Tag: झिल्का कविता

साप्ताहिक झिल्का लेखन अभ्यासको ५६ औँ शृङ्खला आइतवार अपरान्ह सम्पन्न भएको छ । झिल्का साहित्य समाज नेपालको आयोजनामा यो अभ्यास शृङ्खला निरन्तर हरेक हप्ता सञ्चालन हुँदै आएको छ ।
साप्ताहिक झिल्का कविता लेखन अभ्यासका विगतका शृङ्खलामाझैँ यसपटक पनि सहभागीहरूको निकै उत्साहप्रद सहभागीता रहेकोे थियो । जसमा नेपाल, भारत, भुटान लगायत विश्वका विभिन्न देशमा रहेर नेपाली भाषा, साहित्यलाई निरन्तर माया गर्नुहुने ७६ जना झिल्काकारहरूको सहभागीता रहेकोे थियोे । यो उत्साहपूर्वक सहभागिताका लागि सम्पूर्ण सहभागीहरूमा संयोजक म्यामराज राईले हार्दिक धन्यवाद ज्ञापन गर्नुभएको थियोे ।

झिल्का कविताको उन्नयन, विकास र प्रवर्द्धन गर्नका लागि समाजले विभिन्न क्रियाकलापहरू सञ्चालन गर्दै आएको छ । त्यसमध्ये साप्ताहिक झिल्का लेखन अभ्यास शृङ्खला पनि एक भएको र साप्ताहिक रूपमा निरन्तर सञ्चालन गरिने यसका परिकल्पनाकार एवम् झिल्का कविताका प्रवर्तक वसन्त अनुभवले बताउनुभयो ।

शृङ्खलाबारे प्रष्ट पार्दै शृङ्खला संयोजक/प्रशिक्षक म्यामराज राईले हरेक हप्ताको शुक्रवार राति १२ बजे अभ्यासको सूचना झिल्का कविता फेसबुक समूहमा राखिने र उक्त सूचनाको कमेन्टमा इच्छुक झिल्काकारज्यूहरूले स्वत:स्फूर्त आफ्ना उत्कृष्ट झिल्काहरू राखेर सहभागीता जनाउन सकिने बताउनुभयो ।

झिल्का कविता, नेपाली माटोमा उम्रिएको एक नवीनतम एवम् लघुतम प्रयोगवादी काव्य विधा हो । जसमा विम्ब, प्रतीक र अलङ्कारको प्रयोग गर्दै चोटिलो पाराले तीन हरफमा लेख्ने गरिन्छ । जसको पहिलो हरफले विषयवस्तुको उठान, दोस्रो हरफले विषयवस्तुको बिस्तार र तेस्रो अर्थात् अन्तिम हरफले भावलाई उत्कर्षमा पुर्‍याई समापन गर्ने गर्दछ । यसका प्रत्येक हरफमा तीन/तीन शब्दहरू हुने गर्दछन् । जम्माजम्मी नौ वटा शब्दमा एउटा झिल्का कविता पूरा हुने भएकोले यसलाई नौ शब्दको कविता पनि भन्ने गरिन्छ ।

झिल्का कविताका तीन हरफ मध्ये पहिलो र तेस्रो हरफमा अन्त्यानुप्रास हुनुपर्ने विधान छ भने दोस्रो हरफ स्वतन्त्र हुने गर्दछ । अर्थात् दोस्रो हरफको अन्त्यमा पहिलो र तेस्रो हरफको अन्त्यानुप्राससॅंग मिल्ने समध्वनिक अक्षर नभएमा उत्तम मानिन्छ ।

साप्ताहिक झिल्का लेखन अभ्यास शृङ्खला- ५६ मा सहभागी झिल्काकारहरूका सुन्दर झिल्काहरू-

