
एकअर्काको मन छुन ।
२.
सबैजना मन्त्रीको दाउमा
बीचैमा सम्बन्ध बिग्रदा
कुर्सी अर्काको नाउँमा
३.
सम्बन्ध राम्रो थियो
पाएको थिएँ पुरस्कार
अहिले धोका दियो !
४.
एकापसमा प्रेम गरौँ
सम्बन्ध राम्रो हुन
खुसीले माया भरौँ ।
✍️ शशी आचार्य
~~<•>~~

[२६]
१.
कतिपय बिराउँछन् बाटो
सम्बन्ध निभाउन नजान्दा
मासिन्छ ठुलठुला पाटो ।
२.
बेलाबखत गर्नुपर्छ चियो
विश्वासमा टिक्छ सम्बन्ध
छान्नुहुन्न कमजोर मियो ।
✍️ कृष्णकुमार वैद्य
बनेपा ९, काभ्रे
~~<•>~~

[२७]
१.
मिलेर उत्सव मनाउँ
जीवन चोला रहुन्जेल
सम्बन्ध प्रगाढ बनाउँ !
२.
दुईचार दिनको चोला
मजबुत बनाए सम्बन्ध
सुनमा सुगन्ध होला !
✍️ नील हरि काफ्ले
सिन्धुली (हाल काठमाडौँ)
~~<•>~~

[२८]
१.
बाहिरी सुन्दरता देखेर
झट्ट विश्वास नगर्नू
बस्नुपर्छ जीवनभर रोएर ।
✍️ प्रविना प्रयासी
ओखलढुंगा
~~<•>~~

[२९]
१.
सम्बन्ध प्रगाढ बनाेस्
आपसमा सद्भाव देखेर
सबैले आहा भनाेस् ।
२.
सम्बन्ध बढाउनु राम्रो
पुरानो यात नयाँ
माया बढाेस् हाम्रो ।
३.
मन नफाटाेस् कहिल्यै
झिनामसिना विवाद भए
फाल्नुपर्छ भन्छु अहिल्यै।
✍️ राज कुमार राजभण्डारी खाेटाङ्गे
मध्यपुर ठिमी ५ राधे राधे भक्तपुर ।
~~<•>~~

[३०]
१.
सम्बन्ध यसरी बनोस्
कसैको नजर नलागी
खुट्टाले जमिन खनोस्
२.
सम्बन्धले बाधेको नाता
बिछोडको बेदना सहेँ
अदालतमा खोलेँ खाता ।
३.
प्रेम सम्हालेर जान्छन्
हतेलीमा राखेर कस्तो
अपमान हुँदैमा मान्छन् ।
✍️ अम्बिका अधिकारी
झापा बिर्तामोड
~~<•>~~

[३१]
१.
सम्बन्ध बनोस् गाढा
अहिले जत्तिँकै सधैँ
भए तापनि टाढा l
२.
नआओस् शङ्काको गन्ध
सुनेर हावादारी कुरा
प्रगाढ़ बनोस् सम्बन्ध l
३.
सुमधुर सम्बन्ध बनाउन
शङ्काको मैलो पखाली
जान्नुपर्छ है रमाउन l
✍️ बाबुराम गौतम, गुल्मी
~~<•>~~

[३२]
१.
भएपनि जति टाढा
लागिरहाेस् माया उसैकाे
सम्बन्ध बनाेस् गाढा ।
२.
सम्बन्ध राम्रो उसैको
जाने राम्रो निभाउन
हुँदैन बिफल कसैकाे ।
✍️ उर्मिला के.शी.
धनकुटा !
~~<•>~~

[३३]
१.
मनको साइनो राम्रो
अटल रहोस् सम्बन्ध
जुनी जुनी हाम्रो ।
२.
विचित्रको संसार कस्तो
सम्बन्धको डोरी बाट्नु
माछा पानीको जस्तो ।
✍️ मन्जु बोहरा
सुदुरपश्चिम बझाङ
~~<•>~~

[३४]
१.
घाम र छायाको
जस्तै बनाउनुपर्छ सम्बन्ध
रिस होइन मायाको ।
२.
सम्बन्ध कस्तो हुने
राम्रो या नराम्रो
झर्ने, आकाश छुने।
✍️ धनुष न्यौपाने
गुठीचौर गाउँपालिका ०४
बिगारे जुम्ला
~~<•>~~

[३५]
१.
कसैलाई पिर नपार्नु
सम्बन्ध आत्मिक होओस्
सानालाई थिचेर नमार्नु ।
✍️ गुणनिधि घिमिरे अमेरिका
~~<•>~~

[३६]
१.
नाता बलियो हुन्छ
सम्बन्ध राम्रो भए
मायाले मन छुन्छ ।
२.
माया बलियो गाँस्नू
विश्वास गरें तिमीलाई
मनैले माया नमास्नू ।
३.
झुटो बोलेमा सकिन्छ
तिम्रो साथ भएमा
पवित्र नाता देखिन्छ।
✍️ सोमनाथ लुइटेल “रवि पाल्पाली” बर्दिया ।
~~<•>~~

[३७]
१.
झिल्काले जुराको सम्बन्ध
नछुटोस् कहिले पनि
फैलियोस् जगतमा सुगन्ध ।
२.
बन्दैछ सम्बन्ध गहिरो
झिल्का कवितामा पनि
नआओस् बिचमा पहिरो ।
✍️ बुद्धिमान दनुवार ( सुरुङ्गेली कान्छो )
कनकाई ४ झापा
~~<•>~~

[३८]
१.
सम्बन्धमा धाजा पर्ने
नगर काम कतै
आपसमा मन मर्ने ।
२.
समझदारी कायम गर
विश्वासघात हुने कामको
भरमा कहिल्यै नपर ।
✍️ विवश पारदर्शी
झापा,
~~<•>~~

[३९]
सम्बन्ध राम्रो हुनुपर्छ
सधैँ घर इष्टमित्रहरूमा
सबैको हित गर्छ ।
२
बोली व्यवहारमा मिठास
नहौस् तितोपिरो कहिल्यै
घरभित्र लक्ष्मीको बास ।
✍️ सुरेशकुमार पाण्डे
दाङ घोराही १८
~~<•>~~

[४०]
१.
क्षणिक सम्बन्ध जस्तो
भेट फेरि नहुने
दिएको माया सस्तो ।
२.
यादले सताउँछ कहिले
अतीतले बल्झाउँछ जब
लाग्दैन रमाइलो अहिले ।
३.
छुटेपछि सम्बन्ध हाम्रो
बन्नेछ अधूरो कहानी
जिन्दगी नितान्त नराम्रो ।
✍️ दिल ठकुरी टिस्टा भेल्ली
दार्जिलिङ
~~<•>~~

[४१]
१.
दुनियाँको नजरमा खस्न
कस्तो सम्बन्ध जोडियो
माइती घरमा बस्न ।
२.
विदेश पस्न बाध्य
कमाइ गर्न पनि
भएन सरकार साध्य ।
३.
आफ्नै हृदयमा छुरा
होला कस्तो सम्बन्ध
जटिल भयो कुरा ।
✍️ टिकाराम पुन पुकार
छत्रेश्वरी गाउँपालिका २ सल्यान
~~<•>~~

[४२]
१.
सम्बन्ध जोडेको राम्रो
झिल्का कवितालाई देख्दा
बतासिन्छ मन हाम्रो ।
२.
कविता लेखिन्छ खिपेर
जोडेर सम्बन्ध आपसमा
प्रेमको सुगन्ध लिपेर ।
✍️ होम प्रसाद नेउपाने
धरान,सुनसरी ।
~~<•>~~

[४३]
१.
तुलना नगर्नु धनमा
सम्बन्ध बिग्रिएर झनै
फाटाे आउला मनमा ।
२.
उदाहरण बनाेस् हाम्राे
विश्वास गर्नसकेमा हेर
टिक्छ सम्बन्ध राम्राे ।
३.
नठान्नु कसैले सस्ताे
सम्बन्ध बढेर जाओस्
नङ मासुकाे जस्ताे ।
✍️ काेपिला अधिकारी
गाेरखा सिरानचाेक
~~<•>~~

[४४]
१.
झिल्काले सम्बन्ध बढायो
भावनाको डोरी जोड्न
धेरै पाठ पढायो ।
२.
परिचयको सिमा बढायो
साहित्य जगतमा आज
सम्बन्ध जोडिन सिकायो ।
३.
बन्यो झिल्का चौपारी
सम्बन्ध खोज्दै म
डुले सारा भौतारी ।
✍️ देव मगर
तिनाउ-१,कचल,पाल्पा
~~<•>~~

[४५]
१.
प्रारब्ध निश्चल भैजावाेस्
हुनुहुँदैन पछि अविचल
सम्बन्धमै सफलता माैलावाेस् !
२.
निश्चल सम्बन्ध रत्न
जरा बलियाे बनाऔँ
गरेर प्रशस्त यत्न ।
✍️ हरिगाेपाल प्रधान
काभ्रे, बनेपा १४ साँगा बजार ।
~~<•>~~

[४६]
१.
सम्बन्धमा धमिलो नपारौँ
रहनुपर्छ यो अन्तिमसम्म
दिन्छु भनेर नमारौँ ।
२.
माहुरी फूलको गन्ध
फूल फुलुन्जेल सदा
गाढा रहोस् सम्बन्ध ।
✍️ चुडामणी देबकोटा
चनपा १३ काठमाण्डौ
~~<•>~~

[४७]
१.
जीवन जित हार
सम्बन्ध विश्वासिलो भए
हुने बाँच्ने आधार ।
२.
सबै नपाइने किन्न
सम्बन्ध सत्य झुठको
छद्मवेषी गाह्रो चिन्न ।
✍️ संगीता खरेल
चन्द्रागिरी ८ काठमाडौँ
~~<•>~~

[४८]
१.
अटुट रहोस् सम्बन्ध
नहोस् केवल औपचारिकता
मगमगाई रहोस् सुगन्ध ।
२.
लम्बिरहोस् हाम्रो सम्वन्ध
दुखसुख निरन्तर झेल्दै
छरिरहोस् मनोहर सुगन्ध !
✍️ पेम्बा योल्मो
~~<•>~~

