“पाँच तत्त्व पाँचै विकार, पञ्चाङ्ग नै ठिक आधार “
==========================
विधा :- पञ्चाङ्ग
अभ्यास गर्ने थलो :- पञ्चाङ्ग पाठशाला
मिति:- २०७८/ ११ /२४
प्रशिक्षक:-
सोमनाथ लुइटेल “रवि पाल्पाली”
नारायण प्रसाद निरौला
भाषा शुद्धीकरण सुझाव :-
सुशीला पौडेल
सविता के.सी.
चन्द्रावती अधिकारी
निर्मला सुवेदी
सङ्कलक :-
सोमनाथ लुइटेल “रवि पाल्पाली”
सहजकर्ता :-
(महासचिव)
रामराजा के. सी.
आज नारी दिवस परेको हुँदा , नारीको बारेमा पञ्चाङ्ग लेख्न हुन सबै सर्जकलाई अनुरोध गरिन्छ साथै अनुप्रास र स्थायी आफूखुसी राख्नु होला ।
पञ्चाङ्ग ०१
आमा दिदी र बहिनी हाम्रै नारी हुन्
घरबाट आन्दोलन काट्ने आरी हुन्
नारी बिनाको अस्तित्व कहीँ नि छैन
नारी-अस्मिता भाउ गर्ने व्यापारी हुन्
नारी आफैँमा एक तारण हारी हुन् ।
सोमनाथ लुइटेल “रवि पाल्पाली”
पञ्चाङ्ग ०२
कुसंस्कार, कुसंस्कृति न्यून गर्दै भुलिन पर्छ
सौन्दर्य छर्ने लालीगुराँस सरी फुलिन पर्छ
मन चलाउने मनको चालक,आफू आफै हो ,
गन्तव्यमा पुग्नलाई सत्यतामा खुलिन पर्छ
नारी सकारात्मक बानीले सधैँ चुलिन पर्छ ।
प्रेम थापा
बागलङ
पञ्चाङ्ग ०३
फासी दिनुपर्ने हो, भ्रस्टाचार र बलात्कार गर्नेलाई
पैसा, युवतीको यौवन देख्दा, र्याल चुहाई मर्नेलाई
खुलम खुल्ला डुल्न दिएछ, रसै रसमा भुल्नदिएछ
आफ्नु ढुकुटी भरिसकेपछि नाताहरूको भर्नेलाई
खुकुरी हान्दा हुन्छ बन्दुक बोकेर, पछाडि सर्नेलाई ।
पबित्रा चाम्लिङ
खोटाङ।
पञ्चाङ्ग ०४
बोकेर सुस्वास्थ्य र समृद्धि, आओस् नारी दिवस
हाँसो खुसी दीर्घायु सबैमा, छाओस् नारी दिवस
एकैरथका दुई पाङ्ग्रा हुन्, सीमित नहोस् नारा
व्यवहारमा नि सार्थकता, पाओस् नारी दिवस
सम्मानमा युगौँ युगसम्म, जाओस् नारी दिवस
केशब न्यौपाने
नुवाकोट
पञ्चाङ्ग ०५
पत्नी नारी विचरित तिमी सृष्टि हौ सार गर्ने,
आमा नारी सरस धरणी प्रेम सञ्चार गर्ने।
भोग्या मान्ने कपुत जन हो प्रेमकी सिन्धु नारी,
लालावाला सकल सबकी खाद्य भण्डार गर्ने।
साँच्चै होला जतन घरकी सुक्ख प्रस्तार गर्ने।।
नारायणप्रसाद निरौला
काठमाडौँ
पञ्चाङ्ग ०६
नारीको रूप अनेक आफौँ सृष्टि रचेर देखाउँछिन्
बिजको दल उमारी वृक्ष भइ बचेर देखाउँछिन्
प्रसव पीडा सहेर उनी नै विश्वलाई फुलाउछिन्
यौवन पोखी अटल रही ज्ञान पढेर देखाउँछिन्
सिगारी विश्व रङ्ग रस लिइ फलेर देखाउँछिन् ।
सरिता काफ्ले
कोहलपुर बाँके
पञ्चाङ्ग ०७
पीरमा तिमीले मुस्कान सधैँ छर्न सिक नारी
न्यायको लागि नै जहिले अब मर्न सिक नारी
मरेर जानुछ पक्कै एकदिन अवश्य पनि
सत्य कर्मगर्दा सधैँ नै ध्यान गर्न सिक नारी
कसैले अन्याय गरे डटेर हर्न सिक नारी ।
दुर्गा आचार्य
मोरङ
पञ्चाङ्ग ०८
विश्वनारी दिवस हामीले मनाईरहेका छाैँ
