साताका तीन लघुकथा हिमालयन दृष्टि अनलाइन पत्रिकामार्फत सञ्चालित एक नियमित स्तम्भ हो । नमस्ते आधुनिक लघुकथा मञ्चको भित्तोमा साताभर प्रेषित गरिएका लघुकथाहरू मध्येबाट उत्कृष्ट तीन लघुकथा छ्नोट गरी प्राप्त हुन आएका लघुकथाहरू यहाँ प्रकाशन गर्ने गरिन्छ । यस साता प्रकाशित हुने लघुकथाहरूमा लघुकथाकार अनुराग अरुणको ‘पश्चाताप’, लघुकथाकार एलपी पराजुलीको ‘रुपान्तरण’ र लघुकथाकार कल्पना भण्डारीको ‘भाग्य’ रहेका छन् ।
१.
लघुकथा: पश्चाताप
🙎अनुराग अरुण
तिन छोराहरूले आमाबाबुलाई फकाउँदै भन्छन्, “बा ! आनाको २५ लाख दिदैछन् । खेत बेचौँ ।”
छोराहरूको कुरा सुनेर वृद्ध बाले भन्छ, “सबै खेत बेचेपछि के खान्छ्स् ?”
जेठोले भन्छ, “तपाईको भागको पैसा बैङ्कमा मुद्दती खाता खोलेर राखिदिन्छु । आएको व्याजले खानुहोला । अब तपाई पनि वृद्ध हुनु भो, हामी पनि खेतिपाती गर्न सक्दैनौँ ।”
जेठा छोराको कुरा सुनेर बाले भन्छ, “त्यैँ खेतको अन्नबालीले तिमीहरूलाई हुर्काएँ, पढाएँ । अलिकति के पढिस्, जन्माएको आमाबाबुलाई सिकाउने भइस् ?”
छोराहरूले आ-आफ्नो अंश मागेपछि अन्तत: वृद्ध आमाबाबुको केही सीप लागेन । छोराहरूले आ-आफ्नो भागको खेतबारी बेच्छन् । खेतबारी बेचेको पैसाले तिनैभाइ छुट्टै घर बनाएर अलग्गै बस्न थाल्छन् । वृद्ध आमाबाबुलाई आफ्नो पुर्खौँली सम्पत्तिको माया लागेर बेच्दैनन् ।
समयक्रम सनैसनै बित्दै जान्छ । एकदिन ठूलो भुकम्प आउँछ । तिनैभाइको घर भत्किन्छ । उनीहरूको महलबाट सडकको बास हुन्छ । तिनैभाइहरू रुँदै आमाबाबु कहाँ दुखेसो पोख्न आउँछन् ।
उनीहरूको रुन्चे अनुहार हेरेर वृद्ध बुबाले भन्छ, “तिमीहरू धेरै पढेर अति जान्ने भएर अहिले दु:ख पाइस् । अब बल्ल चेत खुल्यो, तिमीहरूको ? मैले आफ्नो भागको सबै जायजेथा सम्पत्ति वृद्धआश्रमलाई दान बकस गरिसकेँ । मेरो शेषपछि यो सबै वृद्ध आश्रमको हुनेछ । अब तिमीहरूले मबाट एक सिन्को आस नगरे हुन्छ । यहाँबाट गइहाल ।” तिनैभाइहरू पैसाको लागि पुर्खौँली सम्पत्ति बेचेकोमा रुँदै पश्चाताप गर्न थाल्छन् ।
२.
लघुकथा: रुपान्तरण
🙎एलपी पराजुली
कार्यालयमा सधैँ जसो क्रोधित मुद्रामा रहने कमलले आफ्नै कटु आलोचक निर्मलसँग हाँसीहाँसी हात मिलाएको दृश्य अनौठो थियो ।
“वर्षौंदेखिको शत्रुता कसरी मित्रतामा परिणत भयो ?”
“कसले मिलाइदियो कमल र निर्मललाई ?”
“पक्कै कुनै बाह्य शक्तिले आस वा त्रास देखायो होला ।”
चलेका अनेकौँ अड्कलबाजी कमलले सुन्यो र हाँसीरह्यो ।
“कमलजी परिवर्तन हुनुमा कुनै रहस्य त होला नि ? तपाईॅं कै मुखबाट सुनौं न ।” बिमलले आग्रह गर्यो ।
“म भर्खरै दशदिने विपस्यना ध्यान शिविरबाट फर्केको हुँ । यो परिवर्तन त्यसैको परिणाम हो ।”
“कलियुगमा पनि ध्यान तपस्या जस्ता आध्यात्मिक बाटोबाट सकारात्मक परिवर्तन सम्भव हुन्छ र ?”