१,
कर्मठ पाखुरीमा सुतेर
डाहा गर्छौ तिमी,
फलदायी फल देखेर ।
२,
बोल्नु, गर्नु अलग
दुई ध्रुव चुम्बकका,
बनाऔॅं पहिले जग ।
३,
बिनादोष टोक्नु किन ?
बैगुनीलाई गुन लगाऔॅं,
हुनसक्छ नसकेको सम्हालिन ।
✍️म्यामराज राई
भोजपुर
…
१,
धनले मन तानेपछि
मायाको के अर्थ ?
तिम्रो चलखेल जानेपछि।
२,
रहेन भाग्यले जुराएको
तिमीले बाटो मोडिहाल्यौ,
व्यर्थै किन कुराएको।
✍️कृष्ण शर्मा ‘प्रतीक’
मोदि – ७,पर्वत, (हाल: दुबई )
…
१,
तिमीले कुरा बुझिनौ
म मात्र बोलिरहेँ
कुनै जबाफ दिइनौ।
२,
जबाफको छ खाँचो
मसँग केही छैन
तिमीसँगै छ साँचो।
३,
सिकौँ हुन कर्मठ
काम पूरा हुनलाई
गरेर हुन्न हठ।
✍️अर्जुन प्रसाद चौलागाई
हाल:-अमेरिका, बोस्टन
…
१,
गर्नुछ आफ्नै कर्म
पिछा नलाग्नु अरूको
मानवता मान्छेको धर्म ।
२,
जीवन खुसी हुन्छ
आफैमा रमाउन थाल्नु
प्रार्थना तब सुन्छ ।
३,
हरेक बाटोमा भेटिन्छ
वास्ता नगर्नु कसैको
अनावश्यक मन रेटिन्छ ।
✍️पुष्पा राई
खोटाङ
…
१,
भ्रष्टाचार जताततै बढ्दैछ
सदनमा बस्नेको मन
कतातिर आज गढ्दैछ ?
✍️कला ढकाल
झापा
…
१,
भयो जिन्दगी धराप
वर्षदिन बोलिनन् श्रीमती
लाग्यो उनैको सराप।
२,
पैसाले बनायो पराई
तिमीले दिएको चिनो
लगाई रहेछु नहराई।
✍️चुडामणी देवकोटा
पुरानोनैकाप, काठमाडौँ
…
१,
सुनिॅंदैन दु:खीको आवाज
सपथ खाएका हातहरू
बिक्छ दौलतमा समाज।
२,
तिमी बहिरो नबनिदेऊ
अन्यायीको आवाज सुन
सत्य तथ्य भनिदेऊ।
३,
सत्यका गाथाहरू देखिदेऊ
बनेर दुर्बलका आवाज
इतिहास तिमीले लेखिदेऊ।
✍️सतीश पण्डित
भानु – ६, चुम्हदी, तनहूँ (हाल चनपा ६ मातातीर्थ )
…
१,
आफ्नै पर्नु भर
सफल हुन्छ पक्कै
हटाउनुपर्छ लाज डर ।
२,
फैलिन्छ भ्रष्टको जालो
लोभ अनि लालचले
गराउँछ मन कालो ।
३,
निरन्तर मेहनत गरौँ
सपना पुरा गर्न
सधैँ अगाडि सरौँ ।
✍️भोज विवश मगर
गैंडाकोट -३, नवलपरासी पूर्व
…
१,
बगेको खोला फर्किन्न
जीवन छोटो रहेछ
कसैसित बोल्दा झर्किन्न ।
२,
अल्छी नबन्नु कहिले
गर्नेले साहित्य सिर्जना
चेतना छर्दछ जहिले।
३,
चिसोले बिरामी बनायो
नौलो सिर्जना गर्न
हालमा जाँगर हरायो ।
✍️भगवती दवाडी
…
१,
लगाम लगाएर जिन्दगीलाई
गर्दैछु लामो यात्रा
पीडाको ढोल बजाई।
२,
सुख मिल्ने आसमा
उडिरहेछ यो मन
बादल जस्तै आकाशमा।
✍️सरिता सेढाई
धादिङ
…
१,
उनेर काव्य सारा
चम्किन्छ कवि मन
बनेर सुन्दर तारा।
✍️ताराप्रसाद चापागाईँ
धुनिबेसी
…
१,
खै देशको माटो
आमा चिनेनौ तिमीले
भत्कायौ स्वाभिमानको बाटो !
२,
झुट्टा आरोप खेपेर
सकिँदैन सहेर बस्न
अन्याय अत्याचार चेपेर  !
३,
जिन्दगी सधैँको फिका
हैकमवादको दलदलमा बस्छु
पिउॅंदै आँसुका ढिका !
✍️ऋजु दिल्पाली
इटहरी – १, सुनसरी
…
१,
यस्तै छ चलन ,
आफैँ गर्न नसकेपछि
अनि हुन्छ जलन ।
२,
कर्म पथमा लाग्नुपर्छ ।
सफलता पाउनु, नपाउनु
भाग्यले निर्धारण गर्छ ।
३,
अविरल रूपमा बगिरहन्छु ।
कहिले खोला त ,
कहिले नदी बन्छु ।
✍️दीपा गुरुङ समभाव
दुबेकोल, खोटाङ
…
१,
लेखौँ सकरात्मक कुरा
तब मात्र हुन्छ
साहित्यकारको यात्रा पूरा।
२,
बुद्धि कहिल्यै नगिराऔॅं
यद्यपि गिरेको भए
आफ‌ैले सोचेर फिराऔॅं।
✍️राज कुमार राजभण्डारी खोटाङ्गे
ऐसेलुखर्क ३, खोटाङ ( हाल भक्तपुर )
…
१,
हार गुहारको कथा
सुन्दा लेख्छ मन
मनभित्र दुखी व्यथा ।
२,
जितको हार भएको
देखियो हिजोआज यहाँ
दु:ख, कष्ट भोगेको ।
३,
स्वाभिमानीको आयो कुरा
गर्दागर्दै फरक भयो
शिर पाउ पूरा ।
✍️ईश्वर साउद(भिक्षु)
रामारोशन गाउँपालिका – ६, सुदुरपश्चिम, अछाम
…
१,
सेवा हो कर्म
गर्नुपर्छ हामी सबैले
पाइन्छ सधैँ धर्म ।
२,
देश हाम्रो आमा
गरौँ सेवा सधैँ
सपना बनाऔँ लामा ।
✍️नेत्रबहादुर श्रेष्ठ
ठुलो सिरुवारी, सिन्धुपाल्चोक -१३
…
१,
भनेर मात्र नहुने
अचम्म रहेछ मन
अरूको कुराले नछुने ।
✍️प्रेम थापा “मन”
बागलुङ
…
१,
बैगुनीलाई गुनले गालौँ
पथभ्रष्ट व्यक्तिलाई उकास्न
आजैदेखि कदम चालौँ ।
२,
सियो बनेर पस्छन्
थोरै सम्हालिन सिकेपछि
मर्यादामा छुरा धस्छन् l
३,
जमाना छ उल्टो
ज्ञान दिन खोज्नेलाई
पारिन्छ छोपेर गुजुल्टो l
✍️बाबुराम गौतम
गुल्मी
…
१,
कति भयो मैला
नगरी कसरी भनूँ
भरिएको छैन थैला।
२,
कति दिने धन
भयो भनी तिमी
हेरौँ होला मन।
✍️निमा छिरिङ भोटिया
जलढका कालेबुङ, भारत
…
१,
कर्म गरौँ सेवा
आश नगरे पनि
पाइनेछ अवश्य मेवा ।
२,
मौसमको भर हुन्न
छिनमै बदलिन्छन् फेरि
पत्थरको मुटुलाई छुन्न ।
✍️राज बहादुर बडुवाल
कनकासुन्दरी -५, जुम्ला
…
१,
दुष्टले थाप्दछ जाल
त्यसैले सजग रहौँ
बुझौँ उसको चाल।
२,
समय नआउने फर्केर
आएका समस्या आफै
कतै जाँदैन तर्केर ।
३,
प्रभुलाई नबिर्सौँ कलीमा
अहङ्कारीको रहन्छ ताल
विश्वास किन बलीमा ।
✍️कार्की डिबी माकुम
सुनवल-४, नवलपरासी
…
१,
रमाउन भनेर कमायो
चालिस काटुन्जेल सम्ममा
रोगै रोगले समायो !
२,
जीवन फक्रेको फूल
जस्तै परिस्थिति आएपनि
हाँस्न चाहिँ नभुल !
३,
आँगनीमा बिस्कुन सुकाई
बनाउँला परिकार भनी
जिउनुपर्छ दुःख लुकाई !
✍️अच्युत घिमिरे
सर्पाङ, भुटान
…
१,
झुल्के घाम उदायो
यो उदाउँदो घामसँगै
मलाई धेरैतिर कुदायो।
२,
घाम लाग्यो घमाइलो
डाँडाकाँडा पनि देखिए
अति सारै रमाइलो।
३,
नपरोस् लुटेराका आँखा
यो तपोभूमि नेपालको
यति सुन्दर भिरपाखा।
✍️सतीश सिकारु
चुँदी, तनहूँ
…
१,
आफैँ ढुकुटी भर
अरूको भरमा नपरी
स्वयम् परिश्रम गर ।
२,
आफू श्रम नगर्ने
प्रगति र उन्नति
अरूको देखेर जलिमर्ने ?
✍️विवश पारदर्शी
झापा
…
१,
कागको फुल चोर्ने
कोइलीको बुद्धि हेर
आफ्नै घर फोर्ने।
२,
बकुल्लाको सेतो रूप
व्यवहार छ कालो
धक्कु लगाउॅंछ खुब।
