काठमाण्डौँ, साप्ताहिक तस्बिरमा उदक लेखन शृङ्खलाको ९९ औँ भाग शनिबार सम्पन्न भएको छ । उदक साहित्य समाज, नेपालले उक्त कार्यक्रमको आयोजना गरेको थियो। उक्त शृङ्खलामा नेपाल लगायत विश्वका ५१ जना उदक स्रष्टाहरूको सहभागिता रहेको उदक लेखन शृङ्खलाका संयोजक, प्रशिक्षक एवं उदक साहित्य समाजका उपाध्यक्ष वसन्त अनुभवले बताउनुभयो ।
काव्य विधा अन्तर्गतको नयाँ उदियमान प्रविधा उदक कविताको उन्नयन र विकासका लागि साप्ताहिक रूपमा उदक लेखन शृङ्खला सञ्चालन गर्दै आएको उदकका प्रवर्तक एवं उदक साहित्य समाजका अध्यक्ष आर्त अकुलीनले बताउनुभयो ।
संयोजक एवम् प्रशिक्षक अनुभवका अनुसार शनिबारको शृङ्खलाका लागि विहान एउटा तस्बिर दिएर उक्त तस्बिर अनुसारको गहन भाव खुल्ने गरि मात्र एउटा उदक साझ ५ बजेसम्म लेख्न सहभागी उदक यात्रीहरूलाई भनिएको थियोे ।
अभ्यासका लागि राखिएको प्रतिनिधि तस्बिर :
उदक अभ्यास – ९९ मा सहभागी उदक यात्रीका सुन्दर उदकहरू
[१] पर्व नयाँ वर्ष खुसी अनि हर्ष !
वसन्त अनुभव घोराही, दाङ
[२] नौलो दशक आयो खुसियाली पनि छायो !
सुरेशकुमार पाण्डे
[३] हर्ष नवीन वर्ष सुख शान्ति उत्कर्ष !
आर्त अकुलीन, कैलाली
[४] वर्ष उमङ्ग हर्ष फेरिए गरेका सङ्घर्ष !
रिता खराल, रुपन्देही
[५] आयो नयाँ वर्ष छायो खुसी हर्ष !
योगेन्द्र भट्टराई, खोटाङ
[६] स्पर्श नयाँ वर्ष अलिअलि मुस्कान हर्ष !
अम्बिका अधिकारी झापा, विर्तामोड
[७] शुभकामना सबै नेपालीको नियमित औपचारिक भावना !
देवी पन्थी
[८] आयो नयाँ वर्ष मनमा उमङ्ग हर्ष !
सरिता सेढाई, धादिङ
[९] बहार उमङ्गके इन्तजार खुसियाली सबके मुहार !
सागर कुस्मी, कैलाली
[१०] बिर्सेर मनाउनु कसरी आखिर नयाँ वर्ष !
मनोज राना, सल्यान
[११] वर्ष नयाँ उमङ्ग छाएको छ हर्ष !
धनमाया चौधरी, कैलाली
[१२] शुभकामना नव वर्षमा ऐश्वर्य आराेग्य प्रगति !
प्रद्युम्न चालिसे, भक्तपुर
[१३] उदाएको नयाँ वर्ष अस्ताउँदा साँझ पर्ने !
होमप्रसाद न्यौपाने, धरान, सुनसरी
[१४] वर्षको खुशी हर्षको हार्दिक मङ्गलमय शुभकामना !
साताको तीन लघुकथा हिमालयन दृष्टि र नमस्ते आधुनिक लघुकथा मञ्च बीचको सहकार्यमा सञ्चालित साप्ताहिक स्तम्भ हो । यस स्तम्भमा नमस्ते आधुनिक लघुकथा मञ्चको भित्तोमा साताभर प्रेषित लघुकथाहरू मध्ये मञ्चले पठाएका उत्कृष्ट तीन लघुकथाहरू प्रकाशन हुने गर्दछन् ।
यस साताको (२८ औँ) शृङ्खलाका लागि लघुकथाकार समीर पाख्रिनको ‘ढुक्क’, लघुकथाकार प्रभा देवी पौडेलको ‘मनोवृत्ति’ र लघुकथाकार गम बयम्बु मगरको ‘सुरक्षा’ उत्कृष्ट तीनभित्र परेका छन् ।
१) लघुकथा : ढुक्क
✍️ समीर पाख्रिन भूकम्पको धक्का महसुस गरियो । मानिसहरू उहीँ पुरानै पारामा आतत्तिँदै कराउँदै हुरूहुरू घर बाहिर निस्किए । र, सडकमा जम्मा भए ।
भीडबाट एकजना बोल्यो- “खै त खुलानन्द बा ? देखिएनन् त ? “ सबैले भीडमा खोजे । उनलाई नदेखेपछि नाता पर्ने एकजना केटो खुलानन्दको नवनिर्मित तीन तले घरमा छिर्यो । र, सिँढी उक्लदै तीन तलामा पुग्यो । बुढा आफ्नो कोठामा सुस्ताइरहेका थिए ।
“ए, हजुरबा ! तपाईं एक्लै के गर्दै हुनुहुन्छ ? भूकम्प गएको थाहापाउनु भएन ?” केटोले सोध्यो । “ए हो, कहिले ? मैले त थाहै पाइन त ! आएर फर्की पनि सक्यो कि ? ” बुढाले ठट्यौँली पारामा सोधे ।
“हिँडनोस् बाहिर फेरि पनि आउन सक्छ ।” केटोले पाखुरामा समातेर तान्दै भन्यो । “हरे शिव ! त्यैँ भाग्न नपरोस् भनेर त यति बलियो घर बनाको । तँ जा बाबु मलाई आराम गर्न दे ।” खुलानन्द ढुक्क साथ विछ्यौँनामा पल्टिए । ००० हेटौडा, मकवानपुर । २०७९/ १२/ २६
२) लघुकथा : मनोवृत्ति
✍️ प्रभादेवी पौडेल “एकछिन पख त बहिनी ! के गर्न लागेकी यस्तो ? छिटो तल झर।” “अहँ दिदी ! मलाई नारोक्नुहोस् । म बाँच्न चाहन्न ।” “त्यसो भनेर कहाँ हुन्छ र बहिनी, बरू के भयो भन ?”
मन्दिर जान हिँडेकी मञ्जुले आत्महत्या गर्न रुखमा चढ्दैगरेकी चन्दालाई अकस्मात् रोकेपछि उनी तल झरेर छाती पिटीपिटी रुन लागिन् र भनिन्- “दिदी ! म अब कस्को आधारले बाँचौँ ?” “किन र बहिनी ! त्यस्तो के भयो तिमीलाई ?” “के भएन भन्नु न दिदी ! रातदिन जाँड खाएर हिँड्ने बेइलमी लोग्ने । भनेको नमान्ने तन्नेरी छोरो । एकबारको जिन्दगीमा कति सहनुँ ?”
“आत्म हत्या गर्दैमा समस्या समाधान हुन्छ त लाटी ? नारी त पृथ्वी हो रे भन्छन् । आ-आफ्नो भागमा जे पर्छ त्यहीँ भोग्नुपर्छ ।” भन्दै मञ्जुले सम्झाएर चन्दालाई कोठामा लगिन् । धेरै दिनको भोकले होला उनी निकै कमजोर देखिएकी थिइन्। मञ्जुले छिटो छिटो गरेर चिया पकाइन् र एक पुरिया बिस्कुटसँगै दिइन् । चिया पिउने क्रममा मञ्जुले भनिन्-, “बहिनी ! तिम्रो बुढाले त रक्सी मात्रै खाने रहेछन् । मेरो बुढाले त हातपात पनि गर्दथे । यी हेर, यो दाहिने हात चिर्पटले हानेर भाँचिदिएका । अझैपनि झरी बादलमा दुख्छ।”
यो सुनेर चन्दाले आफ्नो बुढासँग तुलना गरी र अलिकति मुस्कुराई। “कुनैसँग लसपस छ कि छैन नी ?” “त्यो त छैन दिदी ।” “हाम्रोले त अर्कोसँग मिलेर मलाई घरबाट निकालेको हो । त्यसैले त म दस वर्षदेखि यो ठाउँमा बस्दैआएकी छु । अझ छोराले त उड्नेमा जहाज र गुड्नेमा बस बाहेक सबै खान्थ्यो । बिहे पनि आफूखुसी गरेर बाहिर बसेको थियो ।” यो सुनेपछि त झन् चन्दाको मुहारमा कान्ति छायो । उनले यहाँभन्दा बढी सुन्न चाहिनन् र बसेको ठाउँबाट जुरुक्क उठिन् र भनिन्,- “दिदी कुनै दिन धेरै अत्यार लागेछ भने हजुरलाई सम्झिएर आउँछु है ?”
