Tag: झिल्का लेखन अभियान

झिल्का लेखन अभियानको २८ औँ शृङ्खला (कुसेऔँसी विषयक) सम्पन्न भएको छ । झिल्का साहित्य समाज नेपालको आयोजनामा उक्त झिल्का लेखन कार्यक्रम सञ्चालन गरिएको थियोे ।

झिल्का कविता लेखनको यस विशेष अभियानमा पनि विगतका शृङ्खलाहरूमाझैँ सर्जकहरूको निकै उत्साहप्रद सहभागीता रहेकोे थियो । जसमा नेपाल, भारत, भुटान लगायत विश्वका विभिन्न देशमा छरिएर रहनुभएका नेपाली भाषा, साहित्यलाई निरन्तर माया गर्नुहुने ८६ जना झिल्काकारहरूको सहभागीता रहेकोे थियोे ।

झिल्का कविताको उन्नयन, विकास र प्रवर्द्धन गर्नका लागि समाजले विभिन्न क्रियाकलापहरू सञ्चालन गर्दै आएको छ । त्यसमध्ये झिल्का लेखन अभियान पनि एक भएको र नेपाली समुदायका चाडपर्व, उत्सव लगायत विभिन्न विशेष अवसरहरूमा निरन्तर सञ्चालन गरिने यसका परिकल्पनाकार/प्रवर्तक/प्रशिक्षक वसन्त अनुभवले बताउनुभयो ।

झिल्का कविता, नेपाली माटोमा उम्रिएको एक नवीनतम, लघुतम, प्रयोगवादी काव्य विधा हो । जसमा विम्ब, प्रतीक, अलङ्कारको प्रयोग गर्दै चोटिलो पाराले तीन हरफमा लेख्ने गरिन्छ । जसको पहिलो हरफले विषयवस्तुको उठान, दोस्रो हरफले विषयवस्तुको बिस्तार र तेस्रो अर्थात् अन्तिम हरफले भावलाई उत्कर्षमा पुर्‍याई समापन गर्ने गर्दछ । यसका प्रत्येक हरफमा तीन/तीन शब्दहरू हुने गर्दछन् । जम्माजम्मी नौ वटा शब्दमा एउटा झिल्का कविता पूरा हुने भएकोले यसलाई नौ शब्दको कविता पनि भन्ने गरिन्छ ।

झिल्का कविताका तीन हरफ मध्ये पहिलो र तेस्रो हरफमा अन्त्यानुप्रास हुनुपर्ने विधान छ भने दोस्रो हरफ स्वतन्त्र हुन्छ तर सकभर समध्वनीक नभएमा उत्तम मानिन्छ ।

सहभागी झिल्काकारहरूका उत्कृष्ट झिल्का कविताहरू-

—————<•>—————
समस्यासँग खेल्दै जुहारी
हरदम चलिरहन्छ्न् पिता
बोकी काँधमा जिम्मेवारी !
✍️
वसन्त अनुभव, घोराही, दाङ
—————<•>—————
पहिलो भगवान् पिता
परिवारका वरिष्ठ गुरु
पावन ग्रन्थ गीता ।
✍️
बेदु न्यौपाने
—————<•>—————
पिताको मर्म बुझेर
सम्मान् गर्न सिकौँ
पसिनामा आफू रुझेर ।
✍️
सुरेशकुमार पाण्डे
दाङ घोराही १८
—————<•>—————
बाबाले ढाल बनेर
हरेक दुःख सहे
नभुलुन् बाटो भनेर ।
✍️
पुष्पा राई, खाेटाङ ।
—————<•>—————
सुन्दर संसार देखाउने
भगवान् हुन् पिता
साँवा अक्षर लेखाउने ।
✍️
राज कुमार राजभण्डारी खाेटाङे
मध्यपुर ठिमी ५ संगमकाेलाेनी राधे राधे भक्तपुर ।
—————<•>—————
तिम्रै छहारीमा बढाई
संस्कार सिकायौ बा
संसार देखायौ पढाई !
✍️
इन्दिरा देवकोटा
कपिलवस्तु न पा ३
—————<•>—————
बुवा गृहस्थीको मर्म
सुखदु:खमा हुन्छ धैर्यता
तत्परतामा गर्ने कर्म ।
✍️
कार्की डिबी माकुम
सुनवल-४, नवलपरासी
—————<•>—————
नदेउ कहिले दुख
सम्मान गर सधैँभरि
त्यहीँबाट हुन्छ सुख ।
✍️
शंकर कार्की,मकवानपुर।
—————<•>—————
विश्वभरिका बुवाहरूलाई सम्मान
हार्दिक शुभकामना कुसेऔँसीको
सुखशान्ति दिनरात साँझबिहान ।
✍️
गुणनिधि घिमिरे अमेरिका
—————<•>—————
खुलेर जीउन सिकाए
आफूले खाई नखाई
शिक्षामा सधैँ जिताए ।
✍️
अम्बिका अधिकारी
झापा बिर्तामोड
—————<•>—————
तिम्रा पिल्सिएका हातहरू
बन्यो जीवनको आधार
दीर्घ रहुन् साथहरू !
✍️
तोया नाथ चापागाईं
दमक,झापा,नेपाल
—————<•>—————
बुबा घरको छानो
सन्तानलाई ओत दिई
जुटाउॅंछन् दिनहुँ मानो ।
✍️
अर्जुन प्रसाद चौलागाई
रामेछापः-सुनापति-१
हालः-क्यानडा,क्यालगरी।
—————<•>—————
नदेउँ पितालाई दुख
गरौँ सधैँ सम्मान
दिएर खुसी सुख ।
✍️
प्रेम शर्मा ” एकान्त प्रेमी “
कालेबुङ
—————<•>—————
प्रेरणाका बहुमूल्य गजुर
सुमार्गमा हिँड्दैछु बाबा !
सम्झनाको कन्दरामा हजुर ।
✍️
प्रेम थापा “मन”बागलुङ
—————<•>—————
घरको खाँबो उनी
सधैँ आदरसम्मान गरौँ
उनको आज्ञा सुनी ।
✍️
मोती योन्जन सुब्बा, दार्जिलिङ।
—————<•>—————
बुवालाई नदेउँ दुख
आशिष मिलेमा उनको
भविष्यमा मिल्छ सुख ।
✍️
रबि पाैडेल
दक्षिण भारत पाण्डेचरी
—————<•>—————
आफ्नो पैताला फुटाएर
सधैँ छोराछोरीकै निम्ति
ल्याउनुभयो खानेकुरा जुटाएर ।
✍️
चुडामणी देबकोटा
पुरानोनैकाप काठमाण्डौ
—————<•>—————
सुख बाबुलाई देऊ
संसार सानो छ
दुःख तिमी लेऊ ‌।
✍️
नीमा छिरिङ भोटिया
जलढका कालेबुङ भारत
—————<•>—————
बनेर शितल छहारी
सन्तानको दु:ख ओत्छन्
आफ्ना इच्छा मारी l
✍️
बाबुराम गौतम, गुल्मी
—————<•>—————
सिकाउनुहुन्न झुठा बात
भगवान मान्छु बाबुआमालाई
साथमा रहन्छु दिनरात ।
✍️
सतीश पण्डित
भानु६ चुँदी तनहूँ
हाल चनपा ६ मातातीर्थ
—————<•>—————
औँला समाई हिँडायौ
कठिन जटिल गोरेटोमा
पिताजी संघर्षमा भिँडायौ ।
✍️
नागेन्द्रप्रसाद यादव
—————<•>—————
पानी मिठो कुवाको
अनुशरण गरौँ सधैँ
हामी सबैले बुबाको ।
✍️
दीप गोले तामाङ – रौतहट
—————<•>—————
बुवाकाे सम्मान गर
उनकाे संरक्षणमा पालियौ
उनकाे सेवामा मर ।
✍️
नवराज भट्ट
कञ्चनपुर
—————<•>—————
सन्तानको बलियो काँध
सधैँ हौसला दिने
बुवा हुन् बाँध ।
✍️
बुद्धिमान दनुवार ( सुरुङ्गेली कान्छो )
कनकाई ४ झापा
—————<•>—————
उर्जाका स्रोत पिता
संघर्षका हुन् सारथि
सन्ततिका साक्षात् गीता ।
✍️
ऋजु दिल्पाली
ईटहरी १ सुनसरी ।
—————<•>—————
पिता ज्युदो भगवान
औशी मात्र नभनी
गरौँ सधैँ सम्मान ।
✍️
सुस्मिता अधिकारी ,काठमाडौँ
—————<•>—————
सरणमा हामी परौँ
बुवा हाम्रा भगवान
सधैँ सम्मान गरौं ।
✍️
अनिता भण्डारी, ताप्लेजुङ
—————<•>—————
बुबाकाे बुझाै दुख
परिवार सदा रमाउँदै
पाउँछाै जीवनमा सुख ।
✍️
हिरालाल न्याैपाने
बानपा ८ काेटमाैला सल्यान।
—————<•>—————
सन्तानलाई अमृतवाणी पिलाई
पथमा लम्काउने सदा
माटोमा पसिना मिलाई !
✍️
राज बहादुर बडुवाल
जुम्ला
—————<•>—————
जरालाई नबिर्सौं शाखाले
बुबाको मुख हेरौँ
अन्तर्मनको स्वच्छ आँखाले ।
✍️
पुष्पा सुवेदी
नेपालगन्ज,बॅाके।
—————<•>—————
मन चङ्गा हुन्थ्यो
सिरमा उनको स्पर्सले
पीडामा उनीसँगै रुन्थ्यो ।
✍️
शशीश्री आचार्य
बौद्ध कुमारीगाल काठमाडौँ
—————<•>—————
खन्छु अवश्य कुवा
भएर अब प्रतिबद्ध
सधैँ बाँच्छु, बुवा !
✍️
नन्दलाल आचार्य
सिद्धार्थटोल, उदयपुर ।
—————<•>—————
बाबा साच्चै महान्
आँट भरोसाको केन्द्र
मेरा लागि भगवान् ।
✍️
बाल कृष्ण श्रेष्ठ
सोलुखुम्बु
—————<•>—————
गुणकाे माला उनेर
बुवाकाे गलामा पहिर्‍याउँ
मनले श्रद्धा अर्पेर ।
✍️
हरिगाेपाल न्हुच्छेँलप्रधान
काभ्रे, बनेपा १४ साँगा बजार
—————<•>—————
सकेनछ भावीले लेख्न
भाग्यमा रहेनछ मलाई
बुबाकाे अनुहार देख्न ।
✍️
डिल्लीराज (राजेन्द्र) भुसाल
सन्धिखर्क-२, कुर, अर्घाखाँची
—————<•>—————
माया गरौँ जिउँदैमा
निरास नपारौँ कहिल्यै
खुवाउँ मीठो हुँदैमा ।
✍️
धनमाया चौधरी
कैलाली
—————<•>—————
हेर्ने बुवाकाे मुख
जन्मदाता भगवान हुन्
नदिउँ कहिले दुख !
✍️
गाेपालप्रसाद दाहाल
दमक-५ झापा
—————<•>—————
मार्गदर्शक उनको मुहार
नलानू बुबालाई बृद्धाश्रम
बृद्धावस्थामा देऊ गुहार ।
✍️
कृष्णकुमार वैद्य
बनेपा ९, काभ्रे
—————<•>—————
बुबा तिम्रो आशिर्वाद
त्यति भए पुग्छ
मलाई आजीवन साथ ।
✍️
ईश्वर साउद(भिक्षु )
रामाराेसन गाउपलिका ६ सुदुरपश्चिम अछाम
—————<•>—————
तिमीलाई भगवान मान्छु
सधैँ बनोस् आशिर्वाद
मनको धड्कन ठान्छु ।
✍️
दुर्गा आचार्य
मोरङ
—————<•>—————
दु:ख मैलो धुने
भएको दिएर सन्तानलाई
आफू रित्तिनु हुने ।
✍️
पृथक प्रकृति ,झापा
—————<•>—————
बुवा घरको छानो
हरेक समस्या झेलेर
जोगाई ख्वाए मानो !
✍️
भुपेन्द्र राना मगर
धादिङ
—————<•>—————
रमाई उनका सन्सारमा
खेलेँ हाँसेर खाएँ
जाे थियो भन्सारमा ।
✍️
रामप्रसाद पुरी, बादेल, खाेटाङ ।
—————<•>—————
बुबालाई वचन दिएँ
मानवता खोज्छु भनी
आशीर्वाद थाप्लोमा लिएँ ।
✍️
लक्ष्मी रिजाल
रुपनगर, सप्तरी, मधेश, नेपाल
—————<•>—————
बुवा जिउँदो भगवान
सन्तानको रक्षा गर्ने
सधैँ गरौँ सम्मान ।
✍️
वेल थोकर तामाङ
बकैया ८ // कर्माया/ मकवानपुर
—————<•>—————
पराइ जस्तै सम्झिन्छन्
बुवाकै अगाडि छोरीलाई
दाजुभाइ किन तर्सिन्छन् ?
✍️
सुनगाभा पोखरेल
—————<•>—————
कुरा धेरै काट्छन्
घरमा बा नभएकोले
आफन्तले पनि ढाट्छन् ।
✍️
कला ढकाल
—————<•>—————
सदा पितालाई हेरौँ
केवल औँसीमा होइन
उहाँका मर्यादा नफेरौँ ।
✍️
मनोहरी पौडेल
गैडाकोट १
—————<•>————–
सृष्टिको रचना गर्ने
परिवारको खम्बा पिता
जीवनको रङ्ग भर्ने ।
✍️
कृष्ण बजगाई
भक्तपुर
—————<•>—————
भन्छन् बाबा गगन
परिवारलाई पाल्न उनले
लाउँछन् आफ्नो तन ।
✍️
सीमा कार्की समर्पण
मेलचोक पर्सा
—————<•>—————
पिता छन् देवतातुल्य
हुन् सन्ततिका धरोहर
हुन्न उनको मूल्य ।
✍️
जयनारायण नेपाल
इलाम , हाल सूर्यविनायक २
बालकोट ,भक्तपुर ।
—————<•>—————
प्रेरणाका स्रोत पिता
उच्च सम्मान राख्दछ
भागवत ग्रन्थ गीता ।
✍️
त्रिलाेचन भण्डारी
मेचीनगर,झापा
—————<•>—————
घरमा खुसीको मेला
बाबाले ल्याउनु हुन्छ
लुकाउँदै हातको ठेला ।
✍️
रुना कर्माचार्य दाहाल
चितवन
—————<•>—————
ईश्वर हुन् बुवा
आजकल म भएँ
एकदमै स्वार्थी बटुवा !
✍️
अन्मोल मुस्कान
तकदाह छाउनी, दार्जिलिङ।
—————<•>—————
पीडाका भेलहरू रोकी
बुवाले सत्मार्गमा डोर्‍याए
दु:खका पहाडहरू बोकी ।
✍️
डम्बर थामी ‘अनुपम’
कालिन्चोक गा.पा. -६ , दोलखा ।
—————<•>—————
बाबा सात समुद्रपारि
जानुभयो घर छोडेर
बोकेर रिनको भारी !
✍️
सर्मिला बोहरा, बैतडी
—————<•>—————
घाम लाग्यो घमाइलो
बाबाको मुख हेर्दा
हुन्छ साह्रै रमाइलो ।
✍️
अनामिका
—————<•>—————
दिनुपर्छ उच्च सम्मान
सम्झेर सबै सन्तानले
उहाँले दिएको योगदान ।
✍️
अरुण कुमार भुजेल
गोरूबथान,कालेबुङ,भारत।
—————<•>—————
नभनी आफ्नो दुख
काँडामा टेकेर पनि
दिन्छन् सधैँ सुख ।
✍️
नन्दा धामी
नौगाड दार्चुला
—————<•>—————
बुवाको बलियो काँध
संसारको सारा दु:ख
रोक्ने सुन्दर बाँध ।
✍️
वि के मुखिया
दार्जिलिङ, भारत
—————<•>—————
समाउने पाइनँ हात
वाल्यकालमै गुमाएँ बाबा
रोएर बित्दछन् रात !
✍️
सरस्वती श्रेष्ठ
रुपन्देही बुटवल
—————<•>—————
चाउरी परेको मुख
राम्ररी हेरविचार गरौँ
नदिई कुनै दुख ।
✍️
होमप्रसाद नेउपाने
धरान,सुनसरी ।
—————<•>—————
धमिलो पानी कुवाको
सुकेर जान्छ घामले
गर्छु सेवा बुवाको !
✍️
बिधुत गुरुङ
गोरुबथान भारत
—————<•>—————
बाबुु शिरकाे टाेपी
सन्तति रक्षा खातिर
राख्ने समस्या छाेपी ।
✍️
प्रद्युम्न चालिसे
भक्तपुर कटुञ्जे
—————<•>—————
शिक्षाको ज्ञान छरिदिने
महान् हुन् पिता
मनमा शान्ति भरिदिने ।
✍️
अनुग्रह राना मगर ‘पुष्प’
पाँचखपन न. पा. ६ संखुवासभा ।
—————<•>—————
अभावको जिन्दगी जिउँछन्
सन्तानलाई खुसी राख्न
आफू आँसु पिउँछन् ।
✍️
शान्ता पौडेल भट्टराई
टङ्कीसिनवारी, मोरङ
—————<•>—————
छैन चामल घरमा
कसरी चलाउनु घर
त्यो ज्यालाको भरमा ।
✍️
खडक आर सि मिलन
छेडागाड नगरपालिका २ साल्मा जाजरकोट
—————<•>—————
बाबा खम्बा घरका
बुझ्नेलाई यथार्थ कुरो
उनै हुन्छन् भरका ।
✍️
राजेशराज गड्तौला
कॅाडाघारी, काठमाण्डौ
—————<•>—————
पर्दा विरामी साथमा
हुँदैन है कोही
सेवा गर्ने गाथमा ।
✍️
लोक बहादुर क्ष्रेत्री
—————<•>—————
धेरै गर्नुभयो दुख
बाबा हजुरलाई सधैँ
दिनेछौँ हामीले सुख ।
✍️
अनिता कार्की
पाँचथर
—————<•>—————
पुगोस् मनको चाहना
सबै नेपाली बन्धुहरूलाई
कुसेऔँसी छ शुभकामना !
✍️
ललिता गिरी सिन्धुली
—————<•>—————
बुवाको आशीर्वाद लिन
मलाई माफ गरिदिनुस्
यसपालि आउन सकिनँ ।
✍️
हिरामाया श्रेष्ठ
गजुरी १ धादिङ
—————<•>—————
आशिष लाग्दै जाओस्
धर्तीले बिदा गरेपछि
स्वर्गमा बास होस् !
✍️
लक्ष्मण देउवा डोटी
—————<•>—————
बुबाकाे परलाेकमा बास
टुहुराे भइयाे छिट्टै
औँसी लाग्दैन खास ।
✍️
काेपिला अधिकारी
गाेरखा
—————<•>—————
बुबाको त्यो काँध
छैन कम्जोर पक्कै
भन्दा कुनै बाँध ।
✍️
अमृत कोइराला
पोखरा
—————<•>—————
सम्झदा खस्दछ्न् ढिका
बुवाको सामु अरू
सम्बन्ध लाग्दछ फिका !
✍️
साहित्य प्रेमी
धनगढी
—————<•>—————
चारैतिर घुम्छन् आँखा
खोज्दै न्यानो काख
बुवा डुलेको पाखा ।
✍️
समुन्द्रा शर्मा
सुनसरी ।
—————<•>—————
वर्षको मात्र एकदिनमा
सजाएर यो मुहारपुस्तिका
हुँदैन सम्मान छिनमा ।
✍️
पद्मा काश्यप पाण्डे, मोरङ
—————<•>—————
सिकाउनुहुन्न झुठा बात
भगवान मान्छु बुबालाई
साथ रहन्छु दिनरात ।
✍️
सतिश पण्डित
—————<•>—————
छैनन बुवा जस्ताे
काेही पनि संसारमा
कसैले नमानाैँ सस्तो !
✍️
उर्मिला के.शी.
धनकुटा !
—————<•>—————
फुटेका कुर्कुच्चा हेर
फेसबुकमा फोटो होइन
बाबाको दिनचर्या फेर !
✍️
मन्दिरा सेढाई
मलेखु,धादिङ
—————<•>—————
भदाैकाे मास छायाे
आज कुसेऔँसी आउँदा
बाबाको याद आयाे ।
✍️
भवानी पोखरेल( बाबु बिराज)
बाणगंगा १ जितपुर कपिलवस्तु
—————<•>—————
बुबाको मुख हेर्नू
नपर्खनू त्यो कुसेऔँसी
सधैँ मायाले बेर्नू ।
✍️
ममता पौडेल
बुढीगङ्गा-२ , मोरङ
—————<•>—————
बालाई राखौँ मनमा
जिउँदो देउता हुन्
सन्देश दिउँ जनमा ।
✍️
सविता भट्टराई
जनकपुरधाम
—————<•>—————
नक्कली आँसु नझार
जाऊ आँसु पुछ्न
मुखले ठिक्क नपार ।
✍️
शम्भु गजुरेल
—————<•>—————
बाबा आँखाको दृष्टि
आमा हुन् जन्मदाता
अडेको छ सृष्टि ।
✍️
शोभा आचार्य गौतम
काठमाडौँ
—————<•>—————