✍️होमप्रसाद नेउपाने
धरान, सुनसरी
…
१,
चलेको चलन राम्रो
आफ्नो संस्कृति असल
सरल भाषा हाम्रो।
२,
खुसीले गरौँ आराम
कठिन छैन कुनै
सजिलो हुन्छ काम।
✍🏻अन्मोल मुस्कान
तकदाह छाउनी, दार्जिलिङ
…
१,
नशालु तिम्रा नयन
हजारौँ मान्छेको भिडमा
तिमी मेरो चयन ।
२,
मुसुक्क हाँसेको चित्र
कुँदिएर बसेको अति
हृदयको कोमल पत्रभित्र ।
३,
धुम्म भयो गगन
हरायो सपना सबै
आएन कुनै लगन ।
✍️शुक्रराज कुँवर
धरान – १०, सुनसरी
…
१,
बिताउॅंछु दिन गनेर
ए प्यारो मान्छे !
तिमी आउॅंछौ भनेर ।
२,
अकाशमा जून तारा
पृथ्वीमा मात्रै तिमी
मेरो एउटै सहारा ।
३,
झिल्कामा तिमी आउॅंछौ
सुस्तरी कानमा आई
प्रीतिको गीत गाउॅंछौ ।
✍️ध्रुव श्रेष्ठ
खोटाङ
…
१,
घाम लाग्ने सबेरै
जमिन तात्यो छिटो
तराईमा गर्मी धेरै।
२,
शितल कपडा लाऊ
गर्मी रोक्नको लागि ,
धेरै चिसो नखाऊ ।
३,
घामले अनुहार जल्छ
मध्यान्नमा काम गर्दा,
शरिर हाम्रो गल्छ ।
✍️सीमा कार्की समर्पण
मेलचोक, पर्सा
…
१,
हिमालमा धान झुलाउँछन्
गरेछन् अहिले प्रगति
तराईमा काँस फुलाउँछन् ।
२,
युवालाई विदेश डुलाउँछन्
पारिवारिक समृद्ध ल्याउँदै
वृद्धवृद्धालाई आश्रममा भुलाउँछन् ।
३,
मान्छे नेपालमा भयो
देश विकास गर्न
पैसा विदेशमा गयो ।
✍️रामप्रसाद पुरी
बादेल, खोटाङ
…
१,
सक्छौ भने तिमी
फूल रोपी दिनु,
सुन्दर हुन्छ जिमी ।
२,
फूलको बन माली ।
सफलता तिम्रै हातको,
दुनियाँमा बज्छ ताली ।
३,
सके मण्डपमा सजाउॅंला
एउटा फूल मेरो,
नसके चितामा चढाउॅंला।
✍️टिकाराम पुन टिपु
सल्यान
…
१,
कसैसँग छैन डाहा
हिउँदमा सुकौरो खोला
कसरी मार्ने पाहा  ।
२,
सत्यको विजय हुन्छ
निस्वार्थ कर्म गर्नाले
ईश्वरले अवश्य सुन्छ ।
३,
बैगुनीलाई गुणले मार्नु
देखासिकी नगरौँ भन्छु
बिस्तारै पाइला सार्नु  ।
✍️मोती योन्जन सुब्बा  
दार्जिलिङ
…
१,
तिम्रा लागि फूल
साँचेर राखेको छु
जताततै भमराको हुल ।
२,
माया प्रेमका कुरा
मिठो हुन्छ हजुर
बुढा हुन भुरा ।
३,
म नेपालकी चेली
मलाई डाँडाकाँडा प्यारो
सुन्दिन विदेशको नालीबेली ।
✍️शशीश्री आचार्य
बौद्ध कुमारीगाल, काठमाडौँ
…
१,
म छैन प्यासी
मात्र भाइचारा हो
फेरि नठान्नु दासी ।
२,
स्वतन्त्रता र स्वछन्दता
अलग कुरा भए
अनुशासनमा हुन्छ सुन्दरता  ।
३,
नियम कानुन ऐन
नपाए जनताले भन्छन्
ठुल्ठुलालाई मात्र चैन ।
✍️प्रद्युम्न चालिसे
भक्तपुर कटुञ्जे
…
१,
उसैले घात गर्छ
जसलाई विश्वास गर्‍यो
अनि मन मर्छ।
२,
जीवन घाम छाया
मुखमा हुँदैन महोदय
मनमा हुन्छ माया ।
✍️सावित्री प्याकुरेल
धादिङ
…
१,
कर्म गरे  धर्म
नगर्नु मन पोली 
बुझिदिनु अरूको मर्म ।
✍️बिबा तामाङ
दार्जिलिङ
…
१,
भावनामा नजिक रहनु
साहित्यिक भाषामार्फत सबै
मनको कुरा कहनु।
✍️मन्दिरा सेढाई   
मलेखु, धादिङ
…
१,
जातपात सबै सहेर,
एकदिन पर्खेर हेरौँ
समान हुने भनेर ।
२,
खराब बानी लागेर
सम्मान हुन गारो
संविधान फितलो भएर ।
३,
अब अवश्य बुझिसकेर
साथ नदिएर सहनु
अवश्य आँखा खोलेर ।
✍️भोलामान बर्देवा ‘बैरागी माइलो’
मादी – ५, सङ्खुवासभा (हाल धरान – ८, सुनसरी )
…
१,
सबैको भलो चिताऊ
छोटो छ जिन्दगानी
हाँस्दै खेल्दै बिताऊ।
२,
खाडल खन्ने गर्छौ
अरूलाई धराप थाप्दा
आफै त्यसमा पर्छौ।
✍️अरुण कुमार भुजेल 
गोरूबथान, भारत
…
१,
राखेमा सबैलाई दिलमा
पक्कै मिल्छ आशीर्वाद
पुगिन्छ सफलताको मञ्जिलमा ।
✍️सुरेश विश्वकर्मा
डोटी
…
१,
जनतामा सुशासनको चाहना
अद्भुत क्षमताका राजनेता
युवालाई स्वीकार्ने आफ्नोपना ।
२,
अधोगति शासकमा देखियो
आजित जनताहरू सडकमा
युवाशक्तिको भविष्य लेखियो।
३,
सडेको गिदीले भ्याएन
शासन एक्काईसौं शताब्दीको
सदनमा उँघेकोले सुहाएन।
✍️घनश्याम पन्त
हरिवन सर्लाही
…
१,
रहुन्जेल पाखुरीमा बल
हिम्मत जाँगर जुटाई
माटोमा गर्नु मलजल।
२,
बगेको खोला फर्कन्न
कर्ममा ढिलाई नहोस्
समयले कहिल्यै पर्खन्न।
३,
मानव रूपी चोला
असल कर्म गर्नु
जीवन सफल होला।
✍️सरस्वती श्रेष्ठ
रुपन्देही बुटवल
…
१,
सृजना धर्तीमा रोपौँला
भित्री मनको पीडालाई
साहित्यिक भाषामा पोखौँला ।
२,
आँसु झार्नु हुँदैन
साहसी बन्नु सिक्नुहोस्
कसैको मानले छुँदैन ।
✍️राधा चाम्लिङ
खोटाङ
…
१,
सितलु वरपिपल छाया,
झरनाको कञ्चन पानीझैँ
चोखो हाम्रो माया !
✍️आर्त अकुलीन
…
१,
बल हुन्जेल काम
दु:ख नगरी बसे
कसरी खान्छ माम ।
२,
असल काम गरौँ
असाहयको सेवा गर्न
कसैको भर नपरौँ ।
३,
पढेर बनौँ महान्
कोसिस गर धेरै
तर नदेखाऊ बलवान् ।
✍️रमा गुरुङ
सालुगडा सिलीगुडी
…
१,
अर्जन गरेको ज्ञान
अक्षरमा सीमित भए,
के रहन्छ मान ?
२,
कुरो मात्रै हरियो
व्यवहार अन्धकारमा डुबेछ,
खोक्रो आश्वासनमा परियो ।
३,
साँघुरो दृष्टिकोणको साटो
उदार दिल बनाए
सफा बन्छ बाटो ।
✍️नन्दलाल आचार्य
बेलका-२, सिद्धार्थटोल, गल्फडिया, उदयपुर, कोसी प्रदेश, नेपाल ।
…
१,
तिम्रो अत्याचार रोक,
स्वतन्त्र बाँच्न देऊ,
जनताको सपना बोक।
२,
अन्यायको बाटो नदेख।
स्वाभिमान उठ्न देऊ,
अधिकारको बाटो नछेक।
३,
आवाज दबाइ नथिच।
सत्यमाथि जित्न देऊ,
निष्पक्षता फेरि नमिच।
✍️शैलेन्द्र
…
१,
वारि रह्यो वरपिपल
पारि बसेका रहेछन्
आफ्नै छायामा सितल।
२,
माया नौलो हुँदैन
माया लाउन केहीले
पनि जगत्मा छुँदैन ।
३,
पर्छ पीर कतिको ?
नौलो माया छउन्जेल
छुरी धसे जतिको ।
✍️वेदु न्यौपाने
…
१,
अमिल्दो हुनुहुन्न जोरीपारी
आपसमा मिलीजुली बोक्दा
हलुँगो भइदिन्छ भारीतारी ।
२,
साँधमा बगेको पानीढलो
वरपर सबैलाई आवश्यक
नगरौं बेकारमा खिचल‍ो ।
✍️कृष्णकुमार वैद्य
बनेपा ९, काभ्रे
…
१,
तपाईले पढनुपर्छ धेरै 