यी सबै कुरा सुनेकी पल्लो कोठाकी पार्वती आमा उनी जानेबित्तिकै आइन् र भनिन्,- “नानी तिम्रो त बिहे नै नभएको भन्या होइन र ?” “हुन त हो आमा ! तर अरूको उपकार हुन्छ भने कहिलेकाहीँ झुट पनि बोल्नुपर्छ भन्छन् । मलाई महाभारतले सिकाएको ।” भरतपुर ९ ,चितवन २०७९ / १२ / ३०
३) लघुकथा : सुरक्षा
✍️ गम बयम्बु मगर शुक्रबारको दिन । दिउँसोको एक बजेतिरको घटना हो । छोरोलाई लिन स्कुलतिर निस्कँदै थिएँ । घाम उखरमाउलो थियो । घरबाट दस मिनेट जति पाइला बढाउँदै गर्दा हान् हान्, पकड् पकड् भन्ने होहल्लाको आवाज कानमा ठोक्किन आइपुग्यो। टक्क रोकिएँ । के भएछ भेउ पाउनु थियो मलाई । पक्की सडक सुनसान थियो । अलमलमा परेँ ।
अलिपर मान्छेहरूको भीड देखियो । टोलको एक घरबाट सुनको सिक्री र पैसा चोरेर भाग्दै गरेका चोरहरूलाई टोलबासीले घेरा हालेका थिए । चोरहरू खुकुरी नचाउँदै थिए भने पाँच छ जना टोलका युवाहरू हातमा रड, चिर्पट लिएर तयारी अवस्थामा थिए ।
त्यही छेउको पक्की सडकबाट साईरन बजाउँदै प्रहरीको गाडी आयो । भीडमा जम्मा भएकाहरूले सोचे “ढुङ्गा खोज्दा देवता मिल्यो।” अघिपछि दुई दुई वटा भ्यान र बीचमा एउटा चिल्लो गाडी खुल्ला सडकमा आइरहेको थियोे । सायद प्रहरी भ्यानले सरकारका ठूलै मन्त्रीको सवारी सुरक्षा दिँदै थिए ।
त्यो भीडबाट चार/पाँच जना मान्छे प्रहरी भ्यानतिर दौडिए । चोरलाई नियन्त्रणमा लिन प्रहरीलाई गुहारे । तर एक सयमा डायल गरी खबर गर्न सुझाएर सुरक्षाकर्मीको भ्यान गन्तव्यतिर हुँइकियो । निस्दी गाउँपालिका-६ अर्चले, पाल्पा मिति-२०७९/१२/२९
पारिवारिक सुखको सुन्दर सपना बोकेर साउदी अरब आएका मोरङको मिक्लाजुङ गाउँपालिका वडा नं. ७ का ३९ वर्षीय पदमबहादुर बुढाथोकीको हृदयघातका कारण सुतेकै अवस्थामा मृत्यु भएको छ ।
उनी डेढ वर्ष अघि नेशनल कन्टेनर टर्मिनल (एन.टि.सि.) कम्पनीमा साउदी अरब आएका थिए भने चैत २८ गते दिउँसो काम सकेर आफ्नै कोठामा आएर खानपिन गरी सुतेका पदम नाइट डीउटी बाट बिहान 8 बजे फर्किएका रूम का साथीहरू कोठामा आइपुग्दा मृत भेटिएका थिए । बुढाथोकीको शवलाई नेपाल ल्याउने नेपाली दूतावास मार्फत पहल भइरहेको बताईएको छ । पदमका श्रीमती तथा २ छोरा हरू रहेका छन ।
पञ्चाङ्ग साहित्य समाज नेपाल अभ्यास पाठशालाको अभ्यास शृङ्खला दर्तापछिको :- भाग ३९ [उनन्चालिसौँ ] ————————————- ” पाँच तत्त्व पाँचै विकार, पञ्चाङ्ग नै ठिक आधार “
नयाँ वर्ष २०८० सालको पावन अवसरमा देश विदेशमा रहनु हुने सम्पूर्ण सहित्यकर्मी मा हार्दिक शुभकामना व्यक्त गर्दछौँ साथै नयाँ वर्षको बारेमा आफ्नो भनाई पञ्चाङ्ग मार्फत सन्देश दिनहुन पनि अनुरोध गर्दछौँ ।
विधा :- पञ्चाङ्ग अभ्यास गर्ने थलो :- पञ्चाङ्ग पाठशाला मिति:- २०७९/१२/२८ गते समय :- साँझ ८ बजे …………………………………………………………………… प्रशिक्षक:- …………… गुणनिधि घिमिरे घनश्याम पौडेल तोयानाथ सुवेदी ………………………
भाषा शुद्धीकरण:- ———– जमुना आचार्य भवानी घिमिरे पुष्पा नेपाल सुवेदी
पञ्चाङ्ग भनेको पाँच पदिय कविता विधा हो । कसरी लेख्न सकिन्छ ? —————- पुर्ण अनुप्रास र स्थायी अनिवार्य हुनु पर्छ । जस्तै :- उठान:-
✍️फेरि पनि फर्किएर नयाँ वर्ष आयो हेर [०१] ✍️आँगनीमा उमङ्गको राग मिठो छायो हेर [०२]
तेस्रो लाइनले माथिको शेरलाई बिस्तार गर्नु पर्छ ———————————-
💢रौसिएर प्रकृतिले भाका फेरि हेर्दा हेर्दै[०३]
माथिको शेरलाई सम्बोधन गरि परिचय खोल्ने ——————————— १,२,३का लाइनलाई जोड दिदै परिणाम दिनुपर्छ
✍️कोइलीले गीत भित्री मन छुने गायो हेर [०४] ✍️झरनाको धून उर्ली प्रित गाढा लायो हेर [०५]
४, ५ ले पञ्चाङ्गको निष्कर्ष दिनुपर्छ । …………………………………………………………
उदाहरण पञ्चाङ्ग ………………………
पञ्चाङ्ग
✍️फेरि पनि फर्किएर नयाँ वर्ष आयो हेर [०१] ✍️आँगनीमा उमङ्गको राग मिठो छायो हेर [०२] 💢रौसिएर प्रकृतिले भाका फेरि हेर्दा हेर्दै[०३] ✍️कोइलीले गीत भित्री मन छुने गायो हेर [०४] ✍️झरनाको धून उर्ली प्रित गाढा लायो हेर [०५]
✍️प्रभा पोखरेल, हाल अमेरिका । …………………………………………………………
पञ्चाङ्ग [०१]
फेरि पनि फर्किएर नयाँ वर्ष आयो हेर । आँगनीमा उमङ्गको राग मिठो छायो हेर । रौसिएर प्रकृतिले भाका फेरि हेर्दा हेर्दै , कोइलीले गीत भित्री मन छुने गायो हेर । झरनाको धून उर्ली प्रित गाढा लायो हेर ।
✍️प्रभा पोखरेल, हाल अमेरिका । …………………………………………………
पञ्चाङ्ग [०२] [०१] अन्धकार चिर्दै आयो फेरि बिहानी यो। सबै जना खुशी रहुन् हेरी बिहानी यो। पूर्वबाट उदाउने उषा लाली जस्तै, मनैदेखि भन्न पाउॅ मेरी बिहानी यो। उपयोग गरौॅ केही केरी बिहानी यो। [०२] व्यङ्गबाण हाने पनि पचाउॅछन् नेताले। भ्र्ष्टाचारीहरू स्वयम् बॅचाउछन् नेताले। आखिरीमा जसै पनि सत्तामा जानु पर्यो, रूघा लाग्दा विदेशमा जॅचाउॅछन् नेताले। नाना भाॅती तानाबाना रचाॅउछन् नेताले।
✍️घनश्याम पौडेल, पोखरा । ………………………………………………
पञ्चाङ्ग [०३]
नव वर्षको उपलक्ष्यमा काम थाले हुन्छ । विभिन्न नयाँ सोँच गर्छु भनेर पाले हुन्छ । दुई हजार असीमा सबैको आकाङ्क्षा पुगोस् , अनैतिक काम सबै मिलेर नै फाले हुन्छ । विकास अनि उन्नतिको ज्योति बाले हुन्छ ।
त्रि पञ्चाङ्ग [०१] ………………………
नराम्रो कुरालाई बार्न आऊ तिमी । राम्रो बानीलाई नै सार्न आऊ तिमी । मेरोलागी आऊ सम्झेर फर्कदै, सदैव वरिपरी चार्न आऊ तिमी । झगडा हैन झाँको झार्न आऊ तिमी ।
अमूल्य वस्तुलाई पार्न आघ तिमी । जित मात्र होइन हार्न आऊ तिमी । जिन्दगीको हिसाब मिलाउने गर्नू, दु:खद दिनलाई टार्न आऊ तिमी । विपरीत भएमा दार्न आऊ तिमी ।
दाउरा चिरे जस्तै फार्न आऊ तिमी। हल गोरु भएमा नार्न आऊ तिमी। हरेक विपत्ति तिमी मिलाइिदनु, बढी बोल्नेलाई नै खार्न आऊ तिमी। विद्रोह गर्नेलाई मार्न आऊ तिमी।
✍️सोमनाथ लुइटेल “रवि पाल्पाली” पाल्पा हाल बर्दिया । ……………………………………………………
