उदक यात्री गोपालप्रसाद पौड्यालका उत्कृष्ट उदकहरू –
१.
जीवन
निरन्तर चलिरहने
सम्बन्ध खाली सम्बन्धहरू !
२.
विनासकारी
आज लखेट्नुपर्ने
सेता हात्तीको बिगबिगी !
३.
समाज
विकासे एजेन्ट
शून्य धरातलको खेती !
४
नेपाल
सुन्दर मुलुक
अर्कैको पञ्जामा कैद !
५
कठ्याङ्ग्रिने
शिशिरको जाडो
झुपडीमा अनेक आर्तनाद !
उदक यात्री कमला देवकोटाका उत्कृष्ट उदकहरू –
१.
एकल
वृद्धको भारी
अनन्त यात्रामा तल्लिन !
२.
बाबू
सबैका माउ
जीवन्त दु:खले कमाउ !
३.
गास
बास कपास
तलतलको स्वर्णिम उच्छ्वास !
४.
मन
अतृप्त तन
तृष्णा बढ्दैछ झन् !
५.
भाँडो
कहिल्यै नभरिने
भर्यो पुनः चुहिने !
उदक यात्री भवानी घिमिरेका उत्कृष्ट उदकहरू –
१.
वीरता
सङ्घर्षको इतिहास
सम्झदै राष्ट्र निर्माता !
२.
नेपाल
विशाल छाती
पुर्खाकाे अविरल दुःख !
३.
सम्मान
श्रद्धा भाव
राम्रो कार्यकाे गुणगान !
४.
वीर
सहासी मन
उच्च शक्ति जन !
५.
एकता
उन्नतिकाे पथ
समान गुड्ने रथ !
नेपाल आयुर्वेद स्वास्थ्यकर्मी समाजको प्रथम लुम्बिनी प्रदेश अधिवेशन प्रदेश राजधानी राप्ती गाउँपालिका दाङमा सम्पन्न भएको छ । उक्त कार्यक्रमको उद्घाटन प्रमुख अतिथि एवम् राप्ती गाउँपालिका अध्यक्ष प्रकाश बिष्टले भगवान धनवन्तरीको तस्बिरमा माल्यार्पण गरेर र पानसमा बत्ती बालेर गर्नुभएको थियोे ।
कार्यक्रम नेपाल आयुर्वेद स्वास्थ्यकर्मी समाज, जिल्ला कमिटी, दाङको आयोजनामा भएको थियोे ।
समाजका दाङ जिल्ला कमिटी अध्यक्ष शोभाकान्त अधिकारीको स्वागत मन्तव्यसँगै शुरु भएको कार्यक्रममा राप्ती गा.पा.अध्यक्ष प्रकाश बिष्ट, प्रादेशिक आयुर्वेद चिकित्सालय, विजौरी दाङका निर्देशक डा.सन्तोष कुमार ठाकुर, लुम्बिनी प्रदेश स्वास्थ्य मन्त्रालयका आयुर्वेद तथा वैकल्पिक चिकित्सा महाशाखा प्रमुख डा.पुष्पराज पौडेल, राप्ती आयुर्वेद चिकित्सालयका प्रमुख डा.मदनकुमार बि.सी., नेपाल आयुर्वेद स्वास्थ्यकर्मी समाजका केन्द्रिय अध्यक्ष देवराज लामिछाने, सचिव गोकुल पराजुली, नेपाल आयुर्वेद औषधि व्यवसायी संघका लुम्बिनी प्रदेश अध्यक्ष देव बहादुर बस्नेत लगायतले शुभकामना मन्तव्य राख्नुभएको थियोे ।
कार्यक्रममा लुम्बिनी प्रदेश अन्तर्गतका विभिन्न जिल्लाका आयुर्वेद स्वास्थ्यकर्मीहरूको बाक्लो उपस्थिति रहेकोे थियोे । समाजका केन्द्रिय सचिव यमलाल भट्टराईको अध्यक्षतामा सम्पन्न भएको कार्यक्रमको सञ्चालन भने मोहनसिंह सुनारले गर्नुभएको थियो ।
अधिवेशनको उद्घाटन सत्र समापन भएसँगै बसेको बन्द सत्रले मोहनसिंह सुनारको अध्यक्षतामा १९ सदस्यीय कार्यसमिति गठन गरेको थियोे । जसको उपाध्यक्षद्वयमा ध्रुवराज भण्डारी (खुल्ला) र ओमहरी भट्टराई (गैरसरकारी), सचिवमा वसन्त रावत, कोषाध्यक्षमा थानेश्वर न्यौपाने र सदस्यहरूमा सन्तोष भण्डारी (दाङ), यकराज भण्डारी (बाँके), प्रांशु ढकाल (रुपन्देही), जनक खनाल (रोल्पा), शिव प्रकाश चौधरी (कपिलवस्तु), सविता भट्टराई (प्युठान), गणेश पौड्याल (खुल्ला), प्रशान्त घिमिरे (पाल्पा), सरिता खनाल (महिला), निरन्जन बि.सी. (अर्घाखाँची) रहनुभएको छ ।
पञ्चाङ्ग साहित्य समाज नेपाल अभ्यास पाठशालाको अभ्यास शृङ्खला दर्तापछिको :- भाग २६ [छब्बिसौँ] ————————————-
” पाँच तत्त्व पाँचै विकार, पञ्चाङ्ग नै ठिक आधार “
विधा :- पञ्चाङ्ग अभ्यास गर्ने थलो :- पञ्चाङ्ग पाठशाला मिति:- २०७९/०९/२६गते समय :- साँझ ८ बजे
…………………………………………
प्रशिक्षक:-
……………
गुणनिधि घिमिरे
घनश्याम पौडेल
भाषा शुद्धीकरण:-
———–
जमुना आचार्य
भवानी घिमिरे
पुष्पा नेपाल सुवेदी
सङ्कलक :-
———-
दुर्गा रिजाल आचार्य
संयोजक:-
=====
सोमनाथ लुइटेल “रवि पाल्पाली” ======================
अक्षर सङ्ख्या:- आफूखुसी [बराबर]
अनुप्रास :- सुक्नु ,थुक्नु , फुक्नु , चुक्नु , लुक्नु ,ढुक्नु ,रुक्नु ,झुक्नु आदि ।
स्थायी :- आफूखुसी
पञ्चाङ्ग तथा सम पञ्चाङ्ग संरचना —————————————-
पञ्चाङ्ग भनेको पाँच पदिय कविता विधा हो । कसरी लेख्न सकिन्छ ?
