
पञ्चाङ्ग साहित्य समाज नेपाल अभ्यास पाठशालाको अभ्यास शृङ्खला दर्ता पछिको :- भाग ४ (चार)
——————————————–
” पाँच तत्त्व पाँचै विकार, पञ्चाङ्ग नै ठिक आधार “
विधा :- पञ्चाङ्ग
अभ्यास गर्ने थलो :- पञ्चाङ्ग पाठशाला
मिति:- २०७९/०४/३१
………………………………………….
प्रशिक्षक:-
———–
सोमनाथ लुइटेल “रवि पाल्पाली”
तोयानाथ सुवेदी
भाषा शुद्धीकरण
————
सोमनाथ लुइटेल रवि पाल्पाली
भवानी घिमिरे
पुष्पा नेपाल (सुवेदी )
सङ्कलक :-
———-
सुशीला पौडेल
संयोजक
दुर्गा आचार्य ,भवानी घिमिरे
तथा
पञ्चाङ्ग साहित्य समाज नेपाल ।
======================
पञ्चङ्ग ०१
धिक्कार छ जिन्दगी समयले नचायो मलाई
खान खोजें जहर, औषधीले बचायो मलाई
राम्रोको पछि लाग्ने त्यस्मा पर्दिन होला के गरुँ?
हेर ! अनायासै सधैँको लागि मचायो मलाई
कहिले कुराले कैले छुराले पचायो मलाई ।
🇳🇵सोमनाथ लुइटेल “रवि पाल्पाली”
पञ्चाङ्ग ०२
भक्ति त्यहीँ गर्नु पर्छ आस्था छाएको ठाउँमा
धर्म त त्यहीँ हुन्छ मनले खाएको ठाउँमा
नामको लागि हैन काम गरी जिउनु पर्छ
भक्त त्यहा पुग्छ सधैँ श्रद्धा पाएको ठाउँमा
संस्कृति बच्छ सधैँ लोकले धाएको ठाउँमा।
🇳🇵सीता कडेंल सापकोटा, भरतपुर चितवन ।
पञ्चाङ्ग ०३
कराएँ चर्को स्वरले सुनेनन् तर कसैले
समस्या पर्दा आएर दिएनन् भर कसैले
आफन्तलाई सम्झेर म रुॅदै थिएँ बसेर
तलाउबीच पुग्दा नि मानेनन् डर कसैले
अन्जान ठाउँ हुनाले सोचेनन् कर कसैले।
🇳🇵घनश्याम पौडेल, पोखरा।
पञ्चाङग ०४
तीजको नाममा विकृति भेटियाे यहाँ
संस्कारको काममा दम्भ मेटियाे यहाँ
हाम्रो पुरानो संस्कृति कता हरायो खै
पहिरन सँगै विकृति फेटियाे यहाँ
समाजमा संस्कारलाई रेटियाे यहाँ ।
🇳🇵मनिषा बिष्ट ✍️✍️ मेचिनगर १५ , फुलमासी
पञ्चाङ्ग ०५
मलाई कहिले लाग्छ जीवन भिर्ने झोला जस्तो
कहिले वर्षे यामको भेल भै बग्ने खोला जस्तो
जिन्दगीमा आउने अनेक उतार चढावले
जिन्दगी आज भन्दा भोलि ज्यादै राम्रो होला जस्तो
लाग्छ आजै होकी भोलि नै मरी जाने चोला जस्तो।
🇳🇵सुशीला पौडेल, काठमाडौं ।
पञ्चाङ्ग ०६
बाल्यकाल खेलबाडमा रमाएरै बित्यो
युवावस्था धन सम्पत्ति कमाएरै बित्यो
कहिले गर्ने भक्ति भजन गयो जीवन
बिहे पछि सन्तानहरू जमाएरै बित्यो
बृद्ध भयो शरीर लौरो समाएरै बित्यो ।
🇳🇵गुणनिधि घिमिरे, दमक झापा ।
पंञ्चाङ्ग ०७
बर्ष दिनको तिज घर आँगनमा आएको छ
दिदीबहिनीको अनुहार खुशीले छाएको छ
तिजको दर खाइ साथी सङ्गी रमाइलो गर्न
बाबाको आँगनीमा नाच्न र गाउन पाएको छ
चेली र माइती भेट हुँदा नै माया लाएको छ ।
