काठमाडाैँ, २१ असाेज
विश्व मानसिक स्वास्थ्य दिवस २०८० को अवसरमा यही असाेज २१ गते टुक्का साहित्य समाजकाे आयाेजनामा टुक्का कविता लेखन अभियान श्रृङ्खला ९६ सम्पन्न भएकाे छ ।
टुक्का पाठशालामा भर्च्युअल माध्यमबाट सञ्चालन भएकाे उक्त कार्यक्रमकाे संयाेजन / प्रशिक्षण टुक्का साहित्य समाजका अध्यक्ष ताराप्रसाद चापागाईँले गर्नु भएकाे थियाे ।
उक्त कार्यक्रममा नेपाल भारत लगायत विश्वका विभिन्न स्थानहरूबाट ४७ जना टुक्काकारहरू सहभागिता रहेकाे थियाे ।
कार्यक्रमकाे समापन गर्दै संयाेजक चापागाईँले विश्व मानसिक स्वास्थ्य दिवस २०८० को अवसरमा टुक्का साहित्य समाजले अायाेजना गरेकाे विशेष टुक्का कविता लेखन कार्यक्रममा मानसिक स्वास्थ्य सम्बन्धि सचेतना मूलक टुक्का कविताहरू सिर्जना गरेर टुक्का साहित्यका माध्यमबाट समाजलाई सुसूचित गर्नु हुने सहभागी सम्पूर्ण साहित्यकारहरूलाई धन्यवाद व्यक्त गर्नु भएकाे थियाे ।
उक्त कार्यक्रममा सङ्कल गरिएका केही टुक्का कविताहरू
[१]
१.
आउ हामी हाँस्दै बाँचाै अरूलाई नि हसाउँ
मानसिक स्वास्थ्य बारेमा सचेतना जगाउँ ।
२.
धेरै ठुलाे आशा अनि चिन्ता धेरै लिनु हुन्न
हाँस्दै बाँच्ने मानिसलाई डिप्रेसनले छुन्न ।
✍️ ताराप्रसाद चापागाईँ
धुनिबेसी
[२]
१.
मुखले होइन मनले हाँस
भालेले बासेसरी मुक्त बास।
२.
सुखको अनुभूति धनीले होइन दुखीले गर्छ
धनी सयपटक र गरीब एकपटक मर्छ।
✍️ डा.देवी पन्थी
विराटनगर
[३]
१.
बढ्दो छ विश्वभर मानसिक रोगी दिनदिन,
चौतर्फि मानव छन् त्यसैमाथि नैतिकता हिन।
२.
तनाव नै रैछ मनोस्थिती कमजोर गराउँने,
मन शान्ति बिना छैन मानसिक रोग हराउँने।
✍️ शर्मिला श्रेष्ठ
ललितपुर
[४]
१.
छोडौँ लोभ रिसराग सफा राखौँ मन,
स्वास्थ्य नै हो महत्वपूर्ण अमूल्य धन ।
२.
विकृत मनकै उपज हुन् हत्या, हिंसा धेरै,
बलात्कारका समाचार सुनिन्छ्न् जतिखेरै ।
✍️ वसन्त अनुभव
घोराही उपमहानगरपालिका १४, दाङ
[५]
१.
सबै मानव बाँचौ र बचाउँ एकले आर्कालाई,
बनेर स्वास्थ मानसिक रूपमा सबै दाजुभाइ।
२
समाजलाई अपाङ्ग होइन सपाङ्ग बनाऊँ,
सबैमानवले एक आर्कोलाई सधै जोगाऊँ।
✍️ सुरेशकुमार पाण्डे
दाङ घोराही १८
[६]
१.
जीवन गतिशील बन्दछ सन्तुलित सोचाइ र विचारले
मानसिक रोगी बनाइदिन्छ पिर र चिन्ता जस्ता विकारले।
२.
स्वस्थ मस्तिष्कले मात्र जीवनमा नयाँ उर्जा भर्छ
तनाव र चिन्ताले ग्रसित मान्छे अकालमै मर्छ ।
✍️ प्रमोद भट्टराई ‘प्रतीक’
कौशलटार, भक्तपुर
[७]
१,
स्वच्छ हुनुपर्छ हामी, मानव सबैलाई,
स्वास्थ बिग्रि गयो भने, दुख त सधैलाई।
२,
विश्व समाजमा मानसिक स्वास्थ्य समस्या बढिरहेछ,
दाजुभाई दिदी बहिनी, आपसमा लड्छन् खै के भएछ।
✍️ एवाइ प्रभात
सहिदभूमि-३, छेन्ताङ धनकुटा
[८]
१.