[४९]
१.
भाइचाराको राम्रो सम्बन्ध
हामीले मिलेर गर्नुपर्ने
काममा झन् सुगन्ध ।
२.
राम्रो सम्बधको हित
नराम्रो बानी छाेडेपछि
भाइचाराको हुन्छ जित ।
✍️ श्रीकृष्ण धामी – बझाङ
~~<•>~~

[५०]
१.
सम्बन्धले माया भराैँ
व्यवहार राम्रो पारेर
खुसीसँगै प्रेम गराैँ ।
२.
व्यवहारले मन छुन
हुनुपर्छ ज्ञानी विवेकी
सम्बन्ध गाढा हुन ।
✍️ सहयात्री शाेभा अर्याल
रुपन्देही
~~<•>~~

[५१]
१.
सम्बन्ध बिग्रिँदै गयो
तिमीले शङ्का गर्नाले
ठुलो क्षति भयो ।
२.
सम्बन्धको कुरा नगर
माया गर्छु तिमीलाई
मेरै भरमा पर ।
३.
तिमी मेरो साहारा
सम्बन्ध बिग्रियो भने
बनिन्छ मृत्युको आहारा ।
४.
टाढियौ सयौँ कोस
टाढा हुन्छ गाढा
जाँगर चल्छ जोस ।
✍️ ललिता सिन्धुली
~~<•>~~

[५२]
१.
सम्बन्ध गाह्रो टिकाउन
बदनामीको मात्रै खाली
नाम परो बिकाउन ।
२.
जसले सम्बन्ध जोड्छ
अनि बनाउँछ बहाना
आफैँ बाटो मोड्छ ।
३.
हातमा हात मिलाएर
सम्बन्ध अघि बढाऔँ
टुक्रिएको मुटु सिलाएर ।
✍️ लक्षमण देउवा ठकुरी
आदर्श डोटी, हाल भारत
~~<•>~~

[५३]
[१]
आकाश र धरती
खोलाको दुई तिर
सम्वन्ध या पिरथी ?
✍️ ध्रुव श्रेष्ठ
~~<•>~~

[५४]
१.
सम्बन्धमा हुनुपर्छ गाढापन
मायाप्रेम अनि सद्भाव
चल्छ जिन्दगी सादामन ।
२.
नाता सम्बन्धको तलाउ
स्वच्छ निर्मल हुनुपर्छ
संस्कार नभुली चलाऊ ।
✍️ राजेस्वरी राजोपाध्याय
ललितपुर
~~<•>~~

[५५]
१.
सम्बन्ध राम्रो बनाऔँ
सम्झना सधैँ रहन
सद्भावले सौम्य जनाऔँ ।
२.
सम्बन्धले जीवन बन्दछ
सदैव मिलेमा राम्रो
यही मनले भन्दछ ।
✍️ प्रेम थापा “मन”बागलुङ
~~<•>~~

[५६]
१.
सम्बन्ध राम्रो गासौँ
जहाँ जहाँ भएपनि
जीवनमा सधैँ हाँसौँ !
२.
झिल्का काव्य पढौँ
यस पाठशालामा रहेर
सम्बन्ध गाँस्दै बढौँ ।
३.
बत्ती बल्यो झलल
लेख्न जान्दा खेरी
बढ्छ अघि सलल ।
✍️ बेदु न्यौपाने 🇳🇵
~~<•>~~

[५७]
१.
तिम्राे हृदयकाे सगरमाथा
दवाई औँला अञ्जलीले
विरताकाे सुनाैला गाथा ।
२.
कुरेर प्रतीक्षाकाे चाैतारी
भावनाकाे भित्री सागरमा
नछुटोस् सम्बन्धकाे औतारी ।
३.
टुट्नुहुन्न सम्बन्धकाे डाेरी
एकमुठ्ठी श्वास रहुन्जेल्
नजानुस् सहकार्य ताेडी ।
✍️ श्रीबहादुर केसी शैलुङ्गे
भक्तपुर

—-<••: जय झिल्का ! जय साहित्य :••>—-

झिल्का लेखन अभियानको चौथो शृङ्खला (नारी दिवस विशेष) फागुन २५ गते सम्पन्न भएको छ । झिल्का साहित्य समाज नेपालको आयोजनामा उक्त कार्यक्रम सम्पन्न भएको थियोे ।

झिल्का कविता लेखन अभियानको यस शृङ्खलामा विगतका शृङ्खलामाझैँ सहभागी सर्जकहरूको निकै उत्साहप्रद सहभागीता रहेकोे थियो । जसमा नेपाल, भारत लगायत विश्वका विभिन्न देशमा छरिएर रहनुभएका नेपाली भाषा, साहित्यलाई निरन्तर माया गर्नुहुने ६३ जना झिल्काकारहरूको सहभागीता रहेकोे थियोे ।

झिल्का कविताको उन्नयन, विकास र प्रवर्द्धन गर्नका लागि समाजले विभिन्न क्रियाकलापहरू सञ्चालन गर्दै आएको छ । त्यसमध्ये झिल्का लेखन अभियान पनि एक भएको र नेपाली समुदायका चाडपर्व, उत्सव, आदि जस्ता विशेष अवसरहरू पारेर निरन्तर सञ्चालन गरिने यसका परिकल्पनाकार/प्रशिक्षक वसन्त अनुभवले बताउनुभयो ।

झिल्का कविता, नेपाली माटोमा उम्रिएको एक नवीनतम, लघुतम, प्रयोगवादी काव्य विधा हो । जसमा विम्ब, प्रतीक, अलङ्कारको प्रयोग गर्दै चोटिलो पाराले तीन हरफमा लेख्ने गरिन्छ । जसको पहिलो हरफले विषयवस्तुको उठान, दोस्रो हरफले विषयवस्तुको बिस्तार र तेस्रो अर्थात् अन्तिम हरफले भावलाई उत्कर्षमा पुर्‍याई समापन गर्ने गर्दछ । यसका प्रत्येक हरफमा तीन/तीन शब्दहरू हुने गर्दछन् । जम्माजम्मी नौ वटा शब्दमा एउटा झिल्का कविता पूरा हुने भएकोले यसलाई नौ शब्दको कविता पनि भन्ने गरिन्छ ।

झिल्का कविताका तीन हरफ मध्ये पहिलो र तेस्रो हरफमा अन्त्यानुप्रास हुनुपर्ने विधान छ भने दोस्रो हरफ स्वतन्त्र हुने गर्दछ ।