—————- ———————–
पूर्ण अनुप्रास र स्थायी अनिवार्य हुनुपर्छ ।
उठान गर्दा विषयवस्तुसँग सम्बन्धित हुनुपर्छ । ———————————
पञ्चाङ्ग तथा समपञ्चाङ्ग संरचना
………………………………………
✍️सामन्तीको सामुन्ने झुक्नु हुँदैन हामी [०१]
✍️गल्ती नगरेपछि लुक्नु हुँदैन हामी [०२]
——————————–
तेस्रो लाइनले माथिको १,२ लाई विस्तार गर्नुपर्छ ।
✍️परिवर्तन भएनि स्थिति हेर्नू पर्छ [०३]
…………………………………………………………………
४र ५ ले भाव र पञ्चाङ्गको निचोड दिनु पर्छ ।
✍️मेहनती भएर रुक्नु हुँदैन हामी [०४]
✍️अनायासै कहिले भुक्नु हुँदैन हामी [०५]
……………………………
माथिको १,२,३,४,५ लाई ६,७ ले सोही बिषयमा लेख्नु पर्छ ।
✍️आर्काको गलतिमा सुक्नु हुँदैन हामी [०६]
✍️जानीजानी कहिले चुक्नु हुँदैन हामी [०७]
………………………………………………………
३ मा जस्तै १२३४५६७ समेतको भाव ८ ले दिनु पर्छ
✍️दु:खद परिस्थितिमा समालिनु पर्छ [०८]
………………………………………………………
आखिरी ९,१० ले निचोड वा निर्णय दिनु पर्छ ।
✍️केही दिन्छकी भनी ढुक्नु हुँदैन हामी [०९]
✍️निन्दा गरेर पनि थुक्नु हुँदैन हामी [१०]
……………………………………………………
उदाहरण पञ्चाङ्ग तथा समपञ्चाङ्ग
सामन्तीको सामुन्ने झुक्नु हुँदैन हामी [०१]
गल्ती नगरेपछि लुक्नु हुँदैन हामी [०२]
परिवर्तन भएनि स्थिति हेर्नू पर्छ [०३]
मेहनती भएर रुक्नु हुँदैन हामी [०४]
अनायासै कहिले भुक्नु हुँदैन हामी [०५]
आर्काको गलतिमा सुक्नु हुँदैन हामी [०६]
जानीजानी कहिले चुक्नु हुँदैन हामी [०७]
दु:खद परिस्थितिमा समालिनु पर्छ [०८]
केही दिन्छकी भनी ढुक्नु हुँदैन हामी [०९]
निन्दा गरेर पनि थुक्नु हुँदैन हामी [१०]
💢सोमनाथ लुइटेल “रवि पाल्पाली” पाल्पा
हाल बर्दिया ।
……………………………………………………
पञ्चाङ्ग तथा समपञ्चाङ्गहरू
………………………………………………
पञ्चाङ्ग तथा समपञ्चाङ्ग [०१]
सामन्तीको सामुन्ने झुक्नु हुँदैन हामी ।
गल्ती नगरेपछि लुक्नु हुँदैन हामी ।
परिवर्तन भएनि स्थिति हेर्नू पर्छ ,
मेहनती भएर रुक्नु हुँदैन हामी ।
अनायासै कहिले भुक्नु हुँदैन हामी ।
आर्काको गलतिमा सुक्नु हुँदैन हामी ।
जानीजानी कहिले चुक्नु हुँदैन हामी ।
दु:खद परिस्थितिमा समालिनु पर्छ ,
केही दिन्छकी भनी ढुक्नु हुँदैन हामी ।
निन्दा गरेर पनि थुक्नु हुँदैन हामी ।
✍️सोमनाथ लुइटेल “रवि पाल्पाली” पाल्पा
हाल बर्दिया ।
…………………………………………………………
समपञ्चाङ्ग [०२]
वैरी सामु झुक्नु हुन्न ।
डराएर लुक्नु हुन्न ।
मेरो देश मेरो स्वर्ग,
विकासमा रुक्नु हुन्न ।
बेला मौका ढुक्नु हुन्न ।
कुकुरझँ भुक्नु हुन्न ।
बेलुनझैँ फुक्नु हुन्न ।
माटो भन्नु स्वर्ग सरी,
सौम्य फूल सुक्नु हुन्न ।
खाने थाल थुक्नु हुन्न ।
✍️आर्त अकुलीन, कैलाली ।
……………………………………
समपञ्चाङ्ग [०३]
गोर्खाली हौंँ बैरी सँग झुक्नु छैन ।
नभएको दोष लाग्दा लुक्नु छैन।
अग्रगामी विकासको बाटो लिनु ,
गोर्खाली आफ्नो काममा चुक्नु छैन ।
काम गर्दा मुहानमा सुक्नु छैन ।
नेपालीको एकतामा चुक्नु छैन ।
कसैले कसैलाई नै थुक्नु छैन ।
सबै लेपाली हौँ एक हुनुपर्छ ,
विरताको पुत्र हामी लुक्नु छैन ।
चन्द्र सूर्य झण्डा हाम्रो झुक्नु छैन ।
✍️बेदु न्यौपाने, काठमाडौ ।
…………………………………………………
समपञ्चाङ्ग [०४]
थाेरै लाभ मिल्छ भनी चुक्नु हुँदैन ।
घमण्डले आफैँ खान्छ फुक्नु हुँदैन।
यथार्थता कुरा के हाे बुझ्ने गर्नु है,
मिथ्या कुरा विश्वासमा थुक्नु हुँदैन।
बैरी सामु पाउ पर्दै झुक्नु हुँदैन।
ठुलै अभिलाषा लिइ ढुक्नु हुँदैन।
हिनता बाेध गरेर लुक्नु हुँदैन।
सबै आफ्नाे ज्ञानमा बिज्ञ पनि हुन्छन्,
आफैँ मात्र जान्ने भनी भुक्नु हुँदैन।
गर्नु आँट सुर्ता लिँदै सुक्नु हुँदैन।
✍️सुरेश चन्द्र घिमिरे, लमजुङ।
……………………………………………………
समपञ्चाङ्ग [०५]
भर्भराउँदो जवानीमा आफू त्यसै सुक्नु हुँदैन ।
नबुझेर कुरा मानिसहरूलाई थुक्नु हुँदैन ।
जोस जाँगर लिई बुझी हामीले काम गरे राम्रो,
आफैँ हावादारी कुरा गरेर त्यसै फुक्नु हुँदैन।
जानीकन गरेर गल्ती आफैँ यहाँ चुक्नु हुँदैन।
बिना गल्ती आफैँ तिमी हामी कहिल्यै लुक्नु हुँदैन।
गरौ पौरख बरु कसैको आशामा ढुक्नु हुँदैन ।
आफ्नो काममा आफू अडिग रही गरी खानुपर्छ,
आफ्नो जीवनको अग्रगतिहरूमा रुक्नु हुँदैन।
डटेर भिड्ने बरु शत्रु सामु हामी झुक्नु हुँदैन ।
✍️रामप्रसाद पुरी बादेल, खाेटाङ।
……………………………………………
पञ्चाङ्ग [०६]
पराईको सामु कहिले नझुक्नु छोरा ।
देशको लागि कार्य गर्दा नचुक्नु छोरा।
जन्मभूमि,जन्मदाता शिरमा राखेर,
कायरझैँ पछाडि पनि नलुक्नु छोरा।
हिँउदोको खहरे जस्तो नसक्नु छोरा।
✍️पुष्पा नेपाल (सुवेदी) , इलाम ।
……………………………………………
पञ्चाङ्ग [०७]
पराई सामु झुक्नु हुँदैन।
गल्ती नगरे लुक्नु हुँदैन।
पालो सबैको आउँछ जसै,
बोलीमा कतै चुक्नु हुँदैन।
बेमौसममा सुक्नु हुँदैन।
✍️घनश्याम पौडेल, पोखरा।
……………………………………
पञ्चाङ्ग [०८]
जहाँ खायाे त्यही थुक्नु हुन्न ।
परेकाे बेलामा लुक्नु हुन्न ।
जीवन भन्नू नै सङ्घर्ष हाे ,
चलेका पाईला रुक्नु हुन्न ।
स्वाभिमान कतै झुक्नु हुन्न ।
✍️चन्द्रावती अधिकारी, कोहलपुर बाँके ।