मानसिक रोगीको सङ्ख्या बढ्दै गयो
अन्तमा विकराल रुप लिने भयो ।
२.
मष्तिस्कलाई शान्त राख्न योगा गर्ने गराैँ
सकारात्मक सोच मात्रै मन भित्र भराैँ ।
✍️ सरिता सेढाई
धादिङ
[९]
१.
जिन्दगीमा आफू मात्रै नभई अरुलाई नि हसाउॅंनु पर्छ
स्वस्थ शरीर र मस्त जीवनले मानिस धेरै नि बाँच्ने गर्छ।
२.
सिङ्गो समाज हसाउँन खोजी परिवर्तनलाई दिऊँ साथ
मानसिक स्वास्थ्यमा सचेतनाको लागि सबले जोगाऔँ माथ।
✍️ अर्जुन प्रसाद चौलागाई
रामेछापः-सुनापति-१
हालः-अमेरिका, बोस्टन।
[१०]
१.
स्वास्थ्य नै जीवन हो मर्नु बाँच्नु भगवानको हातमा
अघि बढौ विश्व मानसिक स्वास्थ्य दिवसको साथमा।
२.
दिमागले गर्छ सबै जीवन सुन्दर बनाउने काम
आफ्नो जिन्दगी स्वस्थ्य राख्न अपनाउँ सधै नै दण्ड दाम।
✍️ अम्विका अधिकारी
झापा विर्तामोड
[११]
१.
जीवन सिर्जनशील बनाऊ दामी,
मानसिक रोगी हुँदै हुन्नौँ हौँ हामी ।
२.
मानसिक रोगीलाई विचार गर जहिले ,
झन् एक्लै छोडेर जानु हुँदैन कतै कहिले ।
✍️ भगवती दवाडी
झापा
[१२]
१.
मनका विकार पीर र चिन्ता सार्दै पर,
शान्त मन स्वस्थ तन योग व्यायम गर।
२.
खान पिन आचार विचार राख सबै शुद्ध ,
आत्म ज्ञानी दीर्घजीवी हाँसी खुसी बन्नु बुद्ध !
✍️ विवश पारदर्शी
झापा
[१३]
१.
डाक्टर हुन्छन्,औषधि हुन्छ, मानसिक रोगको पनि
निदान हुन्छ, उपचार गरे, बस्नु हुन्न,रोगी बनि ।
२.
हिड्यौँ भने रुनु पर्दैन, सत्यको बाटो समाई
दुई दिने जिन्दगी यो, बाँचौँ है रमाई रमाई ।
✍️ पुष्पा सुवेदी
नेपालगञ्ज, बाँके ।
[१४]
१.
ईर्ष्या, लाेभ, डाहा, व्यर्थै नगराैँ हामी कसैले
नत्र त मानसिक राेग बढ्दै जान्छ यसैले ।
२.
स्वस्थ्य विचार, रहन सहनमा ध्यान दिउँ है सबले
मानसिक राेग जित्छ, गर्छ नियमित व्यायाम जसले।
✍️ रमा देवी बानिया
कटुन्जे, भक्तपुर ।
[१५]
१.
मानव भइ बाचौँ अनि बचाऊँ
स्वास्थ बन्न सदा मन लगाऊँ।
२.
समाज र देशलाई समृद्ध बनाऊँ
चली आएका परम्परालाई जोगाऊँ।
✍️ दुर्गा भट्टराई
मोरङ
[१६]
१.
हामी बाँचुन्जेल हाँस्दै जाऊँ सबैलाई हसाऔँ,
नाच्दै हाँस्दै जिउनु पर्छ जन सचेत गराऔँ।
२.
स्वास्थ्यलाई राम्राे राख्न पिर चिन्ता लिनु हुन्न,
काम र साधना गरे घटिया रोगले छुन्न ।
✍️ बेदु न्यौपाने
काठमाडौँ
[१७]
१.
मनमा पीडा भए पनि हाँस्दै हामी बाँचाैँ
नकारात्मक साेच हटाएर खुसी साचाैँ ।
२.