हामी बाध्य विवस हामीले जनाई रहेका छाै
के गर्नु नारीकाे श्रम शाेषण ती दासी जस्तै
पहाडी क्षेत्र हिवस हामीले गन्हाई रहेका छाैँ
डाडु पन्याै लिवस हामीले बनाई रहेका छौँ ।
मधुसूदन प्रसाद घिमिरे
पञ्चाङ्ग ०९
कुनै नारी ऐले हरपल सदा कर्मतिर नै
खटेकै छन् जैल्यै मन वचनले धर्मतिर नै
कतै देख्छाैँ स्वार्थी कपट मनका दुर्जन पनि
बिहे गर्दै छाड्दा पुरुष कति छन् मर्मतिर नै
दुवै मिल्दै जाऊँ दिवस नकुदाेस् सर्मतिर नै
ताेयानाथ सुवेदी
काठमाडौं
पञ्चाङ्ग १०
सृष्टि धान्ने संसारकाे आजसम्म नारी हाे
सहनशीलताकाे प्रतीक फूलबारी हाे
आमा,दिदी र श्रीमती आखिर जाे भए नि
लाेग्ने मान्छेकाे सबै कष्टकाे भागेदारी हाे
आपत् र अप्ठ्याराेमा बिसाउने चाैतारी हाे ।
रामराजा के. सी.
फर्पिङ , काठमाडौं
पञ्चाङ्ग ११
याे देशका पीडित निर्मला जाग जाग अब
अाफ्नाे हक स्थापनार्थ संघर्षमा लाग अब
घरै सुतेकालाई लिनु भन्न काे अाउँछ र
दविएका चीत्कार फाेडेर बार नाघ अब
हत्या बलत्कार गर्नेलाई फाँसी माग अब
सुरेश चन्द्र घिमिरे
दाेर्दि ३ लमजुङ
पञ्चाङ्ग १२
नारीविना घरको चुलो बलेको पो कहाँ छ र
विनाबिज कतै अन्न नि फलेको पो कहाँ छ र
नारी पुरुष एक रथ हुनै पर्छ दुई पाङ्ग्रा
तेलविनाको दीप पनि जलेको पो कहाँ छ र
एक्लै एक्लै सृष्टि पनि त चलेको पो कहाँ छ र ।
चेतना पोखरेल
मोरङ
पञ्चाङ्ग १३
सुस्वास्थ्य समृद्धि लिएर आओस् नारी दिवस
सधैँ हाँसी खुसी लिएर आओस् नारी दिवस
एक रथका दुई पाङ्ग्रा नारी पुरुष बुझ्नु
साथमा साथ दिएर आओस नारी दिवस
सत्य वाणी जल पिएर आओस् नारी दिवस।
सरस्वती श्रेष्ठ
इटहरी
पञ्चाङ्ग १४
नारी देवी महान् एक प्रकृतिकी सृष्टि रानी हुन्
दुश्मनलाई पनि माया दिने दिलकी खानी हुन्
सम्मान अधिकार दिन सिकौं यिनको सबैले ,
आपतका सहारा र ममता तिर्खाको पानी हुन्
सबैलाई सम्मिलित अस्तित्व आँखाकी नानी हुन् ।।
१
छोरी बुहारी आमा हजुरआमा रूप कति नारीको
पहिरन सारीको सुहाउने इज्जत अति नारीको
रोक्न सक्दैन अधिकारबाट यिनलाई कसैले नि ,
शिक्षित्वान् पनि बन्न सक्छिन् उनी बिग्रिन्न मति नारीको
इज्जत गर्छ उही देशभक्त समृद्ध पति नारीको ।।
२
जमुना आचार्य
काठमाडौं
पञ्चाङ्ग: १५
परिस्थिति अनुसार चल्न सक्छिन् नारी।
अरूलाई पीडा हुँदा जल्न सक्छिन् नारी।
आज सम्पूर्ण नारीमा शुभकामना छ,
पीडा पर्दा आफै ढल्न सक्छिन् नारी।
कोहीको नजरमा त गल्न सक्छिन् नारी।
ह्यारिस ह्यारिसन
पञ्चाङ्ग १६
तेत्तीस प्रतिशतमा नारी भन्छन् सबैले
सहनशीला सुशीला हारी भन्छन् सबैले
घरायसी काम कति छन् मूल्याङ्कन हुन्न
अर्थ खोज्दा चुप हुन्छे टारी भन्छन् सबैले
चाहे जति फलाउने बारी भन्छन् सबैले ।
सविता के.सी.