झिल्का लेखन अभियानको २७ औँ शृङ्खला (श्रीकृष्णाष्टमी विषयक) सम्पन्न भएको छ । झिल्का साहित्य समाज नेपालको आयोजनामा उक्त झिल्का लेखन कार्यक्रम सञ्चालन गरिएको थियोे ।

झिल्का कविता लेखनको यस विशेष अभियानमा पनि विगतका शृङ्खलाहरूमाझैँ सर्जकहरूको निकै उत्साहप्रद सहभागीता रहेकोे थियो । जसमा नेपाल, भारत, भुटान लगायत विश्वका विभिन्न देशमा छरिएर रहनुभएका नेपाली भाषा, साहित्यलाई निरन्तर माया गर्नुहुने ३३ जना झिल्काकारहरूको सहभागीता रहेकोे थियोे ।

झिल्का कविताको उन्नयन, विकास र प्रवर्द्धन गर्नका लागि समाजले विभिन्न क्रियाकलापहरू सञ्चालन गर्दै आएको छ । त्यसमध्ये झिल्का लेखन अभियान पनि एक भएको र नेपाली समुदायका चाडपर्व, उत्सव लगायत विभिन्न विशेष अवसरहरूमा निरन्तर सञ्चालन गरिने यसका परिकल्पनाकार/प्रवर्तक/प्रशिक्षक वसन्त अनुभवले बताउनुभयो ।

झिल्का कविता, नेपाली माटोमा उम्रिएको एक नवीनतम, लघुतम, प्रयोगवादी काव्य विधा हो । जसमा विम्ब, प्रतीक, अलङ्कारको प्रयोग गर्दै चोटिलो पाराले तीन हरफमा लेख्ने गरिन्छ । जसको पहिलो हरफले विषयवस्तुको उठान, दोस्रो हरफले विषयवस्तुको बिस्तार र तेस्रो अर्थात् अन्तिम हरफले भावलाई उत्कर्षमा पुर्‍याई समापन गर्ने गर्दछ । यसका प्रत्येक हरफमा तीन/तीन शब्दहरू हुने गर्दछन् । जम्माजम्मी नौ वटा शब्दमा एउटा झिल्का कविता पूरा हुने भएकोले यसलाई नौ शब्दको कविता पनि भन्ने गरिन्छ ।

झिल्का कविताका तीन हरफ मध्ये पहिलो र तेस्रो हरफमा अन्त्यानुप्रास हुनुपर्ने विधान छ भने दोस्रो हरफ स्वतन्त्र हुन्छ तर सकभर समध्वनीक नभएमा उत्तम मानिन्छ ।

सहभागी झिल्काकारहरूका उत्कृष्ट झिल्का कविताहरू-

१)
नटखट कृष्ण काले
गोपीनीको मन मुटुमा
चट्ट डेरा जमाइहाले ।
✍️
वसन्त अनुभव

घोराही, दाङ

२)
श्रीकृष्णको मुरली साधना
आज कृष्ण जन्माष्टमीको
सबैमा मङ्गलमय शुभकामना !
✍️

बेदु न्यौपाने

३)
श्रीकृष्ण जन्माष्टमी मनाएँ
सबैलाई शुभकामना छ
पूजा गरेर जनाएँ !
✍️

अम्बिका अधिकारी

४)
कृष्ण जन्माष्टमीको शुभकामना
शक्तिको अपरम्पार उनी
गरौँ शुध्दताले याचना !
✍️
शोभा आचार्य गौतम

काठमाडौँ

५)
श्रीकृष्ण जन्माष्टमी मनाउँदै
एकमाथि छन् अनेक
झिल्का कविता बनाउँदै !
✍️
रबि पाैडेल

दक्षिण भारत पाण्डेचरी

६)
पिरतीमा देखिन्छन् धोएका
अछुतो देखिन्नन् कोही
भेटिएनन् संसारमा नरोएका ।
✍️

चुडामणी देवकोटा

७)
अष्टमीको मनोरम पर्व
मनाउँदै रमाउँदै हामी
सबैले गरौँ गर्व !
✍️

मोती सुब्बा

८)
अत्याचारको अन्त्य गर्ने
अलौकिक शक्तिका धनी
गर्छन् सबैलाई मनपर्ने !
✍️

कला ढकाल

९)
हिन्दुले मान्ने पर्व
तीजको छेउछाउ पर्ने
सबैलाई लाग्छ गर्व !
✍️

भगवती दवाडी, झापा

१०)
श्रीकृष्ण जन्माष्टमीको दिन
मानेर चाडको रूपमा
मनाउन भए तल्लीन !
✍️

पृथक प्रकृति, झापा

११)
काले कृष्ण गोपाल
जगतभरि तिम्रै चर्चा
हे देवकी नन्दलाल !
✍️
सुनगाभा पोखरेल

नेपालगन्ज

१२)
चुनौतिको गरौँ सामना
सबैमा सफलता मिलिरहोस्
श्रीकृष्ण जन्माष्टमीको शुभकामना !
✍️

पुष्पा राई, खाेटाङ

१३)
पुगोस् सबको चाहना
श्रीकृष्ण जन्माष्टमीको सबैलाई
हार्दिक हार्दिक शुभकामना !
✍️
वेल थोकर तामाङ

मकवानपुर, बकैया, कर्माया

१४)
हिंँड्छन् बाँसुरी बजाउँदै
काले कृष्ण नक्कले
सैयौँ गाेपीनी कजाउँदै ।
✍️
राज कुमार राजभण्डारी खाेटाङ्गे

मध्यपुर ठिमी ५ संगम काेलाेनी राधे राधे भक्तपुर

१५)
बन्दैनन् पोशाक लगाई
बालख कृष्ण बन्छन्
केवल कुसंस्कार भगाई !
✍️
सुरेशकुमार पाण्डे

दाङ घोराही १८

१६)
कृष्णको शरणमा जाऔँ
मनको शुद्धताको लागि
भजन कीर्तन गाऔँ !
✍️
अर्जुन प्रसाद चौलागाई
रामेछापः-सुनापति-१

हालः-क्यानडा,क्यालगरी।

१७)
मनको गहिराइलाई बुझ्ने
ज्ञान दिए कृष्णले
अन्तर मनसङ्ग जुझ्ने ।
✍️
दीपा समभाव

दुबेकोल खोटाङ्ग

१८)
मन भए पवित्र
बनाउछन् भन्छन् उनैलाई
कृष्णले परम मित्र ।
✍️
सीमा कार्की समर्पण

मेलचोक पर्सा

१९)
कृष्ण जन्माष्टमीको कामना
फैलिरहोस् सुगन्धको सुवास
पुराहोस् सबैको मनोभावना !
✍️

कृष्ण बजगाई

२०)
गर्छु श्रीकृष्णमा बन्दना
आफ्नै आस्थाको संस्कार
श्रीकृष्ण जन्माष्टमीको शुभकनमना !
✍️

ऋजु दिल्पाली

२१)
चोरेर खाने दही
हरे ! कृष्ण मुरारे
मान्ने हामी सही ।
✍️

नागेन्द्रप्रसाद यादव

२२)
कृष्ण जन्माष्टमी आज
सबैलाई सुखी राख्नू
हाम्राे बचाउनू लाज !
✍️
सविता भट्टराई

जनकपुर

२३)
कृष्ण मुरली बजाइदेऊ
तिम्रो गर्दछु आराधना
देशबाट कंसलाई हटाइदेऊ ।
✍️
सतीश पण्डित

भानु६ चुँदी तनहूँ

२४)
पहिरन भएपनि साधा
साह्रै सुन्दर देखिएकी
कृष्णकी प्यारी राधा !
✍️
काजल न्यौपाने

भोजपुर,बोखिम।

२५)
विष्णुको रूप लिएर
विभिन्न लिला देखाउथे
चोरीचोरी दही पिएर ।
✍️

ललिता गिरी सिन्धुली

२६)
असत्यको संहार गर्न
आउनू कृष्ण फेरि
विश्वमा मानवता भर्न ।
✍️
सुस्मिता अधिकारी

काठमाडौँ

२७)
श्रीकृष्णको मुरलीको धुन
सुनेर गोपिनीहरू मख्ख
बजाउने भगवान हुन ।
✍️

धनमाया चौधरी

२८)
मनमा श्रीकृष्णको नाम
हुंँदैन कहिल्यै अनिष्ट
फत्ते हुन्छन् काम !
✍️

लोकबहादुर क्षेत्री

२९)
नदेऊ आँसु झर्न
अधर्मी धेरै भए
आइदेऊ उद्दार गर्न ।
✍️
अन्मोल मुस्कान

तकदाह छाउनी, दार्जिलिङ।

३०)
कृष्ण कृष्ण बोलेर
भजन गाऔँ सबैले
हृदय यो खोलेर !
✍️
त्रिलोचन भण्डारी

मेचीनगर,झापा

३१)
कृष्णको भजन गाउँदै
भक्तजन बसेका छन्
श्रीकृष्ण अष्टमी मनाउँदै ।
✍️
बुद्धिमान दनुवार ( सुरुङ्गेली कान्छो )

कनकाई ४ झापा

३२)
कृष्णाष्टमीको हार्दिक शुभकामना
सुखशान्तिसँग बाँच्ने रहरहरू
पूर्ण होउन् मनोभावना !
✍️

गुणनिधि घिमिरे, अमेरिका

झिल्का लेखन अभियानको २५ औँ शृङ्खला (गुरुपूर्णिमा विषयक) सम्पन्न भएको छ । झिल्का साहित्य समाज नेपालको आयोजनामा उक्त झिल्का लेखन कार्यक्रम सञ्चालन गरिएको थियोे ।

झिल्का कविता लेखनको यस विशेष अभियानमा पनि विगतका शृङ्खलाहरूमाझैँ सर्जकहरूको निकै उत्साहप्रद सहभागीता रहेकोे थियो । जसमा नेपाल, भारत, भुटान लगायत विश्वका विभिन्न देशमा छरिएर रहनुभएका नेपाली भाषा, साहित्यलाई निरन्तर माया गर्नुहुने १ सय ६ जना झिल्काकारहरूको सहभागीता रहेकोे थियोे ।

झिल्का कविताको उन्नयन, विकास र प्रवर्द्धन गर्नका लागि समाजले विभिन्न क्रियाकलापहरू सञ्चालन गर्दै आएको छ । त्यसमध्ये झिल्का लेखन अभियान पनि एक भएको र नेपाली समुदायका चाडपर्व, उत्सव लगायत विभिन्न विशेष अवसरहरूमा निरन्तर सञ्चालन गरिने यसका परिकल्पनाकार/प्रवर्तक/प्रशिक्षक वसन्त अनुभवले बताउनुभयो ।

झिल्का कविता, नेपाली माटोमा उम्रिएको एक नवीनतम, लघुतम, प्रयोगवादी काव्य विधा हो । जसमा विम्ब, प्रतीक, अलङ्कारको प्रयोग गर्दै चोटिलो पाराले तीन हरफमा लेख्ने गरिन्छ । जसको पहिलो हरफले विषयवस्तुको उठान, दोस्रो हरफले विषयवस्तुको बिस्तार र तेस्रो अर्थात् अन्तिम हरफले भावलाई उत्कर्षमा पुर्‍याई समापन गर्ने गर्दछ । यसका प्रत्येक हरफमा तीन/तीन शब्दहरू हुने गर्दछन् । जम्माजम्मी नौ वटा शब्दमा एउटा झिल्का कविता पूरा हुने भएकोले यसलाई नौ शब्दको कविता पनि भन्ने गरिन्छ ।

झिल्का कविताका तीन हरफ मध्ये पहिलो र तेस्रो हरफमा अन्त्यानुप्रास हुनुपर्ने विधान छ भने दोस्रो हरफ स्वतन्त्र हुन्छ तर सकभर समध्वनीक नभएमा उत्तम मानिन्छ ।