…………………………………………………
पञ्चाङ्ग [०९]
वैरी सामु कहिल्यै झुक्नु हुँदैन हामी ।
सत्यको मार्ग भए रुक्नु हुँदैन हामी।
देश रहे हामी रहन्छौँ सोचौँ सबैले ,
माटोको रक्षार्थमा लुक्नु हुँदैन हामी ।
असल कर्म गर्न चुक्नु हुँदैन हामी ।
✍️बिना रोका, घोराही दाङ।
…………………………………………………
पञ्चाङ्ग [१०]
आकाशतिर फर्किएर कहिल्यै न थुक्नु मान्छे।
बिनाकारण कुकुरझैँ कहिल्यै न भुक्नु मान्छे ।
आफु विवेकशिल भई देखाऊ चिन्तन्सिल,
संघर्षको मैदानमा छौं कहिले न झुक्नु मान्छे।
प्रतिभा फिल्डमा देखाउंनु पर्छ न लुक्नु मान्छे।
✍️सुरेशकुमार पान्डे।
घोराही उप महानगर पालिका १८ दाङ ।
……………………………………………………………
पञ्चाङ्ग [११]
सधैँ असायको भावनामाथि थुक्नु भयो ।
सहयोग गर्ने ठाउँमा किन चुक्नु भयो ।
मानवता यहाँ हराउदै छ आजभोलि ,
दु:खीको बाटो छेक्न त तपाईं ढुक्नु भयो।
नचाहिने कुरा सबैको सामु फुक्नु भयो ।
✍️विक्रम तिरूवा सलिन
जुम्ला,नेपाल
…………………………………………………
पञ्चाङ्ग [१२]
संघर्ष हो हाम्रो जीवन झुक्नु हुँदैन ।
समस्या परेको खण्डमा लुक्नु हुँदैन ।
आफैँ नै मेहनत गरेर खानु पर्छ ,
कसैले पो देला की भन्दै ढुक्नु हुँदैन ।
यी परिश्रमी हातहरू रुक्नु हुँदैन।
✍️सरस्वती श्रेष्ठ, इटहरी ।
……………………………………………
पञ्चाङ्ग [१३]
सकेसम्म जानाजानी चुक्न हुँदैन।
अबिरल नदि सरि,सुक्न हुँदैन।
जीवन दु:खसुख चलेकाेनै राम्रो,
गल्ती नभै यसै हामी झुक्न हुँदैन।
आक्राेशमा आएर नि भुक्नु हुँदैन ।
✍️शाेभा आचार्य गाैतम, काठमाडौँ
……………………………………………
पञ्चाङ [१४]
कसैको प्रलोभनमा हामीले झुक्नु हुँदैन।
कसैले केही दिने आशाले ढुक्नु हुँदैन।
अनायासै आफन्त परिवर्तन भए पनि
परिश्रमी हातहरू हाम्रा रुक्नु हुँदैन।
अर्काले गरेको अपराधमा चुक्नु हुँदैन।
✍️कला ढकाल, झापा ।
…………………………………………………
पञ्चाङ्ग [१५]
शत्रु सामु लड्नु पर्छ झुक्नु हुँदैन
बिना गल्ती कसैसंग चुक्नु हुँदैन।
साहसी र कर्मठ योद्धा बन्नु पर्छ
रिसानी हो माफ गर थुक्नु हुँदैन।
कुरोको चुरो नपाई भुक्नु हुँदैन।
✍️सरिता सेढाई, धादिङ ।
…………………………………………
पञ्चाङ्ग [१६]
सजग हुनुपर्छ धेरै ठाउँमा आफू चुक्नु हुँदैन ।
जथाभावी जेसुकै अनावश्यक कुरा भुक्नु हुँदैन।
आफ्नो थुतुनु,थुकलाई उचित ठाँउमा राख्नु पर्छ,
थुक्दा हेरेर सुरक्षित ठाउँ बाहेक थुक्नु हुँदैन।
आफ्नो गल्ती छैनभने कसैबाट आफु लुक्नु हुँदैन।
✍️होम प्रसाद नेउपाने, धरान,सुनसरी ।
…………………………………………………………………
पञ्चाङ्ग [१७]
वीरका सन्तान हामी झुक्नु हुन्न।
नबुझेको कुरा लिई भुक्नु हुन्न।
सफा सुग्घरको ख्याल गरी हिँड्ने,
मठ मन्दिरहरुमा थुक्नु हुन्न।
सिर्जनशील भावना रुक्न हुन्न।
✍️भगवती दवाडी, झापा ।
……………………………………………
पञ्चाङ्ग [१८]
जाबो एम्सिसि सामु झुक्नु भएन।
गोर्खालीको उत्साह सुक्नु भएन।
संखरापुर क्षेत्रको दमन् रोक्न ,
नेपाल सरकार चुक्नु भएन।
गैर हस्तक्षेपमा लुक्नु भएन ।
✍️बिबस पारदर्शी ,झापा ।
…………………………………………
पञ्चाङ्ग [१९]
तिमी आउँछौ भनी कुर्दै बाटो ढुक्नु गल्ती भएछ।
चोखो प्रेमलाई भगवान सम्झी झुक्नु गल्ती भएछ।
मलाई माफ गर सानू साँचो माया बुझ्नै सकिनँ,
तिमी त मेरै मुटु हौ भनेर भुक्नु गल्ती भएछ।
तिम्रो त्यो मृग नयनीमा सधै लुक्नु गल्ती भएछ।
✍️पशपती राई, खोटाङ ।
……………………………………………………………………
पञ्चाङ्ग [२०]
हामी वीर नेपाली कसै सामु झुक्नु हुँदैन ।
चाहिएका कुरामा लड्न बोल्न चुक्नु हुँदैन।
सत्यता सावित गराउन नसक्ने भएमा,
नभएका कुरा व्यर्थमा उसै फुक्नु हुँदैन ।
पहिचान खोज्न कहिलेपनि लुक्नु हुँदैन ।
✍️जमुना आचार्य ,सिन्धुपाल्चोक ।
………………………………………………
पञ्चाङ्ग [२१]
बेकार कुरा फुक्नु हुँदैन।
निर्दोष लाई थुक्नु हुँदैन।
पात माथिको ज्यान सबैको,
अरुको बाटो ढुक्नु हुँदैन।
झाडीमा मार्न लुक्नु हुँदैन।
✍️अच्युत घिमिरे-भुटानबाट🇧🇹
……………………………………………
पञ्चाङ्ग [२२]
भन्छन् झुक्नु सकिन्न ।
भन्छन् लुक्नु सकिन्न ।
छ रगत वीरको ,
भन्छन् रुक्नु सकिन्न ।
भन्छन् चुक्नु सकिन्न ।
✍️भवानी घिमिरे, सर्लाही ।
………………………………………
पञ्चाङ्ग [२३]
सधै आलोचान गरी थुक्नु किन हो।
नचाहिने ठाउँमा पनि झुक्नु किन हो ।
सधै राम्रो काम गर्दागर्दै कैले काहिँ ,
सहिबाटो हिड्छौ भने लुक्नु किन हो ।
दस औँला खियाउँनेले सुक्नु किन हो।
✍️सन्जना शर्मा, दाङ लमही ।
……………………………………………………
पञ्चाङ्ग [२४]
मुख छ भन्दैमा मन्दिरमा थुक्नु हुदैन।
राम्रो बोल्ने सोचमा चोकमा भुक्नु हुदैन।
जहाँ गए पनि बोलिको अर्थ हुनु पर्छ,
स्वाभिमान धरापमा पारी चुक्नु हुदैन।
गल्ती नगरे कोहि कसैसँग झुक्नु हुदैन।
✍️इन्दिरा गौतम, खजुरा बाँके ।
……………………………………………………
पञ्चाङ्ग [२५]
[०१]
अर्काेकाे कुरा काटेर थुक्नु हुँदैन।
गर्ने नसक्ने काममा चुक्नु हुँदैन।
मानवता भन्ने त हराउँदै गयाे,
बिनाकारण मानव झुक्नु हुँदैन।
अरुकाे नहुने कुरा सुन्नु हुँदैन।
[२]
पराइ सामु झुक्नु हुदैन।
गल्ती बिना त लुक्नु हुदैन ।
जस्तो सुकै दु:ख पर्दा पनि,
वैरीकाे सामु चुक्नु हुदैन ।