सहभागी झिल्काकारहरूका उत्कृष्ट झिल्का कविताहरू-
~~~~

[१]
नारीमाथि हुने अत्याचार
मिलेर बन्द गरौँ
हत्या, हिंसा, बलात्कार !
✍️ वसन्त अनुभव
घोराही उपमहानगरपालिका १४, दाङ
[२]
नारीमाथिको यो दुर्व्यवहार
मिलेर हामी सबै
हटाऔँ हिंसा बलात्कार !
✍️ श्रीकृष्ण धामी – बझाङ
[३]
मनाउछौँ नारी दिवस
घट्छन् फेरि घटना
हुन्छौँ सहन विवश ।
✍️ रबि पाैडेल
दक्षिण भारत पाण्डेचरि
[४]
अस्तित्वहीन होइनन् नारी
छानबिन होस् सरकार
उम्कन नपाओस् बलात्कारी ।
✍️ पृथक प्रकृति, झापा
[५]
छोरीलाई भ्रूणमै तुहाउने
लैङ्गिक विभेदको पराकाष्ठा
होइन मानवलाई सुहाउने ।
✍️ कृष्णकुमार वैद्य
बनेपा ९, काभ्रे
[६]
नारीको सम्मान गरौँ
समस्या पर गरेर
अत्याचारको विरोधमा जुटौँ ।
✍️ मनोज गजमेर
सहिदभुमि गाउँपलिका ४ धनकुटा
[७]
हिंसा अन्याय अत्याचार
सहेर बस्न सकिँदैन
न्याय मागौँ बारम्बार ।
✍️ बाबुराम पाण्डे
अर्घाखाँची
[८]
नारी घातक हुँदैनन्
अत्याचार हुन्छ कसरी
समस्या नपरी रुँदैनन्
✍️ अम्बिका अधिकारी
झापा बिर्तामोड
[९]
सृष्टि सुरक्षाको सूत्र
गर्भपतन गरिदिनुस् आमा
जन्माउनुभन्दा बलात्कारी कुपुत्र ।
✍️ बि.कुलुङ
दार्जिलिङ रंगबुल
[१०]
नारी हुन् जन्मदाता
इच्छा बुझौँ उनको
प्यारी हाम्री माता !
✍️ शोभा आचार्य गौतम
काठमाडौँ
[११]
कतिसम्म सहने अत्याचार
गर्नुपर्छ शासनमा कडाइ
झनै बढ्यो बलात्कार ।
✍️ शंकर कार्की
थाहा ३ मकवानपुर
[१२]
एक भई जुटौँ
अन्त्य गर्न ज्यादती
नारी अब उठौँ ।
✍️ अनिता भण्डारी ताप्लेजुङ
[१३]
नारी लक्ष्मी पुज्नुपर्छ
गल्तीमा मौन नभई
सरकारले सत्य बुझ्नुपर्छ ।
✍️ मुक्ति काफ्ले।
असम, भारत
[१४]
छोराछोरी हुन् बराबरी
नगरौँ छोरीलाई पाखा
सुरक्षा गरौँ हरघडी ।
✍️ सुरेशकुमार पाण्डे
दाङ घोराही १८
[१५]
नारी हुन् माता
जोगाउँछन् हामीलाई दु:खबाट
ओढाई ममताको छाता ।
✍️ अनुग्रह राना मगर ‘पुष्प’
पाँचखपन नपा – ६ संखुवासभा ।
[१६]
परिवारको सुन्दर तारा
नगर हेलाँ नारीलाई
हुन् भरिलो सहारा ।
✍️ नीमा छिरिङ भोटिया
जलढका कालेबुङ भारत
[१७]
नारी ममताकी खानी
गर्भदेखिनै गरौँ संरक्षण
बनाई हृदयकी रानी ।
✍️ प्रद्युम्न चालिसे
भक्तपुर कटुञ्जे ।
[१८]
नारीको इज्जत गरौँ
दमनको घर भत्काउँदै
ममताले दया भरौँ ।
✍️ प्रेम थापा “मन”बागलुङ
[१९]
अधिकार सिमित नारामा
नारी सुरक्षित छैनन्
त्रास छ सारामा !
✍️ दीपा समभाव
काठमाडौँ
[२०]
महिला सम्बन्धी नारा
बाटोमा पार्टीले घन्काउने
बलात्कृत बालिका सारा ।
✍️ सोमनाथ लुइटेल “रवि पाल्पाली” पाल्पा
[२१]
नाबालिकामाथिको यो अत्याचार
सहन सकिँदैन कदापि
न्यायमा जुटाैँ बारम्बार !
✍️ सहयात्री शाेभा अर्याल
रुपन्देही
[२२]
गुन्यु चोली सारी
मात्र भित्र छैनन्
आजको युगका नारी ।
✍️ ध्रुव श्रेष्ठ
खोटाङ,हाल काठमाडौँ
[२३]
जगत् जननी नारी
नछोड बलात्कारी दुष्ट
बन्नुपर्दछ हेर भारी ।
✍️ भिम लिम्बू प्रयास
दार्जिलिङ
[२४]
हुँदैन पत्थर पुजेर
पूजन गर्नु आमाको
कुभलो रहन्न बुझेर !
✍️ नील हरि काफ्ले
सिन्धुली
[२५]
समस्या हुँदैन भारी
सुध्रिएमा बलात्कारी सोच
सुरक्षित रहन्छन् नारी l
✍️ बाबुराम गौतम, गुल्मी
[२६]
किन मान्दैनौ समान ?
महत्व तिनैको बढी
बुझेर पनि हानाहान ।
✍️ अर्जुन प्रसाद चौलागाई
रामेछापः-सुनापति-१
हालः-अमेरिका,बोस्टन।
[२७]
नगरे नारीलाई हेला
कार्यमा देखिँदैन कमी
पछि परौला फेला ।
✍️ दुर्गा भट्टराई
मोरङ
[२८]
अति भयो अत्याचार
अब निर्मूल पारौँ
हत्या, हिंसा, बलात्कार ।
✍️ रुना कर्माचार्य दाहाल
चितवन
[२९]
गरेर सम्मान नारीकाे
शाश्वत जिन्दगी क्षणभर
यात्रामा सहज सारीकाे ।
✍️ श्रीबहादुर केसी शैलुङ्गे
[३०]
सशक्त पाइला नारीले
पर्नेछ सारेर देखाउनु
नथिचोस् पीरको भारीले ।
✍️ संगीता खरेल
चन्द्रागिरी ८ काठमाडौँ
[३१]
ओजन मलाई दिनू
आफू जत्तिँकै ठानेर
अपराध जिम्मा लिनू ।
✍️ नन्दलाल आचार्य
एनेलकुटी, सिरहा ।
[३२]
माली हुन् फूलबारीको
उनै धरा जननी
गरौँ सम्मान नारीको ।
✍️ डम्बर थामी ‘अनुपम’
कालिन्चोक गा. पा. -६, दोलखा ।
[३३]
सुरक्षा छैन देशमा
गर्दा पढ्ने लेख्ने
कलिला छाेरीकाे केशमा ।
✍️ सावित्रा नेपाली सबु
[३४]
नारीको कमलो मनमा
बारम्बार नगर अत्याचार
कहिले नतौलनु धनमा ।
✍️ दुर्गा आचार्य
मोरङ
[३५]
नारीले सहन्न अत्याचार
अब जुट्न थाले
दमन नगर बारम्बार ।
✍️ राज कुमार राजभण्डारी खाेटाङ्गे
मध्यपुर ठिमी ५ संगम काेलाेनी भक्तपुर ।
[३६]
अत्याचार छ नारीमाथि
यसपालि नारी दिवसबाट
अन्त्य गरौँ साथी !
✍️ प्रकृति देवकोटा
चितवन,टाँडी
[३७]
आऊ मिलेर मनाऔँ
हर्सोल्लासमा नारी दिवस
नारी उच्च बनाऔँ ।
✍️ टिकाराम पुन पुकार
छत्रेश्वरी गाउँपालिका २
सल्यान
[३८]
कुरा मनै छुने
नसोच्नु है अब
जे गर्दा हुने ।
✍️ उमा दाहाल
शुन्दर हरैँचा -१० मोरङ
[३९]
खुलेर मनाएपछि दिवस
पार्नुहुँदैन भुलेर नि
कुनै नारीलाई विवश ?
✍️ त्रिलोचन भण्डारी
मेचीनगर
[४०]
नारी संरक्षक घरको
गृहलक्ष्मीको भूमिका निवारण
गर्नुपर्छ सबै जनको !
✍️ भगवती दवाडी, झापा
[४१]
नारी विशेषत: मारिन्छ
गर्भमा, जवानीमा, दाइजोमा
कानुनहरू निष्क्रिय पारिन्छ ।
✍️ चुडामणी देबकोटा
चनपा १३काठमाडौँ
[४२]
नारी समाजको बाटो
संवेदनशील बन्नैपर्छ हेर
सुधार्नु जीवनको पाटो ।
✍️ पुष्पा राई, खोटाङ।
[४३]
धरती हुन् नारी
गरौँ मान सम्मान
ठानेर ठुलो जिम्मेवारी ।
✍️ बाल कृष्ण श्रेष्ठ
सोलुदुधकुण्ड न.पा.२ सोलुखुम्बु
[४४]
उच्च तहको ज्ञान
जसले दिन्छिन् हामीलाई
गरौँ तिनको सम्मान ।
✍️ गुणनिधि घिमिरे, अमेरिका
[४५]
नारीकाे हक अधिकार
कुण्ठित नगराैँ कसैले
हँसाऔँ मातृ अनुहार ।
✍️ हरिगाेपाल प्रधान
काभ्रे पलाञ्चाेक बनेपा १४ साँगा।
[४६]
नारी अस्मिताको कुरा
रक्षक बन्छ भक्षक
चलाउँछ भित्रभित्रै छुरा ।
✍️ मोती सुब्बा
दार्जिलिङ निमकी डाँडा।
[४७]
फाँसी लगाऔँ बलात्कारीलाई
महिला हिंसा हटाउन
सम्मान गरौँ सदाचारीलाई ।
✍️ मन्जु बोहरा
सुदुरपश्चिम बझाङ
[४८]
धर्तीमा नारी महान
सम्मान सबैले गरौँ
चलाउँछिन् उनैले जहान ।
✍️ कार्की डिबी माकुम
सुनवल-४, नवलपरासी
[४९]
मनाउँछन् नारी दिवस
गाउँ समाजमा होलान्
कति मर्न विवश ।
✍️ बुद्धिमान दनुवार ( सुरुङ्गेली कान्छो )
कनकाई ४ झापा
[५०]
अजस्र ममताकी छहारी
बुझे महिमा अपार
देवीत्वको प्रतिरूप नारी !
✍️ नेत्र घिमिरे
सूर्यविनायक,भक्तपुर ।
[५१]
सत्यम् शिवम् सुन्दरम्
शिवकाे तीन रूप
शुद्ध मनले जलार्पणम् ।
✍️ प्रद्युम्न चालिसे
भक्तपुर कटुञ्जे ।
[५२]
चेतना बढ्दै गएमा
घरमा शान्ति मिल्दछ
नारीको सम्मान भएमा ।
✍️ केशवप्रसाद ढकाल ‘प्रीतबीज’
सिरान्चाेक-७, उपल्लो गाेहाेरे, गाेरखा।
[५३]
कस्तो छोरीको भाग
कोपिला लुट्छ भमराले
फूललाई बनाउँछ दाग !
✍️ सीमा कार्की समर्पण
[५४]
शक्तिको रूप नारी
हकको निम्ति बढ
नराख पीर भारी ।
✍️ समुन्द्रा शर्मा
सुनसरी
[५५]
नारीकाे महिमा अपार
उनी हुन् सृष्टिकर्ता
जन्मिनदेऊ है नमार ।
✍️ ताराप्रसाद चापागाईँ
धुनिबेसी ।
[५६]
नारी आँखाकी नानी
चिन्नसक्यौ भने तिमीले
उनी मायाकी खानी ।
✍️ विमल खतिवडा माइला
सिलगढी भारत
[५७]
शोषण दमन बलात्कार
छिट्टै अन्त्य होओस्
नारीमाथिको ती अत्याचार ।
✍️ ऋजु दिल्पाली
ईटहरी १ सुनसरी
[५८]
नारी ममताकी कोष
पवित्र छिन् प्रकृतिझैँ
नलगाऊ कतै दोष ।
✍️ बेदु न्यौपाने
[५९]
अर्धनारीश्वर हे कैलाशपति
बचाऊ नारीको अस्तित्व
अत्याचार भयो अति !
✍️ विवश पारदर्शी
झापा
[६०]
तिम्रो तृप्ति निमित्त
घोटिँदै ढल्छ जिन्दगी
निखार बेलैमा सिनित्त ।
✍️ कमला पौडेल
[६१]
फूलबारी हुन् नारी
फुलिरहने सुगन्धित फूल
सौन्दर्यले भरिएको चौतारी ।
✍️ म्यामराज राई, भोजपुर
[६२]
नारीको रूप अपार
कठिन कार्य पनि
सजिलै लाउँछिन् पार !
✍️ शशी आचार्य
[६३]
नारी सृष्टि संसार
हाँसी खुसी बाँच्ने
जीवनको सौम्य आधार !
✍️ आर्त अकुलीन
<•> जय झिल्का ! जय साहित्य ! <•>

झिल्का लेखन अभियानको तेस्रो शृङ्खला (शून्य भेदभाव दिवस विशेष) गत फागुन १८ गते सम्पन्न भएको छ । झिल्का साहित्य समाज नेपालले उक्त कार्यक्रमको आयोजना गरेको थियोे ।

झिल्का कविता लेखन अभियानको यस शृङ्खलामा विगतका शृङ्खलामाझैँ सहभागी सर्जकहरूको निकै उत्साहप्रद सहभागीता रहेकोे थियो । जसमा नेपाल, भारत, भुटान लगायत विश्वका विभिन्न देशमा छरिएर रहनुभएका नेपाली भाषा, साहित्यलाई निरन्तर माया गर्नुहुने ६२ जना झिल्काकारहरूको सहभागीता रहेकोे थियोे ।

झिल्का कविताको उन्नयन, विकास र प्रवर्द्धन गर्नका लागि समाजले विभिन्न क्रियाकलापहरू सञ्चालन गर्दै आएको छ । त्यसमध्ये झिल्का लेखन अभियान पनि एक भएको र नेपाली समुदायका चाडपर्व, उत्सव, आदि जस्ता विशेष अवसरहरू पारेर निरन्तर सञ्चालन गरिने यसका परिकल्पनाकार/प्रशिक्षक वसन्त अनुभवले बताउनुभयो ।

यस अभियानको तेस्रो शृङ्खलाको सहजीकरण प्रशिक्षक वसन्त अनुभवले गर्नुभएको थियो ।

झिल्का कविता, नेपाली माटोमा उम्रिएको एक नवीनतम, लघुतम, प्रयोगवादी काव्य विधा हो । जसमा विम्ब, प्रतीक, अलङ्कारको प्रयोग गर्दै चोटिलो पाराले तीन हरफमा लेख्ने गरिन्छ । जसको पहिलो हरफले विषयवस्तुको उठान, दोस्रो हरफले विषयवस्तुको बिस्तार र तेस्रो अर्थात् अन्तिम हरफले भावलाई उत्कर्षमा पुर्‍याई समापन गर्ने गर्दछ । यसका प्रत्येक हरफमा तीन/तीन शब्दहरू हुने गर्दछन् । जम्माजम्मी नौ वटा शब्दमा एउटा झिल्का कविता पूरा हुने भएकोले यसलाई नौ शब्दको कविता पनि भन्ने गरिन्छ ।

झिल्का कविताका तीन हरफ मध्ये पहिलो र तेस्रो हरफमा अन्त्यानुप्रास हुनुपर्ने विधान छ भने दोस्रो हरफ स्वतन्त्र हुने गर्दछ ।

सहभागी झिल्काकारहरूका उत्कृष्ट झिल्का

