दाङ राप्ती साहित्य परिषद् दाङ शाखाले नियमित रचना वाचन कार्यक्रम अन्तर्गत ७९औ श्रृङ्खलामा साहित्यकार वसन्त अनुभवको एकल कविता वाचन कार्यक्रम भव्य रूपमा सम्पन्न गरेको छ । राप्ती साहित्य परिषद् दाङ शाखाका अध्यक्ष यम रेग्मीको अध्यक्षतमा र वरिष्ठ साहित्यकार गणेश विषमको प्रमुख आतिथ्य तथा राप्ती साहित्य परिषद् केन्द्रका सल्लाहकार तथा निवर्तमान अध्यक्ष पुरुषोत्तम खनालको विशिष्ट आतिथ्यमा कार्यक्रम सम्पन्न परिषद्को सभाहलमा भएको थियो । साहित्यकार वसन्त अनुभवले विभिन्न विषयवस्तुका १५४ वटा नयाँ विधाका झिल्का कविता वाचन गर्नुभएको थियो । ती वाचित रचनाहरूको समीक्षा वरिष्ठ साहित्यकार नारायण नेपालले गर्नुभएको थियो । समीक्षकको रूपमा बोल्दै वरिष्ठ साहित्यकार नेपालले भन्नुभयो,
“अनुभवका झिल्का कविता सुन्दर छन्। छोटा कवितामा जति सक्यो अभिधा अर्थभन्दा लक्षिणा र व्यञ्जना अर्थ हुनुपर्छ। अनि मात्र पाठकको मन तान्न सक्छ। त्यतातिर पनि उहाँले ध्यान दिनुपर्ने हुन्छ। झिल्का कविताको प्रवर्तक भएकोले पनि उहाँ सम्मानको पात्र हुनुहुन्छ । सबै झिल्का कवितामा उज्यालो पक्ष समेटिएका छन् । समसामयिक विषयवस्तुका छन् । अन्यायको विरुद्धमा छन्। राष्ट्रप्रेमका भावना उठाएका छन् । जेष्ठ नागरिकले भोग्नुपर्ने यथार्थ पीडा छन् । समानताको पक्षमा आवाज उठाएका छन् ।” उहाँको भनाइ थियो ।
त्यसैगरी प्रमुख अतिथि रूपमा रहनुभएका वरिष्ठ साहित्यकार गणेश विषमले भन्नुभयो,” झिल्का कविता विधा अत्यन्त सरल विधा र यसमा सबै भाव अटाउन सक्ने भएकोले यो विधाको धेरै महत्व रहेको कुरा मैले महसुस गरे । लेखनलाई निरन्तरता दिन लेखकलाई अनुरोध गर्दछु।” उहाँको भनाइ थियो। “कुनै पनि विधाको प्रवर्तक गर्नु सानो कुरा होइन। त्यसको लागि धेरै ज्ञान, साहस र धैर्य चाहिन्छ । त्यो उहाँमा छ। उहाँ धन्यवादको पात्र हुनुहुन्छ। ” राप्ती साहित्य परिषद् केन्द्रका सल्लाहकार तथा विशिष्ट अतिथि पुरुषोत्तम खनालको बताउनुभयो।
राप्ती साहित्य परिषद् केन्द्रका अध्यक्ष डा.टीकाराम उदासी,लेखक सङ्घ दाङका अध्यक्ष खगराज न्यौपाने, सिस्नोपानी नेपाल दाङका अध्यक्ष तथा दाङ शाखाका सल्लाहकार डा.लोकराज पराजुली,राप्ती साहित्य परिषद् दाङ शाखाका सल्लाहकार तथा निवर्तमान अध्यक्ष दीपक शर्मा “समीर” नेपाली लेखक सङ्घ दाङका अध्यक्ष डा. हिमलाल पन्थी, प्रगतिशील लेखक सङ्घ लुम्बिनी प्रदेश सल्लाहकार केशव थापा, राप्ती साहित्य परिषद् केन्द्रका सचिव आदिम केसी,कोषाध्यक्ष डा. खेमराज मल्ल ,लेखक सङ्घ दाङका उपाध्यक्ष गोविन्द पौडेल, नयाँ युगबोध राष्ट्रिय दैनिकका पत्रकार गोविन्द खड्का, रङ्गभूमि टेलिभिजनका सञ्चालक हुमबहादुर रेग्मी लगायत विभिन्न सङ्घसंस्थाका प्रतिनिधिहरूको गरिमामय उपस्थिति रहेको थियो।
त्यसैगरी सो कार्यक्रममा वरिष्ठ साहित्यकार यज्ञबहादुर डाँगी,साहित्यकारहरू नगेन्द्र गुरु हरिप्रसाद पौडेल “स्वर्णशिशिखा “सुवाष न्यौपाने, धनसिंह गिरी, एक नारायण चापागाईं, वीणा रोका, गौतम, प्रदीप राज श्रेष्ठ, सुशीला आचार्य, शारदा शर्मा, देवेन्द्र रिजाल, दामोदर पौडेल, गुरुप्रसाद महरा, कमला कुमारी रावत, एकराज शर्मा अधिकारी, खेमराज गाउँले, रिमा गौतम लगायतको गरिमामय उपस्थिति रहेको थियो।
कार्यक्रममा संस्थाको तर्फबाट स्रष्टा अनुभवलाई प्रशंसापत्रले सम्मान गरिएको थियो। परिषद् उपाध्यक्ष सुरेशकुमार पाण्डेको स्वागत मन्तव्यबाट शुभारम्भ भएको कार्यक्रको सञ्चालक सचिव घनश्याम केसीले गर्नुभएको थियो ।
साप्ताहिक झिल्का लेखन अभ्यासको ४५ औँ शृङ्खला आइतवार अपरान्ह सम्पन्न भएको छ । झिल्का साहित्य समाज नेपालको आयोजनामा यो अभ्यास शृङ्खला निरन्तर हरेक हप्ता सञ्चालन हुँदै आएको छ । साप्ताहिक झिल्का कविता लेखन अभ्यासका विगतका शृङ्खलामाझैँ यसपटक पनि सहभागीहरूको निकै उत्साहप्रद सहभागीता रहेकोे थियो । जसमा नेपाल, भारत, भुटान लगायत विश्वका विभिन्न देशमा रहेर नेपाली भाषा, साहित्यलाई निरन्तर माया गर्नुहुने ६० जना झिल्काकारहरूको सहभागीता रहेकोे थियोे । यो उत्साहपूर्वक सहभागिताका लागि सम्पूर्ण सहभागीहरूमा संयोजक म्यामराज राईले हार्दिक धन्यवाद ज्ञापन गर्नुभएको थियोे ।
झिल्का कविताको उन्नयन, विकास र प्रवर्द्धन गर्नका लागि समाजले विभिन्न क्रियाकलापहरू सञ्चालन गर्दै आएको छ । त्यसमध्ये साप्ताहिक झिल्का लेखन अभ्यास शृङ्खला पनि एक भएको र साप्ताहिक रूपमा निरन्तर सञ्चालन गरिने यसका परिकल्पनाकार एवम् झिल्का कविताका प्रवर्तक वसन्त अनुभवले बताउनुभयो ।
शृङ्खलाबारे प्रष्ट पार्दै शृङ्खला संयोजक/प्रशिक्षक म्यामराज राईले हरेक हप्ताको शुक्रवार राति १२ बजे अभ्यासको सूचना झिल्का कविता फेसबुक समूहमा राखिने र उक्त सूचनाको कमेन्टमा इच्छुक झिल्काकारज्यूहरूले स्वत:स्फूर्त आफ्ना उत्कृष्ट झिल्काहरू राखेर सहभागीता जनाउन सकिने बताउनुभयो ।
झिल्का कविता, नेपाली माटोमा उम्रिएको एक नवीनतम एवम् लघुतम प्रयोगवादी काव्य विधा हो । जसमा विम्ब, प्रतीक र अलङ्कारको प्रयोग गर्दै चोटिलो पाराले तीन हरफमा लेख्ने गरिन्छ । जसको पहिलो हरफले विषयवस्तुको उठान, दोस्रो हरफले विषयवस्तुको बिस्तार र तेस्रो अर्थात् अन्तिम हरफले भावलाई उत्कर्षमा पुर्याई समापन गर्ने गर्दछ । यसका प्रत्येक हरफमा तीन/तीन शब्दहरू हुने गर्दछन् । जम्माजम्मी नौ वटा शब्दमा एउटा झिल्का कविता पूरा हुने भएकोले यसलाई नौ शब्दको कविता पनि भन्ने गरिन्छ ।
झिल्का कविताका तीन हरफ मध्ये पहिलो र तेस्रो हरफमा अन्त्यानुप्रास हुनुपर्ने विधान छ भने दोस्रो हरफ स्वतन्त्र हुने गर्दछ । अर्थात् दोस्रो हरफको अन्त्यमा पहिलो र तेस्रो हरफको अन्त्यानुप्राससॅंग मिल्ने समध्वनिक अक्षर नभएमा उत्तम मानिन्छ ।
साप्ताहिक झिल्का लेखन अभ्यास शृङ्खला- ४५ मा सहभागी झिल्काकारहरूका सुन्दर झिल्काहरू-
… १, तिमीले बनाउने दूरीमा गन्ध आउॅंछ स्वार्थको सुहाएन धानसारको मुरीमा । २, बलियो तिम्रो पाखुरी खटाए पाखाभरि रातोदिन भाग्दछ अभावको हुरी । ३, प्रयोगशालामा गरिरहन्छु अभ्यास ध्याउन्नमा भविष्यको सुरुङ शेष नि:शेष खास । ✍️म्यामराज राई … १, ढुङ्गा पुज्छन् समाजमा मानवता हरायो भन्दै रूढिवादी भित्र्याउँछन् आपसमा। २, विज्ञानको युग पाएर कुसंस्कारभित्र हामी रहन्छौँ भलाद्मीको गीत गाएर। ३, जीवन बगेको खोली खेर नफालौँ व्यर्थैमा आउँदैन फेरि भोलि। ✍️ विकास क्षेत्री अञ्जान कैजले, बिजनबारी, दार्जिलिङ … १, तिमी बनाऊ दूरी, मलाई मतलब भएन म बस्छु कुरी । २, म असाध्यै लुरी तापनि खोज्दैछु चढ्न, साहित्यको चुचो धुरी । ३, दुई दिनको चुरिफुरी देखाएर नबढाऊन् कसैले एक आपसमा दूरी । ✍️दीपा समभाव दुबेकोल खोटाङ … १, बनेर कुशल पात्र देश बिगार्न लागे खुट्टा तान्नेले अहोरात्र । २, सधैँ चिन्ता, दु:ख कहिले होला खोइ ? यो मनमा हाइसुख। ३, म केही गरूँ यो देशको निम्ति नाम राखेर मरूँ । ✍️खडक आर सि मिलन छेडागाड नगरपालिका २ साल्मा जाजरकोट … १, थरीथरीका माया देखियो घामजूनको जस्तो खेल अनौठो कहानी लेखियो । ✍️ ताराप्रसाद चापागाईँ … १, बनाउॅंदा अरूसॅंग दूरी फाइदा हुन्न त्यसमा गरेर हुन्छ चुरीफुरी? २, बनाऔॅं बलियो पाखुरी भगाउन नि सक्छ आएमा पनि हुरी। ३, साहित्यको चढौँ धुरी तागत निकाल्दा मात्र आउॅंछ भित्रैबाट फुरी। ✍️अर्जुन प्रसाद चौलागाई रामेछापः-सुनापति-१ (हालः-अमेरिका,बोस्टन) … १, भ्रममा मान्छे परेर भरोसा सबैमा गरिन्छ विश्वास जान्छ मरेर । २, आइपर्ने सबै कुरा भोग्ने आफैले रहेछ विश्व बह्माण्ड पूरा । ३, हुँदा सबै साथी आफैले ख्याल राख्नु स्वास्थ्य सबैभन्दा माथि । ✍️पुष्पा राई बादेल, खोटाङ … १, देखियो स्वार्थको खानी क्रमशः बग्दैछ आँखाबाट पीडाको नुनिलो पानी । २, छलकपटले धेरै जिएर पापी भए दुनियाँ अरूकै पसिना पिएर। ✍🏻अन्मोल मुस्कान तकदाह छाउनी, दार्जिलिङ … १, मानिसमा अभिमान चुल्यो काम सफल भएपछि सफलताको श्रोत भुल्यो। २, बखान राम्रो नराम्रो सबैको हुन्छ यहाँ समयमा तिम्रो हाम्रो। ३, पुग्छ साहित्यकारको विचार एउटा कुनाबाट अर्को डुल्छ दृष्टिकोण संसार। ✍️सुरेशकुमार पाण्डे घोराही – १८, दाङ … १, अचम्मका मायालु भेटिए निरन्तरता भएन भन्दै अनौठा कहानी लेखिए । २, मुसोको नदेखाऊ चुरिफुरी हेर्दाहेर्दै भयो बेहोस फेरि बोलाउनुपर्ला सुरी । ३, विचार गरेर बोल कसैसँग नबुझी नबोल्नु तिर्नुपर्ला भारी मोल । ✍️बेदु न्यौपाने … १, आकाशमा छ जून चाहेर पनि कसैले सकिन्न कहिल्यै छुन । २, सङ्गीत भरेर गाएपछि राम्रो सुनिन्छ गीत सबैबाट प्रशंसा आएपछि । ३, धानको बाला झुलेर रमाएको छ मन खुसीले सारा भुलेर । ✍️अनुग्रह राना मगर ‘पुष्प’ पाँचखपन न. पा. ६ संखुवासभा । … १, खै कसरी कमाए ? हेर ! मुसा बिराला उत्सव गरी रमाए ! ✍️आर्त अकुलीन … १, गरौँ कसको भर सबै उस्तै छन् लाग्छ शङ्काको डर। २, भयो हालत खराब दुई गिलास पिएँ नखाने चिज सराब। ✍️चुडामणी देबकोटा पुरानोनैकाप काठमाडौँ … १, देखाउँदै अरूको गल्ती भ्रष्टहरू अहिले देशमा भर्दैछन् आफ्नै खल्ती | ✍️सरिता सेढाई धादिङ … १, कस्ती छिन बुहारी ? छोरो लाटो बाठो सधैँ खेल्छिन् जुहारी । २, काम, दाम उही समय कुरी कार्यालयमा हेर्दै घडीको सुई । ३, मान्छेमा मायालु छाएँ नौलो कविता लेख्छु साधनामा काम पाएँ । ✍️निर्मल कुमार लामिछाने … १, कसम खाइखाइ फसायो पापी राक्षस दुष्टले यसरी कतिलाई रुवायो? २, खोज्छ खुनीले खुन नसकेपछि तिर्न उसले कसैले लगाएको गुन। ३, छुचो मान्छेको मतिले गर्दैन कसैको भलाइ उसको यस्तै गतिले। ✍️सतीश पण्डित भानु६ चुँदी तनहूँ (हाल चनपा ६ मातातीर्थ) … १, अराजक भीडको झुण्ड मार्गचित्रबिना नै त्यो बनाए विषको कुण्ड । ✍️प्रेम थापा “मन”बागलुङ … १, कमान त कमाएँ जम्मा गर्न सकिन साना कुरामा रमाएँ ! २, मुसो भयो हात्ती कसरी भयो बुझिनॅं ? निर्धोको छातीमा लात्ती ! ✍️धनमाया चौधरी कैलाली … १, सायद मन बुझेन, टाढियो उनी यसै, मेरो साथमा बसेन । २, पार्नेछु तिमीलाई सखाप, भाग चाहियो सत्ताको म बस्नेछु चुपचाप । ✍️भुपेन्द्र राना मगर धादिङ … १, माया पनि देखियो दुःख, सुखको बाटोमा यसैले कथा लेखियो। ✍️निमा छिरिङ भोटिया जलढका कालेबुङ … १, ढुकुटी बाँडेर खाए त्यागी इमानदार नेता देश कङ्गाल बनाए । २, खिचलो उही भागबन्डाको व्यस्त छन् नेताज्यूहरू व्यापारमा कमाउ धन्दाको ! ३, बनाई झुन्ड लावालस्कर नेताज्यू विदेश भ्रमणमा बोकेर भ्रष्टाचारी तस्कर ! ✍️वसन्त अनुभव घोराही, दाङ … १, चिसो मौसम आयो पुराना थोत्रा कपडाको पालो अब आयो । २, अब जुट्ने पालो भ्रष्टाचारी लखेट्न हामीले फाल्नुपर्छ अब जालो । ३, अचम्मका मान्छे भेटिन्छन् सामाजिक सञ्जालभित्र नै, हुने नहुने देखिन्छन् । ✍️कला ढकाल झापा … १, झिल्कामा बामे सर्दैछु, पुग्नु छ सागरमा भर्खर खोला तर्दैछु। ✍️रमेश दियाली शेल्पू सिटोंग दार्जिलिङ … १, किन हान्दैछन् जनले आफ्नै खुट्टामा बन्चरो, पैसामा बिक्ने मनले । ✍️सुस्मिता अधिकारी काठमाडौँ … १, जनताहरू सडकमा उत्रिन्छन् किन प्रजातन्त्रले सुन्दैन? संविधान टेकेरै खटिन्छन् । ✍️लोक वहादुर छेत्री लामिछाने मोदी गा पा २ देउपु, पर्वत जिल्ला … १, प्रमाणहरू बिस्तारै जुट्दैछन् लुटेराहरूको समूह डगमगाउँदै दलालहरू नसाबाट फुट्दैछन् । २, अबलाई बेर्नु फर्कन्छ छुटकारा दिलाउन सक्दैनन् बाटो भएर तर्कन्छ। ३, अल्सरले पेटमा सताएपछि क्यान्सर देखियो खतरनाक राष्ट्रधन खोलासरी बगाएपछि। ✍️घनश्याम पन्त हरिवन सर्लाही … १, शङ्काले लङ्का जलाउँछ नभए मायामा विश्वास आफ्नै देह गलाउँछ। ✍️मन्दिरा सेढाई मलेखु, धादिङ … १, नजानेर भुल भयो कसैलाई बनेछ शूल सधैँलाई बिर्सिएर गयो । २, भएपनि नकारात्मक सोच्छ जिद्दीपन घरिघरि ल्याएर एकार्कामा च्वास्स घोच्छ । ३, निरासा बोध भएपछि एकान्तहरू मन पर्छ लामो सम्बन्ध तुहेपछि। ✍️दिल ठकुरी दार्जिलिङ … १, सुनेथेँ मायाले हसाउँछ थाहै भएन मलाई यसैले नयन रसाउँछ। २, पहिले कसम खुवायो स्वार्थसिद्ध हुनासाथ दुष्टले अश्रु दहमा डुबायो। ✍️अरुण कुमार भुजेल गोरूबथान,कालेबुङ,भारत। … १, के गर्छौ कुरा ? अघिपछि नहेरी तिमी भित्रभित्रै रोप्छौ छुरा । २, छ सजिलो भन्न व्यवहारमा हुन्छ अप्ठ्यारो राम्रा कामहरू गन्न । ३, लेख्दै अघि बढौँ इतिहास साक्षी छ पाना फर्काएर पढौँ । ✍️रबि पौडेल दक्षिण भारत पाण्डेचरी … १, जनता सडकमा आउँदैछन्, नारा जुलुस लगाउँदै राज्यको कन्सिरी तताउॅंदैछन्। २, साँढेले मकै खायो किसानको हातमा डन्डा बालीनालीले दु:ख पायो । ✍️होमप्रसाद नेउपाने धरान,सुनसरी । … १, अनौठो कहानी बोकेर कति बन्छौँ नजान्ने दिनहुँ सोमरस धोकेर ! २, इमान्दारीता देखाउन खोज्छन् सङ्गतको दोष गर्दै नराम्रो बाटो रोज्छन् ! ३, को हो सही ? हुन्डी फोरी श्रीकृष्ण चोरी गर्थे दही ! ✍️अच्युत घिमिरे सर्पाङ, भुटान … १, सभ्य कर्म गरौँ अरुको देखासिकी नगरी आफ्नै भरमा परौँ । २, सकिन्छ भनेर चेप्न महान् आफै ठानी निमुखालाई हुन्न हेप्न। ३, कहिल्यै नगरौँ अलमल अल्छी बानी त्यागे भइन्छ पक्कै सफल। ✍️भोज विवश मगर गैंडाकोट -३ नवलपरासी पूर्व … १, अनौठो देखे चालमा बित्थामा विश्वास गरेर फसेको पाइन जालमा । २, टुङ्गोमा पुग्न पाइन आधा बाटोमा होला भिरमा समाउन आइन । ३, आधार केही हुँदैन गरिब भनेर हेला जातीय भेदभावले छुदैन । ✍️अम्बिका अधिकारी झापा बिर्तामोड … १, भ्रष्ट नक्कली भेषमा हाम्रा देशका नेताहरू सम्पत्ति थुपार्छन् विदेशमा । २, अर्कैको हातामा साँचो तर हामीलाई पर्यो राष्ट्र राष्ट्रियताको खाँचो । ३, कहिले भरिन्छ गागर जाली भ्रष्टहरूको विरुद्धमा अब उर्लिन्छ जनसागर । ✍️डम्बर थामी ‘अनुपम’ कालिन्चोक गा.पा. -६ , दोलखा … १, भरिएपछि चाहेको खल्ती आफू राम्रो बनेर देखाउॅंछन् अरूको गल्ती । २, नगर बोली चर्को हिजो एउटा कुरा आज गर्छौ अर्को । ३, माफी माग्दै आउँछौ हुन्छ गल्तीको महसुस अनि आफै पछुताउँछौ । ✍️अनिता भण्डारी ताप्लेजुङ … १, फूलझैँ मुहार सजियो मन्दिरको शिखर भएर मनमा मन कजियो । २, खुसीको भाका आयो मायाको नजर देखेर बाँच्न पिरती लायो । ३, थाकेको बाटो फर्कियो सागरको छाल भई सपना फेरि सर्कियो । ✍️ लक्ष्मी रिजाल, रूपनगर, सप्तरी … १, थालेछु झिल्कासँग रमाउन आदतै बनाइदियो मलाई आजभोलि कलम समाउन ✍️विष्णु पंगेनी(पाण्डे ) वालिङ् -स्याङ्जा … १, काण्डैकाण्ड बनाए देशमा जनताका विश्वासिला पात्रले लगानी काम्बोडिया केसमा । ✍️बुद्धिमान दनुवार ( सुरुङ्गेली कान्छो ) कनकाइ ४ झापा … १, जाडोमा मायालु घाम गर्मीमा भन्ने गरिन्छ पोल्छ पुकार्दैमा नाम । २, तातोपानी पानीको जरुरी नत्र चिसोले खान्छ चल्छ रुघाखोकीको हुरी । ३, एउटा सपना देखेर बलबहादुर सहर पस्यो पेवा बख्रा बेचेर । ✍️पृथक प्रकृति झापा … १, नथाप्नु पाप शिरमा क्षणिक लाभ भएपनि भलो हुँदैन चिरमा । २, उघ्रन्छ झुटको पर्दा अनिष्ट होला भविष्य पापको भाँडो भर्दा। ✍️कृष्णकुमार वैद्य बनेपा ९, काभ्रे … १, व्याप्त जताततै भ्रष्टाचार छानबिन निकाय स्वयं समाउछ गोप्य उपहार । २, रोजगार न भाइचारा खाडीमा ज्यावल हान्दैछन पौरखी नेपाली तारा । ३, आँखामा गाजलु लगाई नहिड मायालु त्यसरी मनमा आगो सल्काई । ✍️बिमल पोखरेल धरान -१७,पटनाली … १, महॅंगो भए चाखिदिऊॅं सुन जस्तो सुन्तला तिम्रो मन राखिदिऊॅं । २, प्रकृतिले दिएको वरदान मङ्सिरको घाममा बसेर गरौँला सुन्तलाको रसपान । ३, केस्रा केस्राहरू बाँडिएको सुन्तलाको प्रकृति अद्वितीय छैन एकार्कामा टाढिएको । ✍️मोती योन्जन सुब्बा दार्जिलिङ … १, नराम्रो सुन्नु नपरोस् आफूले राम्रो गरौँ अर्काले सपना नहरोस् । २, जिन्दगीमा के पाउनु ? गुमाउनु धेरै छ गुण के लाउनु ? ३, समाज फरक भयो बुझ्नै गाह्रो हुने पुरानो चलन गयो । ✍️राजेशराज गड्तौला काँडाघारी, काठमाण्डौ … १, खान जान्यौ अन्न धन्न ढाकछोप गरी नमिल्ने घुस भन्न ! २, तिमी पनि साले खायौँ सबै मिली गर्छौ आले जाले ? ३, बोली होला गोली सोच्ने घडी आयो आज होकि भोलि ! ✍️विवश पारदर्शी झापा, … १, अराजकता मौलायो देशमा भाषण गर्छन् ठुलो छदम भेषी भेषमा । २, नहुनु कोही टाढा मायाको अनुभूति दिलाउँदै सम्बन्ध बनोस् गाढा । ३, कामले काम सिकाउँछ परिश्रमी दक्ष व्यक्तिलाई सेवाको लागि झिकाउँछ। ✍️राज कुमार राजभण्डारी खोटाङे मध्यपुर ठिमी ५ संगम कोलोनी राधे राधे भक्तपुर । … १, दिलभित्र सजायो उनलाई मन बुझाऊ कसरी हेरेर त्यो जुनलाई । २, के अर्थ खालीको ? रहर विवश बाध्यताले जलायो सपना नेपालीको । ३, उठौँ कम्मर कसेर ए ! नेपाली हो हुन्न अब बसेर । ✍️दीप गोले तामाङ रौतहट … १, देशले भ्रष्ट देखेन गल्ती कस्को भनौँ कानुनले नाम लेखेन। २, जनता आन्दोलन गर्ने देशको सम्पति बेचेर नेताले गोजी भर्ने। ✍️दुर्गा आचार्य मोरङ … १, भिएनाको भ्रमण गरी निहाले पुष्पनाथले दृश्य , मनमा उमङ्ग छरी ! २, मचाउँछन् हर्षका नजर झुम्छन् प्रत्येक मानव , हेरेर प्रेमिल टावर । ३, आफ्नै शैली दिएर कोरेर चार शब्द , भमण डायरी पढेर । ✍️सीमा कार्की समर्पण मेलचोक पर्सा … १, यहीँ नेपालमा रहेछ धनीको जताततै पहुँच कष्ट गरिबलाई भएछ। ✍️सुशीला शिखा कागेश्वरी काठमाडौं … १, आउँदैछ कठ्याङ्ग्रिॅंदो जाडो कथा होला छेपाराको जाडोले टुप्पी ठाडो । ✍️बिबा तामाङ दार्जिलिङ … १, भोट माग्न घरमा जितेपछि नचिन्ने जनता कसको पर्नु भरमा ? ✍️राज बहादुर बडुवाल कनकासुन्दरी -५,जुम्ला … १, उज्यालो धर्ती सारा जननी ममताकी खानी सन्तानलाई देख्ने जुनतारा। २, ओढाउने मायाको बर्को सन्तानको खुसी बाहेक नचाहने केही अर्को । ३, गर्नुहुन्छ माया धेरै संसारमा सबैभन्दा राम्री लाग्छ आमा मेरै । ✍️रुना कर्माचार्य दाहाल चितवन … १, बेथिति देखेपछि लेखिन्छ सेता बिरालाका कर्तुत बादल फाटेपछि देखिन्छ । २, ख्यालैमा साम्राज्य लियो कुखुरा चोर्यो गाउँलेको स्यालले दु:ख दियो । ३, ढाँट्न जान्यो काइदा नाउँ राख्यो राजनीति लुट्यो जनताबाट फाइदा । ✍️रामप्रसाद पुरी बादेल, खोटाङ … १, चिसोमा बच्नु पर्दछ जतिसुकै बेलामा हामीले तातोले सर्दी हर्दछ । २, तराई पनि सेलायो पहाडी चिसो झरेछ साँच्चै लुकामारी खेलायो । ३, भ्रमण राम्रो भयो नानीहरू खुसी रहेका समय छिट्टै गयो । ✍️भगवती दवाडी … १, अति गर तर नचिताऊ कुनै खति आऊ होऔॅं सरोबर। २, नहटौँ पछि कहिल्यै आँट गरौँ जब्बर पुगौँ गन्तव्य पहिल्यै। ✍️हरिगोपाल न्हुच्छेँप्रधान काभ्रे, साँगाबजार बनेपा १४ … १, दिनुपर्छ यसपालि चोट चुनाव आएकै बेला छानीछानी दिऔँ भोट । ✍️कमल थापा … १, गर्छन् सबैले जयकार धन हुनेको लागि गरिब पो अन्धकार । ✍️नन्दा धामी नौगड, दार्चुला … १, अडेको विश्वासमा संसार सधैँ खेलाची नगरौँ घट्दैन प्रेमको आकार । २, बोलेको देखाऊ गरेर, नसके बोल्दै नबोल, नबस नालीमा परेर। ३, तिम्रा खेतालाहरू सर्दैमा, सत्यको बिज मासिन्न, तिमीले गद्दारी गर्दैमा । ✍️मनोहरी पौडेल गैडाकोट १ … १, सुधार आफ्नो बानी काटेर दुनियाँको कुरा के पाउँछ्यौ नानी ? ✍️शान्ता पौडेल भट्टराई टङ्कीसिनवारी, मोरङ