अगाडि बढ्न रुक्नु हुदैन।।
✍️सहयात्री शाेभा अर्याल, बुटवल रुपन्देही ।
………………………………………………………
पञ्चाङ्ग [२६]
सधै असल काम गर्नमा चुक्नु हुदैन हामी ।
गरिब,दुखीलाई कहिल्यै थुक्नु हुदैन हामी ।
त्यसैले त सबैले महसुस गर्नुछ अात्माले,
जति नै ठुलो काम गरे नि भुक्नु हुदैन हामी ।
अन्याय अनि अत्याचारमा झुक्न हुदैन हामी ।
✍️लक्ष्मी महतारा, खजुरा बाँके ।
…………………………………………………………
पञ्चाङ्ग [२७]
मेरा भन्ने सबै लुक्न लागे हेर ।
निर्धो देखेपछि भुक्न लागे हेर।
कति मागे सहयोग साथ हुन्न,
मलाई देखेसी रुक्न लागे हेर ।
बेकारमा किन ढुक्न लागे हेर ।
✍️जानुका गौतम, काठमाडौं ।
……………………………………………
पञ्चाङ्ग [२८]
देशको रक्षाको लागि लुक्नु हुँदैन।
दुश्मनसँग कहिल्यै झुक्नु हुँदैन।
देशको भलो हुने काम गर्नु पर्छ,
राम्रो काम गर्न हामी चुक्नु हुँदैन।
अनावश्यक रुपमा भुक्नु हुँदैन।
✍️ह्यारिस
………………………………………………
पञ्चाङ्ग [२९]
तिमिलाई देखेर लुक्न सक्दिन ।
तिम्रो अघि कहिले भुक्न सक्दिन।
माया भन्दा बढी शोषण गर्दैछौ ,
तिम्रो कारणले म सुक्न सक्दिन ।
अब कहिले पनि झुक्न सक्दिन ।
✍️गिता रिजाल , धरान ।
………………………………………………
पञ्चाङ्ग [३०]
जताततै फाेहर हुने गरेर थुक्नु राम्राे हैन ।
फाेहर गर्नेलाई सजाय दिन चुक्नु राम्रो हैन।
सरसफाइकाे अभियान चलाअाैं देशभरमा ,
प्रतिकार गर्न अघि बढाैं कतै लुक्नु राम्रो हैन।
घरसमाज सफा राख्ने गराैं है रुक्नु राम्रो हैन।
✍️सुशीला पौडेल ।
………………………………………………………………
पञ्चाङ्ग [३१]
सकेसम्म कसैले नि चुक्नु हुँदैन।
हुन्छन् गल्तीहरु तर थुक्नु हुँदैन।
समानता कहाँ हुन्छ सबैमा हेर्दा,
देख्ला कि भनी कसैले लुक्नु हुँदैन।
हाम्रो स्वाभिमानी शिर झुक्नु हुँदैन।
✍️दुर्गा आचार्य, मोरङ ।
…………………………………………
पञ्चाङ्ग [३२]
कसैले कसैसामु हजुर झुक्नु हुँदैन ।
आफ्नाे गल्ती केही नभएमा लुक्नु हुँदैन।
काम गर्दै जानु पर्छ जसले जे भने नि,
गल्ती भाे भन्दैमा कसैलाई थुक्नु हुँदैन।
मेहनती हातहरु कतै रुक्नु हुँदैन।
✍️उर्मिला के.शी., धनकुटा ।
………………………………………………………
पञ्चाङ्ग [३३]
सकेसम्म कहीकतै चुक्नु हुँदैन ।
चुकेपनि खुल्नुपर्छ लुक्नु हुँदैन ।
गल्ती हुन्छ मान्छेबाटै तथ्य याे जानी,
देखाउँदै रिसराघ भुक्नु हुँदैन ।
वेलुनझैँ उक्सिएर फुक्नु हुँदैन ।
✍️केशवप्रसाद ढकाल `प्रीतबीज´ पोखरा ।
…………………………………………………
पञ्चाङ्ग [३४]
शरीरको ऊर्जा शक्ति सुक्नु हुँदैन ।
विवेक शुन्य बनेर कोही भुक्नु हुँदैन ।
तल माथि पर्नु सौन्दर्य हो जीवनको ,
पाइलाहरू प्रगतिका चुक्नु हुँदैन ।
ढाल्ने नियत गरी मान्छे फुक्नु हुँदैन ।
✍️प्रभा पोखरेल, हाल अमिरेका ।
……………………………………………
पञ्चाङ्ग [३५]
पराईको सामु कहिले नझुक्नु छोरा ।
देशको लागि कार्य गर्दा नचुक्नु छोरा।
जन्मभूमि,जन्मदाता शिरमा राखेर,
कायरझैँ पछाडि पनि नलुक्नु छोरा।
हिँउदोको खहरे जस्तो नसुक्नु छोरा।
✍️पुष्पा नेपाल (सुवेदी) , इलाम ।
…………………………………………………
पञ्चाङ्ग [३६]
तिम्रो कारण अरूको सामु म झुक्नु पर्यो आज।
कहिल्यै झूटो कुरा नबोल्दा नि चुक्नु पर्यो आज।
अलि विचार र विवेकले काम गर्नु है तिमी,
चोर जस्तै गरी हेर न तिमी लुक्नु पर्यो आज।
मनमा माया हुँदाहुँदै पनि भुक्नु पर्यो आज।
✍️सुमित्रा पोखरेल, काठमाडौं ।
……………………………………………………
पञ्चाङ्ग [३७]
खाएपछि त्यही थालमा थुक्न नपरोस् ।
जोरीपारी हँसाई तल झुक्न नपरोस्।
जिन्दगीमा अरू त केही चाहन्नँ मैले,
यी हात थापी कसैसामु ढुक्न नपरोस्।
कर्तव्यमा झन् दृढ बनूँ चुक्न नपरोस् ।
✍️श्रीकृष्ण शर्मा, पोखरा ।
……………………………………………
पञ्चाङ्ग [३८]
कुनै छाेरा आमा सामु झुक्नु नपरोस् |
आफ्नो कर्तव्य बिर्सेर चुक्नु नपरोस् |
आमको ऋण तिर्न चाहेर नि सकिनँ,
जन्म दिने आमालाई थुक्नु नपरोस् |
आमा छोराको सम्बन्ध यसरी सुक्नु नपरोस् |
✍️मनिषा बिष्ट कटुवाल, बिराटनगर ।
…………………………………………………
पञ्चाङ्ग [३९]
बढौन सबैजना अगाडि रूक्न भएन।
जनता सामुआउँनु पर्छ लुक्न भएन।
हातेमालो गर्दै अगाडि बढेमा देशको,
मुहार फेर्नको लागि अब चुक्न भएन।
पकृति जोगई राख्न मूल सुक्न भएन।
✍️सीता शर्मा, बिरगंज।
……………………………………………
पञ्चाङ्ग [४०]
कहिले पनि चुक्नु हुँदैन हामी ।
अनावश्यक भुक्नु हुँदैन हामी।
आर्काको लागि राम्रो सोचिनु पर्छ,
बैरी भए त झुक्नु हुँदैन हामी ।
काम भएमा रुक्नु हुँदैन हामी।
✍️मिराज लुइटेल , काठमाडौं ।
……………………………………
पञ्चाङ्ग [४१]
काम गर्दा कहिले पनि चुक्नु हुँदैन ।
कुरा सुन्नू बढी त्यत्तिकै भुक्नु हुँदैन ।
पछिको पछुतो भन्दा अहिले सोच्ने हो,
बिग्रिन्छ भनेर डरले रुक्नु हुँदैन ।
अनावश्यक कसैसंग झुक्नु हुँदैन ।
✍️नवराज भट्ट, महेन्द्रनगर कञ्चनपुर ।
……………………………………………
पाैष २५, चाैघेरा दाङ । नेपाल औषधि व्यवसायी संघ( NCDA) दाङ शाखाले आफ्नाे स्थापना दिवसकाे अवसरमा गोरखनाथ वैदिक गुरुकुल, दाङलाई खाद्यान्न सहित नगद सहयोग गरेको छ ।