सहभागी झिल्काकारहरूका उत्कृष्ट झिल्का कविताहरू-

—————<•>—————
१)
बाआमा पहिलो गुरु
घर मेरो पाठशाला
गर्नलाई सिकाइ सुरु ।
२)
गराएर ज्ञानको पान
सत्मार्गमा हिँड्न सिकाए
राख्दै सबैको मान ।
✍️
वसन्त अनुभव, घोराही, दाङ
—————<•>—————
१)
पृथ्वी नै गुरु
सबैले हेर्नुहोला मलाई
गर सबैले सुरु ।
२)
कबाट कविता सुरु
संसारमा सबैभन्दा पहिले
ज्ञान नै गुरु ।
✍️
नीमा छिरिङ भोटिया
जलढका कालेबुङ
—————<•>—————
गुरु हाम्रा मार्गदर्शक
सम्मान गराैँ ज्ञानकाे
नदुखाऊँ मन भरसक।
✍️ ताराप्रसाद चापागाईँ
धुनिबेसी, धादिङ
—————<•>—————
१)
पृथ्वी बाआमा गुरु
सन्सार बिचित्र रहेछ
बल्ल बुझेँ सुरु ।
२)
बाआमा पहिलो गुरु
स्कूल दोश्रो चरण
बोलिचाली कखरा सुरु ।
✍️
चुडामणी देबकोटा
पुरानोनैकाप काठमाण्डौ
—————<•>—————
१)
गुरुको चरण परौँ
श्रद्धा अनि भक्तिसँगै
सबैले आत्मचिन्तन गरौँ ।
२)
गुरुलाई सम्झी मनमा
राखी आदरसत्कारको भावना
छरौँ शिष्य जनमा ।
✍️
मोती योन्जन सुब्बा, दार्जिलिङ निमकी डाँडा।
—————<•>—————
गुरु मिले गुरुवर
मिल्यो अनमोल विद्या
नहुने कुनै तौल ।
✍️
नागेन्द्रप्रसाद यादव
—————<•>—————
१)
मान्नुपर्छ गुरुका कुरा
भइन्छ असल व्यक्ति
हुँदैन नत्र पूरा ।
२)
गुरु नभए निस्सार
छैन जगतमा केही
सिकाउने ठूलो चमत्कार !
✍️
सुनगाभा पोखरेल
हाल: नेपालगन्ज
—————<•>—————
१)
सत्मार्गमा डोराउने गुरु
ज्ञानको ज्योति छरेर
जिन्दगी बनायो सुरु ।
२)
आमाबा हुन् भगवान्
सुन्दर संसार देखाउने
प्रथम शिक्षक महान् ।
३)
फैलाई ज्ञानको ज्योति
हाम्रो भाग्यरेखा चम्काउने
गुरु हुन् हिरामोती ।
✍️ वेल थोकर
—————<•>—————
१)
उज्यालाे दिने गुरु
लाग्नुपर्छ हामी सबै
सम्मान गर्न सुरु ।
२)
खाेलेर तेस्राे आँखा
सम्पूर्ण ज्ञान पाएपछि
मिल्दछ जीवनकाे भाखा ।
✍️
डिल्लीराज (राजेन्द्र) भुसाल
सन्धिखर्क-२, कुर, अर्घाखाँची
—————<•>—————
तिमी सबैका पथप्रदर्शक
ज्ञानका विपुल भण्डार
हामी सबैका मार्गदर्शक ।
✍️
हरिगाेपाल न्हुच्छेँप्रधान
काभ्रे, बनेपा १४ साँगा बजार ।
—————<•>—————
१)
ज्ञानमा लगाएको ताला
बाआमा, गुरु भागिदार
घर पहिलो पाठशाला ।
२)
गुरु हुन महान्
जो जहाँ पुगोस्
उनै हाम्रा भगवान् !
✍️
अर्जुन प्रसाद चौलागाई
रामेछापः-सुनापति-१
हालः-अमेरिका,बोस्टन।
—————<•>—————
उत्तम शिक्षा गुरुको
मनमा लिनुपर्छ सधैँ
अन्तिम बिच सुरुको ।
✍️
भुपेन्द्र राना मगर
धादिङ
—————<•>—————
१)
सन्सारमा तिनै सज्जन
रित्तिएको मगजमा प्लास्टर
मजबुत बनाउँछन् बन्धन ।
२)
मान्नैपर्ने विश्वभरि महान्
सुमार्ग देखाउने अनवरत
निस्वार्थी अनि ज्ञानवान् ।
३)
निष्ठावान् विचारका धनवान्
गुरुहरू ज्ञानका भकारी
ईश्वर गुरु भगवान् ।
✍️
घनश्याम पन्त
हरिवन सर्लाही
—————<•>—————
१)
नमो नम शिवाय
माता पिता प्रणाम
जय गुरु ईश्वराय !
२)
गुरु ढोगे चरण
गर्छु कोटी प्रणाम
साथ सधैँ शरण !
३)
वाणी श्रुति मधुर
देवाधि देव गुरु
धन्य ज्ञानी हजुर !
✍️
पुष्कर अथक रेग्मी, पाल्पा
—————<•>—————
१)
जीवनको ज्याेति गुरु
स्कुलबाट हुन्छ पहिले
गुरुबाट पढाइ सुरु ।
२)
शिक्षामा उत्कृष्ट बनाई
याद हुन्छ सधैँ
गुरुजीकाे अमूल्य भनाइ ।
✍️
रबि पाैडेल
दक्षिण भारत पाण्डेचरी
—————<•>—————
१)
नयाँ यात्रा सुरु
आमाबुबा पछिको सधैँ
बाटो देखाउने गुरु ।
२)
शिक्षाको ज्योति बाल्दै
जीवन सहज बनाउने
कुविचारको भावलाई ढाल्दै ।
✍️
सङ्गीता खरेल
चन्द्रागिरी ८ काठमाडौं
—————<•>—————
सत्मार्गको दिर्घ बाटो
पहिल्याई दिने गुरु
मेटाउदै कुमार्गको टाटो ।
✍️
तोया नाथ चापागाईं
दमक,झापा,नेपाल
—————<•>—————
१)
मातापिता प्रथम गुरु
सिकाए अनेक व्यवहार
शिशु शिक्षा खुरुखुरु ।
२)
प्रणाम गुरुको चरणमा
अन्धविश्वास हटाइदेऊ न
आएँ हजुरको शरणमा ।
✍️
कृष्णकुमार वैद्य
बनेपा ९, काभ्रे
—————<•>—————
जीवन मार्गका सुरु
सदा अन्धकार चिर्ने
महान् हुन् गुरु !
✍️
आर्त अकुलीन
—————<•>—————
ज्ञानदाता गुरुलाई सम्मान
मातापिता प्रथम गुरु
हाम्रालागि सदा महान !
✍️
इमान सिंह के.सि.
व्यास ९ धनुवेसी कलेस्ति तनहुँ
—————<•>—————
१)
ज्ञान दिनुहुन्छ गुरु
कोटिकाेटी नमन छ
भनेको मान्छौँ खुरुखुरु ।
२)
गुरु विश्वासको पात्र
धेरै खुसी हुन्छन्
दिँदा आभार मात्र ।
३)
भविष्यको निर्माणमा साथ
राम्रोसँग आशिर्वाद दिन्छन्
निर्धक्क चुमेर माथ ।
✍️
पृथक प्रकृति ,झापा
—————<•>—————
१)
गरौँ वन्दना सुरु
बा आमा हुन्
हाम्रा प्रथम गुरु ।
२)
गुरुबाट पाईन्छ ज्ञान
नम्र जिज्ञासु बनी
पढ्नु लगाएर ध्यान ।
✍️
अरुण कुमार भुजेल
गोरुबथान,कालेबुङ,भारत।
—————<•>—————
माता पहिला गुरु
जीवनको पहिलो पाठशाला
जीवन हुन्छ सुरु ।
✍️
कार्की डिबी माकुम
सुनवल-४, नवलपरासी
—————<•>—————
१)
मिल्छ गुरुबाट ज्ञान
एकचित्त भएर सबैले
गराैँ हरपल ध्यान ।
२)
दुःख हरण गर्ने
गुरु माता पिता
ज्ञानकाे ज्योति छर्ने ।
✍️ नाम केसर बाेहरा ( सङ्घर्ष )
सुदूरपश्चिम अछाम । हाल भारतबाट
—————<•>—————
१)
गुरुको चरण परौँ
सबैजना सक्षम बनेर
देशको विकास गरौँ ।
२)
गुरुलाई भगवान मानौँ
गर्न हुँदैन हेला
पिता सम्मान ठानौँ ।
✍️
काजल न्यौपाने
भोजपुर।
—————<•>—————
१)
अँध्यारोमा प्रकाश छर्ने
गुरु टुकी हुन्
शिष्यमा ज्ञान भर्ने ।
२)
गुरुको आज्ञा मानौँ
माने गुरुको आज्ञा
पुगिन्छ माथि जानौँ ।
✍️
सतीश पण्डित
भानु ६ चुँदी तनहूँ । हाल चनपा ६ मातातीर्थ
—————<•>—————
१)
जीवनमा खाँचो गुरु
हुन् बाटो देखाउने
अन्त्यमा अथवा सुरु ।
२)
मान्न आवश्यक एक
देवता जस्तै पुजिने
प्रयोग गरेमा विवेक ।
३)
गुरु कठिन बन्न
गर्नुपर्छ श्रम धेरै
सजिलो छ भन्न ।
✍️
रामप्रसाद पुरी
बादेल, खाेटाङ ।
—————<•>—————
१)
गुरुलाई सम्मान गरौँ
श्रद्धा र भक्तिभावले
सधैँ चरणमा परौँ ।
२)
शिक्षाको ज्योति छर्ने
माता पिता गुरुलाई
नगरौँ अपमान गर्ने ।
✍️
कला ढकाल, झापा
—————<•>—————
१)
कखरा सिकाइ सुरु
पाठशाला मेरो घर
बाआमा हुन् गुरु ।
२)
गुरूको चरण परौँ
माता पिता गुरुलाई
सधैँ सम्मान गरौँ ।
✍️
प्रविना प्रयासी, ओखलढुंगा
—————<•>—————
१)
बाआमाले ज्ञान दिएको
अरूको राम्रो गर्नु
त्यही संस्कार लिएको ।
२)
पहिलो पाठशाला घर
सिकाइ सुरु गर्न
बाआमाको हुन्छ भर !
✍️
लक्ष्मण देउवा डोटी
हाल भारत चेन्नई
—————<•>—————
१)
हुन्छन् गुरु उदाहरणीय
दिई शिक्षा दीक्षा
लाखौँ शिष्यका पूजनीय ।
२)
शिष्य संस्कारी उद्यमी
हेर्न चाहन्छन् गुरुजन
लगनशील सदा परिश्रमी ।
✍️
मनोहरी पौडेल
गैडाकोट १
—————<•>—————
१)
आमाले दिएको ज्ञान
भन्दा ठूलो अरू
हुँदैन केही जान ।
२)
हात समाई लेखाउने
सधैँ सत्मार्गको बाटो
बाआमा हुन् देखाउने ।
३)
आमा घरको गुरु
घर पहिलो पाठशाला
यहीँबाट सिकाइ सुरु ।
✍️
ललिता गिरी सिन्धुली
हाल काठमाडौं नेपाल
—————<•>—————
१)
गुरु ज्ञानको भण्डार
लिए शिक्षा दीक्षा
हुन्छ उज्ज्वल संसार ।
२)
गरौँ सम्मान गुरुको
नभुलौँ असल कर्म
यही संस्कार सुरुको ।
३)
राखौँ भावना उच्च
मानव जुनी सर्वश्रेष्ठ
नगरौँ व्यवहार तुच्छ ।
✍️
शोभा शाह थापा,
हेटौंडा ४, मकवानपुर ।
—————<•>—————
१)
गुरुकाे सम्मान गराैँ
बाबु आमा नचिढाउँ
स्वर्गकाे आसमा मराैँ ।
२)
गुरुकै दिव्य ज्ञानले
हामी सम्मानित हुनेछाैँ
रमाउछाैँ सभ्य ज्यानले ।
✍️ हिरालाल न्याैपाने
बानपा ८,काेटमाैला, सल्यान
—————<•>—————
१)
गुरु हुन् शान
गर्नुपर्छ हामी सबैले
भगवान् गुरुहरूको सम्मान !
२)
असल नाम कमाऔँ
गुरुहरूको सम्मान गर्दै
गुरुपूर्णिमा पर्व मनाऔँ ।
✍️
अनिता भण्डारी, ताप्लेजुङ
—————<•>—————
१)
गुरुप्रतिको श्रद्धा जगाऔँ
दिएर उच्च सम्मान
अज्ञानता भुवनबाट भगाऔँ ।
२)
बाेकौँ सबैले चाहना
राखेर दिलमा गुरुहरूलाई
दिउँ खुलेर शुभकामना !
✍️
त्रिलाेचन भण्डारी
मेचीनगर,झापा
—————<•>—————
१)
मार्गदर्शक गुरु मेरा
मातापिता समेत ती
गाउँघर र छिमेकका ।
२)
गर्छन् अक्षराङ्क सिकाउने
राम्रो लेख्न लगाई
हात थामी डोर्‍याउने ।
✍️
रसज्ञ छहरा
—————<•>—————
गुरु हाम्रा महान
धर्तीको पहिलो पाठ
गरौँ हामी सम्मान ।
✍️
बिरेन्द्र कुमार चौधरी
इटहरी, सुनसरी
—————<•>—————
१)
जन्मदिने हाम्रा बाआमा
साक्षात् दिव्य स्वरुप
देखिन्छन् कृष्ण राधामा !
२)
तपस्याकाे बरदान गुरु
प्रतिक्षाकाे फल फलाउने
प्रतिफल दिन सुरु ।
✍️
ईश्वर साउद (भिक्षु)
रामाराेसन गाउपालिका ६ सुदुरपश्चिम अछाम
—————<•>—————
१)
त्यतिकै मिल्दैन ज्ञान
गुरुविनाको चेलामा अपूर्ण
ज्ञान रहन्छ जान ।
२)
हरेकले गुरुलाई मान
बिनासिकाई र बुझाई
पाइदैन कतै ज्ञान ।
✍️
शंकर कार्की,मकवानपुर
—————<•>—————
१)
गुरुकै भरमा परेर
सफलताको शिखर चुमेकाे
शिक्षाको सन्देश छरेर ।
२)
आमाबाबु पहिलो गुरु
असल बाटो देखाउन
उनीहरूले गरे सुरु ।
३)
श्रद्धाले शिर झुकाई
गुरुकाे सम्मान गरौँ
ज्ञानको भण्डार फुकाई ।
✍️
राज कुमार राजभण्डारी खाेटाङ्गे
मध्यपुर ठिमी ५ संगम काेलाेनी राधे राधे भक्तपुर ।
—————<•>—————
१)
शून्यबाट गर्छन् सुरु
साक्षात् भगवान् हुन्
आमाबाबु अनि गुरु !
२)
गुरु हुन् तरु
श्रद्धा गरौँ सदैव
दिनु पर्दैन अरू !
✍️
बाबुराम गौतम, गुल्मी
—————<•>—————
अप्ठ्यारो छ गुरुलाई
चौतर्फी गुरु हुँदा
सम्झाउनै सकिन्न चुरुफुरुलाई ।
✍️
देवी पन्थी
—————<•>—————
जीवनको सार बताएर
खुसी रहन्छन् गुरुवर्ग
शिष्यलाई बाटो देखाएर।
✍️
सुस्मिता अधिकारी
काठमाडौँ
—————<•>—————
१)
आमाबाबा नै हुन्
जीवनको पहिलो गुरु
बिर्सनु हुँदैन गुन ।
✍️
शोभा आचार्य गौतम
काठमाडौँ
—————<•>—————
१)
भगवान सरह गुरु
अपमान गरे सधैँ
रुनुपर्ला बसी धुरुधुरु ।
२
छर्छन् शिक्षाको दीप
आफू सरह बनाउन
सिकाउँछन् अनेक सीप ।
३)
गुरुले भनेको मानेर
अगाडी बढौँ सबै
भगवान् बराबर ठानेर ।
✍
अमृत कोइराला
पोखरा -१८,चंखपुर
—————<•>—————
१)
चेलाहरूमा ज्ञान भरेर
गुरु तिमी महान
भित्री दीप छरेर।
२)
हाम्रा गुरु महान
संसारै उज्यालो फिजाई
बढाउछन् विद्यार्थीको सान ।
३)
आजैदेखि गरौँ सुरु
सत्यको मार्ग चल्न
राखी साथमा गुरु ।
✍️
शशी आचार्य
—————<•>—————
१)
गुरुले सबैलाई हेर्छन्
विद्यालयमा शिक्षा दिएर
नजान्ने विद्यार्थीलाई केर्छन् ।
२)
गुरुले विद्या दिए
सबैका आँखा खाेलेर
पढाएर के लिए ?
✍️
नवराज भट्ट
कञ्चनपुर
—————<•>————–
१;
उज्यालो भविष्यको सुरु
संसार देखाउने हामीलाई
महान् हुन् गुरु ।‌
२;
ज्ञानका खानी गुरु
भगवान रुपी बुबाआमा
उनै अन्तिम सुरु ।
✍️
मन्जु बोहरा, बझाङ
—————<•>—————
१)
पहिलो पाठशाला सुरु
घरबाटै हुन्छ सबैको
बाबाआमा हुन् गुरू !
२)
क्याम्पस वा स्कुलको
सम्मान सत्कार गरौँ
शिक्षाको दिव्य मूलको !
✍️
साबित्री प्याकुरेल, धादिङ्ग।
—————<•>—————
१)
गुरु साच्चै महान्
ज्ञानको ज्योति भर्ने
हाम्रो लागि भगवान् !
२)
गुरु हजुर दीप
जीवन अर्पेर दिन्छौँ
ज्ञान र सीप !
✍️
बाल कृष्ण श्रेष्ठ, सोलुखुम्बु
—————<•>—————
१)
पहिलो गुरु बाआमा
बिर्सनु हुँदैन कहिले
पूजा गर्नु रामा ।
२)
गुरु हुन् महान्
अज्ञानीलाई ज्ञान दिने
बाआमा गुरु भगवान् ।
✍️
बुद्धिमान दनुवार ( सुरुङ्गेली कान्छो )
कनकाई ४ झापा
—————<•>—————
१)
गुरु हुन्छ ठोक्कर
शिक्षा लिनु होला
नबन्नु सधैँको बेघर ।
२)
आमा पहिलो गुरु
सबै काम हुन्छ
आमाबाट नै सुरु ।
✍️
सुरेशकुमार पाण्डे
दाङ घोराही १८
—————<•>—————
१)
गुरुको महिमा अपार
बुझेर उहाँको आदर्श
आफ्नो जिन्दगी सपार ।
२)
अन्धकारलाई दियौ ज्योति
यो अज्ञानीको मस्तिष्कमा
सुम्पियौ अमूल्य मोती ।
✍️
पुरुषोत्तम फुयाल
खोटाङ
—————<•>—————
१)
गुरु नै सहयोगी
उनै हुन् भर
दिन्छन् शिक्षा जीवनोपयोगी ।
२)
गुरुलाई संसार मान्नू
यिनै हुन् उपदेशक
यिनकै भनाइ मान्नु ।
✍️
राजेशराज गड्तौला
कॅाडाघारी, काठमाण्डौ
—————<•>—————
१)
गुरु हुन् ज्ञानदाता
सबले सम्मान गरौँ
अटुट हाम्रो नाता !
✍️
सरिता सेढाई, धादिङ
—————<•>—————
१)
भविष्य सुन्दर लेखाउने
गुरु हुन् सबैलाई
असल मार्ग देखाउने ।
२)
पूर्णिमाको हार्दिक शुभकामना
गुरुप्रति छ आदरसम्मान
रहिरहोस् यही भावना !
३)
जथाभावी सकिन्न छाउन
असक्षम सरस्वती माता
गुरुको महिमा गाउन ।
✍️
सरस्वती श्रेष्ठ, इटहरी
—————<•>—————
१)
आज्ञानुगामी रहोस् मनोभावना
दिनानुदिन शैक्षिक प्रगतिको
सम्पूर्णमा हार्दिक शुभकामना ।
२)
दिनहरू बितिरहुन् मङ्गलमय
गुरुपूर्णिमाको छ शुभकामना
गुरुशिष्यको होओस् जयजय ।
✍️
गुणनिधि घिमिरे अमेरिका
—————<•>—————
१)
गुरु ज्ञानका खानी
सम्मान गर्न उनको
त्यागौँ नराम्रा बानी ।
२)
दोस्रो भगवान् गुरु
गरेमा अपमान उनको
पछुताइ रुनुपर्छ धुरुधुरु ।
३)
ज्ञानको ज्योति छर्ने
गुरु हुन् महान्
अभरमा सहयोग गर्ने ।
४)
देखाऔँ सधैँ सदाचार
मातापिता अनि गुरुलाई
नगरौँ अभद्र व्यवहार ।
✍️
शान्ता पौडेल भट्टराई
टङ्कीसिनवारी, मोरङ
—————<•>—————
१)
संस्कार दिने माता
शिक्षा दिने गुरु
ज्ञानका हुन् दाता ।
२)
उज्यालो पूर्णिमाको रात
बन्छ मानिस विद्वान
पाएमा गुरुको साथ ।
✍️
अम्बिका गिरी, विराटनगर
—————<•>—————
बाआमा हुन् मार्गदर्शक
संस्कार गुरुको शिक्षा
नभुल्नू है भरसक ।
✍️
बेदु न्यौपाने
—————<•>—————
१)
दत्तात्रयका चाैबिस गुरु
पहिलो शिक्षक आमा
घरपरिवारबाट हुन्छ सुरु ।
२)
गुरुचरणमा राखे शिर
आनन्दले हर्षित भई
छैन मलाई पीर ।
३)
गुरुवर ज्ञानको ज्याेति
छर्ने समाजमा निरन्तर
जानेर सँगाल्नु माेती ।
४)
गुरु ज्ञानकाे भकारी
मज्जाले ज्ञान बटुल्नू
आदेश सबै सकारी ।
✍️
प्रद्युम्न चालिसे
—————<•>—————
जसले गर्छ सुरु
ज्ञान र शिक्षाको
जानेमा सबका गुरु ।
✍️
प्रेम थापा “मन”
बागलुङ
—————<•>—————
१)
गुरुदक्षिणा भनी जानौँ
सधैँभरि आज्ञाकारी भई
दिएको दीक्षा मानौँ ।
२)
बिना गुरुको ज्ञान
कहाँ मिल्छ र
एकाग्रता नभई ध्यान ।
३)
शिष्यमा अनुशासन सुरु
संस्कारले मान्छन् जहिले
आमाबुबा अनि गुरु !
✍️
दुर्गा आचार्य
मोरङ
—————<•>—————
१)
गर्छिन् काम खुरुखुरु
देखाउँछिन् सही बाटो
आमा पहिलो गुरु !
२)
नयनको फूल बनाउन
मार्गदर्शन दिनुहुन्छ गुरु
चेलालाई उच्चमा पुर्याउन ।
३)
गुरुको आसिक लिएर
हामी अघि बढेमा
जानुपर्दैन व्यर्थै खिएर ।
✍️
सीमा कार्की समर्पण ।
मेलचोक पर्सा
—————<•>—————
गुरुप्रति श्रद्धा जगाऔँ
लिएर दिव्य ज्ञान
अचेतना सदैव भगाऔँ ।
✍️
त्रिलाेचन भण्डारी
मेचीनगर,झापा
—————<•>—————
१)
अक्षर ज्ञानको सुरु
उज्यालोको पहिलो किरण
हाम्रा सबै गुरु ।
२)
असल सोच भरौँ
नडुबाउँ आँसुमा कसैलाई
गुरुको सम्मान गरौँ ।
✍️
अन्मोल मुस्कान
तकदाह छाउनी, दार्जिलिङ।
—————<•>—————
गुरु ज्ञानको सागर
ज्ञान बुद्धि बढ्छ
उहाँहरुलाई गर्दा आदर !
✍️
दीपा समभाव
खोटाङ्ग
—————<•>—————
१)
बिहानीको प्रफुल्ल रवि
सबै गुरुको शरणमा
बन्छ ठूलो छवि ।
२)
ज्ञानगुनका हुन् खानी
बाँड्दै हिँड्ने धरामा
सबै आफ्नै मानी ।
३)
ज्ञानको ज्योति छर्ने
फलामको चिउरा चपाउँदै
ज्ञानका कुरा भर्ने ।
✍️
धनुष न्यौपाने” यात्री”
जुम्ला
—————<•>—————
गरौँ गुरुको मान
वेदव्यासको सम्झना गर्दै
लिउँ सकेको ज्ञान ।
✍️
सन्तु खत्री
—————<•>—————
१)
गुरुकाे उपदेश मान्दा
जीवन सफल बन्छ
आफ्नो कर्तव्य जान्दा ।
२)
हुन् ईश्वर भगवान्
आमाबाबा प्रथम गुरु
हाम्रा लागि महान् !
✍️
दुर्गा भट्टराई
मोरङ
—————<•>—————
१)
पाठशालामा सिकाइ सुरु
सत्यको बाटोतिर लम्क
बाआमा भगवान् गुरु !
२)
पुगोस् हरेक चाहना
रहनू सदा खुसी
गुरुपूर्णिमाकाे हार्दिक शुभकामना ।
✍️
श्रीकृष्ण धामी – बझाङ
—————<•>—————
१)
गर्नुहुन्न कदापि अपमान
सत्मार्ग देखाउने गुरुको
सम्मान गर्नुपर्छ जान ।
२)
आजैदेखि गरौँ सुरु
भविष्य निर्माणको लागि
चाहिन्छ हामीलाई गुरु ।
३)
गुरु हाम्रो ईश
कुरा बुझ्यो भने
भाग्य विधाता जगदीश ।
✍️
दीप गोले तामाङ
रौतहट
—————<•>—————
गुरु विनाको चेला
असल ज्ञानी भए
किन गर्नु हेला ?
✍️
दिल ठकुरी
—————<•>—————
१)
गुरुलाई गर्छौँ मान
शिक्षादीक्षा दिनेको हामीले
बढाउँछौँ सधैँ शान ।
२)
हिन्दु धर्म ग्रन्थमा
ज्ञान दिने गुरुलाई
भगवान्को छ उपमा।
✍️
पुष्पा सुवेदी
नेपालगन्ज,बॅाके।
—————<•>—————
१)
गुरुपूर्णिमा पवित्र दिन
सम्मान गरी तिर्नुपर्छ
गुरुको अथाह रिन !
२)
गरौँ गुरुको श्रध्दाभक्ति
आदर गर्न सिकौँ
निष्ठा हो शक्ति !
३)
बाबुुआमा पहिलो गुरु
घर पहिलो पाठशाला
घरबाटै शिक्षा सुरु ।
✍️
जयनारायण नेपाल
सूर्यविनायक २, बालकोट ,भक्तपुर ।
—————<•>—————
१)
नगर्नू कसैले अपमान
अक्षर चिनाउने गुरुको
गर्नुपर्छ सधैँ गुणगान ।
२)
विश्वासपूर्ण रहोस् नाता
मार्गदर्शन गर्ने गुरु
हुनुहुन्छ ज्ञानका दाता ।
✍️
सहयात्री शाेभा अर्याल
रुपन्देही
—————<•>—————
पुजौँ सबले गुरु
चित्त नदुखाउँ उनको
जिन्दगी बन्छ सुरु !
✍️
धनमाया चौधरी, कैलाली
—————<•>—————
कहानी छन् लामा
जिन्दगीको पहिलो गुरु
नमन छ बाबाआमा !
✍️
डम्बर थामी ‘अनुपम’
कालिन्चोक गा.पा. -६ , दोलखा ।
—————<•>—————
हिम्मत दिने तिमी
जतिसुकै देऊ गुरु
हामी उर्वर जिमी !
✍️
लक्ष्मी रिजाल
कञ्चनरूप १२, रूपनगर, सप्तरी ।
—————<•>—————
गुरुकै उपदेशमा लहरी
सत्ज्ञानमा रमाउँदै हामी
सिउरिन्छौँ माथमा पगरी !
✍️
देव मगर
तिनाउ-१,कचल,पाल्पा
—————<•>—————
पाठकाे सिकाइ सुरु
पहिलो पाठशाला घर
बाआमा भगवान् गुरु !
✍️
श्रीकृष्ण धामी -बझाङ
—————<•>—————
गुरुकाे महिमा बुझेर
मनाऔँं गुरुपूर्णिमा पर्व
उनैलाई भगवानझैँ पुजेर ।
✍️
भवानी पाेखरेल (बाबू विराज)
कपिलवस्तु
—————<•>—————
ज्ञान दिने गुरु
घर पहिलो पाठशाला
सिकाइ यहीँबाट सुरु ।
✍️
अर्जुन चौलागाईं
—————<•>—————
गुरुलाई गर्नुपर्छ मान
साक्षात् भगवान् हुन्
भित्री हृदयदेखि जान !
✍️
सतिश पण्डित
—————<•>—————
गुरुको महिमा बुझेर
गुरुपूर्णिमा मनाऔँ सबैले
स्मृति गङ्गामा डुबेर ।
✍️
दीप गोले
—————<•>—————
गुरुलाई सदैव मान्नुपर्छ
संस्कार सिकेर हामीले
असल कर्महरू जान्नुपर्छ ।
✍️
सञ्जना शर्मा
—————<•>—————
१)
ज्ञानको नयन गुरु
सबैले राखौँ मनमा
गरौँ प्रचार सुरु ।
२)
ज्ञान दिने गुरु
मनको कुरा बुझ्ने
अज्ञानको अन्त सुरु ।
✍️
नीमा छिरिङ भोटिया
जलढका कालेबुङ
—————<•>—————
गुरुको आशिक लिएर
हामी अघि बढेमा
जानुपर्दैन हेर खिएर !
✍️
सीमा कार्की समर्पण
—————<•>—————
गुरु हुन् ईश
उचित शिक्षा नपाए
धूर्त बन्छ मानिस l
✍️
बाबुराम गौतम
—————<•>—————
१)
गुरुलाई सम्मान गरौँ
उनलाई भगवान् सम्झेर
ज्ञानको झोली भरौँ ।
२)
उज्यालो दिन सुरु
आफू जलेर अरूलाई
शिक्षा दिने गुरु ।
✍️
कला ढकाल झापा
—————<•>—————
१)
गरौँ ज्ञानका कुरा
सबैलाई शिक्षा देनु
नछाड्नू काम अधुरा ।
२)
तलबको भन्दा माया
शिक्षाको हुन्छ शिक्षकलाई
सबैमा परोस् छाया ।
३)
नमन् सबै गुरु
सबैभन्दा पहिला भयो
आमाबाटै शिक्षा सुरु !
✍️
सुरेशकुमार पाण्डे
दाङ घोराही १८
—————<•>—————
गुरुले भनेको मान्नुपर्छ
अन्यथा बुझ्नुभयो नि
मिसन चौरासी धान्नुपर्छ ।
✍️
सुरेश कार्की
—————<•>—————
असल नाम कमाऔँ
गुरुहरूको सम्मान गर्दै
गुरुपूर्णिमा पर्व मनाऔँ ।
✍️
अनिता भण्डारी ताप्लेजुङ
—————<•>—————
जय गुरु देव:
जय जय महेश्वरा:
जय सरस्वती सत्यमेव: ।
✍️
मनोहरी पौडेल
—————<•>—————
१)
गुरुको चरण परेर
असल मान्छे बनौँ
राम्रो काम गरेर ।
२)
गुरुको भर परौँ
गुरुलाई सम्मान गर्दै
जीवनमा रङ भरौँ ।
✍️
काजल न्यौपाने
भोजपुर।
—————<•>—————
ज्ञानका ज्योति गुरु
नदेखेकाे ठाउँमा पुराउछन्
पुज्न गराैँ सुरु ।
✍️
भिक्षु ईश्वर
अछाम
—————<•>—————
आमाबाबा नै हुन्
जीवनको पहिलो गुरु
बिर्सनु हुँदैन गुन ।
✍️
शोभा आचार्य गौतम
काठमाडौँ
—————<•>—————
गुरु देवतासरी हाम्रो
सधैँभरि ज्ञान दिने
सिकाउने शिष्यलाई राम्रो ।
✍️
रामप्रसाद पुरी,बादेल, खाेटाङ ।
—————<•>—————
१)
गरौँ वन्दना सुरु
बा आमा हुन्
हाम्रा प्रथम गुरु ।
२)
गुरुबाट पाइन्छ ज्ञान
नम्र जिज्ञाशु बनी
पढ्नु लगाएर ध्यान ।
✍️
अरुण कुमार भुजेल
गोरुबथान,कालेबुङ,भारत।
—————<•>—————
१)
पहिलो चरण गरौँ
आमाबुबा अनि गुरुमा
नमनले ज्ञान भरौँ ।
२)
ज्ञान आशिस लिएर
अगाडि बढौँ सधैँ
गुरु सम्मान दिएर !
✍️
दुर्गा आचार्य
मोरङ
—————<•>—————
१)
गुरु ज्ञानको भण्डार
लिए शिक्षादीक्षा पक्कै
हुन्छ उज्वल संसार ।
२)
गरौँ सम्मान गुरुको
नभुलौँ असल कर्म
यही संस्कार सुरुको ।
३)
राखौँ भावना उच्च
मानव जुनी सर्वश्रेष्ठ
नगरौँ व्यवहार तुच्छ ।
✍️
शोभा शाह थापा,
हेटौंडा ४, मकवानपुर ।
—————<•>—————-
१)
भएपछि सृष्टिको सुरु
यहाँ समयसित सँगसँगै
बाटो देखाइदिने गुरु ।
२)
गुरुको स्थान कहाँ ?
हेर रातमा आकाश
नक्षत्र चम्किछ जहाँ !
३)
गुरुलाई सम्मान गरौँ
जति बाँड्यो घट्दैन
जताततै ज्ञान छरौँ ।
✍️
पशपती राई, खोटाङ ।
—————<•>—————
ज्ञान बाड्ने गुरु
कबाट पढ्दै गर्दा
जीवन हुन्छ सुरु !
✍️
रवि पौडेल
—————<•>—————
ज्ञानका खानी गुरु
अक्षर आरम्भमा आमाबाट
चेतना आउन सुरु !
✍️
भगवती दवाडी
—————<•>—————
१)
ज्ञान दिने गुरु
घर पहिलो पाठशाला
ज्ञान सिक्यौँ खुरुखुरु ।
२)
जसले गर्छ सम्मान
बढ्छ ज्ञान उसैको
गुरुको बढ्छ सान !
३)
पुजौँ सबैले गुरु
चित्त नदुखाउँ उनैको
जिन्दगी बन्छ सुरु ।
✍️