साप्ताहिक झिल्का लेखन अभ्यासको ४६ औँ शृङ्खला आइतवार अपरान्ह सम्पन्न भएको छ । झिल्का साहित्य समाज नेपालको आयोजनामा यो अभ्यास शृङ्खला निरन्तर हरेक हप्ता सञ्चालन हुँदै आएको छ । साप्ताहिक झिल्का कविता लेखन अभ्यासका विगतका शृङ्खलामाझैँ यसपटक पनि सहभागीहरूको निकै उत्साहप्रद सहभागीता रहेकोे थियो । जसमा नेपाल, भारत, भुटान लगायत विश्वका विभिन्न देशमा रहेर नेपाली भाषा, साहित्यलाई निरन्तर माया गर्नुहुने ६३ जना झिल्काकारहरूको सहभागीता रहेकोे थियोे । यो उत्साहपूर्वक सहभागिताका लागि सम्पूर्ण सहभागीहरूमा संयोजक म्यामराज राईले हार्दिक धन्यवाद ज्ञापन गर्नुभएको थियोे ।
झिल्का कविताको उन्नयन, विकास र प्रवर्द्धन गर्नका लागि समाजले विभिन्न क्रियाकलापहरू सञ्चालन गर्दै आएको छ । त्यसमध्ये साप्ताहिक झिल्का लेखन अभ्यास शृङ्खला पनि एक भएको र साप्ताहिक रूपमा निरन्तर सञ्चालन गरिने यसका परिकल्पनाकार एवम् झिल्का कविताका प्रवर्तक वसन्त अनुभवले बताउनुभयो ।
शृङ्खलाबारे प्रष्ट पार्दै शृङ्खला संयोजक/प्रशिक्षक म्यामराज राईले हरेक हप्ताको शुक्रवार राति १२ बजे अभ्यासको सूचना झिल्का कविता फेसबुक समूहमा राखिने र उक्त सूचनाको कमेन्टमा इच्छुक झिल्काकारज्यूहरूले स्वत:स्फूर्त आफ्ना उत्कृष्ट झिल्काहरू राखेर सहभागीता जनाउन सकिने बताउनुभयो ।
झिल्का कविता, नेपाली माटोमा उम्रिएको एक नवीनतम एवम् लघुतम प्रयोगवादी काव्य विधा हो । जसमा विम्ब, प्रतीक र अलङ्कारको प्रयोग गर्दै चोटिलो पाराले तीन हरफमा लेख्ने गरिन्छ । जसको पहिलो हरफले विषयवस्तुको उठान, दोस्रो हरफले विषयवस्तुको बिस्तार र तेस्रो अर्थात् अन्तिम हरफले भावलाई उत्कर्षमा पुर्याई समापन गर्ने गर्दछ । यसका प्रत्येक हरफमा तीन/तीन शब्दहरू हुने गर्दछन् । जम्माजम्मी नौ वटा शब्दमा एउटा झिल्का कविता पूरा हुने भएकोले यसलाई नौ शब्दको कविता पनि भन्ने गरिन्छ ।
झिल्का कविताका तीन हरफ मध्ये पहिलो र तेस्रो हरफमा अन्त्यानुप्रास हुनुपर्ने विधान छ भने दोस्रो हरफ स्वतन्त्र हुने गर्दछ । अर्थात् दोस्रो हरफको अन्त्यमा पहिलो र तेस्रो हरफको अन्त्यानुप्राससॅंग मिल्ने समध्वनिक अक्षर नभएमा उत्तम मानिन्छ ।
साप्ताहिक झिल्का लेखन अभ्यास शृङ्खला- ४६ मा सहभागी झिल्काकारहरूका सुन्दर झिल्काहरू-
… १, झिॅंगा या माहुरी ! तिम्रो छनौटमा पर्ने, भाग्यभन्दा चलाऊ पाखुरी । २, नदुख्नू, साथीको धोकामा छोड्दछन् साथ सबैले अॅंध्यारो बनेर छायाँमा । ३, ऊ मरुभूमि धाउॅंछ भाग्य खोज्न सपरिवारको अन्तत: बाकसमा आउॅंछ । ✍️म्यामराज राई … १, माटो छुने गरौँ साँच्चै सफल भइन्छ श्रममा भर परौँ । २, जसको पाखुरा चल्छ उसको भागमा छिट्टै सफलताको फल फल्छ। ३, नेतृत्वको सुध्रिए चाल सुन्दर अनि समृद्धि पक्कै बन्छ नेपाल । ✍️भोज विवश मगर गैंडाकोट -३ नवलपरासी पूर्व … १, दिमागमा सोच भरौँ नेपालीले श्रम गरेर नेपालको विकास गरौँ । २, हाम्रो देश राम्रो जमाना अनुसार यहाँ कोही नबनौँ चाम्रो । ३, घाम लाग्छ दिनमा अस्ताउने रात हो ! गरौँ काम छिनमा । ✍️ बेदु न्यौपाने … १, बदल्यौँ हामीले व्यवस्था कति सरकार फेरिए फेरिएन जनताको अवस्था। २, छोड्न सक्छु गाँस छोड्दिन साथ साथीको गर्छु उसलाई विश्वास। ३, नधाउनु मरुभूमि किन छैन आम्दानीको बाटो हेप्नेहरूले हेप्छन् दैनन्दिन। ✍️सतीश पण्डित भानु -६, चुँदी तनहूँ (हाल चनपा ६ मातातीर्थ) … १, भावनामा बहकिएर आज दह्रो टेक्न सकिन्न पीडाले गर्छ राज । ✍️पुष्पा राई बादेल, खोटाङ … १, मानिस मायाको जालमा प्रभु स्मरण गरौँ नभुलौँ अनास्थाको तालमा । २, पुजन गर्नु राम्रो शनिदेवको आज मनले बन्नेछन् काज हाम्रो । ३, अनास्थाको दुष्टता चालमा नभुलौँ हामी अवश्य ग्रास हुने कालमा । ✍️कार्की डिबी माकुम सुनवल-४, नवलपरासी … १, भाग्य खोज्ने नाउॅंमा सन्तान परदेश जान्छन् बाकसमा फर्कन्छन् गाउॅंमा। २, चलाउँदा आफ्नो पाखुरी सफलताको बिन्दुमा पुग्दै बनिन्छ सदा बहादुरी। ३, खाऔँ कर्म गरेर चोला सफल भई आउँछ भाग्य बढेर। ✍️अर्जुन प्रसाद चौलागाई रामेछापः-सुनापति-१ (हालः-अमेरिका,बोस्टन) … १, चोरेर नै लग्यौ मन यो जिन्दगीको चौतारीमा आफै जलाएर तन ! ✍️आर्त अकुलीन … १, बन्न मनलाग्छ देशभक्ति गाह्रो भएपछि यहाँ लाउनै पर्यो जुक्ति । ✍️दिलबहादुर कुश्मी … १, आँशुको वर्षा भइरहन्छ तिमीलाई पाउने आशामा यो मन झरिरहन्छ। २, काला बजारीले सताएको गाउँ, शहर सबैतिर , बाँच्न नसकिने बताएको । ३, भ्रष्टाचारी देशभर सलबलाएका कामभन्दा बढी बोलेर दिमाग सबै खलबलाएका। ✍️कला ढकाल झापा … १, सारा बल गयो जवानी सकियो अब शरीर वृद्ध भयो। २, पिउॅंदा अड्किन्छ पानी साह्रो चिज पच्दैन विरक्तिन्छ मन जानाजानी । ✍️चुडामणी देवकोटा पुरानोनैकाप, काठमाडौँ … १, काँप्छन् हात लेख्दा वृद्ध जन्मदाता छोडी परदेशिनेको लस्कर देख्दा । २, नौलो आयो विधान नौलो भएन केही मात्र आयो उखान । ३, मिलिजुली पालैपालो खाए विकासको नाम गरेर सेतो टावर ठड्याए। ✍️बिमल पोखरेल धरान -१७, पटनाली … १, सुरम्य पाखा टाकुरा फुलेर धेरै रमाइलो पैयूँ भन्छौ साकुरा । २, मौरीको मह गुलियो झिॅंगाको पछि लागेर पौरखी हातहरू भुलियो । ३, हेरेर बसौंला आकाशमा दीर्घायुको कामना गर्दछु यात्रा नबनोस् बाकसमा । ✍️मोती योन्जन सुब्बा दार्जिलिङ … १, वर्षा आँशुको भयो सम्झिएर आज बारबार उहिले दिन गयो । २, हुँदैन कहिले शान्ति मनमा हतारको निर्णयले हुन्छ सदा क्रान्ति । ३, एक्लै हुन्छु जब मनमा आउॅंछन् नराम्रो विचार अलमल तब । ✍️ईश्वर साउद(भिक्षु) रामारोशन गाउँपालिका ६ सुदुरपश्चिम अछाम … १, छैन कसैको वशमा चञ्चल हुन्छ समय रोक्ने हिम्मत कसमा ? २, समय नै पहलवान थाहा हुन्न कतिबेला कसमाथि हुन्छ मेहरबान ! ३, मेट्न निकम्माको धर्को चल्नु पर्छ समयसँगै ओढेर यसैको बर्को ! ✍️वसन्त अनुभव घोराही उमनपा १४, दाङ … १, खासैमा उस्तै थियौ उमेरको सिॅंढी चढेर मनको मदिरा पियौ । २, पाप्रा उप्केपछि घाउको खाटा मसारी रहन्छौ दुखाउॅंछौ नदुखेको टाउको । ३, सताउन नआउँदा रिसायौ सपनाको डोली बोकेर मुटुभित्र सम्झनाले बिझायौ । ✍️दिल ठकुरी दार्जिलिङ, भारत … १, बदर सदर भयो जमाना आयो कस्तो सदरको कदर गयो। २, फाटेको या काटेको फैशनको नाम गरी आफुलाई नै ढाँटेको। ✍️बिके मुखिया दार्जिलिङ, भारत … १, प्रशंसा गर्छन् अगाडि मुखले ठिक्क पार्छन् काट्दछन् कुरा पछाडि। २, मानिसका व्यवहार थरीथरी छेपारोले रङ्ग फेरेझैँ देखाउँछन् घरी घरी । ✍️सरस्वती श्रेष्ठ रुपन्देही, बुटवल … १, आफ्नो इच्छा मारी जिम्मेवारी पूरा गरे , बनेर तिम्रो छहारी । २, पसिनाको सिंचाई गरी हुर्काए तिमीलाई मैले , सपनाको बीज छरी । ३, जीवन रहेछ सघर्ष सधैँभरि किन होला ? नआउने खुसीका वर्ष। ✍️सीमा कार्की समर्पण मेलचोक पर्सा। … १, समयमा सबै पाउँछ किन दुःखी हुने सुखको दिन आउँछ। २, धन होइन मन भन्दैन कसैले यहाँ सबै माग्छन् धन। ✍️निमा छिरिङ भोटिया जलढका कालेबुङ भारत … १, चिसो मौसम आयो रातमा बसेर जमिनमा तुसारोले माया लायो । २, धान फलेको पहिले पुर्खाले भनेको सुनेको जाडो बढेको अहिले । ✍️रामप्रसाद पुरी बादेल, खोटाङ … १, मलाई माया नगर्नु भन्ने मान्छे छन् खाली मुटु नभर्नु । २, देशको विकास छैन भोट मागेर जित्यौ अब आउने हैन । ३, यहाँ विश्वास गर्नु तर कसैको भर पटक्कै पर्दै नपर्नु । ✍️शशीश्री आचार्य बौद्ध कुमारीगाल काठमाडौं … १, आफ्नै पाखुरी चलाऔॅं अरूको प्रगति देखेर कसैले नेत्र नजलाऔॅं l २, कसैको भर नपरौँ स्वावलम्बी बन्ने भए कर्ममा विश्वास गरौँ l ३, युवाहरू विदेश नजाऊ कृषिक्रान्ति गरेर देशमा आर्थिक समृद्धिमा रमाऊ l ✍️बाबुराम गौतम गुल्मी … १, खेल जितेर आयौ प्रशंसासहित यहाँ साथमा मेडल पनि पायौ । २, राम्रो थियो खेल अनुशासन पनि उस्तै साथिहरूको राम्रो मेल । ✍️रबि पौडेल दक्षिण भारत पाण्डेचरी । … १, भिरमा पुग्दछ आशा, उकाली ओराली झर्दै बढ्दछन् किन निराशा। २, बोकेर भारी काँधमा टुक्रिन्छ किन जिम्मेवारी धारिलो खुकुरीको साँधमा। ✍️होमप्रसाद नेउपाने धरान,सुनसरी । … १, खुसीको मिल्छ पल कोसिस गर्नु पर्छ, समस्या समाधानको हल । ✍️श्रीकृष्ण धामी बझाङ … १, आधार खोजेर गरौँ विनाअर्थको छैन खास अरूको भर नपरौँ । २, परिश्रमले आनन्द ल्याउँछ संसार शून्य छ तर असम्भव खेदाउँछ । ✍️अम्बिका अधिकारी झापा बिर्तामोड … १, खाली खुकुलो भाषण गर्छन् अचेल राजनेता कतै नहेरी दनादन । २, परदेश जाने रहर कस्लाई हुन्छ यहाँ व्यवस्था नभए गदर। ३, राजनीतिमा भयो व्यापार सबैलाई शिखर छुने छैन कसैलाई इन्तिजार । ✍️सुरेशकुमार पाण्डे दाङ घोराही १८ … १, झलमल तारा आकशमा परदेशमा गएका सन्तानले रुवायो फर्केर बाकसमा। २, समस्या सामाधान भएन गाउँमै बसेर कहिल्यै स्वदेशमा भ्रष्टाचारी गएन। ✍🏻अन्मोल मुस्कान तकदाह छाउनी, दार्जिलिङ। … १, सामुन्नेमा ठिक्क पर्छ जब हुन्छ दायाँबायाँ स्वार्थीले विरोध गर्छ। २, खुसीको दिन आउँछ। हुनु पर्दैन दु:खी साथ दिन धाउँछ । ३, विदेश किन जाने स्वदेशमै कर्म गरेर मिठो मसिनो खाने । ✍️राज कुमार राजभण्डारी खोटाङे मध्यपुर ठिमी ५ संगम कोलोनी राधे राधे भक्तपुर । … १, मान्छे बन्नु पहिले पशुझैँ नदेखाऊ व्यवहार दानव बन्छौ जहिले । २, के हुन्छ छोएर ? मन छुन सक्नुपर्छ सफा हुन्छ धोएर । ✍️सन्दीप विश्वकर्मा कपिलवस्तु … १, नहिॅंड हुकुम चलाई खोसेर जनताको अधिकार दुनियाँ सारा जलाई । २, कंस बनेर आज नबिगार आफैले आफ्नो सभ्य मानव समाज ! ३, जनताले भनेको मान सधैँभरि आफ्नै खल्तीका भेडा बाख्रा नठान ! ✍️विवश पारदर्शी झापा … १, महॅंगी बढेर गयो किसान सधैँ मर्कामा फाइदा अर्कोलाई भयो । ✍️समुन्द्रा शर्मा … १, कति मनमा तिर्सन ? विगतका ती पलहरू सकेन मैले बिर्सन । २, नमेटिने यी घाउहरू यहाँ हुँदो रहेछ मान्छेका अनेक दाउहरू । ✍️दीप गोले तामाङ रौतहट … १, निस्वार्थ माया चहार्छु छोडौ अस्मिता लुटेपछि भन्थ्यो तारा झार्छु । २, गोरु बेचेको साइनोलाई विश्वास गरियो बढी भित्रभित्रै मुटु खानेलाई ! ✍️धनमाया चौधरी कैलाली … १, विश्वासमै जीवन अडियो जानेर किन्तु नजानेरै जसोतसो अघि बढियो । ✍️विष्णु पंगेनी(पाण्डे) वालिङ -८, स्याङ्जा … १, झिल्काका नियम थुप्रा खेलून् युवा मात्रै फर्क बुढा कुप्रा । ✍️शम्भु गजुरेल … १, ऋण लागोस् दिन, नलागोस् भन्छ जनबोली, कृपा मिल्दैन किन? २, परिस्थिति बन्दै गए, झेल्दै जाने कठपुतली , सारा मानव भए। ३, प्रदुषण फैलाए सर्वत्र, प्राकृतिक वस्तु नपाइने, जीवन पर्दैछ अलपत्र । ✍️मनोहरी पौडेल गैडाकोट १ … १, मरुभूमि बाध्यता हाम्रो बुझी नबुझी जानैपर्ने फर्किॅदा नबाँधियोस् काम्रो । २, धरातल सबैले भुले आफ्नो वास्तविकता बिर्सेर काल्पनिक संसारमा झुले । ३, यथार्थ सबैले भुल्छन् आफ्नो सत्यता लुकाएर कल्पनाको संसारमा झुल्छन् । ✍️राजेशराज गड्तौला कॅाडाघारी, काठमाण्डौ … १, अनमोल जीवन हाम्रो सङ्घर्ष गरे फाइदा बन्छ भविष्य राम्रो । ✍️दुर्गा आचार्य मोरङ … १, विश्वास गर्नु गल्ती गयो सपना देखाएर भरेर आफ्नो खल्ती । २, हातमा जमाएर दही म बस्ने छैन अन्याय अत्याचार सही । ३, रोज्यो स्वार्थ खुसीले भन्छ पछुतो भयो जिस्काउॅंछ मात्रै मरुभूमिले । ✍️पृथक प्रकृति झापा … १, आयो चिसो याम अब प्यारो लाग्छ सबैलाई न्यानो घाम। २, सुक्छ सबै वनको लाग्यो भने आगो क्षति हुन्छ जनधनको। ३, के हुँदैछ आज ? भित्रियो विकृति विसङ्गति किन बोल्दैन समाज ? ✍️अनिता भण्डारी ताप्लेजुङ … १, असल कार्य गर्नु एकदिन जानै पर्छ बाटोमा अभर नपर्नु । २, देखासिकी कहिले नगर्नु आफूसँग भएको योग्यतामा सधैँभरि भर पर्नु । ✍️अरुण कुमार भुजेल गोरूबथान, कालेबुङ, भारत … १, मनको भावना पोखेर रमाउन सिकौँ दुनियाँमा नबसौँ आफैलाई जोखेर। ✍️मन्दिरा सेढाई मलेखु, धादिङ … १, धिक्कार्छन् परदेश जानेले गर्छन् ठूलो भाषण राष्ट्रको ढुकुटी खानेले । २, रमाउॅंछु मोबाइल बेचेर लाखौं कमाउॅंछु म कीर्तिपुर डाँडा घुमेर । ✍️भुपेन्द्र राना मगर धादिङ … १, ठुलो गाँस खोज्दा आयो भेल दु:खद समुद्रको देश रोज्दा । २, आशाको दीपक हराए आमाको छाती चिरेर बौलाहा भई कराए। ✍️ राजेश्वरी राजोपाध्याय ललितपुर … १, चिसो याम आयो घाम अति मधुरो मुटु सबैको लुगलुगायो । २, लुगा न्यानो लगाऔॅं तातो पानी पिऔॅं जाडो जसै भगाऔॅं । ३, नभिर्नु छातीमा बिल्ला घाँटी बहुतै जोगाऔॅं बसाउँ न्यानो किल्ला। ✍️हरिगोपाल न्हुच्छेँप्रधान काभ्रे, साँगाबजार बनेपा १४ … १, जाडोको चिसो याम सबैको लागि प्यारो न्यानो झुल्किॅंदो घाम । २, बुढाखाडा चाहिॅं माघलाई अनुभवसिद्ध कथन राम्रो बलिया बाङ्गा बाघलाई । ३, आगो ताप्नु मुढाको पाका मान्छे भन्नेगर्छन् कुरा सुन्नु बुढाको ! ✍️जयनारायण नेपाल इलाम ,हाल सूर्यविनायक २, बालकोट ,भक्तपुर … १, नाता सजिलै जोड्छ चिप्लाको सङ्गत नगरौँ कटारी धसेर छोड्छ । २, छहारी दिन्छु भनेर उल्टै अलपत्र बनायो सिउँदोमा सिन्दुर भरेर। ✍️केशवप्रसाद ढकाल ‘प्रीतबीज’ सिरान्चोक-७, उपल्लो गोहोरे, गोरखा … १, चोट लाग्दालाग्दै पनि जीवनसँग लड्नु छ दौडानमा बहादुर बनी ! २, गन्तव्य कहाँ हो खोज्नु परेको छ नहराइ पनि त्यो ! ३, यो जुनी काट्न जरुरी छ दिलको सँगै भई साट्न ! ✍️अच्युत घिमिरे, सर्पाङ, भुटान … १, एक अर्काको गरेर विरोध देश बन्ला नेताको भर परेर । २, नेताको फुस्रो भाषण फेद न टुप्पाको बचाउ गर्छन् शासन । ✍️कृष्ण बजगाई भक्तपुर … १, हुनेलाई खाँचो लुगाको बटुवारेको न घरजग्गा जाडो तातो खानाको । ✍️बिबा तामाङ लापपञ्चर सिटोङ खरसाङ … १, कस्तो दैवको खेल, मैमाथि अचेल सधैँ गर्छ किन जालझेल ! २, तक्दिरले लाँदैछ कहाँ, हिड्नै नसक्ने अफ्ठ्यारोमा हिॅंडाउन खोज्दैछ यहाँ ? ३, बुझ्नै सकेको छैन पग्लिॅंदैछु किन बिस्तारै बनेर आगोको मैन । ✍️दीपा समभाव दुबेकोल खोटाङ … १, आयो महॅंगी बढेर सरकारी कर्मचारी हिँड्छन् चिल्लो गाडी चढेर । २, सबैले जानेको सिकाऊ परम्परा र रीतिरिवाज संस्कार संस्कृति टिकाऊ । ✍️ललिता गिरी सिन्धुली … १, बलेन आशाको दियो अब गणतन्त्र रहेन अत्याचारले उग्ररूप लियो । २, दाँञी मियोबिनाको हुँदैछ बेथितिले सीमा नाग्यो अन्यायले मुलुक रुँदैछ । ३, राजनीतिको कोटा भर्तिले निरङ्कुशताको पराकाष्ठा भो बीउ पचायो धर्तीले । ✍️ऋजु दिल्पाली (राजेन्द्र घिमिरे ) इटहरी -१, हलगडा सुनसरी … १, देखेको थिएँ बोलिनॅं उनको रबाफ देखेपछि मनका कुरा खोलिनॅं । २, मान्छे हेर्दा राम्री बाहिरी रूपले हुँदैन मनको धेरै चाम्री। ३, मान्छेलाई चिन्न गाह्रो बुझेपछि थाहा भयो रहेछ मुटु साह्रो। ✍️घनश्याम पन्त हरिवन सर्लाही … १, दिलमा तिमी पसेको तिम्रै लागि मैले सोह्र शृङ्गार घसेको। २, तिम्रो रङ्गमा ढलेको पराइसँग तिमी बोल्दा मेरो छाती जलेको। ३, तिमीसँग सातैजुनी बाँच्न सक्छु समाजको सबै पर्खालहरु मैले भाँच्न । ✍️रुना कर्माचार्य दाहाल चितवन … १, फूलको आफ्नै कथा लाउॅंछन् आँखा सबैले जिन्दगीतो उसको व्यथा । २, जिन्दगीको के भर ? आज कि भोलि दुश्मनी कसैमा नगर । ✍️बुद्धिमान दनुवार ( सुरुङ्गेली कान्छो ) कनकाइ ४ झापा … १, निधारमा टीका टल्कियो मन ढल्कियो मायामा दिलमा आगो सल्कियो । २, छड्के नजरको तीरले घाइते बनायौ मलाई शिथिल भएँ पीरले । ३, वाचा कसम खाएर आखिरी छाडेर गयौ कुत्सित गीत गाएर । ✍️प्रद्युम्न चालिसे भक्तपुर कटुञ्जे । … १, जनताको निर्णय कस्तो? समग्र देशलाई बुझ्नेहरूले बन्दैनन् अब सस्तो । ✍️लोक वहादुर छेत्री लामिछाने मोदी गा पा २ देउपुर, पर्वत … १, महॅंगीले ढाड सेक्छ किसान भोकले मर्छ दैलोमा कस्ले टेक्छ । २, गरिबको छानो खर वर्षात्ले चुहिन्छ सदा कस्को पर्नु भर । ✍️राज बहादुर बडुवाल कनकासुन्दरी -५,जुम्ला … १, हिँडौँ सत्यको बाटो लाग्छ मातृभूमिको श्राप बिर्सिए देशको माटो । २, सेतो हिमाल टल्किन्छ पाइला राख्दा परदेशमा आँखामा आँशु छचल्किन्छ । ३, जङ्गलमा डाँफे डुल्छ नेपाली भन्न पाउँदा गर्वले छाती फुल्छ । ✍️शान्ता पौडेल भट्टराई टङ्कीसिनवारी, मोरङ … १, मनमा अनेकौँ चोट तर हिम्मत नहार्नु भाग्य हुँदैन खोट। ✍️सानु जोशी सदुर पश्चिम दार्चुला
