घाेराही उप-महानगर पालिका वडा नं १७ चौघेरा स्थित झण्डै १३ सय वर्ष पुरानाे इतिहास बाेकेकाे नाथ सम्प्रदायकाे विशेष महत्व राखेकाे मठमा स्थापना भएकाे वैदिक गुरुकुल हाे । वि. सं.८०९ मा सिद्ध रत्ननाथबाट स्थापित नेपालकै अति प्राचीन मठ, मन्दिर मध्येकै श्री गाेरक्ष पात्रदेवता सिद्ध रत्ननाथ मठमा राष्ट्रगुरु योगी नरहरिनाथबाट वि.स.२०४६ काे आश्विन महिनामा काेटिहवन लगाए पश्चात् गुरुकुल सञ्चालनका लागि पटक पटक भेला गाेष्ठी हुँदै आएका थिए । वटुक तथा पढाउने गुरुकाे स्थायीत्व नभएकाले पठनपाठनकाे कार्य हुन सकिरहेकाे थिएन तापनि बेला बखत विद्यार्थीहरु मठमा जम्मा भएर शिक्षा लिईरहेकाे अवस्था थियाे । तर पूर्ण रुपमा गुरुकुलीय पद्धतिको स्थापित हुन सकिरहेकाे थिएन ।
वर्षहरु वितेर गइरहे । यसै क्रममा २०७५ सालदेखि मठमा स्थायी रुपमा आवासीय गुरुकुल सञ्चालनका लागि छलफल, परामर्श भैरहेकाे अवस्था थियाे । यसै क्रममा २०७६ वैशाख २४ गते अक्षय तृतीयकाकाे शुभ दिनमा विधिवत् रुपमा मठका साधुसन्त र समाजमा रहनु हुने अभिभावक, भद्रभलादमी, वुद्धिजिवीहरूकाे सामुहिक उपस्थितिले नेपालकाे एक मात्र संस्कृत विश्वविद्यालय रहेकाे दाङ जिल्लामा वैदिक गुरुकुलकाे सुरुवात गरेकाे हाे ।
नाथ दर्शनका शिराेमणि राष्ट्रगुरु याेगी नरहरिनाथज्यूकाे सपना हरेक काेटिहवन स्थलमा गुरुकुल र गाैशाला खाेल्ने थियाे । जस अनुरुप वि.स. २०४६ साल आश्विन महिनामा लगाउनु भएकाे काेटीहवन स्थल यस श्री गाेरक्ष पात्रदेवता सिद्ध रत्ननाथ मठ दाङमा झण्डै ३६ वर्ष पछि मात्रै गुरुकुलीय शैलीमा पठनपाठनकाे कार्य आवासीय रुपमा राखेर गराउने चाँजाेपाँजाे मिलाईएकाे हाे । सुरुवाती दिनहरूमा विहान ३ घण्टा संस्कृतका सामान्य अनुशासन र शिष्टाचारका कुराहरू, गुरु गाेरखनाथका वाणी, योगी नरहरिनाथद्वारा विभिन्न छन्दमा रचिएका कविताका श्लाेकहरूकाे पनि पठनपाठन गराई सुरु गरियाे । याे क्रमलाई अगाडि बढाउँदै लगी नेपाल महर्षि वैदिक फाउन्डेसन सँग यसलाई जाेडेर लग्ने उद्धेश्य अनुरुप दैनिक विहान वेलुका वटुकहरुलाई रुद्रि ,चण्डि तथा गीताका श्लाेकहरु पढाउन थालिएकाे हाे । याे क्रम निरन्तर अगाडि बढ्दै गयाे । यस गुरुकुललाई सरकारी निकाय सँग जाेडेर लैजाने र नेपाल सरकारकाे गुरुकुलीय पाठ्यक्रमलाई यहाँ लागु गरेर लगी दाङ जिल्लामा देवघाटका गुरुकुलहरू जस्तै एउटा नमुना गुरुकुल बनाउने उद्देश्यले वि.स.२०७७ कार्तिक २५ गते नेपाल सरकारको स्थानिय निकायबाट कक्षा ६ संचालन गर्ने अनुमति पाएकाे हाे । कक्षा ६ देखि औपचारिक पठनपाठन सञ्चालन गरेकाे गुरुकुलले हरेक साल एउटा कक्षा थप गर्दै लैजाने उद्धेश्य अनुरुप हाल कक्षा ७ पनि सञ्चालन गर्दै आएको छ । साथै गुरुकुलले निकट भविश्चयमै कक्षा १२ सम्म लैजाने सोचाइ राखेको छ ।
गोरखनाथ वैदिक गुरुकुल संभवत महिला प्राचार्य भएको पहिलो गुरुकुल हुन पुगेको छ । महिला प्राचार्य भएकै कारण पनि गुरुकुलमा कन्याहरूको आकर्षण बढ्दो छ । याे गुरुकुलमा वटुक तथा कन्या दुवैलाई पठनपाठन गराउँदै लग्नु याे गुरुकुलकाे अर्काे विषेषता हाे ।साथै यहाँ जुनसुकै जातजातीका विद्यार्थीहरू पनि गुरुकुलमा पठनपाठन गर्न आईरहेकाे अवस्था रहेकाे छ । अर्थात याे नेपालकाे एक समावेशी गुरुकुल हाे ।
गुरुकुलले गरेका कामहरू :