आइपुगेको छ इम्तिहान
उठनुहोस् बिहान सबेरै ।
✍️संगमानंद पत्रकार
चूरु-राजस्थान, भारत
…
१,
मनमा माया भएर
मैले बोलाए इसाराले
लसक्क छेउमा गएर।
२,
मलाई सकेनौँ बुझ्नलाई
ढिलो भयो आखिर
हिॅंड्ने बिलौना गाई।
✍️दुर्गा आचार्य
मोरङ
…
१,
कर्म नै धन
चलाउ पाखुरा माटोमा
सधैँ लगाएर मन ।
२,
बुझ देशको माटोलाई
नहिॅंड बिल्टुवा बनी
सम्झ बारीको पाटोलाई ।
✍️दुर्गा भट्टराई
मोरङ
…
१,
के लेखौँ भएको
झिल्का कविता आज
मन अन्तै गएको ।
२,
साँझै पर्‍यो आज
हेर झिल्का कवितामा
के होला राज ?
✍️बुद्धिमान दनुवार ( सुरुङ्गेली कान्छो )
कनकाई ४ झापा
…
१,
छैन टाढा भएको
तिमी बदलिनु रहेछ,
लाग्दैन दुख गएको।
२,
कुर्नुपर्ने समय कुरेर
प्रतीक्षा धेरै गरे,
आएन समय जुरेर।
✍️शङकर कार्की
थाहा ३ मकवानपुर ।
…
१,
तिमीले बोलेको कुरा
नबनोस् कसैको पनि
मन रेट्ने छुरा।
२,
पीडा आँसुले धुन्छ
व्यथा लुकाएर बाबा
बिनाआँसु पनि रुन्छ।
✍️अनमोल राई
…
१,
गुट अनि  फुट
होइन शक्ति आर्जन
चाहना केवल ब्रम्हलुट ।
२,
बनेर पदका भोका
नाटक, नौटङ्की देखाई
नदेउ जनतालाई धोका ।
३,
देखिन्छ निरङ्कुशताको गन्ध
कारण सत्ता उन्मादको
नबनोस्  बिष  मन्द !
✍️जयनारायण नेपाल
इलाम,  (हाल सूर्य विनायक २, बालकोट ,भक्तपुर )
…
१,
हामी गोर्खाली वीर,
आफ्नो स्वाभिमानमा जिउने,
झुक्दैन कहिले शिर।
२,
खानु मिठो खीर,
बाँचुन्जेल हाँसखेल गरौँ
नराखी मनमा पीर।
✍️देव स्याङ्देन
कालेबुङ ।
…
१,
आफूले आफैलाई चिनौँ
अरूलाई बाटो देखाउन
पहिले सत्मार्ग हिडौँ ।
✍️विष्णु पङ्गेनी पाण्डे  
वालिङ्, स्याङ्जा
…
१,
पुष्पको सुवास पिऊँ
जिन्दगी भाँचेर हैन
हाँसेर आनन्द लिऊँ।
२,
मन्दिर मन्दिरमा पुगेर
भेटिन्न ईश्वर ढुङ्गामा
नियाल्छ साथ रहेर ।
३,
पैसाले मान्छे बिगार्ने
नपत्याए हेर सत्तामा
बथान देखिन्छ दार्ने ।
✍️चूडा निर्भीक
गोरखा
…
१,
जोगाएर राखौँ बन
सुन्दर वरदान प्रकृतिको
हाम्रो राष्ट्रको धन।
२,
यत्रतत्र फोहोर नफालौँ
वातावरण स्वच्छ राख्ने
सबैले बानी बसालौँ ।
✍️बिके मुखिया
दार्जिलिङ, भारत
…
१,
तिम्रो आगमन बहार
थामिदेउ हात मेरा
जित्नेछ आँट संसार।
२,
कस्ले चोर्‍यो दिल
बसमा छैन आजकल
बेखबर कता मन्जिल।
✍️बिमल पोखरेल
धरान -१७, पटनाली
…
१,
बाल्यकालको चञ्चले बानी
राम्रो लाग्छ सबैलाई
नौलो शब्दका खानी ।
२,
लाग्छ उसैसँग जाऊॅं
निर्दोष आँसु तिम्रा
काखमा राखी समाऊॅं ।
✍️धनमाया चौधरी
कैलाली
…
१,
अरूको देखासिखी गर्ने
फुर्तिफार्ती गर्दै यहाँ
भ्रमको खेती छर्ने ।
२,
भौतिक खुसी खोज्ने
तृष्णा मानिसले मेटाउन
अनावश्यक वस्तु रोज्ने ।
३,
देखाउन खोज्छन् फुर्ती
बुझ्दैन्न मानिसको चाहना
कहाँ हुन्छ पूर्ती ।
✍️रुना कर्माचार्य दाहाल
चितवन
…
१,
गर्छन् किन तानातान ?
आखिर कुरा नबुझेरै
भैदिन्छ फेरि हानाहान।
२,
माया छ अपार
गुन आमा हजुरको
थपिदै जानेछ लगातार।
३,
झुक्दैन सत्य कहिले
अवश्य थाहा होला
भेट्छ तथ्य जहिले ।
✍️खडक आर सि मिलन
छेडागाड नगरपालिका – २, साल्मा, जाजरकोट
…
१,
धर्मलाई व्यापार बनाए,
गहिरो ज्ञानविनाका यहाँ ,
भाषणमा पैसा खन्याए।
२,
सबै राजा महाराजा,
बन्न  छ प्रतिस्पर्धा  ,
बजाइ  भजनमा बाजा।
३,
ग्रन्थका महिमा घटे,
नीति श्लोक फाट्टफुट,
भजन बनाए रटे।
✍️मनोहरी पौडेल
गैडाकोट १
…
१,
कहालीलाग्दो व्यथा झेल्दै
बाँचेकी आमाको चिच्चाहट
मार्नु डोजरले पेल्दै।
२,
घरमा एक्लै  हुँदा
कुनियतले मामा आए
चिच्याएँ उसले छुँदा
३,
आगोको नजिक नपर्नु
पग्लेर बिछट्टै होला
ओरालो तिर नझर्नु ।
✍️राजेश्वरी राजोपाध्याय
ललितपुर
…
१,
घामपछि बित्यो रात
बुझौँ सबैले यसलाई
सुखसॅंगै दुखको बात ।
२,
कर्मले जीवन सजाउनु
भाग्य कुर्नु हुन्न
सत्यमार्गले धन कमाउनु।
✍️भुवन विश्वकर्मा
असम, भारत
…
१,
मिठो पाइरहूँ पोषण
हुन्थ्यो भने उज्यालो,
प्रजातन्त्रले गर्दैछ शोषण ।
✍️लोकबहादुर छेत्री लामिछाने
मोदी गा पा – २, देउपुर, पर्वत
…
१,
वसन्तको सुगन्धमा फूल
दुःख कष्ट हटोस्,
मनमा छैन भुल ।
२,
दुई तीन चार
सफलतामा छैन मेरो
कदापि पनि हार ।
✍️श्रीकृष्ण धामी
बझाङ
…
१,
तिम्रो सकियो पालो
सिलाएर के गर्छौ ?
थोत्रिएको पुरानो टालो ।
२,
कहिलेसम्म चाहिन्छ सत्ता ?
खाएर बसे हुन्छ
खान्छन् सबैले भत्ता ।
✍️जानुका बास्कोटा
काठमाडौँ
…
१,
हात समाउन आऊ
यति माया गर्दा
किन खोज्छौ भाउ ।
२,
खुसीले रमाउनु पर्छ
नत्र कतिपय रहरहरू
मनमै गुम्सिएर मर्छ।
३,
वचनको घेरा तोडी
गर्नुहुँदैन गलत कर्म
सही गन्तव्य मोडी ।
✍️ललिता गिरी
सिन्धुली, हाल काठमाडौँ
…
१,
तरेलीमा परेली साँधौँ
पवित्र प्रीति गाँठो
निस्वार्थि बनेर बाँधौँ ।
२,
दुबो माला उनेर
पहिराई दिनु सरकै
नबस्नु हेला सहेर ।
✍️हरिगोपाल न्हुच्छेँप्रधान
काभ्रे, साँगाबजार बनेपा १४
…
१,
गरेको दुःख देख्दैनन्
रिस गर्छन् सफलताको ,
सत्य हत्तपत्त लेख्दैनन् ।
२,
नदी बगिरहन्छ निरन्तर
जोडिॅंदैनन् दुई किनार
जानेको दूरीको अन्तर ।
३,
बैगुनी सुध्रिन गाह्रो
फाइदा मात्र लिएर
दुःख दिन्छन् साह्रो ।
✍️सुस्मिता अधिकारी
काठमाडौँ
…
१,
कुर्सी शक्तिको खेलमा
बग्दैछ प्यारो देश
आँसु आँसुको भेलमा ।
✍️कालिका त्रिपाठी पन्त
…
१,
तिम्रो बोली वचन
छुराभन्दा रहेछ तिखो
दुख्यो मेरो मन ।
२,
रहेछौ तिमी बेसारे
आफ्नो स्वार्थपूर्तिका लागि
गर्छौ कुरा चेपारे ।
३,
बेइमानी आफूलाई जनाए
जनताको रगत चुसेर
शासकले महल बनाए ।
✍️ शान्ता पौडेल भट्टराई
टङ्कीसिनवारी, मोरङ
…
१,
आँसुको ताल बन्यो
यता मेरो जिन्दगी
तिमी हाँस, भन्यो ।
✍️चन्द्रकाली मगर
नौबहिनी – ३, प्युठान