धनमाया चौधरी, कैलाली

झिल्का लेखन अभियानको २६ औँ शृङ्खला (रक्षाबन्धन विषयक) सम्पन्न भएको छ । झिल्का साहित्य समाज नेपालको आयोजनामा उक्त झिल्का लेखन कार्यक्रम सञ्चालन गरिएको थियोे ।

झिल्का कविता लेखनको यस विशेष अभियानमा पनि विगतका शृङ्खलाहरूमाझैँ सर्जकहरूको निकै उत्साहप्रद सहभागीता रहेकोे थियो । जसमा नेपाल, भारत, भुटान लगायत विश्वका विभिन्न देशमा छरिएर रहनुभएका नेपाली भाषा, साहित्यलाई निरन्तर माया गर्नुहुने ३३ जना झिल्काकारहरूको सहभागीता रहेकोे थियोे ।

झिल्का कविताको उन्नयन, विकास र प्रवर्द्धन गर्नका लागि समाजले विभिन्न क्रियाकलापहरू सञ्चालन गर्दै आएको छ । त्यसमध्ये झिल्का लेखन अभियान पनि एक भएको र नेपाली समुदायका चाडपर्व, उत्सव लगायत विभिन्न विशेष अवसरहरूमा निरन्तर सञ्चालन गरिने यसका परिकल्पनाकार/प्रवर्तक/प्रशिक्षक वसन्त अनुभवले बताउनुभयो ।

झिल्का कविता, नेपाली माटोमा उम्रिएको एक नवीनतम, लघुतम, प्रयोगवादी काव्य विधा हो । जसमा विम्ब, प्रतीक, अलङ्कारको प्रयोग गर्दै चोटिलो पाराले तीन हरफमा लेख्ने गरिन्छ । जसको पहिलो हरफले विषयवस्तुको उठान, दोस्रो हरफले विषयवस्तुको बिस्तार र तेस्रो अर्थात् अन्तिम हरफले भावलाई उत्कर्षमा पुर्‍याई समापन गर्ने गर्दछ । यसका प्रत्येक हरफमा तीन/तीन शब्दहरू हुने गर्दछन् । जम्माजम्मी नौ वटा शब्दमा एउटा झिल्का कविता पूरा हुने भएकोले यसलाई नौ शब्दको कविता पनि भन्ने गरिन्छ ।

झिल्का कविताका तीन हरफ मध्ये पहिलो र तेस्रो हरफमा अन्त्यानुप्रास हुनुपर्ने विधान छ भने दोस्रो हरफ स्वतन्त्र हुन्छ तर सकभर समध्वनीक नभएमा उत्तम मानिन्छ ।