~~~~<•>~~~~
१)
कुसंस्कारमा जनाई खेद
अन्त्य गरौँ हरप्रकारको
जातीय, लिङ्गीय विभेद !
✍️ वसन्त अनुभव
घोराही, दाङ
~~~~<•>~~~~
२)
जातियताकाे खाडल पुर्नुपर्छ
हटाउन  अपमान छाेइछिटाे
अझै समय कुर्नुपर्छ ।
✍️ रबि पाैडेल
दक्षिण भारत पाण्डेचरि ।
~~~~<•>~~~~
३)
मानव मानवमा विभेद
कसरी ल्यायाे मान्छेले
यही अत्यन्त खेद ।
✍️ शम्भु गजुरेल
~~~~<•>~~~~
४)
निरीहमा नहान्नु छेद
समान रगत मासुमा
नगर्नु पटक्कै विभेद ।
✍️ कृष्णकुमार वैद्य
बनेपा ९, काभ्रे
~~~~<•>~~~~
५)
खुसीले गरेपछि काम
चारैतिर गाउँ सहरमा
परिचित हुन्छ ना‌म !
✍️ आर्त अकुलीन
~~~~<•>~~~~
६)
विभेदप्रति भरौँ खेद
टुप्पोबाट सकिन्न कहिल्यै
पहिल्याऔँ यसको फेद !
✍️ त्रिलोचन भण्डारी
~~~~<•>~~~~
७)
भावनामा गरेर घात
मान्छे मान्छेमा मान्छेले
छुट्याइदियो नि जात !
✍️ बि.कुलुङ
दार्जिलिङ, रंगबुल
~~~~<•>~~~~
८)
कुसंस्कारको अन्त्य गरौँ
शुन्यतामा झार्दै विभेद
मिलेर खाडल भरौँ !
✍️ टिकाराम पुन पुकार
छत्रेश्वरी गाउँपालिका २ सल्यान
~~~~<•>~~~~
९)
मास्नुपर्छ पुरातनवादी सोच
समाज रुपान्तरण हुने
मिलिजुली गरौँ खोज !
✍️ पृथक प्रकृति ,झापा
~~~~<•>~~~~
१०)
लैङ्गीक हिंसाका झिल्का
लेखेर सामाजिक विकृतिहरू
घर समाजबाटै मिल्का !
✍️भवानी पाेखरेल( बाबू विराज)
बाणगङ्गा १ चार नम्बर कपिलवस्तु
~~~~<•>~~~~
११)
विरोध गरौँ खुलेर
जातीय ,लिङ्गीय हिंसा
नगरौँ कसैले भुलेर !
✍️ रुना कर्माचार्य दाहाल, चितवन
~~~~<•>~~~~
१२)
विभेद भएर छुटिए
चोखो माया गर्नेहरू
हेर आज लुटिए !
✍️ कला ढकाल, झापा
~~~~<•>~~~~
१३)
मनमा दुषितपन नहालौँ
जातीय लिङ्गीय विभेदको
विरुद्ध पाइलाहरू चालौँ !
✍️ मोती सुब्बा
दार्जिलिङ भारत
~~~~<•>~~~~
१४)
संस्कार भयो विस्मृति
बिग्रँदै गयो परम्परा
सखाप भयो संस्कृति !
✍️ सोमनाथ लुइटेल “रवि पाल्पाली”
~~~~<•>~~~~
१५)
लेकमा कुहिराे थियाे
हटाऔँ निस्तब्ध अँध्याराे
बालेर मनकाे दियाे !
✍️श्रीबहादुर केसी
शैलुङ्गे, भक्तपुर
~~~~<•>~~~~
१६)
गरौँ संरक्षण मानवको
हातमा हात मिलाएर
फालौँ व्यवहार दानवको !
✍️ अनुग्रह राना मगर ‘पुष्प’
पाँचखपन नपा – ६ संखुवासभा ।
~~~~<•>~~~~
१७)
कसले गर्‍यो घात
मान्छे केवल दुई
महिला पुरूष जात !
✍️ शंकर कार्की, मकवानपुर ।
~~~~<•>~~~~
१८)
मान्छे मान्छेको बीच
हरप्रकारको भेदभाव हो
अत्यन्त सूक्ष्म नीच !
✍️ अर्जुन प्रसाद चौलागाई
रामेछापः-सुनापति-१
हालः-अमेरिका,बोस्टन।
~~~~<•>~~~~
१९)
भेदरहित मानवीय स्राव
हराएर कहिल्यै नजाओस्
पूर्वीय संस्कृतिको प्रभाव ।
✍️ अनन्त अर्याल
~~~~<•>~~~~
२०)
नाम मात्रको कानुन
बढ्दैछ सामाजिक विसङ्गति
समयमै सबैले जानून् !
✍️ लक्ष्मी काफ्ले, पोखरा
~~~~<•>~~~~
२१)
अधिकार कसैको मार्नुहुँदैन
समानता खोज्दैछ प्रकृतिले
कदापि विभेदमा पार्नुहुँदैन !
✍️ ऋजु दिल्पाली
ईटहरी १ सुनसरी ।
~~~~<•>~~~~
२२)
भेदभावले बनाउँछ छेद
भाषणमा सिमित समानता
व्यवहारमा अझै  विभेद !
✍️ दीपा समभाव
काठमाडौँ
~~~~<•>~~~~
२३)
साझा फूलबारी हाम्रो
विभेदको अन्त्य गर्दा
सबैलाई हुन्छ राम्रो !
✍️ राज कुमार राजभण्डारी खाेटाङ्गे
मध्यपुर ठिमी ५ संगम काेलाेनी राधेराधे भक्तपुर ।
~~~~<•>~~~~
२४)
कुसंस्कारी मानिस धेर
भेदभावको अन्त्य गर्दै
चेतना जगाएर हेर !
✍️ भगवती दवाडी ,झापा
~~~~<•>~~~~
२५)
जहाँ हुन्छ अभाव
त्यहाँ देखिँदोरहेछ ओहो
पीडापूर्ण असह्य भेदभाव !
✍️ रचना ‘प्रतीक्षा’
इमाडोल, ललितपुर  ।
~~~~<•>~~~~
२६)
भेदभावको सङ्कीर्ण जालो
हटाई अब समाजबाट
बालौँ दीपक उज्यालो !
✍️ बाल कृष्ण श्रेष्ठ
सोलुदुधकुण्ड नगरपालिका २, सोलुखुम्बु
~~~~<•>~~~~
२७)
यात्रा नटुङ्गियोस् कहिले
निरन्तर जीवनका पाइलाहरू
बढिरहेछन् एकनास अहिले !
✍️ दिल ठकुरी (टिस्टा भेल्ली)
~~~~<•>~~~~
२८)
कुसंस्कार त्यागाैँ  जनमा
नगराैँ विभेद कुनै
सङ्गालौँ सदाशयता मनमा !
✍️ हरिगाेपाल प्रधान
काभ्रे पलाञ्चाेक बनेपा १४ साँगा ।
~~~~<•>~~~~
२९)
पुँजीपतिले गरिबलाई लादेको
विश्वमा जातभातको संस्कार
शक्तिशालीले शत्रुता साधेको !
✍️ चुडामणी देबकोटा
चनपा १३ काठमाण्डौ
~~~~<•>~~~~
३०)
कहिले जीवन हाँसो
एकै किसिमको हुँदैन
कहिले रहेछ नासो !
✍️ प्रेम थापा “मन”बागलुङ
~~~~<•>~~~~
३१)
मुल शास्त्र वेद
संस्कृतमा बुझ्न गाह्राे
यसमा छैन विभेद !
✍️ प्रद्युम्न चालिसे
भक्तपुर कटुञ्जे ।
~~~~<•>~~~~
३२)
आफ्नो सम्झिएँ जसलाई
पीडाको पोको दियो
गरेर भेदभाव मलाई !
✍️ दुर्गा आचार्य
मोरङ
~~~~<•>~~~~
३३)
भोक हुँदा चल्छ
काँचो, पाकेको सबै
विभेद सजिलै गल्छ !
✍️नन्दलाल आचार्य
सिर्जनाकुटी, सिरहा
~~~~<•>~~~~
३४)
चेतनाको आगो बालेर
समानताको विगुल फुकौँ
जातीयताको जरो फालेर !
✍️ संगीता खरेल
चन्द्रागिरी ८ काठमाडौँ
३५)
जीवन सुखदुःखको सङ्गम
मनपरेको मात्र तिमी
गरौँ सुटुक्क घरजम !
✍️ कबिताहरी
सुन्दर हरैंचा नगरपालिका १ मोरङ
३६)
विभेदमा हुँदैन मेल
मौलिक सद्भाव भड्काई
पश्चिमी खेल्दैछ खेल !
✍️ अम्बिका अधिकारी
झापा बिर्तामोड
~~~~<•>~~~~
३७)
विकराल छ छेद
हटाउनु छ चुनौती
जातीय, लिङ्गीय विभेद !
✍️ बाबुराम गौतम, गुल्मी
~~~~<•>~~~~
३८)
जातीय विभेद हटाऊँ
नेपाल साझा फूलबारी
सबै नेपाली अटाऊँ !
✍️ बुद्धिमान दनुवार ( सुरुङ्गेली कान्छो )
कनकाई ४ झापा
~~~~<•>~~~~
३९)
जातीय विभेद नगरौँ
सबैले मानवधर्म अपनाऊँ
अनाहकमा कोही नमरौँ !
✍️ सुरेशकुमार पाण्डे
दाङ घोराही १८
~~~~<•>~~~~
४०)
छाडेर जातको कुरा
अङ्गालेर जगलाई गरौँ
बुद्धको सपना पूरा !
✍️ अनमोल राई
~~~~<•>~~~~
४१)
कुरीतिलाई जरैदेखि फालेर
ज्ञान भरौँ सबैमा
चेतनाको दियो बालेर !
✍️ सरिता सेढाई, धादिङ
~~~~<•>~~~~
४२)
अन्धविश्वासको यो जालो
हटाऊँ हामीहरू  मिलेर
पारौँ संसार उज्यालो !
✍️ अनिता भण्डारी, ताप्लेजुङ
~~~~<•>~~~~
४३)
मरिजाने यो चोलामा
भेदभाव फस्टायो किन ?
फ्याकौँ प्रभु झोलामा !
✍️ कार्की डिबी माकुम
सुनवल-४, नवलपरासी
~~~~<•>~~~~
४४)
हेर जातिधर्मका नाउँमा
चलिरहेकै छ विभेद
अझै सहर गाउँमा !
✍️ बाबुराम पाण्डे, अर्घाखाँची
~~~~<•>~~~~
४५)
जिन्दगीमा पैसाको अभाव
अशिक्षितबाट हुँदैछ झनै
गाउँसमाजमा हेर भेदभाव !
✍️ श्रीकृष्ण धामी, सुदूरपश्चिम – बझाङ
~~~~<•>~~~~
४६)
जातजातिमा हुँदा भेद
असमानता हुन्छ दुनियाँमा
गर्छन् मानिसले खेद !
✍️ सीमा कार्की “समर्पण “
~~~~<•>~~~~
४७)
सरकारलाई दिउँ दबाब
सुन्दर देशमा हाम्रो
हटोस् उचनीचको भाव !
✍️ डम्बर थामी ‘अनुपम’
कालिन्चोक गा. पा. -६, दोलखा ।
~~~~<•>~~~~
४८)
सभ्य मानव जागौँ
भेदभाव गर्नुहुन्न है
रूढिवाद अब त्यागौँ !
✍️ बिके मुखिया
दार्जिलिङ भारत ।
४९)
देश साझा फूलबारी
भेदभाव निमिट्यान्न पार्ने
तपाईँ हाम्रै जिम्मेवारी !
✍️ शान्ता पौडेल भट्टराई
टङ्कीसिनवारी,  मोरङ
~~~~<•>~~~~
५०)
पुस्तौँदेखिका कैयौँ विभेदन
बन्दै प्रतिदिन चुनौती
कसरी शून्यमा छेदन ?
✍️ नेत्र घिमिरे
सूर्यविनायक, भक्तपुर
~~~~<•>~~~~
५१)
संस्कारको बाटो धाऊँ
भेदभाव गर्ने सबैलाई
अब  तह  लगाऊँ !
✍️ मन्जु बोहरा
सुदुरपश्चिम बझाङ
~~~~<•>~~~~
५२)
एउटै रातो रगत
भेदभाव किन गर्छौ
छुट्याई जात फगत !
✍️ शोभा आचार्य गौतम
काठमाडौँ
~~~~<•>~~~~
५३)
सबैको रातो रगत
भित्री संरचना उस्तै
सर्वत्र मानव जगत !
✍️ बेदु न्यौपाने
~~~~<•>~~~~
५४)
बढाउँछ दुस्मनी मतभेद
उपदेश संस्कार विनाको
अपनाउनु किन लिङ्गभेद !
✍️ पेम्वा यल्मो, दार्जीलिङ,भारत
~~~~<•>~~~~
५५)
कसले बनायाे जातपात
अहिले बन्दै आइदियाे
मान्छेमा पार्दै आघात  !
✍️ केसर बाेहरा ” सङ्घर्ष “
सुदूरपश्चिम ” अछाम ” हाल ” भारतबाट ” ।
~~~~<•>~~~~
५६)
उन्नत मानव बनोस्
साँच्चिकै विभेदरहित उत्कृष्ट
आहा ! समाज भनोस् !
✍️ होम प्रसाद नेउपाने
धरान,सुनसरी।
~~~~<•>~~~~
५७)
सबैकाे इच्छा तुराैँ
रूढिवादी संस्कार गाेडी
विभेदकाे खाडल पुराैँ !
✍️ काेपिला अधिकारी
गाेरखा ,सिरानचाेक
~~~~<•>~~~~
५८)
समानताको नारा  लाउँदै
भेदभावको  खेती  गर्छन्
तोड्दै जाऔँ  जगाउँदै !
✍️ मनोहरी पौडेल
गैडाकोट १ नवलपरासी  पूर्व
~~~~<•>~~~~
५९)
घरबाटै सुरुवात  गरौँ
बिगुल फुकौँ विभेदका
सुसंस्कारको बिउ छरौँ !
✍️ राजेश्वरी राजोपाध्याय
~~~~<•>~~~~
६०)
छोरा जन्मे पुरस्कार
दिन्छन् खुसी भई
छोरी जन्मे तिरस्कार
✍️ शशीश्री आचार्य
बौद्ध कुमारीगाल काठमाडौँ
~~~~<•>~~~~
६१)
सरकारबाटै लैङ्गिक विभेद
समानता खाली किताबमा
व्यवहारमा जताततै छेद !
✍️मङ्गला उपाध्याय
~~~~<•>~~~~
६२)
मान्छे मान्छेमा अपघात
किन यस्तो भइदियाे
जताततै उचनिच जातपात !
✍️ सहयात्री शाेभा अर्याल
रुपन्देही
~~~~<•>~~~~
—-<••: जय झिल्का ! जय साहित्य :••>—-

झिल्का लेखन अभियानको दोस्रो शृङ्खला (मौलिक संस्कृति विशेष) गत फागुन १२ गते सम्पन्न भएको छ । झिल्का साहित्य समाज नेपालले उक्त कार्यक्रमको आयोजना गरेको थियोे ।

झिल्का कविता लेखन अभियानको यस शृङ्खलामा विगतका शृङ्खलामाझैँ सहभागी सर्जकहरूको निकै उत्साहप्रद सहभागीता रहेकोे थियो । जसमा नेपाल, भारत, भुटान लगायत विश्वका विभिन्न देशमा छरिएर रहनुभएका नेपाली भाषा, साहित्यलाई निरन्तर माया गर्नुहुने ६५ जना झिल्काकारहरूको सहभागीता रहेकोे थियोे ।