दाङ जिल्लाको श्री गाेरक्ष पात्रदेवता सिद्ध रत्ननाथ मठ घाेराही-१७ चाैघेरामा विगत ३ वर्षदेखि सञ्चालित उक्त गुरुकुलमा NCDA ले गुरुकुलकै प्राङ्गणमा पुगेर नगद रकम रुपैयाँ ६ हजार सहित ८ हजार रुपैयाँ बराबरको खाद्यान्न सहयोग गरेको थियोे ।
NCDA का अध्यक्ष वि पि पाैडेलले गुरुकुल जस्तो पवित्र संस्थालाई सहयोग गर्न पाउँदा आफू निकै खुसी भएको विचार व्यक्त गर्नुभयो ।
सहयोग हस्तान्तरण कार्यक्रम NCDA का उपाध्यक्ष मदुसुदन पाण्डे, महासचिव श्याम गिरी, सचिव सुनिल रेग्मी, सह-काेषाध्यक्ष राजीमान, सदस्य महेन्द्र रावत तथा प्रदेश सदस्य ध्रुव रावत र संघका पूर्व अध्यक्ष/सल्लाहकार डा.प्रदिप याेगी लगायतका व्यवसायीहरूकाे उपस्थिति रहेकाे थियाे ।
कार्यक्रममा दाङ औषधि व्यवसायी संघ परिवार सहभागी भएर गुरुकुललाई खाद्यान्न सामग्री सहित नगद सहयाेग गर्नु भएकाेमा गुरुकुल पूर्व अध्यक्ष प्रकाश भट्टराईले आभार प्रकट गर्दै धन्यवाद ज्ञापन गर्नुभएकाे थियाे । कार्यक्रममा वटुकहरूले सबैकाे सुख, शान्ति तथा उन्नति प्रगतिका लागि स्वस्ति वाचन गरेका थिए ।
काठमाण्डौँ, पौष । साप्ताहिक तस्बिरमा उदक लेखन शृङ्खलाको ८५ औँ भाग शनिबार सम्पन्न भएको छ । उदक साहित्य समाज, नेपालले उक्त कार्यक्रमको आयोजना गरेको थियो। उक्त शृङ्खलामा नेपाल लगायत विश्वका ७१ जना उदक स्रष्टाहरूको सहभागिता रहेको उदक लेखन शृङ्खलाका संयोजक, प्रशिक्षक एवं उदक साहित्य समाजका उपाध्यक्ष वसन्त अनुभवले बताउनुभयो ।
काव्य विधा अन्तर्गतको नयाँ उदियमान प्रविधा उदक कविताको उन्नयन र विकासका लागि साप्ताहिक रूपमा उदक लेखन शृङ्खला सञ्चालन गर्दै आएको उदकका प्रवर्तक एवं उदक साहित्य समाजका अध्यक्ष आर्त अकुलीनले बताउनुभयो ।
संयोजक एवम् प्रशिक्षक अनुभवका अनुसार शनिबारको शृङ्खलाका लागि विहान एउटा तस्बिर दिएर उक्त तस्बिर अनुसारको गहन भाव खुल्ने गरि मात्र एउटा उदक साझ ५ बजेसम्म लेख्न सहभागी उदक यात्रीहरूलाई भनिएको थियोे ।
[१]
बुढेसकाल
बोक्नैपर्ने माल
पापी पेटको सवाल !
🌑वसन्त अनुभव
घोराही, दाङ
[२]
भरिया
दु:खको भारी
परिवार पाल्न सङ्घर्ष ।
🌑समझना कुसुम
पोखरा
[३]
भाग्य
काम गर्नुपर्ने
पर्छ एकदिन मर्नुपर्ने !
🌑श्याम बोहरा
[४]
बुढेसकाल
जिवन बेसहारा
भारी भो सहारा
🌑देवकी
[५]
वृद्ध
बाेकेर भारी
सन्तान पाल्ने बाध्यता !
🌑उर्मिला के.शी
धनकुटा
[६]
हाय
के गरून्
नियतिले यही चाहेपछि !
🌑नरेन्द्रबहादुर क्षेत्री
बुटवल, रुपन्देही ।
[७]
नाम्लो
वृद्धको जाउलो
भारी बोकेर उकालो !
🌑भगवती दवाडी
[८]
गरिबी
दुखिया कर्म
कस्ले बुझ्ने मर्म ?
🌑ताराप्रसाद चापागाईँ
धुनिबेसी
[९]
भारी
परिवारको जिम्मेवारी
धान्ने जसरी तसरी !
🌑सरिता
[१०]
परिश्रम
अनिवार्य आवश्यकता
अपरिहार्य मार्मिक चित्रण !
🌑तोया घिमिरे
शंखमुल, काठमाडौ ।
[११]
जिन्दगी
सङ्घर्षले छानु
मिहिनेत गरेर खानू !
🌑Singer, bishal
[१२]
दुखित
कर्म फल
जुटाउ अन्न जल !
🌑जमुना कायस्थ
पोखरा
[१३]
वृद्ध
गरुङ्गो भारी
भयो देश समृद्ध ?
🌑डम्बर थामी ‘अनुपम’
कालिन्चोक गा.पा.-६, दोलखा ।
[१४]
वृद्ध
गरिबीको कारण
ढाकर मूल्यमा शरण !
🌑म्यामराज राई
भोजपुर
[१५]
जिम्मेवारी
बुढो काँध
ढल्दै गरेको उमेर !
🌑रिता लामा
[१६]
वृद्ध
पिठ्युँमा भारी
जीवन भयो भारी !
🌑गोपाल
[१७]
बुढेसकाल
भनेर नहुने
साह्रै मन छुने !
🌑अनुग्रह राना मगर ‘पुष्प’
पाँचखपन नपा – ६ संखुवासभा
[१८]
कर्म
जिवनकाे उत्तरार्धमा
बर्मा गए कपालसँगै !
🌑राेशन पराजुली
धरान।
[१९]
वृद्धावस्था
पिरहरूको भारी
केवल लठ्ठीको साहारा !
🌑आर्त अकुलीन
कैलाली
[२०]
टाउको
भारीको बोझमा
मन आफ्नाको खोजमा !
🌑समुन्द्रा शर्मा
सुनसरी
[२१]
गरिबी
जुटाउन आहारा
छैनन् बुढेसकालमा साहारा !
🌑सीता पाण्डेय मरासिनी
रेसुङ्गा नपा -९,गुल्मी ।
[२२]
तस्बिर
झलक दरिद्र्याइँ
धिक्कार अचाहिँदो बदख्वाइँ !
🌑अगस्टीन राई
पूर्व सिक्किम, भारत
[२३]
भारी
यो जिन्दगीको।
छैन कतै बिसाउँंनी !
🌑युगल
[२४]
भारी
बुढेसकालको शरीर
पुग्नुपर्ने त्यो डाँडापारि !
🌑हिमाल अम्मै
घोडाघोडी कैलाली
[२५]
जीवन
गरिबको नियति
बाँच्नु पर्ने बाध्यता !
🌑कण्ठराज गिरी
[२६]
जिन्दगी
एकमुट्ठी सास
कति बोझिलो भारी !
🌑पशपती राई
खोटाङ
[२७]
वृद्धावस्था
जिउने बाध्यता
पिठ्युँमा गह्रुङ्गाे भारी !
🌑नारायण प्रसाद उपाध्याय
कैलाली ।
[२८]
सन्तान
अत्तोपत्तो भएन
वृद्धावस्थामा अनेकौँ दु:ख !
🌑साहित्य प्रेमी सलिन
[२९]
जीवन
छ गुजार्नु
दु:खलाई नित्य गुहार्नु !
🌑पूर्णबहादुर श्रेष्ठ “हृदयङकृत”
पनौती-३,काभ्रे
[३०]
सङ्घर्ष
जिन्दगीको यात्रा
नियालेँ विवशता मात्र !
🌑सविता के.सी.
काठमाडौँ ।
[३१]
भरिया
पुदैन खान
पाल्न सकिदैन ज्यान !
🌑टिकाराम पुन टिपु
छत्रेश्वरी सल्यान
[३२]
स्वाभिमान
पिठ्युँमा भारी
हिँड्छ जीवन लतारी !
🌑गोपे दाजु
पाँचथर ।
[३३]
गह्रौँ
कर्तव्यको भार
सन्तानको मायामा हार !
🌑इश्वरी अधिकारी
लमजुङ
[३४]
भारी
बोक्छौ जीवनभरी
कहिल्यै पुगेनौ पारी !
🌑दुर्गा भमरकोटे
[३५]
जिन्दगी
स्वच्छ मानवता
एक सङ्घर्षशील यात्रा !
🌑सरस्वती श्रेष्ठ
इटहरी
[३६]
सङ्घर्ष
जीवनको यात्रा
लिला भावीको लेखा !
