
१.
तेल
चितवनको तोरी
कहावत हुँदैछ बिस्तारै !
२.
आज
चितवनको माटो
बन्दैछ कङ्कृटको जङ्गल !
३.
चितवन
तीव्र सहरीकरण
जथाभावी जमिनको क्षयीकरण !
कृष्ण सुदामा

१.
तेल
चितवनको तोरी
कहावत हुँदैछ बिस्तारै !
२.
आज
चितवनको माटो
बन्दैछ कङ्कृटको जङ्गल !
३.
चितवन
तीव्र सहरीकरण
जथाभावी जमिनको क्षयीकरण !
कृष्ण सुदामा

उदक साहित्य समाज नेपालको आयोजनामा उदक वाचनको चौथो शृङ्खला आज मिति २०७८ साल कार्तिक महिनाको २८ गते आइतबार सम्पन्न भएको छ ।
कार्यक्रममा प्रमुख अतिथि विव नेपाली साहित्य प्रतिष्ठानका अध्यक्ष जनार्दन अधिकारी धड्कनले उदकको बाहिरी संरचना अनुसार पहिलो पङ्क्तिमा एक शब्द, दोस्रो पङ्क्तिमा दुई शब्द र तेस्रो पङ्क्तिमा तीन शब्द सजिलो देखिएता पनि आन्तरिक संरचना अन्तर्गत भाव, भाषा, शैली , लय , बिम्ब र प्रतीकको उचित प्रयोगसँगै उदकलाई विभिन्न किसिमले गेयात्मकता दिन सकिने बताउनुभयो ।
बाइस जना उदक यात्रीहरूको सहभागिता रहेको उक्त उदक वाचन श्रृखलामा उदक यात्री बालकृष्ण खनाल, देवेन्द्र शाक्य, धर्मी शाक्य, दुर्गा अधिकारी भमरकोटे, हिमाल अम्मै, इन्दिरा ज्ञवाली, गोपालप्रसाद पौड्याल, केशव ढकाल, लक्ष्मी बस्याल, जमुना कायस्थ, लक्ष्मी प्रसाद मिश्र, पुष्प रानामगर, सविता केसी, कविता देवकोटा, उर्मिला पन्त, राजेश भट्टराई, सुधा बाँस्कोटा ढकाल, सीता बिष्ट कार्की, श्रद्धा आचार्य आदिको उत्साहजनक सहभागिता रहेको थियो ।
उदक यात्रीहरूका उदकमा माटो, प्रकृति, माया, प्रेम, विकृति, विसङ्गति आदिप्रति व्यङ्ग्य गर्दै समाजलाई दिशानिर्देश गर्ने खालका सन्देशहरू प्रवाहित भएका थिए ।
उदक साहित्य समाज नेपालका अध्यक्ष आर्त अकुलीनको सभापतित्वमा सम्पन्न उक्त कार्यक्रमको सञ्चालन समाजका सचिव अबोध निर्मलले गर्नुभएको थियो ।

काठमाडौ, २८ कार्तिक । साप्ताहिक ‘टुक्का माथि टुक्का’ व्यङ्ग्यात्मक टुक्का लेखन अभ्यासको आठौं शृङ्खला शनिबार सम्पन्न भएको छ । अभ्यासमा ५६ जना टुक्काकारहरूको सहभागिता रहेको कार्यक्रम संयोजक तथा प्रशिक्षक वसन्त अनुभवले बताउनुभयो । टुक्का साहित्य समाजको आयोजनामा उक्त अभ्यास शृङ्खला नियमित सञ्चालन हुँदै आएको छ।
टुक्का कविताको उन्नयन, विकास र प्रवर्द्धन गर्ने हेतुले समाजले विविध किसिमका कार्यक्रम गर्दै आएको छ । टुक्का लेखन अभ्यासमा पृथकता एवं फरकपन भित्राउने सिलसिला उक्त शृङ्खला सञ्चालनमा ल्याइएको समाजका अध्यक्ष एवं कार्यक्रमका परिकल्पनाकार ताराप्रसाद चापागाईंले बताउनुभयो ।
अभ्यासका लागि एक व्यङ्ग्यात्मक टुक्का राखिने र त्यसैमा आधारित रहेर गहन भावको एक एक टुक्का सहभागीले राख्नुपर्ने संयोजक अनुभवले जनाउनुभयो ।
‘टुक्का माथि टुक्का’ व्यङ्ग्यात्मक टुक्का लेखन अभ्यासको आठौं शृङ्खलाको लागि वरिष्ठ टुक्काकार वसन्त अनुभवले समसामयिक विषयमा लेख्नुभएको व्यङ्ग्यात्मक टुक्कालाई राखिएको संयोजक अनुभवले बताउनुभयो ।
अभ्यासका लागि राखिएको टुक्का
मैले गर्छु हानेजस्तो रोएजस्तो तिमी गर्नु,
तिमी र म मिलिकन पर्छ हैत छारो छर्नु।

सहभागी टुक्काकारहरूले अभ्यासका क्रममा सृजना गर्नुभएको टुक्काहरू
१//
छारो नैत छरेका छौं जनताका आँखाभरी,
नेता तिम्रो मनभित्र बस्ने भैनन् कैल्यै हरी।
✍️
वसन्त अनुभव
घोराही उपमहानगरपालिका १४, दाङ
२//
छदम्वेशी दुनियाँ याे सबले नाटक गर्छन्
छुरा धस्छन् पछिल्तिर अघिल्तिर छाराे छर्छन्।
✍️
ताराप्रसाद चापागाई
धुनिबेसी
३//
गर्ने मान्छेले काम नसिकाए नि गर्छु भन्छ,
जस्ले नाटक गरि रहन्छ उहि हिरो बन्छ।
✍️
पूर्णबहादुर श्रेष्ठ “हृदयङकृत”
पनौती-३, काभ्रे
४//
नेता बिकासको कुरा गर्दै जनतालाई छारो हाल्छौ
कहिले दलित कहिले जनजाति भन्दै किन टाल्छौ ।
✍️
बुद्धिमान चौधरी
कनकाई नगरपालिका ४ झापा
५//
चोरको सरदार चोरै हुन्छ डाकाकोनि डाकै,
नाटक गर्ने छारो छर्ने राम्रा नेता जनताकै!
✍️
विबस पारदर्शी
भद्रपुर न० पा० – २ झापा
६//
विकासकाे छाराे छरि जनता पाराैँ अलमल,
एमसिसिमा कुम्ल्याउँ धन जीवन झलमल।
✍️
शर्मिला श्रेष्ठ
भैंशेपाटी,ललितपुर
७//
रामनामी पछ्यौरा ओढेर कति चल्छ छुरी,
सबै किर्ते उदांगिन जन चेतनाको हुरी!
✍️
भुषणजंग
८//
एघार महिना सुतौं हामी मज्जाले निन्द्रा पुग्नेगरी,
विकास गर्न असार छ नि फिजाइदिउॅं आँखाभरि।
✍️
म्यामराज राई
भोजपुर
९//
ऐनाको घरमा बसी ऐनामै ढुङ्गा हान्छौ,
छारो हाल्दै हाम्राे आँखामा मान्छे किन छान्छौ?