::::::::जय झिल्का साहित्य ! :::::::::

साप्ताहिक झिल्का लेखन अभ्यासको ५५ औँ शृङ्खला आइतवार अपरान्ह सम्पन्न भएको छ । झिल्का साहित्य समाज नेपालको आयोजनामा यो अभ्यास शृङ्खला निरन्तर हरेक हप्ता सञ्चालन हुँदै आएको छ ।
साप्ताहिक झिल्का कविता लेखन अभ्यासका विगतका शृङ्खलामाझैँ यसपटक पनि सहभागीहरूको निकै उत्साहप्रद सहभागीता रहेकोे थियो । जसमा नेपाल, भारत, भुटान लगायत विश्वका विभिन्न देशमा रहेर नेपाली भाषा, साहित्यलाई निरन्तर माया गर्नुहुने ५२ जना झिल्काकारहरूको सहभागीता रहेकोे थियोे । यो उत्साहपूर्वक सहभागिताका लागि सम्पूर्ण सहभागीहरूमा संयोजक म्यामराज राईले हार्दिक धन्यवाद ज्ञापन गर्नुभएको थियोे ।

झिल्का कविताको उन्नयन, विकास र प्रवर्द्धन गर्नका लागि समाजले विभिन्न क्रियाकलापहरू सञ्चालन गर्दै आएको छ । त्यसमध्ये साप्ताहिक झिल्का लेखन अभ्यास शृङ्खला पनि एक भएको र साप्ताहिक रूपमा निरन्तर सञ्चालन गरिने यसका परिकल्पनाकार एवम् झिल्का कविताका प्रवर्तक वसन्त अनुभवले बताउनुभयो ।

शृङ्खलाबारे प्रष्ट पार्दै शृङ्खला संयोजक/प्रशिक्षक म्यामराज राईले हरेक हप्ताको शुक्रवार राति १२ बजे अभ्यासको सूचना झिल्का कविता फेसबुक समूहमा राखिने र उक्त सूचनाको कमेन्टमा इच्छुक झिल्काकारज्यूहरूले स्वत:स्फूर्त आफ्ना उत्कृष्ट झिल्काहरू राखेर सहभागीता जनाउन सकिने बताउनुभयो ।

झिल्का कविता, नेपाली माटोमा उम्रिएको एक नवीनतम एवम् लघुतम प्रयोगवादी काव्य विधा हो । जसमा विम्ब, प्रतीक र अलङ्कारको प्रयोग गर्दै चोटिलो पाराले तीन हरफमा लेख्ने गरिन्छ । जसको पहिलो हरफले विषयवस्तुको उठान, दोस्रो हरफले विषयवस्तुको बिस्तार र तेस्रो अर्थात् अन्तिम हरफले भावलाई उत्कर्षमा पुर्‍याई समापन गर्ने गर्दछ । यसका प्रत्येक हरफमा तीन/तीन शब्दहरू हुने गर्दछन् । जम्माजम्मी नौ वटा शब्दमा एउटा झिल्का कविता पूरा हुने भएकोले यसलाई नौ शब्दको कविता पनि भन्ने गरिन्छ ।

झिल्का कविताका तीन हरफ मध्ये पहिलो र तेस्रो हरफमा अन्त्यानुप्रास हुनुपर्ने विधान छ भने दोस्रो हरफ स्वतन्त्र हुने गर्दछ । अर्थात् दोस्रो हरफको अन्त्यमा पहिलो र तेस्रो हरफको अन्त्यानुप्राससॅंग मिल्ने समध्वनिक अक्षर नभएमा उत्तम मानिन्छ ।

साप्ताहिक झिल्का लेखन अभ्यास शृङ्खला- ५५ मा सहभागी झिल्काकारहरूका सुन्दर झिल्काहरू-