🇳🇵बुद्धिमान दनुवार,सुरुङ्गा –४ झापा ।
पञ्चाङ्ग ०८
मर्नु त छदैछ एकदिन हाँसेर मरू
असल सम्बन्ध सकलमा गाँसेर मरू
कसैको आँखाको कसिङ्गर बन्नु नपरोस्
कटुता शत्रुता जे जति छन् माँसेर मरू
सबैका आँखामा राम्रो छवि टाँसेर मरू ।
🇳🇵वसन्त अनुभव, घोराही उपमहानगरपालिका १४, दाङ।
पञ्चाङ्ग ०९
तिज पनि आयो आमा
जताततै छायो आमा
यो महान चाड हाम्रो
मिठो दर खायो आमा
तिम्रो माया पायो आमा ।
🇳🇵सुमित्रा पोखरेल, काठमाडौं ।
पञ्चाङ्ग १०
जिन्दगी भन्नु, उकाली बाटो, भीरमा रमाएँ
बिहानी पछि, गोधुली साँझ, पीरमा रमाएँ
आँशुको भाका, कसैले पनि, बुझेनन् आखिर
जीवन बन्यो, माछाको जस्तो, झीरमा रमाएँ
खहरे जस्तै, तिर्सना बोकी, तीरमा रमाएँ ।
🇳🇵आर्त अकुलीन, कैलाली ।
पञ्चाङ्ग ११
जिन्दगी बनेको छ विस्वासको सौगात गनेर
फरक गर्नु हुँदैन कसैको औकात गनेर
मानवता नै हामी सबैको विशाल सम्मान हो
कही पुगिदैन खिच्यो भई जातभात गनेर
विपत्तिमा देखाउ सहयोगीको हात गनेर।
🇳🇵अच्युत घिमिरे-भुटान बाट 🇧🇹
पञ्चाङ्ग १२
याद भएर पनि छैन भनी टार्न सकिन्छ
किन हाँस्दा हाँस्दै आँखामा आँसु झार्न सकिन्छ
कसैको माया पाउन खै सजिलो कहाँ छर?
प्रेमको तपस्यामा त सजिलै हार्न सकिन्छ
नजान्दामा प्रेमले नै जिउँदै मार्न सकिन्छ।
🇳🇵दुर्गा आचार्य, मोरङ ।
पञ्चाङ्ग १३
अर्काको भर नपाउँदा मर्नु बेकार छ
आफ्नो सम्झी अब नजिकै सर्नु बेकार छ
समाजमा विकृति र फेसन बढेको छ
स्वार्थले हिँडेको लोभमा पर्नु बेकार छ
त्यसैले आफ्नु कर्म आफै हर्नु बेकार छ।
🇳🇵अनुप आचार्य , काठमाडौं ।
पञ्चाङ्ग १४
रहर हरु सारा~~~ मरेर गए
सपनाका सितारा~~ झरेर गए
दु:ख र पीडाले गालेको जिन्दगी
खुशी नै सबै खोला~~ तरेर गए
अभाव हरु पोल्टो~~ भरेर गए !
🇳🇵मिथिला अधिकारी, मकवानपुर हेटौडा।
पञ्चाङ्ग १५
काम गर्न मन छैन तिज आएको बेला
घरमै बस्नु पर्दछ गीत गाएको बेला
बर्षदिनको तिजमा पनि खोजी भएन
दु:ख पर्दा जाने छैन दु:ख छाएको बेला
मन रम्छ अति उपहार पाएको बेला ।
🇳🇵संगिता शर्मा , सिन्धुली ।
पञ्चाङ्ग १६
नेताहरू चुनावमा भोट भन्दै आउलान्
जनताका घरघर भोट गन्दै आउलान्
भो जिते सत्तामा लुटुपुटु हुनलाई
खबरदारी गर्नुछ भोट बन्दै आउलान्
लाज छैन यिनीलाई पक्का कन्दै आउलान् ।
🇳🇵बेदु न्यौपाने, काठमाडौ गौरी नगर…७।
पञ्चाङ १७
बितेको माया सम्झेर रुन मन लाग्छ म के गरूँ
पाेखिन्छन् आँसु मुख धुन मन लाग्छ म के गरूँ
तिमीलाई त अर्कै संसार प्याराे लाग्छ आजकाल
तिम्रो नै तस्बिर हेरी छुन मन लाग्छ म के गरूँ
भुर्र उडी तिमी सामु हुन मन लाग्छ म के गरूँ!