✍️
दीपक ठटाल जलन,खरसाङ,
१०//
जनतालाई लटपट्याएर हाल्यो सबैका आँखामा छारो,
आफैँले गल्ती गरेका हुँदा आज बन्नुपर्यो सबैको तारो!
✍️
प्रमोद भट्टराई ‘प्रतीक’
कौशलटार, भक्तपुर
११//
जो चोर हुन्छ उसैको ठुलो स्वर देश भरी,
जनता मुक्त हुँने यो रोग बाट कसो गरी?
✍️
सुरेशकुमार पान्डे।दाङ घोराही १८,
१२//
धनको पोको कुम्ल्याउन आफै लागेछन्
चोरको खुट्टा काट भन्दा कता भागेछन्।
✍️
मन्दिरा सेढाई
धादिङ,मलेखु
१३//
भष्टाचार गरी जनतालाई ठग्यो गाउँ गाउँमा,
नेता चिनी अब मुद्दा हाल्नुपर्छ उसको नाउँमा ।
✍️
अनुग्रह राना मगर ‘पुष्प’
संखुवासभा हाल मलेसिया
१४//
चोक्टा खान गएकी बूढी मरी झोलमा डुबेर,
सुखको खोजीमा हिड्दा कठै बाटैमा चिप्लिएर ।
✍️
शारदा दाहाल भण्डारी
१५//
सोझा भए जनता साह्रै नेता कमिसन खोर,
विकास नाममा लुटैलुट छ सबै चोरैचोर!
✍️
भगवती दवाडी ,झापा
१६//
रोए जस्तो गर्ने अनि गर्ने कराए जस्तो,
बुझ्नै नसकिने चाल कसैको कस्तो कस्तो!
✍️
ललिता अभागी
सुनकोशी५-सिन्धुली
१७//
भित्र चल्छ मिलेमतो बाहिर पार्छन् नेता ठिक्क,
रस जति बाहिरिदा जनता मान्छ्न् हदै दिक्क ।
✍️
त्रिलोचन भण्डारी
मेचीनगर,झापा
१८//
देशको के चिन्ता गर्नु आफै हुन्छ समृद्ध नि,
हामी आफ्नो चिन्ता गरौ अनि हौला सुखी पनि!
✍️
कमला देवकोटा, पाल्पा
१९//
हामीले जस्तै गरौं जनता सबै मिलि देशमा,
उन्नति हुन्छ प्रगति हुन्छ छदम्वेशी भेषमा।
✍️
होम प्रसाद
धरान,सुनसरी
२०//
सोझा जनता बेकुफ पार्न लड्नु पर्छ हामी,
जनता लडाई ढुकुटीमा राज हुन्छ दामी ।
✍️
इन्दिरा देवकोटा
कपिलवस्तु न .पा .३
२१//
आँशु आए जस्तो गर्नु दुखे जस्तो गर्नु,
श्वास रोकिए जस्तो गर्नु तर नमर्नु।
✍️
विमुन्स पौडेल
२२//
छारो छर्न सजिलो छैन तिमी भागी हाल्छौ,
देख्न भेट्न हुँदै हुन्न मलाई पूरै गाल्छौ ।
✍️
राजेशराज गड्तौला
रतुवामाई- १०, मोरङ हाल- प्रवास
२३//
झण्डा डन्डा र गुन्डा हामीले प्रयोग गरेको,
देखावटी रूपमा विकासको छारो छरेको ।
✍️
डम्बर थामी ‘अनुपम’
कालिन्चोक गा.पा.-६, दोलखा
२४//
नेताहरुको आफ्नै गीत हुन्छ आफ्नै हुन्छ धुन,
देशका नेताहरु सबै फिल्मी कलाकार हुन!
✍️
बि कुलुङ राई भारत
२५//
छातीमा मुटु मुटुमा माया मायामा तिम्रो नाम,
तिम्रो र मेरो नहुँदा भेट मायाको के छ काम!
✍️
प्रेम नेउपाने प्रहर
रुम्तेक सिक्किम
२६//
नाटक गर्दै छारो छर्नु पर्दैन है जानु ,
घाइते नै छिन् साँचो लिनु मिलिजुली खानु।
✍️
मित्र कुमार आचार्य, काठमाडौं।
२७//
विकास नगरेको होइन गरेका छन् ठाउँमा,
नपत्याए हेर्नुस् सडकमै पोखरी छ गाउँमा !
✍️
भुपेन्द्र राना मगर धादिङ
२८//
भाैतिकवादी दुनियाँमा छ धनै प्याराे,
आँखा छल्न मानिसको छर्नै पर्ने छाराे ।
✍️
केशवप्रसाद ढकाल ‘प्रीतबीज’
सिरान्चाेक-७, उपल्लो गाेहाेरे, गाेरखा।
२९//
हाने जस्तो किन गर्नु हान्नै पर्ने रहेछ अब,
सक्दैनौ है छारो छर्न सबै शिक्षित हुन्छन् तब।
✍️
धनुष न्यौपाने
गुठिचौर गाउँपालिका ०४ बिगारे जुम्ला
हाल – सुर्खेत
३०//
आँसु भित्र हाँसो खोज्ने नियति छ हाम्रो,
छातीभरी पीडा बोकी हाँस्ने यत्न राम्रो!
✍️
सूर्य मणि रेग्मी
चितवन
३१//
सामान्य कुरा भो अभिनय गर्नु र छारो छर्नु,
बिर्सेकाछौ तिमीले पर्छ पछि खाली हात मर्नु!
✍️
अरुण कुमार भुजेल
गोरूबथान,कालेबुङ्ग।
३२//
सहिरन्छन् यी जन्ताहरूले जे जे गर्छौ गर?
मोजमजा यिनैलाई नफापेको कहाँ छर।
✍️
ईशहाक हुसैन
सिमरा उ.म.न.पा. १४ २ नं.प्रदेश जि. बारा
३३//
दुष्मनी वा बैरभाव देखावटी गर्नु,
सत्ता भत्ता लिनु अनि आफ्नै भुँडी भर्नु।
✍️
रामजी लामिछाने
३४//
आफै बोक्सी अनि आफै झाँक्री बन्नुहुन्छ नेता,
काला कर्तुत जे गरेनी खाँट्टी हजुर सेता !
✍️
चिरञ्जीवी ढकाल
नेपालगन्ज -२० राँझा एयरपोर्ट बाँके
३५//
मिलिजुली खानु पर्छ,खाउँ छानी छानी,
टन्न भराैं भुँडी ,देश आफ्नै पेवा ठानी ।
✍️
मित्र उराठी गाैतम
अमरपुर गुल्मी हाल: बुटवल
३६//
चित्त कत्ति नदुखाऊ नानाथरी भनी,
राम्रो काम गर्नुपर्छ सत्यनिष्ठ बनी ।
✍️
रत्ना पुन मगर
रुकुम पश्चिम्
३७//
लाटो देशको गाँडाे आज तन्नेरी पाे भयाे ,
बजेटजति लुँड्यायाे र छाराे छरी गयाे !
✍️
रामकृष्ण दुवाडी
पाेखरा
३८//
जानेर पनि नजाने गरी हान्छन् नि छारो,
गरुन् अरु जेसुकै आफुले नपार गारो !
