साताका तीन लघुकथाको तेह्रौँ शृङ्खलामा नमस्ते आधुनिक लघुकथा मञ्चमा यो साता प्रेषित गरिएका लघुकथाहरू मध्ये निम्न तीन लघुकथाहरू (तालमेल, कबाडी केटो र जिम्दारको नाति) छनोट गरी प्रकाशन गरिएको छ।
[१] लघुकथा : तालमेल
✍️ दिपक खनाल अगम
डेभिड सरले जीवजन्तुकाे पाठ पढाउँदा प्रसङ्गवश गधा बुद्धिजीवी प्राणी हाे र छ भन्नुभयाे । बुद्धिकाे हिसाबले यसलाई टप पाँच भित्र राख्दा फरक नपर्ला भन्दा विद्यार्थीहरू अट्टाहास हाँसे ।
कक्षाकोठाकाे वातावरण शान्त भएपछि उहाँले केही उदाहरण दिदै भन्नुभयो ।
-“नानीबाबुहरू हाे ! गधाले आफू पुगेको ठाउँ र पच्चीस वर्ष पुराना साथीहरू राम्रोसँग चिन्न सक्छ । अन्न, नुन, चिनी वा भिज्ने वस्तुकाे भारी बाेकाउदा नदीनाला वा पानीमा जान मान्दैन । आफ्नाे काम इमानदारीपूर्वक गर्छ । गधाहरू अटेरी हुदैनन् तर आफूलाई खतरा वा हानिकारक हुन सक्ने काम गर्न मान्दै मान्दैनन् !”
सरकाे कुरा सुनेर छात्र शिवहरि नेपालीले जिज्ञासा राखे ।
“सर ! गधा बाठाे हुने रहेछ । तर, किन बुद्धु , पुङमाङेहरूलाई ‘कस्तो बुद्धि नभएको गधा जस्तो रहेछ,’ भन्छन् ?”
“ओहाे ! अब्बल प्रश्न गर्याै, बाबु । यसमा विभिन्न कारणहरू छन् । सुन्न चाहन्छाै भने भन्छु । माेहम्मद बिनले सुन्ने उत्सुकता प्रकट गर्दा सबै विद्यार्थीहरूले साथ दिए ।
-“ल सुन ! त्रेतायुगकाे अन्त र द्वापरयुगकाे सुरुवातमा जनावरहरूको दाैड र बुद्धिकाे प्रतिस्पर्धा भयाे । गधाले ‘आफू बुद्धिजीवी र सामाजिक प्राणी हाे’ भन्ने लक्षण देखाउँदै गधाहरूकाे गठबन्धन गर्याे । तालमेल आफूले जित्नभन्दा अरूलाई हराउन थियाे । गधाहरू यसमा सफल पनि भए । याे सम्पूर्ण दृश्य हेरिरहेका मनुष्यहरूले बुद्धिजीवी गधालाई पकडमा लिए । बुद्धिलाई सही तरिकाले प्रयोग गर्न नजान्ने गधालाई मान्छेहरूले किन रहस्यपूर्वक आफ्नाे सहयोगी बनाए ?