(१ ) साप्ताहिक रुपमा हरेक क्षेत्र र समुदायका वाैद्धिक व्यक्तित्वहरूलाई कार्यक्रममा बाेलाई सत्संग भेलाकाे महत्वलाई गुरुकुलकाे माध्यमबाट प्रचार प्रसार गर्दै गुरुकुललाई समाजसँग जाेड्दै लगेकाे छ ।
(२) समाजमा दाताहरुलाई गुरुकुलीय शिक्षा र वैदिक मन्त्रहरुकाे माध्यमबाट संस्कृत शिक्षाकाे महत्व बुझ्न र बुझाउनकालागि सजिलाे वातावरण बनाउँदै लगेकाे छ।
(३) गाेष्ठी, सेमिनारहरूमा स्वस्ति वाचनकाे माध्यमबाट महत्वपूर्ण व्यक्तिहरूकाे ध्यान आकर्षण गराई गुरुकुलमा एकपटक जो कोहीलाई दान, सेवा गर्ने वातावरण बनाउँदै लगेकाे छ ।
(४) विशेष गरेर मध्य तथा सूदुर पश्चिम नेपालमा आफू जस्तै गुरुकुल खाेलेर प्रचार प्रसारमा नआएका तर गर्न खाेजिरहेका दूर दराजका गुरुकुलहरूलाई सहयाेगीकाे रुपमा लिएर भूमिका खेलि सबै गुरुकुलका वटुकहरूलाई उत्तिकै महत्व राखि सेवा, सहयाेगकाे वातावरण बनाउँदै लगेकाे छ ।
(५) साधु, सन्तहरूकाे उच्च सम्मान गर्दै सत्संगलाई विशेष महत्व दिई काेराेनाकाे विकराल परिस्थितिमा पनि अनलाईन प्रविधिकाे प्रयाेग गरी वटुकहरुलाई देश तथा विदेशका कार्यक्रममा सहभागी बनाएकाे छ ।
(६) हाल गुरुकुलले सबै गुरुकुलहरूलाई हरेक हप्ता समेट्दै लगेर गाेरखनाथकाे दर्शनकाे महत्वलाई आत्मसाथ गरि राष्ट्रनिर्माता श्री ५ पृथ्वी नारायण शाहका दिव्य उपदेशलाई प्रचार प्रसार गर्दै लगी राष्ट्र गुरु नरहरिनाथकाे राष्ट्र शान्ति विश्व कल्याण, विश्व शान्ति , राष्ट्र कल्याणकाे महान चिन्तनलाई विश्वमाझ राख्दै लगेर मठ, मन्दिर ,गुरुकुल,गाैशाला लगायत गुरुकुलीय पाठ्यक्रमका विषयमा विशेष चर्चा गर्ने उद्धेश्य अनुरुप गाेरक्ष चिन्तन जुम भर्चुअल कार्यक्रम चलाउँदै आएकाे छ । (७) धार्मिक तथा पर्यटन स्थलहरूको अध्ययन तथा अवलोकन भ्रमण गरि प्रचार प्रसार गरेको छ ।
गाेरखनाथ वैदिक गुरुकुलको अपिल
सनातन वैदिक दर्शन र संस्कृतिकाे संरक्षण तथा निरन्तरताकाेलागी दाङ जिल्लामा गुरुकुलकाे अभावलाई न्यून गरि दाङ लगायत रुकुम, राेल्पा, प्यूठान, बाँके, बर्दिया हुम्ला, जुम्ला कालिकाेट लगायत छिमेकि मित्र राष्ट्र भारतबाट पनि प्रमुख चासाेकाे रुपमा लिईएकाे याे गुरुकुललाई आफुसक्दाे तन, मन, धन, जे जसरी हुन्छ पत्रं पुष्पम् काे भावना लिनुहुने सबैमा गुरुकुल परिवार धन्यवाद एवं कृतज्ञता ज्ञापन गर्दछ।
दाता महानुभावहरुकाे दान ,दातब्यबाट चलिरहेकाे याे गुरुकुलकाे कुनै पनि प्रकारकाे स्थायी काेष नभएकाे साथै गुरुकुलकाे आफ्नाे भवन पनि नरहेकाले मठबाट प्रदान गरिएका पुराना काेठाहरुलाई मर्मत गरी दु:ख गुजाराका साथ वटुकहरूलाई व्यवस्थापन गरेर गुरुकुल अगाडि बढिरहेको छ। यस परिस्थितिमा गुरुकुल यहाँहरूकाे अमूल्य सल्लाह सुझाव सहयाेग तथा आशीर्वाद सधै अपेक्षा गर्दछ । वैदिक गुरुकुल राष्ट्र तथा दाङ जिल्लाकै गहना हाे । आउनुहोस् सबै मिली गुरुकुलको यस पवित्र कार्यमा हातेमालो गरौँ । आगे आगे गाेरख जागे ! जय शिव गाेरख ।
गाेरखनाथ वैदिक गुरुकुलम् मा सेवा गर्नकालागि निम्न बैकहरुकाे खाता मा रकम पठाउन सकिने छ ।
खाताको नाम : गाेरखनाथ वैदिक गुरुकुलम्
(१) नेपाल बैक लिमिटेड घाेराही,दाङ चल्ती खाता नं.०२७००१०७०६१६९२०००००१
(२) नेपाल एस वि आई बैक घाेराही दाङ चल्ती खाता नं. ४४०२५२४०२००००३
अथवा संम्पर्क व्यक्ति प्रकाश भट्टराई माेवाईल नंम्वर ९८४७८४६८८२ इमेल : prakashbhattarai028@gmail.com
हवस् धन्यवाद ।
गुरुकुल सम्बद्ध केही झलकहरू