✍️
मन बहादुर पुन मगर
आठविसकोट न.पा ८ रुकुम पश्चिम
३९//
दुश्मन भएपछि छिमेकीले हमला गर्याे,
भर्खर पलाउदैथ्यो विश्वास ठहरै पर्यो।
✍️
भावना मञ्जु
विराटनगर -३/बुद्ध चाेक
४०//
रुन्छौ आफै हाँस्छौ आफै नाटक गरि गरि,
सिमा बेच्यौ नदी बेच्यौं कहाँ छ तिम्रो हरि?
✍️
दुर्गा आचार्य
मोरङ
४१//
नानाथरी मन्तव्यमा गाली वर्षाउँछन्,
पाँचतारेमा कक्टेल ताली पड्काउँछन्!
✍️
मनोहरी पौडेल
गैडाकोट १ नवलपुर (वसुपू)
४२//
देशका नेताहरू देश बिकाश गर्छौ भन्दै जनताका आँखामा छारो छर्छन्,
दुखी ती जनताबाट कर उठाई राजस्वको मोजगरि आफ्नै भुँडी भर्छन् ।
✍️
बेदु न्यौपाने काठमाडौ
४३//
खुट्टा तान्नेको के कमी हजुर अहिलेको जमानामा यहाँ,
जति नै नुहाइधुवाई गरेपनि नेता साधु हुन्छ कहाँ?
✍️
नीमा छिरिङ्ग भोटिया
जलढक्का /कालेबुङ
४४//
मतलबी रहेछ दुनियाँ सबैलाई उहीँ धन प्याराे,
कुम्ल्याउछन् ढुकुटी गर्दै देखावटी हाली आँखामा छारो।
✍️
सहयात्री शाेभा अर्याल
रुपन्देही १४ बुटवल
४५//
धर्म संस्कृति बेच्यौं कृत्रिम द्वन्द्व देखाएझैं गरी,
छारो हान्दै जनताका आँखामा आफ्नै भकारी भरी।
✍️
दुर्गा भट्टराई
मोरङ
४६//
बिकाशको नाममा जनताका आँखामा छारो छर्छौ,
भाषण मात्रै ठुला गरेर सधै आफनै पेट भर्छौ।
✍️
निर्मला शाही ठकुरी
दैलेख, हाल दार्जिलिङ
४७//
यी जनतालाई भ्रम छरी मूल्य धेरै बढाउने,
विरोध आयो भने जम्मा पाँचमा दुई घटाउने ।
✍️
श्रीकृष्ण शर्मा पोखरा
४८//
म चोर्दछु तपाई थुने जस्तो गर्नु,
म निस्कन्छु तपाईं अलिपछि सर्नु।
✍️
लक्ष्मी श्रेष्ठ
बिर्तामोड झापा
४९//
स्वार्थी यो जमाना होकि मान्छे हो पापी,
जानीजानी विश्वास लुट्ने कस्ता घाती ।
✍️
तारा घिमिरे संखुवासभा
५०//
बाँड्याे ठूलो आश्वासनकाे झूठाे पाेका ,
लियाे भाेट जनतालाई दियाै धाेका।
✍️
प्रद्युम्न चालिसे
भक्तपुर ,कटुञ्जे सु न पा ५
५१//
नेताज्यूले देश समृद्ध बनाउने सपना देख्ने,
आसेपासे ती झोले पत्रकारले बढाएर लेख्ने !
✍️
रामकृष्ण रिजाल
बा न पा १३ बागलुङ
५२//
कति हिड्छौ नेता हो अझै अन्धो बनेर,
माखो मर्दैन गफले विकास भनेर !
✍️
रिजाल विनोद
बेलबारी ०२ मोरङ
५३//
चुनावी मुद्दा संवाद युद्ध मनमा नछर्नु,
बिकास गर्छु मुखैले भन्नु हातले नगर्नु।
✍️
बिके मुखिया
दार्जीलिङ भारत।
५४//
आजीत भयौं हामी जनता, तिम्रो गरेर भर,
सानो ठान्दै हौला जनतालाई, अलि मान्नु डर ।
✍️
रचना शर्मा प्रतीक्षा, ललितपुर ।
५५//
हाने जस्तो भन्छौ तर ढाडै सेकाउँछौ
नचाहिॅदो ढाॅचा पारी भद्र देखाउँछौ!
✍️
घनश्याम पौडेल, सृजना चोक
पोखरा
५६//
छारो हानी जनतालाई आफनै देश बेच,
समाई कस्छन् कुन दिन हरामीको पेच।
✍️
समा रेगमी रावत, यू एस
जय टुक्का ! जय साहित्य !!

काठमाडौ, २७ कार्तिक। साप्ताहिक उदक लेखन अभ्यास शृङ्खलाको २६ औं भाग शनिबार सम्पन्न भएको छ । उदक साहित्य समाज, नेपालले उक्त अभ्यास कार्यक्रमको आयोजना गरेको थियो। उक्त शृङ्खलामा नेपाल लगायत विश्वका ५० जना उदक स्रष्टाहरूको सहभागिता रहेको उदक लेखन अभ्यास शृङ्खलाका प्रशिक्षक एवं उदक साहित्य समाजका उपाध्यक्ष वसन्त अनुभवले बताउनुभयो ।
काव्य विधा अन्तर्गतको नयाँ उदियमान प्रविधा उदक कविताको उन्नयन र विकासका लागि साप्ताहिक रूपमा अभ्यास शृङ्खला सञ्चालन गर्दै आएको उदकका प्रवर्तक एवं उदक साहित्य समाजका अध्यक्ष आर्त अकुलीनले बताउनुभयो ।
शनिबारको शृङ्खलाका लागि विहान एउटा तस्बिर दिएर उक्त तस्बिर अनुसारको गहन भाव खुल्ने गरि एउटा उदक साझ ५ बजेसम्म लेख्न सहभागी उदक यात्रीहरूलाई भनिएको थियोे ।
अभ्यास शृङ्खलाका लागि राखिएको तस्बिर

तस्बिरमा लेखिएका स्रष्टाका उदकहरू :
१//
अपांगता
मानवीय साेच
परिश्रमकाे उत्कृष्ट नमुना!
✍️
नारायण प्रसाद उपाध्याय , कैलाली
२//
अपांगता
कठिन परिस्थिति
जीवन धान्न परिश्रम!
✍️
बलराज गिरी
कैलाली
३//
किसान
अपाङ्ग भएर
बुझ्दछ माटोको महत्व!
✍️
बालकृष्ण खनाल
४//
जीवन
जिउन कठिन
देखियाे मेहनतकाे किसिम!
✍️
इन्दिरा ज्ञवाली
तानसेन ,पाल्पा
५//
विवशता
नियतीको खेल
अनमोल जीवन यात्रा!
✍️
राजा राम रत्गैंया
अमौरा कैलाली
६//
अपाङ्गता
दु:ख कति
एक अङ्ग क्षती!
✍️
मन्दिरा सेढाई
मलेखु
७//
अपाङ्ग
अल्छि गर्नेलाई
कर्म गर्न सिकाउदैछ!
✍️
पशपती राई खोटाङ
८//
उदाहरण
कर्मशील जिन्दगी
आफ्नै श्रममा निर्भर!
✍️
समुन्द्रा शर्मा
इटहरी सुनसरी
९//
संघर्ष
जीवन कठिन
गाँस बाँस कपास!