झिल्का कविताको उन्नयन, विकास र प्रवर्द्धन गर्नका लागि समाजले विभिन्न क्रियाकलापहरू सञ्चालन गर्दै आएको छ । त्यसमध्ये झिल्का लेखन अभियान पनि एक भएको र नेपाली समुदायका चाडपर्व, उत्सव, आदि जस्ता विशेष अवसरहरू पारेर निरन्तर सञ्चालन गरिने यसका परिकल्पनाकार/प्रशिक्षक वसन्त अनुभवले बताउनुभयो ।

यस अभियानको दोस्रो शृङ्खलाको सहजीकरण प्रशिक्षकद्वय वसन्त अनुभव र राजेशराज गड्तौलाले गर्नुभएको थियो ।

झिल्का कविता, नेपाली माटोमा उम्रिएको एक नवीनतम, लघुतम, प्रयोगवादी काव्य विधा हो । जसमा विम्ब, प्रतीक, अलङ्कारको प्रयोग गर्दै चोटिलो पाराले तीन हरफमा लेख्ने गरिन्छ । जसको पहिलो हरफले विषयवस्तुको उठान, दोस्रो हरफले विषयवस्तुको बिस्तार र तेस्रो अर्थात् अन्तिम हरफले भावलाई उत्कर्षमा पुर्‍याई समापन गर्ने गर्दछ । यसका प्रत्येक हरफमा तीन/तीन शब्दहरू हुने गर्दछन् । जम्माजम्मी नौ वटा शब्दमा एउटा झिल्का कविता पूरा हुने भएकोले यसलाई नौ शब्दको कविता पनि भन्ने गरिन्छ ।

झिल्का कविताका तीन हरफ मध्ये पहिलो र तेस्रो हरफमा अन्त्यानुप्रास हुनुपर्ने विधान छ भने दोस्रो हरफ स्वतन्त्र हुने गर्दछ ।

सहभागी झिल्काकारहरूका उत्कृष्ट झिल्काहरू-

[१]
फैलाई सर्वत्र जागृति
जगेर्ना गरौँ देशको
मौलिक धर्म संस्कृति !
✍️ वसन्त अनुभव
[२]
नेपाल नेपालीको पहिचान
सिकार नहोस् अतिक्रमणको
मिलिजुली गाऔँ गुणगान !
✍️ पृथक प्रकृति ,झापा
[३]
संस्कृति हाम्रो पहिचान
जगेर्ना गरौँ सबैले
देशको यो सान !
✍️ शोभा आचार्य गौतम
काठमाडौँ
[४]
दौरासुरुवाल, ढाका टोपी
फरिया चोली भेषभूषा
गौरव मान्छन् नेपाली !
✍️ म्यामराज राई, भोजपुर
[५]
परम्परा हरेक घरको
बिर्सनु हुँदैन हामीले
समाज हाम्रो वरपरको !
✍️ टिकाराम पुन पुकार
छत्रेश्वरी गाउँपालिका २ सल्यान
[६]
आफ्नै भर पर्नू
हुन्न अरूको भरोसा
बुझेर अगाडि सर्नू !
✍️ अनुग्रह राना मगर ‘पुष्प’
पाँचखपन नपा – ६ संखुवासभा ।
[७]
सोचौँ हामी सबैले
आफ्नो भाषा संस्कृति
अपनाऔँ अझ क्रमैले !
✍️ तुलसी पण्डित
[८]
सबैले दिनुपर्ने ध्यान
धर्म संस्कृति बचाउनु
हामी नेपालीको पहिचान ।
✍️ शंकर कार्की, मकवानपुर
[९]
नेपाली हाम्रा अभिमान
झुकेको शिरमा उठाई
खुकुरी भिरे स्वभिमान !
✍️ अम्बिका अधिकारी
झापा बिर्तामोड
[१०]
हाँसौ आँसु सुकाएर
यस्तै छ जिन्दगी
बाँचौँ दुःख लुकाएर !
✍️ भिम लिम्बू प्रयास
रिमबीक दार्जिलिङ
[११]
सद्धभाव सबै धर्ममा
जोगाऔँ मौलिक संस्कृति
विश्वास गरौ कर्ममा !
✍️ सुस्मिता अधिकारी, काठमाडौँ
[१२]
मौलिक हाम्रा संस्कृति
अमूल्य निधि सम्झेर
बदलौंँ गलत प्रवृति !
✍️ त्रिलाेचन भण्डारी
मेचीनगर,झापा
[१३]
धर्म, संस्कृतिको मान
सबैले थाहा पाऔँ
नेपालीको यो पहिचान !
✍️ अर्जुन प्रसाद चौलागाई
रामेछापः-सुनापति-१
हालः-अमेरिका,बोस्टन।
[१४]
देश डुबेको देख्दैनन्
मौलिकताको अर्थ के ?
संविधानमा लेख्दै लेख्दैनन् !
✍️ कबिताहरी
सुन्दर हरैंचा नगरपालिका १ मोरङ
[१५]
बन नेता असल
नबेच कुनै नदीनाला
देश होइन पसल !
✍️ विके माकजू , भक्तपुर
[१६]
नेपाली कदापि चुक्दैन
आइपरोस् जस्तै समस्या
नेपाल कहिल्यै झुक्दैन ।
✍️ जमुना लामिछाने
पोखरा
[१७]
हरियो हाम्रो जङ्गल
संरक्षण गर्दै लगेमा
हुन्छ सबैको मङ्गल !
✍️ सरिता सेढाई धादिङ
[१८]
संस्कृति हाम्रो सान
जोगाऔँ सबै मिली
गुम्न नदिन स्वाभिमान !
✍️ दीपा तिम्सना ईलाम
[१९]
गर्नुपर्छ असल कर्म
अन्धविश्वास छिर्‍यो भने
रहँदैन संस्कृति धर्म ।
✍️ कृष्णकुमार वैद्य
बनेपा ९, काभ्रे
[२०]
रहेर आफ्नो धर्ममा
जोगाऔँ मौलिक संस्कृति
मन लगाई सत्कर्ममा !
✍️ पुष्पा सुवेदी
नेपालगंन्ज,बॅाके।
[२१]
थोरै कमाएर रमाऊँ
आफ्नो भाषा संस्कृति
कहिले नबिर्सेर जोगाऊँ !
✍️ कला ढकाल झापा
[२२]
धर्म मान्ने गर
सत्कर्मलाई अङ्गालेर सधैँ
नपर कसैको भर !
✍️ धनुष न्यौपाने
गुठीचौर गाउँपालिका ०४
बिगारे जुम्ला
[२३]
भाषा भेषभुषा सुन्दर
लाग्यो नजर दुष्टको
लोभले गुमायो डगर !
✍️ सुरेशकुमार पाण्डे
दाङ घोराही १८
[२४]
देशको माटोमा रमाऔँ
बाँचौँ देशको निम्ति
एकताको संदेश फैलाऔँ !
✍️ नीमा छिरिङ भोटिया
जलढका कालेबुङ भारत
[२५]
जोगाऔँ देशको सान
मौलिक धर्म संस्कृति
हुन् हाम्रा पहिचान !
✍️ बाबुराम गौतम
गुल्मी
[२६]
माैलाउँदै विदेशी संस्कृति
विराेध गरौँ यसको
जनतामा ल्याऔँ जागृति !
✍️ रबि पाैडेल ,दक्षिण भारत पाण्डेचरि
[२७]
फैलाई सर्वत्र जागृति
जोगाऔँ सबै मिलेर
भाषा धर्म संस्कृति !
✍️ बाल कृष्ण श्रेष्ठ
सोलुदुधकुण्ड नगरपालिका २, सोलुखुम्बु
[२८]
पुर्खाहरूबाट हामीले सिक्नुपर्छ
मौलिक धर्म संस्कृति
सतिसाल भएर टिक्नुपर्छ ।
✍️ वि.वि.याक्खा
पाँचखपन नगरपालिका -६
संखुवासभा।
[२९]
परायाको रितीरिवाज हुलेर
बन्दैन परिचय देशको
साहित्य संस्कृतिलाई भुलेर !
✍️ बि.कुलुङ
दार्जिलिङ रंगबुल
[३०]
आफ्नै प्यारो लाग्छ
माैलिक धर्म संस्कृतिमा
गहिरो ममता जाग्छ ।
✍️ रामप्रसाद पुरी, बादेल, खाेटाङ ।
[३१]
ल्याउँछ सुन्दर बिहान
दीनदुखीको सेवा गर्ने
हाम्रो धर्मको पहिचान !
✍️ मन्दिरा सेढाई
मलेखु,धादिङ
[३२]
धर्म आफ्नो जोगाऔँ
पहिरिई नेपाली भेषभुषा
संस्कृति आफ्नो मनाऔँ ।
✍️ सरस्वती श्रेष्ठ रुपन्देही बुटवल।
[३३]
संस्कृति हाम्रो पहिचान
मौलिकता जाेगाउन सके
नेपालीको हुन्छ सान ।
✍️ राज कुमार राजभण्डारी खाेटाङ्गे
मध्यपुर ठिमी ५ संगम काेलाेनी भक्तपुर ।
[३४]
हामीलाई अनुशासीत बनाउँछ
हाम्रै मौलिक रितिरिवाजले
सन्सारमा माथि उठाउँछ ।
✍️ होम प्रसाद नेउपाने
धरान,सुनसरी।
[३५]
जाँदैन साथमा धन
मनुष्य सर्वोत्तम योनी
राखौँ आस्थामा मन !
✍️ कार्की डिबी माकुम
सुनवल-४, नवलपरासी
[३६]
संस्कार संस्कृति पहिचान
पुर्खाले दिएका नासाे
अमुल्य निधि जान ।
✍️ प्रद्युम्न चालिसे
भक्तपुर कटुञ्जे ।
[३७]
मुटुकाे आलाे घाउ
तिम्रै ताजा निसानी
भइगाे अब नचलाऊ ।
✍️ हरिगाेपाल प्रधान
काभ्रे पलाञ्चाेक बनेपा१४ साँगा।
[३८]
भित्र्याए विदेशी नीति
लोप हुँदै गयो
हाम्रो संस्कार रीति !
✍️ अनिता भण्डारी ताप्लेजुङ
[३९]
देशको हाम्रो सान
जोगाउनु छ सबैले
संस्कार संस्कृति पहिचान !
✍️ बेदु न्यौपाने ✍️🇳🇵
[४०]
अन्तको संस्कृति देखेर
नगरौँ अरूको सिको
नहिँंडनु ट्याटु खोपेर !
✍️ दुर्गा आचार्य
मोरङ
[४१]
जाेगाउनु सस्कार संस्कृति
हामी मिलेर हटाउनुपर्छ
फैलाई समाजमा जागृति !
✍️ श्री कृष्ण धामी -बझाङ
[४२]
सनातन मौलिक धर्म
जोगाउन जागरूक रहौँ
आफ्नो संस्कृति कर्म !
✍️ मोती सुब्बा
दार्जिलिङ
[४३]
देश रहे बाँचिन्छ
धर्म संस्कृति मनोमानी
जुरुक्क उठौँ साँचिन्छ ।
✍️ चुडामणी देबकोटा
चनपा १३ काठमाण्डौ
[४४]
मौलिक संस्कृति हाम्रो
दशै , तिहार , सङ्क्रान्ती
हिन्दु संस्कार राम्रो ।
✍️ बुद्धिमान दनुवार ( सुरुङ्गेली कान्छो )
कनकाई ४ झापा
[४५]
फैलाई सर्वत्र जागृति
जिउँदो राखौँ पहिचान
नबोकी विदेशी विकृति !
✍️ ऋजु दिल्पाली
ईटहरी १ सुनसरी ।
[४६]
विश्वमा नेपालीको सान
माैलिक धर्म संस्कृतिले
जनाउँछ असल पहिचान ।
✍️ काेपिला अधिकारी
गाेरखा
[४७]
देवत्व महिमा अपार
बोलीसँगै सधैँ मानिसमा
चाहिने ठुलो संस्कार !
✍️ आर्त अकुलीन
[४८]
संस्कृति भाषा धर्म
पहिचान हो हाम्रो
यसैले बोक्छ मर्म !
✍️ दीपा समभाव
काठमाडौँ
[४९]
धर्मलाई जाेगाउनु राम्रो
आफ्नो प्यारो लाग्छ
बढ्छ मान हाम्रो ।
✍️ सहयात्री शाेभा अर्याल
रुपन्देही
[५०]
जोगाऔँ आफ्नो संस्कृति
नभित्र्याऔँ विकृति यहाँ
अपलाई खराब प्रवृति ।
✍️ मन्जु बोहरा
सुदुरपश्चिम बझाङ
[५१]
आफ्नोपनमा गर्व गरौँ
जोगाइ मौलिकता सबैले
एकताको सन्देश छरौँ ।
✍️ शान्ता पौडेल भट्टराई
टङ्कीसिनवारी , मोरङ
[५२]
जोगाउँदै गराैँ संस्कृति
हामीले सम्झदै गराैँ
हाम्रो परम्पराको स्मृति !
✍️ केसर बाेहरा ” सङ्घर्ष “
सुदूरपश्चिम ” अछाम “
हाल ” भारतबाट ।
[५३]
सुधारौँ हाम्रा मनोवृति
सभ्यताको पाठ सिकौँ
उन्नत बनाऔँ संस्कृति !
✍️ देव मगर
तिनाउ-१,कचल,पाल्पा
[५४]
पुऱ्याऔँ सबैले ध्यान
धर्म, संस्कृति जोगाए
बन्छ देशको पहिचान !
✍️ सीमा कार्की समर्पण
[५५]
पुर्खाले सुम्पिएको नासो
संरक्षण गर्नु सन्तानहरू
नसकुन् बनाउन हाँसो ।
✍️ संगीता खरेल
काठमाडौँ
[५६]
जाेगाउनु छ संस्कृति
र सम्पदा स्वदेशकाे
नहाेस है विस्मृति ।
✍️ शम्भुप्रसाद गजुरेल
सिन्धुलीमाडी
[५७]
संस्कृति हाम्रो पहिचान
भेषभुषा मेलापर्व जात्रा
राखौं यसको मान !
✍️ रुना कर्माचार्य दाहाल
चितवन
[५८]
फालेर खराब प्रवृति
नेपाली सबै मिलेर
बचाऔँ धर्म संस्कृति ।
✍️ ध्रुव श्रेष्ठ
हाल,काठमाडौ ।
[५९]
हमला भो सरकार
मौलिक संस्कृति माथि
छैन तिम्रो दरोकार !
✍️ पूर्णप्रसाद पन्त
सिराञ्चोक ८, गोरखा
२०८०/११/११/०६
[६०]
बिलाउला आफ्नै भेष
पहिरेर पहिरन विदेशी
नरहला भोलि देश !
✍️ अनमोल चन्द्र “नेचाली “राई
लेबोङ,दार्जीलिङ
[६१]
नलागौँ गलत बाटोमा
विभिन्न धर्म संस्कृति
फुलेको हाम्रो माटोमा
✍️ डम्बर थामी ‘अनुपम’
कालिन्चोक गा. पा. -६, दोलखा ।
[६२]
हाम्रो भेष भाषा
हाम्रो गौरव स्वाभिमान
जगेर्ना कर्तव्य खासा !
✍️ कमला पौडेल
[६३]
भाषा धर्म संस्कृति
बचाऔँं मिलिजुली सबै
पन्छाई गलत प्रवृति !
✍️ विवश पारदर्शी
झापा
[६४]
पृथक संस्कृति राम्रो
खिच्दै विश्वको मन
संरक्षणको दायित्व हाम्रो !
✍️ नेत्र घिमिरे
सूर्यविनायक भक्तपुर
[६५]
विश्वको मौलिक पहिचान
अद्वितीय नेपाली संस्कृति
लागौँ संरक्षणको अभियान ।
✍️ शान्ति उपाध्याय
सूर्यविनायक भक्तपुर
~~~~

