साताका तीन लघुकथाको छैटौँ शृङ्खलामा यो साता नमस्ते आधुनिक लघुकथा मञ्चमा प्रेषित गरिएका लघुकथाहरू मध्ये निम्न तीन लघुकथाहरू (तरकारी, बाध्यता र नियति) छनोट गरी प्रकाशन गरिएको छ।
१) लघुकथा -तरकारी
✍️ त्रिलोचन ढकाल
“आउनुहोस् ! आउनुहोस् !! आउनुहोस् !!!”
सबै आवाज आएतिर फर्कनु स्वभाविक थियो । सुरिलो आवाज घन्केको पुन सुनियो-
“टमाटर सयको डेढ किलो । गोभी, बन्दा, मटर कोसा, सिमी, ब्रोकाउली, गाजर सबै छ । सबै सस्तो छ ।”
कच्ची सडकको किनारामा क्वाटर ट्रक उभिएको थियो । सबै किसानहरू उसैको नगिचैँ गएका देखिए । सबैले आ-आफ्नो रुचि अनुसारको तरकारी खरिद गर्दै थिए ।
“कहाँबाट ल्याउनु भएको हो तरकारी ?”
“पोखराबाट”
“कति खेप बेच्नु हुन्छ, दिनमा ?”
“एक खेप । बिहान मण्डीबाट तरकारी खरिद गर्छु । गाउँले कच्ची बाटोमा घुम्दै पञ्चमुल-सिरुबारीसम्म पुगेर बिक्री गरी सक्छु । साँझ फेरी मण्डी नजिकैको धरातलमा पछारिन पुग्छु ।”
“नाफा कति हुन्छ ?”
लज्जावती मुस्कानका साथ उनी बोलिन्-
“त्यस्तै तिन गुणा जति ।”
गाउँ तरकारी उत्पादन गर्ने थलो हो भन्ने बुझिएको थियो । त्यही ठाउँमा तरकारी बेच्दा गुणात्मक फाइदा हुने कुरा सुन्दा अचम्म लाग्नु अस्वाभाविक भएन । ग्राहकको यस्तो मनस्थिति बुझेपछि उनको चञ्चल ओठ थरथरायो-
“गाउँमा अधिकांश किसानले तरकारी खरिद गरेर खान्छन्। बरू शहरतिर कौसी खेती लोकप्रिय भएको छ ।”
आनन्दआश्रम; फापरथुम, स्याङ्जा
२) लघुकथा : बाध्यता
✍️ म्यामराज राई
उसले विदेशबाट फेसबुक मार्फत बिचौलियाको घोर विरोध गर्थ्यो। त्यो विरोधको आवाजलाई समर्थन त कति हो कति । ओकलेको उसको हरेक आवाजमा लाइक लाखौं, प्रतिक्रिया हजारौं तथा शेयर गर्नेको संख्या पनि गनी नसक्नु जत्तिकै थियो।
ऊ छुट्टिमा घर आयो। बिचौलियाहरूले फेसबुकमा उसको फोटो देखेकाले परैबाट उसलाई चिने।
”हामीलाई चिन्यो भने त हाम्रो कमाइ खाने भाँडो फुटाइदिन्छ।” मनमनै डराउॅंदै उनीहरूले आफ्नो काम भने नियमित जस्तै गरिरहे।
फर्किने बेलामा श्रम स्वीकृति पत्र अनिवार्य लिनुपर्थ्यो। छ घण्टा लाइनमा उभ्यो तर त्यो दिन पालो आएन। हातमा भोलि साँझ उड्ने टिकट थियोे। निकै सास्ती र प्रक्रिया लामो देख्यो।
एक बिचौलियालाई अलग्गै बोलायो। ”ल ! मलाई त चिनेछ कि क्या हो?” मुटुमा ढ्याङ्ग्रो बज्न सुरु भयो। ”किन र हजुर?”