झिल्का लेखन अभियानको ४१ औँ शृङ्खला (सपना विषयक) सम्पन्न भएको छ । झिल्का साहित्य समाज नेपालको आयोजनामा उक्त झिल्का लेखन कार्यक्रम सञ्चालन गरिएको थियोे ।
झिल्का कविता लेखनको यस विशेष अभियानमा पनि विगतका शृङ्खलाहरूमाझैँ सर्जकहरूको निकै उत्साहप्रद सहभागीता रहेकोे थियो । जसमा नेपाल, भारत, भुटान लगायत विश्वका विभिन्न देशमा छरिएर रहनुभएका नेपाली भाषा, साहित्यलाई निरन्तर माया गर्नुहुने ५० जना झिल्काकारहरूको सहभागीता रहेकोे थियोे ।
झिल्का कविताको उन्नयन, विकास र प्रवर्द्धन गर्नका लागि समाजले विभिन्न क्रियाकलापहरू सञ्चालन गर्दै आएको छ । त्यसमध्ये झिल्का लेखन अभियान पनि एक भएको र नेपाली समुदायका चाडपर्व, उत्सव लगायत विभिन्न विशेष अवसरहरूमा निरन्तर सञ्चालन गरिने यसका परिकल्पनाकार/प्रवर्तक/प्रशिक्षक वसन्त अनुभवले बताउनुभयो ।
झिल्का कविता, नेपाली माटोमा उम्रिएको एक नवीनतम, लघुतम, प्रयोगवादी काव्य विधा हो । जसमा विम्ब, प्रतीक, अलङ्कारको प्रयोग गर्दै चोटिलो पाराले तीन हरफमा लेख्ने गरिन्छ । जसको पहिलो हरफले विषयवस्तुको उठान, दोस्रो हरफले विषयवस्तुको बिस्तार र तेस्रो अर्थात् अन्तिम हरफले भावलाई उत्कर्षमा पुर्याई समापन गर्ने गर्दछ । यसका प्रत्येक हरफमा तीन/तीन शब्दहरू हुने गर्दछन् । जम्माजम्मी नौ वटा शब्दमा एउटा झिल्का कविता पूरा हुने भएकोले यसलाई नौ शब्दको कविता पनि भन्ने गरिन्छ ।
झिल्का कविताका तीन हरफ मध्ये पहिलो र तेस्रो हरफमा अन्त्यानुप्रास हुनुपर्ने विधान छ भने दोस्रो हरफ स्वतन्त्र हुन्छ तर सकभर समध्वनीक नभएमा उत्तम मानिन्छ ।
सहभागी झिल्काकारहरूका चिन्ता विशेष उत्कृष्ट झिल्का कविताहरू-
१) —————<•>————— १. सपना मनको चाह कल्पनाको एक पराकाष्ठा जीवन जिउने राह ! २. सपना तारा चुम्ने यथार्थता जिन्दगीको अलग गरीबी चक्रमा घुम्ने ! -वसन्त अनुभव घोराही उमनपा- १४, दाङ २) —————<•>————— १. सपना सारा चुम्ने काेसिस गरेपछि सपना हाम्रो वरिपरि घुम्ने ! २. इतिहासमा नाम लेख्ने रातदिन परिश्रम गरेपछि असल सपना देख्ने ! -श्रीकृष्ण धामी – बझाङ ३) —————<•>————— १. सपना धेरै हुन्छ पुरा गर्न नसक्दा मनमा पीडाले छुन्छ । २. सुनौलो भविष्यको रहर गर्दछन् सबै युवाहरू बनाउने सपनाको सहर ! -विकास क्षेत्री अञ्जान कैजले, बिजनबारी, दार्जिलिङ ४) —————<•>————— सपना निद्रामा आउँदछ आहा आन्नद कति विपनामा सबै हराउँदछ । -कार्की डिबी माकुम सुनवल-४, नवलपरासी ५) —————<•>————— १. सपना देखेर बाँचिन्छ पुरा भयो भने मज्जा सङ्गले नाँचिन्छ । २. पालैपालो गरि आउँछौ सपनामा अनि कल्पनामा रहर बनी छाउँछौ । -दीपा समभाव दुबेकोल खोटाङ्ग ६) —————<•>————— १. हजारौँ सपना देख्ने रहरहरू पुरा गर्दै इतिहासमा नाम लेख्ने ! २. असल सपना देखौँ राम्रो काम गर्दै विश्वमा नाम लेखौँ ! -बेदु न्यौपाने ७) —————<•>————— सपना सबैले देख्नुपर्छ बिर्सन सकिन्छ बिउँझदा त्यसैले तुरुन्त लेख्नुपर्छ । -देवी पन्थी ८) —————<•>————— १. सपमा देखेँ मैले थाले रहरहरू पलाउन तिमीसँग भेटुँ कहिले ? २. मनका यी रहरहरू खुसीका ती पल मुर्झाए कसाे गरूँ ? -सुशिलाा शिखा कगेश्वोरी काठमाडौँ ९) —————<•>————— १. लास कुर्छ कुरीले सपना ती साँच्दासाँच्दै उडायो आज हुरीले ! २. मायाले ज्यानै लियो यो जीवनभरि तिमीसँगै बाँच्ने सपना थियोे । -दीप गोले तामाङ रौतहट १०) —————<•>————— १. सपना देखिने अति ती पूरा हुँदैनन् बाँकी रहन्छन् कति ! २. सपना देखिन्छ निदाएर सबै मनको कल्पना शून्य केही नपाएर ! -अर्जुन प्रसाद चौलागाई अमेरिका,बोस्टन। ११) —————<•>————— १. सुकुम्बासी सपनाको घर खोलामा पर्यो कठैबरी अन्तरकुन्तर लाग्छ डर ! २. नेताहरू पुगे माथि जनता छन् खोलातिर सपना लाग्दैन साथी ! -विवश पारदर्शी झापा १२) —————<•>————— १. सपना धेरै थियो झोला बोकेर हिँडे समयले धोका दियो । २. सपना अनगिन्ती थियो घर छोडेर भागेँ जवानीले सातो लियो । -चुडामणी देबकोटा, पुरानोनैकाप काठमाण्डौ १३) —————<•>————— १. नहोस् सपना अधुरो कसैको देख्न नपरोस् भविष्य अब मधुरो ! २. धेरैले सपना साँचेका साकार बनुन् जहिले आशा लिएर बाँचेका ! -अन्मोल मुस्कान तकदाह छाउनी, दार्जिलिङ १४) —————<•>————— १. बोकेर मनभरी डर कसरी बाँच्नु यहाँ छैन कसैको भर ! २. देशको हौँ शान यसैले त यहाँ राखौँ सबले मान ! -निमा छिरिङ भोटिया जलढका कालेबुङ १५) —————<•>————— १. जिन्दगीमा सपना देखेर यत्तिँकै मरिने भाे साहित्य सृजना लेखेर ! २. हुँदैनन् सपनाहरू पूरा चाहनाहरू छन् धेरै रहरहरू रहे अधुरा ! -नाम केसर बाेहरा ( सङ्घर्ष ) सुदूरपश्चिम अछाम । हाल भारतबाट । १६) —————<•>————— भविष्यको हुँदैन आकार गरेर परिश्रम कडा पार्नुपर्छ सपना साकार ! -डम्बर थामी ‘अनुपम’ कालिन्चोक गा.पा. -६ , दोलखा १७) —————<•>————— १. मरेपछि नाम पाउन सत्कर्म आज गरौँ तारा बनेर उदाउन ! २. जीवन लाग्छ अधुरा जहिल्यै पाइने हन्डर सपना नहुने पूरा ! ३. सोचेको पुरा नहुँदा समालिन गाह्रो पर्छ मन भकानिएर रुँदा ! -सीमा कार्की समर्पण मेलचोक पर्सा १८) —————<•>————— १. जीवन बगर नहोस् सपना हराभरा बनाउने शान्ति सौम्य बनोस् । २. बहिष्कारको सूचीमा दबाब हिंसाको सिकार नहुने निर्मुल होस् भेदभाव ! -पृथक प्रकृति ,झापा १९) —————<•>————— सपना ननिदाई देख लक्ष्य राख उचालिने मीठाे लाग्ने लेख ! -दीपक दाहाल २०) —————<•>————— सपना अधुरो भयो पूरा गर्न नपाएर जिन्दगी त्यसै गयो । -बुद्धिमान दनुवार ( सुरुङ्गेली कान्छो ) कनकाइ ४ झापा २१) —————<•>————— १. सपनाको महल राम्रो ब्युझेर सम्झदा त्यहाँ हुन्छ कस्तो चाम्राे ! २. जीवनसँगै सपना साँचेर पर्खिरहन्छन् सधैँ मानिसहरू सुनेको आधारमा बाँचेर ! -रबि पाैडेल दक्षिण भारत पाण्डेचरी २२) —————<•>————— भविष्यको सपना देख्नू सबैले सम्झने छन् ऎतिहासिक नाम लेख्नू । -प्रेम थापा “मन”, बागलुङ २३) —————<•>————— सपनाकाेे अनेकाैँ आकार अन्तिम प्रहरमा देखेका हुन्छ भनिन्छ साकार ! -काेपिला अधिकारी गाेरखा २४) —————<•>————— १. सपना थियो घेरो उडी चन्द्र छुने हावाले उडायो मेरो ! २. विकासका योजना बग्यो भ्रष्टाचार छलकपटले नेपालीका सपनाहरू सबै लग्यो । -शशीश्री आचार्य बौद्ध कुमारीगाल काठमाडौँ २५) —————<•>————— १. सपना पूरा गर्नू सोचेर सम्झेर हेर अरूको भर नपर्नू ! २. डराएर पूरा हुँदैन मनमा भए भरोसा असफलताले नै छुँदैन । -अम्बिका अधिकारी झापा बिर्तामोड २६) —————<•>————— १. सपना पूरा गर्न हुँदैन गरेर अल्छी सक्नुपर्छ अघि सर्न ! २. सपनाको अनेक आकार सङ्घर्ष गर्दछ जसले उसकै उदेश्य साकार ! -भोज विवश मगर गैंडाकोट -३ नवलपरासी पूर्व २७) —————<•>————— १. जीवन एउटा सपना सपना देख्ने जिन्दगी अधुरै रहन्छन् कल्पना ! २. मानिस सपना बुनेर दौडिन्छ उफ्रिन्छ सधैँ आशाको बाजा सुनेर ! -होमप्रसाद नेउपाने धरान,सुनसरी । २८) —————<•>————— १. नेताका सपना पूरा जनताले सहने मात्र पोख्दै दुःखका कुरा ! २. एकजुट हामी भएर नेपाललाई शिखरमा पुर्याऔँ न्यायको बाटोमा गएर ! -सुस्मिता अधिकारी ,काठमाण्डौं २९) —————<•>————— १. भ्रष्टाचार निर्मुल देश हेर्ने रहर मेरो चारैतिर विकासे परिवेश ! २. काँधमा काँध मिलाई पुरा गर्नुछ चाहना पौरखी नङ्ग्रा खियाई । -बिमल पोखरेल धरान -१७,पटनाली ३०) —————<•>————— १. सपना सुन्दर सजाउनू त्यसलाई साकार पार्न आफूलाई नित्य कजाउनू । २. फोस्रो सपनाले हुन्न कर्म गरिएन भने सफलताले कहिले छुन्न । -अरुण कुमार भुजेल गोरूबथान,कालेबुङ,भारत। ३१) —————<•>————— १. पुग्दैन सपना देखेको जिन्दगीमा त्यही हुन्छ निधारमा भावीले लेखेको ! २. गरौँ सबैले कामना अवश्य पुग्नेछ एकदिन हामीले देखेका सपना ! -अनिता भण्डारी, ताप्लेजुङ ३२) —————<•>————— भुलायो सपना देखाई जनताको दुःख बुझेन झुक्यायो कसम खाई ! -समुन्द्रा शर्मा ३३) —————<•>————— १. खुराफाती नेताको अब चकनाचुर भयो सपना जनता जागिसके सब ! २. ढोङ्गीहरूले खोक्रो बनाएर हाम्रो सपनाहरू सबै उडाए डाँडा कटाएर ! -सुनगाभा पोखरेल कपिलवस्तु १ बैरिया ३४) —————<•>————— मीठो सपना देखाई केही गरेनन् पूरा जनताको सामु आई ! -भाेलामान बर्देवा धरान ८ सुनसरी ३५) —————<•>————— १. आशाको बेलो चुनेर दौडिन्छ मानिस सधैँ सुन्दर सपना बुनेर ! २. सपना साकार पार्न सक्नु पर्दछ सबैले लाछी तनलाई बटार्न ! -बाबुराम गौतम, गुल्मी ३६) —————<•>————— बुझ्नेलाई हुन्छ शिक्षा सपनाले केही दिन्छ अनाहक हुन्न दीक्षा ! -जी.वि. कश्यप घाेराही, दाङ ३७) —————<•>————— १. सपनाहरू आफैँले रेटियो भित्रभित्रै गुम्सिएको चाहना आफ्नै हातले मेटियो । २. काधमा बोकेर जिम्मेवारी अल्झियो जीवनको यात्रामा सपना भयो भारी । -रुना कर्माचार्य दाहाल चितवन ३८) —————<•>————— १. कल्पनाभित्रकाे मीठो रहर प्रतिविम्बित हुन्छ सपनामा गर्नुपर्नेछ जपनाकाे कदर ! २. सपना कल्पनाको सागर बिउँझेपछि हुन्छ फुस्सा अल्छीकाे हुन्न जाँगर ! -प्रद्युम्न चालिसे ३९) —————<•>————— १. सपना रह्यो अधुरो आश अझै मेटिएन घाम पनि मधुरो ! २. आश मर्ने भए के बुन्नु सपना पात झर्दै गए । -राजेश्वरी राजोपाध्याय ललितपुर ४०) —————<•>————— सपना जीवनको कोर्नू सोचेर भविष्य बनाउने पसिनाले हिरा फोर्नू ! -राज बहादुर बडुवाल कनकासुन्दरी-५,जुम्ला ४१) —————<•>————— १. सपना बेच्ने सहरमा आएको हजुर कमाउन सुनौलो भविष्यको रहरमा ! २. कस्तो नमिठो देखेछु दिउँसै मृत्युको सपना यसर्थ झिल्का लेखेछु । शब्दको खेलाडी ( विशु हाङ राई) विराटनगर मोरङ नेपाल ४२) —————<•>————— १. लाग्दैन बेर छुट्न सम्बन्ध कच्चा भए अनायास सपना टुट्न ! २. सानो खुसीमा फुल्छ जीवन अस्थिर रहे रनवन मन डुल्छ । -पुष्पा राई, बादेल, खाेटाङ ४३) —————<•>————— सपनाको संसारमा रमाएर हुँदैन कहिले पूरा अरूको हात समाएर ! -ललिता गिरी, सिन्धुली ४४) —————<•>————— १. सपना सजाएर राखेको खल्ती मोटो देखेर अरूकै मोह चाखेको ! २. सपना उच्च लिए विपनाले आकाश छुन्छ यति सुझाव दिएँ। -विनोद खाती, मिरिक ४५) —————<•>————— नपरौँ सपनाको भर बजाऔँ पाखुरी आफैँले परौँ कर्ममा भर ! -बिबा तामाङ लापपञ्चर सिटोङ खरसाङ ४६) —————<•>————— भगवानको याद गर्नुहोस् सपनाहरू साकार पार्न पाखुरीमा हिम्मत भर्नुहोस् । ✍️ संगमानंद पत्रकार चूरु-राजस्थान, भारत ४७) —————<•>————— १. ब्युँझिए सपना देखेर राम्रो भएन कहिल्यै भावीले नराम्रो लेखेर ! २. सपना ठूलो देख्नू यथार्थ नलुकोस् कहिल्यै त्यसैको कथा लेख्नू ! -राजेशराज गड्तौला काँडाघारी, काठमाण्डौ ४८) —————<•>————— १. मनमा सोचेका कुरा देखेका सपना हुन्छन् एकदिन हुनेछ पूरा ! २. नेताको देखाउँछन् आस विकास सपना सबै पूरा हुँदैनन् पास ! -कृष्ण बजगाई, भक्तपुर ४९) —————<•>————— रातको सपना विकार सत्यता हुन्छ दिनको भविष्य सुधार्ने आधार ! -दिल ठकुरी, दार्जिलिङ ५०) —————<•>————— १. गरेर मनमा जपना पूरा नहोलान् तथापि देख्नू ठूलै सपना ! २. सुनेनन् मेरा कुरा वैरी भैदिँदा आफ्नै सपना रहे अधुरा ! -शान्ता पौडेल भट्टराई टङ्कीसिनवारी, मोरङ —————<•>—————
झिल्का लेखन अभियानको ४० औँ शृङ्खला (महिला हिंसा विषयक) सम्पन्न भएको छ । झिल्का साहित्य समाज नेपालको आयोजनामा उक्त झिल्का लेखन कार्यक्रम सञ्चालन गरिएको थियोे ।
झिल्का कविता लेखनको यस विशेष अभियानमा पनि विगतका शृङ्खलाहरूमाझैँ सर्जकहरूको निकै उत्साहप्रद सहभागीता रहेकोे थियो । जसमा नेपाल, भारत, भुटान लगायत विश्वका विभिन्न देशमा छरिएर रहनुभएका नेपाली भाषा, साहित्यलाई निरन्तर माया गर्नुहुने ६६ जना झिल्काकारहरूको सहभागीता रहेकोे थियोे ।
झिल्का कविताको उन्नयन, विकास र प्रवर्द्धन गर्नका लागि समाजले विभिन्न क्रियाकलापहरू सञ्चालन गर्दै आएको छ । त्यसमध्ये झिल्का लेखन अभियान पनि एक भएको र नेपाली समुदायका चाडपर्व, उत्सव लगायत विभिन्न विशेष अवसरहरूमा निरन्तर सञ्चालन गरिने यसका परिकल्पनाकार/प्रवर्तक/प्रशिक्षक वसन्त अनुभवले बताउनुभयो ।
झिल्का कविता, नेपाली माटोमा उम्रिएको एक नवीनतम, लघुतम, प्रयोगवादी काव्य विधा हो । जसमा विम्ब, प्रतीक, अलङ्कारको प्रयोग गर्दै चोटिलो पाराले तीन हरफमा लेख्ने गरिन्छ । जसको पहिलो हरफले विषयवस्तुको उठान, दोस्रो हरफले विषयवस्तुको बिस्तार र तेस्रो अर्थात् अन्तिम हरफले भावलाई उत्कर्षमा पुर्याई समापन गर्ने गर्दछ । यसका प्रत्येक हरफमा तीन/तीन शब्दहरू हुने गर्दछन् । जम्माजम्मी नौ वटा शब्दमा एउटा झिल्का कविता पूरा हुने भएकोले यसलाई नौ शब्दको कविता पनि भन्ने गरिन्छ ।
झिल्का कविताका तीन हरफ मध्ये पहिलो र तेस्रो हरफमा अन्त्यानुप्रास हुनुपर्ने विधान छ भने दोस्रो हरफ स्वतन्त्र हुन्छ तर सकभर समध्वनीक नभएमा उत्तम मानिन्छ ।
सहभागी झिल्काकारहरूका चिन्ता विशेष उत्कृष्ट झिल्का कविताहरू-
१) —————<•>————— १. रातोदिन हेर कामैकाम मेसिनझैँ खट्छ्न् महिला एकछिन छैन आराम ! २. वस्तुझैँ चल्छ व्यापार दिनदहाडै हुन्छ नारीको हत्या हिंसा बलात्कार ! -वसन्त अनुभव, दाङ २) —————<•>————— बाँच्नु अब देऊ अधिकार छ बराबर यसैले साथ लेऊ ! -निमा छिरिङ भोटिया जलढका कालेबुङ ३) —————<•>————— महिला हिंसा नगरौँ अपराध रोक्न गाह्रो राज्यको भर नपरौँ -अम्बिका अधिकारी ४) —————<•>————— १. महिला हिंसा भयाे छन् धेरै पीडित कतिको ज्यान गयाे । २. उठाै नारी जगाऔँ महिला हिंसा गर्नेलाई ठाउँ ठाउँबाट भगाऔँ ! -रबि पाैडेल, दक्षिण भारत पाण्डेचरी । ५) —————<•>————— जति शिक्षित भए तर किन महिला पछाडि पर्दै गए । -शोभा आचार्य गौतम काठमाडौँ ६) —————<•>————— १. समानताको चेतना छरौंँ महिला हिंसा हटाउन मिलीजुली लागि परौँ । २. महिला पुरुष बराबर एकताको माला उनौँ कतै नरोकी सरासर ! -भोज विवश मगर गैंडाकोट -३ नवलपरासी पूर्व ७) —————<•>————— जिन्दावाद नारी शक्तिको महिला हिंसा किन ? निरादर हुनेझैँ भक्तिको ! -कार्की डिबी माकुम सुनवल-४, नवलपरासी ८) —————<•>————— महिला हिंसा हटाऔँ सबैमा प्रेम गरेर सवैको मनमा अटाऔँ । -प्रेम थापा “मन” बागलुङ ९) —————<•>————— बढ्दैछ हिंसा बलात्कार खुलेर विरोध गरौँ नसही कुनै अत्याचार ! -विष्णु पंगेनी(पाण्डे ) वालिङ -स्याङ्जा १०) —————<•>————— १. गर्नुपर्ने चुल्हो चौको बनेर हेलाको पात्र कस्तो रित अनौठो ! २. समाजको बुझाई कस्तो महिला मारा चालचलन अचानोलाई खुकुरी जस्तो ! -खडक आर सि मिलन छेडागाड नगरपालिका २ साल्मा जाजरकोट ११) —————<•>————— हिंसाको नबनाऔँ सिकार पुज्नेछ संस्कार नारीलाई हटाऔँ कलुषित विकार ! -राज बहादुर बडुवाल कनकासुन्दरी -५,जुम्ला १२) —————<•>————— १. जसले छेड्छ बारबार समाज बटुलेर उसलाई पार चेली नाङ्गेझार ! २. महिला हिंसा रोकौँ हरेक सचेत वर्गले सामाजिक दायित्व बोकौँ ! -बाबुराम गौतम, गुल्मी १३) —————<•>————— १. बिहानी भएर उठ सबै नारीहरू मिलीजुली हिंसाकाे विरुद्धमा जुट ! २. लक्ष्मी हुन् नारी संसार उज्यालो पार्ने सम्पूर्ण मनका आभारी ! -नाम केसर बाेहरा ( सङ्घर्ष ) सुदूरपश्चिम अछाम । हाल भारतबाट ।। १४) —————<•>————— १. हिंसा रोकौँ महिलाको घरकी लक्ष्मी सम्झेर छोडौँ चलन पहिलाको ! २. किन महिलाको व्यापार ? सृष्टिकर्ता हुन् तिनै संसार देखाउँने आधार ! -अर्जुन प्रसाद चौलागाई रामेछापः-सुनापति-१ हालः-अमेरिका,बोस्टन। १५) —————<•>————— नारी उठ जाग धेरै ढिला भइसक्यो पूरा गराऊ माग ! -तेजप्रसाद खनाल, दाङ १६) —————<•>————— सत्य घटना लेख्छु शिक्षित परिवारमा धेरै महिला हिंसा देख्छु । २ दिदीबहिनी असुरक्षित भए भएकोले धेरै स्वतन्त्रता कुलतमा फस्दै गए । -कला ढकाल झापा १७) —————<•>————— जागौँ उठौँ जुटौँ महिला हिंसाको विरुद्ध आपसमा कहिल्यै नफुटौँ । २. नियमले मात्र हुँदैन व्यवहार सफा गरौँ कागजले मन छुँदैन । -सुरेशकुमार पाण्डे दाङ घोराही १८ १८) —————<•>————— १. बढ अगाडि सरासर तोडेर महिला हिंसा अधिकार लेऊ बराबर ! २. सम्मान व्यवहार गरौँ महिला हिंसा होइन मनमा प्रेम भरौँ ! -अनुग्रह राना मगर ‘पुष्प’ पाँचखपन न. पा. ६ संखुवासभा । १९) —————<•>————— बराबर हुन्छ अधिकार महिला हिंसा नगरौँ जगाऔँ प्रेमील आधार ! -भुपेन्द्र राना मगर धादिङ २०) —————<•>————— जुटौँ नारी ममतामा हत्या हिंसा बलात्कारको प्रतिकार गर्दै समतामा ! -भगवती दवाडी ,झापा २१) —————<•>————— महिला हिंसा अत्याचार त्यागौँ हामी सबैले गरिने दुष्कर्म व्यवहार ! -ज्ञानबहादुर क्षत्री सन्धिखर्क – २, अर्घाखाँची । २२) —————<•>————— १. अति भयो अत्याचार एक्काइसौँ शताब्दीमा पनि हत्या, हिंसा बलात्कार ! २. सबै नारी उठेर अत्याचारको विरोध गरौँ सङ्घर्षको मैदानमा जुटेर ! -रिमा छन्त्याल, बाग्लुङ २३) —————<•>————— १. चेतनाले ज्ञान भरौँ रथका दुईपाङ्ग्रा हामी महिला हिंसा नगरौँ ! २. विकृति विसंगतिले गल्दैछ बलात्कार घरेलु हिंसा आज पनि चल्दैछ । -दीप गोले तामाङ – रौतहट २३) —————<•>————— १. झुटाे आरोप लगाउने कोही पुरुष गर्छन् आफूले आफैँलाई बचाउने । २. अक्सर गर्छन् बलात्कार मान्छे नगन्ने महिलालाई बन्द गर अत्याचार ! -पृथक प्रकृति ,झापा २४) —————<•>————— १. किन हुन्छ बारम्बार महिला माथि सधैँ हत्या, हिंसा बलात्कार ! २. सबै अघि सरौँ अन्त्य गर्न हिंसा हामी लागि परौँ ! -अनिता भण्डारी, ताप्लेजुङ २५) —————<•>————— शोषकले शोषण गर्छन् भित्र बाहिर जताततै समताको भाषण छर्छन् । -नागेन्द्रप्रसाद यादव २६) —————<•>————— हुन्छ हिंसा जताततै विभिन्न रूपमा देखिन्छ सुरक्षा छैन कतै । -दीपा समभाव दुबेकोल खोटाङ्ग २७) —————<•>————— नारीमाथि अन्याय अत्याचार बढिरहेका छन् समाजमा किन होला बारम्बार ? -बाबुराम पाण्डे अर्घाखाँची २८) —————<•>————— बदल्नु पर्छ साेच मानिसले जहिले पनि त्यागी सङ्कीर्ण खाेच । -जी.