पञ्चाङ्ग [०४] [०१] घुम्दै दुई हजार असी साल आँगनमा आउँदै छ। बिहानी मिर्मीरेमा कोइलीले मीठो गीत गाउँदै छ। आउने नयाँ वर्षले सबैको घरघर खुसी छावोस् , नयाँवर्षले हामी सबैमा शुभकामना छाउँदै छ। वसन्त ऋतुसँगै नयाँवर्षले पालुवा लाउँदै छ। [०२] किन आज मेरो मुटुको धड्कन सुस्त चल्छ किन। मेरो शरीरका यी नशा फतक्क भइ गल्छ किन। शरीरमा पौष्टिक तत्वको कमी भएकोले गर्दा , किन यो शरीर एक्कासी खोजी रहेछ ढल्न किन । सम्झँदै मेरो तनमन खोजी रहेछ जल्न किन ।
त्रि पञ्चाङ्ग [०२] …………………………
ती कुरा काट्नेलाई खार्न आऊ । विद्रोहीहरूलाई मार्न आऊ । आइलाग्ने विपत्ति सुल्झाउने , बारीमा लगे गोरु नार्न आऊ । सालको मुढालाई फार्न आऊ।
गुमेका सबै खुशी लिएर आऊ नयाँवर्ष। कोइलीको भाका झिकी गीत गाऊ नयाँवर्ष। धेरै खेल्यौ खेल आफनैसँग, फुट्ने फुटाउने, दुखेको मनलाई मल्हम लाऊ नयाँवर्ष । तितो बिर्सेर सफा दिलले धाऊ नयाँवर्ष ।
✍️पुष्पा नेपाल (सुवेदी), इलाम । ……………………………………………
पञ्चाङ्ग [०६} [०१] फेरिपनि उहीँ नयाँ साल आयाे, खै कुन्नि कस्तो लिएर चाल आयाे, कति वसन्त गयाे नि यसै गरी, हेराैँ पिडडितकाे कति माल आयाे, रङ्गिन या वेरङ्गकाे छाल आयाे। [०२] जस्तो आवोस् नयाँवर्ष स्वागत गर्ने छु । उमङ्ग, खुसीका कलमले कपी भर्ने छु। नयाँ साल राम्रो आवोस् राेग व्याध हटाेस् खुसी साट्दै यहाँ, सबैसँग दु :ख हर्ने छु। जस्तो आवोस् याे साल नि हाँसेरै तर्ने छु। [०३] फेरि याे साल मिति फेरिएर आउँनेछ, दु :ख हटेर सुख घेरिएर आउँनेछ, आशाहरू हामी राम्राे कुराकाे नै राखिन्छ, खुसीका रङ्गहरू बेरिएर आउँनेछ। सम दृष्टिले एकै हेरिएर आउँनेछ।
✍️शाेभा आचार्य गाैतम, काठमाडौँ । ………………………………………………
पञ्चाङ्ग [०७] [०१] रोग कष्ट सबै हरोस् यो नयाँवर्षले। पिर व्यथा पार गरोस् यो नयाँवर्षले। छुट्टिएका जुटाईदेउ हे भगवान, शत्रुता बैरी नपरोस् यो नयाँवर्षले। उमङ्गको बर्षात् भरोस् यो नयाँवर्षले। [०२] मेरो प्रिय चोखो माया सार्न आई देउन । भित्री मेरो अन्तर्मन चार्न आई देउन । सुम्पिदिएँ तनमन तिम्रै नाउँमा मैले, तिम्रो चाह नभयमा मार्न आई देउन। वाचा तोडे मर्छु नुन बार्न आई देउन।
✍️सरिता सेढाई, धादिङ । ……………………………………………
पञ्चाङ्ग [०८] [०१] दियो मजनुले यिनै हात खालीका कुरा के गर्नु। जिस्किदै हिँडने भेना छ्न् सालीका कुरा के गर्नु। स्मरण भए सपनामा गुन्जिन्छ्न् मनमा यिनै, यो चाडपर्वमा बझाउने झालीका कुरा के गर्नु। प्रसिद्ध उस्तै त्यो बाग्लुङको कालिका कुरा के गर्नु। [०२] प्राकृतिक श्रोत साधन दोहन गर्दै सारे हुन्छ। आम उपभोक्ता जनताहरु अब यतै मारे हुन्छ। वैरभावको अंहकार यो लोभी मह भ्रष्ट माथि , स्वाधिन्ता बिच धक्का लाग्यो यिनले बोली बारे हुन्छ। खेतबारीमा खोजी हलो समाई अब नारे हुन्छ। [०३] हात जोडी बिन्ती गर्ने सत्कर्ममा धायो चर्को लागेर । फक्रिने यो जगतको हरणमा छायो झर्को लागेर । छ है शुभकामना फेरि दुई हजार असी सालको, सौभाग्यमा अटल भै संजिवनी खायो अर्को लागेर । हितकारी बुद्धि विवेक सधैँ पलायो लर्को लागेर ।
✍️डिल्ली राज घिमिरे (मन मुटु), अर्घाखाँची । ………………………………………………………………
पञ्चाङ [०९]
दु:ख बिच मुस्कुराउन सक्नू जिन्दगी। महङ्गी,भोकमरिबिच तक्नु जिन्दगी। मर्दा लानु केही छैन भन्छन् भन्नेले त, भोको पेट नै प्राण धान्न सक्नु जिन्दगी। मनभरि पीडा बोकेर बक्नु जिन्दगी।
✍️मन्दिरा सेढाई, मलेखु,धादिङ । ………………………………………………
पञ्चाङ्ग [१०]
कर्मिहरु विछिप्त छन् रानु हरायाे। गरिबी निभाउँदा झन् छानु हरायाे । युवा खाडी वारि झाडिी गाउँ उराठ, के खानु ती बाला बृद्धाले दानु हरायाे। बयान यानका यहाँ मुठी मानु हरायाे।
✍️मीना देवकोटा , सर्लाही । ……………………………………………………
पञ्चाङ्ग [११) [०१] कति गरूँ मानाकाे कुरा । धेरै भयो छानाको कुरा । मूर्ति छ संस्कार आज , ब सुन्दैनन् याे सानाका कुरा । भाेकाे पेट दानाका कुरा । [०२] अरुको खुसीमा हरपल रमाउँन जाने आज । विश्व भरका प्राणी एकै भन्ने मनमा ठाने आज । बन्द हुन्थ्यो अदालत आधुनिक अस्त्र खानी यहाँ , घर घरमा बुद्ध जन्मिन्थे साेच राम्रो छाने आज । भ्रष्टाचारी हराउथ्याे नहुन्थे है घुस खाने आज । [०३] निम्ताे हाे याे समयकाे साल फेरिदैन । सक्दाे कुदे रातदिन काल फेरिदैन । बेला गएकाे पत्तो छैन नयाँबर्षमा बाल,युवा बृद्ध हुने चाल फेरिदैन । केश सेता गाला सुके खाल फेरिदैन । [०४] सुख पाउने आसले गर्दा दुःख झेलेका छन् । रुँदै हाँस्दै नित्य दिन आफ्नै खेल खेलेका छन् । छाेराछाेरी इष्टमित्र देश मेरो भन्दै यहाँ , संकुचित दायरा छ माया भन्दै जेलेका छन् । शान्ति भाव हरायो अशान्तितिर ठेलेका छन् । [०५] शुभकामना भन्दैछन् नयाँ बर्षमा । बर्ष उमेर गन्दैछन् नयाँ बर्षमा । समयकाे चक्रमा घुम्दा घुम्दै आज , उन्नति मार्ग खन्दैछन् नयाँ बर्षमा । कति मानव बन्दैछन् नयाँ बर्षमा।
✍️भवानी घिमिरे , सर्लाही । ………………………………………………………
पञ्चाङ्ग [१२]
उनले लगाउँने मखमली चाेली राम्राे छ अरु त के कुरा गर्नु र झन् बाेली राम्राे छ घायल भएँ हजुर उनकाे रुप देखेर के भनूँ म उनकाे काेशेलीकाे झाेली राम्राे छ चन्चले त्याे हेर्ने नजरकाे त गाेली राम्राे छ
✍️उर्मिला के.शी., धनकुटा । ……………………………………………………
पञ्चाङ्ग [१३]
सबैले यहाँ आफ्नै नाफा हेर्ने रहेछन् पैसा पाउँदा नयाँ लुगा फेर्ने रहेछन् जसरी पैसा आउँछ खर्च पनि त्यस्तै मान्छेले पनि तिनलाई टेर्ने रहेछन् र गरीबलाई धनीले घेर्ने रहेछन्
✍️नवराज भट्ट, कञ्चनपुर । …………………………………………………
पञ्चाङ्ग [१४] [०१] हर्ष उमङ्ग छाओस् नयाँवर्षमा। देशमा शान्ति आओस् नयाँवर्षमा। सु स्वास्थ्य र दीर्घायुको कामना छ, आर्थिक गति पाओस् नयाँवर्षमा। पीडा हटेर जाओस् नयाँवर्षमा। [०२] प्यास लाग्दा पिउने पानी बन्नु पर्छ प्रिय। सधैंभरि आँखाको नानी बन्नु पर्छ प्रिय। भन्नेले जे सुकै भनोस् मतलब नगर्नू, मायामा रम्न सक्ने बानी बन्नु पर्छ प्रिय। क्षमा याचना गर्ने दानी बन्नु पर्छ प्रिय।
✍️सुशीला पौडेल । ………………………………………………