काठमाडौं
पञ्चाङ्ग १७
नारी र पुरुष बराबर मान्नु पर्छ।
आफूले आफै कमजोर नठान्नु पर्छ।
नारी दिवसको शुभकामना नारीमा,
काम र कर्तव्य बारे आफै जान्नु पर्छ।
गलत गर्ने जो कोहीलाई हान्नु पर्छ।
सुशीला पौडेल
काठमाडौं
पञ्चाङ्ग १८
भिर पाखा सुनाखरी फूल जस्तै फुल्याै तिमी ,
सन्ततिकाे माउ बनी वात्सल्यमा भुल्याै तिमी ।
चहकिलाे चाँद बन्छ्याै पुरै आकाश तिम्रै नै हाे,
पिरतीकाे मुहान हाै लेक बेसी डुल्याै तिमी ,
लटरम्म बगैँचाकाे फलजस्तै झुल्याै तिमी ।
१
चुलाे चाैकाे हाम्राे पेवा बन्याे हाेला कुनै बेला
पराई घर जाने जात भन्याे हाेला कुनै बेला
समयले काेल्टे फेर्याे राष्ट्र हामी चलाउँदैछाैँ
पछि पार्न खाल्डाे काेही खन्याे हाेला कुनै बेला
अधिकार दिँदा ठस्स कन्याे हाेला कुनै बेला ।
२
चन्द्रावती अधिकारी
बाँके कोहलपुर
पञ्चाङ्ग १९
नाग पूजा , नारी दिवस उस्तै लाग्छ किन ?
अरू दिन मारिने चेली पुज्छन् एक दिन
सम्झँदा नि कहाली लाग्ने नारी हिंसा सुन्दा
पुर्पुरोमा हात राखेर सोच्छु एक छिन
नारी माथि नारीकै हिंसा सुन्दा लाग्छ घिन ।
इन्दिरा देवकोटा
कपिलवस्तु न .पा .३
पञ्चाङ्ग २०
दया, माया, करुणा र वात्सल्यकी खानी हुन् नारी
शिक्षित हुन् या अशिक्षित ति सर्व ज्ञानी हुन् नारी
निस्वार्थ सेवा भाव, नरित्तिने कहिल्यै पनि त्यो
आफ्नो हैन अरुको सुखमा रम्ने बानी हुन् नारी
सृष्टि कर्ता, सेवक, त्यागी आँखाकी नानी हुन् नारी ।
निर्मला सुवेदी
बागलुङ
पञ्चाङ्ग २१
युगौं देखि पुरुषवादी सत्ता कावा भयो
नारी अधिकारको लागि धेरै धावा भयो
आन्दोलन नारा जुलुस लिई उठे नारी
हक हित र अधिकार खोज्दा दावा भयो
धेरै पल्ट यसको बारे यहाँ सावा भयो ।
१
संसारकै सृष्टिकर्ता धरतीका रानीहरू
जन्मदाता कर्मदाता पिरतीका खानीहरू
विश्व नारी स्वतन्त्रता दिवस होस् दिन दिनै
परि देवी सुन्दरी छन् राम्रा राम्रा बानीहरू
पुरुषको भन्दा धर्मी नारी हुन्छन् दानीहरू।
२