मनमा शान्ति नभए शरीर यसै गल्छ
मनाेराेग लाग्यो भने अागाे मनमा बल्छ ।
✍️ प्रेम कला चापागाईं ( सिटौला )
मेचीनगर -१२ सहरेडागी झापा
[१८]
१.
मानसिक स्वास्थ्य सबै भन्दा ठुलो धन,
सही ठाउँमा राख्नु है मानिसले मन ।
२.
संसार जित्न सकिन्छ राम्रो स्वास्थ्य भए,
बिना स्वास्थ्य अवसर त्यसै खेर गए ।
✍️ पुष्पा राई
खोटाङ।
[१९]
१.
फालौ विकार बनौं स्वस्थ सफा राखौ मन,
स्वस्थ मनले जाेड्न सक्छौँ आवश्यक धन ।
२.
याेग ध्यान व्यायामका अभ्यासहरू गराैँ,
यस्ताे सन्देश हामी बिच सबैतिर छराैँ ।
✍️ त्रिलाेचन भण्डारी
मेचीनगर, झापा
[२०]
१.
पिडाले हामीलाई मानसिक रोगी बनाउछ,
ओठकाे मुस्कानले मनको नै खुसी जनाउछ।
२.
याे स्वस्थ समाज साच्चै नै स्वर्ग जस्तै हुन्छ,
मानसिक स्वस्थताले सबैको मन छुन्छ।
✍️ नानीबाबा अधिकारी
काठमाडौँ
[२१]
१.
सम्बन्ध छ मन र मस्तिष्क नगर्नु गडबड,
मानसिक सन्तुलन गुम्ला गर्दामा हडबड ।
२.
विकारको सिकारमा पर्दा हुन सक्छ हानी
तनावमा डुबुल्की मार्ने छाेडि दिउँ है बानी ।
✍️ कृष्णकुमार वैद्य
बनेपा ९, काभ्रे
[२२]
१.
असल काम,असल विचार,उच्च मनोबल,
राख्नु खुसी आफूलाई नगर्नु कसैलाई छल।
२.
आदर गर्नु भावनाको मानवीय फल,
घाम लाग्नेछ जीवनमा सधै झलमल।
✍️ होम प्रसाद नेउपाने
धरान,सुनसरी।
[२३]
१.
राखियो भने हृदय भित्र अन्तर विकार
बनाउछ जोसुकैलाई मानसिक शिकार ।
२.
जस्ले साँच्छ विकारहरू मनभित्र जानिजानी
त्यसैको हुन्छ दिमागमा बारम्बार खिचातानी ।
✍️ बाबुराम गौतम
गुल्मी
[२४]
१.
दिनुहुन्न कसैले अरूलाई तनाव ,
बुझ्नुपर्छ है सबैले मनको त्यो भाव ।
२.
आफू हाँसेर, अरूलाई हसाउनु मानव धर्म,
स्वच्छ र निरोगी भई बाचौ, बचायौ यही हो कर्म ।
✍️ बुद्धिमान दनुवार (सुरुङ्गेली कान्छो )
कनकाई ४ झापा
[२५]
१.
मानसिक आघातले मनमा ठुलो चोट पुग्दछ सहेमा
जीवन कला चाहिन्छ, बाँच्न सकिन्छ, प्रेममा धोका भएमा।
२.
सबभन्दा राम्रो ओैँषधी हो हाँसी देऊ बन्छ सुखी जीवन
पीर,चिन्ता तनावले मानसिक रोगी बन्छ रुन्छ है मन।
✍️ बाकुकाजी श्रेष्ठ
मन्थली १ रामेछाप
[२६]
१.
हाँस्ने अनि हसाउँने दैनिकी हो हाम्रो
यस्ता कर्म गरे मात्र स्वास्थ्य बन्छ राम्रो ।
२.
आफू हाँस्ने मान्छेले नै अरूलाई पनि हसाउँछ
शरीरलाई स्वस्थ राखी दिमागलाई बचाउँछ।
✍️ पद्मा काश्यप पाण्डे
पथरी मोरङ
[२७]
१.
मानसिक स्वास्थ्य बारे अब ज्ञान जगाऊँ
याेग ध्यान व्यायाममा हाम्रो मन लगाऊँ ।
२.
स्वास्थ्य हाम्रो ठुलो धन हाे ख्याल गर्नुपर्छ ,
मानसिक तनावले अधिक हानि गर्छ ।
✍️ केशवप्रसाद ढकाल ‘प्रीतबीज’
सिरान्चाेक-७, उपल्लो गाेहाेरे, गाेरखा
[२८]
१.