पञ्चाङ्ग [१५] [०१] फूल बुट्टे नै चाेली राम्रो छ। मायालुकाे नै बाेली राम्रो छ। हेर्दा राम्रो देखिने खालको , सिंगारिएकाे डाेली राम्रो छ। भरि भएको झाेली राम्रो छ। [०२] पुरानो साल नै अर्को फेरियाे नयाँवर्षले। सबैलाई सद्भाव गरियो नयाँवर्षले। खुशी भाइचाराकाे सम्बन्ध सबैमा जगाइ, मनमा धेरै उमङ्ग भरियाे नयाँवर्षले। भय दुःख कष्ट सबै हरियो नयाँवर्षले। [०३] उमंग र उत्साह जागाेस्२०८० सालमा । चिन्ता पिरहरू नै भागाेस् २०८० सालमा। सबैकाे मनको इच्छा पूरा हाेस् नयाँवर्षमा, खुशीकाे वरदान मागाेस् २०८० सालमा। नयाँवर्ष कै साल लागाेस् २०८० सालमा ।
✍️प्रविणा पल्लवी, महाेत्तरी । ………………………………………………
पञ्चाङ्ग [१६]
चितामाथिको लास जलाऔ न छिटो। अङ्ग प्रत्यङ्ग सबै गलाऔ न छिटो । जो प्रेत बनेर बौलाहाझैँ छन् आज , यस्ता नरपिशाचलाई चलाऔं न छिटो । विजयको एकतालाई फलाऔ न छिटो ।
नव वर्ष दुइहजार असीको सबैलाई शुभकामना। देश विदेशमा रहनुभएका दाजु-भाई शुभकामना। साहित्यकार लेखकहरूले देशको हित मै लेख्नुपर्छ, प्रगतिशील रचनासँग गीत नै गाई शुभकामना। अञ्जानहरूलाई समेत नवको नै हाइ शुभकामना।
देशको कुना कुना घुमेर आऊ नयाँवर्ष। सबैको मन र मस्तिष्कमा छाऊ नयाँवर्ष। शुभकामना छ दुई हजार असी सालको, जर्जर जमिन हराभरा बनाऊ नयाँवर्ष। कोइली लयमा मीठो गीत गाऊ नयाँवर्ष ।
✍️सरस्वती श्रेष्ठ, इटहरी । …………………………………………………
पञ्चाङ्ग [२१]
नयाँवर्षको नयाँ तस्बिर केरिएर आयो, अनगिन्ती उतार चढाव घेरिएर आयो, आउने छन् सुखका दिन प्राप्त हुने छ शान्ति। आशाका किरण मनभरि बेरिएर आयो, उही नामको पात्रो दिनाङ्क फेरिएर आयो।
✍️होम प्रसाद नेउपाने, धरान,सुनसरी । ………………………………………………
पञ्चाङ्ग [२२] [०१] वनभरि लाली गुराँस फुलेका छन् हेर । फूल वरिपरी भँमरा भुलेका छन् हेर । लालीले सृङ्गारिएर नव वधूझैँ देख्दा , हाँगा हाँगामा चराहरू डुलेका छन् हेर, कोइलीको मधुर बोली खुलेका छन् हेर। [०२] नयाँ हर्ष नयाँ उमङ्ग लिएर आयो नयाँ वर्ष । यहाँ भातृत्वको सन्देश दिएर आयो नयाँ वर्ष । धनी गरिब छुट्टाउदैन कहिल्यै पनि यसले , च्यातिएका ती लाल पूर्जा सिएर आयो नयाँ वर्ष । झुपडीका आँसु आफैले पिएर आयो नयाँ वर्ष ।
✍️वीणा रोका, घोराही दाङ । …………………………………………………
पञ्चाङ्ग [२३]
हर्ष उमङ्ग छाओस् शुभकामना । खुसीको दिन आओस् शुभकामना । डालीमा आफैँ बोलेर कोइलीले, शान्तिको गीत गाओस् शुभकामना । वसन्तसँग प्रेम लाओस् शुभकामना ।
✍️आर्त अकुलीन, कैलाली । ……………………………………………
पञ्चाङ्ग [२४]
काठमाडौं विस्तारै प्रदेश लाग्न थाल्यो । भ्रष्टाचारी देखेर इमानी भाग्न थाल्यो। जनताको रगत र पसिना चुसेर , मोटाएपछि, काठमाडौं त्याग्न थाल्यो । पी आर पनि विदेशीसँग माग्न थाल्यो।
✍️देवी पन्थी, बिराटनगर । …………………………………………………
पञ्चाङ्ग [२५]
नयाँबर्षसँगै आऊ तिमी । ज्ञान गुण गाठा गाऊ तिमी । धनी गरिब भाव नराखी , हर्ष सुख चारै छाऊ तिमी । रिस राग त्यागी जाऊ तिमी
✍️धनमाया चौधरी , कैलाली । …………………………………………
पञ्चाङ्ग [२६]
शुभकामना भरिभरि नयाँवर्ष शुरु चरणमा सबैलाई। जगाऊ आउँदो सालको यस हर्ष शुरु चरणमा सबैलाई । नकारात्मक काम उर्जा ध्यान सारा हटाएर कुकृति धारणा , दिँदैदिँदै जाऊ खात खुशी उत्कर्ष शुरु चरणमा सबैलाई । बनाई राख सघन ध्यान निष्कर्ष शुरु चरणमा सबैलाई ।
तिमीले मलाई माया गरेनौ भने । साँच्चै रिसाएर दिल भरेनौ भने । मेरो दिल टुक्रा टुक्रा हुनेछ राजा, मरेतुल्य हुन्छु दु:ख हरेनौ भने । ग्लानी हुनेछ मतिर सरेनौ भने ।
✍️कल्पना भण्डारी , काठमाडौं । ………………………………………………………
पञ्चाङ्ग [२८]
आयो नयाँवर्ष नयाँ योजना थाल्नु पर्छ। विगतका रिसराग वैमनस्यता फाल्नु पर्छ। जस्तो परिस्थिति आएपनि सकरात्मक सोचौँ, आजैबाट कम्मर कसरी चाल्नु पर्छ। कपटी जोडीले मनको मैलो छाड्नु पर्छ।
✍️कला ढकाल, झापा । ……………………………………………
पञ्चाङ्ग [२९]
इन्द्रबज्रा छन्द ११ अ० ssl.ssl.lsl.ss ( ततज गु०गु०)
घुम्दै नयाँवर्ष ल हेर आयो,। सम्पूर्ण संघर्ष थमेर आयो। कल्याणकारी सुखशान्ति छर्दै, उत्त्साह उत्त्कर्ष रमेर आयो। सौहाद्रता हर्ष जमेर आयो ।
✍️बिबस पारदर्शी, झापा । ……………………………………
पञ्चाङ्ग [३०] ( नयाँ बर्षको शुभकामना)
घुम्दै फिर्दै र थपिदै आउनु नयाँवर्ष तिमी। सुख शान्त्ति पनि खाेज्दै धाउनु नयाँवर्ष तिमी। दुईहजार असी सालकाे शुभकामनासँगै, सधैँ हर्ष र उमङ्ग छाउनु नयाँवर्ष तिमी। देश भक्तिको गीत नै गाउनु नयाँवर्ष तिमी।
तिम्रो मनले किन होला आज सम्झिँदै छ। आउन छिट्टै यो मुटुले पनि पर्खिँदै छ। बेला-बेला लाग्छ धड्कन रोकियो नै जस्तो , मेरो मनपनि यादमा धेरै तड्पिँदै छ। तिम्रोलागि मात्र यादमा मुटु चर्किँदै छ।
✍️दस्ता कौशिक, झापा । ………………………………………………………
पञ्चाङ्ग [३२]
सुख अनि शान्तिको गीत बनोस् नयाँ बर्ष । शोषित पीडितको हित बनोस् नयाँ वर्ष । विकासमा प्रत्येक जनको पहुँच पुग्दै, विधि र विधानको रित बनोस् नयाँ वर्ष । हरेक नेपालीको जित बनोस् नयाँ वर्ष ।
✍️त्रिलोचन भण्डारी , मेचीनगर झापा । …………………………………………………
पञ्चाङ्ग [३३]
रुदै रुदै जन्मेको मान्छे खुशी मात्रै खोजी हिड्छ। आधालाई भर्न जान्दैन झुसी मात्रै खोजी हिड्छ। आफैंभित्रको मगमगाउने खुशी छाडी मान्छे , बाहिर गनाइरहेको ढुसी मात्रै खोजी हिड्छ। सोझोलाई हेर्दैन मान्छे छुसी मात्रै खोजी हिड्छ।
✍️पशपती राई, खोटाङ । …………………………………………………………
पञ्चाङ्ग [३४]
हर्ष उत्साह लिएर आउ नयाँ बर्षमा। घर आँगनमा खुसी छाउ नयाँ बर्षमा। आउदै गर्ने नयाँ बर्षको शुभकामना , सङ्कट हरु हटाई पाउ नयाँ बर्षमा। सबैसंग मआत्मियता लाउ नयाँ बर्ष।
केहि दिन अगाडि आफ्नो फेसबुक वालबाट सार्बजनिक गर्दै अब सिंहदरबारको फोहोर नउठाउने निर्णय गरिएको कुरा काठमाडौ महानगरपालिका का मेयर बालेन शाहले सेयर गरेका थिए ।
तत् पश्चात् आज मेयर बालेनले त्यो निर्णय अनायासै नगरिएको, बारम्बार गरिएको प्रयासमाथिको वेवास्ता, गैरजिम्मेवारी र लापरवाहीको अहिलेसम्मको निष्कर्ष रहेको बताएका छन् । सरोकारहरुलाइ यसबारेमा जानकारी भए पनि यस्ता कारणले त्यो बाध्यात्मक कदम उठाउनु परेको जनाएका र थाह नहुने, मिडिया र सर्वसाधारणबाट यो सम्बन्धि धेरै प्रश्नहरु उठेका प्रश्न तथा जिज्ञासाहरुको कारण मेयर शाहले केही उदाहरण हरु फेसबुक मार्फत सबैमा जानकारी दिएका छ्न् !