🌑चक्र आलेमगर “लाफा”
कैलाली
[३७]
भारी
बुढेसकाल नभनिकन
मेहनत गर्ने साहसिक !
🌑बिमला पोख्रेल
अर्घाखाँची
[३८]
गरिब
पुग्दैन खाना
पाल्न सकिँदैन जहान !
🌑हिरा तामाङ
काभ्रे महाभारत 7
[३९]
लिला
दैवको अनौठो
खेल्नुपर्ने यहाँ सबैले !
🌑डुकछिरिङ लेप्चा
मिरिक,डुपटिन
[४०]
बाध्यता
पिठ्युँमा भारी
गाउँ सहर चौतारी !
🌑शारदा आचार्य
ललितपुर !
[४१]
बुढेसकाल
नाम्लोको भारी
बिसाउने छैन चौतारी !
🌑साबित्रा देबकोटा
कैलाली
[४२]
हटारु
भारी बोकी
परिवार पाल्ने अवस्था !
🌑चक्र शाही
कैलाली
[४३]
भारी
आँफूभन्दा ठूलो
उमेर सत्तरी पारी !
🌑घनश्याम पौडेल
पोखरा
[४४]
बाध्यता
परिस्थितिको जालझेल
कर्म गतिको खेल !
🌑ऋजु दिल्पाली
ईटहरी १ सुनसरी ।
[४५]
नियति
हेर कस्तो
बुढेसकाल पनि नभन्ने !
🌑धर्मी शाक्य
बुटवल ,रुपन्देही ।
[४६]
नियति
घट्दो उमेर
बढ्दो भारी पिँठमा !
🌑इन्दिरा देवकोटा
कपिलवस्तु न पा ३
[४७]
बुढेसकाल
कसैको नहोस्
मेरो जस्तो हाल !
🌑Tila Lekali
[४८]
भारी
सामन्तीलाई गएको
जीवन बरबाद भएको !
🌑सोमनाथ लुइटेल “रवि पाल्पाली”
हाल बर्दिया ।
[४९]
सङ्घर्ष
गर्नुपर्छ यहाँ
बुढेसकालमा बाँच्न मैले !
🌑Shusila Paudel
[५०]
जिन्दगी
कटाउनै पर्छ
कठिन परिश्रम वावजुद !
🌑गुणनिधि घिमिरे
अमेरिका
[५१]
परिश्रम
अत्यन्त कठिन
बाँच्न विवश जीवन !
🌑रामप्रसाद पुरी
बादेल खाेटाङ।
[५२]
भरिया
भारी बोकेर
हिँड्दै उकालो बाटो !
🌑Narayan Koirala
तानसेन,पाल्पा
[५३]
दुःख
बुढेसकालमा परिश्रम
परिवार पाल्न कठिनाइ !
🌑अम्विका अधिकारी
झापा विर्तामोड
[५४]
भारी
जीवनको सङ्घर्ष
बुढेसकालमा झन जिम्मेवारी !
🌑सरस्वती वली
बर्दिया नेपाल
[५५]
कठिन
गरिबको जिन्दगी
बढ्दो भारी जिम्मेवारी !
🌑Narayan
[५६]
बुढेसकाल
पेटको सवाल
बोझले जीन्दगी बेहाल !
🌑सरस्वती श्रेष्ठ
रूपन्देही बुट्वल ।
[५७]
किसान
कटाउन जिन्दगी
गर्नपर्छ अर्कैको मजदुरी !
🌑प्रदिप नेपाली
बिहादी ५ उराम,पर्बत।।
[५८]
बुढेसकाल
पर्यो अनिकाल
केवल लठ्ठी नाम्लो !
🌑धनमाया चौधरी
कैलाली
[५९]
जीवन
पीडा मिश्रित
उकाली ओराली यात्रा !
🌑कविता आचार्य
कैलाली
[६०]
शरीर
हुँदा बुढो
सकिएन भारी चुरो !
🌑सुमित्रा पोखरेल
काठमाडौं
[६१]
मानव
कर्मको चोला
दुःखले भर्दछ झोला !
🌑होम प्रसाद
धरान,सुनसरी ।
[६२]
जिन्दगी
अप्ठ्याराे भारी
सहजताकाे निमित्त राेजगारी ।
🌑केशवप्रसाद ढकाल
[६३]
वृद्धावस्था
जीवनकाे भारी
टुङ्गोमा पुर्याउँदै घिसारी !
🌑भवानी घिमिरे
सर्लाही ।
[६४]
बुढेसकाल
अनेक दु:ख
साहाराको खाँचो अनिकाल !
🌑मिलन के.सी.(थापा)
पोखरा
[६५]
बुढेसकाल
कडा सङ्घर्ष
जहान पाल्ने बाध्यता !
🌑प्रेम थापा “मन”
[६६]
बुढेसकाल
जिउने सवाल
कठै भारी बबाल !
🌑प्रद्युम्न चालिसे
[६७]
लौरो
यात्रा साहारा
जिवनको अन्तिम सङ्घर्ष।
🌑घनश्याम पौडेल
गौरीगंगा नगरपालिका ९ कैलाली
[६८]
जीविका
भरियाकाे चाहना
माघीमा परिवारकाे खुसीयाली !
🌑टीकाराम जाेशी
टीकापुर।
[६९]
उकाली
गरिबीको भारी
बुढेसकालमा पनि नछारी !
🌑मनाेज थापा
कैलाली
[७०]
गरिब
बाध्यताको वीर
हुन पाउँदैन अस्थिर !
🌑रेनुका मरासिनी
अर्घाखाँची
[७१]
भरिया
निधारमा नाम्लो
जिन्दगीको बरियो लरिया !
🌑जमुना आचार्य
सिन्धुपाल्चोक
काठमाण्डौँ, पौष । साप्ताहिक तस्बिरमा उदक लेखन शृङ्खलाको ८४ औँ भाग शनिबार सम्पन्न भएको छ । उदक साहित्य समाज, नेपालले उक्त कार्यक्रमको आयोजना गरेको थियो। उक्त शृङ्खलामा नेपाल लगायत विश्वका ५४ जना उदक स्रष्टाहरूको सहभागिता रहेको उदक लेखन शृङ्खलाका संयोजक, प्रशिक्षक एवं उदक साहित्य समाजका उपाध्यक्ष वसन्त अनुभवले बताउनुभयो ।
काव्य विधा अन्तर्गतको नयाँ उदियमान प्रविधा उदक कविताको उन्नयन र विकासका लागि साप्ताहिक रूपमा उदक लेखन शृङ्खला सञ्चालन गर्दै आएको उदकका प्रवर्तक एवं उदक साहित्य समाजका अध्यक्ष आर्त अकुलीनले बताउनुभयो ।
संयोजक एवम् प्रशिक्षक अनुभवका अनुसार शनिबारको शृङ्खलाका लागि विहान एउटा तस्बिर दिएर उक्त तस्बिर अनुसारको गहन भाव खुल्ने गरि मात्र एउटा उदक साझ ५ बजेसम्म लेख्न सहभागी उदक यात्रीहरूलाई भनिएको थियोे ।
[१]
एकता
सफलताको सिँढी
असम्भव पनि सम्भव !
🌑वसन्त अनुभव
घोराही, दाङ
[२]
एकता
उदाहरणीय कार्य
जीवनमा छ अपरिहार्य !
🌑
पूर्णबहादुर श्रेष्ठ “हृदयङकृत”
पनौती-३,काभ्रे
[३]
भावना
एकताको हेरौँ
पाठ सिकौँ कमिलाको !
🌑सोमनाथ लुइटेल “रवि पाल्पाली”
[४]
विजय
एकता पाठ
एक एक एघार !
🌑आर्त अकुलीन
कैलाली
[५]
एकता
ठूलो माेल
कमिलाले उठायाे ग्लाेब !
🌑भवानी घिमिरे
सर्लाही ।
[६]
असम्भव
हुँदैन केही
एकताकाे बल ठुलाे !
🌑ताराप्रसाद चापागाईँ
धुनिबेसी
[७]
कमिलो
सामुहिक जातको
देखाउँदै नमुना एकताको !