१,
हिउॅंदको जवानी चढ्यो
आगो कति ताप्नु !
ज्याकेटको भाउ बढ्यो ।
२,
असल कर्म गर
टाढाको हुन्न शत्रु,
मुख बाइरहन्छन् वरपर ।
३,
सरस्वतीको आशीर्वादमा शिक्षा
लिन्छन् मेहनतमा शिष्यले
उपहारमा पाउॅंछन् तितीक्षा ।
✍️म्यामराज राई
भोजपुर
…
१,
नघोटेसम्म  यी हाड
चिसो हुन्छ चुल्हो
लाग्दैन मुखमा माड !
२,
चिन्ता अनि तापले
नछाड्ने भयो कहिल्यै
लक्ष्मीको यो श्रापले !
३,
भाग्यले दिएन साथ
सराप्दै छु जिन्दगी
ठोक्दै आफ्नो माथ !
✍️वसन्त अनुभव
घोराही- १४, वसन्तविहार
…
१,
ढुक्कसँग श्रम गरेमा
काम लाग्छ आखिर
आफैलाई दुख परेमा।
२,
यस्तै छ जिन्दगानी
तर चल्नुपर्छ जसोतसो
सहेर घाम पानी ।
३,
सबै साथीसङ्गी भुलिन्छ
सहकार्य गर्न नसके
अझै महॅंगी चुलिन्छ ।
✍️भोज विवश मगर
गैंडाकोट -३ नवलपरासी पूर्व
…
१,
शिशिरले बिदा लिएर
नौलो पालुवा फेर्दैछ
वसन्तले दस्कत दिएर  ।
२,
छाउँदै उत्साह  उमङ्ग
हरियाली छ बनजङ्गलमा
प्रकृतिले भर्दछ रङ्गविरङ्ग ।
३,
श्रीपञ्चमीको मौसम आयो
अन्न ख्ववारा गर्न
खेतीमा उत्साह छायो।
✍️मोती योन्जन सुब्बा  
दार्जिलिङ
…
१,
चढ्दैछ हिउॅंदको जवानी
कति हिटर ताप्नु?
शरीरलाई गर्छ हानी।
२,
कर्ममै हुन्छ फल
अपराधिक कार्यले गर्दा
नराम्रो हुन्छ हरपल।
३,
सिकौँ असल हुन
मरेपछि जाँदैन केही
बाँचुन्जेल पर्दैन रुन।
✍️अर्जुन प्रसाद चौलागाई
हाल:-अमरिका, बोस्टन।
…
१,
काम पुजा मित्र
सुख्ख कहाँ खोज्छौ
फल्छ त्यो पसिनाभित्र।
२,
पोरखले चिनायो संसार
भयो साहित्येको खेती
किताबका बने दरबार।
३,
सबैका आफ्नै विचार
तिमी कस्तो देख्छौ
देख्छु सरकार बिमार।
✍️सुरेशकुमार पाण्डे
घोराही – १८, दाङ
…
१,
खुसीले दिऊँ बधाई
थपिए सात सङ्ग्रह
शुभेच्छा टुक्का कवितालाई।
✍️ ताराप्रसाद चापागाईँ
धुनिबेसी
…
१,
चिसोले कठ्याङ्ग्रियो हात
चिसो हरायो भनेको
मौसमले गर्‍यो घात।
२,
कसका गोरु बलिया
जुधाउॅंथ्यौँ स्कूलको चौरमा
हामी आफैँ हलिया।
३,
गोरु घुमाउॅंथ्यौँ खलोमा
अहिले थ्रेसर ट्र्याक्टर
जिन्दगी गयो हलोमा।
✍️चुडामणी देवकोटा
पुरानो नैकाप काठमाडौँ
…
१,
दिनभर काडेर पसिना
खुवाउनु छ बालबच्चालाई
केही मिठा मसिना।
२,
रिसराग वैरभाव त्यागेर
आत्मा शुद्ध राखी
भगवानलाइ भजौँ एकफेर।
✍️सरिता सेढाई
धादिङ
…
१,
पुर्खाका धरातल धस्किॅंदैछ
नयाँ पिॅंढीमा यहाँ
अर्कै पहिरन पस्किॅंदैछ।
२,
नभत्काऊँ बुबाको घर
पुरानोको महत्व बुझेर
नयाँको हुँदैन भर।
✍🏻अन्मोल मुस्कान
तकदाह छाउनी, दार्जिलिङ
…
१,
दुखीहरूको सेवा गर्नु
स्वर्ग जाने तरिका
मात्र घाटमा सर्नु ।
२,
सबैको गुजारा चल्छ
मेहनत गर्दै जाँदा
बिउले धेरै फल्छ।
३,
पैसाले हुँदैन सान
देखिने काम नगरे
हुँदैन कहिल्यै मान।
✍️नवराज भट्ट
कञ्चनपुर
…
१,
छैन यिनको काम
नगरी भात पच्दैन
यी दलालहरू छलछाम ।
२,
संसार म घुम्दैछु
त्यो लक्ष्यमा पुग्न
शिखर म चुम्दैछु।
३,
देशलाई धोका दिॅंदैछ
नालायक देशद्रोही भ्रष्टाचारीहरू
जीवनभर सुविधा लिॅंदैछ ।
✍️दीप गोले तामाङ
रौतहट
…
१,
हिउँदमा पानी परेन
किसानको मनमा प्रकृतिले
वास्तवमा खुसी भरेन।
२,
न्यानो नभई चिसो
समयमा नुहाउन नसकेर
शरीरमा मयालको लिसो।
✍️राज कुमार राजभण्डारी खोटाङ्गे
ऐॅंसेलुखर्क – ३, खोटाङ हाल भक्तपुर
…
१
चिसो मात्र बढ्दैछ
लाउने लुगा नभएकोले
खोकी झन् गढ्दैछ।
२
पानी पर्नै सकेन
हिउँदे बाली सुकेर
बजार भाउ कसेन।
३
एकताको सन्देश बोकेर
विश्वमा हिॅंड्ने नेपाली
हत्या हिंसा रोकेर ।
✍️कला ढकाल
झापा
…
१,
अभाव पानीको भयो।
सुक्खा लाग्यो पानी,
दुनियाँ बिचल्लीमा गयो।
२,
गर्मी मौसम लाग्दै ।
विषालु किराको डर,
लामखुट्टे आउँछन् जाग्दै।
✍️टिकाराम पुन
सल्यान
…
१,
साहित्यको एक कला
जगमगाउँदै अघि बढोस्
झिल्काको हरेक शृङ्खला ।
✍️प्रेम थापा “मन”
बागलुङ
…
१,
भाग्य पक्कै चम्किन्छ
दाहिने प्रभुको साथमा
अहङ्कारी मानिस गम्किन्छ ।
२,
परिन्छ माया जालमा
संसारमा समय आएपछि
अज्ञानी अज्ञानताको तालमा ।
३,
जगमा सुख फर्किन्छ
पर्दछ दुःख सहनु
आस्थावानको बाधा तर्किन्छ ।
✍️कार्की डिबी माकुम
सुनवल-४, नवलपरासी
…
१,
किन गर्‍यौ घात
भनेर भन्नु सक्छ
तिम्रो पर्‍यो हात।
२,
डुलाउॅंछु मनको कुनाभित्र
कसरी भनूँ तिमीलाई
कति राम्रो मित्र ?
✍️निमा छिरिङ भोटिया
जलढका कालेबुङ
…
१,
सुन्दर मेरो देश
हराभरा छ वरिपरि
नेपाली मेरो भेष ।
२,
सहिद मेरा पुर्खा
देशभक्त सन्तान हामी
बनौँ नयाँ पुर्जा ।
✍️नेत्रबहादुर श्रेष्ठ
ठुलो सिरुवारी, सिन्धुपाल्चोक -१३
…
१,
उमेरले जवानी छेकिन्न
गोठालोमा मात्रै नभेटौँ
समयको बाँध छेकिन्न ।
✍️खुनराज कोइराला
सिद्धलेक – ३, धादिङ
…
१,
चिसो मौसम बढ्दैछ ,
बाटोमा देखिने बटुवाको
मुटुभित्र के गढ्दैछ ?
२,
देश बनाउने रहरले
लागे युवा रमाएर
काट बिस्तारै जहरले।
✍️दुर्गा आचार्य
मोरङ
…
१,
चिसो चुलियो अब
दमको ख्याल राखौँ
वृद्धा आमाबा सब।
✍️बिबा तामाङ
दार्जिलिङ
…
१,
तराईमा बढ्यो शीतलहर
हिमालमा जाडो हिउँ
गुमराहमा जन कहर ।
✍️राज बहादुर बडुवाल
जुम्ला
…
१,
नगर घमण्ड धनको
लैजान्न मरेर जाँदा
चर्चा सफा मनको।
✍️मन्दिरा सेढाई    
मलेखु, धादिङ
…
१,
परिवर्तन स्विकार्नै पर्छ
जसले समयलाई चिन्दैन
ऊ पछिपछि सर्छ ।
✍️डा. देवी पन्थी
…
१,
उठ्यो हातमा ठेला
शीतलहर पर्‍यो तराईमा,
तोरी उखल्ने बेला ।
२,
किसानले खेती लगाई
बेच्छन् बजारमा सुर्तीजन्य  ,
तमाखु चुरोट बनाई ।
३,
आयु घट्छ हेर
हानी पुग्छ शरीरलाई,
