“पाँचै तत्व पाँचै विकार पञ्चाङ्ग नै ठिक आधार”भन्ने मूल नाराका साथ पञ्चाङ्ग लेख्दै आएका छौं।यही सिलसिलामा साप्ताहिक पञ्चाङ्ग चित्रपट भाग :- एकसयएकतीसौंमा हामी पुगेका छौं।
लेख्नु पर्ने पञ्चाङ्ग सङ्ख्या :- ०१
मिति:- २०८२/०४/२९

आदरणीय पञ्चाङ्ग अनुरागी एवम् स्रष्टाज्युहरू हार्दिक नमस्कार पञ्चाङ्ग साहित्य समाज नेपाल” को आधिकारिक दर्ता पछिको: १३१{एकसयएकतीसौंऔं] चित्रपटमा,यहाँहरुलाई हार्दिक स्वागत गर्दै यस शृङ्खलामा दिइएको चित्र अनुसारको विम्बात्मक तथा गहन मौलिक भाव झल्किने एक पञ्चाङ्ग शनिबार बेलुका ९:०० बजे भित्र आफ्नो नाम र ठेगाना सहित कमेन्ट बक्समा लेख्नु हुन हार्दिक अनुरोध गर्दछौं!

प्रशिक्षक :

सोमनाथ लुइटेल “रवि पाल्पाली”
गुणनिधि घिमिरे
सुशीला पाैडेल

चित्र संकलन

सुशीला पौडेल

संकलन
सुशीला पौडेल
दुर्गा रिजाल आचार्य

शुद्धीकरण

भवानी घिमिरे
पशपती राई

संरचना

अनुप्रास :- आफू खुसी
स्थायी :- आफू खुसी
अक्षर :- बराबरी

समायोजक

पञ्चाङ्ग साहित्य समाज नेपाल

चित्र अनुसार पञ्चाङ्गहरू [चित्रपट]
~~~~~
पञ्चाङ्ग:०१
सुन्दर गाउँ हेर्न मन छ
केही अक्षर केर्न मन छ
ठाउँ देख्दा हुन्छ मन खुसी,
खुसीले सास फेर्न मन छ
प्रकृतिलाई बेर्न मन छ।
-सुशीला पौडेल

पञ्चाङ्ग:०२
अति राम्रो ठाउँ बनाई दियो प्रकृतिले
हामीबाट आखिरमा के लियो प्रकृतिले
स्वर्गभन्दा पनि राम्रा ठाउँ पनि रहेछन्,
लुकीलुकी गरेको होला चियो प्रकृतिले
स्वार्थी भए फेरि लैजाने थियो प्रकृतिले।
-घनश्याम पौडेल,पोखरा

ॐ
पञ्चाङ्ग:०३
“””””””””””
निभ्नु अगाडि बत्तीले उज्यालो जलाउने प्रकृति
अन्तिम घडी कमिलाकाे प्वाँख पलाउने प्रकृति
अत्याचाले सिमा नाघेपछि समयले महाेदय,
कुकृत्यकाे ठूलाे भारी कसरी तलाउने प्रकृति
भ्रष्टाचारी सरकार जनता छलाउने प्रकृति ।
-प्रद्युम्न चालिसे

पञ्चाङ्ग:०४
सुन्दर गाउँ छ
गार्खेकाे ठाउँ छ
साना घर रम्य,
नेपाल नाउ छ
हाे जाऊँ जाऊँ छ।
-भवानी घिमिरे

पञ्चाङ्ग :०५
सुन्दरताले भरिएको गाउँ छ
थोरै घर तर छरिएको गाउँ छ
सुर्य अस्ताउन लागेको दृश्य,
गरामा धान हरिएको गाउँ छ
केही दिनमै दरिएको गाउँ छ।
-सुमित्रा पोखरेल काठमाडौं।

पञ्चाङ्ग:०६
गाउँ घर सुन्दर हरियाली रहेछ बस्ती सुन्दर
त्यस घरभित्र बस्ने गृहिणी होलिन् त कस्ति सुन्दर
खेत उस्तै सूर्यकिरण छिरेर भञ्ज्याङ् पहाड डाँडा