वि. घाेराही,दाङ २९) —————<•>————— १. नारी पुरुष बराबरी महिला हिंसा महापाप बुझ सबले सरासरी । २. हत्या हिंसा बलात्कार आमा र दिदीबहिनीमा गर्नु हुँदैन अत्याचार ! -विवश पारदर्शी झापा ३०) —————<•>————— १. महिला हिंसाको विरुद्ध डटेर सामना गरेमा बन्दछ सामाज समृद्ध ! २. नारी पुरुष बराबर काँधमा काँध मिलाई अगाडि बढौँ सरासर ! -सरस्वती श्रेष्ठ, रुपन्देही बुटवल ३१) —————<•>————— हिंसा हुन्छ घरैबाट नारी सुरक्षित छैनन् देखे लुक्छन् परैबाट ! -धनमाया चौधरी, कैलाली ३२) —————<•>————— राम्रो देख्दैनन् कहिल्यै जति गर काम हेला गर्छन् जहिल्यै । -अनिता कार्की पाँचथर ३३) —————<•>————— १. परम्परा मानिन्छ गलत हिंसा महिलाको हुने संस्कार भन्दै फगत ! २. महिलामा छाप गहिरो पारेर पितृसत्तात्मक सोचको महिलाकै जीवनमा पहिरो ! -मनोहरी पौडेल गैडाकोट १ ३४) —————<•>————— १. सृष्टिको अस्तित्वलाई चिन चल्दैन संसार महिलाबिना फेरि हिंसा किन ? २. हत्या, हिंसा नगरौँ आऊ सृष्टिकर्ता नारीको सुरक्षामा अघि सरौँ ! -अरुण कुमार भुजेल गोरूबथान,कालेबुङ,भारत। ३५) —————<•>————— १. हत्या हिंसा बढ्दैछ सत्ताको आडमा हत्यारा नीति माथि चढ्दैछ । २. गुड्दैन एकल पाङ्ग्राले कानुनी कारवाही नभएमा बढाउँछन् हिंसा डाङ्ग्राले ! -कृष्णकुमार वैद्य बनेपा ९, काभ्रे ३६) —————<•>————— १. महिलामा जागरण आओस् पुरुषबाट अत्याचार भए कठोर सजाय पाओस् ! २. महिला नहिँड कुबाटो कमजोरी आफूबाट हुँदा आफैँलाई हुनेछ घाटो ! -होमप्रसाद नेउपाने धरान,सुनसरी ३७) —————<•>————— १. सहर अनि गाउँमा महिला हिंसा कायमै छैनन् निर्णायक ठाउँमा ! २. दिएजस्तो गरेर देखायो भाषणमा चिप्लो घसेर आफ्नो नाम लेखायो । -समुन्द्रा शर्मा सुनसरी ३८) —————<•>————— अँध्यारोमा ज्योति छरौँ महिला हिंसा बढ्यो यसलाई बन्द गरौँ । -डम्बर थामी ‘अनुपम’ कालिन्चोक गा.पा. -६ , दोलखा ३९) —————<•>————— १. महिलाबिना सृष्टि चल्दैन किन कुटेको स्वास्नी पुरुषको नाडी गल्दैन ? २. हिंसा गर्न अगाडि पुरुष देखिए यहाँ रहन्छन् महिला पछाडि ! -राजेशराज गड्तौला कॅाडाघारी, काठमाण्डौ ४०) —————<•>————— १. गर्छन् अन्याय अत्याचार ती विवश नारीलाई एकचोटी होइन बारम्बार ! २. बलात्कारका सिकार हुन्छिन् पिछडिएका वर्गमा धेरै पीडित नारी रुन्छिन् । -सञ्जीवराज जोशी विवस कञ्चनपुर गुलरिया ४१) —————<•>————— महिलामाथि विभेदपूर्ण व्यवहार शारीरिक, मानसिक शोषणको अन्त्य होस् सरकार ! -रुना कर्माचार्य दाहाल चितवन ४२) —————<•>————— १. नारी हिंसा बढ्दैछ अन्याय अत्याचारको विरोधमा एकजुट भएर लड्दैछ । २. जनतामा चेतना भरौँ नारीलाई मुक्ति दिलाउन शिक्षाको सन्देश छरौँ ! -राज कुमार राजभण्डारी खाेटाङे मध्यपुर ठिमी ५ संगम काेलाेनी राधे राधे भक्तपुर । ४३) —————<•>————— १. ज्ञान चेतनाको अभाव नारी हिंसा कार्यकारण समाजमा पर्दैछ प्रभाव ! २. नारी पुरुष बराबरी लैंगिक हिंसा रोक्नलाई देऊ शिक्षा सराबरी ! -जयनारायण नेपाल सूर्य विनायक २ बालकोट ,भक्तपुर ४४) —————<•>————— १. जिउँदो देवीको रूपमा सजाएर राखौँ नारीलाई नदिऔँ अनेकौँ उपमा ! २. महिलाले खेपेको भार तर कहिले पाउँदिनन् सुखले बाँच्ने आधार ! -ललिता गिरी, सिन्धुली ४५) —————<•>————— १. खुसी छैन मन बढ्दैछ महिला हिंसा सुरक्षित छैन तन ! २. विभेदको याे पारा आखिर चल्छ कहिलेसम्म दुखित छन् सारा ! -सुशीला शिखा कागेश्वरी काठमाडौँ ४६) —————<•>————— १. देख्नै नसक्ने मानसिकता अपराधी बलत्कारीको लर्को हराएर गयो सामाजिकता ! २. खुँडा खुकुरीले सेर्नुपर्छ चेलीहरू एकतामा उभिई बलात्कारी सबैलाई घेर्नुपर्छ । -घनश्याम पन्त, हरिवन सर्लाही ४७) —————<•>————— अपमान तिरस्कार पनि महिला हिंसा हुन् नहेप्नु निमुखा भनी ! -पुष्पा राई, बादेल, खाेटाङ ४८) —————<•>————— १. हिंसा नगराैँ महिलाको अहिले सबै समान कुरा छाैडाैँ पहिलाको ! २. महिला पुरुष बराबरी नगरी कसैलाई हिंसा रथलाई चलाओैँ सरासरी ! -रामप्रसाद पुरी, बादेल,खाेटाङ ४९) —————<•>————— १. नारी हुन् सृष्टि राख्नुपर्छ करुणाको भाव आमा समान दृष्टि ! २. नारीलाई गर अर्चमान हामी बनाैँ संस्कारी हट्दै जान्छ व्यवधान ! -प्रद्युम्न चालिसे भक्तपुर कटुञ्जे ५०) —————<•>————— महिला हिंसा बढ्दै सरकार मौन बस्छ चिल्लो गाडी चढ्दै । -बुद्धिमान दनुवार ( सुरुङ्गेली कान्छो ) कनकाइ ४ झापा ५१) —————<•>————— हिंसाकाे एक पाटाे नपुरिने रहेछ कहिल्यै पापीले खनेकाे बाटाे ! -दीपक दाहाल ५२) —————<•>————— फसेको चेलीलाई हेर कुविचार सबै हटाऊ मनलाई करुणाले बेर ! -बिबा तामाङ, लापपञ्चर खरसाङ। ५३) —————<•>————— १. इज्जत गरौँ महिलाको हिंसा नहोस् नारीको बानी छौडौँ पहिलाको ! २. सोच राखौँ राम्रो महिला हुन् सृष्टिकर्ता जन्म दिने हाम्रो ! -अन्मोल मुस्कान तकदाह छाउनी, दार्जिलिङ ५४) —————<•>————— १. ममताकी खानी नारी आफ्नो खुसी लुकाई बोक्छिन् दु:खको भारी ! २. जताततै गिद्धे नजर सुरक्षित छैनन् नारी गाउँघर या सहर ! -बिमल पोखरेल धरान -१७,पटनाली ५५) —————<•>————— नारी हुन् माता हिंसा जसले गर्छ उसको कस्नुपर्छ पाता ! -अम्बिका गिरी,विराटनगर ५६) —————<•>————— १. देखिन्छ धेरैजसो ठाउँमा पुरुषहरू पीडित भएको डिभोर्स दिने नाउँमा ! २. अधिकार चाहियो भन्दछन् दायित्व बिर्सिदै गएर स्वतन्त्रताको क्षेत्र गन्दछन् । -सुस्मिता अधिकारी ,काठमाण्डौ ५७) —————<•>————— मिलेर बस घरमा फरक के छ नारी र नरमा ! -भाेलामान बर्देवा धरान ८ सुनसरी ५८) —————<•>————— १. विकट पहाडी गाउँमा अनाहकमा मारिन्छन् नारी छाउ बार्ने नाउँमा ! २. सृष्टि चलाउने नारी सम्मानजनक व्यवहार गरौँ नठानौँ उनलाई भारी ! -शान्ता पौडेल भट्टराई टङ्कीसिनवारी, मोरङ ५९) —————<•>————— १. वस्तुझैँ चल्छ व्यापार हिंसा गरिन्छ नारीको हत्या अनि बलात्कार ! २. नारीहरू बराबर हुन्छन् किन गर्छौ हेला यिनैले शिखर छुन्छ्न् । -बेदु न्यौपाने ६०) —————<•>————— विकृति कसरी फैलियो महिला परे हिंसामा हेर समाज मैलियो ! -सञ्जना शर्मा लमही दाङ ६१) —————<•>————— १. कानुन पालना गरेमा महिला हिंसा हुँदैन सबै नियममा बसेमा ! २. नगर्नू पापको कर्म हिंसा अपराध हो बुझ्नु पर्छ मर्म ! -कृष्ण बजगाई, भक्तपुर ६२) —————<•>————— १. महिला हिंसा नगरौँ धर्ती हुन् यिनी भ्रममा कोही नपरौँ ! २. अपुरो छ सृष्टि यहाँ महिलाबिना हेर लगाऔँ सोचमा दृष्टि ! -शशीश्री आचार्य बौद्ध कुमारीगाल काठमाडौं ६३) —————<•>————— १. महिला हिंसा घटाउनू हामी सबै मिलेर कुरीति कुसंस्कार हटाउनू । २. महिला शिक्षित भए शिक्षित हुँदा पनि हिंसामा पर्दै गए ! -श्रीकृष्ण धामी, बझाङ ६४) —————<•>————— १. महिला हिंसा रोकौँ प्रत्येक घरबाट निस्केर हातमा मशाल बोकौँ । २. पुरुष महिला समान भन्ने नारा लगाउँदै खोलौँ सबका कान ! -पुष्पा सुवेदी नेपालगन्ज, बॅाके ६५) —————<•>————— शिक्षित प्रौढ नारी तर किन हजुर सताउँछे अबला बुहारी ? -ध्रुव श्रेष्ठ खोटाङ ६६) —————<•>————— १. वचन लाउँछ धारिलो सहनै नसक्ने गरि घाम छैन पारिलो ! २. घरेलु हिंसामा पर्दा सहनु है भन्छन् अविरल आँसु झर्दा ! -राजेश्वरी राजोपाध्याय ललितपुर —————<•>—————
झिल्का लेखन अभियानको ३९ औँ शृङ्खला (चिन्ता विषयक) सम्पन्न भएको छ । झिल्का साहित्य समाज नेपालको आयोजनामा उक्त झिल्का लेखन कार्यक्रम सञ्चालन गरिएको थियोे ।
झिल्का कविता लेखनको यस विशेष अभियानमा पनि विगतका शृङ्खलाहरूमाझैँ सर्जकहरूको निकै उत्साहप्रद सहभागीता रहेकोे थियो । जसमा नेपाल, भारत, भुटान लगायत विश्वका विभिन्न देशमा छरिएर रहनुभएका नेपाली भाषा, साहित्यलाई निरन्तर माया गर्नुहुने ७५ जना झिल्काकारहरूको सहभागीता रहेकोे थियोे ।
झिल्का कविताको उन्नयन, विकास र प्रवर्द्धन गर्नका लागि समाजले विभिन्न क्रियाकलापहरू सञ्चालन गर्दै आएको छ । त्यसमध्ये झिल्का लेखन अभियान पनि एक भएको र नेपाली समुदायका चाडपर्व, उत्सव लगायत विभिन्न विशेष अवसरहरूमा निरन्तर सञ्चालन गरिने यसका परिकल्पनाकार/प्रवर्तक/प्रशिक्षक वसन्त अनुभवले बताउनुभयो ।
झिल्का कविता, नेपाली माटोमा उम्रिएको एक नवीनतम, लघुतम, प्रयोगवादी काव्य विधा हो । जसमा विम्ब, प्रतीक, अलङ्कारको प्रयोग गर्दै चोटिलो पाराले तीन हरफमा लेख्ने गरिन्छ । जसको पहिलो हरफले विषयवस्तुको उठान, दोस्रो हरफले विषयवस्तुको बिस्तार र तेस्रो अर्थात् अन्तिम हरफले भावलाई उत्कर्षमा पुर्याई समापन गर्ने गर्दछ । यसका प्रत्येक हरफमा तीन/तीन शब्दहरू हुने गर्दछन् । जम्माजम्मी नौ वटा शब्दमा एउटा झिल्का कविता पूरा हुने भएकोले यसलाई नौ शब्दको कविता पनि भन्ने गरिन्छ ।
झिल्का कविताका तीन हरफ मध्ये पहिलो र तेस्रो हरफमा अन्त्यानुप्रास हुनुपर्ने विधान छ भने दोस्रो हरफ स्वतन्त्र हुन्छ तर सकभर समध्वनीक नभएमा उत्तम मानिन्छ ।
सहभागी झिल्काकारहरूका चिन्ता विशेष उत्कृष्ट झिल्का कविताहरू-
१) —————<•>————— १. नघटोस् जीवनको नुर स्वास्थ्यको ख्याल राखौँ भगाऔँ चिन्तालाई दूर ! २. बाइबल, कुरान, गीतामा मानवधर्ममा लगाऔँ मन चिन्ताले लान्छ, चितामा ! -वसन्त अनुभव, दाङ २) —————<•>————— चिन्ताले दुब्लाउँदै गएँ रोगले कि शोकले दोधार आफैँ भएँ । -सङ्गीता खरेल काठमाडौँ ३) —————<•>————— नघटोस् कसैको आयु स्वस्थ रहौँ सबै स्वच्छ राखेर वायु ! -कविता गुरुङ रोल्पा ४) —————<•>————— १. तड्पियो मन मुटु छोरो परदेश गयो ज्यान खायो कुटुकुटु ! २. आनन्द कहाँ खोज्नु चिन्ताले सताको बेला खुसी कसरी रोज्नु ? -अम्बिका अधिकारी झापा बिर्तामोड ५) —————<•>————— मीठाे बाेल्ने धेरै छन् विश्वासघाती वरपर जरो काट्छ्न् मेरै ! -सानु जाेशी सुदुर पश्चिम दार्चुला ६) —————<•>————— १. चिन्ता गरेर रोग निम्त्याउनु हुन्छ मुर्खता पर्छ अकस्मात् शोक ! २. निस्की चिन्ताबाट झट्ट हलुका हुनु राम्रो नत्र परिन्छ चौपट्ट ! -मनोहरी पौडेल गैडाकोट १ ७) —————<•>————— १. जिन्दगीमा चिन्ता नलेऊ आत्मा सन्तुष्ट गर आत्मा कसैलाई नदेऊ ! २. चलन अनुसार चल्नुपर्छ नबुझी कहिल्यै नबोल उज्यालो हुँदै बल्नुपर्छ । -बेदु न्यौपाने ८) —————<•>————— १. चिन्ता हो शत्रु रातोदिन पालेर राख्दा जीवन हुन्छ पत्रु । २. चिन्ताको छैन उपचार मर्ने जीवन सम्झदा गर्नु हामीले बेकार ! -अर्जुन प्रसाद चौलागाई हालः-अमेरिका,बोस्टन। ९) —————<•>————— नगर्नू चिन्ता भोलिको कटेर जान्छ समय सीमा राख्नु बोलीको । -पुष्पा राई, बादेल, खोटाङ १०) —————<•>————— चिन्ताले पिरोलिएर नबसौँ हुने कुरा मेटिँदैन खाल्डोमा आफैँ नपसौँ ! -रमेश दियाली शेल्पू सिटोंग, दार्जिलिङ ११) —————<•>————— सन्तोष हुन्न धनबाट नगरौँ कहिले चिन्ता खुसी हटाएर मनबाट ! -दीप गोले तामाङ – रौतहट १२) —————<•>————— १. आउँछ यसरी भोलि याद गर मनमा नगर नमीठो बोली ! २. कति सफा वायु मनको पीरलाई लाने भयो छोटो आयु । -निमा छिरिङ भोटिया जलढका कालेबुङ १३) —————<•>————— १. चिन्ताले पुर्याउँछ चितामा मनन् गर्नुपर्छ सबैले लेखिएको छ गीतामा ! २. हुने हुनामी टर्दैन व्यर्थमा चिन्ता नगर्नू टाउको दुखाउनु पर्दैन । -अरुण कुमार भुजेल गोरूबथान,कालेबुङ,भारत १४) —————<•>————— १. मनमा खुसी पालेर जोगाउँदै थिएँ याद हावामा दीप बालेर ! २) समयको रोकिँदैन गति किन दिइरहन्छ दु:ख फसाएर चिन्तामा अति ! -होमप्रसाद नेउपाने धरान, सुनसरी १५) —————<•>————— चिन्ता लिनु हुँदैन भन्छन् मान्छे सबै रोगले शरीर छुँदैन ! -बुद्धिमान दनुवार ( सुरुङ्गेली कान्छो ) कनकाइ ४ झापा १६) —————<•>————— जीवनको गरौँ सदुपयोग नकारात्मक सोच्छ जसले उसैलाई चिन्ताको रोग ! -प्रेम थापा “मन”बागलुङ १७) —————<•>————— १. चिन्ताले पुर्याउने चिता हुनेहुनामी हुन्छ नै खानु मज्जाले सीता ! २. राम्राे कर्ममा जुट्नू आएको समस्यालाई भुलेर जीवनको आनन्द लुट्नू ! -प्रद्युम्न चालिसे भक्तपुर कटुञ्जे १८) —————<•>————— मनमा कुटुकुटु खान्छ खबरदारी गरे मनको कता भागेर जान्छ । -दुर्गा आचार्य मोरङ १९) —————<•>————— १. चिन्ताले धेरै सतायो बाटोमा साथी भेटेँ बल्ल खुसी छायो । २. चिन्ता गर्नु हुँदैन भगवान्मा विश्वास गर्नू छायाले कहिल्यै छुँदैन । -बिधुत गुरुङ, गोरुबथान २०) —————<•>————— आउँछ दिन गनी मेरो मनमा चिन्ता लिन्न भन्दा पनि ! -हिरामाया श्रेष्ठ २१) —————<•>————— कस्को मन रुँदैन सबैलाई हुन्छ पीडा चिन्ता लिनु हुँदैन । -सरिता सेढाई, धादिङ २२) —————<•>—————- १. नचाहिने विचार घटाऔँ सकारात्मक राखी सोच मनको चिन्ता हटाऔँ ! २. आफैँ बुझाउँ मन अरूले त जानाजानी दुखाइ दिन्छन् कोट्याइकन ! -पशपती राई, खोटाङ २३) —————<•>————— चिन्ताले स्वास्थ्य बिगार्ने प्रभुको चिन्तन गरौँ गर्छ यसैले सपार्ने ! -कार्की डिबी माकुम सुनवल-४, नवलपरासी २४) —————<•>————— १. लाग्छ चिन्ता मलाई कतै शङ्काको हुरीले कोर्न सक्छ सलाइ ! २. तिम्रो मायाले गलायो प्रियतम नजाऊ छोडी हृदय मेरो जलायो ! -विवश पारदर्शी झापा २५) —————<•>————— चिन्ताले शरीर गलाउँछ मन स्वच्छ राखौँ आशाको दियो पलाउँछ । -भुपेन्द्र राना मगर धादिङ २६) —————<•>————— १. चिन्ताले छोएको पल आखाँमा आँसु छल्किने जीवन लाग्ने खलखल । २. चिन्ताले ज्यान सुकाउने वसन्त ऋतुको बेलामा मनमा उदासी छाउने । -सीमा कार्की समर्पण मेलचोक पर्सा २७) —————<•>————— जुकाझैँ पो ! टाँसिन्छ चिन्ताले जीवन मान्छेको रोग शोकमा भाँसिन्छ । -रुना कर्माचार्य दाहाल चितवन २८) —————<•>————— नलिउँ चिन्ता कसैले बिताउँ जीवन हाँसेर हाँसी, खुसी सबैले ! -नागेन्द्रप्रसाद यादव २९) —————<•>————— १. चिन्ता नलिनू मनमा मानसिक विश्राम लिनू स्फूर्ती जगाई तनमा स्फूर्ति ! २. चिन्ताको औषधी हुँदैन छट्पटी बढ्छ मनमा खुसीले ठ्याक्कै छुँदैन । -मोती योन्जन सुब्बा, दार्जिलिङ ३०) —————<•>————— देशको गति सम्झेर चिन्ता लाग्छ मलाई अनि बस्छु गम्केर ! -कमल थापा ३१) —————<•>————— १. चिन्ता हो अभिशाप चितामा पुर्याउन सक्छ गरौँ मनदेखि सखाप ! २. हुँदैन चिन्ताको नाप गलाउँदै लान्छ शरीर मानेर हुन्न पश्चाताप ! -राज बहादुर बडुवाल कनकासुन्दरी-५, जुम्ला ३२) —————<•>————— सकिन्छ खुसी हुन त्याग्न सकेमा चिन्ता स्वस्थ भइन्छ सुन ! -सुस्मिता अधिकारी ,काठमाणडौँ ३३) —————<•>————— कमजोर बनाउँछ चिन्ताले भन्छन् पुर्याउँछ चितामा समयमै मनबाट नफाले ! -अनिता भण्डारी, ताप्लेजुङ ३४) —————<•>————— भयो हरे छिन्नभिन्न देशको हालत गिर्यो चिन्ताले शान्ति दिन्न । -सन्तु खत्री ३५) —————<•>————— १. छोरीलाई अनमाउँदा पीर लागेको रुन्चे भतेरमा पकाएर खुवाइयो खीर ! २. जन्तीको थिएन ताँती एकदमै कम आएर हामीलाई भयो जाती ! -भगवती दवाडी ३६) —————<•>————— चिन्ताले खान्छ ज्यान चिन्तामुक्त बनेर बसौँ बचाउँ जीवनको शान ! -देवकृष्ण काफ्ले ३७) —————<•>————— १. हाँसेर जीवन बिताऔँ दुई दिनकाे जिन्दगीमा सबैकाे भलाे चिताऔँ २. हटाइदिनु मनकाे मैलाे अन्धकार भैदिन्छ आखिर लक्ष्मीकाे आँगन दैलाे । – नाम केसर बाेहरा ( सङ्घर्ष ) सुदूरपश्चिम अछाम । हाल भारतबाट ३८) —————<•>————— नलिनू चिन्ता कहिले दुःखकष्ट विपद परेमा खुसी रहनु जहिले ! -समुन्द्रा शर्मा ३९) —————<•>————— १. चिन्ताले मदिरा पिएँ तिम्रो यादहरुमा दिल खोली जिएँ । २. चिन्ता शत्रु हाम्रो नलिनु सधैँ मनमा खुसी हुनु राम्रो ! -प्रेम शर्मा ” एकान्त प्रेमी ” कालेबुङ ४०) —————<•>————— १) चिन्ता लिनु हुन्न यसले पुर्याउँछ चितामा धामीले पनि छुन्न । २. हुने घटना हुन्छ चिन्ता लिने नगर्नु विधातालाई कस्ले छुन्छ । -शशीश्री आचार्य बौद्ध कुमारीगाल काठमाडौँ ४१) —————<•>————— लिन्न भन्दा आइलाग्ने रोग रहेछ चिन्ता तन सुकाउन जाइलाग्ने ! ✍️ विष्णु पंगेनी(पाण्डे ) वालिङ् -स्याङ्जा ४२) —————<•>————— १) समस्या सबैमा आउँछ समाधान हुन्छ बिस्तारै हुन्छ खुसी आनन्द छाउँछ ! २. दु:ख आउँछ जान्छ पिर लिन हुँदैन चिन्ताले जिउ खान्छ ! -उर्मिला के.शी., धनकुटा ४३) —————<•>————— आफूलाई निर्धो ठानी चिन्ता नगरौँ हरदम चिन्ताले गर्छ हानी ! -डम्बर थामी ‘अनुपम’ कालिन्चोक गा.