मानसिक सन्तुलन बनाएर राखौँ
यसले पीड़ित हुँदैछन् मानिस लाखौँ ।
२.
चिन्ता धेरै लियाे भने दिमागमा असर हुन्छ
तनावग्रस्त भए मानसिकता रोगले छुन्छ।
✍️ नीता गुरूंग भाटिया
असम, भारत।
[२९]
१.
गाउँ बेंसी शहरमा सचेतना जगाउ
मनमा भएको पिर चिन्ता सबै भगाउ।
२.
मस्तिष्कलाई शान्त राखी योग व्यायाम गरौँ
मनमा सधैँ सुविचार सुभावनाले भरौँ ।
✍️ सरस्वती श्रेष्ठ
इटहरी
[३०]
१
कसैलाई पिडा तनाब दिँदा मानसिक सुस्त मनस्थिति हुन्छ
यो परिस्थितिमा घर सडकमा बर्बराउंदै गाली गर्दै रुन्छ ।
२
घरमा सधैँ ठाक्क ठुक्क कलह नगर्नु मिलेर काम गर्नु
अर्काले दिन्छ कि भनेर मानसिक चिन्तनमा भर नपर्नु ।
✍️ चुडामणी देबकोटा
चनपा १३ काठमाडौँ
[३१]
१.
एक एकमा मानवताको भावना जुट्नुपर्छ
रिसराग घमण्डको बिऊ हो, सबै टुट्नुपर्छ।
२.
मन सफा राखी बोकेर हिँडौ बिचार असल
अनि फल्छ सबैमा आनन्दको सुन्दर फसल।
✍️ अनुग्रह राना मगर ‘पुष्प’
पाँचखपन नपा – ६ संखुवासभा ।
[३२]
१.
राख्नु हुँदैन है हामीले मनमा विकार,
भैइहन्छ फेरि त्यही विकारले सिकार।
२.
विभिन्न राेगहरू बढिरहेको छ नि अहिले,
राेगहरूबाट बच्नु पर्छ हामीहरू जहिले।
✍️ सहयात्री शाेभा अर्याल
बुटवल, रुपन्देही
[३३]
१.
दिलमा गहिराे चाेट र भित्रबाट मानसिक राेग हुन्छ ,
समयमै निगरानीमा उपचार गरे ओखतीले छुन्छ ।
२.
नित्य पूर्विय दर्शन अनुरुप याेग ध्यान गर ,
मानसिक देखि स्वस्थ शरीर पनि बनाउ नर ।
✍️ प्रद्युम्न चालिसे
भक्तपुर
[३४]
१.
आँसुको भेल झारेर हुन्न मुस्कुराउन सिक्नु
मानसिक स्वास्थ्य ख्याल गर्नु कुलतमा नबिक्नु।
२.
सबै भन्दा ठुलाे धन मानसिक स्वास्थ्य हाम्राे
चिन्ता छाेडि हाँसाे बाँढ्दा हुन्छ धेरै राम्राे ।
✍️ रश्मि रिमाल
झापा
[३५]
१.
मानसिक स्वास्थ्य ठीक राख्नु पर्छ,
यसले सबैमा सधैँभरि खुसी छर्छ।
२.
स्वास्थ्य नै जीवनको हो आधार,
खराब स्वास्थ्य भए हुन्छ गद्दार।
✍️ सुशीला पाैडेल
हाल काठमाडाैँ
[३६]
१.
जीवन अमूल्य सबैको धैर्य गर्नु पर्छ
मानसिक तनावले सधैँ नै हानी गर्छ।
२.
ठूलो धन स्वास्थ्य हाम्रो सचेतना जगाऔ
डर ,पीर ,चिन्ता सबै मनबाट भगाऔ।
३.
सामाजिक हुनु पर्छ पोखेर चिन्ता हट्छ
सन्तोष लिऊ जेमा पनि दुख आफै घट्छ।
✍️ सुस्मिता अधिकारी
काठमाडौँ
[३७]
१.
के हाे मन न बुझेर? लाेभ धेरै गर्दा,
मानसिक राेग फैलिन्छ साे बीउ छर्दा ।
२.
सादा खान्छाै भने त मनले शान्ति लिन्छ,
जाथाभावि खायाैँ भने फेरि दुःख दिन्छ ।
३.