✍️
राेशन पराजुली,धरान।
१०//
परिश्रम
रोकिदैन अपाङ्गताले
सम्मान गरौ सबैले!
✍️
रमा पन्त
पाल्पा
११//
उदक
अपाङ्गता
जीवन संघर्ष
जिउनकाे लागि परिश्रम ।
✍️
राज कुमार राजभण्डारी खाेटाङ्गे
भक्तपुर
१२//
जीवन
नियतिको खेल
माटोप्रति किसानको ममता!
✍️
अन्जिता राउत
नेचा सल्यान -५ सोलुखुम्बु
१३//
आँट
दृढ आत्मबल
बगाउँदै स्वेद जल!
✍️
इन्दिरा देवकोटा
कपिलवस्तु न .पा .३
१४//
परीश्रमी
हातमा गैँती
जिन्दगीको सहारा बैशाखी!
✍️
अनुग्रह राना मगर ‘पुष्प’
संखुवासभा हाल मलेसिया
१५//
विवशता
विकास समता
अशक्त बिकलाङ्ग जनता!
✍️
सिबि आलेमगर , कैलाली
१६//
विकास
निर्माण कार्य
साङ्गलाई प्रेरणा चुनाैती !
✍️
खड्गबहादुर गुरुङ ।
१७//
अपाङ्गलाई
अपहेलना किन
उनीहरुकै महान कार्य !
✍️
बिक्रम तिरुवा सलिन
तिला गाउँपालिका ३ जुम्ला
१८//
फगत
तन अपाङ्ग
मन मेरो सबलाङ्ग!
✍️
बिके माकजु , भक्तपुर ।
१९//
जिन्दगानी
विचित्रको कथावस्तु
वेदनाले भरिएको कहानी !
✍️
आर्त अकुलीन, कैलाली
२०//
जीवन
विवशताले घेरिएको
परिश्रमी अनि जोशिला
✍️
धर्मी शाक्य,बुटवल ,रुपन्देहि
२१//
श्रम
जिम्मेवारी दायित्व
बाध्य कर्मशील पाखुरा
✍️
टेकप्रसाद कट्टेल, काठमाडौं ।
२२//
मान्छे
साङ्ग अपाङ्ग
खाली मानवीय सोच!
✍️
वसन्त अनुभव
घोराही उपमहानगरपालिका १४, दाङ
२३//
अपाङ्ग
गर्छ परिश्रम
नहेर हेय दृष्टिले!
✍️
देवेन्द्रराज शाक्य बुटवल रुपन्देही लुम्बिनी प्रदेश
२४//
अपाङ्गता
कठिन परिस्थिति
संघर्षशील जीवन यात्रा!
✍️
राम सुन्दर थारु
कैलाली
२५//
जिन्दगी
भोगाइको पीडा
देखेको होइन भोगेको
✍️
बुद्धि प्रसाद लामिछाने कैलाली
२६//
माटो
पापि पेट
जीवन अर्पण भेट ।
✍️
जमुना कायस्थ, पोखरा
२७//
पौरखी
पन्छाउदै दु:ख
शारीरिक दुर्बलताका बावजुद!
✍️
हृदय लेकाली
२८//
अपाङ्ग
अस्तित्व विहीन
समाजको संकीर्ण
✍️
बादल गुरुङ वियोगी
संखुवासभा,हाल काठमाडौँ
२९//
राष्ट्रप्रेम
शरीरले अशक्त
बुझेपछि दायित्व सशक्त
✍️
हिमाल अम्मै घोडाघोडी कैलाली
३०//
अपाङ्ग
परिश्रमी हात
कर्मशील जागरुकता साथ!
✍️
सरस्वती श्रेष्ठ रूपन्देही बुट्वल ।
३१//
सोच
जीवनको चाहना
परिश्रमी हातका ठेला !
✍️
सविता के.सी.
३२//
जीवन
जीउने अाधार
दुई हातकाे सहारा
✍️
सुरेशचन्द्र घिमिरे
३३//
इच्छाशक्ति
उपाएकाे स्राेत
चर्चित नेपाली उक्ति!
✍️
केशवप्रसाद ढकाल `प्रीतबीज´
३४//
अर्पण
अप्ठेरो चुनौती
प्राण दानको अनुभूति।
✍️
जमुना कायस्थ, पोखरा
३५//
मर्मत
सडक किनारा
सँधै गर्छ गरीवमारा
✍️
मधुसूदनप्रसाद घिमिरे
३६//
जिम्मेवारी
खानाको जोहो
मेहनत नगरी पाउदैन !
✍️
खेमराज पुरी कैलाली
३७//
अवधारणा
परिवर्तन गर
अपांगलाई हेर्ने दृष्टिकोण!
✍️
मंगला उपाध्याय
बारा कलैया १
३८//
परिश्रमी
मेहनती हात
मिल्दछ ईशको साथ !
✍️
चक्र शाही कैलाली ।
३९//
संघर्ष
जिन्दगीको पाटाेमा
चुनाैती स्विकार्ने साहसी !
✍️
सावित्री अधिकारी ,काठमाडौं
४०//
विवश
जिन्दगीको ब्यथा
परिश्रमी अपाङ्गकाे कथा!
✍️
चन्द्र उपाध्याय
४१//
अपांग
जिउन संघर्ष
टुलुटुलु हेर्दै सपाङ्ग!
✍️
भाजुराम के.सी.
( धादिङ)
४२//
अपाङ्गता
सबै बिराना
विवशता,अवसरको सामु!
✍️
राम ब.चौ. गोरखा।
४३//
अंगभंग
साइनाे समाजसंग
मनभित्र माैलाएकाे उमंग ।।
✍️
रामकृष्ण दुवाडी
पाेखरा ।
४४//
श्रमले
पालेर सन्तान
धरहरा झै स्वाभिमान !
✍️
ध्रुब प्रसाद गजुरेल, काठमाडौ
४५//
जीवन
अशक्त शरीर
सशक्त मानव मन !
✍️
कविता आचार्य, कैलाली
४६//
परिश्रम
सँघर्षशील जीवन
ईश्वरका लाचार सन्तान!
✍️
किशोर खनाल
तानसेन १,पाल्पा
४७//
अपाङ्ग
घाइते जीवन
मेहनतले बाँचिरहेकाे परिश्रम!
✍️
मनाेज थापा
कैलाली
४८//
अपाङ्ग
असक्त जीवन
कठिन समस्या जिउन!
✍️
सहयात्री शोभा अर्याल
बुटवल १४रुपन्देही
४९//
विकास
भोको पेट
प्रकृतिले खोसेको भाग्य
✍️
कण्ठराज गिरी
निलकण्ठ भृगु अछाम
५०//
अपांग
माया गर्नुछ
सहयोगको झोली भर्नुछ।
✍️
पूर्णबहादुर श्रेष्ठ “हृदयङकृत”
पनौती -३,काभ्रे
जय उदक! जय साहित्य !!