पा. -६ , दोलखा ४४) —————<•>————— १. पिर चिन्ताले छोड्दैन दुःखी गरीब भएपछि आफन्तले सम्बन्ध जोड्दैन । २. बलेको आगो ताप्छन् गाउँघर जताततै सबैले धन सम्पत्ति नाँप्छन् । -कला ढकाल, झापा ४५) —————<•>————— १. नलिए चिन्ता मनमा कसरी बनिन्छ सफल नगाडे र्याल धनमा ? २. चिन्ताले चिन्तनशील बनाउला अनावश्यक चिन्ताले मान्छेलाई फेरि चितामा पुर्याउला ! -सतीश पण्डित भानु६ चुँदी तनहूँ । हाल चनपा ६ मातातीर्थ ४६) —————<•>————— १. चिन्ताको रोग लागेर पुग्दछ मान्छे चितामा सक्दैन उम्किन भागेर ! २. मनमा शान्ति पाउन गरेमा सेवा दुखीको पर्दैन मन्दिर धाउन ! ✍️ पद्मा काश्यप पाण्डे, मोरङ ४७) —————<•>————— १. नगर्नू चिन्ता बेकार घट्छ जीउ चिन्ताले मान्छ मनले हार ! २. नलिनू धेरै चिन्ता सफलता कहाँ मिल्छ मिहिनेत नगरी हिँड्दा ! -खडक आर सि मिलन छेडागाड नगरपालिका २ साल्मा जाजरकोट ४८) —————<•>————— चिन्ता राम्रो हुँदैन चितामा पुर्याउला यसले बसेमा टाढा छुँदैन । -सरस्वती श्रेष्ठ (४९) —————<•>————— १. चिन्ता भयानक रोग आफैँमा उब्जिन्छ यो हटाउनु उत्तम योग । २. चिन्ताले आगो बल्छ समालिन नसके मान्छे मुटुदेखि सारा जल्छ । -चुडामणी देबकोटा, पुरानोनैकाप काठमाण्डौ ५०) —————<•>————— चिन्ता हो सलाइ जीउँदै मार्न सक्छ यसले भित्रभित्रै जलाई ! -दीपा समभाव दुबेकोल खोटाङ्ग ५१) —————<•>————— १. गुम्स्याएर राखेको कुरो चिन्ता बन्न पुग्छ राख्न हुँदैन अधुरो ! २. त्याग चिन्ता पीर सकिन्छ आँट गर्दा मन हुन्छ स्थिर ! -अच्युत घिमिरे सर्पाङ, भुटान🇧🇹 ५२) —————<•>————— १. व्याख्या गरौँ यसको नेतृत्वमा बस्नेहरूले नै चिन्ता गर्दैनन् देशको । २. खुसीको रङ्ग छरौँ सहजै जिउन जिन्दगी चिन्ता कम गरौँ ! -भोज विवश मगर गैंडाकोट -३ नवलपरासी पूर्व ५३) —————<•>————— चिन्ताले चितामा पुर्याउँछ नसोच्नू अरू केही झन् जीवन तुर्याउँछ । -अनुग्रह राना मगर ‘पुष्प’ पाँचखपन न. पा. ६ संखुवासभा । ५४) —————<•>————— १. चिन्ताले जिन्दगी बन्दैन समस्या बुझे पनि कसैले बिचरा भन्दैन ! २ जब चिन्तामा पर्छ मानसिक सन्तुलन गुमाई देहत्याग नै गर्छ । -राज कुमार राजभण्डारी खाेटाङे मध्यपुर ठिमी ५ संगम काेलाेनी राधे राधे भक्तपुर । ५५) —————<•>————— १. चिन्ता गरेरै मर्यो नगर भन्दा मानेन बिचरा ठहरै पर्यो । २. भन्छन् चिन्ता रोग कतिलाई बुझाउनु यहाँ बरू भगवान् ढोग ! -राजेशराज गड्तौला कॅाडाघारी, काठमाण्डौ ५६) —————<•>————— १. चिन्ताले जीवन जान्छ नलिनू तनाव व्यर्थै अकालै कालले लान्छ । २. चिन्ताले मन जलाउँछ सुन्दर जीवन पनि जलाएर खरानी बनाउँछ । -कृष्ण बजगाई, भक्तपुर ५७) —————<•>————— १. आएको समस्या झेल्नुपर्छ हिम्मत जुटाऔँ सबैले जीवनको गाडी ठेल्नुपर्छ । २. बगर बनाएर दामी दु:खद परिस्थिति छिचोल्दै अघिअघि जाऔँ हामी ! -पृथक प्रकृति ,झापा ५८) —————<•>————— १. देशको चिन्ता छैन भ्रष्ट हुनाले नेता खोसियो जनताको चैन ! २. राज्यकोष बाँडेर खाए जनताको मौलिक हकमा पुरै अङ्कुस लगाए । -बाबुराम गौतम, गुल्मी ५९) —————<•>————— १. चिन्ता राेगकाे बीउ आफैँ उब्जिएर मनमा सारै गलाउँछ जीउ । २. भाेक निद्रा भगाउन खप्पिस हुन्छ चिन्ता शरीरमा राेग लगाउन ! -काेपिला अधिकारी गाेरखा ,सिरानचाेक ६०) —————<•>————— १. हुनेहार दैव नतार भन्ने उखान सुन्छु नलिउँ चिन्ता धुवाधार ! २. नियति सकाराैँ सबै भागेर कहाँ जानु नलिउँ चिन्ता कबै ! -हरिगाेपाल न्हुच्छेँप्रधान काभ्रे, साँगाबजार बनेपा १४ ६१) —————<•>————— १. अराजकताको बीउ जाग्याे चिन्ता देशको भविष्यको सुनिन्छ नेताहरू भाग्याे । २. सम्झिन्छु जनयुद्धको तर्क गतिविधिले लाग्छ चिन्ता पुरानै बाटोमा फर्क । -रामप्रसाद पुरी, बादेल, खाेटाङ ६२) —————<•>————— १. गल्तीले शिर झुकाउँछ सोचेर बोलौँ सधैँ चिन्ताले शरीर सुकाउँछ । २. रोग चिन्ताले भेटायो खुसी आएन मेरो ईश्वरले लेख्दै मेटायो । -अन्मोल मुस्कान तकदाह छाउनी, दार्जिलिङ ६३) —————<•>————— बगिरहोस् जीवनको धारा सकारात्मक सोच ल्याऊँ सकिनेछ दु:ख सारा ! -नन्दलाल आचार्य सिद्धार्थटोल, उदयपुर ६४) —————<•>————— चिन्ता गरौँ बाआमाको भगवान् हुन् हाम्रा नगर तीर्थ धामाको ! -सविता, भट्टराई, जनकपुरधाम ६५) —————<•>————— चिन्ताले ग्रसित भयो उपचारमै उठ्यो बास सारा खेतबारी गयो । -बिरेन्द्र कुमार चौधरी इटहरी, सुनसरी ६६) —————<•>————— पागल हुन्छ मन चिन्तालाई स्थान दिए गल्दै जान्छ तन ! -नन्दा धामी नौगाड दार्चुला ६७) —————<•>————— खाइरहन्छ भित्र कुटुकुटु जतिबेला हुन्छौ टाढा चल्दैन तिमिबिना मुटु ! -सुनगाभा पोखरेल कपिलवस्तु १ बैरिया ६८) —————<•>————— १. चिन्ताले चिता ल्याउँछ पीरमर्का दिएर सधैँ ज्यान गलाएर सताउँछ । २. सधैँ सताउने गर्छौ अमिट्य चोट दिई फेरि आफैँ डर्छौ । -सञ्जीवराज जोशी विवस, कञ्चनपुर ६९) —————<•>————— चिन्ता लिई नथाक्नू हुने भएरै छोड़छ मनको चोट ढाक्नू ! -बिबा तामाङ लाटपञ्चर सिटोङ खरसाङ ७०) —————<•>————— १. चिन्ताले पुर्याउँछ चितामा मुक्ति पाउन समस्याबाट समर्पित हुनू गीतामा ! २. चिन्तनले अध्यात्मतर्फ डोहोर्याउँछ व्यर्थको चिन्ताले व्यक्तिलाई सिधैँ चितामा सुताउँछ । -शान्ता पौडेल भट्टराई टङ्कीसिनवारी, मोरङ ७१) —————<•>————— १. महिला हिंसा बढेछ नजर यता लगाऔँ समाज कता ढलेछ ? २. रूप छन् धेरै समाजमा महिला हिंसाका बसेका छन सहेरै ! -देव मगर तिनाउ-१,,कचल,पाल्ला ७२) —————<•>————— १. विचारबाट मनमा पसेर दुःख दिन्छ चिन्ताले हरेक पलपलमा डसेर ! २. बेलैमा नगरे निदान भित्रभित्रै खोक्रो बनाई लिन्छ चिन्ताले ज्यान ! -पुष्पा सुवेदी नेपालगन्ज,बॅाके ७३) —————<•>————— १. चिन्ता भएमा मनमा पिरोल्छ भित्रभित्रै हरदम लाग्दैन घाम तनमा ! २. समस्या समाधान हुँदैन बोकेर चिन्ताको भारी बाहिरी वातावरणले छुँदैन । -घनश्याम पन्त, हरिवन सर्लाही ७४) —————<•>————— १. चिन्ताले पिरोलेको मन सुखले बस्दैन कहिले दुख्दछ भित्रसम्म तन ! २. चिन्ता विषकाे भाँडो कतिले जानेर पिउँछन् लगाई घाँटी ठाडो ! -विनोद खाती, मिरिक ७५) —————<•>————— १. मनमा भयो पिर छैन लहर खुसीको फुट्न खोज्छ शिर ! २. चिन्ताले बाधा टर्दैन दुःख लाग्छ खाली आफैँलाई मन पर्दैन ! -श्रीकृष्ण धामी – बझाङ —————<•>—————
साप्ताहिक झिल्का लेखन अभ्यासको ४४ औँ शृङ्खला आइतवार अपरान्ह सम्पन्न भएको छ । झिल्का साहित्य समाज नेपालको आयोजनामा यो अभ्यास शृङ्खला निरन्तर हरेक हप्ता सञ्चालन हुँदै आएको छ । साप्ताहिक झिल्का कविता लेखन अभ्यासका विगतका शृङ्खलामाझैँ यसपटक पनि सहभागीहरूको निकै उत्साहप्रद सहभागीता रहेकोे थियो । जसमा नेपाल, भारत, भुटान लगायत विश्वका विभिन्न देशमा रहेर नेपाली भाषा, साहित्यलाई निरन्तर माया गर्नुहुने ७० जना झिल्काकारहरूको सहभागीता रहेकोे थियोे । यो उत्साहपूर्वक सहभागिताका लागि सम्पूर्ण सहभागीहरूमा संयोजक म्यामराज राईले हार्दिक धन्यवाद ज्ञापन गर्नुभएको थियोे ।
झिल्का कविताको उन्नयन, विकास र प्रवर्द्धन गर्नका लागि समाजले विभिन्न क्रियाकलापहरू सञ्चालन गर्दै आएको छ । त्यसमध्ये साप्ताहिक झिल्का लेखन अभ्यास शृङ्खला पनि एक भएको र साप्ताहिक रूपमा निरन्तर सञ्चालन गरिने यसका परिकल्पनाकार एवम् झिल्का कविताका प्रवर्तक वसन्त अनुभवले बताउनुभयो ।
शृङ्खलाबारे प्रष्ट पार्दै शृङ्खला संयोजक/प्रशिक्षक म्यामराज राईले हरेक हप्ताको शुक्रवार राति १२ बजे अभ्यासको सूचना झिल्का कविता फेसबुक समूहमा राखिने र उक्त सूचनाको कमेन्टमा इच्छुक झिल्काकारज्यूहरूले स्वत:स्फूर्त आफ्ना उत्कृष्ट झिल्काहरू राखेर सहभागीता जनाउन सकिने बताउनुभयो ।
झिल्का कविता, नेपाली माटोमा उम्रिएको एक नवीनतम एवम् लघुतम प्रयोगवादी काव्य विधा हो । जसमा विम्ब, प्रतीक र अलङ्कारको प्रयोग गर्दै चोटिलो पाराले तीन हरफमा लेख्ने गरिन्छ । जसको पहिलो हरफले विषयवस्तुको उठान, दोस्रो हरफले विषयवस्तुको बिस्तार र तेस्रो अर्थात् अन्तिम हरफले भावलाई उत्कर्षमा पुर्याई समापन गर्ने गर्दछ । यसका प्रत्येक हरफमा तीन/तीन शब्दहरू हुने गर्दछन् । जम्माजम्मी नौ वटा शब्दमा एउटा झिल्का कविता पूरा हुने भएकोले यसलाई नौ शब्दको कविता पनि भन्ने गरिन्छ ।
झिल्का कविताका तीन हरफ मध्ये पहिलो र तेस्रो हरफमा अन्त्यानुप्रास हुनुपर्ने विधान छ भने दोस्रो हरफ स्वतन्त्र हुने गर्दछ । अर्थात् दोस्रो हरफको अन्त्यमा पहिलो र तेस्रो हरफको अन्त्यानुप्राससॅंग मिल्ने समध्वनिक अक्षर नभएमा उत्तम मानिन्छ ।
साप्ताहिक झिल्का लेखन अभ्यास शृङ्खला- ४४ मा सहभागी झिल्काकारहरूका सुन्दर झिल्काहरू-
… १, हल्लाले बजार खान्छ सत्यको बाटो तिम्रो, गलतले गलतलाई छान्छ । २, सही नेतृत्व आए चाहिॅंदैन आइतबार विकासको, जनताले दिमाग लगाए । ३, धेरै ढिलो भइसक्यो देश समृद्ध हुन जनशक्ति खेर गइसक्यो । ✍️म्यामराज राई … १, हल्लाले कति चल्छ , ज्ञानको दियो त बिस्तारै बिस्तारै जल्छ। २, सबैको सोच यस्तो कसैले गर्छ भन्ने हाम्रो सोच कस्तो ? ३, नपछुताउनु के भयो ! आजको लागि सोचौँ हिजो त गयो । ✍️दीपा समभाव दुबेकोल खोटाङ्ग … १, हल्ला धेरै भयो जनशक्ति अति भए काम कता गयो ? २, खेतबारी खन्नु पर्ने आफ्नै बारीमा खन्न अर्काले आँखा तर्ने ! ३, सत्यको विजय हुन्छ असत्य धेरै टिक्तैन सत्यले जून छुन्छ। ✍️बेदु न्यौपाने … १, रहेमा पवित्र माया सुखी आफ्नै संसार सबल बन्छ काया। ✍️ताराप्रसाद चापागाईँ … १, सदियौँदेखि गलत रहेको देशलाई चुस्ने उडुसहरूलाई निमुखा जनताले सहेको । २, देश विकासको कुरा रहेसम्म तिनैको हातमा हुन्न सोचेर पूरा । ३, निस्किँदैछन् कर्तुत अहिले कसरी निले देशलाई ? जनता भ्रममा जहिले । ✍️पुष्पा राई, बादेल, खाेटाङ । … १, राजनेता चाहिन्छ विकासको खाका कोर्न जहाँ खोजौँ बाटो निकासको । २, अहिले बितिसके धेरै शताब्दी हाम्रो नेपालको काममा सधैँ बेरै । ३, विकासको मूल फुटाउन हुन्न धुप हालेर पर्छ जनसहभागिता जुटाउन । ✍️देव मगर तिनाउ-१,कचल, पाल्पा … १, हल्लैहल्ला मात्रको सहर शान्त भावले सुन उनैको बोलीमा जहर । ✍️बिबा तामाङ दार्जिलिङ … १, छैन गर्नु काम हल्ला मात्र ठुलो कर्तुत खोतल्दै जाम। २, निष्कलङ्कित छैनन् कोही खोक्रो बनाइसके देश यिनै हुन् देशद्रोही। ३, आफ्नै देशमा बस्ने छैन वातावरण पनि जनशक्ति विदेश पस्ने। ✍️सतीश पण्डित भानु -६, चुँदी तनहूँ (हाल चनपा ६ मातातीर्थ) … १, नयाँ सम्बन्ध जोडौँ नाम मात्रको फेसबुक एक एक गोडौँ । २, मूल्य पनि बढ्यो ऋतु परिवर्तन भएसँगै चिसो बिस्तारै चढ्यो । ३, नसोध मेरो हाल परेपछि मात्र तिमीले थाहा पाउॅंछौ चाल । ✍️त्रिलोचन भण्डारी मेचीनगर, झापा … १, हल्लैहल्लाको हाम्रो देश अरूको पछि लाग्दा बन्दैन् आफ्नो परिवेश। २, हल्लाको पछि नलागौँ सही नेतृत्व छान्न बरु सबै जागौँ । ३, सुन्दर देश हाम्रो सबै मिलेर सम्हाल्दा विश्वमै हुन्छ राम्रो। ✍️अर्जुन प्रसाद चौलागाई हालः-अमेरिका,बोस्टन। … १, देशको हुनेछ उन्नति भ्रष्ट नेता लिएर जब बग्नेछिन् बाग्मती। २, कानै चिरेका जोगी नेपालका नेता सबै भ्रष्टाचारी सत्ता भोगी। ३, श्रम सीप जाँगर लगाऊ देशमै युवा फर्केर आऊ घर । ✍️बिमल पोखरेल धरान -१७,पटनाली … १, वास्तविक सुख सन्तोष परिश्रमले भरौँ यहाँ जीवन पुण्य कोष । २, प्रार्थना शनिदेवको मनले शेषमा शून्य साथ नदिने भौतिक धनले । ३, अन्त्यमा बेकार अफसोस असर रहन्छ दुष्कर्मको अनायासै भाग्यलाई दोष । ✍️कार्की डिबी माकुम सुनवल-४, नवलपरासी … १, चिनिने राम्रो कामले मिलेर देश बनाऔँ इज्जत राखौँ नामले ! ✍️आर्त अकुलीन … १, नहोऊन् कोही बञ्चित समृद्धि ल्याउँछन् युवाले राखौं केही सञ्चित । ✍️प्रेम थापा “मन” बागलुङ … १, छैन भकारीमा धान हेर्दै नहेरी भन्छौ राख्छु देशको सान । २, अति भो अब भाग्नलाई तयार हुनु जनताले लखेट्छन् जब। ✍️अनुग्रह राना मगर ‘पुष्प’ पाँचखपन न. पा. ६ सङ्खुवासभा … १, तराईतिर मङ्सिरमा कुइरो जाडो अत्यधिक सङ्केत न्यानो लुगाको धुइरो। २, उमालेर पिउने तातोपानी आगो ताप्दा होसियार हेलचेक्र्याई नगरौँ जानीजानी। ३, आगोसॅंग ख्यालख्याल नगरौँ कोठामा गुम्म पारेर मृतकको समाचारमा नपरौँ । ✍️चुडामणि देवकोटा पुरानो नैकाप काठमाडौँ … १, हल्लाले देश चल्दैन महॅंगीले आकाश छुँदा चुलोमा आगो बल्दैन। २, गरेर राम्रो काम आफ्नो देश बनाए इतिहासमा रहन्छ नाम। ३, न्याउरी मारी पछुतो देश कङ्गाल बनाउने नेता छैन अछुतो । ✍️राज कुमार राजभण्डारी ‘खोटाङे’ मध्यपुर ठिमी – ५, सङ्गम कोलोनी राधे राधे भक्तपुर … १, सधैँ सत्तामा जाने उनीहरुको मुख्य लक्ष्य देश बेचेर खाने । २, सत्तामा जानेहरू मौलाउने भ्रष्टाचारले देश रित्याएर जनता बनाउँछन् बौलाउने । ३, अबदेखि युवा जागौँ कुरीतिको जरा उखेलेर असल कर्ममा लागौँ । ✍️भोज विवश मगर गैंडाकोट -३ नवलपरासी पूर्व … १, हामीले असल भनेका नेता चोर रहेछन् साधु बिराला बनेका ! २, टाउकोमा जुम्रा परेछ देश नेपाल आमाको चायाँले केश झरेछ ! ३, डढेलोले खायो वन देश जनता लुटेर नेताले खाए धन । ✍️विवश पारदर्शी झापा, … १, आयो चियो मौसम सबै बचौँ यसबाट बाहिर हिॅंड्यौ कम। २, तात्तातो खानेकुरा खाऔॅं न्यानो लुगा लाउॅंदै स्वस्थ भएर रमाऔॅं । ३, हामी कम्मर कसौँ खाँदै तातोतातो खानेकुरा सबै घरमै बसौँ । ✍️अनिता भण्डारी ताप्लेजुङ … १, कुसंस्कार छताछुल्ल भयो मानव यसैको चौघेरामा थिचोमिचोमै जीवन गयो। २, पातले बारेका घर कमजोर हुँदैन साथी भए आपसमा भर। ३, जीवन रूपी नाउ कति बेला डुब्छ ? नखोजौँ धेरै भाउ। ✍️सुरेशकुमार पाण्डे … १, हाँस्ने र रुने जन्मदेखि मृत्युसम्मको यात्रामा सबैलाई यस्तै हुने ! २, कहिल्यै नझुकाउनु शिर कठिन चुनौती आइपर्दा कहिल्यै नमान्नु पिर ! ३, दिन बनिने उमङ्गले तलमाथि आफ्नै माथमा सक्किने त विढङ्गले ! ✍️अच्युत घिमिरे, सर्पाङ, भुटान … १, निर्मल मेरो नाम बिमा बेच्ने कर्मचारी यही मेरो काम । २, पाँच पुस्ता बानेश्वरमा भीमसेनगोलाको स्थानीय हुँ कार्यालय मेरो ज्ञानेश्वरमा ।
निर्मल लामिछाने … १, हन कस्तो माया कसैले बुझ्न सकेन घामको यो छाँया। ✍️नीमा छिरिङ भोटिया जलढका कालेबुङ … १, नेताहरू घुसखोर भए जनताले देख्दा देख्दै जिउँदै नर्क गए। २, सहनु गल्ती हाम्रो मौकाको फाइदा उठाउँदै भ्रष्टहरू भए चाम्रो। ✍️अरुण कुमार भुजेल गोरूबथान, कालेबुङ, भारत … १, ढुकुटी हुनेछ चुली छिमेकी त्यो राष्ट्रलाई देशले बेच्यो बिजुली । २, गुराँस फुल्छ पाखामा जतासुकै गए पनि देश घुम्छ आँखामा । ३, देश विकासमा लागौँ भ्रष्टहरूलाई फाल्नैपर्छ अब गाउँघर सहरबाट जागौँ । ✍️डम्बर थामी ‘अनुपम’ कालिन्चोक गा.पा. -६ , दोलखा । … १, कति खान्छौ मागी ? भ्रष्ट भ्रष्टाचारी दलाल सोचेनौ देशको लागि । २, महॅंगीले आकाश छुँदैछ युवाहरूको लाम लस्करले देश रित्तो हुँदैछ ? ३, सचेत युवा उठ हामी मिलेर बनाउने हो अब जुट। ✍️दीप गोले तामाङ रौतहट … १, बोकेर मनमा अहङ्कार परिणाम हुन्छ अन्तमा लज्जास्पद आफ्नै संहार। २, ढाका टोपी शीरमा सम्पूर्ण एक हौँ नपरोस् पाइलो भीरमा। ✍️रमेश दियाली … १, स्वागत गर्दछौ हाँसेर भालेको शीर ढल्केछ मधेशी पोथी बासेर । २, मिलेर बसेको राम्रो भन्छौ सजिलै तिमीले पाहाड डुब्दैछ हाम्रो। ३, सुक्दैछ शरिरको पानी मरन्च्यासे बन्दैछौ दिनहुँ औषधी लिन आनाकानी । ✍️मोती योन्जन सुब्बा दार्जिलिङ। … १, रहरले नेपाल विकासको रगत पसिना बगे खोइ, लक्षण निकासको ? २, भाषण सबैले गर्छन् नारा पारा आआफ्नै झुठा आश्वासन छर्छन् । ३, भो अब चाहिएन भोट माग्न नआउनू, जीवनभरी चैन पाइएन । ✍️कमला पौडेल … १, चिसोबाट हामी बचौँ न्यानो तातो भएर झिल्का कविता रचौँ । २, चाडपर्व सबै गयो कामतिर अब लागौँ गोजी खाली भयो। ✍️सविता भट्टराई जनकपुरधाम … १, देशले पाएन निकास नेताको चिप्ला भाषणले कहिले हुन्छ निकास ? २, आर्थिक मन्दीको भयो जनतालाई सधैँ सास्ती आत्मनिर्भरता कता गयो ? ३, पलायन भयो जनशक्ति देशमा रोजगार छैन मासियो राष्ट्र भक्ति। ✍️कृष्ण बजगाई भक्तपुर … १, कहिलेसम्म पुल बन्ने निकम्मालाई राज सुम्पेर गरियो भुल भन्ने ? २, असल नेतृत्वको खोजी सम्भव हुँदैन मतदाताज्यू, चुनाउमा भरेर गोजी ! ३, आखिर मिल्छ निराशा हामीले काँडा रोपेर नगरौँ फूलको आशा ! ✍️वसन्त अनुभव घोराही, दाङ … १, भएको छैन विकास जति दु:ख गरे निस्केन केही निकास । २, हल्लैमा चलेको देशमा इमानदार जनता सडकमा नेता नक्कली भेषमा। ✍️दुर्गा भट्टराई मोरङ … १, सपनाको देश बनाउनुपर्छ मुख नताकी कसैको आफै कामले जनाउनुपर्छ ✍️विष्णु पंगेनी(पाण्डे ) वालिङ, स्याङ्जा … १, देश लुटिॅंदैछ यहाँ मिलेर नेताहरू ठुला झुटा आस जहाँ । २, अन्याय र अत्यचार भइरहेछ जहिल्यै यहाँ पाराले हुन्छ मारामार । ३, जाग्न सिक्नुपर्छ अब आफ्नो अधिकारको लागि नत्र पाइॅंदैन तब । ✍️ईश्वर साउद(भिक्षु) रामारोशन गाउँपालिका ६ सुदुरपश्चिम अछाम … १, सत्यता कता हरायो विषैविषको वमन देखिन्छ देशभरि हाप्सिलो करायो। २, विधिको शासन छैन दुःखी दु:खमा डुब्दैछ सामन्तीलाई अपार चैन। ३, बुद्धले तरवार लिएका अधर्मले चुली टेक्दैछ सबैको मती बिग्रिएका। ✍️घनश्याम पन्त हरिवन, सर्लाही … १, परर पानी आयो बिस्कुन यहाँ सबै लुछुप्पै हेर भिजायो । २, भ्रममा पारेको हेर मेहनतको लोकतन्त्र कसरी ? सजिलै फाले खेर । ३, छ लुट, छलछाम चुप नबसौँ जनता गरौँ देशै चक्काजाम । ✍️रबि पौडेल दक्षिण भारत पाण्डेचरी । … १, भ्रष्टकै जमाना रहेछ देश यिनकै हातमा समृद्धि बिरानो भएछ। २, जताततै सन्नाटा देख्छु दीपको खडेरी परेछ त्यसैले कविता लेख्छु । ३, जहाँ जता गए आफ्नै देश प्यारो जति टाढा भए । ✍️शशी श्री आचार्य बौद्ध कुमारीगाल काठमाडौं … १, भ्रमको जालो नबनोस् अलमल्ल भएको बाटो छिटोभन्दा छिटो सकोस् । २, जनताको आस, विश्वास बालुवामा पानी भयो नेताकै मात्रै विकास । ३, जतासुकै मुख नखोल्नु वास्तविकता थाहा हुँदैन त्यसैले प्याच्च नबोल्नु । ✍️पृथक प्रकृति झापा … १, सफलताको सिढी चढौँ खुट्टा तान्ने प्रवृत्ति छोडेर अघि बढौँ। ✍️मन्दिरा सेढाई मलेखु, धादिङ … १, गलत देख्छु सरासर छोरीलाई हेला गर्नु मान्नुपर्छ सबै बराबर । २, सबैमा देखिन्छ अहङ्कार पाइॅंदैन कसैमा पनि सही व्यवहार, सिष्टाचार। ३, अर्कोलाई लडाउने खेल नमानी लाज सरम खेल्छन् सबै अचेल। ✍️खडक आर सि मिलन छेडागाड नगरपालिका २ साल्मा जाजरकोट … १, आमाको छातीमा टेक्नेले ठुला कुरा गर्छन् नाममा दाम फेक्नेले । २, मुटुमा छ घाउ घायल भएको ज्यान अलि वर आउ । ३, निर्दोषीलाई लाग्छ हटकडी कानुन भएको देशमा ठुलाले गर्छन् मनपडी । ✍️धनमाया चौधरी कैलाली … १, हावासरि कुरा नगर ढाँटेर सन्सार चल्दैन सेती खोला बगर । २, हाँसेर बोलन कान्छा दुईदिनको हो जीवन पाकेन अझै भान्छा । ✍️अम्बिका अधिकारी झापा बिर्तामोड … १, अचानक कसम खाएछु फसाउँछे भन्ने बुझिएन बिर्सेर माया लाएछु । २, तिमीले मलाई छानेको ठ्याक्कै लाग्यो मायामा आँखाको तीरले हानेको । ३, खुकुलो कम्मर कसौँला प्रेमिल बातचित गरेर थकाइ मेट्न बसौँला । ✍️रामप्रसाद पुरी बादेल, खोटाङ … १, चिसो मौसम आउँदैछ तातो न्यानो लगाऊ गगनमा बादल छाउँदैछ। २, भ्रमले अन्धो बनाउँछ गर्छौँ हामी भन्छन् आश्वासन मात्र जनाउँछ। ३, समस्या जहाँको तही आलटाल पाराले हुँदैन यस्तो बन्दैन कहीँ । ✍️शोभा आचार्य गौतम काठमाडौँ … १, सॅंगसॅंगै जाउॅंला गोठालो मेला पात जङ्गल टिपौंला जौ बालो । ✍️दीपक दाहाल … १, जसरी गणतन्त्रलाई चिन्यो आँखामा विकास देख्थ्यौँ भोटले भावना छिन्यो । ✍️लोकबहादुर क्षेत्री लामिछाने … १, चिसोले लाग्ला सर्दी ख्याल गरौँ शरिरको लगाउनु न्यानो बर्दी । २, धेरै जसो नेताहरू गफैले बाँचेका हुन्छन् फुर्ति लाउॅंछन् बरु । ✍️बुद्धिमान दनुवार ( सुरुङ्गेली कान्छो ) कनकाइ ४ झापा … १, गर्छन् असुरको कर्म मैमत्ता साँढे बनेर समाप्त पारे धर्म । २, सकिएन धैर्यता थाम्न अत्याचार बढेर गयो थालियो आक्रोशले काम्न । ३, पापीलाई सद्बुद्धि आउॅंदैन समय बलवान् हुन्छ सुखले मर्न पाउॅंदैन । ✍️ऋजु दिल्पाली (राजेन्द्र घिमिरे) ईटहरी १ सुनसरी । … १, भएन कानुनी राज छोटे राजा बनी पहिरन्छन् आफैलाई ताज । २, कानुन सबैले मानून् जनता निर्धो बनाउने निर्माता आफै जानून् । ३, देखिन्छ माकुरे जाल जनतालाई छारो हाली ढिकुटीमा थाप्छन् खाल । ✍️जयनारायण नेपाल इलाम , हाल सूर्य विनायक २ बालकोट ,भक्तपुर … १, पुग्यो आफूले कमाए जनता जाऊन् भड्खालामा भन्दै खाल जमाए । २, नेता परे देशका कमाउने मात्रै ध्याउन्न अपराधी लुटपाट केशका । ३, नेताको ध्यान कमाउनमा जनता मरे मरून् तम्सिने सम्पत्ति जमाउनमा । ✍️राजेशराज गड्तौला काँडाघारी, काठमाण्डौ … १, हाड घोट्छ सदैव तब पनि दु:खीको अवस्था छ तथैव l २, उदाङ्गो अभावको घपना छोप्ने ध्येयले विदेशिन्छ बोकेर अनेकन् सपना l ३, मिल्दैन देशमा रोजगार अभावले मर्छन् जनता गर्दैन सरकारले खोजवार l ✍️बाबुराम गौतम गुल्मी … १, अब व्रत सुरु मरेपछि स्वर्ग गइन्छ , भन्नुहुन्छ यता गुरु । २, मनमा श्रद्धा भरे अवश्य राम्रो हुन्छ , ईश्वरको भक्ति गरे । ३, ईश्वरको ध्यान गरौँ जपौँ मृत्युञ्जय मन्त्र , अकालमा कोही नमरौँ । ✍️सीमा कार्की समर्पण, मेल चोक पर्सा । … १, सधैँ सत्तामै जाने साझा लक्ष्य निकम्माहरूको देश लुटेर खाने । २, विकासका काम सुस्तै पात्र फेरिए तथापि प्रवृत्ति सबैका उस्तै । ३, गणतन्त्रको मुख कालो समावेशिताको नाममा अटाए भाइ भतिज सालो । ✍️शान्ता पौडेल भट्टराई टङ्कीसिनवारी, मोरङ … १, सम्झनामा दिनहरू बिताउँछु एकोहरो तस्बिर हेरेर तिम्रो रातमा निदाउँछु। २, हरपल सम्झनाले सतायो पिएको छैन तापनि मदिराले झैँ मतायो। ३, प्रेममा भए घायल एक्लै बरबराई बस्छु बनायौ तिमीले पागल । ✍️रुना कर्माचार्य दाहाल चितवन … १, झुटा सपना नदेखिऊन्, लक्ष्य गरेर पूरा, इतिहासमा कुकर्म नलेखिऊन्। २, झारा टारेर क्रम आफ्नै बरबादी हुन्छ, फलदायी हुँदैन श्रम । ३, मिठा सपना साँचेर कसैलाई मर्म नपारी, मतलब बल्ल हाँसेर। ✍️मनोहरी पौडेल गैडाकोट १ … १, साकार पार्न सपना कल्याणकारी कार्य गर्नुपर्नेछ लगनशीलताकासाथ हुनुपर्छ जपना । २, जनतालाई ओढाउने बर्को सिद्धान्त गीताझैँ महावाक्य व्यवहार देखियो अर्को । ३, बुद्धको देशमा मित्र नित्य हुन्छ झगडा शक्ति सङ्घर्षको खेलभित्र । ✍️प्रद्युम्न चालिसे भक्तपुर कटुञ्जे । … १, देश कहिले हाोला सहिद कति भए उनको मन रोला। २, यस्तै हाल हाम्रो भ्रष्टाचार नै भए देश बन्दैन राम्रो। ✍️सानु जोशी सुदुर पश्चिम दार्चुला, … १, शासन नजाने कहिल्यै एक्लैले खाने तयारी खाली भूँडी जहिल्यै । २, देशका युवा बेरोजगार विदेशिन बाध्य भए बोकेर ऋणको भार। ✍️दुर्गा आचार्य मोरङ … १, प्रितको थुङ्गा च्यापेर मनको चरी भुरुरु तनको नाता गुनेर। २, सम्हाले साथ देऊ आखिर विवेक तिम्रै सताउने सोच नलेऊ । ✍️हरिगोपाल न्हुच्छेँप्रधान काभ्रे, साँगा बजार बनेपा- १४ … १, देशको हालतले पिरोल्छ झुटको दुनियामा आज कसले साँचो बोल्छ । २, बोल्न सम्म डराएर कसैले सुनेन यहाँ के हुन्छ कराएर ? ✍️जानुका बास्कोटा काठमाण्डौं … १, रुन्छन् पुरुष जति एकदिन भात पकाउॅंदा बिग्रन्छ तुरुन्तै मति । २, घरका सान नारी फुइ नझार पुरुष जीवन तार्छन् पारी। ३, नारी सस्तो लाग्ने ठुलो रुख तलतिर कुनै झार नजाग्ने । ✍️हिरालाल न्यौपाने बानपा ८ कोटमौला सल्यान … १, समय कुरेर बस्दैमा फेरिन्न देशको अवस्था , गाउॅवाट शहर पस्दैमा । २, नेपालको माया हुनुपर्छ बन्न साँच्चैको नेपाली , माटोलाई कर्मले धुनुपर्छ। ३, अब नब्युँझी हुन्न जाल झेल गरेर जनताको मन छुन्न। ✍️सुस्मिता अधिकारी काठमाडौँ … १, मङ्सिर महिना चल्यो जताततै विवाहको चर्चा कानमा पन्चेबाजाले छल्यो । ✍️सुनगाभा पोखरेल कपिलवस्तु -१, बैरिया … १, देखिन्छन् देशमा जब दलाल र भ्रष्टाचारी लुटिन्छन् जनता तब। २, जब हुन्छ अति अन्याय अत्याचार धेरै बेहोर्छ राष्ट्रले क्षति । ✍️होमप्रसाद नेउपाने धरान, सुनसरी । … १, देशको सुन्दर परिवेश गद्दार गरेर बिगारे सखाप पारे देश । ✍️भोलामान बर्देवा ‘बैरागिमाईलो’ धरान – ८ सुनसरी … १, राखेर मायाको आशा अँगाले पिरतीको फूल भयो जिन्दगी निराशा । ✍️सन्दीप विश्वकर्मा (कपिलवस्तु ) … १, गलत सङ्गत गरेर कहिल्यै नहिँड्नु हेर बस्नु सुबास छरेर । २, सम्मान गर्न सिक सबैको राम्रो बन्नु त्यसैमा हुन्छ ठीक । ३, सबैको प्यारो बन्नु गलत कदम नउठाए पर्दैन केही भन्नु । ✍️ललिता गिरी सिन्धुली … १, सङ्गत गुणाको फल अवश्य पाइन्छ यहाँ कसैले नगरौँ छल। २, पिंजडाको चरी बनाएर मलाई बन्धक बनायौ आफूलाई महान् जनाएर । ३, महान् बनेर देखाउन अब लक्ष्य राख इतिहासमा नाम लेखाउन । ✍️लक्ष्मण देउवा डोटी
साप्ताहिक झिल्का लेखन अभ्यासको ४३ औँ शृङ्खला आइतवार अपरान्ह सम्पन्न भएको छ । झिल्का साहित्य समाज नेपालको आयोजनामा यो अभ्यास शृङ्खला निरन्तर हरेक हप्ता सञ्चालन हुँदै आएको छ । साप्ताहिक झिल्का कविता लेखन अभ्यासका विगतका शृङ्खलामाझैँ यसपटक पनि सहभागीहरूको निकै उत्साहप्रद सहभागीता रहेकोे थियो । जसमा नेपाल, भारत, भुटान लगायत विश्वका विभिन्न देशमा रहेर नेपाली भाषा, साहित्यलाई निरन्तर माया गर्नुहुने ८० जना झिल्काकारहरूको सहभागीता रहेकोे थियोे । यो उत्साहपूर्वक सहभागिताका लागि सम्पूर्ण सहभागीहरूमा संयोजक म्यामराज राईले हार्दिक धन्यवाद ज्ञापन गर्नुभएको थियोे ।
झिल्का कविताको उन्नयन, विकास र प्रवर्द्धन गर्नका लागि समाजले विभिन्न क्रियाकलापहरू सञ्चालन गर्दै आएको छ । त्यसमध्ये साप्ताहिक झिल्का लेखन अभ्यास शृङ्खला पनि एक भएको र साप्ताहिक रूपमा निरन्तर सञ्चालन गरिने यसका परिकल्पनाकार एवम् झिल्का कविताका प्रवर्तक वसन्त अनुभवले बताउनुभयो ।
शृङ्खलाबारे प्रष्ट पार्दै शृङ्खला संयोजक/प्रशिक्षक म्यामराज राईले हरेक हप्ताको शुक्रवार राति १२ बजे अभ्यासको सूचना झिल्का कविता फेसबुक समूहमा राखिने र उक्त सूचनाको कमेन्टमा इच्छुक झिल्काकारज्यूहरूले स्वत:स्फूर्त आफ्ना उत्कृष्ट झिल्काहरू राखेर सहभागीता जनाउन सकिने बताउनुभयो ।
झिल्का कविता, नेपाली माटोमा उम्रिएको एक नवीनतम एवम् लघुतम प्रयोगवादी काव्य विधा हो । जसमा विम्ब, प्रतीक र अलङ्कारको प्रयोग गर्दै चोटिलो पाराले तीन हरफमा लेख्ने गरिन्छ । जसको पहिलो हरफले विषयवस्तुको उठान, दोस्रो हरफले विषयवस्तुको बिस्तार र तेस्रो अर्थात् अन्तिम हरफले भावलाई उत्कर्षमा पुर्याई समापन गर्ने गर्दछ । यसका प्रत्येक हरफमा तीन/तीन शब्दहरू हुने गर्दछन् । जम्माजम्मी नौ वटा शब्दमा एउटा झिल्का कविता पूरा हुने भएकोले यसलाई नौ शब्दको कविता पनि भन्ने गरिन्छ ।
झिल्का कविताका तीन हरफ मध्ये पहिलो र तेस्रो हरफमा अन्त्यानुप्रास हुनुपर्ने विधान छ भने दोस्रो हरफ स्वतन्त्र हुने गर्दछ । अर्थात् दोस्रो हरफको अन्त्यमा पहिलो र तेस्रो हरफको अन्त्यानुप्राससॅंग मिल्ने समध्वनिक अक्षर नभएमा उत्तम मानिन्छ ।
साप्ताहिक झिल्का लेखन अभ्यास शृङ्खला- ४३ मा सहभागी झिल्काकारहरूका सुन्दर झिल्काहरू-
… १, जीवनजगत् छ फराकिलो तिमीले आकारमा सोचेकोभन्दा कदापि नहोला दुखजिलो । २, देखिएका कतिपय दु:खहरू पर्दामा सुन्दरतामा सजिन्छन् सायदै होलान् अरू । ३, नहिॅंडेको डोबको यात्राले बेग्लै आनन्द दिन्छ बिसाउॅंछ चिनीको मात्राले ।
म्यामराज राई, भोजपुर … १, बालेनको गर्छु सम्मान देशको भलाईको लागि , लाउँछन् सधैँभरि दिलोज्यान । २, बालेन शासक हाम्रो हराभरा बनाए देशलाई , हेर्दा कति राम्रो । ३, बालेन जनताको सहारा स्वाभिमानी जनता बनाउन, देशको उठाए अभिभारा ।
सीमा कार्की समर्पण मेलचोक पर्सा … १, उठाउ खुकुरी अब बचाउ पहिचान देशको लुटिँदैछ अस्तित्व सब।
ताराप्रसाद चापागाईँ धुनिबेसी, धादिङ … १, ढिला नगरी जागौँ हाम्रो अस्तित्व बचाउन , एकजुट भई लागौँ । २, सगरमाथा नेपालको सान यस्तै प्रकृतिको खानीले, सधैँ पाइन्छ सम्मान। ३, न्यायको ढोका उघारेर देश बनाउन उठौँ राजनीतिक संस्कार सुधारेर।
भोज विवश मगर गैंडाकोट -३ नवलपरासी पूर्व … १, स्वार्थ मनमा बोकेर कति मरिहत्ते गर्नु झुटो मायालाई ढोकेर। २, स्वार्थीपनको लगाव हुँदैछ झुटको लहरमा परेर आँसुको थोपाले छुँदैछ। ३, फूल जस्तै लाग्छ जवानीको मात चढेपछि पीडा सबै भाग्छ।
विकास क्षेत्री अञ्जान कैजले, बिजनबारी, दार्जिलिङ … १, गल्ती आफैले गरियो चिन्तै चिन्ता मनभरी बाँच्नलाई दोधारमा परियो । २, तरकारी बाँसको तामाको हर्याउॅंले टोकेको भागबाट विष निकालियोस् आमाको । ३, एउटा नुनको ढिक्का तिमिबिना मेरो जिन्दगी लाग्छ आमा फिक्का ।
हिरामाया श्रेष्ठ गजुरी १ धादिङ … १, आफ्नैले खुट्टा तान्छन् कसरी हुन्छ प्रगति? पीठमा छुरा हान्छन्। २, दुःख पनि कस्तो! बारबार मसॅंगै आउँछ आफ्नै पाहुना जस्तो। ३, सुख पाउन गाह्रो नियति पनि कठोर फलामभन्दा समेत साह्रो ।
शशीश्री आचार्य बौद्ध कुमारीगाल काठमाडौं … १, सुन्दर लाग्छन् मलाई तिम्रो साथको रात , भयौ एक्कासी सलाई । २, सपनीमा सधैँ भेटिॅंदैछ। सारङ्गीले या यादले , मन मेरो रेटिॅंदैछ। ३, चक्र हो संसार यताउता गरी हिॅंड्दैछु पाएर मैले आकार ।
दीपा समभाव दुबेकोल खोटाङ्ग … १, सहेर बस हेरेर देशको अस्तित्व मेटिएला सीमा मायाले बेरेर। २, कर्ममा अघि बढ्न हात बाँधेर नबस्नु उन्नतिको शिखर चढ्न । ३, आफ्नो स्वार्थ त्यागेर देशको विकासमा जुट्नुपर्छ अब जनहितमा लागेर ।
भगवती दवाडी झापा … १, हिँड्दैछु नदीको किनारामा रामराज्यको खोजी गर्दै साथ पाइएन आमा । २, भौँतारिँदै शान्तिको चाहनामा दुनियाँ अल्मलिएको छ सम्भावना छैन आमा । ३, सम्भावनाको पक्षमा सदैव लागीरहनु हाम्रा पक्षधरहरू विजयको आशा छँदैछ।
गुणनिधि घिमिरे अमेरिका … १, आलसीले हात मल्दछ फलबिना आफ्ना कर्मको आशामै बेला ढल्दछ । २, अन्तिम समयमा हामी पुगिन्छ पक्कै घाट राजा वा ज्यामी । ३, सजग समयले छल्दछ लक्ष्य पूर्ण गर्नलाई कर्मठ आफै चल्दछ ।
कार्की डिबी माकुम सुनवल-४, नवलपरासी … १, भ्रममा म परिनॅं खोक्रो झूटो आडम्बरको प्रशंसा कहिल्यै गरिनॅं ! २, फूलभरि विष काँडाको नम्र हाँस्यो सहनशीलता सौन्दर्य बनेर डाँडाको । ३, सास एक मुट्ठी सपना कर्तव्य कर्म कहिले हो छुट्टी ।
शारदा स्टेफी … १, वीरहरूको पहिचान खुकुरी गोरखालीसँग बल छ कसैले नदेखाऊ चुरिफुरी। २, दुष्टहरूको नाश गर्यो जब मैदानमा नेपाली खुकुरी लिएर झर्यो ।
सुरेशकुमार पाण्डे दाङ घोराही १८ … १, हेर ! सोझिॅंदैनन् कहिल्यै हाम्रा कुकुरका पुच्छरहरू हामी चेत्नुपर्थ्यो पहिल्यै ।
शम्भु गजुरेल सिन्धुली … १, दिनभरि हात गोजीमा बराली बस बरालसिङ साँझ खानु खोजीमा ।
बिबा तामाङ दार्जिलिङ … १, वीरताको हाम्रो पहिचान गोर्खालीको यो खुकुरी भेंडाहरूले गर्दैछन् अपमान ।
नागेन्द्रप्रसाद यादव … १, असल गरेर काम ठुलो पसिनाको खेती राखौँ सबैले नाम !
आर्त अकुलीन … १, खिया लाग्यो खुकुरीमा हेर्दाहेर्दै हामी नेपालीको धुलिया लाग्यो बहादुरीमा।
डा. देवी पन्थी … १, चाडपर्व मेला जात्रामा खुलेर मनाउन सकिॅंदैन अड्कलेको पैसाको मात्रामा।
पुष्पा सुवेदी नेपालगन्ज, बॅाके। … १, गरेर देखाउनु काम पसिना बगाएर खेती राख्नु आफ्नो नाम । २, सुन्दर लाग्छ मलाई तिम्रो मिठो मुस्कान तर भयौ सलाई । ३, जीवनमा खेपेका दुखहरू याद आउने गर्छ बिर्सन कसो गरूँ ?
राज कुमार राजभण्डारी खोटाङ्गे मध्यपुर ठिमी ५ संगम कोलोनी राधे राधे भक्तपुर … १, मुर्दासरि अब नबाँच के हो मान्छे ? कसीमा घोटेर जाँच । २, मात्र सास फेर्नु बाँच्नु होईन कदापि एकपटक गहिरिएर हेर्नु । ३, उज्यालो हुँदैमा रात दिन नसोच कहिले विश्वासमा हुन्छ घात ।
ध्रुव श्रेष्ठ खोटाङ । … १, पोखरीमा कमल फुल्यो पानीभित्र माछाको चाल जिन्दगी त्यसरी भुल्यो। २, बगरसँग माया लाउँछे चौतारीमा बस्ने चरी दु:खको गीत गाउँछे।
होमप्रसाद नेउपाने धरान,सुनसरी । … १, भ्रष्टाचारी जति भुट्न हामी सबै जनता लागौँ अब जुट्न |
सरिता सेढाई धादिङ … १, सुनमा घुन लाग्यो हृदयमा भ्रम फैलाउँदा बाँच्ने रहर भाग्यो ! २, मरेर जाने चोला नाचौँ गाउँ रमाऔॅं अजम्बरी को होला? ३, निम्न प्रकारको कुरो हेर गर्न नपाइकन रहने भयो अधुरो?
अच्युत घिमिरे, सर्पाङ, भुटान … १, सुन्दर लाग्छ मलाई आफैमा हराउँछु म मन मुटु जलाई । २, अमर रहून् चेली ताराझैँ सधैँ चम्किरहून् नाम राखून् खेली । ३, देशको नाम राख्नेलाई खेलाडी सबैलाई सम्मान घामपानी सुखदुःख चाख्नेलाई ।
धनमाया चौधरी कैलाली … १, सृष्टिले दिएको नासो नहोस् है कहिल्यै देशभक्तलाई गलाको पासो । २, सगरमाथा शिरको ताज गरेको छ यसले विश्वमा नै राज । ३, सगरमाथासित गाँसेर पिर्ती आरोहण गरेर मानिसले राख्न चाहन्छन् कीर्ति ।
सतीश पण्डित भानु -६, चुँदी तनहूँ (हाल चनपा ६ मातातीर्थ ) … १, जिन्दगी फूलको माला गोजी रित्तो हुनासाथ हुन्छ फोहोरको नाला। २, भोक लागेपछि मिठो नत्र कसैले पुछ्दैन गुन्द्रुक कोदोको पिठो।
चुडामणी देबकोटा पुरानोनैकाप काठमाण्डौ … १, नेपाल आउ बाबु बचाउ मलाई चाँडै नत्र पार्छन् काबु । २, नेपाल आमा रुन्छिन् शान्ति भएन कहिल्यै अत्यन्तै दुखी हुन्छिन् ।
सविता भट्टराई जनकपुरधाम … १, झिल्का काव्य भरौँ मानव सोचाइमा सबैले आत्मा सन्तुष्टि गरौँ । २, रिसले भलो हुन्न सबैको राम्रो गर डाहाले मन छुन्न । ३, अगाडि बढ्दै लेखाऊ झिल्का कविता लेखिएको इतिहासमा छाप देखाऊ ।
बेदु न्यौपाने … १, असिमित छन् चाहाना औकात सानो हुनाले गर्नुपर्ने अनेक बहाना। २, सुखदुःख जीवनको साथी सङ्घर्षरत रहे सधैँ उत्रेला जीवन माथि !
कोपिला अधिकारी गोरखा … १, यही चक्रमै घुमिरहन्छु खोज्छु जान यताउता तैपनि लेखनमा झुमिरहन्छु। २, देखिन्छन् वरिपरि दु:खहरू सबै बिर्सनु पर्दोरहेछ सम्झेर हुन्न अरू। ३, उघारौँ न्यायको ढोका भर पर्दा यिनैको पाइन्छ अझै धोका।
अर्जुन प्रसाद चौलागाई अमेरिका, बोस्टन … १, सोचेको छैन यहाँ ए! मुर्ख मनुष्य बन्छ देश कहाँ । २, भोक्दैछु म यहाँ सुखको खोजीमा आज भागेर जाऊॅं कहाँ ? ३, भ्रष्ट नेताहरूको हाल लुटेर नराख्नु सम्पत्ति आउँछ सबैलाई काल।
दीप गोले तामाङ रौतहट … १, हुन्छ सधैँ अपमान गरिब दुखी जनतालाई भ्रष्टाचारीकै गाउॅंछन् गुणगान ।
रिमा छन्त्याल … १, जीवन अनुभवको खानी जिउनु सिकाउँछ यसैले कठिनलाई सहज मानी । २, यता हिँड्दाहिँड्दै कहिले ? काँडा बिझ्न सक्छ सचेत रहनु जहिले । ३, भरोसाले जीवनलाई थकाउँछ झुटो कहिले टिक्दैन समयले यथार्थ बकाउँछ ।
पुष्पा राई बादेल, खोटाङ । … १, लहलह धान झुल्यो चाडबाडको मौसम सकियो वनभोजतिर मन डुल्यो । २, मान्छेको मन बतासिन्छ मोजमस्ती गर्न नपाए ओइलाएर त्यसै हतासिन्छ । ३, मङ्सिरको महिना आउँदैछ वनभोज, लगनको चटारो पुनः रमाइलो छाउॅंदैछ ।
मोती योन्जन सुब्बा दार्जिलिङ … १, देशको अस्तित्व हराउँदै बढ्यो विदेशीको बिगबिगी जनताहरू छन् कराउँदै ।
रबि पौडेल दक्षिण भारत पाण्डेचरी … १, घरी घरी दाम खोज्छौ स्वार्थका पोकोमा गरेनौ केही काम !
प्रेम थापा “मन”बागलुङ … १, हुँदैन कसैको भला बिमार निको हुनासाथ डाक्टरलाई पारेपछि थला l २, देखाएर आफ्नो औकात ज्यान बचाउने ईश्वरलाई टक्राउॅंछन् विषको सौगात l ३, जमाना आयो उल्टो अर्तीउपदेश दिन खोज्दा उपहार मिल्छ अगुल्टो l
बाबुराम गौतम गुल्मी … १, दु:ख कहाँ छैन ? मृत्युभन्दा ठुलो यहाँ जन्मेका सजिलै हैन ।
लोक बहादुर छेत्री लामिछाने मोदी गा पा २ देउपुर, पर्वत … १, नहुने आडम्बरको सती नामको मात्र सम्बन्ध हुँदैन विश्वास अलिकति । २, हिउँदको बेला आयो धेरैको अधरमा खुसी वनभोज खान पायो । ३, धान काट्न धमाधम भन्न थाले किसानले फुर्सद छैन एकदम ।
पृथक प्रकृति झापा … १, अनेकन् वीरताको गाथा बगैँचा रङ्गीबिरङ्गी फूलहरूको शिरमा छ सगरमाथा ! २, मयुरहरू नाच्छन् छमछम मनै लोभ्याउँछ सबैको मनमोहक दृश्य अनुपम ! ३, उच्च हिमशिखरको माला दिँदैनन आँखा झिम्क्याउन कलकल सुन्दर नदीनाला !