🇳🇵उर्मिला के.शी., धनकुटा ।
पञ्चाङ्ग १८
[१]
यस साल पनि तिज आयाे मेरो दाजु
चारैतिर खुशीयाली छायाे मेराे दाजु
सबै मिलिजुली रमाउनु पर्छ हामी
दिदैनन् आउँन ङर लायाे मेरो दाजु
भाइले नि धेरै माया पायाे मेरो दाजु।
[ २ ]
चाडपर्व नजिकै आएको छ मेरी आमा
मनभित्र नै खुशी छाएको छ मेरी आमा
तिजकाे मीठाे मीठाे दर खानलाइ चेली
बल्ल तल्ल म आउन पाएकाे मेरी आमा
बाबा धेरै माया लाएकाे छ मेरी आमा।
🇳🇵सहयात्री शाेभा अर्याल, बुटवल १४ रुपन्देही।
पञ्चाङ्ग १९
हिजो भन्दा आज क्रुर बन्दैछ मान्छे
आफैँ पुरिने खाडल खन्दैछ मान्छे
पृथ्वी ध्वस्तमा विजयकाे तयारीले
बलियो सिङ कुन छ गन्दैछ मान्छे
सास नफेरेरै जित भन्दैछ मान्छे ।
🇳🇵भवानी घिमिरे, सर्लाही ।
पञ्चाङ्ग २०
बिर्सनै नसक्ने राम्रो पल आओस् भन्छु
दु:ख पीडा सदैव सजिलै जाओस् भन्छु
निधारमा पहिले भावीले लेखिएको
जस्ले गर्छ दु:ख उसैले नै खाओस् भन्छु
हात पसारी माग्नेहरूले पाओस् भन्छु।
🇳🇵अप्सरा भुसाल, नवलपुर, जवाईथर ।
पञ्चाङ्ग २१
१.
फुर्सद थियाे समय थियाे नै चाल पाइएन
बल्ल हाेस आयाे तर साेचेकाे माल पाइएन
बुद्धि र समयकाे भेट हुने भए के के हुन्थ्याे
खाेलामा माछा टन्नै थियाे तर जाल पाइएन
गाेली थियाे अहिले बन्दुककाे नाल पाइएन ।
२.
माया लाग्याे तिमीलाई देखेर म फर्केर आएँ
तिम्रैलागि घरमा श्रमतीसँग झर्केर आएँ
घरकाे भन्दा परकाे राम्राे देखिन कस्ताे माया
बाटाेमा कसैले देख्ला कि भनेर तर्केर आएँ
काेठामा खाट सार्काएकाे जस्तै नै सर्केर आएँ।
🇳🇵नवराज भट्ट, महेन्द्रनगर, कञ्चनपुर ।
पञ्चाङ्ग २२
झोला पनि सुकेर थैलो भयो अब
नधोएको साच्चिकै मैलो भयो अब
बेथितिको संस्कार हुर्किएपछि नै
हिँडन नसक्ने नि पैलो भयो अब
कालो केश अब त कैलो भयो अब ।
🇳🇵सरस्वती आचार्य, दाङ्ग तुलसीपुर ।
पञ्चाङ्ग साहित्य समाज नेपाल
पञ्चाङ्ग २३
🌷❤️🌷
दियौ चोट मलाई तिमीले उपहार सम्झेर साँचेको छु,
पिएर अश्रुहार हरपल जीवन यो सम्हालेर बाचेको छु !
संघर्ष रहेछ जिन्दगानी भोग्दैछु मरेर पलपल नियति,
थाङ्ने पत्कर गनी फालीदियौ खपेर पीर नाँचेको छु,
आज सारादुनियाँ सामु घायल मुटु लिएर हाँसेको छु !