मेयर शाहको फेसबुक लेख 👇️
सिंहदरबार काठमाडौँ महानगरमै पर्छ । अझ महानगरको कार्यालयबाट ५०० मिटरको दुरीमा सिंहदरबार सुरु हुन्छ । यति हुँदा पनि सिंहदरबारमा बसेको सरकारसँग महानगर पुग्न धेरै कसरत गर्नु पर्छ । संघीय सरकारकारुपमा रहेको सिंहदरबारले जनजिविकाका कुरामा स्थानीय सरकारसँग समन्वय गर्न चाहेको पटक्कै महसुस हुन्न । पटक पटकको कोशिस पछि ९ महिनामा पटक पटक पहल गर्दा पनि समन्वय गर्न र समन्वय भएका कुराहरु कार्यान्वयन गर्न मुस्किल परेको अवस्था छ ।
जसका केहि उदाहरणहरु :
१. गृह मन्त्रालय : अव्यवस्थित बस्ति व्यवस्थापन, ट्राफिक लाइट व्यवस्थापन, मूर्ति चोरी – ३ मन्त्रीसँग पटक पटक पहल, सहमति भएर माइन्युट समेत भइसकेको तर कार्यान्वयन नभएको ।
२. परराष्ट्र मन्त्रालय : विदेशी नियोगले मिचेको फुटपाथ व्यवस्थापन गर्न पत्राचार
३. शिक्षा मन्त्रालय : सरकारी विद्यालयको लागि डिजिटल टिभी, शिक्षक सरुवा तथा शिक्षकलाई समयमै तलब दिने सम्बन्धमा – दुई मन्त्रीसँग विभिन्न चरणमा कुरा हुँदा पनि कुरा अगाडि नबढेको ।
४. स्वास्थ्य मन्त्रालय : सरकारी अस्पताल सरसफाइ, बिमा, सर्वोच्च अदालतले दिएको मन्त्रालयको माथिल्लो तल्ला भत्काउने आदेशको पालना, राष्ट्रिय एम्बुलेन्स (१०२) को काठमाडौँ उपत्यकाभरी सेवा दिनलाई बजेट व्यवस्थापन – दुई मन्त्रीसँग विभिन्न चरणमा पहल गरिएको ।
५. पर्यटन तथा नागरिक उड्ययन : एयरपोर्टको नक्सा पास, एयरपोर्टको बर्खाको पानीले गर्दा पेप्सीकोला क्षेत्र डुबानको समाधान, एयरपोर्टमा रहेको नेपाल संबत् सुरु भएको ठाउँमा मूर्ति र पार्क बनाउन पहल – दुई मन्त्रीलाई पटक पटक पहल गरिएको ।
६. अर्थ मन्त्रालय : ५२ बर्षदेखि तिनकुनेमा सरकारले जग्गा मिचे पनि जग्गाधनीलाई मुअब्जा दिन आनाकानी, महानगरले पाउनु पर्ने घरबहाल कर नेपाल सरकारले उठाएकोबारे, याङ्री र लार्के खोलाको पानी मेलम्चीमा जोडेर १२ महिना नै काठमाडौमा मेलम्चीको पानी ल्याउने कार्यक्रम – २ मन्त्रीसँग पटक पटक पहल
७. सहरी विकाश : खोला कोरीडोर, खोला सरसफाइ, खोलामा फोहोर प्रशोधन प्लान्ट, अन्डर पास, बन्चरेमा लिचेडको व्यवस्थापन, माटो क्यापिङको व्यवस्थापन अनि साईटको ग्यास पाईपको व्यवस्थापन, वैकल्पिक बाटोको व्यवस्थापन, काठमाडौमै फोहोर ब्यबस्थापन गर्न कानुन र जग्गा – ४ मन्त्रीसँग पटक पटक पहल ।
८. भौतिक यातायात : रिङरोड बिस्तार, उपत्यका यातायात प्राधिकरण गठन – दुई मन्त्रीहरूसँग पटक पटक पहल ।
९. सूचना तथा सञ्चार : ISP र टेलिकमबिच एकिकृत पुर्वाधार सञ्चालनबारे जसले गर्दा देशभर पोलमा तार व्यवस्थापन गर्न सकियोस् – २ मन्त्रीसँग पहल
१०. ऊर्जा मन्त्रालय : सडक बत्ति अव्यवस्थित रहेकोलाई व्यवस्थापनमा सहयोग – २ मन्त्रीसँग पहल
११. खानेपानी : मेलम्चीको पानी र पाइप व्यवस्थापन, KUKL को उचित व्यवस्थापन पहल – २ मन्त्रीसँग पटक पटक पहल
१२. भूमिसुधार मन्त्रालय : सहकारी नियमावली, सहकारी कानुन, सार्वजनिक जग्गा संरक्षण – मन्त्रीसँग पटक पटक पहल
१३. सङ्घीय मामिला : तिनकुने विवाद पहल, कर्मचारी सरुवा – दुई मन्त्रीसँग पटक पटक पहल
१४. कृषि मन्त्रालय : मल खरिद तथा उपत्यकामा आउने तरकारीको परिक्षण – मन्त्रीसँग पटक पटक पहल
५०० मिटरको दुरीमा रहेको स्थानीय सरकारले जनजीविकाका सवालमा उठाएका यस्ता मुद्दा त अगाडि बढ्दैनन्, सुनेको नसुनै हुन्छ भने दुरदराजका स्थानीय तहहरुमा भएको नीतिगत अफ्ठ्यारा, कार्यक्षेत्रको विवाद लगायतका कुराहरुको सम्बोधनको अवस्था कस्तो होला ? जुन सरकारले अर्को सरकार र जनप्रतिनिधीको कुरा सुन्दैन, बुझ्दैन र प्राथमिकतामा पार्दैन भने त्यसलाई एकअर्काको अस्तित्व स्विकारेको भनेर कसरी मान्ने ? संघीय सरकार संघीयताको सुदृढीकरणमा छ भन्ने कसरी मान्ने ?
स्थानीय समस्याहरु स्थानीय तहमा नै समाधान हुन सकून् । संघीय सरकारले त्यसलाई प्राथमिकतामा राखेर गाँठो फुकाइदिओस् । देश विकेन्द्रीकरणको उच्चतम् लोकतान्त्रिक व्यवस्था मानिने संघीयतामा छ तर न्याय माग्न, पासपोर्ट बनाउन, सरकारी कामकाजका लागि, उपचार र शिक्षाका लागि पनि काठमाडौँ आइरहनु पर्ने अवस्था छ, त्यो नहोस् ।
यसैका लागि असमन्वयकारी भुमिकाले थुप्रिएको समस्याको चाङ सिंहदरबारले फोहोरमा देखोस् भनेर फोहोर नउठाइएको हो । यो दबाब आवश्यक छ भन्नेमा सायदै दुइमत रहला ।
काठमाडौ। साप्ताहिक ‘टुक्का माथि टुक्का’ व्यङ्ग्यात्मक टुक्का लेखनको ७९ औँ शृङ्खला यही चैत २५ गते शनिबार सम्पन्न भएको थियो। अभ्यासमा नेपाल लगायत विश्वका ३५ जना नेपाली भाषी टुक्काकारहरूको सहभागिता रहेको कार्यक्रम संयोजक/ प्रशिक्षक एवम् टुक्का साहित्य समाजका उपाध्यक्ष वसन्त अनुभवले बताउनुभयो । टुक्का साहित्य समाजको आयोजनामा उक्त शृङ्खला विगत लामो समय देखि नियमित रूपमा सञ्चालन हुँदै आएको छ।
टुक्का कविताको उन्नयन, विकास र प्रवर्द्धन गर्ने हेतुले समाजले विविध किसिमका कार्यक्रम गर्दै आइरहेको छ । टुक्का लेखनमा पृथकता एवं फरकपन भित्राउने सिलसिला अन्तर्गत यस शृङ्खला सञ्चालन गरिदै आएको समाजका संस्थापक अध्यक्ष, टुक्का प्रवर्तक एवम् कार्यक्रमका परिकल्पनाकार ताराप्रसाद चापागाईंले बताउनुभयो ।
टुक्का लेखनका लागि एक व्यङ्ग्यात्मक टुक्का राखिने र त्यसैमा आधारित रहेर गहन भावको एक एक टुक्का सहभागीले राख्नुपर्ने संयोजक अनुभवले जनाउनुभयो ।
‘टुक्का माथि टुक्का’ व्यङ्ग्यात्मक टुक्का लेखनको ७९ औँ शृङ्खलाको लागि प्रतिनिधि टुक्काको रूपमा समाजका उपाध्यक्ष वसन्त अनुभवले समसामयिक विषयमा लेख्नुभएको व्यङ्ग्यात्मक टुक्कालाई राखिएको संयोजक अनुभवले बताउनुभयो ।
अभ्यासका लागि राखिएको प्रतिनिधि टुक्का
तिमी मुसो म बिरालो, हुन्छ कसरी मेल ? शिकार बन्नु तिम्रो भाग्य, नियतिको खेल । वसन्त अनुभव घोराही, दाङ
सहभागी टुक्काकारहरूले अभ्यासका क्रममा सृजना गर्नुभएको टुक्काहरू
[१] तिमी ढाडे हामी मुसो, खेलाई खेलाई मार, जीत तिम्रो जहिल्यै पक्का, हाम्रो सदैव हार । 🌑वसन्त अनुभव घोराही, दाङ
[२] मुसोले नै बिरालोलाई खेलाउॅंछ खेल, नपत्याए राजनीतिमा हेरौँ बाँचुञ्जेल। 🌑 म्यामराज राई भोजपुर ।
[३] दुध खाने ढाडे रहेछ मुसा खाने सुरी, देख्यौ आज बिरालोको हामिले चुरीफुरी। 🌑नवशिला, बेलबारी-२,लालभित्ती,मोरङ।
[४] सधैँभरि मुसाे बन्ला भन्ने साेचेका हाैला, बाघ बनेर गर्जन्छु तब बल्ल बुझौला। 🌑धन कुमारी भरतपुर
[१०] नारा लाउँदै उफ्रनु जम्काभेटमा, माछो माछो भ्यागुतो भो खाली पेटमाब। 🌑प्रदीप के रिमाल सुनसरी,कोशी प्रदेश।
[११] धेरै धेरै घमण्ड नदेखाऊ जानुपर्छ कालमा , जति घमण्ड गरेपनि एकदिन पर्छौ जालमा। 🌑बेदु न्यौपाने काठमाडौ
[१२] भिजेको मुसा नसम्झिनु जुर्मुराए त बाघ बन्छु, औकातमा आए संसारलाई खबरदार भन्छु। 🌑सुरेशकुमार पाण्डे दाङ घोराही १८