सहभागी झिल्काकारहरूका उत्कृष्ट झिल्का कविताहरू-
—————<•>—————

[१]
सुन्नुनपरोस् आर्तहरूको क्रन्दन
नछोओस कदापि गरिबीले
दु:खपिरबाट होस् रक्षाबन्धन !
वसन्त अनुभव
घोराही, दाङ
[२]
चेलीको रक्षा होस्
दानववृति नष्ट भई
माइतीमा जोस जागोस् !
मोती सुब्बा
[३]
सबैकाे हातमा रक्षाबन्धन
छाओस् त्यहाँ खुसीयाली
नहाेस् कही क्रन्दन !
रबि पाैडेल पाण्डेचरी
[४]
मेरो मनको भावना
यो रक्षाबन्धन पर्वको
छ सबैलाई शुभकामना !
दीप गोले
[५]
दिदीको सुरक्षामा भाइ
सम्बन्ध अझै बलियो
मनाऔँ रक्षाबन्धन रमाई !
धनुष न्यौपाने “यात्री”
जुम्ला
[६]
नहोस् दु:खको सगर
कामना सामना गर्नसकौँ
छिचोल्नलाई सबै बगर !
पृथक प्रकृति ,झापा
[७]
रहेसम्म मुटुमा स्पन्दन
जीवन्त राखेर नाता
मनाऔँ सदा रक्षाबन्धन !
बाबुराम गौतम
[८]
सम्बन्ध सुमधुर बनोस्
दाजुभाइ चेलीबिचको पर्वलाई
विश्वले आहा भनोस् !
✍️ शान्ता पौडेल भट्टराई
टङ्कीसिनवारी, मोरङ
[९]
झिलिमिली छ आँगन
सुन्दर चाड भाइबहिनीको
मनाइने बाँधेर रक्षाबन्धन !
सुरेशकुमार पाण्डे
[१०]
बुझेर मनको भावना
रक्षाबन्धन अनि जनैपूर्णिमाकाे
सम्पूर्णमा छ शुभकामना !
सहयात्री शाेभा अर्याल
रुपन्देही
[११]
सुखशान्तिको छ चाहना
खुसी भई रमाऔँ
रक्षाबन्धनको यही शुभकामना !
शशीश्री आचार्य
[१२]
नदुखाेस् कसैकाे मन
हे बलि राजा
पीडा नबाेकाेस् तन !
हिरालाल न्याैपाने
बानपा ८ काेटमाैला, सल्यान।
[१३]
खुसी पार्दै मन
दाजुभाइ दिदिबहिनी मिलेर
मनाउँ है रक्षाबन्धन !
अनिता भण्डारी ताप्लेजुङ
[१४]
जनै रक्षाबन्धन लगाउँ
मनको मैलो हटाई
सुन्दर चाड मनाउँ !
कला ढकाल झापा
[१५]
दाजुभाइ दिदीबहिनीको भावना
सधैँ सुमधुर रहोस्
रक्षाबन्धनको हार्दिक शुभकामना !
बेदु न्यौपाने
[१६]
हातमा बलियो बन्धन
रक्षा गर्नु दिदीबहिनीको
नहोस् कुनै क्रन्दन
नागेन्द्रप्रसाद यादव
[१७]
पर्वसँग रमाउँदै मन
हाँसीखेली दिदी भाइ
नटुटोस् स्नेहको बन्धन !
कृष्ण बजगाई, भक्तपुर
[१८]
हातमा राखी टल्केको
कस्तो राम्रो पर्व
हेर नेपालीपन झल्केको !
वेल थोकर
[१९]
दिदीबहिनी छन् साथमा
हातमा पवित्र रक्षाबन्धन
रक्षाकवज रहन्छ माथमा !
अम्बिका अधिकारी
झापा बिर्तामोड
[२०]
सुमधुर सम्बन्ध हाम्रो
सबै जातजातिको धर्मलाई
गर्नुपर्छ सम्मान राम्रो !
सुनगाभा पोख्रेल
[२१]
दुखी नहुनू भाइ
अर्को वर्ष बाँधौँला
राखी साथमा रमाई !
काजल न्यौपाने
भोजपुर।
[२२]
रक्षाबन्धनकाे सबैलाई शुभकामना
कुसंस्कारकाे अन्त्य गर्ने
सबैमा जागाेस् भावना !
राज कुमार राजभण्डारी खाेटाङ्गे
मध्यपुर ठिमी ५ संगम काेलाेनी राधे राधे भक्तपुर ।
[२३]
रक्षाबन्धन बाँधेर हातमा
जोगाउन देशको सान
अघि बढौँ साथमा !
सुस्मिता अधिकारी ,काठमाडौँ
[२४]
सम्बन्ध बनोस् खास
सधैँ दाजु बहिनीको
शत्रु होस् नाश !
बुद्धिमान दनुवार ( सुरुङ्गेली कान्छो )
कनकाई ४ झापा
[२५]
ईश्वरको कृपा परिरहोस्
रक्षाबन्धनको धागोले सधैँ
हाम्रो रक्षा गरिरहोस् !
शोभा आचार्य गौतम
काठमाडौँ
[२६]
शुभकामना बाँडेर हेर
सधैँलाई खुसी साटौँला
सम्झना रहोस् धेर !
पुष्पा राई, खाेटाङ
[२७]
ताेडेर लाखाैँ उल्झन
मिलौँ दाजुभाइ दिदीबहिनी
बाधाैँ पवित्र रक्षाबन्धन !
हरिगाेपाल न्हुच्छेँप्रधान
काभ्रे, बनेपा १४ साँगा बजार ।
[२८]
अमूल्य सम्बन्धको प्रतीक
रक्षाबन्धन पर्व हो
सक्षम र निर्भीक !
✍️ अच्युत घिमिरे, सर्पाङ, भुटान🇧🇹
[२९]
बढाेस् सबैमा सुभावना
जनैपूर्णिमा रक्षाबन्धन पर्वकाे
मंगलमय हार्दिक शुभकामना !
त्रिलाेचन भण्डारी
मेचीनगर, झापा
[३०]
दाजुभाइ दिदीबहिनीको चाहना
रक्षाबन्धनझैँ मायापिर्ती बाँधियोस्
सबैमा जनैपूर्णिमाको शुभकामना !
अर्जुन प्रसाद चौलागाई
रामेछाप, सुनापति-१ । हालः क्यानडा, क्यालगरी
[३१]
हातहातमा रक्षाबन्धन होस्
धनी या गरिब
आपसमा सम्बन्ध बढोस् !
धनमाया चौधरी कैलाली
[३२]
यही राख्दछु चाहना
सबैजना खुसी रहुन्
रक्षाबन्धनको छ शुभकामना !
सतिश पण्डित
[३३]
सुखी सबैको चाहना
दाजुभाइ अनि दिदिबहिनीमा
रक्षाबन्धनको हार्दिक शुभकामना !
दुर्गा भट्टराई
मोरङ

झिल्का लेखन अभियानको २२ औँ शृङ्खला (लालीगुराँस विषयक) सम्पन्न भएको छ । झिल्का साहित्य समाज नेपालको आयोजनामा उक्त झिल्का लेखन कार्यक्रम सञ्चालन गरिएको थियोे ।

झिल्का कविता लेखनको यस विशेष अभियानमा पनि विगतका शृङ्खलाहरूमाझैँ सर्जकहरूको निकै उत्साहप्रद सहभागीता रहेकोे थियो । जसमा नेपाल, भारत, भुटान लगायत विश्वका विभिन्न देशमा छरिएर रहनुभएका नेपाली भाषा, साहित्यलाई निरन्तर माया गर्नुहुने ५८ जना झिल्काकारहरूको सहभागीता रहेकोे थियोे ।

झिल्का कविताको उन्नयन, विकास र प्रवर्द्धन गर्नका लागि समाजले विभिन्न क्रियाकलापहरू सञ्चालन गर्दै आएको छ । त्यसमध्ये झिल्का लेखन अभियान पनि एक भएको र नेपाली समुदायका चाडपर्व, उत्सव लगायत विभिन्न विशेष अवसरहरूमा निरन्तर सञ्चालन गरिने यसका परिकल्पनाकार/प्रवर्तक/प्रशिक्षक वसन्त अनुभवले बताउनुभयो ।

झिल्का कविता, नेपाली माटोमा उम्रिएको एक नवीनतम, लघुतम, प्रयोगवादी काव्य विधा हो । जसमा विम्ब, प्रतीक, अलङ्कारको प्रयोग गर्दै चोटिलो पाराले तीन हरफमा लेख्ने गरिन्छ । जसको पहिलो हरफले विषयवस्तुको उठान, दोस्रो हरफले विषयवस्तुको बिस्तार र तेस्रो अर्थात् अन्तिम हरफले भावलाई उत्कर्षमा पुर्‍याई समापन गर्ने गर्दछ । यसका प्रत्येक हरफमा तीन/तीन शब्दहरू हुने गर्दछन् । जम्माजम्मी नौ वटा शब्दमा एउटा झिल्का कविता पूरा हुने भएकोले यसलाई नौ शब्दको कविता पनि भन्ने गरिन्छ ।

झिल्का कविताका तीन हरफ मध्ये पहिलो र तेस्रो हरफमा अन्त्यानुप्रास हुनुपर्ने विधान छ भने दोस्रो हरफ स्वतन्त्र हुन्छ तर समध्वनीक हुनुहुँदैन ।