🇳🇵बिवस पार्दशी, भद्रपुर मेची नेपाल ।
पञ्चाङ्ग २४
बोकेर भारी टेकेर लौरो पहाडको बाटो सम्झेनौ तिमीले
सन्चो छ कि बिसन्चो भनेर सोधेनौ कति लाटो सम्झेनौ तिमीले
तिमीले नबुझे मेरो मनको पीडा सहेर लुकाऊँ कसरी
गलेर आयौ भनी सदा सर्वदा अाराम साटो बुझेनौ तिमीले
नभन्नू कसैको बिरानो मनको बर्सने भाटो बुझेनौ तिमीले
🇳🇵अम्विका अधिकारी, झाप विर्तामोड ।
पञ्चाङ्ग २५
हिँड्ने बेला भएको छ मेराे बाेकेर थैलाे बन्यो
साबन छैन म सङ्ग लगाएँ लुगा मैलो बन्यो
अबत बुढेसकालले पनि छाेएछ क्यारे अझै
कालाे मेराे कपाल पनि हुनगएछ कैलाे बन्यो
दु:खी जीवन यस्तै रहेछ पाेत्नु पर्याे दैलाे बन्यो ।
🇳🇵दुर्गा निरौला, काठमाडौं ।
पञ्चाङ्ग २६
तिज पनि नजिकै आएको छ आमा
मनमा धेरै खुशी छाएको छ आमा
माइतीमा रमाइलो गर्न मन छ
तिम्रो माया पनि धेरै लाएको छ आमा
माइती आउने छुट्टी पाएको छ आमा ।
🇳🇵दुर्गा भट्टराई,मोरङ ।
पञ्चाङ्ग २७
गाडीको ठूलो जाम थियो
मान्छेको निकै जाम थियो
किन रहेछ भनी बुझ्दा त
मान्छेबीचको हाम थियो
छुराले काट्न खाम थियो ।
🇳🇵ह्यारिस ह्यारिसन, काठमाडौं ।
पञ्चाङ्ग २८
बिर्सनै नसक्ने राम्रो पल आओस् भन्छु
दु:ख पीडा सदैव सजिलै जाओस् भन्छु
निधारमा पहिले भावीले लेखिएको
जस्ले गर्छ दु:ख उसैले नै खाओस् भन्छु
हात पसारी माग्नेहरूले पाओस् भन्छु।
🇳🇵मिराज लुइटेल, काठमाडौं ।
पञ्चाङ्ग २९
सपना पूरा मिलेर यहाँ सबैले गर्नु पर्छ
शीतले घैला जतन गरी सबैले भर्नु पर्छ
एकता जस्तो शक्तिको मन्त्र हुने छैन धर्तीमा
न्यायकाे लागि विकास गर्न अगाडि सर्नु पर्छ
राष्ट्रकाे लागि समस्या पर्दा एक भै मर्नु पर्छ ।
🇳🇵दामोदर ढकाल दीपक,भोजपुर ।
पञ्चाङ्ग ३०
झोला पनि सुकेर थैलो भयो अब
नधोएको साँच्चिकै मैलो भयो अब
बेथितिको संस्कार हुर्किएपछि नै
हिँडन नसक्ने नि पैलो भयो अब
कालो केश अब त कैलो भयो अब ।
🇳🇵गिता लुइटेल, कावासोती नवलपुर।
पञ्चाङ्ग ३१
चाडपर्व नजिकिँदैमा पनि कुनै हर्ष छैन मलाई ।
यसपटक चाहीँ यस्तो गरौँ जुनै वर्ष छैन मलाई ।
जहाँ गहिरो तहाँ पहिरो भरोसा विलिनमय सम,
कोरोना कहर महँगा मार गुनै पर्व छैन मलाई ।
चिसो हो वा तातो परेर कथा खुनै गर्व छैन मलाई ।
🇳🇵जमुना आचार्य , काठमाडौं ।
पञ्चाङ्ग ३२
जतिमाया गरेपनि बैगुनीलाई नहुँदो रहेछ।
कोमल यो मुटु झिरमै उनेपनि नछुँदो रहेछ ।
उसकै लागि चल्छ मेरो धड्कन कस्तो अभिसाप हो।
पत्थर बरु पग्लेला निष्ठुरी मन नरुँदो रहेछ ।
मन कालो हुनेलाई गंगाजलले नधुँदो रहेछ ।
🇳🇵पुष्पा नेपाल(सुवेदी ), इलाम ।


सम्पूर्ण पञ्चाङ्ग अनुरागीहरूमा हार्दिक बधाई अर्पण गर्दछु ।
यहाँको सुन्दर भबिष्री सफलताको कामना गर्दछु ।