[१३] पर्नुहुन्न कहिल्यै ढाडे बिरालोको खेलमा, जहिले पनि निम्छराेलाई नै हाल्छन् जेलमा। 🌑सरस्वती श्रेष्ठ इटहरी
[१४] कुटनीतिको माखे साङ्लो नङ्ग्रा फिजाई तान्छु, खेलाई खेलाई मारी तिम्रो सारा मासु खान्छु । 🌑ईशहाक हुसैन जीतपुर सिमरा १४ बारा
[१५] कति बस्नु दलाल र भ्रष्टाचारी पाली, आफ्नै भाग्य खोटो भनी दोष दिँदै खाली । । 🌑रामप्रसाद पुरी बादेल खोटाङ
[१६] यहाँ सुख सुविधा जति छन् आफूतिर सार्छौ, आफू बिरालो बनी जनता मुसो ठानी मार्छौ । 🌑हिमा रोका मेहेलकुना सुर्खेत
[१७] मुसो बनी छिर्ने र बाघ बनेर रमाउने बानी, स्वार्थ पुरा गरेपछि चिन्न छोडी गर्छौ आनाकानी । 🌑रबि श्रेष्ठ सन्धिखर्क-१, अर्घाखाँची, हाल : बुटवल, रुपन्देही, नेपाल ! २०७९/१२/२५
[१८] तिम्रो सामर्थ्य छउञ्जेल त हो तिमीले हामीलाई सताउने, हाम्रो दिन आएपछि गर्नेछौँ घाँटीमा घण्टी बाँधी बजाउने। 🌑प्रमोद भट्टराई ‘प्रतीक’ कौशलटार, भक्तपुर
[१९] सिद्धान्तलाई थाती राखि हामी गठबन्धन गराैँला, मुसाे बिरालाेकाे खेल छाेडेर याे भाेकाे भुँडी भराैँला । 🌑ताराप्रसाद चापागाईँ धुनिबेसी
[२०] तिमी बाघ हौ म बाख्रो, सिकार खेल्न आऊ, हाम्रो सङ्ख्या देखाइदिन्छौँ, तिमी नडराऊ। 🌑होम प्रसाद धरान,सुनसरी ।
[२१] जापानमा त मुसो बिरालो नि मिलीजुली बस्छन् नेपालमा भने नेता सधैँ जनतालाई डस्छन् । 🌑गृष्मा पौड्याल टोक्यो जापान २०२३.४.८
[२२] थाहा छ मुसो र बिरालोको हुन्न कहिल्यै मेल, बिरालोको शिकार नै मुसा हो कसरी भो झेल। 🌑अर्जुन प्रसाद चौलागाई रामेछाप:-सुनापति-१ हाल:-अमेरिका,म्यासाचुसेट्स बोस्टन।
[२३] कुकुर र बिरालो झैँ गर्छन्, छिमेकीमा प्रायः झैझगडा। हेर्नु छ एकचोटी भिडे हुन्थ्यो, को रहेछ बेसी तगडा। 🌑कबिताहरी सुन्दर हरैंचा नगरपालिका १ मोरङ
[२४] सोझाले केही बोल्दैनन्, ठूलाको छ दम, तिमीले खान्छौ भने त झन् म किन कम ? 🌑योगेन्द्र भट्टराई खोटाङ
[२५] सधैँ बिरालो, मुसाे झैँ गरेर नि यहाँ चल्छ, मान्छेजस्तो गर नत्र जनताको आगाे बल्छ। 🌑शाेभा आचार्य गाैतम काठमाडौँ
[२६] एक आपसमा भिन्न विचारले सामिप्यता कहाँ, जसरी पनि मेरै कुरा ठूलो एकता टाढा जहाँ । 🌑जमुना आचार्य सिन्धुपाल्चोक
[२७] दु:खले च्यापेपछि जनताका सुख टाढा गए, मुसो बिरालोको खेल खेलाई आफू ठूला भए । 🌑प्रेम थापा “मन” बागलुङ
[२८] मुसाे अनि बिरालाे हुन् है प्राकृतिक सत्रु, यस्तै मेलको खेल खेल्ने हाम्रा नेता पत्रु । 🌑प्रेमकला चापागाईं( सिटौला ) मेचीनगर – १२ सहरेडागी झापा
[२९] मुसो बिरालोको खेल पनि धेरै भयो यहाँ, जनता आहत बनिसके अब जानी कहाँ। 🌑शिव कुमार रेग्मी पोखराथोक,पाल्पा
[३०] हावा सधैँ एकै दिशातिर मात्र बहन्न , तिमीले ठूलाे कुरा नगर अब सहन्न । 🌑प्रद्युम्न चालिसे भक्तपुर कटुञ्जे ।
[३१] नियतिको खेल हैन, हो यो तिम्रो नियतको खेल, हेक्का रहोस् धेरै दिन टिक्ने छैन अब जालझेल । 🌑बाबुराम गौतम गुल्मी
[३२] सिकारी पनि सिकारै हाे बुझ्न सके हुने, सिकार गर्न खुसी सिकार बन्दा चैँ रुँने । 🌑निरज कोइराला
[३३] हरेक घरमा छन् अचेल ठूलाठूला कुकुर पालेका, हिजोआज मुसाले पनि छन् बिरालोलाई हेप्न थालेका । 🌑राजेन्द्र प्रधान ‘पासा’ दार्जीलिङ ।
[३४] मुसो बिरालोको खेल कहिलेसम्म खेल्छौ , सोझा जनतालाई भन, अब कति पेल्छौ । 🌑बुद्धिमान दनुवार ( सुरुङ्गेली कान्छो ) कनकाई ४ झापा
[३५] नेता नेताबीच हुन्छ कुकुर बिरालो जस्तो, जालझेल हामी सहनु पर्ने अभागी कस्तो। 🌑सहयात्री शाेभा अर्याल बुटवल, रुपन्देही
काठमाण्डौँ, साप्ताहिक तस्बिरमा उदक लेखन शृङ्खलाको ९८ औँ भाग शनिबार सम्पन्न भएको छ । उदक साहित्य समाज, नेपालले उक्त कार्यक्रमको आयोजना गरेको थियो। उक्त शृङ्खलामा नेपाल लगायत विश्वका ३५ जना उदक स्रष्टाहरूको सहभागिता रहेको उदक लेखन शृङ्खलाका संयोजक, प्रशिक्षक एवं उदक साहित्य समाजका उपाध्यक्ष वसन्त अनुभवले बताउनुभयो ।
काव्य विधा अन्तर्गतको नयाँ उदियमान प्रविधा उदक कविताको उन्नयन र विकासका लागि साप्ताहिक रूपमा उदक लेखन शृङ्खला सञ्चालन गर्दै आएको उदकका प्रवर्तक एवं उदक साहित्य समाजका अध्यक्ष आर्त अकुलीनले बताउनुभयो ।
संयोजक एवम् प्रशिक्षक अनुभवका अनुसार शनिबारको शृङ्खलाका लागि विहान एउटा तस्बिर दिएर उक्त तस्बिर अनुसारको गहन भाव खुल्ने गरि मात्र एउटा उदक साझ ५ बजेसम्म लेख्न सहभागी उदक यात्रीहरूलाई भनिएको थियोे ।
अभ्यासका लागि राखिएको प्रतिनिधि तस्बिर :
उदक अभ्यास – ९८ मा सहभागी उदक यात्रीका सुन्दर उदकहरू
साताको तीन लघुकथा हिमालयन दृष्टि र नमस्ते आधुनिक लघुकथा मञ्च बीचको सहकार्यमा सञ्चालित साप्ताहिक स्तम्भ हो । यस स्तम्भमा नमस्ते आधुनिक लघुकथा मञ्चको भित्तोमा साताभर प्रेषित लघुकथाहरू मध्ये मञ्चले पठाएका उत्कृष्ट तीन लघुकथाहरू प्रकाशन हुने गर्दछन् ।
यस साताको (२७ औँ) शृङ्खलाका लागि वरिष्ठ लघुकथाकार डा.विदुर चालिसेको ‘लय’, लघुकथाकार किशन पौडेलको ‘निरुत्तर’ र लघुकथाकार विवेक दुलाल क्षेत्री ‘दमक’को ‘लालायित’ उत्कृष्ट तीनभित्र परेका छन् ।
१) लघुकथा : लय
✍️डा. विदुर चालिसे “कति जल्छौ आरिसैले, अझै जल्दै गर ! म त हिँड्छु मेरै बाटो, खुट्टा तान्दै गर !” जति याे बाेलकाे गीत कानमा पर्थ्याे, अगाडि बढ्ने सङ्कल्प त्यति नै दृढ थियाे । त्यसैले सङ्कल्प घाेरिएर बस्थ्याे । उसकाे साथमा रहेका ध्वनिले निकालेका शब्दहरू झ्याउँकिरीकाे लय निकालेर पुन: साथमा कराउँथे। आरिसका साथ वेदना र पीडा उकुसमुकुस हुन्थे । सहन एक अभियान थियाे । भावुकताकाे लय र करूणाकाे भयमा मन बर्बराउँथ्याे ।
“म त उसै झ्याउँकिरी, कराइरहने झ्याइँ झ्याइँ !” नजिकै रहेकाे अल्लारे गुनगुनाउन थाल्याे । उसलाई जीवनकाे वैराग्य थियाे । पुतली र झिँगाहरूकाे एक विशेषसभामा उसले पन्डित्याइँपूर्ण आराेपमा घाेषणाा गर्यो। “अब बाटाे बन्द गर ।” “के काे बाटाे ?” “त्यसकाे बाटाे ।” दर्शकहरू सबै वाल्ल परे । कसैले कुनै पनि कुरा बुझ्न सकेनन् । अल्लारेकाे गलामा माला थियाे । सायद प्लाष्टिककाे थियाे । प्लाष्टिककाे रङ्गिन मालाकाे अत्तरकाे सुगन्ध घट्दैगएकाे थियाे । नक्कली मालाकाे सुगन्ध उडेपछि पाेतिएका रङ्गले आँखा तिर्मिराएकाे थियाे । अत्तरकाे सुगन्धमा झुम्मिएका पुतली र झिँगाहरू बिस्तारै गलाबाट भाग्न थाले । अल्लारे चिच्याउन थाल्याे । “अब बन्द गर, बन्द गर ।” उसकाे अत्तालिएकाे स्वर सुनेर सबैले मुख बन्द गरे । सङ्कल्प दृढविश्वासमा अगाडि बढिरह्याे । पुतली र झिँगाहरू नयाँ गीत गाउन थाले । –“बन्द गर । अब तिम्राे मुख बन्द गर ।” अल्लारेलाई रिस उठ्नथाल्याे । उसले एक नयाँ सङ्गीतकाे धुनले फेरि लय भरेर लघुकथाकाे प्रवचन दिन थाल्याे । “सिम्फाेनीमा तिम्राे माया । माया गर्दै गर !”