“विपस्यना ध्यान वैज्ञानिक विधि हो आध्यात्मिक होइन । गौतम बुद्धले समेत अपनाएको पञ्चशीलको पालना, सात्त्विक भोजन, मौनव्रत, अनुशासनको पालना आदिबाट शान्त र एकाग्र चित्त बनाई सूक्ष्म ढङ्गले आत्मपरीक्षण गर्दै सुख वा दुख, वैभव वा अभाव, शत्रु वा मित्र सबैमा समताभाव राख्ने अभ्यास गर्दा मैले सदैव शत्रु ठानेकालाई सजिलै मित्र देख्न सकेँ ।”
“बाह्य शक्तिले परिवर्तन गरेको होला भन्ठानेको त आन्तरिक शक्तिले पो रूपान्तरण गरेको रहेछ ।”
- कपन, काठमाडौं
३.
लघुकथा : आदर्श श्रीमान
🙆 कल्पना भण्डारी
मीना बिहान जुरुक्क उठेर बाथरुममा नुहाउन गएकी थिइन् । साबुनमा चिप्लेर लडिन् ।
“आमा ! म त मरेँ ।” बाथरुमबाट आवाज आयाे । “के भयाे ?” भन्दै बलराम बाथरुम पुगेर हेर्दा मीनाकाे अवस्था गाह्रो भइसकेको रहेछ । शरीरको एक भाग नचल्ने ।
बलराम तनावमा परे र मनमनै भने, -“अब मलाई कसले पकाएर खान दिन्छ ? श्रीमती अपाङ्ग भएपछि कसले स्याहारसुसार गर्छ ?” तीन महिना हस्पिटल बसालेर घरमा लगे ।
बलरामलाई निकै तनाव भयाे । सरल बिहानै आए । किन आएकाे हाेला भनेर बलराम दङ्ग परेका थिए । श्रीमतीलाई हस्पिटलमा दिएकाे पैसा माग्न आएकाे हाेला भनेर अँध्याराे मुख पारेर बसेका थिए ।
सरलले भने, – “बले अब तँ के गर्छस् ? श्रीमती अपाङ्ग भइन् । घर कसले हेर्छ ? स्याहारसुसार कसले गर्छ ?” भन्दै अर्काे विवाह गर्न अनुराेध गरे ।
बलरामले भने, -“दाइ ! बिचरी यी मीनालाई यत्राे चाेट पीडा छ । मैले यस्ताे कुरा गरेभने झन् मानसिक समस्या हाेला । भयाे दाइ, यस्तो कुरा नगराैँ अहिले ।”
“कस्तो नामर्द र’छस् ।” भन्दै सरल आफ्नाे बाटाे लागे । यी सबै कुरा मीनाले ओछ्यानबाट सुनेर बसेकी थिइन् । बलरामले मीना भएकाे ओछ्यानमा खाना लिएर गए । मीनाले गहभरी आँसु बनाएर भनिन्- “हजुरलाई मेरो रेखदेख गर्न धेरै गाह्रो भयाे । अब अर्को विवाह गर्नोस् ।”
बलरामले भने, -“मीना ! अहिले तिमी यस्ताे अवस्थामा छ्यौ । म कसरी विवाह गरूँ ? मैले विवाह गरेभने तिमीले दु:ख पाउँछ्यौ । हाेस्, म गर्दिनँ ।” भनेर भान्सामा गए । मीनालाई बलरामको आफूप्रतिको समर्पण भाव र अगाध प्रेमको कुरा सुनेर खुसी लाग्याे । बलरामले जीवनभर श्रीमती मीनालाई खुसी बनाएर राखे । सरल दङ्ग परे । “बलराम बलवान् नै र’छ ।” भनेर गाउँमा हल्ला गर्दै हिँडे ।
भोलिपल्ट बिहान गाउँभरि हल्लाखल्ला र खैलाबैला सुनियो। मीनाकी सानीमाले आश्चर्यमिश्रित स्वरले मीनालाई सुनाइन्- “हेर त मीना ! त्यति राम्री र बत्तीस लक्षणकी श्रीमती हुँदाहुँदै ठुलाघरेले पल्लो गाउँकी मुखियाकी स्वास्नी भगाएर ल्याएछ्न् ।”
मीनाको मन एकचोटि सिरिङ्ग भयो अनि बलरामलाई सम्झिन् र भनिन्, – “धन्य मेराे श्रीमान !”
छथरजाेरपाटी -३ धनकुटा