काठमाडौ, २१ कार्तिक । साप्ताहिक ‘टुक्का माथि टुक्का’ व्यङ्ग्यात्मक टुक्का लेखन अभ्यासको सातौं शृङ्खला शनिबार सम्पन्न भएको छ । अभ्यासमा ४१ जना टुक्काकारहरूको सहभागिता रहेको कार्यक्रम संयोजक तथा प्रशिक्षक वसन्त अनुभवले बताउनुभयो । टुक्का साहित्य समाजको आयोजनामा उक्त अभ्यास शृङ्खला नियमित सञ्चालन हुँदै आएको छ।
टुक्का कविताको उन्नयन, विकास र प्रवर्द्धन गर्ने हेतुले समाजले विविध किसिमका कार्यक्रम गर्दै आएको छ । टुक्का लेखन अभ्यासमा पृथकता एवं फरकपन भित्राउने सिलसिला उक्त शृङ्खला सञ्चालनमा ल्याइएको समाजका अध्यक्ष एवं कार्यक्रमका परिकल्पनाकार ताराप्रसाद चापागाईंले बताउनुभयो ।
अभ्यासका लागि एक व्यङ्ग्यात्मक टुक्का राखिने र त्यसैमा आधारित रहेर गहन भावको एक एक टुक्का सहभागीले राख्नुपर्ने संयोजक अनुभवले जनाउनुभयो ।
‘टुक्का माथि टुक्का’ व्यङ्ग्यात्मक टुक्का लेखन अभ्यासको सातौं शृङ्खलाको लागि वरिष्ठ टुक्काकार वसन्त अनुभवले समसामयिक विषयमा लेख्नुभएको व्यङ्ग्यात्मक टुक्कालाई राखिएको संयोजक अनुभवले बताउनुभयो ।
अभ्यासका लागि राखिएको टुक्का
जनप्रेमी सरकारको तर्फबाट महङ्गी उपहार,
मोज गरौं जनता जनार्दन तिहारमा गरी स्वीकार।

सहभागी टुक्काकारहरूले अभ्यासका क्रममा सृजना गर्नुभएको टुक्काहरू
१)
ऋणकाे बाेझमात्र थप्ने कस्ताे सरकार आयाे?
चाडपर्वका खुसिहरू सबै महँगीले खायाे।
✍️
ताराप्रसाद चापागाईं
धुनिबेसी
२)
पुलिस चै रातैभरी जुवा खालमा बस्ने,
बालबच्चाले भैलो खेल्दा हत्कडिले कस्ने।
✍️
मन्दिरा सेढाई
मलेखु,धादिङ
३)
महङ्गीले ढाडै भाच्यो उठ्नै नसक्ने गरी,
सुती सुती खान्छु म पुर्याइदेऊ हे हरी।
✍️
वसन्त अनुभव
घोराही उपमहानगरपालिका १४, दाङ
४)
वर्षामा आँखा फुटेको गोरुले सबैतिर हरियो देख्छ,
जुन सरकारले पनि चाडपर्वमा महङ्गीले सेक्छ।
✍️
बुद्धिमान चौधरी
कनकाई नगरपालिका ४झापा
५)
जनताको ढाड सेकाई नेता भुँडी भर्ने,
अब जसो तसो उहीँ गरिबनै हो मर्ने ।
✍️
ललिता अभागी
सुनकोशी५-सिन्धुली
६)
ब्यापारीसँगको मिलिमतोमा कमिसनको चक्कर,
माखेसाङ्लोमा परे जनता मिल्ने भयो खाली ठक्कर।
✍️
प्रमोद भट्टराई ‘प्रतीक’
कौशलटार, भक्तपुर
७)
आश देखाउँछन् जनतालाई दिएर महङ्गी उपहार
भित्रभित्रै के चाल रच्छन् खोइ? साह्रै नमिठो प्रहार ।
✍️
अनुग्रह राना मगर ‘पुष्प’
संखुवासभा हाल मलेसिया
८)
हाम्रो अनुमतिमा उनले बिरालोलाई सिंह बनाए,
हाम्रै ढाड सेक्नेगरी सिंहको मूल्य बिरालोले जनाए।
✍️
म्यामराज राई,भोजपुर
९)
भलाद्मी नेताहरु पाल्न महंगाई झेल्दैछौं हामी,
लाग्छ झारफुक गर्न अब बोलाउन पर्ला धामी।
✍️
दीपक ठटाल ” जलन”,खरसाङ।
१०)
महङ्गीले हैन सरकार रोजगारीले थप्पड हान,
ऑफूलाई केही ऑउदैन तर अरुको हेरेर जान।
✍️
घनश्याम पौडेल, सृजना चोक
पोखरा
११)
महङ्गीको पिरले गर्दा सरकार भयो सिद्रा,
सोचेजस्तै व्यापार भयो आज कति मिठो निद्रा।
✍️
होम प्रसाद नेउपाने
धरान,सुनसरी ।
१२)
हेर! जनताको सरकार छरे लौ! सबैजनाले खुलेर जिऊँ,
समृद्ध मानेर आफुलाई अरुलाई अर्थिक सहयोग दिऊँ।
✍️
परिक्रमा श्रेष्ठ
१३)
महङ्गीले गर्दा हो म दैनिक नसामा डुबेको,
रक्सी, मासु दिएर जनताले मलाई चुनेको।
✍️
कल्पना थामी
सिन्धुपाल्चोक
१४)
तिहारको बेला देउसी भैलो अनि भाइटिका घरैमा,
खाल जमाइ बस्यो लौ हेर त गुमाने जाडको भरैमा।
✍
नवशिला
बेलबारी -२, लालभित्ती, मोरङ ।
१५)
माग्नेका घर जोगी भिक्षुक भए भिक्षा त के पाउँथ्यो,
त्यस्तै देश बन्यो दरिद्रहरुको समृद्धि के आउँथ्यो ।
✍️
रामजी लामिछाने
१६)
मोजमात्रै गरे हुन्थ्यो मस्ती नै गर्छन् झोले,
जनतालाई उपहार दिएका छन् खोले ।
✍️
राजेशराज गड्तौला
रतुवामाई- १०, मोरङ हाल- प्रवास
१७)
सर्वहारा बन्छ सरकार,
कर्महारा रुन्छ बारबार।
✍️
गणेश तिमल्सिना
गणेशमान चारनाथ नगरपालिका १० धनुषा / गोदार
१८)
नेता सबै हाँडीघोप्टे भुँडी भिरेका,
जुन जोगी आए पनि कानै चिरेका ।
✍️
श्रीकृष्ण शर्मा पोखरा ।
१९)
ठन्डाराम भुँडीहरु सधैँ भोकभोकै छन्
देशको अवस्था बिग्रदै छ झन पछि झन् ।
✍️
तेजप्रसाद खनाल लमही दाङ।
२०)
जनप्रिय सरकार आफैमा छ मारामार ,
जनताकाे भाेटकाे त भयाे अब्बल सत्कार ।
✍️
प्रद्युम्न चालिसे
२१)
महंगीको उपहार दिई जनता नै गरीब भए,
व्यापारीलाई राहत दिई सितैमा कार चडी गए।
✍️
धनुष न्यौपाने
गुठिचौर गाउँपालिका ०४ जुम्ला , हाल सुर्खेत
२२)
खुत्रुक्कै पार्यो महँगीले जनताको ढाँडै भाँच्यो,
जनता फेरि खुशीसँग मह नै पिएर नाँच्यो।
✍️
अरुण कुमार भुजेल
गोरूबथान,कालेबुङ्ग
२३)
धेरै नै पाईयो राष्ट्रघाती सरकारबाट उपहार,
देखाए नेपाली गरिब जनता सबैलाई चमत्कार।
✍️
लक्ष्मी श्रेष्ठ
बिर्तामोड झापा
२४)
पूर्वदेखी पश्चिमसम्म रेल आयो,
जनता सास्ती नेता जति मेल खायो!