२) लघुकथा : निरुत्तर
✍️किशन पौडेल “यो गरिबलाई केही सहयोग गर्नुस् ! पुरानो कपडा र केही खानेकुरा भए दिनुस् हजुर !” घरको बरन्डामा आएर एउटा मैलो बोरा बोकेको झुत्रो मान्छे ठिङ्ग उभियो । म हत्तपत्त मास्क लगाएर बाहिर निस्किएँ ।
“हामी महामारीले मरिन्छ कि भन्ने डरले घरभित्र लुकेर बसेका छौँ । तिमी चाहिँ निस्फिक्री मास्क पनि नलगाई घुमिरहेछौ । तिमीलाई कोरोनादेखि डर लाग्दैन ?” म अलिक कडा स्वरमा म झोक्किएँ । मेरो त्रासदीपूर्ण कडा प्रश्नले ऊ झस्कियो ।
“कस्तो कोरोना ! के हो कोरोना भनेको हजुर ?” उसको अनभिज्ञता देखेर म झन् अचम्मित भएँ ।
“अहिले सारा विश्वमा महामारी फैलिरहेको छ । मान्छेहरू मरिरहेछन् । थाहा छैन तिमीलाई ?” मैले उसलाई कोरोना महामारीको बारेमा बुझाउने कोसिस गरेँ ।
“खै हजुर ! पत्रपत्रिका पढ्न आउँदैन । हातमा मोबाइल छैन । त्यहीँ खोला किनारमा प्लास्टिकले बेरेको झोपडीमा जिन्दगी चलिरहेको छ । लालाबालाहरू छन्; भोकले कराई रहन्छन् । हामीलाई रोगसँग त्यति डर लाग्दैन । भोकले चाहिँ मरिन्छ कि भन्ने डर लाग्छ । केही खानेकुरा भए दिनुस् हजुर !” उसको दयनीय पूर्ण अनुनयले म निरुत्तर भएँ । °° हेटौंडा-४ २०७९ चैत २४
३) लघुकथा : लालायित
✍️ विवेक दुलाल क्षेत्री’दमक’ “उनीहरू किन गैरहेका छन् जुनकीरी ?” “चोक्टा खान ।”
“चोक्टा भनेको के हो नि, जुनकीरी ?” “चोक्टा मासुभन्दा मिठो खानेकुरा । अर्थात् स्वादिलो चिज । त्यो पाउन मान्छे लालायित हुन्छन् । झन् पाइसकेपछि कसैलाई गन्दैन ।”
“त्यही भएर पो कर्मचारीहरू, राजनितिकर्मीहरू विद्यार्थीहरू, शिक्षकहरू, व्यापारीहरू, डाक्टरहरू, समाजसेवीहरू, स्रष्टाहरू, पत्रकारहरू त्यता लागेका रहेछ्न् है ?”
“लागेका रहेछन् मात्र होइन लागे । सबैले नीति नियम पालना गर्नुपर्छ । अनुशासनमा बस्नुपर्छ पनि भनिन्छ । तर यिनीहरू नै तोड्छ्न अनि केही नगरे झैँ पन्छिन्छ्न् ।”
“अमूर्त कुरा नगर्नु न, जुनकीरी ! खासमा के चाहिँ गर्छन् भन्न खोजेको ? मैले बुझिनँ ।”
“ल सुन ! कर्मचारी तलबको सट्टामा घुसमा निर्भर हुन खोज्नु । विद्यार्थीले पढ्न छोडेर राजनीति गर्नु । शिक्षकले विद्यालयको सट्टा निजी बोर्डिङमा गएर पढाउनु । डाक्टरले बिरामीको रोगभन्दा कति लुट्न सकिन्छ, भन्नेमा ध्यान दिनु । व्यापारीले चामल, पिठो, तेल आदिमा मिसावट गर्नु । नेताले जनताको पीरभन्दा राजधानीमा घर बनाउन जोड गर्नु । समाजसेवीहरूले अनाथालयको नाममा केटाकेटीहरूलाई परोक्षमा यौन शोषण र बालमजदुरीमा खटाउनु । लेखकहरूले जिम्मेवार प्रतिपक्षको भुमिका बिर्सेर सत्ताले दिने पुरस्कारहरूमा र्याल काढ्नु । पत्रकारहरू हरदम शक्तिको भजन मन्डलीमा लाग्नु ।”
“भनेपछि चोक्टाको लागि यत्रो जालो ? यसको अन्त्य नै हुँदैन त जुनकीरी ?”
“हुन्छ, किन नहुनु नि । त्यसमा सम्पूर्ण निकायका मानिसहरूले आत्मशुद्धीमा ध्यान दिनुपर्छ । माटो र सर्वसाधारणमा आफूले गर्ने कर्मबाट बाधा नपरोस् भन्ने सोच्नुपर्छ । पीडितको मुद्दालाई सत्ताको या प्रतिपक्षको प्रभावमा नपरी पिडकलाई सजाय दिनुपर्छ । हरेक नागरिकको मन खराबी हटाउने कुरामा लालायित हुनुपर्छ ।”
काठमाडौ। साप्ताहिक ‘टुक्का माथि टुक्का’ व्यङ्ग्यात्मक टुक्का लेखनको ७८ औँ शृङ्खला यही चैत १८ गते शनिबार सम्पन्न भएको थियो। अभ्यासमा नेपाल लगायत विश्वका ५३ जना नेपाली भाषी टुक्काकारहरूको सहभागिता रहेको कार्यक्रम संयोजक/ प्रशिक्षक एवम् टुक्का साहित्य समाजका उपाध्यक्ष वसन्त अनुभवले बताउनुभयो । टुक्का साहित्य समाजको आयोजनामा उक्त शृङ्खला विगत लामो समय देखि नियमित रूपमा सञ्चालन हुँदै आएको छ।
टुक्का कविताको उन्नयन, विकास र प्रवर्द्धन गर्ने हेतुले समाजले विविध किसिमका कार्यक्रम गर्दै आइरहेको छ । टुक्का लेखनमा पृथकता एवं फरकपन भित्राउने सिलसिला अन्तर्गत यस शृङ्खला सञ्चालन गरिदै आएको समाजका संस्थापक अध्यक्ष, टुक्का प्रवर्तक एवम् कार्यक्रमका परिकल्पनाकार ताराप्रसाद चापागाईंले बताउनुभयो ।
टुक्का लेखनका लागि एक व्यङ्ग्यात्मक टुक्का राखिने र त्यसैमा आधारित रहेर गहन भावको एक एक टुक्का सहभागीले राख्नुपर्ने संयोजक अनुभवले जनाउनुभयो ।
‘टुक्का माथि टुक्का’ व्यङ्ग्यात्मक टुक्का लेखनको ७८औँ शृङ्खलाको लागि प्रतिनिधि टुक्काको रूपमा समाजका उपाध्यक्ष वसन्त अनुभवले समसामयिक विषयमा लेख्नुभएको व्यङ्ग्यात्मक टुक्कालाई राखिएको संयोजक अनुभवले बताउनुभयो ।
अभ्यासका लागि राखिएको प्रतिनिधि टुक्का
छोराछोरी गेममै व्यस्त, बुढी टिकटकमा, आफू परियो सिधा मान्छे, डिस्को अनि पबमा । वसन्त अनुभव घोराही, दाङ
सहभागी टुक्काकारहरूले अभ्यासका क्रममा सृजना गर्नुभएको टुक्काहरू
[१] कति सिधा मान्छे म, कसलाई होला र थाहा, मौका मिले गरिन्छ दैनिक तरुनीको चाहा । 🌑राजेशराज गड्तौला काँडाघारी, काठमाण्डौ हाल- प्रवास
[२] व्यस्त सबै घर परिवार वास्ता कसले गर्ने ? आफ्नाे मनकाे मालिक भइयाे आफैँ रङ्ग भर्ने । 🌑ताराप्रसाद चापागाईँ धुनिबेसी
[३] समय पनि के साह्रै भयो सतायो नेटले, आकाश धर्ती भएको हेर प्रत्यक्ष भेटले ! 🌑आर्त अकुलीन कैलाली
[४] के जमाना आयाे यस्तो, छाेरा छाेरी व्यस्त तालमा, म पनि के कम हजुर ! जान्छु जुवाकाे खालमा । 🌑शाेभा आचार्य गाैतम काठमाडौँ
[५] के वाल, के युवा, वृद्ध सब, मोबाइलमै झुले, टिकटक र गेमले गर्दा, खान पिउन भुले, 🌑वसन्त अनुभव घोराही, दाङ
[६] यस्तै बानी भएकाले घर समाज ,देश बिगार्ने हाेला, सबैजना झुमेपछि गृहस्थीमा बाेक्नु पर्ला फेरि झाेला। 🌑धन कुमारी रेग्मी भरतपुर चितवन
[७] छक्कापञ्जा हेर्दैन, डण्डिबियो खेल्दैन, जसले जे गरुन्, गणतन्त्रले पेल्दैन । 🌑होमप्रसाद धरान,सुनसरी ।
[८] प्रविधिको उपहार हो मोबाइल फोन चलाउनु पर्छ, युवा देखि वृद्ध सबमा एकनासको उद्वेग सर्छ। 🌑अच्युत घिमिरे भुटानबाट🇧🇹
[९] बालकदेखि वृद्धसम्म सञ्जालमै झुले, गर्नैपर्ने मुख्य काम त एकाएक भुले । 🌑त्रिलाेचन भण्डारी मेचीनगर,झापा
[१०] भात तिहुन डढाई सखाप पारिन् आमाले, पूजापाठ नै भूल्छन् मोबाइल हेर्दै बाबाले । 🌑भगवती दवाडी झापा