झिल्का लेखन अभियानको प्रथम शृङ्खला गत फागुन २ गते सम्पन्न भएको छ । वसन्त पञ्चमी तथा सरस्वती पूजाको अवसरमा झिल्का साहित्य समाज नेपालले उक्त कार्यक्रमको आयोजना गरेको हो ।
झिल्का कविता लेखन अभियानमा अन्य अभ्यास शृङ्खलामाझैँ सहभागीहरूको निकै उत्साहप्रद सहभागीता रहेकोे थियो । जसमा नेपाल, भारत, भुटान लगायत विश्वका विभिन्न देशमा रहेर नेपाली भाषा, साहित्यलाई निरन्तर माया गर्नुहुने ६४ जना झिल्काकारहरूको सहभागीता रहेकोे थियोे ।

झिल्का कविताको उन्नयन, विकास र प्रवर्द्धन गर्नका लागि समाजले विभिन्न क्रियाकलापहरू सञ्चालन गर्दै आएको छ । त्यसमध्ये झिल्का लेखन अभियान पनि एक भएको र नेपाली भाषा, संस्कृतिका विभिन्न विशेष अवसरहरू पारेर निरन्तर सञ्चालन गरिने यसका परिकल्पनाकार/प्रशिक्षक वसन्त अनुभवले बताउनुभयो ।