✍️
शरद प्रधानाङ्ग,विराटनगर-७
२५)
नजाने झैँ गर्छ हाम्रो सरकार,
दु:खी गरिव रुवायाे बारम्बार ।
✍️
सहयात्री शाेभा अर्याल
बुटवल रुपन्देही
२६)
गर्छु भन्ने नेता जति सबै अर्कै लोक गए,
अहिलेका जो जो छन सबै बेईमानी भए।
✍️
पूर्णबहादुर श्रेष्ठ “हृदयङ्कृत”
पनौती-३,काभ्रे
२७)
स्यालको शिकारमा जस्तै चुनाव गर्दै बजेटमा छ नेताको आँखा,
नेपालको नदी बेची डुबान आफै खाए रहेन गरीवको पाखा।
✍️
शर्मिला श्रेष्ठ
भैंशेपाटी,ललितपुर हाल परदेश
२८)
जुन पार्टीको सरकार आएनी उहि हो दुख,
गरिब जनतालाई सास्ती पीडा भएन सुख।
✍️
तारा घिमिरे संखुवासभा
२९)
देशको विकास गर्नुपर्छ कर तिरौँ टन्न,
जनता गरीव भोकै बस्छन् सकिँदैन भन्न।
✍️
पौडेल विमुन्स
३०)
जुनै नेता आएपनि निल्छन् आफ्नै मुलुक,
विचरा ती गरिब हेर्छन् पल्याकपुलुक।
✍️
त्रिलोचन भण्डारी
मेचीनगर,१०, झापा
३१)
कर तिर कर्तव्य पुरा गरि सभ्य नागरिक बनेको बेश,
सिंगापुर हैन अब छिट्टै हाइटी बनाउछौ हामी यो देश।
✍️
इन्दिरा देवकोटा
कपिलवस्तु न .पा .३
३२)
महंगीले छ साह्रै अताएको,
जनतालाई निकै सताएको।
✍️
सरस्वती श्रेष्ठ इटहरी
३३)
मिलेका छन् नेता टोकाटोक किन होला फेरी,
छिमेकिले देशलाई खायो चारैतिर घेरी।
✍️
सुरेशकुमार पान्डे
घोराही१८ (हाल भारत)
३४)
तिहारमा देउसी भैलो माथि रोक लगाए,
सोझा साझालाई कानुन दोषीलाई भगाए।
✍️
विशाल सुवेदी
मकवानपुर मनहरी ९
३५)
पश्चिम महाकाली देखि फैलिएको पुर्वमा मेची,
पुर्खाले आर्जेको देशको सिमाना खाई दियो बेची।
✍️
राम रावल (सागर)
कैलाली
३६)
अखबारमा छापियो प्रमुख समाचार,
पेट्रोल डिजल मुल्यले गर्यो सिमा पार।
✍️
बिके मुखिया
दार्जीलिङ, भारत।
३७)
आन्दोलन उनैले गर्छन् उनकै हातमा सत्ता हरे,
देशको विकास त के गर्थे नेताले आफ्नै भुँडी भरे।
✍️
पवन कुमार बुढाथेाकी
३८)
छैन् सरकारको नियन्त्रण कस्तो बजार,
हिजोअस्ति सय पर्ने आज भन्छ हजार।
✍️
भगवती दवाडी
३९)
न देश बन्यो जनता सदैव छन् दुखी,
निमुखा हामी जनता तर नेता सुखी।
✍️
सूर्य मणि रेग्मी
चितवन
४०)
विदेशबाट झिकाएको खाने लाउने गर्दा ,
मख्ख पर्छ मेराे सरकार निर्भरमा पर्दा।
✍️
रामकृष्ण दुवाडी
पाेखरा
४१)
बाध्यताको शिकार हामी स्वीकार नै छ सबै उपहार,
बानी छ मेहनतले मोज किन्ने निर्लज्ज हे सरकार।
✍️
मित्र कुमार आचार्य, काठमाडौं ।
::::::::जय टुक्का! जय साहित्य!!:::::::

उदक साहित्य समाज नेपालको आयोजनामा उदक वाचन कार्यक्रमको तेस्रो शृङ्खला मिति २०७८ साल कार्तिक महिनाको २१ गते आइतबार सम्पन्न भएको छ ।
उदक वाचन कार्यक्रमका प्रमुख अतिथि सुदूरपश्चिम साहित्य कला संगीत प्रतिष्ठान टीकापुरका उपाध्याय बालकृष्ण खनालले उदक नेपाली साहित्यमा काव्यिक विधा अन्तर्गत अब्बल रहेको बताउँदै आफ्ना उदकहरू गेयात्मक रूपमा वाचन गर्नु भएको थियो ।
सो कार्यक्रमका विशिष्ट अतिथि वेदविज्ञ तिलकप्रसाद लुइटेलले समाज र राजनीतिक अवस्था परिवर्तन गर्न खातिर साहित्यिक भूमिका महत्वपूर्ण रहेको जानकारी गराउँदै थोरै समयमा धेरै भाव अभिव्यक्त गर्न सहज भएकाले उदक भविष्य उज्यालो भएको बताउनु भयो ।
जम्मा बाइस जनाको उपस्थिति रहेको सो उदक वाचन कार्यक्रममा कविता आचार्य, पुष्प रानामगर, देवेन्द्र शाक्य, सरस्वती श्रेष्ठ, धर्मी शाक्य, लक्ष्मीप्रसाद मिश्र, जमुना कायस्थ, बादल गुरुङ वियोगी, सुरेशचन्द्र घिमिरे, घनश्याम पौडेल, वसन्त अनुभव, तिला लेकाली, प्रद्युम्न चालिसे, श्रीकृष्ण शर्मा, श्रद्धा आचार्य, कमला देवकोटा, बुद्धिप्रसाद लामिछाने लगायतका उदक यात्रीहरूले आ-आफ्ना उत्कृष्ट उदकहरू वाचन गर्नुभएको थियो ।
उदक साहित्य समाज नेपालका अध्यक्ष आर्त अकुलीनको सभापतित्वमा सम्पन्न उक्त कार्यक्रममा स्वागत मन्तव्य समाजकी उपाध्यक्ष सविता केसीले प्रस्तुत गर्नुभएको थियो भने कार्यक्रमको सञ्चालन समाजका महासचिव हिमाल अम्मैले गर्नुभएको थियो ।

काठमाडौ, २० कार्तिक। साप्ताहिक उदक लेखन अभ्यास शृङ्खलाको २५औं भाग शनिबार सम्पन्न भएको छ । उदक साहित्य समाज, नेपालले उक्त अभ्यास कार्यक्रमको आयोजना गरेको थियो। नेपालीहरूको दोस्रो महान पर्व तिहारको दिनमा आयोजित उक्त शृङ्खलामा नेपाल लगायत विश्वका ५३ जना उदक स्रष्टाहरूको सहभागिता रहेको उदक लेखन अभ्यास शृङ्खलाका प्रशिक्षक एवं उदक साहित्य समाजका उपाध्यक्ष वसन्त अनुभवले बताउनुभयो ।
काव्य विधा अन्तर्गतको नयाँ उदियमान प्रविधा उदक कविताको उन्नयन र विकासका लागि साप्ताहिक रूपमा अभ्यास शृङ्खला सञ्चालन गर्दै आएको उदकका प्रवर्तक एवं उदक साहित्य समाजका अध्यक्ष आर्त अकुलीनले बताउनुभयो ।
शनिबारको शृङ्खलाका लागि विहान एउटा तस्बिर दिएर उक्त तस्बिर अनुसारको गहन भाव खुल्ने गरि एउटा उदक साझ ५ बजेसम्म लेख्न सहभागी उदक यात्रीहरूलाई भनिएको थियोे ।
अभ्यास शृङ्खलाका लागि राखिएको तस्बिर

तस्बिरमा लेखिएका स्रष्टाका उदकहरू :
१)
भाइटिका
गलामा माला
प्रेम सद्भावको प्याला!