[२] लघुकथा : कबाडी केटो
✍️ मित्र ‘उराठी’ गौतम
“हैन, यो केटाले के के थुपार्छ घरमा ? फोहोरको डङ्गुर गरायो। पढ्नु, लेख्नु छैन्, खालि सिसाका टुक्रा, प्लाष्टिक के के हो के के कबाड बटुलेर हैरानै पार्यो। कहाँको यस्तो कबाडी जन्मेछ ?” छोरालाई गाली गर्दै फतफताइ रहन्थिन्, धनकला।
“त्यही त ! स्कूलबाट आयो कि यिनै कबाड खेलाउँछ कि मोवाइलमा मात्र झुण्डिन्छ। यसो टोल छिमेकमा जानु साथीभाइसँग खेल्नु, कुद्नु गरे पो ज्यान पनि स्फूर्ती रहन्थ्यो। सामाजिक पनि भइन्थ्यो। आजकलका केटाकेटी के भएका हुन्, कुन्नि यस्ता ?”- धनकलाको कुरामा होमा हो मिलाउँदै बोले पति भोलानाथ पनि।
“यो पनि पढाइ नै हो के बाबा ! मोवाइलमा झुण्डिएर नचाहिँने कुरामा समय बिताएको छैन् । गुगल, युट्यूवमा चाहिँने विषय नै खोजिरहेको हुन्छु । यसबाटै सिकेर मैले टेलिस्कोप बनाएको छु।”
“ल हेर्नुस् ! यसबाट कति टाढाका चिज नजिकै देखिन्छन्।”- सौरभले बाबालाई आफ्नो टेलिस्कोप हेर्न कर गर्यो।
नपत्याइ नपत्याइ भोलानाथले टेलिस्कोपबाट हेरे।
“ए बुढी, हेर् त हेर ! छोराले त किसिम गरेछ नि ।”- आफूले हेरेपछि बुढीलाई पनि हेर्न आग्रह गरे।
धनकला पनि छोराको करामत देखेर दङ्ग परिन् ।
“भोलिपर्सी धेरै पढेर अझ यो भन्दा राम्रो टेलिस्कोप बनाउँछु । त्यो टेलिस्कोपले यति टाढासम्म देख्न सकिने छ कि यो पृथ्वी जस्तै जीवनयुक्त अर्को पृथ्वी भेट्टाउने छु।”- सौरभ मिठो कल्पनामा डुबेर आफ्नो सपना व्यक्त गर्यो।
एक अर्कालाई हेरेर नपत्याउँदो पाराले मुसुमुसु हाँसे भोलानाथ दम्पती।
× × × × × × × × × × × × × × × × × × × ×
कक्षा बाह्र पास गरेपछि विज्ञान पढ्न छात्रवृत्ति पाएर चाइना गयो, सौरभ।
सौरभ चाइना पुगेको वर्षौँ भएको थियो।
आज समाचार आयो – “चाइनाले सौर्य मण्डल बाहिर जीवयुक्त पृथ्वी खोज्ने मिसन शुरु गर्दैछ र उक्त मिसनको एउटा सदस्य सौरभ पनि हो।”
अमरपुर –गुल्मी, हालःतिलोत्तमा -२, रुपन्देही
[३] लघुकथा : जिम्दारकाे नाति
✍️ तारा श्रेष्ठ
“हिजाे पनि विद्यालयमा साथीलाई पिटेर रक्ताम्मे बनाएछ । हेड सरले मलाई बाेलाएर जिम्मा लगाइदिए । पढाइ पनि दिनदिनै कमजोर हुँदैछ रे ! चकचक गरेर केही न केही उपद्रो नगरेकाे त दिनै हुन्न रे !” आँगनकाे बिस्कुन चलाउँदै बिमला फत्फताउँदै थिई ।
‘”त्यसका बाआमालाई अमेरिका तिरै लैजा भनेकाे, कागजात नै मिलेकाे छैन्, भन्छन् । के गर्नु ! छ महिनादेखि आफ्नो लाम्टा चुसाएर यत्रो बनाएँ । उनीहरू डिभि परेर गइहाले । दश वर्ष भाे, एकपल्ट फर्केर आ हैन । मलाई सधैँकाे दु:ख ।” तरक्क आँसु झारी बिमलाले ।
नरेश डाेरीकाे खाटमा बसेर हुक्का तान्दै हजुरआमा र नातिकाे चर्तिकला हेरिरहेका थिए । नरेश भन्दै थिए -“कुटाइ खाएर नआओस् ! कुटेर आएछ, जिम्दारकाे नाति हाे । धेरै नकरा, मेराे नातिलाई ।”
“यसरी नै फुर्काउँदै जाऊ न ! भाेलि तिम्रो टाउकामा टेक्छ अनि थाहा पाउँछौ ।” बिमला च्याठ्ठिई।
“एकछिन बिस्कुन रुङ्न लाकाे, कुखुराेकाे चल्लाे त प्याट्टै मार्याे । यस माेराेलाई के भा छ हँ ?” बिमला नातितिर झम्टिई । नाति बुरुक्क उफ्रेर भाग्याे ।
नरेश विमलालाई सम्झाउँदै थिए “किन पिर गर्छेस् बुढी ? देखिनस्, रमितेकाे छाेराे लक्ष्य, याेभन्दा चार गुणा बढी बदमास थियो । देशकाे मन्त्री भा’छ ।”
विराटनगर – ६
मिति २०७९ -०१ -०७