नदी बहने शीतल हावा बहँदो हो मस्ती सुन्दर
साँच्चै होलिन् घरकी दुलही पनि परी जस्ती सुन्दर ।
गुणनिधि घिमिरे
पाँचथर खान्द्रोङ्ग
हालः-अमेरिका

पञ्चाङ्ग-०७
कति फुर्छन् गीतहरू चौतारीमा बसेर गाउनु पर्यो
प्राकृतिक प्रेम चाख्ने हो भने लेकबेँसी धाउनु पर्यो
कृत्रिमताले त भद्दा पो बनायो है गाउँका घर पनि,
टिनका पाता हटाएर अब खरले नै छाउनु पर्यो
अब त हामी पनि सबैजना प्रकृतिमै आउनु पर्यो।
-पशपती राई खोटाङ ।

“पाँचै तत्व पाँचै विकार पञ्चाङ्ग नै ठिक आधार”भन्ने मूल नाराका साथ पञ्चाङ्ग लेख्दै आएका छौं।यही सिलसिलामा साप्ताहिक पञ्चाङ्ग भाग: एकसय साठीऔ अभ्यासमा हामी पुगेका छौ। सम्पूर्ण पञ्चाङ्ग स्रष्टाहरुमा अनुरोध छ।
अभ्यास पाठशालाको अभ्यास शृङ्खला दर्ता पछिको भाग :-१६०————-

विधा :- पञ्चाङ्ग
अभ्यास गर्ने स्थान :- पञ्चाङ्ग अभ्यास पाठशाला
मिति:- २०८२/०४/१९
पञ्चाङ्ग वा समपञ्चाङ्ग लेखि बुधबार बेलुका ०९ बजेसम्म पठाउनु हुन अनुरोध छ।
……………………………………….
प्रशिक्षक:-
……………
सोमनाथ लुइटेल
गुणनिधि घिमिरे
सुशीला पौडेल

………………………
भाषा शुद्धीकरण:-
———–
भवानी घिमिरे
पशपती राई

सङ्कलक :-
———-
दुर्गा रिजाल आचार्य

संयोजक:-

पञ्चाङ्ग साहित्य समाज नेपाल ======================

अक्षर सङ्ख्या:- [बराबरी]
अनुप्रास :- आफुखुसी
स्थायी :- अनिवार्य

पञ्चाङ्ग:०१
हतियार भन्दा वचनको चोट गहिरो हुन्छ
चोट दिनेकाे मन भित्रकाे खोट गहिरो हुन्छ
सबै मानिसहरूको स्वभाव हुदैन कुण्ठित ,
प्रेमिल भावनाकाे दरिलाे ओट गहिराे हुन्छ
स्नेहको मायाले गाडिएकाे बाेट गहिराे हुन्छ।
-सुशीला पौडेल

पञ्चाङ्ग:०२
शिवजीको नाम लिॅदा मनै रमाउँछ
व्रत बसी पूजा गर्दा झनै रमाउँछ
साउनको सोमबार बोल बम भन्दा
गरीबको दिल खुशी धनै रमाउँछ
पार्वतीको साथै रन वनै रमाउँछ।
-घनश्याम पौडेल,पोखरा

पञ्चाङ्ग:०३
मन यसरी फाटेर पनि मनैले सिएर बसेँ आज
जीवन भरि दु:ख परेपनि हाँस्दै जिएर बसेँ आज
आँखा भित्र भएकोआँसु आज रित्तिएर सुख्खा भएछ,
दोधारमा मन राख्दै आँसु संगाल्दै पिएर बसेँ आज
दिनै अचानोको धार बनेर पनि खिएर बसेँ आज।

-दुर्गा आचार्य
मोरङ

पञ्चाङ्ग:०४
निर्दोषलाई सदैव खिचेको देखें
गरिबीले लगातार थिचेको देखें
बोल्न सक्दैनन् जिब्रो नभए सरी छ
आफन्त र पराइले मिचेको देखें
यो स्वार्थी परिवेशले किचेको देखें।
-भूमिका गैरे तिमिल्सिना