सहभागी झिल्काकारहरूका उत्कृष्ट झिल्का कविताहरू-
—————<•>—————

[१]
१//
मनमोहक सुन्दरता मूल
गुराँस आहा ! पाखापखेरामा
नेपालको राष्ट्रिय फूल !
२//
राता, सेता अनेकथरी
देखिन्छ स्वर्गझैँ मुलुक
फुल्दा गुराँस पाखाभरि !
✍️ वसन्त अनुभव, घोराही, दाङ
————-==———–
[२]
१//
लालिगुराँस फुलेर वनमा
पहिचानको छाताले ढाकेर
लुकाउने सबैको मनमा!
२//
पाखापखेराको रङ्ग फेरेर
लोभ तुल्याउने दर्शकको
कहिल्यै नअघाउने हेरेर !
✍️ अच्युत घिमिरे, सर्पाङ, भुटान 🇧🇹
————-==———–
[३]
१//
पाखाभरि सुन्दरताको मूल
सेतो रातो ढकमक्क
फुल्यो लालीगुराँस फूल !
२//
लालीगुराँसले देखायो पहिचान
फुलेर हिमाली पाखामा
राख्यो राष्ट्रिय सान !
✍️ बेदु न्यौपाने
————-==———–
[४]
१//
वन ढाकेर फुल्ने
लालीगुराँस फूल देखेर
मन त्यतै झुल्ने !
२//
लालीगुराँस लेकैमा फुलेको
साइलाको आडैमा बसेर
गाएको छैन भुलेको !
३//
मनलाई खुसी दिन
अब लेखतिर जाऔँ
लालीगुराँस फूल लिन ।
✍️ ललिता गिरी, सिन्धुली हाल काठमाडौं नेपाल
————-==———–
[५]
१//
फुल्छ गुराँस वनमा
राष्ट्रियताको भावना बोकेर
छुन्छ सबैको मनमा !
२//
नेपालीको दिन्छ पहिचान
राष्ट्रको गौरव बढाउँदा
अझै आउॅंछ शान !
३//
नेपालको लालीगुराँस फूल
पहिचान दिनेलाई सबैले
नगरौँ अबदेखि भूल !
✍️ अर्जुन प्रसाद चौलागाई, रामेछापः-सुनापति-१ हालः-अमेरिका,बोस्टन।
————-==———–
[६]
१//
फुलेर लालिगुराँस वनमा
देखियो सुन्दरताको महल
उमङ्ग छायो मनमा ।
२//
रङ्गीचङ्गी बनेर फुल्यो
छरेर सुगन्ध वनभरि
देखेर मन भुल्यो ।
✍️ अनुग्रह राना मगर ‘पुष्प’, पाँचखपन न.पा. ६ सङ्खुवासभा।
————-==———–
[७]
१//
राताम्मै गुराँस पाखाभरि
अप्ठ्यारोमा पनि फुल्छन्
मन चन्चल हुनेगरी ।
२//
पहाडी सुन्दरताको वर्णन
गुराँस पनि अनेकथरी
उचाइसँगै रङ्गमा परिवर्तन ।
✍️ सतीश पण्डित,बभानु६ चुँदी तनहूँ, हाल चनपा ६ मातातीर्थ।
————-==———–
[८]
१//
नेपालको राष्ट्रिय फूल
लालीगुराँसको छुट्टै विशेषता
राष्ट्रिय चिन्हको मूल !
२//
धेरै प्रजातिका फुल्छन्
नेपालको उच्च पाखापखेरामा
लालीगुराँसको अध्ययनकर्ता डुल्छन् ।
३//
विश्वको मनमोहक फूल
सबैले संरक्षण गरौँ
लालीगुराँस मास्नु भूल ।
✍️ चुडामणी देबकोटा, पुरानो नैकाप काठमाण्डौ
————-==———–
[९]
१//
लालीगुराँस फूल्यो वनमा
सम्झना आउँछ गाउँको
विरह चल्छ मनमा ।
२//
लालीगुराँस राष्ट्रिय फूल
राष्ट्रको सुन्दर पहिचान
यसलाई कदापि नभुल ।
✍️ पुरुषोत्तम फुयाल, साकेला गाउँ पालिका-२ रतन्छा खोटाङ
————-==———–
[१०]
भिरमा फुलेको गुराँस
हेरेर चित्त बुझाउँदा
मनमा मिठो आभाष !
✍️ आर्त अकुलीन
————-==———–
[११]
१//
रङ्गीन फूल वनभरि
मनमोहक हेरिरहूँ लाग्ने
इच्छा आकाङ्क्षा मनभरि ।
२//
लालीगुराँस फूल हिमरानी
पर्यटक आउँछन् हेर्न
भर्छन् आँखाको नानीब।
✍️ उमा रिमाल, संखुवासभा 🇳🇵
————-==———–
[१२]
लालीगुराँस रातो राम्रो
देशको आहा शिरफूल
पहिचान बोक्छ हाम्रो ।
✍️ रचना शर्मा प्रतीक्षा, इमाडोल , ललितपुर ।
————-==———–
[१३]
१//
सुन्दर लालीगुराँस फूल
पहाडको साैन्दर्यकी खानी
राष्ट्रिय चिन्हहरूको मूल ।
२//
वनपाखाभरि नै फुल्ने
गुराँस फूलको साैन्दर्यले
मनको पीडाहरू भुल्ने ।
३//
लालिगुराँस राष्ट्रिय फूल
राष्ट्रमाथि खेलबाड गरे
हुन्छ त्यो महाभूल ।
✍️ जयनारायण नेपाल, इलाम हाल सूर्यविनायक २ बालकोट ,भक्तपुर ।
————-==———–
[१४]
१//
भिरपाखामा चट्ट फूल्छ
लालीगुराँस भएर राताम्मै
मानिसको मन भुल्छ ।
२//
राष्ट्रिय गौरव हाम्रो
पाखाभरि लालीगुराँस फूल
जाेगाउँदा सबैले राम्रो ।
✍️ राज कुमार राजभण्डारी खाेटाङ्गे, मध्यपुर ठिमी ५ संगम काेलाेनी राधे राधे भक्तपुर
————-==———–
[१५]
१//
प्रकृतिमा सुन्दर फूल
लालीगुराँस देख्दा मान्छेकाे
हुन्छ मन चुलबुल ।
२//
ईलामकाे मिल्के डाँडा
झुम्म फुलेकाे गुराँस
हुँदैन यसमा काँडा ।
३//
राष्ट्रकाे याे पहिचान
निशानी छापमा समेत
यसकाे अति मान ।
✍️ डिल्लीराज (राजेन्द्र) भुसाल, सन्धिखर्क-२, कुर, अर्घाखाँची
————-==———–
[१६]
१//
पहाडमा फुलेकी रानी
हाम्रो राष्ट्रिय पहिचान
सौर्न्दर्य नेपालको खानी ।
२//
हुँ राष्ट्रिय फूल
काट्छ किन मलाई
स्वार्थी मान्छेको हुल ।
३//
मलाई फूल्न दिँदैन
काट्छन् मन्दिरको लागि
हरियो वन लिँदैन।
✍️ एवाइ प्रभात, सहिदभुमि धनकुटा
————-==———–
[१७]
१//
फागुन चैत फुल्दछ
आहा ! लालीगुराँस रक्ताम्यै
सबैको मन भुल्दछ ।
२//
लालीगुराँस हाम्रो सान
विश्व माझ चिनाउने
गर्नुपर्छ यसलाई सम्मान ।
✍️ दीप गोले तामाङ, रौतहट
————-==———–
[१८]
१//
लालीगुराँस राष्ट्रको सान
राष्ट्रिय फूल हाम्रो
गौरव अनि पहिचान ।
२//
रङ्गीन बनाउँछ वन
खुसी हुन्छ सबैको
चैत, बैशाखमा मन ।
✍️काजल न्यौपाने, भोजपुर
————-==———–
[१९]
१//
पहाडमा फुल्छ फूल
ढकमक्क लालीगुराँस वनमा
नगराैँ फ्याक्ने भुल !
२//
चराउँदा बाख्रा वनमा
टिपेर लालीगुराँस खाएकाे
राखेको छु मनमा ।
✍️ रबि पाैडेल, दक्षिण भारत पाण्डेचरी
————-==———–
[२०]
१//
फूल फुलेछ वनमा
वसन्तको आगमनसँगै हेर
हर्ष भयो मनमा ।
२//
नेपालीको छुट्टै पहिचान
राष्ट्रिय फूल फूल्दा
देशकै हुन्छ सान ।
✍️ कला ढकाल, झापा
————-==———–
[२१]
१//
देखेर वनैमा फुलेको
राष्ट्रिय फूल लालीगुराँस
मन उतै भुलेको ।
२//
हामी नेपालीको शान
राष्ट्रिय फूल लालीगुराँस
विश्वले चिनेको पहिचान ।
✍️ Amrit KO Ira Ala, पोखरा -१८,चंखपुर
————-==———–
[२२]
१//
ढकमक्क फुल्दा पाखाभरि
रक्ताम्य देखिन्छ वन
हुन्छन् गुराँस नानाथरी l
२//
बढाउँछ नेपालीको शान
विश्वसामु लालीगुराँस फूलले
जताउदै नेपालको पहिचान l
✍️ बाबुराम गौतम, गुल्मी
————-==———–
[२३]
१//
लालिगुराँस राष्ट्रकै गौरव
पलायो किन कुमति
बन्दै पाण्डव कौरव ?
२//
छर्दै वासन्तिक छटा
फैलियो सौन्दर्यको सौरभ
फर्फराउँदै शिवका लटा !
✍️ ऋजु दिल्पाली, ईटहरी १ सुनसरी ।
————-==———–
[२४]
१//
पहाडी क्षेत्रमा फुल्ने
विभिन्न रङ्गको हुन्छ
लालीगुराँसमा मन भुल्ने ।
२//
लालीगुराँस फुल्दा वन
मनोहर देखिन्छ साथी
लोभलाग्दो दृश्य झन ।
३//
नेपाल राष्ट्रको प्रतीक
लालीगुराँस फूल चिनारी
नेपाली मनको नजीक ।
✍️ पृथक प्रकृति ,झापा
————-==———–
[२५]
१//
गाउनू लालीगुराँसको महिमा
सुन्दरताको प्रतीक भनी
बढाउँदै देशको गरीमा !
२//
लालीगुराँस फूल्दा वनमा
डुलिरहूँ जस्तो लाग्छ
सम्झेर तिमीलाई मनमा ।
✍️ मोती योन्जन, सुब्बा दार्जिलिङ निमकी डाँडा।
————-==———–
[२६]
१//
ढकमक गुराँस फुल्यो
वनपाखा भयो राताम्य
देखेपछि हृदय झुल्यो ।
२//
मन लोभ्याउने फूल
गुराँस टिपेर फ्याँक्ने
कहिल्यै नगर्नू भूल !
✍️ कृष्णकुमार वैद्य, बनेपा ९, काभ्रे
————-==———–
[२७]
१//
लालीगुराँसको छ खानी
मनको कुरा मनमै
नेपाल संसारमा रानी ।
२//
राष्ट्रिय चिनारी हाम्रो
दुनियाँको रमझममा पनि
हेर्दा गजबको राम्रो ‌।
३//
सुन्दर लालीगुराँस फूल
दिनको तुलनामा रात
नेपालको हामी मूल ‌!
✍️ नीमा छिरिङ भोटिया, जलढका कालेबुङ
भारत
————-==———–
[२८]
१//
लालीगुराँस फुल्दा वनमा
भिरपाखा देखिन्छन् रङ्गीन
माया फुल्छ मनमा ।
२//
ढकमक्क गुराँस फुलेको
उजाड वनमा रमाइलो
देखेर मन भुलेको ।
✍️ सुनगाभा पोखरेल, हाल: नेपालगन्ज
————-==———–
[२९]
लालीगुराँस फुल्छ वनैमा
अजम्मरी राष्ट्रिय फूल
बसिरहन्छ नेपालीको मनैमा ।
✍️ डम्बर थामी ‘अनुपम’, कालिन्चोक गा.पा. -६ , दोलखा ।
————-==———–
[३०]
१//
काेइलीकाे गाना सुन्दै
वनमा फूल्याे गुराँस
प्राकृतिक मधुमास चुन्दै ।
२//
राष्ट्रकाे सान लालीगुराँस
देशकाे आफ्नै पहिचान
एउटा सुन्दर इतिहास ।
✍️ हरिगाेपाल न्हुच्छेँप्रधान, काभ्रे, बनेपा १४ , साँगा बजार।
————-==———–
[३१]
१//
वसन्तमा फूलेको लालरानी
वनै उज्यालो पार्ने
औषधिको हौ खानी !
२//
ढकमक्क फूलेको पाखाभरि
रातै देखिन्छ बनपाखा
गुराँस हुन्छन् थरीथरी ।
✍️ धनमाया चौधरी, कैलाली ११
————-==———–
[३२]
१//
वनमा गुराँस फुलेको
हेर शिरमा लगाएँ
कति राम्रो खुलेको !
२//
वन ढाक्यो लपक्कै
दुलही जस्तै देखियो
पाखा भए छपक्कै !
✍️ सञ्जना शर्मा, लमही दाङ
————-==———–
[३३]
१//
पाखाभरि गुराँस फुल्यो
मनमोहक दृश्य देखेर
मनले पिरहरु भुल्यो।
२//
डाँडापाखा सुन्दर देखियो
लालीगुराँस फूल फुलेर
सबै हर्षित भेटियो ।
✍️ अरुण कुमार भुजेल, गोरूबथान,कालेबुङ,भारत।
————-==———–
[३४]
१//
फुल्दा रमाइलो हुन्छ
लालीगुराँस ढकमक्क वनमा
नहुदाँ मन रुन्छ ।
२//
नेपालको राष्ट्रिय फूल
संरक्षण गरौँ सबैले
लालीगुराँस हो नभुल ।
✍️ साबित्री प्याकुरेल, धादिङ्ग।
————-==———–
[३५]
१//
पुगौँ गुराँसको राजधानी
तीन जुरे डाँडा
छ सुन्दरताको खानी ।
२//
पहिचान हो हाम्रो
फुलेको छ ढकमक्क
आहा ! कति राम्रो ।
३//
चैत बैशाख फुल्ने
राष्ट्रिय फूल लालीगुँरास
मन त्यतै भुल्ने ।
✍️ अनिता कार्की, पाँचथर
————-==———–
[३६]
१//
रक्तिम बनायौ गुराँस
नेपालका पहाडी धरा
तिमी नफूले उराठ ।
२//
गुराँसका जङ्गल पस्दा
स्वर्गकै आभास हुन्छ
अनुपम सुन्दरताले डस्दा ।
✍️ मनोहरी पौडेल, गैडाकोट १
————-==———–
[३७]
१//
इज्जत दिने लाली
देशको सान यो
अमृत दिने माली ।
२//
राष्ट्रले स्थान दिएको
लालीगुराँसबाटै हामीले जान्यौँ
उसैबाट इज्जत लिएको ।
✍️ नन्दलाल आचार्य, सिद्धार्थटोल, उदयपुर । हाल– एनेलकुटी, सिरहा ।
————-==———–
[३८]
१//
नेपालकाे राष्ट्रिय फूल
लालीगुराँस एक मनमोहक
पहाडी क्षेत्रको मूल ।
२//
विभिन्न प्रजातिका फूलेका
नेपालका पाखापखेरामा लालिगुराँस
हेर्न पर्यटक डुलेका ।
३//
विश्वमा छुट्टै पहिचान
सबैले संरक्षण गरौँ
लालीगुराँस नेपालीको सान ।
✍️ दुर्गा भट्टराई, मोरङ
————-==———–
[३९]
१//
लालीगुराँस देशको निसानी
पहिचान जगाउँछ नेपालको
नगरौँ यसलाई हानी ।
२//
चैत, बैशाखमा रङ्गीचङ्गी
लालीगुराँस फूलहरू सँगसँगै
रमाउँछन् सबै साथीसङ्गी।
✍️ मन्जु बोहरा, सुदुरपश्चिम बझाङ
————-==———–
[४०]
लालीगुराँस फूल राम्रो
ढकमक वनमा फुल्दा
देशको गहना हाम्रो ।
✍️बुद्धिमान दनुवार ( सुरुङ्गेली कान्छो ), कनकाई ४ झापा
————-==———–
[४१]
१//
वनैभरि फुलेका फूल
लालीगुराँस कति राम्रो
ढकमक्क बनेका झुल ।
✍️ शोभा आचार्य गौतम, काठमाडौँ
————-==———–
[४२]
१//
गुराँसको फूल फूल्यो
हेरिरहुँ लागिरह्यो मलाई
त्यसैमा मन भुल्यो ।
२//
जब लालीगुराँस बढ्यो
डाँडा अनि पाखापखेरामा
सौन्दर्यको लाली चढ्यो ।
✍️ समुन्द्रा शर्मा, सुनसरी
————-==———–
[४३]
१//
त्यो पारी वन
गुराँस फूलेको देखेर
खुसी भयो मन ।
२//
टिप्नलाई नगरौँ भूल
लालीगुराँस नै हो
हाम्रो राष्ट्रिय फूल !
✍️ अनिता भण्डारी, ताप्लेजुङ
————-==———–
[४४]
१//
लालीगुराँस फुले वनैमा
जताततै रमाइलो भयो
खुसी छायाे मनैमा ।
२//
नेपालको राष्ट्रिय फूल
वनैभरि रमाइलो देख्दा
शुद्ध हुन्छ कूल ।
✍️ केसर बाेहरा ( सङ्घर्ष ), सुदूरपश्चिम अछाम । हाल भारतबाट ।।
————-==———–
[४५]
१//
रङ्गीन बनाउँछ जङ्गल
संरक्षण गरौँ लालीगुँरासको
हुन्छ सबैको मङ्गल ।‌
२//
पाखाभरि लालीगुँरास फूल
राताम्मे देखेर हजुर
हुन्छ मन चुलबुल !
३//
लालीगुराँस हाम्रो सान
राष्ट्रिय फूल देशको
विश्वमा छुट्टै पहिचान ।
✍️ शान्ता पौडेल भट्टराई, टङ्कीसिनवारी, मोरङ
————-==———–
[४६]
१//
गुराँस राम्रो फूल
राष्ट्रियताको प्रतीक हो
टिप्ने नगर्नुहोस् भूल ।
२//
हिमालको सौन्दर्य हेर
गुराँसको फुल्ने मौसममा
पर्यटन भुल्ने धेर !
३//
गुराँस राम्रो मलाई
डाँडामा रातै फुलेको
हेर्न हर्ष बढाई !
✍️ भगवती दवाडी, झापा
————-==———–
[४७]
लालीगुराँस ढकमक्क वनमा
तिमी सर्वत्र सजाइदेऊ
स्वच्छ सुन्दर मनमा ।
✍️ प्रेम थापा “मन”बागलुङ
————-==———–
[४८]
१//
गुराँस फुलेकाे वनमा
कति रमणीय दृश्य
हेर्दै आनन्द मनमा ।
२//
पहाडै देखियाे राम्राे
ढकमक्क फुल्दा गुराँस
राष्ट्रिय फुल हाम्राे ।
✍️ दिनेशकुमार शर्मा, हेटौँडा, मकवानपुर ।
————-==———–
[४९]
१//
नेपालको राष्ट्रिय फूल
लालीगुराँस वनको गहना
काटेर नगर्नु भूल !
✍️ भुपेन्द्र राना मगर, धादिङ
————-==———–
[५०]
१//
सुन्दर रङ्गमा सजिएको
पहाडमा लालीगुँरास फूल
देश सिंगारेर अग्लिएको ।
२//
औषधीको गुण पाइन्छ
माछाको काँडा अड्केमा
तुरुन्तै गुराँस खाइन्छ ।
✍️ सुस्मिता अधिकारी ,काठमाडौँ
————-==———–
[५१]
१//
गुराँसले सुगन्ध छर्ने
सधैँ राष्ट्र राष्ट्रियतामा
देशको नाम भर्ने ।
२//
वसन्तमा सधैँ फुल्ने
फुलेको लालीगुराँस देख्दा
मन चारैतिर डुल्ने !
३//
पहाडमा देखिन्छ राम्रो
सधैँ सुगन्ध छर्ने
राष्ट्रिय फूल हाम्रो !
✍️ श्रीकृष्ण धामी – बझाङ
————-==———–
[५२]
लालीगुँरास फुलेर रातै
नेपाल प्रकृतिको भण्डार
मनमाेहक छ वनपाखै ।
✍️ प्रद्युम्न चालिसे, भक्तपुर कटुञ्जे ।
————-==———–
[५३]
१//
चैत्रमा राता जङ्गल
लालीगुराँस चहार्दै चराहरू
काेइली गाउँछन मङ्गल ।
२//
लालीगुराँस निसानी हाम्राे
माहुरी रमाउँछ त्यही
रक्ताम्य पाखा राम्राे ।
✍️ हिरालाल न्याैपाने, बानपा ८,काेटमाैला,सल्यान
————-==———–
[५४]
१//
मनै लोभ्याउने लालीगुराँस
औषधीको काम गर्छ
यसलाई बुझेमा खास !
२//
वन ढाकेर फुल्ने
लालीगुराँस देखेर यहाँ
सबैको मन भुल्ने ।
✍️ लक्ष्मण देउवा डोटी, हाल भारत चेन्नई
————-==———–
[५५]
१//
भावना लालीगुराँस जस्तो
दागरहित हुनुपर्छ मान्छे
मानवमा मानवता कस्तो।
२//
सुन्दर छवि बनाउँ
बगैँचाका निष्कलङ्क कोपिला
इतिहासलाई दाग नलगाउँ ।
३//
दृश्यमा शोभा गौरव
आँखामा कहिल्यैँ नबिझाउने
बन्नुपर्छ इतिहासमै शौरभ ।
✍️ घनश्याम पन्त, हरिवन सर्लाही
————-==———–
[५६]
१//
वनभरि लालीगुराँस फुल्छ
रमणीय दृश्य हेर्दा
एकछिन दुःख भुल्छ ।
२//
गुराँस एकताको फूल
लाली चढाउनुछ देशलाई
सम्हाल्नु जनताको हुल ।
✍️ सीमा कार्की समर्पण, मेलचोक पर्सा
————-==———–
[५७]
भिरपाखामा फुलेको लालीगुराँस
विजयको रातो रङ्गझैँ
नेपालीको पुर्ख्यौँली पुराण ।
✍️ राजु भन्डारि,बबैरिया १ कपिलवस्तु
————-==———–
[५८]
१//
फूल आहा फुलेको
गुराँस अहिले ढकमक्क
मन त्यतै झुलेको ।
२//
पहाडको रानी अरे
भन्छन् सबै गुराँसलाई
टपक्क टिपौँ, झरे ।
३//
भन्छन् राष्ट्रिय फूल
गुराँसलाई हाम्रै देशमा
सत्यानास् गर्नु भूल ।
✍️ राजेशराज गड्तौला, कॅाडाघारी, काठमाण्डौ

—-<••:जय झिल्का! जय साहित्य!:••>—-

झिल्का लेखन अभियानको २१ औँ शृङ्खला (असार पन्ध्र विषयक) सम्पन्न भएको छ । झिल्का साहित्य समाज नेपालको आयोजनामा उक्त झिल्का लेखन कार्यक्रम सञ्चालन गरिएको थियोे ।

झिल्का कविता लेखनको यस विशेष अभियानमा पनि विगतका शृङ्खलाहरूमाझैँ सर्जकहरूको निकै उत्साहप्रद सहभागीता रहेकोे थियो । जसमा नेपाल, भारत, भुटान लगायत विश्वका विभिन्न देशमा छरिएर रहनुभएका नेपाली भाषा, साहित्यलाई निरन्तर माया गर्नुहुने १सय २ जना झिल्काकारहरूको सहभागीता रहेकोे थियोे ।

झिल्का कविताको उन्नयन, विकास र प्रवर्द्धन गर्नका लागि समाजले विभिन्न क्रियाकलापहरू सञ्चालन गर्दै आएको छ । त्यसमध्ये झिल्का लेखन अभियान पनि एक भएको र नेपाली समुदायका चाडपर्व, उत्सव लगायत विभिन्न विशेष अवसरहरूमा निरन्तर सञ्चालन गरिने यसका परिकल्पनाकार/प्रवर्तक/प्रशिक्षक वसन्त अनुभवले बताउनुभयो ।

झिल्का कविता, नेपाली माटोमा उम्रिएको एक नवीनतम, लघुतम, प्रयोगवादी काव्य विधा हो । जसमा विम्ब, प्रतीक, अलङ्कारको प्रयोग गर्दै चोटिलो पाराले तीन हरफमा लेख्ने गरिन्छ । जसको पहिलो हरफले विषयवस्तुको उठान, दोस्रो हरफले विषयवस्तुको बिस्तार र तेस्रो अर्थात् अन्तिम हरफले भावलाई उत्कर्षमा पुर्‍याई समापन गर्ने गर्दछ । यसका प्रत्येक हरफमा तीन/तीन शब्दहरू हुने गर्दछन् । जम्माजम्मी नौ वटा शब्दमा एउटा झिल्का कविता पूरा हुने भएकोले यसलाई नौ शब्दको कविता पनि भन्ने गरिन्छ ।

झिल्का कविताका तीन हरफ मध्ये पहिलो र तेस्रो हरफमा अन्त्यानुप्रास हुनुपर्ने विधान छ भने दोस्रो हरफ स्वतन्त्र हुन्छ तर समध्वनीक हुनुहुँदैन ।