वसन्त अनुभव घोराही, दाङ … १, चाडपर्व सकियो सब सुनसान लाग्छ हामीलाई वर्षभरिलाई सम्झना अब।
सुनगाभा पोखरेल कपिलवस्तु १ बैरिया … १, साथ दिन्छन् सुखमा आफन्त नै यहाँ पराई बन्दारहेछन् दु:खमा । २, हुन्छन् मान्छे विभिन्न फसाउन सक्छन् तिमीलाई बेलैमा पर्छ चिन्न। ३, तनाव लिन छोड्नुहोस् सफलता मिल्छ एकदिन गलत सङ्गत मोड्नुहोस्।
अनिता भण्डारी ताप्लेजुङ … १, रातको अँध्यारोमा बसे जीवन जान्न नपाई बिहानीमा कता खसे । २, बिर्सेर जानेलाई बिदा माया पाउँ भनेर माग्दैछु हेर सीधा । ३, डराएर कराएर हुन्न सिधा मुद्दामा आउ समस्याले कहिल्यै छुन्न ।
अम्बिका अधिकारी झापा बिर्तामोड … १, हतियार हैन तागतवर हुनुपर्छ मनोबल बलियो जितहार त्यसैमा भर । २, संहार गर्यो जुधाएर भक्षक हुन् युद्धपिपासु रम्यो नरमांस खाएर ।
कृष्णकुमार वैद्य बनेपा ९, काभ्रे … १, मनको बह कस्तो कति भनिरहने कहाँ हुरी चले जस्तो। २, माया प्रेममा जलेर सराप नलागोस् है मन गयो गलेर। ३, तिमीलाई पीडा भयो मनको कुराले कति जिन्दगीको मजा गयो।
नीमा छिरिङ भोटिया जलढका कालेबुङ … १, नसुकौँ अब धेरै जागा होऊ जनता खोजौँ हक सबेरै । २, सिमा मिचियो धेरै सबै नबोली बसेर आँगन चोइटियो मेरै ।
हरिगोपाल न्हुच्छेँप्रधान काभ्रे , साँगाबजार बनेपा १४ । … १, नगर्नु कहिल्यै रिसराग मेटिएलान् सबै सम्बन्ध कोरेर कालो दाग। २, गरौँ मिलेर कर्म पार्दै धरा उज्यालो बुझ्दै सबैको मर्म। ३, मन नहोस् हरोहर विचारमा धैर्यता रहोस् देखियोस् आत्मीयता मनोहर।
तोया नाथ चापागाईं दमक, झापा … १, चाडपर्व सकियो अब कम्मर कसेर लागौं बाली उठाउन सब। २, नगरी आफ्नो काम खानै मात्र खोजे कहाँबाट पाइन्छ माम। ३, मुख हैन साथी पाखुरी चलाउनु पर्छ अनि उठिन्छ माथि।
अरुण कुमार भुजेल दार्जिलिङ्ग, भारत। … १, तरकारी हाली नुन खाएपछि आउँछ तागत नबिर्सने मिठो गुन । २, रोजेर असल बाटो हिॅंड्नु इमानदार भै बन्नेछ अनुसासनको पाटो । ३, सुन्तला पाक्यो बोटमा देखेर मुख रसायो स्वादिलो रस ओठमा ।
अनुग्रह राना मगर ‘पुष्प’ पाँचखपन न. पा. ६ संखुवासभा । … १, अनौठो जीवनको यात्रा दु:खमा हाँस्नै पर्ने लुकाएर पीडाको जात्रा । २, खुसी कहिले हुनु पीडाले साथ नछोडेपछि पर्छ एकान्तमा रुनु । ३, पीडाको वजन हॅुदैन जोख्न कतै नमिल्ने सुखले कहिल्यै छॅुदैन ।
राजेशराज गड्तौला कॅाडाघारी, काठमाण्डौ … १, भ्रष्टलाई फाल्ने गर्नुपर्छ देशलाई माथि उठाउन हामी अघि सर्नुपर्छ।
विष्णु पंगेनी(पाण्डे) वालिङ् स्याङ्जा … १, उमेरमै लौरी नटेक्नु अल्छी बनेर कमाउने दिवा सपनाले नछेक्नु । २, सिकौँ कर्ममा रमाउन फालेर आलस्यको घुम्टो विवेक लगाउ कमाउन । ३, मिहेनतले अघि बढ्नु लक्ष्य ठुलो लिएर अग्लो चुली चढ्नु ।
भूपेन्द्र के.सी. … १, कठै ! बेइज्जत आज होस हराएका मान्छे देख्दा लजाउॅंछ लाज। २, दिउँसै रात पार्छ झुट्टो मुद्दा लगाई कति मार्छ टार्छ ? ३, सबै लाग्छ उस्तै यी साधु बिराला हेर्दा एकै दुरुस्तै !
विवश पारदर्शी झापा … १, घामझैँ पूर्वबाट उदाउनु बाँडेर न्यानो माया आफ्नो मार्ग बनाउनु । २, जीवनमा लक्ष्य होस् मिल्छ अवश्य सफलता परिश्रमी जोस जाओस् । ३, गरेर नबस्नु आस हट्छ पौरख गरे बन्छ जीवन खास ।
कृष्ण बजगाई भक्तपुर … १, दर्बिला पाखुरा चम्किसक्यो राष्ट्रका किराहरू मास्नलाई राष्ट्रवादी युवाहरू लम्किसक्यो। २, जागिसके जनता खुलेर अति भइसक्यो अब दानवहरू हिॅंड्दैछन् लुकेर। ३, कसैले छेकेर छेकिॅंदैन अन्याय, अत्याचार विरुद्ध उठेको आवाज फेँकिॅंदैन ।
घनश्याम पन्त हरिवन सर्लाही … १, हावा, पनीको मिश्रित जिन्दगी यही हो सम्झेर बित्छ अतित । २, उदाउछ झुल्के घाम रमाइलो हुने जीवनमा खोजिरहेछ फाइदामा इनाम । ३, रमिते दुनियाँ रमाइरहेछ देखेर आफन्तीको झगडा आँखाले खुसियाली मनाइरहेछ ।
ईश्वर साउद(भिक्षु) रामारोशन गाउँपालिका ६ सुदुरपश्चिम अछाम … १, पछ्यौरी उनकै ओढेर भन्थ्यो जीवन बिताउँछु गएछ हिजै छाडेर । २, मुस्कानको लोभमा फसेर सोचेर भलाई उसैको गइछिन् मलाई डसेर । ३, फूलको जस्तो जवानी देउराली भाकेर भनेको नबनोस् हाम्रो कहानी ।
रामप्रसाद पुरी बादेल, खोटाङ … १, अरूलाई दुख दिएर खुसी हुन्छु नसोच बस्छौ आँसु पिएर !
मन्दिरा सेढाई मलेखु, धादिङ … १, मक्कियोस् पुरानाहरू बरु नयाँ विचार जन्मॅंदा सकिएछन् अब पर्वहरू ।
लक्ष्मी रिजाल रुपनगर, सप्तरी । … १, स्वार्थ सबै बिर्सेर सधैँभरि कर्म गरौँ सेवाभाव मनमा राखेर ।
समुन्द्रा शर्मा … १, जङ्गलमा डाँफे मुनाल प्वाँख फिँजाएर नाच्दा मुसुक्क हाँस्छ हिमाल । २, हिमाल पहाड़ तराई एउटै आमाका सन्तान कोही छैनौँ पराई । ३, सेतो हिमाल टलक्क पाइला राख्दा परदेशमा नेपाल सम्झिन्छु झलक्क ।
शान्ता पौडेल भट्टराई टङ्कीसिनवारी, मोरङ … १, नेताको बोली सुनेर छक्क पर्छु आफै पठायौ कस्तो चुनेर । २, जनता भए भेडा नेताको पछि लाग्ने बोली सधैँ टेडा ।
बुद्धिमान दनुवार ( सुरुङ्गेली कान्छो ) कनकाई ४ झापा … १, लेखेको भावीले सानोमा सुखको अनुभूति भएन बस्दैछु चुहिने छानोमा। २, नबुझिने कर्मको खेल दुखमा पाइँदैन साथ आफन्तले गर्दछन् जालझेल। ३, पर्दैछ मनमा पीडा आफन्तको कर्के नजर खेल्दछन् स्वार्थको क्रीडा।
सरस्वती श्रेष्ठ रुपन्देही बुटवल … १, भन्छन् सतीको सराप लोभी पापी मिलेर पारे देश धराप । २, अरूलाई गाली गर्ने चिल आयो भन्दै आफ्नै भुँडी भर्ने । ३, रहेछन् कस्ता चण्डाल झुटको खेती गर्दै पारे देशलाई कङ्गाल ।
जयनारायण नेपाल इलाम, (हाल – सूर्य विनायक – २, बालकोट ,भक्तपुर ) … १, सबै चाडपर्वहरू सकिगए धेरैको घरमा बुझ्नु पर्वले ऋणी भए। २, महङ्गिले काट्दा सिमा उपचारमा लापरवाही भयो लगाएर सकारले बिमा ।
दुर्गा आचार्य मोरङ … १, परिश्रमी हातहरू झुकेनन् असहज परिस्थितिमा पनि पाइला कहिल्यै रुकेनन् । २, एउटा छुट्टै सान नेपाली र राष्ट्रियताको बेग्लै छ पहिचान । ३, भ्रष्टाचार जताततै मौलायो जताततै मिसावट मात्रै व्यावसायि किन बौलायो।
कला ढकाल झापा … १, खै के साथमा हुँदा मात्रै आफ्ना नहुदा टेक्ने माथमा। २, स्वार्थी सधैँ व्यर्थमा कति आफू मात्र मरिहत्ते गर्नु अनर्थमा । ३, झिल्काले संसार भरौँ गरे जे हुन्छ परिश्रम गर्ने गरौँ ।
दुर्गा भट्टराई मोरङ … १, मौसमी जाडो आयो चिसो बतास चलेर जताततै चिसो छायो । २, ध्यान दिन्छौ दुनामा दयामाया जगाइदेउ न हृदयको एक कुनामा । ३, जाग्न लागे जन भ्रष्टाचारमुक्त देश हाम्रो कहिले हुन्छ भन ।
डम्बर थामी ‘अनुपम’ कालिन्चोक गा.पा. -६ , दोलखा । … १, जिउँदो लास जस्तो केही छैन मसॅंग भयो जीवन सस्तो। २, जिउनु सकिन रहरले धेरै सतायो यहाँ यो स्वार्थी शहरले।
अन्मोल मुस्कान तकदाह छाउनी, दार्जिलिङ … १, मायाको हुन्न आकार बाँडेर अझै बढ्छ , ईश्वरीय रूप निराकार। २, ज्ञानको अमूल्य शक्ति पाएर सदैव गुरुको गर्छौं मनैदेखि भक्ति। ३, मरुभूमिले पाएमा पानी उम्रनेछन् बोट विरुवा , प्रकृतिको चक्र जानी।
सुस्मिता अधिकारी काठमाडौँ … १, तिम्रो अभाव थियो खालि मलाई सधै रुनु नै भैदियो। २, नपार रुन बारम्बार सहन कठिन होला मलाई पनि लगातार । ३, बोलिमा मिठास भर्नेको कहिल्यै भर नपर्नु पछि घात गर्नेको।
खडक आर सि मिलन छेडागाड नगरपालिका २ साल्मा जाजरकोट … १, तारा झल्किन्छ, रातो गुलाब मुस्कुराउँदै, मन भित्र टल्किन्छ । २, पानी पर्छ पक्का, पातमा बूँद टल्किन्छ, हिलोले अड्काउँछ चक्का । ३, निलो आकाश राम्रो चराहरू उड्दै गएका, स्वतन्त्रताको गीत हाम्रो ।
नन्दलाल आचार्य बेलका-२, सिद्धार्थटोल, उदयपुर (हाल- एनेलकुटी, सिरहा) … १, हावा चल्यो बेसरी बोकी ल्यायो अतीतलाई सम्हाल्नु पो कसरी ? २, महॅंगो खोज्यौ साथ किन्न सकिन मैले पैसाको रहेछ माथ ।
नन्दा धामी नौगाड, दार्चुला … १, भविष्यले पढाउॅंछ लेखाउॅंछ राम्रोसँग मेहनत गरे सफलताको समय आउॅंछ । २, आमाको हात शिरमा छोराको कुनै पनि, छैन चिन्ता पिरमा । ३, सम्झनाको पर्यो साथी कोसिस गर्ने बेला , कष्ट जति ममाथि ।
श्रीकृष्ण धामी बझाङ … १, पैसामा जीवन चल्छ यो मानवजाति हाम्रो सबैकोमा आगो बल्छ । २, फुल जस्तै राम्री घुम्दै छिन् शहर प्यारी छोरी हाम्री ।
प्रेम शर्मा ” एकान्त प्रेमी “ कालेबुङ … १, जीवनका हरेक रङ्ग आजभन्दा भोलि सबै हुँदै गए भङ्ग । २, जीवन बन्दैछ नरक सोचे जस्तो नभई हुँदैछ फरक फरक । ३, नगरेको गल्ती सहन गाह्रो भएको छ मलाई धर्तीमा रहन ।
ललिता गिरी सिन्धुली … १, हुँदैन कुकर्म गरेर सच्चा बन्न सिक केही लगिन्न मरेर । २, पीडाको भारी बोकेर बाँच्नु परेको छ मुट्ठी सास रोकेर । ३, विष घोलेर पिउन पाए घोली पिउँथे गाह्रो भयो जिउन ।
लक्ष्मण देउवा डोटी … १, जोगाऔॅं सस्कृति चलन बेथिति विकृति देख्दा मनै हुन्छ जलन । २, स्वार्थमा रमाउँ तर सत्यको अन्त्य हुँदैन फर्किनु पर्छ घर ।
मन थापा पोखरा २१ बक्रेक … १, हिजो आयो खायो गम्केर नहिॅंड्नु आज नराम्रो भाकाले गायो। २, लाज शरम नफाल्नु हामी नेपालीको समाजमा बेइज्जतको पाइला नचाल्नु। ३, कोपिला जतन गर फक्रन नपाइ झर्ला पुरानोको भर नपर।
झिल्का लेखन अभियानको ३८ औँ शृङ्खला (एकादशी र तुलसी विषयक) सम्पन्न भएको छ । झिल्का साहित्य समाज नेपालको आयोजनामा उक्त झिल्का लेखन कार्यक्रम सञ्चालन गरिएको थियोे ।
झिल्का कविता लेखनको यस विशेष अभियानमा पनि विगतका शृङ्खलाहरूमाझैँ सर्जकहरूको निकै उत्साहप्रद सहभागीता रहेकोे थियो । जसमा नेपाल, भारत, भुटान लगायत विश्वका विभिन्न देशमा छरिएर रहनुभएका नेपाली भाषा, साहित्यलाई निरन्तर माया गर्नुहुने ५९ जना झिल्काकारहरूको सहभागीता रहेकोे थियोे ।
झिल्का कविताको उन्नयन, विकास र प्रवर्द्धन गर्नका लागि समाजले विभिन्न क्रियाकलापहरू सञ्चालन गर्दै आएको छ । त्यसमध्ये झिल्का लेखन अभियान पनि एक भएको र नेपाली समुदायका चाडपर्व, उत्सव लगायत विभिन्न विशेष अवसरहरूमा निरन्तर सञ्चालन गरिने यसका परिकल्पनाकार/प्रवर्तक/प्रशिक्षक वसन्त अनुभवले बताउनुभयो ।
झिल्का कविता, नेपाली माटोमा उम्रिएको एक नवीनतम, लघुतम, प्रयोगवादी काव्य विधा हो । जसमा विम्ब, प्रतीक, अलङ्कारको प्रयोग गर्दै चोटिलो पाराले तीन हरफमा लेख्ने गरिन्छ । जसको पहिलो हरफले विषयवस्तुको उठान, दोस्रो हरफले विषयवस्तुको बिस्तार र तेस्रो अर्थात् अन्तिम हरफले भावलाई उत्कर्षमा पुर्याई समापन गर्ने गर्दछ । यसका प्रत्येक हरफमा तीन/तीन शब्दहरू हुने गर्दछन् । जम्माजम्मी नौ वटा शब्दमा एउटा झिल्का कविता पूरा हुने भएकोले यसलाई नौ शब्दको कविता पनि भन्ने गरिन्छ ।
झिल्का कविताका तीन हरफ मध्ये पहिलो र तेस्रो हरफमा अन्त्यानुप्रास हुनुपर्ने विधान छ भने दोस्रो हरफ स्वतन्त्र हुन्छ तर सकभर समध्वनीक नभएमा उत्तम मानिन्छ ।
सहभागी झिल्काकारहरूका एकादशी र तुलसी विशेष उत्कृष्ट झिल्का कविताहरू-
१) १. जडिबुटी यत्रतत्र पाइने हुन्छ अत्यन्त उपयोगी जिउँदा, मर्दा चाहिने । २. टाउको दुखाइ खरोमा चिया बनाई खानसकिन्छ रुघाखोकी र जरोमा ! -वसन्त अनुभव, दाङ —————<•>————— २) रोपौँं तुलसी घरमा जानेर यसको महत्त्व नपर्नु अरूको भरमा । -नागेन्द्रप्रसाद यादव —————<•>————— ३) १. एकादशी तिथि पवित्र तुलसीकाे पूजा गरेर अध्यात्मिक काम मित्र । २. रुघाखाेकी ज्वराे आएमा पकाएर खाऊ बिहान आराममा बस्ने खाएमा । -जि.बि.चिन्तन घाेराही, दाङ —————<•>————— ४) १. तुलसीको मठ घरमा रोपी राख सबैले नपर कतै भरमा । २. दिन भयो घमाइलो गर काम समयमा अनि गर रमाइलो । -नीमा छिरिङ भोटिया जलढका कालेबुङ —————<•>————— ५) दल राखी छोपेर महत्व कार्तिक महिनाको तुलसी मठमा रोपेर । -अम्बिका अधिकारी झापा बिर्तामोड —————<•>————— ६) १. तुलसी आँगनीको छेउ दबाईकाे काम गर्छ हुर्काउन पानी देऊ । २. एकादशी भाेकै बसाैँ पेट खाली राख्न पटुकी राम्ररी कसाैँ । -रबि पाैडेल, दक्षिण भारत पाण्डेचरी —————<•>————— ७) १. असारमा तुलसी रोपेर माला लगाई पूजौँ मठलाई चट्ट पोतेर । २. हेर्दा राम्रो झट्टै सधैँ प्रयोग गरे रोग हुन्छ चट्टै । -अनिता भण्डारी ताप्लेजुङ —————<•>————— ८) अन्धविश्वासी भएर हैन गुणकारी मानिन्छ तुलसी जानिकन नोक्सान छैन । -कृष्णकुमार वैद्य बनेपा ९, काभ्रे —————<•>————— ९) आज ठुली एकदशी चिन्तन गरौँ तुलसीको मोठको छेउमा बसी । -तोयानाथ चापागाईं दमक,झापा —————<•>————— १०) १. तुलसीको पत्ता खानु रुघाखाेकी लागेमा हेर पर्दैन अस्पताल जानु । २. ओैषधीकाे गर्छ काम थाहा पाइरहनु सदा तुलसी हाे नाम । -राज कुमार राजभण्डारी खाेटाङे मध्यपुर ठिमी ५ संगम काेलाेनी राधे राधे भक्तपुर —————<•>————— ११) तुलसी अति राम्रो जानी राखौँ सबैले बचाउँछ जिवन हाम्रो । -अनुग्रह राना मगर ‘पुष्प’ पाँचखपन न. पा. ६ संखुवासभा —————<•>————— १२) १. स्वास्थ्यमा सुधार आउँछ तुलसी पानी खानाले लागेको रुघाखोकी हराउँछ । २. रोग शरिरको जन्जिर गुणकारी तुलसी खाँदा स्वस्थ बन्छ शरीर । -सीमा कार्की समर्पण मेलचोक पर्सा —————<•>————— १३) गरौँ तुलसीको पूजा नित्य बिहान सधैँ खालीपेट नखाई भुजा ! -जनक बिसी, दक्षिण भारत कोचिनबाट —————<•>————— १४) १. विष्णुले श्राप पाए झार हुनु भनेर त्यसैले मठमा आए ! २. तुलसी औषधी हुनाले मान्छेले मास्छन् भनेर पौराणिक कथा हाले । -गुणनिधि घिमिरे अमेरिका —————<•>————— १५) १. विभिन्न ठाउँका मेला एकादशीमा गरौँ रमाइलो एकसाथ भएर भेला ! २. पाईन्छ वरपर हाम्रो चिसोले स्वास्थ्य बिगारे तुलसी खानु राम्रो । -भोज विवश मगर गैंडाकोट -३ नवलपरासी पूर्व —————<•>————— १६) एकादशीमा तुलसीको विवाह धूप दिप नैवेद्यले जीवनको पुग्दछ चाह । -कार्की डिबी माकुम सुनवल-४, नवलपरासी —————<•>————— १७) १. हरिबोधिनी एकादशी जानौँ तुलसी पुजा गर्दै आयुर्वेदिक औषधी मानौँ । २. रुघाखोकी निको पार्छ उमालेर तुलसी खाएमा सानातिना समस्या टार्छ । -बेदु न्यौपाने —————<•>————— १८) सुन साथी सवाई तुलसी रोप्नु घरमा हुन्छ ठुलो दबाई । -दीपा समभाव दुबेकोल खोटाङ्ग —————<•>————— १९) असारमा तुलसी रोपिन्छ हिन्दु परम्परा अनुसार पूजा गरी पोतिन्छ । -कला ढकाल, झापा —————<•>————— २०) मठमा रोप्न काइदा रुघाखोकी र ज्वरोमा तुलसीले गर्छ फाइदा । -डम्बर थामी ‘अनुपम’ कालिन्चोक गा.पा. -६ , दोलखा । —————<•>————— २१) व्रत हरिबाेधनी एकादशीकाे समस्त हिन्दुहरूले गर्छन् दामाेदरसँग विवाह तुलसीकाे । -प्रद्युम्न चालिसे भक्तपुर कटुञ्जे —————<•>————— २२) तुलसी रोपौँ राम्रो सबैको घरहरूमा हेर जीवन बचाउछ हाम्रो । -प्रेम शर्मा ” एकान्त प्रेमी” —————<•>————— २३) आज हरिबोधनी एकादशी तुलसी साँची राखेर घोटौँ कर्मको कसी । -चिरञ्जीवी श्रेष्ठ धनकुटा । —————<•>————— २४) १. तुलसी सर्वोत्तम बुटी हरेक घरमा रोपौँ महल अथवा कुटी । २. तुलसीको मठमा सर्दा मोक्ष भइन्छ भन्छन् अन्तिम यात्रा गर्दा l -बाबुराम गौतम, गुल्मी —————<•>————— २५) १. रोपौँ तुलसी घरमा अमर कोही छैन रहौँ ईश्वरकै भरमा । २. परापूर्वदेखि चलन चलेको ईश्वरमा आस्था राख्नु तर किन छलेको ? -राजेशराज गड्तौला कॅाडाघारी, काठमाण्डौ —————<•>————— २६) १. मेटिन्छ हाम्रो दशा सबैको घर घरमा रोप्नुहोस है तुलसा । २. उपयुक्त जडिबुटी मानेर खुवाउँछौ मात्रा मिलाई निको हुने ठानेर । -हिरामाया श्रेष्ठ गजुरी १ धादिङ —————<•>————— २७) १. तुलसीकाे पुजा गरेँ राेग विनाश हुन्छ माताकाे शरणमा परेँ । २. मनमा मिल्दछ शान्ति तुलसीकाे पूजा गरेँ घरमा हुँदैन क्रान्ति । -नाम केसर बाेहरा ( सङ्घर्ष ) सुदूरपश्चिम अछाम हाल भारतबाट । —————<•>————— २८) हरिबोधनी एकादशीको महत्व विष्णुको अवतार तुलसी मानिन्छ बहुगुणी तत्व ! -चुडामणी देवकोटा पुरानोनैकाप काठमाडौँ —————<•>————— २९) तुलसीको पूजा गरेर वातावरण स्वच्छ बनाउँला धार्मिक आस्था भरेर ! -पुष्पा राई, बादेल, खोटाङ । —————<•>————— ३०) समाऔँ साहित्यको रसी स्रष्टाज्यूहरूलाई शुभकामना छ मनाउँदै हरिबोधनी एकादशी ! -प्रेम थापा “मन”बागलुङ —————<•>————— ३१) एकादशीको महिमा बुझेर सुखशान्तिको कामना गराैँ पवित्र तुलसी पुजेर ! -जयनारायण नेपाल बालकोट ,भक्तपुर —————<•>————— ३२) १. आज पर्व एकादशी तुलसीको पूजा आराधना हृदयमा शुद्धता कसी । २. भन्छन् विष्णु सहचरी आँगन मठ लिपपोत तुलसीको पूजा गरी ! -मोती योन्जन सुब्बा, दार्जिलिङ —————<•>————— ३३) १. रोपौँ तुलसी आँगनमा शुभ लक्षण देखिन्छ सकारात्मक सोचे मनमा । २. बनाई सफा मन रोप्दा घरमा तुलसी पाइन्छ सदा अक्सिजन ! -खडक आर सि मिलन छेडागाड नगरपालिका २ साल्मा जाजरकोट —————<•>————— ३४) तुलसा औषधी हुँदा सम्हालेर राख्छौँ यो सबैको मन छुँदा । -सुरेशकुमार पाण्डे —————<•>————— ३५) हरिबोधनी एकादशी आज साक्षी राखेर तुलसी हुनेछन् राम्रो काज ! -कबिताहरी सुन्दरहरैंचा नगरपालिका १ मोरङ —————<•>————— ३६) धर्म, संस्कृति जोगाऊँ शान्ति मिल्छ सबैलाई अध्यात्ममा मन लगाऊ ! ✍️ विष्णु पंगेनी(पाण्डे ) वालिङ् -स्याङ्जा —————<•>————— ३७) १. तुलसीको पूजा गरेर मन शान्ति बनाए भजन स्तोत्र जपेर ! २. तुलसीको गुण बुझेर जताततै रोपे वातावरण शुद्धिकरण हुन्छ खुलेर ! -भगवती दवाडी ,झापा —————<•>————— ३८) वनस्पति भगवान्का रूप आज ठुली एकादशी पुजेर बालौँ धूप ! -अम्बिका गिरी —————<•>————— ३९) १. कहिलेकाही व्रत बसेर हुन्छ स्वास्थ्यलाई