✍️
वसन्त अनुभव
घोराही उपमहानगरपालिका १४, दाङ
२)
भाइटीका
दिदीको आशिष
गाडा सम्बन्धको रेखा!
✍️
हिमाल अम्मै
घोडाघोडी नगरपालिका १० कैलाली
३)
भाइटिका
सप्तरङी टीका
दाजुभाइको सम्बन्ध गाढा !
✍️
मिलन के.सी.(थापा)
पोखरा
४)
भाइटिका
दिदिबहिनीको आशिर्बाद
माया प्रेम सद्भाव!
✍️
रमा पन्त
पाल्पा।
५)
भाइटिका
सप्तरङ्गी थाली
माइतिको निधार सजाउदै !
✍️
अनुग्रह राना मगर ‘पुष्प’
संखुवासभा हाल मलेसिया
६)
उदक
भाइटिका
मखमली माला
दिदीबहिनीले आशिर्वाद दिएको!
✍️
राज कुमार राजभण्डारी खाेटाङ्गे भक्तपुर ।
७)
भाइटिका
रवाफी सिक्का
ब्यवसायले सम्बन्ध फिका!
✍️
अगस्टीन राई, सिक्किम, भारत
८)
टीका
सजिएको निधार
दीदी र भाईको प्यार!
✍️
मंगला उपाध्याय
बारा ,कलैया १
९)
माइतीलाई
चेलीको आशिर्वाद
सप्तरंगी टिकाकाे साथ!
✍️
सावित्री अधिकारी ,काठमाडौं
१०)
निधार
चेली माइती
दिगाे सम्वन्धकाे कामना!
✍️
राेशन पराजुली,धरान।
११)
भाइटिका
दिदीभाइको प्यार
रीतिरिवाजको अनौठो विज्ञान !
✍️
शिव खनाल जीवम
१२)
भाइटिका
सप्तरङ्गी टिका
चेली माइती सम्बन्ध!
✍️
गोपाल प्रसाद पौड्याल
१३)
तिहार
उज्यालाे मुहार
फूलको वसन्त बहार!
✍️
इन्दिरा ज्ञवाली
तानसेन,पाल्पा
१४)
भाइटिका
दिर्घायुको कामना
प्रगाढ सम्बन्धको चाहना!
✍️
राम न्यौपाने”बिन्ती”
घोडाघोडी कैलाली
१५)
फूल
सतर्ङ्गी टीका
खानाका परिकार मिठा!
✍️
बालकृष्ण खनाल
१६)
तिहार
दिदिबहिनीको साथ
सदासर्वदा उमङ्गको टीका!
✍️
कमल जि.सी. रामु
बाग्लुङ्ग हाल अबुधाबी युएई
१७)
सप्तरंगी
निधारमा टिका
युगौंयुग चलिरहने उमङ्ग!
✍️
घनश्याम पौडेल, कैलाली
१८)
तिहार
विशेष पर्व
टीका माला ग्रहण !
✍️
रिता खराल,रुपन्देही
१९)
भाइतिहार
बहिनीको प्यार
उज्यालो भाइको निधार!
✍️
टिकाराम जाेशी, टीकापुर
२०)
दिर्घायु
सप्तरंगी टीका
मखमली फूलकाे माला!
✍️
बलराज गिरी
कैलाली
२१)
तिहार
महान पर्व
सम्पूर्ण नेपालीको गर्व!
✍️
भागवत पोख्रेल लमही दाङ
२२)
भाइटिका
यमुनाको हात
आत्मिक जीवन्त सद्भाव !
✍️
आर्त अकुलीन, कैलाली
२३)
पंचरङ्ग
शिरको शोभा
प्रगाढ सम्बन्ध भाईबैनी !
✍️
अबोध निर्मल कञ्चनपुर
२४)
तिहार
भाइको निधार
सप्तरङ्गी टीका झलल !
✍️
सविता के.सी.
२५)
तिहार
दिदी भाइको
पावन संस्कृतिको उजागर!
✍️
वेद प्रसाद रिजाल, इलाम
२६)
भाइटीका
सप्तरङ्गी निधार
मिलनको पर्व तिहार ।
✍️
श्रीकृष्ण शर्मा पोखरा
२७)
भाइटिका
आत्मीय प्रेम
यात्राका अनगिन्ती अनुभव !
✍️
सपना भट्टराई, रुपन्देही
२८)
भाइटीका
गरौँ सुरक्षा
लगाई सप्तरंगी टीका!
✍️
देवेन्द्रराज शाक्य बुटवल रुपन्देही।
२९)
तिहार
सप्तरंगी टीका
भाइ बहिनीको आत्मियता!
✍️
नारायण प्रसाद उपाध्याय
३०)
तिहार
सप्तरंग होस्
भाइ तिम्रो निधार !
✍️
पुष्पा सायरा, विराटनगर
३१)
तिहार
भाईको निधार
सप्तरङ्गी टिकाले सिङ्गार!
✍️
सरस्वती श्रेष्ठ रूपन्देही बुट्वल
३२)
आशीर्वाद
दिदी बहिनीको
बदलिन्छ जिन्दगी यो!
✍️
तेजप्रसाद खनाल
दाङ।
३३)
भाइटिका
दिदीबहिनीको प्यार
उर्लेर पोखियो अपार!
✍️
केशव नेपाल , झिल्टुङ्ग, नुवाकोट
३४)
भाइटिका
दशैंपछिकाे तिहार
सबैलाई शुभकामना बारम्बार!
✍️
खड्गबहादुर गुरुङ
टिकापुर कैलाली
३५)
तिहार
सुमधुर सम्बन्ध
दिदीबहिनी दाजुभाइ बिचको!
✍️
समुन्द्रा शर्मा
सुनसरी इटहरी ।
३६)
टीका
दिदीबहिनीको हात
साथमा शुभ आशिर्वाद!
✍️
धर्मी शाक्य,बुटवल ,लुम्बिनी ,प्रदेश
३७)
तिहार
सप्तरङ्गी टीका
आशिर्वाद चेलिकाे माइतिलाई!
✍️
रामराजा के.सी.
काठमाडौं
३८)
भाइटीका
वर्षदिनकाे चाड
भाइबहिनीकाे जीवनभरकाे सम्बन्ध!
✍️
नवराज भट्ट
महेन्द्रनगर
३९)
भाईटिका
पर्व भाइबहिनीको
परम्परा सदियौ देखिको !