सहभागी झिल्काकारहरूका उत्कृष्ट झिल्का कविताहरू-
—————<•>—————

[१]
१//
रोपेर गमलामा धान
कृषिप्रधान देश हाम्रो
बढाउँछौँ विश्वसामु सान ।
२//
समय पन्ध्र असार
बाँझै छन् खेतबारी
गमलामा रोप्न हतार ।
✍️ वसन्त अनुभव, घोराही, दाङ
————-==———–
[२]
१//
पानी कहिले पर्ने
खेत छ बाँझो
रोपाइँ कहिले गर्ने ?
२//
दही चिउरा खाएर
महत्व असार पन्ध्रको
बुझाउने रोपाइँ लाएर ।
३//
गमलामा धान रोप्ने
विकृति पनि आयो
लाजसरम केले छोप्ने !
✍️ अच्युत घिमिरे, सर्पाङ, भुटान 🇧🇹
————-==———–
[३]
१//
सबै मिली रमाएर
असार पन्ध्र मनाऔँ
दही चिउरा खाएर ।
२//
घन्कियो असारे गीत
रमाए सबै खेतमा
खुसी त्यो मुहारसित ।
✍️ अनुग्रह राना मगर ‘पुष्प’, पाँचखपन नपा – ६ संखुवासभा ।
————-==———–
[४]
१//
असार पन्ध्रको शुभकामना
केही झिल्का कविताहरू
सकारात्मक रहोस् मनोभावना !
२//
असार पन्ध्र मान्नेहरू
गमलामा धान रोप्छन्
हाम्रा देशका जान्नेहरू ।
३//
अर्थविनाको हुन्न सन्देश
कुरै बुझ्दैनन् नेताहरू
फुलिसकेका उनका केस ।
✍️ गुणनिधि घिमिरे, अमेरिका
————-==———–
[५]
१//
आयो धान दिवस
खाएर दही चिउरा
मुरी फलाउन विवश ।
२//
असार पन्ध्र नेपालमा
ओभानो हुँदैनन् रोपाहार
धानको बीउ कपालमा ।
३//
अठोट सबैको मुरी
असारदेखि मङ्सिरसम्म खेतमा
किसानको परालको धुरी ।
✍️ चुडामणी देबकोटा, पुरानो नैकाप काठमाण्डौ
————-==———–
[६]
१//
असारे गीत गाएर
असार पन्ध्र मनाउनु
दही चिउरा खाएर ।
२//
समयमा पानी परेन
किसान पर्‍यो मर्कामा
धान रोपाइँ गरेन ।
✍️ वेल थोकर तामाङ, बकैया _८// बस्तिपुर// मकवानपुर
————-==———–
[७]
१//
वर्षाको मौका छोपौँ
बाँझो ती खेतबारीमा
धानको बीउ रोपौँ ।
२//
जीउमा हिलो लाएर
पन्ध्र असार मनाऊ
दही चिउरा खाएर ।
३//
रमाइलो असार पन्ध्र
लक्ष्य एउटै राखौँ
उडी छुनु चन्द्र ।
✍️ सविता भट्टराई, जनकपुर।
————-==———–
[८]
१//
दही चिउरा खानू
असारको पन्ध्रमा हजुर
खेत रोप्न जानू |
२//
पुराना बाली थन्काई
छुपुछुपु धान रोपिन्छ
असारे गीत घन्काई |
✍️ सरिता सेढाई, धादिङ
————-==———–
[९]
१//
रुझेर बर्खे झरी
काम गर्नुपर्छ यहाँ
खेतमा बाउसे गरी ।
२//
परिश्रम गराैँ सधैँभरि
अनाज फलाउनु निरन्तर
खटेर सदा यसैगरी ।
✍️ श्रीबहादुर केसी शैलुङ्गे, भक्तपुर
————-==———–
[१०]
१//
दही चिउरा असार
खेती बाँझो राखी
खान किन हतार ।
२//
खेतमा फल्छ धान
गमलामा रोपेर आफैँ
विश्वमा खोज्छौ सान ।
३//
कृषिप्रधान देश हाम्रो
रोप्नेछौँ धान भव्य
हुनेछ विश्वस्त राम्रो ।
✍️ बेदु न्यौपाने
————-==———–
[११]
१//
कस्तो मोहनी मन्त्र
खाएर दही चिउरा
मनाऔँ असार पन्ध्र ।
२//
किसान गोरु जोतेर
फलाऔँ धानको बाला
धानको बिरुवा रोपेर ।
३//
टाउकोमा छत्री खाएर
हो माले भन्दै
असारे गीत गाएर ।
✍️ दीप गोले तामाङ, रौतहट
————-==———–
[११]
१//
असारे गीत गाउनु
दही चिउरा खाएर
आपसमा खुसीले रमाउनु ।
२//
राेप्नु खेतमा धान
फल्दैन गमलामा राेपेकाे
कृषककाे कुरा मान ।
३//
खेतमा राेप्ने धान
नाङ्गो शरीरमा लगाउँदै
नदेखाऊ कसैले सान ।
✍️ राज कुमार राजभण्डारी खाेटाङ्गे
मध्यपुर ठिमी ५ संगम काेलाेनी ,राधे राधे भक्तपुर ।
————-==———–
[१२]
१//
वर्षादको मौका छोपी
असारे गीत गाउँदै
छुपुछुपु धन रोपी ।
२//
दही चिउरा खाएर
असार पन्ध्र मनाऔँ
रोपाइँको गीत गाएर ।
३//
मिलीजुली रोपाइँ गरौँ
एकताको भावना मिलाई
विश्व शान्ति छरौँ ।
✍️ एवाइ प्रभात, सहिदभुमि धनकुटा
————-==———–
[१३]
१//
धान रोपेर छोडौँला
साउने सक्रान्ति मनाएर
पानी कटाई गोडौँला ।
२//
भएन रहर पूरा
भुसुक्कै बिर्सिएछु मैले
खेत नभएको कुरा ।
✍️ मन्दिरा सेढाई, मलेखु,धादिङ
————-==———–
[१४]
१//
हिलो खेल्दै रमाउँला
सधैँ जस्तै यसपाली
दही चिउरा खाउँला ।
२//
रोपेर हिलोमा धान
पुग्नेछ पक्कै पनि
वर्ष दिनलाई खान ।
✍️ पुरुषोत्तम फुयाल, खोटाङ
————-==———–
[१५]
१//
कतै छैन पानी
दैवको लीला अनौँठो
कतै डुबानले हानी ।
२//
दही चिउरा खाने
साथीसङ्गी जम्मा भएर
रोपाइँको मेलामा जाने ।
३//
प्लटिङ्गले जमिन खायो
गमलामा रोपाइँ गर्दा
नेताको मन रमायो ।
✍️ संगीता खरेल, चन्द्रागिरी ८ काठमाडौं
————-==———–
[१६]
१//
मनाऔँ असार पन्ध्र
खाएर दही चिउरा
हेराैँ सुर्य चन्द्र ।
२//
घन्काऔँ असारे गीत
किसान सबै मिली
हुन्छ हाम्राे जीत ।
३//
हलाे जुवा हली
बाउसे खेताला सबै
हिलो तनमा दली ।
✍️ रबि पाैडेल, दक्षिण भारत पाण्डेचरी
————-==———–
[१७]
१//
कृषि पर्व जनाऔँ
रोपेर धान हिलोमा
असार पन्ध्र मनाऔँ ।
२.//
आउ बसौँं एकैछिन
असार पन्ध्रमा दहीसँगै
चिउरा खाने दिन ।
✍️ डम्बर थामी ‘अनुपम’, कालिन्चोक गा.पा. -६ , दोलखा ।
————-==———–
[१८]
१//
मुलुकका महान जान्नेहरू
बिस्तारै भुले रिवाज
असार पन्ध्र मान्नेहरू ।
२//
छानामाथि रोपौँ धान
भनेर रमाउने गर्दछन्
टारी खेतको अपमान ।
✍️ अन्मोल मुस्कान, तकदाह छाउनी, दार्जिलिङ।
————-==———–
[१९]
१//
राेप्न खेतमा धान
किसान छन् मेलामा
गाउँदै असारे गान ।
२//
कृषिको प्रवर्द्धन गर्न
सरकार तीनै तहकाे
हुँदैन पछाडि सर्न ।
३//
असार पन्ध्रकाे दिन
दिवस मात्र मनाई
हुँदैन जस लिन ।
✍️ डिल्लीराज (राजेन्द्र) भुसाल, सन्धिखर्क-२, कुर, अर्घाखाँची
————-==———–
[२०]
१//
वर्षा हुन छाड्याे
असार पन्ध्र आयाे
किन किला गाड्याे ?
२//
धान राेपाइँको बेला
खडेरीले गर्नु गर्‍यो
कसरी बाँच्ने हाेला ?
✍️ जी.वि.घाेराही दाङ ।
————-==———–
[२१]
१//
असार पन्ध्र मनाउँ
बाँझिएका खेतहरू सबैले
मिलीजुली हरियाली बनाउँ ।
२//
माछालाई थाप्छन् बल्छी
असारको महिनामा हामीले
नगरौँ यसरी अल्छी ।
३//
असार पन्ध्रको दिन
खाजा दही चिउरा
रमाऔँ है एकैछिन ।
✍️ काजल न्यौपाने, भोजपुर।
————-==———–
[२२]
१//
होस् थोरै कमाउने
पन्ध्र असार मनाएर
परिवारसँगै हो रमाउने।
२//
दही चिउरा खाएर
धान रोप्न जाऔँ
असारे गीत गाएर ।
३//
असार पन्ध्र मान्नेले
धान रोपे गमलामा
हिलोमा पस्न नजान्नेले।
✍️ कला ढकाल, झापा
————-==———–
[२३]
१//
असार पन्ध्र मनाउँदै
दही चिउरा खाएर
किसान हामी रमाउँदै ।
२//
हलो, जुवा, कोदाली
किसानका औजार हेर
मिलाउनु पर्छ आली ।
✍️ बुद्धिमान दनुवार ( सुरुङ्गेली कान्छो ), कनकाइ ४ झापा
————-==———–
[२४]
१//
असार पन्ध्रको दिन
आसपासका मिली सबै
रमाऔँ खुसीले एकछिन ।
२//
रोप्नु पर्छ धान
रमाएर असारे हिलोमा
अनि पाइन्छ खान ।
✍️ बिरेन्द्र कुमार चौधरी, इटहरी सुनसरी
————-==———–
[२५]
१//
असार पन्ध्रमा आउनू
भन्छन् मलाई सबैले
बरु यतै धाउनू ।
२//
आउनु है एकछिन
भन्छन् पर्व मान्नेले
सबैले त्यो दिन ।
✍️ सञ्जना शर्मा, लमही दाङ
————-==———–
[२६]
१//
खेतमा बसी रमाउँला
सत्यता मिठो शब्दहरूको
दही चिउरा खाउँला ‌।
२//
दही चिउरा खाएर
जीवनको बाटो गाह्रो
असारे माया लाएर ।
✍️ नीमा छिरिङ भोटिया, जलढका कालेबुङ
————-==———–
[२७]
१//
रोपाइँमा खेत हुनेहरू
गाउँदै नाँच्दै आलीमा
हिलोमा ती रमाउनेहरू ।
२//
दही चिउरा खाऊ
नबने दही चिउरे
सत्यको गुन गाऊ ।
३
तिम्रो पौरख फलिफाप
धर्तीमा सुन फल्दा
अन्नदाताको लाग्छ छाप ।
✍️ सुरेशकुमार पाण्डे दाङ घोराही १८
————-==———–
[२८]
१//
असार पन्ध्र आयो
नगरौँ सहरमा नौटङ्की
गोठघरमा खुसी छायो !
२//
वास्तविक संस्कार माँसियो
गाई कुकुर चिनिएन
संस्कारमा कुसंस्कार टाँसियो ।
✍️ ऋजु दिल्पाली, ईटहरी १ सुनसरी ।
————-==———–
[२९]
१//
खेलेर हिले हाेली
असारे गीत गाउँ
बनाई माटोको रङ्गोली ।
२//
दही चिउरा मुछेर
अमृत मानी खाऔँ
असार पन्ध्र सम्झेर ।
✍️ हरिगाेपाल न्हुच्छेँप्रधान, काभ्रे, बनेपा१४ साँगा बजार।
————-==———–
[३०]
धानको दिवस आयो
दही चिउरा खाएर
सबैको मन रमायो ।
✍️ गंगाराम यादव, औरावनी २ सुनसरी
————-==———–
[३१]
१//
असारको हिलोमा रमाउने
दही चिउरा खाएर
हातमा बीउ समाउने ।
२//
बाजाको धुनमा नाँचेर
असारे गित गाउँदा
उफ्रिनु कम्मर भाँचेर ।
३//
दही चिउरा खाएर
रोप्ने धान मज्जाले
बेठी गीत गाएर ।
✍️ दुर्गा आचार्य, मोरङ
————-==———–
[३२]
१//
महिना असार आयो
वर्षा वर्षदै गरेछ
मनमा हर्ष छायो ।
२//
धान सबैले रोपेर
दही चिउरा खाऔँ
रमाऔँ मौका छोपेर ।
✍️ कार्की डिबी माकुम, सुनवल-४, नवलपरासी
————-==———–
[३३]
१//
आषाढ पन्ध्र मनाउँछौँ
कृषिप्रधान देश भनेर
सामाजिक सञ्जालमा जनाउछौँ ।
२//
किसान पर्खँदैछन् झरी
मूल नभएको ठाउँमा
वर्षाकै भर परी ।
३//
आयात गर्नुपर्छ खान
मल समयमा पाएमा
फल्थ्यो धेरै धान ।
✍️ सुस्मिता अधिकारी, काठमाडौँ
————-==———–
[३४]
१//
धान दिवस आयो
पकाउने फुर्सद छैन
दही चिउरा खायो ।
२//
रोपे हुर्कन्छ रोपौँ
खेतबारी बाँझो नराखी
रोपाइँको मौका छोपौँ ।
✍️ अरुण कुमार भुजेल, गोरूबथान,कालेबुङ,भारत।
————-==———–
[३५]
१//
खेतका आलिमा बसौँला
रोपेर धानका बीउ
दहि चिउरा खाऔँला ।
२//
खेतमा बीउ रोपेर
असारे गीत गाउँदै
हिँड्छु भाका छोपेर ।
३//
बाउसेले कोदाली समाए
हलारले खेत जोत्दै
असार पन्ध्र मनाए ।
✍️ सुनगाभा पोखरेल
————-==———–
[३६]
१//
असारे गीत गाएर
छ धान रोप्नु
दही चिउरा खाएर ।
२//
हिलो छ्यापाछ्याप् गर्दै
एकापसमा रमाउँदै किसान
असारे भाका भर्दै ।
३//
असार पन्ध्रको रोपाइँ
सबैजना रमाइलो गर्न
राम्रो बेठी बजाइ ।
✍️ सतीश पण्डित, भानु६ चुँदी तनहूँ, हाल चनपा ६ मातातीर्थ।
————-==———–
[३७]
१//
दही चिउरा खाएर
धान रोप्दैछु माइला
तिम्रो माया पाएर ।
२//
खेतमा पानी खोलाको
असारे झरीको पर्खाईमा
घरिघरि किन बोलाको ।
३//
दही चिउरा बोकेर
असार पन्ध्र मनाउँदै
इष्ट देवता ढोकेर ।
✍️ मोती सुब्बा, दार्जिलिङ निमकी डाँडा।
————-==———–
[३८]
१//
असार पन्ध्रको बाटो
साह्रै सुन्दर देखिने
धान रोपेको माटो !
२//
अनुपम गाउँ हाम्रो
किसानको पसिना हेर
धरतीको पूजा राम्रो !
✍️ आर्त अकुलीन
————-==———–
[३९]
१//
राेपेर धानको दाना
मलिलो असार झरी
उमार्छु एक माना ।
२//
खेतमा जाेत्न जाने
पन्ध्र असार आज
दही चिउरा खाने ।
✍️ दिनेशकुमार शर्मा, हेटौंडा , मकवानपुर ।
————-==———–
[४०]
१//
मनसुन आएन सर्वत्र
ब्याडमा बीउ अग्लियो
किसान भए अलपत्र ।
२//
छिटो छरितो खाजा
दही चिउरा जोड्छन्
किसान दुनियाँका राजा ।
३//
हेप्छन् किसानलाई अशिष्टहरू
सुरक्षा छैन उत्पादनको
बजेट चपाउँछन् वरिष्ठहरू ।
✍️ मनोहरी पौडेल, गैडाकोट १
————-==———–
[४१]
१//
धान रोप्दै रमाऔँ
दही चिउरा खाएर
असार पन्ध्र मनाऔँ ।
२//
असारे गित गाउँदै
रोपौँ धान साथी
हिलो खेल्दै रमाउँदै ।
✍️ अनिता भण्डारी, ताप्लेजुङ
————-==———–
[४२]
१//
असार पन्ध्रको दिन
गमलामा भए पनि
धान रोप्न हिन ।
२//
वर्षदिन खाने बाली
असारमा लगाउनु पर्ने
जमिन छन् खाली ।
३//
युवा विदेश भगाउने
बालक वृद्धले मात्रै
बाली कसरी लगाउने ?
४//
जमिन भए बाँझा
सुख जति नेतालाई
दु:ख भए साझा ।
✍️ देव कृष्ण काफ्ले, पोखरा १कास्की
————-==———–
[४३]
१//
टन्टलापुर घाममा गराहरू
मनसुन हरायो कतातिर
देख्छु फाटेका धराहरू ।
२//
गाेठमा छैन मल
युवा जति विदेशमा
गाेरुको छैन हल ।
✍️ हिरालाल न्याैपाने ,बानपा ८ काेटमाैला,सल्यान
————-==———–
[४४]
१//
हरियाली आएर असार
किसान भए खुसी
पानी भएर बजार ।
२//
दही चिउरा खाने
भन्छन् धान कोही
धान रोप्न जाने ।
३//
असार पन्ध्र मनाउने
खेतीको काममा साथी
हाँसीखुसी छन् सघाउने ।
✍️ पृथक प्रकृति ,झापा
————-==———–
[४५]
१//
मध्य असार लाग्यो
दही चिउरा सरोवर
खाने इच्छा जाग्यो ।
२//
झट्ट हेर्दा पूर्णचन्द्र
बाटुलो भाँडाको दही
आहा असार पन्द्र ।
✍️ कृष्णकुमार वैद्य, बनेपा ९, काभ्रे
————-==———–
[४६]
१//
गरामा धान राेपेर
कृषिप्रधान देश हाम्रो
बस्छौँ मल ढुकेर !
२//
असार पन्ध्रको बात
धान राेप्ने चटाराे
फुर्सद छैन दिनरात ।
✍️ भाेलामान बर्देवा, धरान ८ सुनसरी
————-==———–
[४७]
१//
असार महिना अहिले
धानको रोपाइँ हिलोमा
पाकेर खाउँला जहिले ।
२//
असार पन्ध्र मनाउँला
दहीचिउरा थालमा मुछेर
शरीरको दुखाइ भगाउँला ।
✍️ होमप्रसाद नेउपाने, धरान,सुनसरी।
————-==———–
[४८]
१//
असारमा रोपेर धान
वर्षदिन नै टार्छौँ
कर्मलाई मानेर सान ।
२//
गाँउ शून्य भयो
बाँझियो खेतबारी सबै
भूमि खेर गयो ।
✍️ पुष्पा राई, ऐसेलुखर्क, खाेटाङ ।
————-==———–
[४९]
१//
पहिरोले बाटो भत्काएको
छैन सिँचाइ अब्बलमा
खोइ ! कृषिलाई बढाएको ?
२//
फल्दैन अछेता खेतमा
फलाउँ कसरी अब
चढाउन अन्न देवमा ?
३//
आइसक्यो असार पन्द्र
आउँदैन अझै मनसुन