पानी हुन्छ मन सधैँ तरल ग्याँस ठाेस
आफूलाई चिन्नलाई पुर्याउने कि हाेस ?
✍️ जी.वि.चिन्तन
घाेराही,दाङ
[३८]
१.
आफू पनि हाँसौ अरूलाई हँसाउँ
मानसिक राेगीलाई पनि बचाउँ।
२.
मनका सारा पिर फालौ
शान्तिकाे दियो सधै बालौ।
३.
मनमा पिर बाेकी मानसिक राेगी नबनौ
सुख र शान्ति पाइन कहिले पनि नभनौ।
३.
स्वच्छ विचार लिएर हिड्ने गर्नु
मानसिक चिन्ताबाट टाढा पर्नु।
४.
साेच विचार धेरै गरे मानसिक राेगी भइन्छ
अनाहकमा मृत्युको चाँडै सिकार बन्न गइन्छ।
✍️ राज कुमार राजभण्डारी “खाेटाङ्गे”
मध्यपुर ठिमी ५ संगम काेलाेनी भक्तपुर ।
[३९]
१.
राम्रा भाव मनमा राखि सकारात्मक बन्नु पर्छ,
हाँसी खुसी बाँच्न सके हामीलाई नै फाइदा गर्छ।
२.
जीवन हाम्रो अनमोल छ पिर चिन्ता लिनु हुन्न,
सकारात्मक बन्यौ भने कुनै रोगले छुँदै छुन्न।
३.
रिस राग र द्वैधलाई फाल्नु अहिल्यै मनबाट,
पिर चिन्ता त्यागी गर्नुपर्छ प्रेमलाई साटासाट।
४.
नखेलाउ मनमा अनेक नानाथरी रोगी कुरा,
तनावले घोच्न हामीलाई बनि तिखो धारे छुरा।
५.
मस्तिष्कमा सधै हामीले असल भाव छर्ने गरौ,
मानसिक रोगीहरुमा सकारात्मक प्रेम भरौ।
६.
आफू हाँसी अरूलाई पनि हसाँउन सक्नु पर्छ,
मनोविमर्शले सबलाई प्रेरणाको सन्देश छर्छ।
✍️ नवशिला
बेलबारी -२, लालभित्ती, मोरङ
गोदावारी, ललितपुर।
[४०]
मानसिक स्वस्थ रहन पीर चिन्ता हटाऊँ ,
रोग शोकले नथलिऊँ हाँसी खुसी कटाऊँ ।
✍️ जमुना आचार्य
सिन्धुपाल्चोक
[४१]
जिन्दगीको मिठो रहस्य, अरूलाई हँसाउनु
स्वस्थ्य रहनु आफू, अनि अरूलाई बनाउनु ।
✍️ राजेशराज गड्तौला
काँडाघारी, मोरङ
[४२]
स्वास्थ्य राम्रो राख्न, सबैले योग र ध्यान गरौँ,
मानसिक स्वास्थ्यकाे लागि मनमा खुसी भरौँ।
✍️ शोभा आचार्य गौतम
काठमाडौँ
[४३]
चिन्ता नराखेर मनमा स्वस्थ बनाऊँ
गतिशील मगजले दिवस मनाऊँ ।
✍️ प्रेम थापा “मन”
बागलुङ
[४४]
हाँसौ रमाऔँ जिवनमा अझै गर्नुछ धेर
नचाहिँदो चिन्ता लिई जीवन नफालौ खेर ।
✍️ ध्रुव श्रेष्ठ
खोटाङवजार, हाल काठमाडौ ।
[४५]
स्वास्थ्य नै धन हो हामी खेलबाड नगरौँ
कुलतमा लागेर अरूको भर नपरौँ।
✍️ कमला देवकोटा
पाल्पा
[४६]
ध्यान दिनुपर्छ हामीले खाने कुरामा नियमित
खेलवाड गर्नु हुँदैन कहिल्यै आफ्नो स्वास्थ्यसित ।
✍️ बाबुराम पाण्डे
अर्घाखाँची
[४७]
मनमा सन्ताेष हुनु नै स्वस्थ जीवनकाे हाे फल
रिस राग त्यागेर मानसिक स्वास्थ्य राखाैँ अब्बल ।
✍️ एस वि प्रगति
प्यूठान, हाल:पाल्पा
::::: जय टुक्का ! जय साहित्य !! :::::