पञ्चाङ्ग:०५
फाटेकाे मन मुटुलाई सिएर त हेर !
जिन्दगानीमा एक्लाएक्लै जिएर त हेर !
दुःखमा रमाउन कसलाई मन लाग्छ ,
बलिन्द्र आँसुहरूलाई पिएर त हेर !
फलाम जस्तै गरिकन खिएर त हेर !

नाम केसर बाेहरा ( आदर्श )
सुदूरपश्चिम अछाम ।
हाल भारतबाट ।

पञ्चाङ्ग:०६
अनायासै फाटेकाे यो मन आफैंले सिएकाे छु
दु:ख कष्टलाई सहेर पनि हाँस्दै जिएकाे छु
आखँबाट आँसु बगि रित्तिएर सुख्खा भएकाे,
मनलाई संगाल्दै भित्र भित्रै आँसु पिएकाे छु
खुकुरीकाे प्रहारले अचानाे जस्तै खिएकाे छु।

  राज कुमार राजभण्डारी खाेटाङ्गे
  ऐसेलुखर्क ३ खाेटाङ हाल भक्तपुर ।

पञ्चाङ्ग:०७

मनको तरेलीमा सदैव फूल्न पाए हुन्थ्यो
तिम्रो याद नआउनलाई भुल्न पाए हुन्थ्यो
जतासुकै देख्छु तिमीलाई मनमा राखेर,
अँगालोमा जीवनभर नै झुल्न पाए हुन्थ्यो
प्रेमले तिमीलाई दिलमा हुल्न पाए हुन्थ्यो।

✍️सोमनाथ लुइटेल रवि पाल्पाली ।

पञ्चाङ्ग-०८
आउ न साथी आउ यता हातेमालो गरौं अब
कति बस्नु एकै ठाउँमा अलिकति सरौं अब
भित्तामा पढेको सूचनाले मात्रै हुदैन केही,
थोरै भएपनि दिमागमा चेतना भरौं अब
गाली नगरौं अरुलाई आफैं लागी परौं अब।
पशपती राई खोटाङ ।

काठमाडौँ, असोज ११ गते
वसन्त अनुभव

नमस्ते आधुनिक लघुकथा मञ्चद्वारा प्रकाशित लघुकथासङ्ग्रहहरू ‘लोपाञ्जन’ र ‘प्रयोगशाला’को परिचर्चा कार्यक्रम शनिवार सम्पन्न भएको छ । मञ्चकै आयोजनामा भर्चुअल प्रविधिबाट जुम हलमा भएको उक्त कार्यक्रम अपरान्ह ६ बजेदेखि अढाई घन्टासम्म चलेको थियोे ।

‘लोपाञ्जन’ लघुकथासङ्ग्रह, लघुकथाकार श्रीकृष्ण पौडेलको पहिलो लघुकथा कृति हो । त्यस्तै ‘प्रयोगशाला’ लघुकथासङ्ग्रह लघुकथाकार होम प्रसाद नेउपानेको पनि पहिलो लघुकथा कृति हो ।

कार्यक्रमका प्रमुख अतिथि एवम् आज परिचर्चा गरिएका पुस्तकहरूको सम्पादक समेत रहनुभएका वरिष्ठ समालोचक, साहित्यकार प्रा.डा.विदुर चालिसेले परिचर्चाकारज्यूले औल्याउनुभएका त्रुटिहरूको सन्दर्भमा बोल्दै ‘छोटो समयमै दुई दर्जन बढी कृतिहरूको सम्पादन गर्नु, प्रकाशन गर्नु कम चुनौतीपूर्ण कार्य थिएन, तर हामीले त्यसलाई सहजतापूर्वक सम्पन्न गर्‍यौँ । हतारमा काम गर्दा सानातिना कमिकमजोरी हुनसक्छन्, तर सकेसम्म कम त्रुटि होस् भन्नेमा हामी सजग थियौँ ।’ उहाँले भन्नुभयो ।