भेटिएन सरकारको चन्द्र।
✍️ लोक वहादुर छेत्री लामिछाने, मोदी गा पा २ देउपुर पर्वत्
————-==———–
[५०]
१//
राेपेर धान खेतमा
दही चिउरा खाउँला
साथी अर्काे भेटमा ।
२//
बाउसे तिमी बन
राेपाहार चेलीहरू भए
प्रफुल्ल सबको मन ।
३//
कुलाे मिलाइदेऊ हाम्राेमा
धानका ब्याड सुक्याे
भए पानी राम्राेमा ।
✍️ मनुहाङ किराँती साेलु, महाकुलुङ ५ चाचालुङ
————-==———–
[५१]
१//
रोपाइँमा दही बाँडेको
चिउरा केरा खुवाउने
खोरिया सबै फाँडेको ।
२//
असारे मास धाएर
खाजा मीठो मान्दै
दही चिउरा खाएर ।
३//
किसान सबै दुखिया
खेतबारीमा रोपाइँ गर्ने
महाजन साहु मुखिया ।
✍️ भगवती दवाडी ,झापा
————-==———–
[५२]
१//
असारको महिनामा रमाउनुपर्छ
बेलैमा वर्षा भएकोले
धानका बिउ समाउनुपर्छ ।
२//
दही चिउरा खाऊँ
गएर मेलामा हामी
असारे गीत गाऊँ ।
३//
मात्र मुठी खाएर
मुरी उब्जाउनुपर्छ है
बेसी खेत धाएर ।
४//
गड्याङगुडुङ् र हावाहुरी
कसरी गर्नु राेपाइँ ?
मानो रोपी मुरी ।
✍️ दुर्गा भट्टराई, मोरङ
————-==———–
[५३]
१//
दही, चिउरा खाने
चलन असार पन्ध्रमा
रोपाइँ गर्न जाने ।
२//
मानो रोपी मुरी
उब्जाउन जाऊँ साथी
नबसौँ भोलि कुरी ।
✍️ साबित्री प्याकुरेल, धादिङ्ग
————-==———–
[५४]
१//
हिलोमा धान रोपेर
किसान नाँच्दै गाउँदै
असारे भाका छोपेर ।
२//
किसान धर्तीको पुजारी
प्रसाद पसिना चढाउँछ
जीवन झुपडीमै गुजारी।
३//
पसिनाले उब्जाएको अन्न
विभिन्न परिकार बनाएपछि
कसैलाई गनाउँदैन धन्न ।
✍️ पशपती राई, खोटाङ ।
————-==———–
[५५]
१//
नेपाल कृषिप्रधान देश
कति छ रमाइलो
आफ्नै बाेली भेष ।
२//
खेतमा काेदाली चलाऔँ
दही, चिउरा खाएर
असार पन्ध्र मनाऔँ ।
३//
खेतमा हलो चलाऔँ
असारमा धान राेप्दैँ
मानाेमा मुरी फलाऔँ ।
✍️ केसर बाेहरा ( सङ्घर्ष ), सुदूरपश्चिम अछाम । हाल भारतबाट ।।
————-==———–
[५६]
१//
महिना यो असार
गाउँदै असारे भाका
धान रोप्नै हतार ।
२//
फुर्सद एकछिन छैन
रोपाइँ नसकेसम्म यो
मनमा हुँदैन चैन ।
३//
राष्ट्रवादीको देखाउने सान
लाजै नमानी रोप्छन्
हेर ! गमलामा धान।
✍️ रुना कर्माचार्य दाहाल ,चितवन
————-==———–
[५७]
१//
दही, चिउरा हातमा
धानको बीउ छुपुछुपु
मनपर्ने खेताली साथमा ।
२//
सिमसिमे हेर पानी
दलदले छ हिलो
कृषकको दिन जानी ।
✍️ मन थापा, पोखरा
————-==———–
[५८]
१//
सिंहदरवार कुराहरू खेलाउन
नाफा नाेक्सानकाे नेताहरू
जनता थाले टाेलाउन ।
२//
रातोदिन खटेर हरी !
दु:खमै छन् कृषकहरू
छाेडेनन् पीडा वरिपरि ।
३//
देख्नेलाई रमिता भयाे
सुन्नेलाई कथा एकादेशकाे
कृषिक्रान्ति पछाडि गयो ।
४//
राेपेर गमलामा धान
नीति राम्रो ल्यायाै
बढाउन पार्टीकाे सान ।
✍️ ईश्वर साउद (भिक्षु ), रामाराेसन गाउपालिका ६ सुदेरपश्चिम अछाम
————-==———–
[५९]
१//
धान दिवस मनाऊँ
कृषिप्रधान यो देशको
मूलभूत विशेषता जनाऊँ l
२//
मनाऊँ असार पन्ध्र
हिलो छ्याप्ने क्रममा
नलागोस् इज्जतमा रन्ध्र l
३//
दही चिउरा खाऊँ
एकछिन आराम गरेर
आआफ्नो काम समाऊँ l
✍️ बाबुराम गौतम, गुल्मी
————-==———–
[६०]
असार पन्ध्र मनाए
हाम्रा माननीय मन्त्रीज्यूले
अश्लिल हर्कतले गनाए !
✍️ सुरेश कार्की
————-==———–
[६१]
१//
आकाशले फोटो खिच्यो
गरिबको पसिना जति
साहुले गलगिद्ध घिच्यो ।
२//
असार पन्ध्र आयो
सांस्कृतिक पर्व मनाउन
भाइले दहीचिउरा खायो ।
✍️ नन्दलाल आचार्य, बेलका- २, सिद्धार्थटोल, उदयपुर । हाल- एनेलकुटी, सिरहा ।
————-==———–
[६२]
१//
शून्य गाउँ अलपत्र
असार पन्ध्रमा पनि
बाँझो खेत सर्वत्र ।
२//
धमाधम खेतीले चटारो
दहि चिउरा खाएर
रोपाई गर्न हतारो ।
✍️ निर्मल शर्मा, पेदोङ , भारत
————-==———–
[६३]
१//
रौपौँला धान छुपुछुपु
आलीमा बसेर खाउँला
दही चिउरा कुपुकुपु ।
२//
सलल पानी कुलोमा
हिलोमा डुब्नु सबैले
नलुकौँ कसैले दुलोमा।
३//
सबैलाई नमस्कार सेवारो
रमाइलो गरौँ खेतमा
रोपाइँको आज मैझारो ।
✍️
बिके मुखिया, दार्जीलिङ, भारत।
————-==———–
[६४]
१//
मनाउँछौं धान उत्सव
छुपुछुपु रोपेर हिलोमा
दही चिउराको मतलव ।
२//
अन्न हाम्रो प्राण
सन्सार हेर्नुपर्छ बाँची
किसानको बेग्लै वाण ।
३//
उत्साह जगाएर साधना
धान दिवसको महत्त्व
सबैलाई धेरै शुभकामना !
✍️ घनश्याम पन्त, हरिवन सर्लाही
————-==———–
[६५]
असार पन्ध्र मनाऊँ
दही चिउराको साथमा
हाम्रो संस्कृति जनाऊँ ।
✍️ शोभा आचार्य गौतम, काठमाडौँ
————-==———–
[६६]
१//
असार पन्ध्रको आशा
देखावटी संस्कृति कृत्रिम
रहेछ सुन खासा ।
२//
बाँझो रह्यो खेतबारी
राखी बन्धकी स्वाभिमान
किन्न श्रीमतीको सारी ।
३//
छोराछोरीको भोक टार्न
खनजोत छैन खेतबारी
मोबाइलमा ब्याड सार्न ।
✍️ ममता पौडेल, बुढीगङ्गा- २ , मोरङ
————-==———–
[६७]
१//
रोपेर फलाउँला धान
नगरौँ कसैले अल्छी
गर्नुपर्छ मेहनत जान ।
२//
बाँझो खेत जोतौँ
दही चिउरा खाएर
मिलिजुली धान रोपौँ ।
३//
दही चिउरा खाएर
मिलेर रोपार बाउसे
असारे गित गाएर ।
✍️ अनिता कार्की, पाँचथर
————-==———–
[६८]
१//
किसानको महिना असार
परिवार पाल्न खेतीमा
जान्छन् उठेर सखार ।
२//
किसानले पाल्छन् सबैलाई
आफू गरेर परिश्रम
बाँड्छन् आफैँ नखाई ।
३//
प्रशंसा गराैँ परिश्रमकाे
त्यागाैँ ढाँटेर खानेलाई
खेती गर्नेलाई भ्रमकाे ।
✍️ रामप्रसाद पुरी, बादेल, खाेटाङ ।
————-==———–
[६९]
१//
दही चिउरा खाने
बेला हो यो
रोपाइँ गर्न जाने !
२//
मान्छे सङ्गै प्रकृति
आजभोलि किन होला ?
बदल्न खोज्दैछ आकृति ।
✍️ दीपा गुरुङ्ग(समभाव), खोटाङ्ग
————-==———–
[७०]
१//
छुपुछुपु धान रोपौँ
असार पन्ध्रमा हामी
अल्छीलाई जाँगरले छोपौँ ।
२//
किसानको लागि पर्व
यो असार पन्ध्र
सबैले गरौँ गर्व ।
३//
रोपाहार बाउसे दङ्ग
घुम ओढ्ने भन्दै
नगरौँ ध्यान भङ्ग ।
✍️ शशीश्री आचार्य, बौद्ध कुमारीगाल काठमाडौं
————-==———–
[७१]
असार पन्ध्र आयो
केही प्रगतिमा पुग्दा
कृषकमा उमङ्ग छायो ।
✍️ प्रेम थापा “मन”बागलुङ
————-==———–
[७२]
१//
पानी पसिना परिश्रम
किन किसानकै भाग्यमा ?
सहुलियत हरदम कम !
२//
जोतिनु किसानले पर्छ
असारमा नेता भनौँदाले
कृषकको नाटक गर्छ !
✍️ बि.कुलुङ, दार्जिलिङ रंगबुल
————-==———–
[७३]
१//
मानो रोप्ने समय
असार श्रावणको महिना
खडेरीको भयो भय ।
२//
किसानलाई भ्याइ नभ्याइ
गमलामा धान रोप्छ्न्
नेता आडम्बर देखाई ।
✍️ बाल कृष्ण श्रेष्ठ सोलुखुम्बु
————-==———–
[७४]
दही चिउरा खाएर
असार पन्द्र मनाउ
नाचेर अनि गाएर ।
✍️ प्रेम शर्मा ” एकान्त प्रेमी, कालेबुङ
————-==———–
[७५]
१//
हिलो किन टेक्नु
गमलामा धान रोप्दै
कृषिक्रान्तिको कुरा फेक्नु ।
२//
कृषि अनुदान लेऊ
असारमा बाँडिचुँडी चट्ट
जुँगा हेरी देऊ ।
३//
असारको पन्ध्र मनाउँदै
खानु दहीचिउरा हिलोमा
धान रोपाइँ जनाउँदै !
✍️ विवश पारदर्शी, झापा
————-==———–
[७६]
कृषिविना देश सफल
महोदय हुन्छ कसरी
खाद्य समस्याको हल ?
✍️ तारा सुनाखरी, दोलखा
————-==———–
[७७]
१//
दही, चिउरा खाउँला
असार पन्ध्र मानेर
धान रोप्न जाउँला ।
२//
हिलाेमा धान राेपाैँला
वर्षा भए दरर
घुमले जिउ छाेपाैंला ।
✍️ त्रिलाेचन भण्डारी, मेचीनगर,झापा
————-==———–
[७८]
१//
नेताले गर्छन् नाटक
धान रोपेर गमलामा
नमानी कुनै धक ।
✍️ सरस्वती श्रेष्ठ, रुपन्देही बुटवल।
————-==———–
[७९]
१//
असारको रोपाइँ गरेर
धान लहलह आहा !
साउन महिनामा सरेर ।
२//
सोचेझैँ रहोस् भावना
सम्पूर्ण कृषकहरूमा मेरो
असार पन्ध्रको शुभकामना ।
✍️ ललिता गिरी, सिन्धुली, हाल काठमाडौँ नेपाल ।
————-==———–
[८०]
१//
जाऔँ असारको मेलामा
रमाइलो हुन्छ रोपाइँ
पानी परेको बेलामा ।
२//
दही चिउरा खाएर
असार पन्ध्र रमाइलो
रोपाइँमा गीत गाएर ।
३//
दही चिउरा खाने
असार पन्ध्रमा रमाउन
खेतमा रोप्न जाने ।
✍️ लक्ष्मण देउवा डोटी, हाल भारत चेन्नई
————-==———–
[८१]
१//
समय महिना असार
किसानलाई रोप्ने चटारो
जनजीविकाको मूल आधार।
२//
खेतबारी बाँझै राखेर
किसानको पहिचान दिन्छन्
गमलामा धान रोपेर ।
✍️ अर्जुन प्रसाद चौलागाई, रामेछापः-सुनापति-१ हाल:-अमेरिका,बोस्टन।
————-==———–
[८२]
१//
गाएर असारे गीत
आऊ मित्र ! नभुली
लगाउँला हिलोसँग मीत ।
२//
खानेकुरा सधैँ खाएको
असार पन्ध्र गते
गौरवमय मन पाएको ।
✍️ लक्ष्मी रिजाल, कञ्चनरूप-१२, रूपनगर, सप्तरी ।
————-==———–
[८३]
१//
असार पन्ध्र आयो
दही, चिउरा मज्जाले
मिलेरै खान पायो ।
२//
हिलोले छेपेको दिन
आउँछ याद मनमा
सम्झना बनेर किन ।
✍️ बिकास छेत्री अञ्जान
कैजले, बिजनबारी, दार्जिलिङ।
————-==———–
[८४]
दही, चिउरा खान्छौँ
कृषि नगर्ने अल्छी
विदेश मात्र जान्छौँं ।
✍️ धनुष न्यौपाने “यात्री”, जुम्ला
————-==———–
[८५]
१//
धान रोप्दै रमाउँला
आऊ खेतमा गएर
असार पन्ध्र मनाउँला !
२//
दही, चिउरा खाएर
धान रोप्न जाउँला
असारे गीत गाएर ।
✍️ नन्दा धामी, नौगड, दार्चुला
————-==———–
[८६]
१//
असारे भाका निकाली
गाउँछन् रोपाहार खुशीले
भाक्दै सिमेभुमे वनकाली ।
२//
किसानको पर्व असार
माटोसँग गाँसेर नाता
रमाइलो गरौँ अपार ।
३//
मानिसलाई कृषि कर्ममा
जगाउन सके आकर्षण
विकास हुन्छ देशमा ।
✍️ पद्मा काश्यप पाण्डे, मोरङ
————-==———–
[८७]
दही, चिउरा कुपुकुपु
असार पन्ध्र हिलोमा
धान रोपौँ छुपुछुपु ।
✍️ ध्रुव श्रेष्ठ, खोटाङ हाल काठमाडौँ ।
————-==———–
[८८]
दही, चिउरा थालीमा
मनाउँ असार पन्ध्र
हिलो खेतको आलीमा ।
✍️ चिरञ्जीवी श्रेष्ठ
धनकुटा हाल काठमाडौँ ।
————-==———–
[८९]
१//
दही, चिउरा खाऊँ
खेतको आलीमा बसेर
आषाढको पन्ध्र मनाऊँ ।
२//
असारे गीत गाउँदै
आयो धान दिवस
माटोको टीका लाउँदै।
✍️ पुष्पा सुवेदी, नेपालगन्ज, बॅाके।
————-==———–
[९०]
१//
नेताको गलामा धान
धान दिवस मनाउँछ्न्
देखाई झुठो सान !
२//
बीउ, मल बेपत्ता
नेता गर्छन् भाषणमात्र
व्यस्त टिकाउन सत्ता ।
✍️ गोबिन्द काफ्ले, चन्द्रपुर-१,बागमती ,रौतहट
————-==———–
[९१]
पर्छ समयमा जान
असारकाे पन्ध्रमा हामी
दहीमा चिउरा खान ।
✍️ सहयात्री शाेभा अर्याल, रुपन्देही
————-==———–
[९२]
१//
बाेकेर बिउ धानकाे
राेपेर छुपुछुपु गरामा
फलाउँ फल शानकाे ।
२//
दही चिउरा खाने
असार पन्ध्रमा हजुर
धान राेप्न जाने !
✍️ उर्मिला के.शी. धनकुटा !
————-==———–
[९३]
१//
दही चिउरा खाउँ
परिवार भेला भएर
रमाइलो गरेर मनाउँ ।
२//
जोगाऊ चलेको रित
अजर रहन्छ नाता
अमर बन्छ प्रित ।
३//
हाँस्दै नाँच्दै रमाउँदै
रोप्छौँ धान हामीले
असारे गित गाउँदैँ ।
✍️ सीमा कार्की समर्पण, मेलचोक पर्सा, नेपाल
————-==———–
[९४]
किसान बाउसे गाएर
असार पन्ध्र मान्दै
दही, चिउरा खाएर ।
✍️ शंकर कार्की, थाहा नगरपालिका ३ मकवानपुर।
————-==———–
[९५]
१//
नेपाली पर्वका धनी
आयो असार पन्ध्र
खेतमा जाउँ भनी ।
२//
दही, चिउरा खाउँ
सबै काम छोडी
धान रोप्न जाउँ ।
✍️ जयनारायण नेपाल, इलाम, हाल सूर्यविनायक २, बालकोट ,भक्तपुर ।
————-==———–
[९६]
१//
अघिपछि महलमा बस्छन्
फोटो पोस्ट्याउन फेसबुकमा
जबर्जस्ती हिलोमा पस्छन् ।
२//
पर्वमा दहीच्युरा खानू
किसान भनेर चिनिन
बेलाबेला खेतमा जानू ।
✍️ शान्ता पौडेल भट्टराई, टङ्कीसिनवारी, मोरङ
————-==———–
[९७]
१//
खेतमा धान लाएर
असार पन्ध्र मनाऔंँ
दही चिउरा खाएर ।
२//
असार पन्ध्र आयो
धान, कोदो रोप्न
सबैमा व्यस्तता छायो ।
✍️ प्रविना प्रयासी, ओखलढुङ्गा
————-==———–
[९८]
१//
असार पन्ध्र मनाउने
फुर्सद छैन किसानलाई
ठेकामा दही जमाउने ।
२//
महलमा धेरै चहलपहल
असार पन्ध्र मनाउने
सहरमा हुन्छ छलफल ।
✍️ सुन्दरी घिमिरे खतिवडा
सङ्खुवासभा
————-==———–
[९९]
१//
खेततिर पाइला मोड्दैन
रोप्दैछ धान गमलामा
दही, चिउरा छोड्दैन।
२//
आज सहरले सम्झायो
व्यस्त कृषक मेलापातमा
दही, चिउराले भुलायो ।
✍️ भुपेन्द्र राना मगर
धादिङ
————-==———–
[१००]
१//
म सञ्चार गर्दछु
दिवस सफल बनाेस्
याे पुकार गर्दछु ।
✍️ केशवप्रसाद ढकाल ‘प्रीतबीज’ सिरान्चाेक-७, उपल्लो गाेहाेरे, गाेरखा।
————-==———–
[१०१]
१//
असारमा रोपेको धान
मङ्सिरमा थन्क्याए भने
झुटा हैन मान ।
२//
दही, चिउरा खाएर
लिएर खेतमा बीउ
रोपे गीत गाएर ।
३//
पानी असारमा पर्यो
किसानले रोप्न पाएर
हर्षका आँसु झर्यो ।
✍️ अम्बिका अधिकारी, झापा बिर्तामोड
————-==———–
[१०२]
१//
असार पन्ध्रको दिनमा
दही, चिउरा खानुपर्दछ
धान रोपी खेतमा ।
२//
कृषि हाम्रो आधार
राख्नु हुँदैन बाँझो
बेलैमा पुर्‍याउँ विचार ।
✍️ समुन्द्रा शर्मा, सुनसरी
—-<••:जय झिल्का! जय साहित्य!:••>—-