🌑अच्युत घिमिरे
भुटानबाट🇧🇹
[८]
एकता
एकताको बन्धन
उठाउँदै पृथ्वी पनि !
🌑हिरा तामाङ
महाभारत 7 आहाले बाँस्पुर(काभ्रे)
[९]
मेहनत
बुद्धिको खेल
देखाउँदै एकताको मेल !
🌑अनुग्रह राना मगर ‘पुष्प’
पाँचखपन नपा – ६ संखुवासभा
[१०]
शिखर
यात्राको गन्तव्य
हाम्रो जीवनको उद्देश्य !
🌑हिमाल अम्मै
घोडाघोडी कैलाली
[११]
एकता
सहयोगी भावना
बल बुद्धिको क्षमता !
🌑सरस्वती वली
[१२]
सङ्गठन
मिलेर काम
सफलताको पहिलो सिँढी !
🌑बुद्धिमान दनुवार
सुरुङ्गा ४ झापा
[१३]
एकता
बुद्वि बलको
सम्भावना हरेक चुनौतीको !
🌑घनश्याम पौडेल
गौरीगंगा – ९ कैलाली
[१४]
एकता
सङ्गठनको चमत्कार
उठाउन सकिन्छ संसार !
🌑रमा पन्त
पाल्पा।
[१५]
कमिलो
एकताको प्रतीक
सङ्गठनको उत्कृष्ट उदाहरण !
🌑सरस्वती श्रेष्ठ
इटहरी
[१६]
समुहिक
एकताकाे बल
कमिला भए सफल !
🌑प्रद्युम्न चालिसे
भक्तपुर कटुञ्जे ।
[१७]
मिलीजुली
एकतामा शक्ति
देशले फेर्छ काँचुली !
🌑म्यामराज राई
भोजपुर।
[१८]
कमिला
बलियो आधारशीला
एकतामा अब्बल गतिला !
🌑प्रेम थापा “मन”
[१९]
मिलन
एकताको चमत्कार
विश्वास एकताको संसार !
🌑टिकाराम पुन टिपु
छत्रेश्वरि गाँउपालिका २ सल्यान
[२०]
शक्ति
एकएक हजार
मुठ्ठी भित्र बजार !
🌑चिरञ्जीवी ढकाल
नेपालगन्ज -२० राँझा एयरपोर्ट बाँके
[२१]
मेलमिलाप
सानो शक्ति
ठुलो काममा सफलता !
🌑बिमला पोख्रेल
अर्घाखाँची
[२२]
कमिला
शीत उबाएर
घैला भर्ने प्रयास!
🌑कमला देवकोटा
पाल्पा
[२३]
औँला
हुन्छ एक्लै
पाँच मिल्दा मुठ्ठी !
🌑दुर्गा भमरकोटे
[२४]
उर्जा
एकताको कर्मकाण्ड
वशमा हुन्छ ब्रह्माण्ड !
🌑ऋजु दिल्पाली
ईटहरी १ सुनसरी
[२५]
विविधता
अनेकतामा एकता
मिल्ला पक्कै सफलता !
🌑इमासिंह राई
आमचोक, भोजपुर ।
[२६]
एकतामा
शक्ति परीक्षा
गर्नुपर्दैन मिल्छ सफलता !
🌑नारायण कोइराला
तानसेन,पाल्पा
[२७]
हल
नगरि छल
एकतामा हुन्छ बल !
🌑पशपती राई खोटाङ ।
[२८]
एकता
कठिन काम
मिलेर गर्दा सजिलो !
🌑Singer, bishal
Kohalpur, banke
[२९]
कमिला
अपमानित हुन्छन्
कल्पना गरेभन्दा शक्तिशाली !
🌑साहित्य प्रेमी सलिन
जुम्ला
[३०]
कार्य
मिलेर गर्नु
सफलता हात लाग्नु !
🌑रिता खराल
रुपन्देही
[३१]
एकता
भरिपूर्ण सत्यता
बुद्धि उजिल्याउने भव्यता !
🌑जमुना आचार्य
सिन्धुपाल्चोक
[३२]
सहकार्य
एकतामा बल
मिल्छ सफलता प्रतिफल !
🌑सरस्वती श्रेष्ठ
[३३]
काम
एकतामा हुन्छ
सफलताले शिखर चुम्छ
🌑उर्मिला के.शी.
धनकुटा
[३४]
भार
उठाउँदै सजिलोसँग
एकताले सहकार्य गरेर !
🌑धर्मी शाक्य
बुटवल ,रुपन्देही
[३५]
एकता
अद्भुत बल
समस्याको सहज हल !
🌑श्रीकृष्ण शर्मा
पोखरा
[३६]
सङ्गठन
एकतामा परिवर्तन
अलौकिक शक्तिको प्रदर्शन !
🌑ज्ञानबहादुर क्षत्री
सन्थिखर्क, अर्घाखाँची ।
[३७]
मेहनती
शरीर सानो
मिलेर उचाल्छन् छानो !
🌑घनश्याम पौडेल
पोखरा
[३८]
एकता
असम्भव हुँदैन
जुनसुकै परिस्थितिमा समस्या !
🌑रेनुका मरासिनी
अर्घाखाँची
[३९]
परिश्रम
एकताको शक्ति
अजेय सत्य सफलता !
🌑गुणनिधि घिमिरे
अमेरिका
[४०]
एकता
संगठित भावना
निर्मूल बिघ्न बाधा !
🌑त्रिलोक रामदाम
सिद्धार्थनगर~८ ,भैरहवा
[४१]
मान्छे
बल मिलाऊ
कमिलाबाट चेतना जगाऊ !
🌑भगवती दवाडी
झापा
[४२]
एकता
पृथ्वी उचाल्ने
कमिला ताँती मित्रता !
🌑हिरा खनाल
आरुघाट-८, गोरखा, हाल काठमाडौं।
[४३]
सिकौँ
एकताको कुरा
हामी पनि कमिलोबाट !
🌑सुमित्रा पोखरेल
काठमाडौं
[४४]
भातृत्व
एक बन्धन
सुरक्षित बर्षको जतन !
🌑जमुना कायस्थ
पोखरा
[४५]
एकता
ठूलो शक्ति
हुन्छ अवस्य भक्ती !
🌑शाेभा आचार्य गाैतम
काठमाडौँ
[४६]
प्रयास
एकता भाव
एक सार्थक जीवन !
🌑कविता आचार्य
कैलाली
[४७]
एकता
मिलेर गरे
सबै कार्यमा सफलता !
🌑प्रदिप नेपाली
बिहादी ५ उराम,पर्बत।।
[४८]
एकता
होस्टेमा हैँसे
सङ्गठनमै छ बल !
🌑गोपालप्रसाद पौड्याल
[४९]
एकता
सङ्घर्षशील कमिला
उचाल्छन् ब्रह्माण्ड सारा !
🌑श्रद्धा आचार्य
पोखरा
[५०]
एकता
समस्याको पार
अटुट होस् मित्रता !
🌑इन्दिरा देवकोटा
कपिलवस्तु
[५१]
सङ्घर्ष
अनवरत प्रयत्न
सुख प्राप्तिको माध्यम !
🌑राम न्यौपाने
[५२]
एकता
मिलेर गर्दा
ठूलो सुन्दर मैदान !
🌑अम्बिका अधिकारी
झापा, विर्तामोड
[५३]
व्रह्माण्ड
मिलनसार समुदाय
सफलतामा हुँदैन भय !
🌑मनोज थापा
कैलाली
[५४]
मित्रता
साथीहरूको साथ
घर बनाउने चाहना !