“काम गरिदिनु पर्यो।” उसले अनुरोध गर्यो।
“हुन्छ।” इज्जतको सवाल सम्झेर सीधैँं स्वीकार गर्यो। पैसा दिए लिउॅंला, दिएन भने पनि माग्दिनँ।
करिब आधा घण्टा नबित्दै श्रम स्वीकृति पत्र उसको हातमा आइपुग्यो। उसले सरकारी संयन्त्र सम्झेर पीडाको आँशु खसाल्यो। र मन भारी पार्दै बिचौलियाको हातमा एउटा हात्ती थमाइदियो।
भोजपुर । हाल जापान
३) लघुकथा : नियति
✍️ निर्मला बराल
मन्दिरमा सधैँ साँझ बिहान बज्ने शङ्खको ध्वनी सुमधुर लाग्दथ्यो । तर त्यसरी दिउँसो आँगनमा एकोहोरो शङ्ख बज्दा कता कता मन चसक्क भएर आयो ।
यसो हेरेको त, सधैँ तुलसी मठको परिक्रमा गरी पूजा अर्चना गर्ने मेरो बा, त्यहीँ भुईँमा लम्पसार हुनुहुन्थ्यो । रुँदारुँदा आमाका आँखा ओभाएका थिएनन् । छिमेकी आफन्त मास्क लगाएर पर पर उभिएका थिए । कोही भने आफ्नो घरको झ्यालबाट रमिते झैँ हेर्दै थिए । मेरो पनि होसहवास् उडे जस्तो भयो । लमतन्न सुतेको बुबालाई हेर्दै मैले भनेँ,
“भित्र कोठामा सुताऔँ न बालाई, चिसो लाग्यो भने के गर्ने फेरि ?”
कोही केही बोलेनन् । उल्टै मलाई पनि बुबा नजिक जानबाट रोकियो । “कस्तो लाटो रै’छ यो हँ ! नजिक परेर अरुलाई पनि कोरोना सार्न खोजेको ?”
बेचैन हुँदै मैले आमालाई अँगालो हालेँ अनि मनभरी रुन खोजेँ । मेरा कानमा झट्ट आवाज आयो, “बिचरो यो छ–सात बर्षको बालखले कसरी दाग बत्ती देला, हँ ?”
मेरो बाल मस्तिष्कमा दाग बत्ती के रहेछ भन्ने प्रश्न खडा भयो । दुईचार जना थिए, त्यसमा पनि के गर्ने कसो गर्ने भन्नेमा सबै अलमल थिए । त्यसै बखत वडाको अध्यक्ष काका हस्याङ्फस्याङ् गर्दै आइपग्नुभयो । “ए ल ! कोरोना हैन रै’छ, हर्ट एट्याक पो पुष्टी भयो त ! ढुक्क भो, लौ जुटौँ !”
त्यो सुन्ने वित्तिकै सबैका अनुहार उज्याला भए र सबै नजिकिए ।
बालाई बाँसमा बेस्सरी डोरीले कसियो र रामनामी कपडा ओढाइयो । फेरि मनै रुवाउने एकोहोरो शङ्ख बज्यो । चारतिर बाँस समाती उठाए । आमा चिच्याउँदै सँगसँगै परसम्म कुद्नु भयो । मैले सायद रुन बिर्सिएँ । खोलो छेऊमा लगेर बालाई बिसाए । मेरो कपाल खौरिदिए । बलेको दियो बाको मुखमा राख्न के भनेका थिए, म चिच्याएँ, “नाईं…..नाईं….पोल्छ, बालाई !”
“किन रोएको ? कुनै नराम्रो सपना देख्यौ कि क्या हो, छोरा ?” बाबाले मलाई बोक्दै सोध्नु भयो । बाबाको अँगालोमा बसेर लामो लामो सास फेर्दै भनेँ, “अब हामीलाई छोडेर नजानु ल ?” म अझै निद्रामै थिएँ । तर बाले भनेको म सुन्दै थिएँ, “बाबु तिमीहरूलाई छोडेर अब कहिल्यै परदेश जान्नँ, आफ्नै देशमा बसेर केही गर्छु ।”
सानो ठिमी, भक्तपुर