फाइदा धर्मको गहिराइमा पसेर ! २. तुलसी औषधीमा जाती झनै विशेष हरिबोधनी फूल तार्नेको ताँती ! -सुस्मिता अधिकारी ,काठमाडौँ —————<•>————— ४०) १. एकादशीको महिमा बुझेर सुख समृद्धिले भरौँ तुलसीको पूजा गरेर । २. तुलसीको जपन गरौँ अज्ञानतालाई हटाएर अब श्रद्धाको भक्तिमा परौँ ! ✍️ विकास क्षेत्री अञ्जान कैजले, बिजनबारी, दार्जिलिङ —————<•>————— ४१) तुलसीकाे पूजा गर आज एकादशी हाे मरेपछि स्वर्गमा सर ! -नवराज भट्ट कञ्चनपुर —————<•>————— ४२) भोकै व्रत बसी पूजा गरेर मोठमा मनाइयो तुलसी एकादशी ! -अमृत कोइराला पोखरा —————<•>————— ४३) हरिबोधिनी एकादशी आज तुलसी विवाहको दिन प्रचुर अक्सिजनको राज ! -राज बहादुर बडुवाल कनकासुन्दरी-५,जुम्ला —————<•>————— ४४) १. गर्दछ राम्रो काम खाइन्छ रुघाखोकी लाग्दा तुलसी यसको नाम । २. देवीको रूपमा पुजेर सम्मान दिने परम्परा औसधिको महत्त्व बुझेर ! -पृथक प्रकृति ,झापा —————<•>————— ४५) १. औषधीय गुणले युक्त दैनिक सेवन गरेमा रुघाखोकीबाट भइन्छ मुक्त ! २. उज्यालो देखिन्छ आँगन भगाउँन रोग टाढा गरौँ तुलसी रोपन ! -शान्ता पौडेल भट्टराई टङ्कीसिनवारी, मोरङ —————<•>————— ४६) तुलसी धेरै उपयोगी एक उत्तम औषधी तन्दुरुस्त पार्छ रोगी ! -बिबा तामाङ दार्जिलिङ —————<•>————— ४७) एकादशीको महिमा अपरम्पार मनै आनन्द हुन्छ बुझ्दा तुलसीको सार ! -शशी श्री आचार्य बौद्ध कुमारीगाल काठमाडौँ —————<•>————— ४८) १. तुलसीको विवाह गरियो दुलाहा शालिग्राम प्रभुलाई कन्यादान दिनेमा परियो । २. आज उपवास बसियो हरिबोधिनी एकादशीको दिन काममा कम्मर कसियो । -अरुण कुमार भुजेल , दार्जीलिङ भारत। —————<•>————— ४९) बुझाैँ आयुर्वेदिक महत्व हुन्छ तुलसीकाे विरुवामा एन्टी ब्याक्टेरियल तत्व ! -काेपिला अधिकारी सिरानचाेक,गाेरखा —————<•>————— ५०) बहुगुण औषधीय तत्त्व भरिपूर्ण हुन्छ तुलसी आयुर्वेदिक वैज्ञानिक महत्त्व ! -प्रद्युम्न चालिसे भक्तपुर कटुञ्जे —————<•>————— ५१) १ एकादशी तुलसीको महिमा पौराणिक महत्त्व रहेकोले संस्कृतिको बढाउँछ गरिमा ! २. तुलसीको सुवास हरर फैलिन्छ चल्दा हावा मीठो सुगन्ध सरर ! -कृष्ण बजगाई, भक्तपुर —————<•>————— ५२) १. तुलसी देन प्रकृतिको उपयोग गरौँ अधिक पहिचान हिन्दु संस्कृतिको ! २. पूजेर दिपक जलाउनु घरमा तुलसी लगाएर दुषित जिवाणु भगाउनु ! -मनोहरी पौडेल गैडाकोट १ —————<•>————— ५३) १. एकादशी महिमा अपार निराहार बसेर एकदिन आफ्नो जीवन सपार ! २. आयुर्वेदिक औषधी तुलसी स्वस्थ रहला वायुमण्डल रमाउनेछन् रातमा शशी ! -होमप्रसाद नेउपाने धरान, सुनसरी —————<•>————— ५४) एकादशी व्रत बस्दै आमा दिदीबहिनी आज तुलसीमा माला कस्दै ! -बुद्धिमान दनुवार ( सुरुङ्गेली कान्छो ) कनकाई ४ झापा —————<•>————— ५५) कात्तिक शुक्ल एकादशी गरियो पूजा तुलसीको भक्तिभावले व्रत बसी ! -सतीश पण्डित भानु६ चुँदी तनहूँ हाल चनपा ६ मातातीर्थ —————<•>————— ५६) १. बस्नु व्रत एकदशी पूजा गरि तुलसीको भक्ति घरैमा बसी ! २. गुणयुक्त तुलसीलाई पूजेर राेपौँ घरघरमा सबैले वातावरण शुद्ध बुझेर ! -दुर्गा भट्टराई मोरङ —————<•>————— ५७) १. तुलसी बहुगुणी तत्त्व सबैले घरघरमै रोपौँ बुझेर यसको महत्त्व ! २. तुलसी विष्णुको अवतार अत्यावश्यक विरुवा भएकोले रोप्न गरौँ हतार ! -अर्जुन प्रसाद चौलागाई हालः-अमेरिका,बोस्टन —————<•>————— ५८) पर्व एकादशी ठूलो तुलसी रोप्दाखेरि हेर हुन्छ उत्तम ओखतीमूलो ! -सरिता सेढाई, धादिङ —————<•>————— ५९) व्रत एकादशी बसेर घुम्न गए साधुसन्त मुखमा खरानी घसेर ! -अम्बिका अधिकारी झापा बिर्तामोड —————<•>—————
झिल्का लेखन अभियानको ३७ औँ शृङ्खला (ठन्डी मौसम विषयक) सम्पन्न भएको छ । झिल्का साहित्य समाज नेपालको आयोजनामा उक्त झिल्का लेखन कार्यक्रम सञ्चालन गरिएको थियोे ।
झिल्का कविता लेखनको यस विशेष अभियानमा पनि विगतका शृङ्खलाहरूमाझैँ सर्जकहरूको निकै उत्साहप्रद सहभागीता रहेकोे थियो । जसमा नेपाल, भारत, भुटान लगायत विश्वका विभिन्न देशमा छरिएर रहनुभएका नेपाली भाषा, साहित्यलाई निरन्तर माया गर्नुहुने ६७ जना झिल्काकारहरूको सहभागीता रहेकोे थियोे ।
झिल्का कविताको उन्नयन, विकास र प्रवर्द्धन गर्नका लागि समाजले विभिन्न क्रियाकलापहरू सञ्चालन गर्दै आएको छ । त्यसमध्ये झिल्का लेखन अभियान पनि एक भएको र नेपाली समुदायका चाडपर्व, उत्सव लगायत विभिन्न विशेष अवसरहरूमा निरन्तर सञ्चालन गरिने यसका परिकल्पनाकार/प्रवर्तक/प्रशिक्षक वसन्त अनुभवले बताउनुभयो ।
झिल्का कविता, नेपाली माटोमा उम्रिएको एक नवीनतम, लघुतम, प्रयोगवादी काव्य विधा हो । जसमा विम्ब, प्रतीक, अलङ्कारको प्रयोग गर्दै चोटिलो पाराले तीन हरफमा लेख्ने गरिन्छ । जसको पहिलो हरफले विषयवस्तुको उठान, दोस्रो हरफले विषयवस्तुको बिस्तार र तेस्रो अर्थात् अन्तिम हरफले भावलाई उत्कर्षमा पुर्याई समापन गर्ने गर्दछ । यसका प्रत्येक हरफमा तीन/तीन शब्दहरू हुने गर्दछन् । जम्माजम्मी नौ वटा शब्दमा एउटा झिल्का कविता पूरा हुने भएकोले यसलाई नौ शब्दको कविता पनि भन्ने गरिन्छ ।
झिल्का कविताका तीन हरफ मध्ये पहिलो र तेस्रो हरफमा अन्त्यानुप्रास हुनुपर्ने विधान छ भने दोस्रो हरफ स्वतन्त्र हुन्छ तर सकभर समध्वनीक नभएमा उत्तम मानिन्छ ।
सहभागी झिल्काकारहरूका ठन्डी मौसम विशेष उत्कृष्ट झिल्का कविताहरू-
१) समय नआकौँ कम पर्नसक्छ स्वास्थ्य समस्या ठन्डीको छ मौसम ! -वसन्त अनुभव, दाङ —————<•>————— २) बढ्यो ठन्डीको मौसम काप्दैछ थरथर शरीर आगोले भएन कम ! -हरिनारायण चौधरी —————<•>————— ३) १) लगाइदिनु तेल तताएर बालक अनि वृद्धलाई नमरुन् ठन्डीले सताएर ! २) गाँस अनि बासमा उचित ध्यान पुर्याउनु अबको चार मासमा ! -हिरामाया श्रेष्ठ गजुरी १ धादिङ —————<•>————— ४) बढ्दैछ ठन्डीकाे याम स्वास्थमा पर्छ असर ताप्नु बिहानको घाम ! -भाेलामान बर्देवा (बैरागि माईलाे) धरान ८ सुनसरी —————<•>————— ५) १) ठन्डी बढेकाे याम ख्याल गरेर बस्नु ताप्दै रापिलो घाम ! -जी.वि. चिन्तन घाेराही,दाङ —————<•>————— ६) ठन्डी मौसमको बेला झोलिलो तातो खानु नगर्नु स्वास्थ्यसँग रेला । -अरुण कुमार भुजेल दार्जीलिङ्ग,भारत —————<•>————— ७) १) तात्तातो सुप खाऊँ न्यानो कपडा लगाएर आफूलाई चिसोबाट जोगाऊँ ! २) व्यथाले हामीलाई सताउँछ बेलैमा बुद्धि नपुराए चिसोले शरीर गलाउँछ । -सीमा कार्की समर्पण मेलचोक पर्सा —————<•>————— ८) १) तराईमा चल्छ शीतलहर हिमालमा पर्छ हिउँ जीवन जिउन कहर । २) गाउँ वा सहर आयो ठन्डी मौसम गरीबलाई तातोको रहर ! -सतीश पण्डित भानु६ चुँदी तनहुँ हाल चनपा ६ मातातीर्थ —————<•>————— ९) चिसो चिसो रातमा तातो तातो हुन चाहिन्छ कोही साथमा । -डम्बर थामी ‘अनुपम’ कालिन्चोक गा.पा. -६ , दोलखा । —————<•>————— १०) चिसो ठन्डीको याम अब हुन्छ प्यारो न्यानो तातो घाम । -सरिता सेढाई धादिङ —————<•>————— ११) १) मौसम बदलिएर आयो सबै बनौँ होसियार चिसोले साह्रै सतायो । २) अब ठन्डी जाग्छ न्यानो लुगा लगाऔँ आफैँ चिसो भाग्छ । -बेदु न्यौपाने —————<•>————— १२) १) चिसोमा न्यानो लगाऊँ यसबाट बँच्नका लागि तातो झोझिलो खाऊँ । २) ठण्डी मौसमको बेला न्यानो कपडा लगाउनुपर्छ नगरौँ स्वास्थ्यमा खेला ! -भोज विवश मगर गैंडाकोट -३ नवलपरासी पूर्व —————<•>————— १३) १) तात्ताताे खाना खाऔँ चिसाे माैसमबाट हामीले आफ्नो शरीर बचाऔँ । २) बचौँ ठन्डीकाे बेला हाेइन भने हामीलाई राेगकाे हुन्छ झमेला ! -नाम केसर बाेहरा ( सङ्घर्ष ) सुदूरपश्चिम अछाम हाल भारतबाट —————<•>————— १४) १) बुढापाकालाई बढ्छ दम ख्याल गरौँ सबैले आयो चिसो मौसम । २) तात्तातो खानेकुरा खाऊँ न्यानो लुगा लगाउँदै स्वस्थ भएर रमाऊँ ! -अनिता भण्डारी ताप्लेजुङ —————<•>————— १५) ठन्डी मौसम आयो स्वयम् ख्याल गरौँ कुहिरो चारैतिर छायो । -कार्की डिबी माकुम सुनवल-४, नवलपरासी —————<•>————— १६) १) जाडो मौसम आयो जोगिएर बस्नु सबैले चिसोले ज्यान खायो । २) तातोपानी खाना खाऊँ घाम तापौँ आँगनीमा न्यानो लुगाफाटो लगाऊँ ! -दुर्गा आचार्य मोरङ —————<•>————— १७) पटुकीले कम्मर कस्नु मौसम छ ठन्डी तातो खाई बस्नु । -अनुग्रह राना मगर ‘पुष्प’ पाँचखपन न. पा. ६ संखुवासभा —————<•>————— १८) जाडो बिस्तारै बढ्दैछ ख्याल गर्नु सबैले कपडाको मोल चढ्दैछ ! -धनमाया चौधरी, कैलाली —————<•>————— १९) १) ठन्डी यो मौसमभरि न्यानो लुगा लगाऔँ शरीरको सुरक्षा गरी ! -लक्ष्मण देउवा डोटी —————<•>————— २०) १) शीतल छ सहर चिसोले गलेको हुँदा तातोको छ रहर ! २) जाडोको फैलियो लहर काँप्दै गरीबको जीवनले घामको गर्यो रहर ! -लक्ष्मी रिजाल कञ्चनरूप-१२, प्रगतिटोल, रूपनगर, सप्तरी —————<•>————— २१) बिस्तारै बढ्दैछ ठन्डी खोज्दैछ शरीरले पनि तातो न्यानो मन्डी ! -शंकर कार्की, मकवानपुर —————<•>————— २२) ठन्डी बढेछ धेरै कसो गर्ने होला फाट्यो चोली मेरै ! -सञ्जना शर्मा लुम्बिनी प्रदेश नेपाल लमही दाङ —————<•>————— २३) चिसो मौसमबाट बचौँ सबैमा सौहार्दता बाँडेर झिल्का कविता रचौँ ! -प्रेम थापा “मन”बागलुङ —————<•>————— २४) पुसको महिना फुस्स बालक बुढाबुढीलाई चिसो जाडोले बनायो झुस्स ! -चुडामणी देबकोटा पुरानोनैकाप काठमाण्डौ —————<•>————— २५) १) चिसो मौसम आयो धेरैजसो बाआमा केटाकेटीलाई साह्रै नै सतायो ! २) न्यानो कपडा लगाऊँ चिसोबाट बँच्न हेर झोलिलो तातो खाऊँ । -कला ढकाल, झापा —————<•>————— २६) १) टल्किन्छ शीतको थोपा प्रतिविम्ब ठन्डी मौसमको आहा ! न्यानो कनछोपा । २) न्यानो राख्नु जीउलाई ठन्डी मौसमले सताउला बरफिलो सिरेटो आई ! -कृष्णकुमार वैद्य बनेपा ९, काभ्रे —————<•>————— २७) १) ठन्डी मौसम आयो गाउँ, सहर जताततै आफ्नो आधिपत्य जमायो । २) आफ्नो ख्याल गर्नुहोला आवालवृद्ध ती सबैजनालाई चिसोले पार्ला कोलाकोला ! -बाबुराम गौतम, गुल्मी —————<•>————— २८) १) जाडोमा चिया लिनु कुरा भन्नेहरूको पनि सोचेर तिमी भनिदिनु । २) तातो कुरो खाऊँ यो जाडोको मौसममा छिट्टै घर जाऊँ । -नीमा छिरिङ भोटिया जलढका कालेबुङ भारत —————<•>————— २९) १) आकाश खुलेको रात बिहानीपख हुँदा सधैँ धर्तीभरि हुन्छ तुषारापात ! २) जाडोले शरीर कमाउने न्यानो लुगा छैन ज्यान कसरी बचाउने ? -राज कुमार राजभण्डारी खाेटाङे मध्यपुर ठिमी ५ संगम काेलाेनी राधे राधे भक्तपुर । —————<•>————— ३०) १) तातो कपडा लगायो चिसो मौसममा चट्ट तात्तातो कुरा खायो । २) तातो खाना खाऊँ चिसो शुरू भयो दिनमा घुम्न जाऊँ । -प्रेम शर्मा ” एकान्त प्रेमी “ कालेबुङ —————<•>————— ३१) १) आउँदैछ ठन्डी मौसम मिलाउनु छ चाँजोपाँजो बढ्दछ खोकी, दम । २) हुनेले लुगाफाटा लगाउँला नहुनेले घाम आगो तापेर जाडो भगाउँला ! -मोती योन्जन सुब्बा दार्जिलिङ। —————<•>————— ३२) १) ठन्डी माैसम आयो परिवर्तन भयो समय शीतलहरको कहर छायो । २) न्यानो घाम ताप्नु ठन्डी मौसमको बेला शरीरको तापक्रम नाप्नु ! -कृष्ण बजगाई, भक्तपुर —————<•>————— ३३) १) चिसो हुँदैछ भयानक दीर्घ रोगीले विशेष ध्यान राखौँ एकपटक ! २) बाक्लो कपडा लगाऔँ ताजा खानेकुरा खाई सजिलै जाडो भगाऔँ । -खडक आर सि मिलन छेडागाड नगरपा२ साल्मा जाजरकोट —————<•>————— ३४) १) ठन्डी मौसमको आगमन जोगिऔँ हामी सबै स्वस्थ राखौँ तन ! २) पानी पर्याप्त पिउनु व्यायाम गर्नु दिनहुँ न्यानो लुगा सिउनु । -सुस्मिता अधिकारी ,काठमाडौँ —————<•>————— ३५) ठन्डी मौसमको जाडो फर्केर आई हेर पातलो लुगा घाँडो ! -अम्बिका अधिकारी झापा बिर्तामोड —————<•>————— ३६) जीवनले दुःख पायो सबै सतर्क बनौँ जाडोको मौसम आयो । -दीप गोले तामाङ 🏠️चन्द्रपुर -१, पौराई, रौतहट —————<•>————— ३७) १) ठन्डी बढ्न थाल्यो राखौँ स्वास्थ्यमा ख्याल रोगले कदम चाल्यो । २) मौसम अँध्यारो कालो धान काटेर खेतैभरि झ्यार् पानीको पालो । -भगवती दवाडी ,झापा —————<•>————— ३८) १) ताताे खानेकुरा खाऊँ चिसाे बढ्दै गयाे न्यानाे लुगा लगाऊँ । २) बाक्ला लुगा लगाऊँ शरीर न्यानाे राखी चिसाे सबै भगाऊँ । -सानु जाेशी सुदुर पश्चिम दार्चुला —————<•>————— ३९) हिँड्नु पर्छ खोजी ठन्डीले जीउ कठ्याङ्ग्रिदा बस्नुपर्छ घाम रोजी ! -राज बहादुर बडुवाल कनकासुन्दरी-५,जुम्ला —————<•>————— ४०) १) रुघामार्कीले नाक छोयो तुषारापात परेको मन उनलाई सम्झेर रोयो । २) डाँडापारी घाम झर्ला मायालु बिर्सियौ भने चिसोले कठ्याङ्ग्रिनु पर्ला ! -होमप्रसाद नेउपाने धरान, सुनसरी । —————<•>————— ४१) १) मौसम आयो चिसो होसियार रुघाखोकी लाग्छ फेरि हुनसक्छ लिसो । २) सर्दीमा जोगिएर जिउनु जिरा, अदुवा उमालेर चिया जस्तो पिउनु । -पृथक प्रकृति ,झापा —————<•>————— ४२) गर्मीलाई विदा गरी चिसो ल्यायो मौसमले सेताम्मे हिउँ परी ! -नन्दा धामी नौगाड, दार्चुला —————<•>————— ४३) मौसम आयो ठन्डीको पीडा सधैँ गरीबलाई अभाव खड्किन्छ मन्डीको ! -बाल कृष्ण श्रेष्ठ, सोलुखुम्बु —————<•>————— ४४) माैसम छ ठन्डा नेता छन् मस्त जनतालाई देखाउँदै डन्डा । -जयनारायण नेपाल बालकोट ,भक्तपुर । —————<•>————— ४५) १) चिसो बढेको बेला रुघाखोकीले सताउन सक्छ नठानौँ कसैले रेला । २) चिसोले धेरै सताउँछ शीतलहर चल्दा तराईमा सब कोहीलाई अत्याउँछ । -शान्ता पौडेल भट्टराई टङ्कीसिनवारी, मोरङ —————<•>————— ४६) १) ठन्डी मौसमको बेला तातो घाम प्यारो गर्मीमा त्यही हेला ! २) चिसोमा हिउँ पर्छ तात्तातो कपडा किन्नु ज्यानमा गर्मी भर्छ । -राजेश्वरी राजोपाध्याय ललितपुर —————<•>————— ४७) १) न्यानो लुगा लगाऔँ चिसो लाग्न सक्छ खोकी, ज्वरो भगाऔँ । २) न्यानो लुगाको बजार जसरी पनि किन्नुपर्ने लाइनमा मान्छे हजार ! -शशी श्री आचार्य बौद्ध कुमारीगाल काठमाडौं —————<•>————— ४८) १) मौसम फेरिने मौका रुघाखोकीले सताउँछ निकै हान्छ यसले चौका । २) उठ्नै नसकिने कस्तो ? ज्वरो निरन्तर आएर यसैले लैजान्छ जस्तो । -मनोहरी पौडेल गैडाकोट १ —————<•>————— ४९) १) आयाे माैसम ठन्डी सुरक्षित रहनुपर्छ सबैले ओढ्नु हजुर मन्डी । २) बेलाकाे हाेसियारी राम्राे माैसमअनुकूल पहिरनले धर्नु ज्यान सुरक्षित हाम्राे । -प्रद्युम्न चालिसे भक्तपुर कटुञ्जे —————<•>————— ५०) चिसो मौसमको बेला न्यानो कपडा लगाउनु नगर्नु स्वास्थ्यमा खेला । -बुद्धिमान दनुवार ( सुरुङ्गेली कान्छो ) कनकाई ४ झापा —————<•>————— ५१) १) ताताे चियाकाे प्याला फाइदा गर्छ त्यसले फुटाउँदै ठन्डीको ताला ! २) ऊनी लुगा लगाऊँ ठन्डी मौसम बुझेर चिसाे तह लगाऊँ । -हरिगाेपाल न्हुच्छेँप्रधान काभ्रे, साँगाबजार बनेपा १४ —————<•>————— ५२) घुमेर आयाे फेरि ठन्डीको माैसम हेर आकाश जमिन घेरी ! -काेपिला अधिकारी गाेरखा —————<•>————— ५३) १) गर्मीको समय गयो चिसो बल्झेर अझै जाडो जवान भयो । २) बाँचौँ बचाउँ नेपालीपन प्रकृतिको नियम गतिलो सबै हामी सज्जन । -घनश्याम पन्त, हरिवन सर्लाही —————<•>————— ५४) १) चिसो माैसम आयो चाहियो तातो लुगा कपडाले भाउ पायो । २) धनाढ्य अकुत पैसावाला जस्तो होइन गरीब लाउन नपाउँदै जाला ! -रामप्रसाद पुरी, बादेल, खाेटाङ। —————<•>————— ५५) १) कतै छ हिउँ कतै पर्छ शीतलहर न्यानो कपडा दिउँ । २) छ चिसाे लहर देशैभरि अहिले पनि सबैलाई छ कहर । -रबि पाैडेल दक्षिण भारत पाण्डेचरी —————<•>————— ५६) १) जाडोको जवानी चढ्यो गाउँघरदेखि सहरसम्म नै धुमधामले अघि बढ्यो । २) मनतातो पानी खाऔँ बाक्लो लुगा लगाएर मात्र बाहिर जाऔँ । -अर्जुन प्रसाद चौलागाई हालः-अमेरिका,बोस्टन —————<•>————— ५७) ठन्डी मौसम आयो दिन भए घमाइला रात्रिमा चिसो छायो । -पुष्पा सुवेदी नेपालगन्ज,बॅाके —————<•>————— ५८) १) लाग्यो मौसम ठन्डीको बजारमा न्यानो लुगाहरू बिक्न थाले मन्डीको । २) भन्छन् जाँडो माघमा गरीबलाई ठन्डीले सताउँछ छैन लुगा ताकमा । -दिल ठकुरी, दार्जिलिङ —————<•>————— ५९) १) जाडोमा चिसो पिउनु गर्मीमा तातो चाहिन्छ स्वस्थ भएर जिउनु । २) चिसोबाट तात्ने हुन्छ सेलाएर जान्छ तातो अनि जाडोले छुन्छ । -गुणनिधि घिमिरे, अमेरिका —————<•>————— ६०) १) मौसम जाडोको आयो थेग्न नसक्ने शरीर पीडाले झन् छ्ट्पटायो । २) नसक्ने जाडो थाम्न आएछ समय अचेल शरीर थाल्यो काम्न ! -राजेशराज गड्तौला कॅाडाघारी, काठमाण्डौ —————<•>————— ६१) १) ठन्डी मौसम आयो शरीरले न्यानोपन खोज्न तातो कपडा पायो । २) चारैतिर शीतको लहर सबेरै उठ्न सकिँदैन पर्खिनु घामको प्रहर ! -विकास क्षेत्री अञ्जान कैजले, बिजनबारी, दार्जिलिङ —————<•>————— ६२) ठन्डी गोजीमा हात पकाउ आमा तातो खाइहाल्छु म भात ! -बिबा तामाङ दार्जिलिङ —————<•>————— ६३) तात्तातो जहाँ पाइन्छ ठन्डी मौसमको बेला पौष्टिक आहार खाइन्छ । -मोती सुब्बा —————<•>————— ६४) गुणकाे मूल तुलसी अक्सिजनकाे राम्राे स्राेत प्रयोग गरौँ रोपी ! -हरिगाेपाल न्हुच्छेँपणरधान काभ्रे, साँगाबजार बनेपा १४ । —————<•>————— ६५) न्यानो लुगा लगाऊँ लौ यसपालिको जाडो सबै मिली भगाऊँ ! -दीप गोले तामाङ, रौतहट —————<•>————— ६६) न्यानो भएर बस्नुपर्छ बड्दैछ ठन्डी मौसम हातखुट्टामा तेल घस्नुपर्छ । -सुनगाभा पोखरेल कपिलवस्तु १ बैरिया —————<•>————— ६७) स्विटर लगाएर जिउनु चिसो माैसम आएपछि तातोपानी सधैँ पिउनु । -श्रीकृष्ण धामी, बझाङ —————<•>—————