✍️
खेमराज पुरी कैलाली
४०)
तिहार
पर्व खुसियालीको
साटाैं आत्मिय प्रेम।
✍️
शिव ज्ञवाली
रुरु गुल्मी
४१)
तिहार
दिदीभाइकाे प्यार
दिर्घायु सप्तरङ्गी टीका!
✍️
राम सुन्दर थारु
कैलाली
४२)
भाइटिका
सन्ततिकाे सामिप्यता
अपार हिन्दू सभ्यता!
✍️
खलविर नाराज
४३)
भाइटिका
दिदीबहिनीको आशिर्वाद
संस्कृतिको धरोहर तिहार!
✍️
पशपती राई खोटाङ
४४)
लगाएर
सप्तरंगी टीका
सङ्गै माला थरिथरिका!
✍️
पारस अधिकारी
४५)
भाइटीका
आत्मिय सम्बन्ध
दाजुबहिनी बिचको माया!
✍️
बुद्धि प्रसाद लामिछाने कैलाली
४६)
भाइटीका
भातृत्व सम्बन्ध
वर्षदिनको महान चाड!
✍️
सरस्वती श्रेष्ठ इटहरी
४७)
भाइटीका
सप्तरङ्गी टीका
दाजुभाइकाे दीर्घायूकाे कामना!
✍️
श्रद्धा आचार्य , पोखरा
४८)
भाइटिका
दाजुभाइ दिदीबहिनीको
विशेष मौलिक चाड!
✍️
अन्जिता राउत
नेचा सल्यान ५ सोलुखुम्बु
४९)
भाइटीका
दाजुभाइको दीर्घायु
शिरमाथि दिदीबहिनीको आशिर्वाद!
✍️
शाेभा अर्याल
५०)
भाईटिका
आशिर्वादको बर्षा
दाजुभाई माथी दिदिबहिनीको!
✍️
पुर्ण श्रेष्ठ हृदयङ्कृत
५१)
टीकामन
सधैँ भएमात्र
हुन्छ सच्चा जीवन!
✍️
कलानिधी दाहाल
५२)
भाईटीका
दिदी बहिनी
श्रद्धा अर्पण गर्ने!
✍️
जमुना कायस्थ
५३)
सप्तरङ्गी
टीका तिहारकाे
नाता प्रगाढ हियारकाे!
✍️
केशव ढकाल

१.
झिलिमिली तिहारमा गुञ्जियाे देउसी र भैलाे,
लक्ष्मीकाे आशिर्वादले हटाेस् मनकाे कालो मैलाे ।
२.
धनधान्यपूर्ण हुन्छ लक्ष्मी दाहिना भए,
दु:खका दिन नष्ट भई रुने दिन गए ।
३.
चेली माइती चाेखाेमाया हट्याे यमराज,
संस्कृति याे जाेगाउँदै खुसी मनाऔँ आज।
४.
घरकाे यादले सताउँछ दसैँ तिहार आउँदा,
परदेशीकाे मनमा पीडा गढ्याे छुट्टी नपाउँदा।
५.
यसपाली नि तिहारमा निधार रित्ताे भयाे,
चेली सम्झी ज्यान मेरो परदेश तड्पिरह्याे ।
✍️ ताराप्रसाद चापागाई
धुनिबेसी

१)
सयपत्री मखमली गुरदौली बेली,
किन फुले बगैंचामा रुवाउन चेली।
२)
बगैंचामा जानु हुन्न आँशु बरबर,
किन फुले मखमली लाउने को छर?
३)
परदेशीए दाजुभाइ फर्कने नि हैनन्,
आफैँ जाउँ भनेपनि लग्दिने कोही छैनन्।
४)
हातमा फुलको माला लिइ बसेकी छु कुरि,
कहिले आउँला भेट हुने ती समय जुरि।
५)
भाइ मेरो परदेश गयो दाइ मुग्लान् पसे,
भन्छन् सधै दिदिबहिनी पिर नमानी बसे।
६)
हाम्रो धर्म सस्कृतिलाई नमाने नि हुन्न,
तिहारमा हात खाली कसको मन रुन्न।
७)
दाजु उता रुदै होलान् बहिनी यता रुन्छे,
आफ्नो माइती सम्झिई आँसुले मुख धुन्छे।
✍️ मन्दिरा सेढाई
मलेखु,धादिङ

अक्षर साहित्य प्रतिष्ठान लम्की कैलालीको आयोजनामा ११३ औँ लक्ष्मी जयन्तीको अवसरमा प्रविधि मैत्री रचना वाचन कार्यक्रम मिति २०७८ साल कार्तिक १८ गते बिहिबारका दिन सम्पन्न भएको छ ।
रचना वाचनको उक्त पहिलो शृङ्खलामा कार्यक्रमका प्रमुख अतिथि विश्व नेपाली साहित्य प्रतिष्ठान र चन्द्रागिरि साहित्य प्रतिष्ठानका अध्यक्ष तथा खोरिया काव्यिक विधाका प्रवर्तक वरिष्ठ साहित्यकार जनार्दन अधिकारी धड्कनले प्रविधिको विकाससँगै साहित्यको विकासमा यसले महत्वपूर्ण भूमिका खेलेको जानकारी गराउँदै अक्षर साहित्य प्रतिष्ठानको यो प्रविधिमैत्री कार्यक्रमको सफलताको शुभकामना व्यक्त गर्नुभएको थियो ।
सो कार्यक्रममा विशिष्ट अतिथि वेदविज्ञ तिलकप्रसाद लुइटेलले साहित्यमा महाकवि लक्ष्मीप्रसाद देवकोटाको व्यक्तित्व र कृवित्वको चर्चा गर्दै सिङ्गो युगबोध हुने साहित्य सिर्जना गर्नेतर्फ स्रष्टाहरूको ध्यानाकर्षण हुनुपर्ने बताउनुभयो ।
प्रतिष्ठानका अध्यक्ष धनराज अविरलले प्रतिष्ठानको पृष्ठभूमिको बारेमा जानकारी गराउँदै अबदेखि साप्ताहिक प्रविधिमैत्री रचना वाचन कार्यक्रमलाई निरन्तरता दिने बताउनुभयो ।
उक्त प्रविधिमैत्री कार्यक्रममा साहित्यकार लक्ष्मीप्रसाद मिश्र, जीवन सरोवर, जानुका थापा, भीम खड्का, सविता केसी, सोम लुइटेल, चन्द्रावती अधिकारी, जमुना कायस्थ, मदन प्यासी, बीपी खनाल, देवेन्द्र शाक्य, इन्दिरा ज्ञावली, धर्मी शाक्य, हरि पराजुली लगायतकाले आ-आफ्ना साहित्यिक सिर्जनाहरु वाचन गर्नुभएको थियो ।
अक्षर साहित्य प्रतिष्ठान लम्की कैलालीका अध्यक्ष धनराज अविरलको सभापतित्वमा सम्पन्न सो कार्यक्रममा प्रतिष्ठानका सल्लाहकार आर्त अकुलीनले स्वागत मन्तव्य व्यक्त गर्नुभएको थियो र कार्यक्रमको सञ्चालन प्रतिष्ठानका सदस्य कृष्ण उपाध्यायले गर्नुभएको थियो ।