साथै लघुकथाकार होम प्रसाद नेउपानेको लघुकथा कृति ‘प्रयोगशाला’को परिचर्चा गर्दै प्रा.डा. विदुर चालिसेले लघुकथाकार होम प्रसाद नेउपानेका लघुकथाहरू छोटा, सटिक र चोटिला रहेको उल्लेख गर्नुभयो । ‘उहाँका धेरै लघुकथाहरू समसामयिक परिवेशसँग मेल खाने हुनुका साथै व्यङ्ग्यात्मक शैलीमा रहेका छन् ।’ उहाँले भन्नुभयो ।

पुस्तक परिचर्चाकारको रूपमा उपस्थित हुनुभएका वरिष्ठ लघुकथाकार, समालोचक प्रा.डा.कपिल लामिछानेले लघुकथाकार श्रीकृष्ण पौडेलको लघुकथा कृति ‘लोपाञ्जन’को परिचर्चा गर्दै सङ्ग्रहमा सङ्ग्रहित लघुकथाहरू सामाजिक, राजनैतिक लगायत विभिन्न परिवेशका रहेका उल्लेख गर्नुभयो ‘लघुकथाकार पौडेलले आफ्ना लघुकथाहरूमा नेपाली संस्कृति उजागर गर्नुभएको छ । साथै उहाँका लघुकथाहरूमा रैथाने शब्दहरूको प्रयोग धेरै पाइन्छ ।’ उहाँले भन्नुभयो ।
सङ्ग्रहमा रहेका सुधार गर्नुपर्ने कुराहरूको उल्लेख गर्दै परिचर्चाकार लामिछानेले केही लघुकथाहरूमा संवाद नभएकोमा संवाद राख्दा उचित हुने, लघुकथा लेख्दा एउटै कालमा लेख्नुपर्ने सुझाव दिनुभयो । साथै उहाँले शुद्धाशुद्धी तर्फ पनि ध्यान पुर्‍याउन आग्रह गर्नुभयो ।

कार्यक्रममा ‘लोपाञ्जन’ लघुकथासङ्ग्रहको कृतिकारको तर्फबाट बोल्नुहुँदै लघुकथाकार श्रीकृष्ण पौडेलले आफ्नो कृतिको शब्द शब्द केलाएर अत्यन्त मिहिन ढङ्गले समीक्षा गरिदिनुभएकोमा परिचर्चाकार प्रा.डा. कपिल लामिछानेज्यू, प्रमुख अतिथि प्रा.डा. विदुर चालिसेज्यू, अध्यक्षज्यू लगायत कार्यक्रममा उपस्थित भइदिनुहुने सबै महानुभावप्रति आभार प्रकाट गर्नुभयो ।

‘लघुकथा वन्दना’ प्रशारणसँगै शुरु भएको कार्यक्रममा प्रा.डा.विदुर चालिसे, प्रा.डा. कपिल लामिछाने, घनश्याम डल्लाकोटी ‘कृष्णजी शर्मा’, अवधेश सिंह, वसन्त अनुभव, यमुना प्रधानाङ्ग मुना, मीठू कुमारी पाठक, डा.टिकाराम पोख्रेल, मुक्ति गौतम, कर्ण दयाल, श्रीकृष्ण पौडेल, विष्णुप्रसाद काफ्ले, लोकनाथ पुडासैनी, मुक्तिनाथ गौतम, मित्र उराठी गौतम, रोहिनी, प्रतीक्षा पौडेल, आयुष बडाल लगायत संस्थाका सल्लाहकारहरू, अभिभावकहरू, पदाधिकारीहरू, सञ्चारकर्मीहरू, लघुकथा सर्जक एवम् पाठकहरूको उपस्थिति रहेको थियोे ।

नमस्ते आधुनिक लघुकथा मञ्चका अध्यक्ष घनश्याम डल्लाकोटी ‘कृष्णजी शर्मा’को अध्यक्षतामा सञ्चालित उक्त कार्यक्रमको सहजीकरण आधिकारिक लघुकथा वाचक प्रतीक्षा पौडेलले गर्नुभएको थियोे भने प्राविधिक संयोजन आयुष बडालले गर्नुभएको थियोे ।