[१२] संसार जता नि नजिक भयो सञ्चारको विकासले, घर कलहको सामाधान गरौँ उचित निकासले । 🌑टिकाराम पुन टिपु सल्यान, छत्रेश्वरि गाँउपालिका २
[१३] यो टिकटक र गेमले गर्दा कतिले गर्नै बिर्से घरको काम, सुन्न नपरोस् पाइएन भनी बाल, युवा र वृद्धाले जाने ठाम। 🌑अर्जुन प्रसाद चौलागाई रामेछापः-सुनापति-१ हालः-अमेरिका,म्यासाचुसेट्स बोस्टन।
[१४] यो कस्तो जमाना आयो, ब्यस्त छन् हर कोही जानी नजानी, भोक प्यास त्यागी लागिपरेका छन् यहाँ आफ्नै मनोमानी । 🌑कबिताहरी सुन्दर हरैंचा नगरपालिका १ मोरङ
[१५] काम छैन तर व्यस्त समाज सुक्यो खेतबारी, यही चालाले निम्ताउँछ अनिकाल महामारी । 🌑सुरेशकुमार पान्डे दाङ घोराही १८
[१६] देखासिकी गरी खा आरिसे मरी जा भन्दामा, सञ्चारकाे प्रयाेगमा मस्त परी जा फन्दामा । 🌑निरज कोइराला बेलका १
[१७] जमाना नै खराब होकी समय आयो कस्तो, नेपालीको चाला देख्छु दुरुस्त फटाहा जस्तो। 🌑योगेन्द्र भट्टराई खोटाङ
[१९] कोही टिकटकमा कोही गेम कोही तासमा झुल्ने, एकाइसौँ शताब्दीको धमाका सबै नेटमा भुल्ने। 🌑सरस्वती श्रेष्ठ इटहरी
[२०] टिकटक बनाएर हेर्नुस् टन्न खुसी लिन्छु, रिस उठ्यो भने त श्रीमतीलाई लात दिन्छु । 🌑विक्रम तिरूवा सलिन जुम्ला
[२१] प्रविधि नि अचम्मको आयो इन्टरनेट बिना सक्दैन कि बाँच्न, कमाउन त परै जाओस् पैतृक सम्पत्ति पनि नजान्ने भो साँच्न । 🌑अनुग्रह राना मगर ‘पुष्प’ पाँचखपन नपा – ६ संखुवासभा
[२२] छोराछोरी डेटिङमा, आमा बाबु पनि च्याटिङमा, विकृति छायो साह्रै नै उत्रिनु पर्ला हो ब्याटिङमा। 🌑दीपक ठटाल जलन,१.४.२३
[२३] छाेराछाेरी खेलमा ,श्रीमतीज्यू टिकटकमा व्यस्त, कोही सँग कोही बोल्दैनन् सबै आफ्नै धुनमा मस्त । 🌑राज कुमार राजभण्डारी खाेटाङ्गे मध्यपुर ठिमी ५ सङ्गम काेलाेनी भक्तपुर ।
[२४] यन्त्र यो के के आयो सबैलाई भुलायो, छुन छैन त्यो हेर्यो मनलाई डुलायो। 🌑साँग्रीस जि
[२५] उम्रेदेखि खुम्रेसम्म मोबाइलमै ध्यान गर्ने, बर्बाद हुँदैछ भविष्य यो बानी त हट्नु पर्ने। 🌑शंकर कार्की थाहा नगरपालिका ३ मकवानपुर
[२६] नानी बाबु गेम, आमा बाबा टिकटक र डिस्को पब तक, पहिले जे जे बोल्यो अहिले त्यसले पोल्यो किन मान्छौ धक । 🌑बिबस पारदर्शी झापा
[२७] सबैका परिवार उस्तै को को सँग गर्नु दाँजो, एकैछिन म पनि मिलाउँछु आफ्नै चाँजोपाँजो । 🌑प्रेम थापा “मन” बागलुङ
[२८] प्रविधिले मानिसलाई खेलौना बनायो, दुःख बिमार भयौ भनी बिलौना खनायो । 🌑सुमित्रा पोखरेल काठमाडौं
[२९] टिकटक र फेसबुकले मान्छे एक्लो भयो, दु:खसुख गर्ने बानी आजभोलि टाढा गयो । 🌑बाबुराम पाण्डे शीतगंगा अर्घाखाँची
[३०] पाएकाे केरा नताछी बोक्राे निलेझैँ कुप्लुक्क, सबैका साथ आनन्द दिँदै सर्वस्व खुप्लुक्क । 🌑निरज कोइराला बेलका १ उदयपुर
[३१] आज प्रविधिको नविनतम् दुनियाँमा झुम्मिएँ, बाल वृद्ध सबै आफ्ना कोठामा व्यस्त भै रल्लिएँ । 🌑कमला देवकोटा पाल्पा
[३२] बाबा आमाले भन्ने गर्छन् सधैँ छोरी नजा, उहाँलाई के थाहा टिकटकमै छ मजा । 🌑हिमा रोका मेहेलकुना सुर्खेत
[३३] बाटो लाग्नु पर्यो साहुँको ऋणमा डुबेर, जमाना आयो भन्छन् टिकटकमा उडेर । 🌑अम्विका अधिकारी झापा विर्तामोड
[३४] थुतुने किताब पढ्दा पढ्दै समय गा’को पत्तै पाउन्निन्, टिकटकको व्यस्तताले गर्दा समयमा खाना ख्वाउन्निन् । 🌑बाबुराम गौतम गुल्मी
[३५] भ्याइनभ्याइ पब, डिस्कोबाट थाकेर घरमा आउँदा, मुड्काइदिउँ जस्तो रिस उठ्छ उनले वचन लाउँदा । 🌑मित्र `उराठी´ गाैतम अमरपुर,गुल्मी हाल तिलाेत्तमा-२,रुपन्देही
[३६] समयले जे गराउँदछ त्यहीँ सन्तोष मनमा भरुँ, आइरहन्छ आँधिहुँरी जीवनमा त्यसमै मन छरुँ। 🌑सुरेखा चाम्लिंग भक्तपुर (२)
[३७] अहिलेका हरकाेही मान्छेलाई माेबाइल नभै नहुने, के चाला हाेला यस्तो एकचाेटी बोलाउँदा बोलीले नछुने । 🌑उर्मिला के.शी. धनकुटा
[३८] भावनाले हैन, परिवार इन्टरनेटले जोडिन्छ, कोही प्याच्च बोले सम्बन्ध पारपाचुकेतिर मोडिन्छ। 🌑म्यामराज राई भोजपुर ।
[३९] मलाई त फेसबुक अनि टिकटक प्यारो लाग्छ, सन्जाल अनि मोबाइल भए भोक तिर्खा नि भाग्छ। 🌑नवशिला, बेलबारी-२,लालभित्ती,मोरङ।
[४०] डिस्को जाने, गेम खेल्ने, टिकटक बनाउने भए नामी, एक्लो भएँ, हुनैपर्यो आफू पनि त, परिवर्तन कामी । 🌑रामप्रसाद पुरी बादेल खोटाङ
[४१] श्रीमानको त अरूसँग च्याट गर्ने बानी छुटेन केही गरी, श्रीमतीको हातमा पनि मोबाइल छ के को कम सधैँभरि । 🌑पवन कुमार बुढाथेाकी काठमाडौं
[४२] आजकाे युगलाई ढाकेकाे छ प्रविधि र विज्ञान, समय अनुरूप जीवन नचलाए जान्छ ज्यान । 🌑प्रद्युम्न चालिसे कटुञ्जे भक्तपुर ।
[४४] समय अनुसार चल्दै जाने मानिसको हो है काम , प्रविधिलाई सदुपयोग नगर्ने के हो तिम्रो नाम ? 🌑बुद्धिमान दनुवार (सुरुङ्गेली कान्छो ) कनकाई ४ झापा
[४५] बुढापाका पनि व्यस्त हुन्छन् प्रविधिको सुनौलो जालमा, अनेकौँ लीला हेर्दाहेर्दै लट्ठै पर्छन् आफ्नै सुर तालमा । 🌑सहयात्री शाेभा अर्याल बुटवल , रुपन्देही
[४६] व्यस्त छन् छोराछोरी मोबाइल अनि इन्टरनेटमा, अर्काको बुढी, अर्काको बुढा टाप कसे एकै भेटमा । 🌑राजेन्द्र प्रधान ‘पासा’ दार्जीलिङ ।
[४७] बालकदेखि वृद्ध नै सबैलाई भुलायो आधुनिक जमानामा खै के फूल फुलायो । 🌑चन्द्रकली राना मगर
[४८] प्रविधिले सबैलाई बनाको छ व्यस्त, त्यत्नाविधि हुनुहुन्न कोही पनि त्रस्त। 🌑महेन्द्र मान बलामी
[४९] जमाना पनि कस्तो आयो, बच्चालाई भन्न डर, बोल्यो कि उनै कराउँछन्, नबोलेर बस्न कर ! 🌑रबि श्रेष्ठ सन्धिखर्क-१, अर्घाखाँची, हाल : बुटवल, रुपन्देही, नेपाल !
[५०] एउटा हातमा मोबाइल अर्को हातमा पन्यू हुन्छ, खाना मीठो भएन भने परिवारै म माथि खनिन्छ । 🌑पुष्पा सुवेदी नेपालगञ्ज, बाँके ।
[५१] व्यस्त नै छन् घरपरिवार कस्ले वास्ता गर्ने , आफैँ परियो घर मालिक किन पछि पर्ने । 🌑बेदु न्यौपाने काठमाडौ
[५२] आधुनिक जमाना यो सुविधा छन् थरी थरी, सबै व्यस्त सबै मस्त चल्छ खै घर के गरी? 🌑रामशरण न्यौपाने भक्तपुर