धूम्रपान मद्यपान गरेर ।
✍️सीमा कार्की ‘समर्पण’
मेलचोक पर्सा
…
१,
उ मरेर गएछ
सन्तान हैन उस्को
सम्पति टुहुरो भएछ ।
✍️ध्रुव श्रेष्ठ
खोटाङ
…
१,
रगतको बगाए खोला
निरङ्कुश विरुद्ध लडेर
रणभूमिमा त्यागे चोला।
२,
सहिदले दिएको बलिदान
भ्रष्टाचारी घुसखोर नेताले
कहिल्यै राखेनन् मान ।
३,
जनताको निम्ति मरे
उदाहरणीय काम गरी
भवसागर सहजै तरे।
✍️अरुण कुमार भुजेल
गोरूबथान, कालेबुङ, भारत
…
१,
लेख्छु झिल्का कविता
कोही अल्लि सरल
कोहि तिता मीठा ।
२,
लेख्न रहर लाग्छ
फुर्दैन फुर्सदको बेला
समय हुँदा भाग्छ।
✍️सावित्री प्याकुरेल
धादिङ
…
१,
परिश्रम गरेको पल
आखिर सबैको लागि
मिठो हुन्छ फल !
✍️आर्त अकुलीन
…
१,
अहङ्कारको ज्वाला निस्केको
सत्ताबाट बिमुख भएपछि
भावनाट्य हेर जिस्केको ।
२,
सत्यलाई पन्छाएर मित्र
सकिन्न बढ्न अगाडि
आजको यो समाजभित्र ।
३,
अभिव्यक्ति र चरित्र
देखिन्छ सधैँ ढुलमुले
सिद्धान्त आदर्श पवित्र ?
✍️प्रद्युम्न चालिसे
भक्तपुर कटुञ्जे
…
१,
धन कमाउने चाहना
जिउनेआधार यही
सबैको एउटै सपना।
२,
इमान्दारितालाई देऊ साथ
धन बनोस् साथी
इज्जतले रहोस् माथ।
✍️सतीश पण्डित
भानु – ६, चुँदी तनहूँ (हाल चनपा ६ मातातीर्थ )
…
१,
झिल्का मन पर्छ
अरु भन्दा बेग्लै
कलम यसैमा सर्छ ।
२,
ऊ कुदेर आयो
छैनन् उसका कोही
माटो टिपेर लायो ।
३,
म कुरी बस्छु
तिमी आउनु है
भेट्न कम्मर कस्छु ।
✍️शशीश्री आचार्य
बौद्ध कुमारीगाल, काठमाडौँ
…
१,
पैतालामा माटो लाग्छ
हिँड्दा हिँड्दै जिन्दगीले
चौतारीको बास माग्छ।
२,
मनको हावा सुसाउँछ
याद आउँदा प्रियसीको
कोपिला त्यो टुसाउँछ।
✍️होमप्रसाद नेउपाने
धरान, सुनसरी
…
१,
एउटी केटी कालीकाली
आँखा झिमिकझिमिक पार्दै,
यतै आउन थाली ।
✍️बुद्धिप्रसाद सापकोटा
गैँडाकोट – ७, नवलपुर
…
१,
चिसोबाट बचौ सबै
स्वास्थ्यलाई न्यानो बनाई
नकारात्मक नसोचौ कबै ।
२,
जाडोको यौवन आएछ
जताततै चिसो बढ्नाले
जनजीवनमा कष्ट छाएछ ।
३,
हिमालमा हिउँ पर्छन्
जाडो धेरै भएमा
गरिब रोगी मर्छन् ।
✍️राधा चाम्लिङ
खोटाङ
…
१,
आउँदैन यो बारम्बार
मिहिनेत गर्नुहोस् पक्कै
पन्छाउन सकिन्छ हार।
२,
उद्देश्य एक लिनुपर्छ
सत्य साबित गरेर
अरूलाई दोष दिनुपर्छ।
✍️खडक आर सि मिलन
छेडागाड नगरपालिका २ साल्मा जाजरकोट
…
१,
जाग्दछ प्रेम मनमा
पराई लाग्दैन कोही
प्रेमी अति जीवनमा ।
२,
फुले ऐॅंसेलु काफल,
खुले अमृत ढोका,
प्राकृतिको दान बल ।
✍️भुपेन्द्र राना मगर
धादिङ
…
१,
हाँसिदेउ एकचोटि मुसुक्क
लजालु ओठ खोली
बसिदेउन मनमा टुसुक्क ।
२,
खुसी लाग्यो देखेर
भयो मन हल्का
तिमिलाई मैले भेटेर ।
✍️बुद्धिमान दनुवार ( सुरुङ्गेली कान्छो )
कनकाई – ४, झापा
…
१,
अनमोल धन संस्कृति
जगेर्ना गरौँ सबैले
जगाएर चौतर्फ जागृति l
२,
निद्रा हराएको रात
पीडा पोख्न खोजेको
गरेन निष्ठुरीले बात l
३,
पोखेमा सुषुप्त कला
कालजयी बन्नेछन् पक्कै
झिल्काका हरेक शृङ्खला l
✍️बाबुराम गौतम
गुल्मी
…
१,
जनता विवश यहाँ,
राजनीतिको भुमरीमा परी
विकास गए कहाँ ?
२,
नेतालाई भेट्न साह्रो,
जब चाहिन्छ जनतालाई,
अनुमति पाउन गाह्रो।
✍️देव स्याङ्देन
कालेबुङ
…
१,
झिल्कालाई बधाई दिनुहोस्
आत्मा साथ गरी
एकार्कामा शुभकामना लिनुहोस् ।
२,
बधाई दिने सफल
आफ्नो मन मुटुमा
देशैभरि फैलिॅंदै पलपल ।
✍️भोलामान बर्देवा ‘वैरागी माइलो’
मादी – ५ सङखुवासभा (हाल धरान – ८, सुनसरी)
…
१,
जाडो धेरै बढ्दैछ
जतिसुकै लुगा भए
खोकी भने गढ्दैछ ।
२,
हाम्रो सुन्दर देश
हरियाली वरिपरि हुँदा
लाग्छ राम्रो भेष ।
✍️दुर्गा भट्टराई
मोरङ
…
१,
मनमा सधैँ डर
यो देशमा गणतन्त्रको
भएन कुनै भर ।
२,
थुनेर जनताको मुख
कठोर भई बस्दा
के होला सुख ।
३
अतिले हुनेछ खति
तोडेर स्वार्थको घेरा
सुधार आफ्नै मति ।
✍️जयनारायण नेपाल
इलाम (हाल सूर्य विनायक २, बालकोट ,भक्तपुर )
…
१,
अजम्बरी कोही छैन
संसारमा कर्मको खेती
नभोगी मर्ने हैन।
२,
घृणालाई मायाले बेर
अरूलाई भन्नुभन्दा पहिले
आफूलाई ऐनामा हेर।
३,
धनको पछिपछि नजर
कुकर्म गर्न मान्छे
रतीभर मान्दैन डर।
✍️रुना कर्माचार्य दाहाल
चितवन
…
१,
सबैजनाले पर्छ मनाउनु
वसन्त पञ्चमी उत्सव
पर्छ अज्ञानताले हटाउनु  ।
✍️संगमानंद पत्रकार
चूरु-राजस्थान, भारत
…
१,
छ मान्छे विवश,
अन्याय सहन यहाँ ,
जानेरै छ सकस ।
२,
बसेर खान पर्ने,
विलासी भयो मानव,
प्रणाली  कायम नगर्ने।
३,
हचुवा जिन्दगी यहाँ ,
चलाउॅंछन् दमनकारी बनी,
समानता आउँछ कहाँ ?
✍️मनोहरी पौडेल
गैडाकोट १
…
१,
प्रत्यक पाइलाको अर्थ
हुँदैन व्यर्थ जानु
नहोऊन् कटै अनर्थ।
२,
सेवा गरौँ निस्वार्थ
नराखौँ स्वार्थ कुनै
नहोऔॅं स्वार्थी किमार्थ ।
✍️हरिगोपाल न्हुच्छेँप्रधान
काभ्रे, साँगाबजार बनेपा – १४
…
१,
सरस्वती देवीको भक्ति
विशेष यो वसन्तपञ्चमीमा,
आओस् ज्ञानको शक्ति ।
✍️सुस्मिता अधिकारी
काठमाडौँ
…
१,
वसन्त बहार आयो
नाङ्गिएको वृक्षमा फेरि
नयाँ पालुवा पलायो ।
२,
ऋतुकाल हो वसन्त
सञ्चार नयाँ चेतनाको
राख्छ सदा जीवन्त ।
✍️कृष्णकुमार वैद्य
बनेपा ९, काभ्रे
…
१,
सरस्वतीले ज्ञान छर्ने
खुसी मनमा बोकेर,
शिक्षा सबै भर्ने ।
✍️श्रीकृष्ण धामी
बझाङ
…
१,
अभागी यो खप्पर
जता जाऊँ उतै
लाग्छ सधैँ ठक्कर ।
२,
छैन ऊ इमान्दार
मन दुख्छ साह्रै
सम्झिँदा कपटी व्यवहार  ।
३,
छैन सरम लाज
पारदर्शी लुगा ज्यानमा
कता जाँदैछ समाज ?
✍️शान्ता पौडेल भट्टराई
टङ्कीसिनवारी, मोरङ