यस अभियानको प्रथम शृङ्खलाको सहजीकरण प्रशिक्षकद्वय वसन्त अनुभव र राजेशराज गड्तौलाले गर्नुभएको थियो ।

झिल्का कविता, नेपाली माटोमा उम्रिएको एक नवीनतम, लघुतम, प्रयोगवादी काव्य विधा हो । जसमा विम्ब, प्रतीक, अलङ्कारको प्रयोग गर्दै चोटिलो पाराले तीन हरफमा लेख्ने गरिन्छ । जसको पहिलो हरफले विषयवस्तुको उठान, दोस्रो हरफले विषयवस्तुको बिस्तार र तेस्रो अर्थात् अन्तिम हरफले भावलाई उत्कर्षमा पुर्‍याई समापन गर्ने गर्दछ । यसका प्रत्येक हरफमा तीन/तीन शब्दहरू हुने गर्दछन् । जम्माजम्मी नौ वटा शब्दमा एउटा झिल्का कविता पूरा हुने भएकोले यसलाई नौ शब्दको कविता पनि भन्ने गरिन्छ ।

झिल्का कविताका तीन हरफ मध्ये पहिलो र तेस्रो हरफमा अन्त्यानुप्रास हुनुपर्ने विधान छ भने दोस्रो हरफ स्वतन्त्र हुने गर्दछ ।