🌑सम्झना कुँवर ‘कुसुम’
पोखरा
साताका तीन लघुकथा हिमालयन दृष्टि अनलाइन पत्रिकामार्फत सञ्चालित एक नियमित स्तम्भ हो । नमस्ते आधुनिक लघुकथा मञ्चको भित्तोमा साताभर प्रेषित गरिएका लघुकथाहरू मध्येबाट उत्कृष्ट तीन लघुकथा छ्नोट गरी प्राप्त हुन आएका लघुकथाहरू यहाँ प्रकाशन गर्ने गरिन्छ । यस साता प्रकाशित हुने लघुकथाहरूमा लघुकथाकार टङ्कबहादुर आलेमगरको ‘मुसो’, लघुकथाकार म्यामराज राईको ‘एक घुट्को’ र लघुकथाकार ज्यो.नानी बिवुको ‘जिम्मेवारी बोध’ रहेका छन् ।
✍️ म्यामराज राई
प्रशान्त महासागर चुपचाप बसिरहेथ्यो । त्यसको बिच भागमा शान्तिवाटिका बनेको थियो । मानौँ, गौतम बुद्धको भूमि हो । चारैदिशा प्रशस्त मनोरम दृश्य हेर्न मिल्थ्यो । सुन्दर दृश्यावलोकन स्थल बन्यो । हरेक दिन हजारौँको सङ्ख्यामा बाह्य तथा आन्तरिक पर्यटकहरू झुमिन्थे । शहरको कोलाहलबाट बच्न तथा जागिर जीवनको तनाव कम गर्दै पारिवारिक माहौलमा खुसी साट्न पुग्थे । कोण – कोणबाट फोटो खिँच्नेहरू थिए । आ-आफू खिँच्थे । एक अर्काको खिँच्थे । त्यहाँ सामाजिक सञ्जालमा सबै प्रयोग भइरहेथे । मनु र धनु पनि छिल्लिॅंदै एक अर्कामा पालैपालो तथा सामूहिक रूपमा टिकटकमा व्यस्त थिए । आँखाले प्राकृतिक दृश्यहरू कैद गर्नुभन्दा पनि उनीहरू मोबाइलकै सहारा लिइरहे । पर्याप्त टिकटक बनाइसकेपछि फोटो लिनतिर लागे ।
“खिँच्दे त ।” धनुले आफ्नो मोबाइल मनुतिर तेर्साइन् ।
“पहिले मेरो ।” मनुले अघि नै मोबाइल तेर्साइसकेकी थिइन् ।
शान्तिवाटिकाले मुसुमुसु मुस्कुराउॅंदै बोल्यो, “पालैपालो खिँच्दा पनि त भयो ।”
“चुपलाग, अघि त्यत्रो टिकटक अगाडि खिँचिदिएँ ।” धनुले उग्र स्वर ओकलिन् ।
“ए, बाबा ! एउटा खिँच्दे न मेरो । त्यसपछि तॅंलाई अघाञ्जेल खिँचिदिउॅंला ।” मनु पनि हार्न मानिनन् ।
अब दुवैले बुद्धको भूमिमा पाण्डव र कौरवहरूको महाभारत सिर्जना गरिछाडे । अचानक दुवैको हातबाट दुवैको आइफोन चिप्लियो । महासागरले पनि पानी सरह दुई ओटै आइफोनहरू एकै घुट्कोमा निलिदियो ।
✍️ टङ्कबहादुर आलेमगर
“एकदिन तँलाई खान्छु ।” बिरालाेले ङुरङुरायाे ।
दुलाेबाटै मुसो “खानु त उई । बरु मैहुँ भन्ने जुँघा उखेलेर देखाउँछु ।”
“मेराे जुँघा उख्लिस् भने, गाउँमै बस्दिनँ ।”
“बाजी ?”
“बाजी ।” बिरालाे मुर्मुरियाे ।
रातभरि गाउँ डुलेर आएकाे । पहारिलाे घाम, भाेकाे पेट, अनिँदाे परिस्थिति । मुसोसँग दुवा दश गर्दागर्दै मुसाेकै प्वालमा थुतुनो राखेर, आहाराकाे मीठो सुवास लिदै निदायाे बिरालो ।
मुसोले सुतेकाे बिराेलाेकाे लामाे जुँघा उखेलेर प्वालभित्र पस्यो । बिरालो तर्सेर उफ्रदा डील मुनि खस्याे । मुसोलाई बिरालाेकाे हालतले हाँसाे छुटायाे ।
रिसाएकाे बिरालाेलाई मुसोले बाजीकाे कुराे राख्याे ।
“आहार र आहार खानेसँग कुनै बाजी हुँदैन । एकदिन तँ मीठो खाना बन्नेछस् ।”
मुसोलाई रिस उठ्याे । “यी खालास् !” भन्दै चाक देखाउँदा बिरालाेले पुच्छर भेटिहाल्याे । भाेक र जीवन रक्षार्थ बीच घमासान पर्दै थियाे ।
“दूध चाेर्ने बिरालाे ।” मान्छेकाे आवाज सुन्नेबित्तिकै बिरालोले टाप कस्याे ।
दुखेकाे रनाहाले दुलाेकाे कुनाेमा बसेर पुच्छर मुसार्दै मुसो फुस्फुसायाे, – “धन्न बाँचेँ ।”
त्रियुगा नगरपालिका -११, संगम टाेल
उदयपुर, १ नम्बर प्रदेश
✍️ ज्यो. नानी बिवु
डिसेम्बर तीन तारिख अपाङ्गता दिवस । नगरपालिकामा आज भव्य कार्यक्रम थियो तर आफूलाई साङ्ग ठान्ने मानसिक अपाङ्गहरुको उपस्थिति कमै हुनेछ । साङ्गलाई निमन्त्रणा नगरेको होइन । धेरै घरमा उपस्थितिको लागि अनुरोध गर्दै निमन्त्रणा कार्ड दिॅंदै गर्दा मान्छेहरुको कुरा गराइ र अनुहारले मैले अनुमान लगाइसकेको थिएँ । मेरै घरबाट पनि उक्त कार्यक्रममा उपस्थित हुन अरूलाई फुर्सद भएन र म एक्लै जाँदै थिएँ ।
“कहाँ जान लागेकी नानी ?” बाटोमा एक जना आमाले सोधिहाल्नु भयो । उहाँको छोरी पनि अपाङ्ग हुनुहुन्थ्यो । म हतारमा थिएँ ढिलो नगरी आफ्नो गन्तव्य भन्दै “हजुरहरु जाने होइन?” सोधिहालेँ । मेरो घरका सदस्यलाई जस्तै उहाँहरूलाई पनि फुर्सद रहेनछ । बरु आफ्नी छोरी मेरै जिम्मा लगाएर पठाउनुभयो । उहाँ दिदीलाई भने उक्त कार्यक्रममा जाने मन रहेछ । खुसी हुँदै मेरो साथ आइहाल्नु भयो । हामी गन्तव्यतर्फ अगाडि बढ्यौँ । मेरो न्यूनदृष्टिको समस्या अनि उहाँमा वाणीको समस्या । उहाँले मेरो कुरा कतिको बुझ्नुहुन्थ्यो थाहा थिएन तर मलाई उहाँको कुरा बुझ्न गाह्रो भइरहेको थियो । उहाँ मेरो हात समाउँदै आफ्नो भाषामा मसँग कुरा गर्दै हिँडिरहनुभएको थियो । मैले पनि बुझेसम्मको उत्तर फर्काउने प्रयास गरिरहेको थिएँ ।
उहाँलाई साथ लिएर गन्तव्यतर्फ अगाडि बढ्दै गर्दा जति पाइला अघि बढ्छन् उति मनमा कता कता डर पलाइरहेको थियो । जिम्मेवारी थपिएको महसुस भइरहेको थियो ।
अलिकति अगाडि पुग्दा एउटा अटोले हामीलाई उछिनेर गयो । अटो कटेपछि उहाँले मलाई अलि छेउ छेउबाट हिॅंड्न सङ्केत गर्दै मलाई छेउपट्टि हिँड्न लगाएर आफू सडकपट्टि सर्नुभयो । उहाँको यो व्यवहारले मलाई एकदमै छोयो अनि अघिसम्मको डर पनि एकाएक हट्यो र मन खुशी भयो किनकि मलाई जस्तै जिम्मेवारी बोध र डर त आखिर उहाँलाई पनि त रहेछ ।