सहभागी झिल्काकारहरूका उत्कृष्ट झिल्काहरू-

१)
ज्ञानगुनका कुरा पढेर
अन्धकार चिर्न सकूँ
शिक्षाको ज्योति छरेर !
✍️ वसन्त अनुभव
घोराही, दाङ
~<•>~
२)
सरस्वती विद्याकी दाता
आज विशेष दिन
पढाइको खोलौँ खाता !
✍️ राजेशराज गड्तौला
कॅाडाघारी, काठमाण्डौ
~<•>~
३)
सरस्वती विद्याकी खानी
गरौँ पुजा आराधना
पढ्ने बसालौँ बानी !
✍️ सुरेशकुमार पाण्डे
दाङ १८
~<•>~
४)
पूरा होओस् चाहना
वसन्त पञ्चमीको हजुर
हार्दिक मङ्गलमय शुभकामना !
✍️ कृष्णकुमार वैद्य
बनेपा ९, काभ्रे
~<•>~
५)
शिरमा रहेमा हात
पुग्छ मनका कुरा
हुँदैन जीवनमा आघात !
✍️ सीमा कार्की समर्पण
~<•>~
६)
सरस्वतीकाे गरौँ पूजा
ज्ञानकाे भण्डार मिल्छ
हुँदैन जीवन धुजा !
✍️ रबि पाैडेल
दक्षिण भारत पाण्डेचरि
~<•>~
७)
ज्ञानको ज्योति छर्नू
देवी सरस्वती माता
सबैको रक्षा गर्नू !
✍️ अनिता भण्डारी
ताप्लेजुङ
~<•>~
८)
विद्याकी हुन् खानी
सरस्वती सबकी माता
पढ्नमा लगाऔँ बानी !
✍️ वि.वि.याक्खा
~<•>~
९)
माताको मिलोस् वरदान
पावन वसन्त पञ्चमीमा
सकल पुस्तकको ज्ञान !
✍️ संगीता खरेल
चन्द्रागिरी ८ काठमाडौँ
~<•>~
१०)
विद्या सरस्वती भारती
भक्ति नित्य अध्ययन
वेदका ऋचा आरती !
✍️ प्रद्युम्न चालिसे
भक्तपुर कटुञ्जे ।
~<•>~
११)
विद्याकी सागर सरस्वती
भ्रष्टाचारीलाई बुद्धि देऊ
कम्तीमा सुध्रिउन् अलिकति !
✍️ अनन्त अर्याल
~<•>~
१२)
तिम्रा रूप अनेक
हे सरस्वती माता !
देऊ बुद्धि हरेक l
✍️ बाबुराम गौतम
गुल्मी
~<•>~
१३)
विद्याकी खानी माता
अज्ञानीलाई ज्ञान देऊ
हे सरस्वती विद्यादाता !
✍️ सरिता सेढाई
धादिङ
~<•>~
१४)
सबको कल्याण गर्नू
ज्ञानको ज्योति बाली
अज्ञानता हाम्रो हर्नू !
✍️ रुना कर्माचार्य दाहाल
चितवन
~<•>~
१५)
कृपा रहाेस् माताकाे
दाहिना बनून् सरस्वती
सङ्ख्या बढाेस् ज्ञाताकाे !
✍️ त्रिलाेचन भण्डारी
मेचीनगर,झापा
~<•>~
१६)
शिक्षाको ज्योति छरेर
ज्ञानको भण्डार भरूँ
तिम्रो पूजाअर्चना गरेर !
✍️ बेदु न्यौपाने🇳🇵
~<•>~
१७)
सरस्वती विद्याकी खानी
पुजा गरौँ सबैले
एकअर्कामा बनेर ज्ञानी !
✍️ अनुग्रह राना मगर ‘पुष्प’
पाँचखपन नपा – ६ संखुवासभा ।
~<•>~
१८)
ज्ञानकी माता रानी
सबैलाई दिन्छिन् बुद्धि
बनाउँछिन् सबैलाई ज्ञानी !
✍️ नीमा छिरिङ भोटिया
जलढका कालेबुङ
भारत
~<•>~
१९)
सरस्वती विद्याकी खानी
ज्ञानको ज्योति छरेर
सुबिचारको परोस् बानी ।
✍️ दीपा तिम्सना पौडेल
ईलाम
~<•>~
२०)
दिएर ज्ञान बुद्धि
कायम रहोस् कामना
हुनेछ पक्कै समृद्धि !
✍️ पृथक प्रकृति
झापा
~<•>~
२१)
सरस्वतीको पुजा गरेर
सत्बुद्धि सबैको आओस्
ज्ञानको भण्डार भरेर !
✍️ बुद्धिमान दनुवार ( सुरुङ्गेली कान्छो )
कनकाई ४ झापा
~<•>~
२२)
ज्ञानको कुरा सिकेर
पुज्छौ माता सरस्वती
हामी सबै मिलेर !
✍️ एवाइ प्रभात
सहिदभुमि धनकुटा
~<•>~
२३)
विद्याकी देवी पाएर
लिन्छौ असल शिक्षा
ज्ञानमा सधैँ रमाएर !
✍️ अम्विका अधिकारी
झापा विर्तामोड
~<•>~
२४)
धेरै छन् हरामी
तिमीबाट ज्ञान पाउॅंदा
बन्छन् है दामी !
✍️ अर्जुन प्रसाद चौलागाई
रामेछापः-सुनापति-१
हालः-अमेरिका,बोस्टन।
~<•>~
२५)
सरस्वतीको गरौँ आराधना
विद्याकी खानी हुन्
सबैलाई छ शुभकामना !
✍️ शोभा आचार्य गौतम
काठमाडौँ
~<•>~
२६)
जय सरस्वती माता
अपार विद्याकी खानी
हुन् हाम्री भाग्यविधाता !
✍️ कबिताहरी
सुन्दर हरैंचा नगरपालिका १ मोरङ
~<•>~
२७)
सरस्वती ज्ञानकी खानी
अक्षर आरम्भ गरेमा
बन्छन् शिक्षित नानी !
✍️ भगवती दवाडी
झापा
~<•>~
२८)
मस्तिष्कमा ज्ञान भरिदेऊ
मूर्ख बन्दैछन् मानव
सरस्वती उद्धार गरिदेऊ !
✍️ विवश पारदर्शी
झापा
~<•>~
२९)
विद्याकी देवी सरस्वती
सत्बुद्धि मिल्दछ जब
पुजारी बन्ने सम्मति ।
✍️ म्यामराज राई
भोजपुर
~<•>~
३०)
जय सरस्वती माता
ज्ञान, कला, सङ्गीतकी
अलौकिक प्रतिभाकी अधिष्ठाता।
✍️ मोती सुब्बा
दार्जिलिङ, भारत।
~<•>~
३१)
हे सरस्वती माता
कसैलाई भेदभाव नगरी
दिने ज्ञान विधाता !
✍️ उर्मिला के.शी.
धनकुटा !
~<•>~
३२)
अज्ञानतामा केही लेखेँ
जसले घोक्दछ किताब
उसैमा सरस्वती देखेँ ।
✍️ बि.कुलुङ
दार्जिलिङ, रंगबुल
~<•>~
३३)
माता शारदेश्वरी सरस्वती
पुष्प अर्पदै चरणमा
गाउँछु पूजामा आरती !
✍️ दिल ठकुरी
(टिस्टा भेल्ली)
~<•>~
३४)
सरस्वतीको प्रार्थना गरेको
रक्षा गर्नु भनेर
उनकै भरमा परेको !
✍️अच्युत घिमिरे
सर्पाङ, भुटान🇧🇹
~<•>~
३५)
साहसशिल हृदयमा भरिदेऊ
हे हंसवाहिनी माता
जीवन तपोमय गरिदेऊ !
✍️ मन्दिरा सेढाई
मलेखु,धादिङ
~<•>~
३६)
पुज्दैछु जानी नजानी
हे सरस्वती माता
अटुट ज्ञानकी खानी !
✍️ भिम लिम्बू प्रयास
रिमबीक दार्जिलिङ
~<•>~
३७)
बुद्धि विवेक भरेर
विद्याले सधैँ सजाऊ
अज्ञानता नाश गरेर !
✍️ समुन्द्रा शर्मा
सुनसरी ।
~<•>~
३८)
सरस्वतीको शिरमा बास
बोल्दा जिब्रोमा पनि
अज्ञानताको हुन्छ विनाश !
✍️ धनुष न्यौपाने
गुठीचौर गाउँपालिका ०४ बिगारे जुम्ला
~<•>~
३९)
ज्ञान हामीलाई देऊ
अज्ञानी यो भक्तलाई
सधैँ सरणमा लेऊ !
✍️ दुर्गा आचार्य
मोरङ
~<•>~
४०)
सरस्वतीको पूजा गरौँ
सबैले एकाग्र भई
विद्या, बुद्धि भरौँ !
✍️ बाबुराम पाण्डे
अर्घाखाँची
~<•>~
४१)
देवी सरस्वती माता
चाहन्छु तिमीझैँ बन्न
बनाइदेऊ ए विधाता !
✍️ कमला पौडेल
~<•>~
४२)
सरस्वतीकाे पूजा गरौँ
मन वचन कर्मले
ज्ञान बुद्धि भरौँ !
✍️ राज कुमार राजभण्डारी “खाेटाङ्गे”
मध्यपुर ठिमी ५ संगम काेलाेनी भक्तपुर ।
~<•>~
४३)
वसन्तकाे आँगनीमा छायाे
ज्ञान बुद्धि विवेक
हेर जताततै झल्मलायाे ।
✍️ हरिगाेपाल प्रधान
बनेपा १४ साँगा बजार ।
~<•>~
४४)
असीम ज्ञानकी दाता
विद्या बुद्धि देऊ
हे ! सरस्वती माता ।
✍️ डम्बर थामी ‘अनुपम’
कालिन्चोक गा. पा. -६, दोलखा ।
~<•>~
४५)
सरस्वती तिमीलाई शुभकामना
आजै तिमी जन्मिछ्यौ
अविद्या नाघ्ने चाहना !
✍️ नन्दलाल आचार्य
उदयपुर ।
~<•>~
४६)
चेतनाको दियो बालेर
शान्तिको सन्देश फैलाऊँ
मूर्खता दुष्टता फालेर !
✍️ गुणनिधि घिमिरे
अमेरिका
~<•>~
४७)
जय सरस्वती माता
तिमै चरणकमलमा परेँ
विद्या बुद्धिकी दाता !
✍️ दीपा गुरुङ्ग (समभाव)
~<•>~
४८)
हे ! सरस्वती माता
सदासर्वदा सद्बुद्धि देऊ
विद्या ज्ञानकी दाता !
✍️ सरस्वती श्रेष्ठ
इटहरी
~<•>~
४९)
सबै मिलेर पुजौँ
ज्ञानको मुहान सरस्वती
हुन् भनेर बुझौँ ।
✍️ अनमोल राई
~<•>~
५०)
सरस्वती विद्याकी देवी
स्विकार्नुहोस् भगवती सधैँ
प्रणाम गर्दछे सेवी !
✍️ रिता खराल
रूपन्देही
~<•>~
५१)
ज्ञानको खानी बनेर
उजागर नै गराइदेऊ
समभाव गरौँ भनेर !
✍️ प्रेम थापा “मन”
बागलुङ
~<•>~
५२)
जन्मदिने हे माता
काखैमा बोल्न लेख्न
सिकाऊ सरस्वती विधाता !
✍️ चुडामणी देवकोटा
चनपा १३ काठमाडौँ
~<•>~
५३)
ज्ञानकी देवी सरस्वती
विद्याविना हुँदैन हेर
मानवजातिको त उन्नति !
✍️ शशीश्री आचार्य
बौद्ध कुमारीगाल काठमाडौँ
~<•>~
५४)
माताको चरणमा परेर
गर्छु नित्य पूजाअर्चना
पूर्ण भक्तिभाव गरेर !
✍️ कला ढकाल
झापा
~<•>~
५५)
सरस्वती माता पाएर
अज्ञानता हटाउँन सकूँ
शिक्षाको महिमा गाएर !
✍️ दुर्गा भट्टराई
मोरङ
~<•>~
५६)
मनमा सरस्वती माता
बुझ्न सकेमा सधैँ
सबैकी ज्ञानकी दाता !
✍️ आर्त अकुलीन
~<•>~
५७)
सरस्वती माताकाे शरण
अज्ञानताकाे भण्डार हटाई
गराउने सद्वुद्धिकाे भरण !
✍️ कोपिला अधिकारी
~<•>~
५८)
ज्ञानकी खानी माता
स्विकार्नू मेरो नमन
सम्पूर्ण जगतकी विधाता !
✍️ शान्ति कुमारी उपाध्याय
भक्तपूर, सूर्यविनायक
~<•>~
५९)
वीणा पुस्तक धारणी
माता देवी सरस्वती
ज्ञान बुद्धिको कारणी !
✍️ नेत्र घिमिरे
सूर्यविनायक भक्तपुर
~<•>~
६०)
माता देवी सरस्वती
धारण गर्छ्यौ विणा
अर्को नाम भारती !
✍️ रचना शर्मा प्रतीक्षा
~<•>~
६१)
लगाऔँ चित्तले ध्यान
बढ्ने गर्दछ सबैको
बुद्धि, विवेक, ज्ञान !
✍️ केसर बाेहरा ” सङ्घर्ष “
सुदूरपश्चिम ” अछाम “
हाल ” भारतबाट “
~<•>~
६२)
हे ! माता सरस्वती
देश हाँक्नेलाई देऊ
सद्बुद्धि, सत्ज्ञान जति !
✍️ राजेश्वरी राजोपाध्याय
ललितपुर पाटन
~<•>~
६३)
सरस्वती मातामा जाऔँ
नजानेका काव्य सिकाई
झिल्का कविता गाऔँ !
✍️ टिकाराम पुन पुकार
छत्रेश्वरी गाउँपालिका २
सल्यान
~<•>~
६४)
पूरा हाेस् चाहना
वर्ष दिनमा आउने
सरस्वती पूजाकाे शुभकामना !
✍️ श्री कृष्ण धामी
बझाङ
~<•>~