::::::::जय झिल्का साहित्य ! ::::::::::

साप्ताहिक झिल्का लेखन अभ्यासको ५४ औँ शृङ्खला आइतवार अपरान्ह सम्पन्न भएको छ । झिल्का साहित्य समाज नेपालको आयोजनामा यो अभ्यास शृङ्खला निरन्तर हरेक हप्ता सञ्चालन हुँदै आएको छ ।
साप्ताहिक झिल्का कविता लेखन अभ्यासका विगतका शृङ्खलामाझैँ यसपटक पनि सहभागीहरूको निकै उत्साहप्रद सहभागीता रहेकोे थियो । जसमा नेपाल, भारत, भुटान लगायत विश्वका विभिन्न देशमा रहेर नेपाली भाषा, साहित्यलाई निरन्तर माया गर्नुहुने ६१ जना झिल्काकारहरूको सहभागीता रहेकोे थियोे । यो उत्साहपूर्वक सहभागिताका लागि सम्पूर्ण सहभागीहरूमा संयोजक म्यामराज राईले हार्दिक धन्यवाद ज्ञापन गर्नुभएको थियोे ।

झिल्का कविताको उन्नयन, विकास र प्रवर्द्धन गर्नका लागि समाजले विभिन्न क्रियाकलापहरू सञ्चालन गर्दै आएको छ । त्यसमध्ये साप्ताहिक झिल्का लेखन अभ्यास शृङ्खला पनि एक भएको र साप्ताहिक रूपमा निरन्तर सञ्चालन गरिने यसका परिकल्पनाकार एवम् झिल्का कविताका प्रवर्तक वसन्त अनुभवले बताउनुभयो ।

शृङ्खलाबारे प्रष्ट पार्दै शृङ्खला संयोजक/प्रशिक्षक म्यामराज राईले हरेक हप्ताको शुक्रवार राति १२ बजे अभ्यासको सूचना झिल्का कविता फेसबुक समूहमा राखिने र उक्त सूचनाको कमेन्टमा इच्छुक झिल्काकारज्यूहरूले स्वत:स्फूर्त आफ्ना उत्कृष्ट झिल्काहरू राखेर सहभागीता जनाउन सकिने बताउनुभयो ।

झिल्का कविता, नेपाली माटोमा उम्रिएको एक नवीनतम एवम् लघुतम प्रयोगवादी काव्य विधा हो । जसमा विम्ब, प्रतीक र अलङ्कारको प्रयोग गर्दै चोटिलो पाराले तीन हरफमा लेख्ने गरिन्छ । जसको पहिलो हरफले विषयवस्तुको उठान, दोस्रो हरफले विषयवस्तुको बिस्तार र तेस्रो अर्थात् अन्तिम हरफले भावलाई उत्कर्षमा पुर्‍याई समापन गर्ने गर्दछ । यसका प्रत्येक हरफमा तीन/तीन शब्दहरू हुने गर्दछन् । जम्माजम्मी नौ वटा शब्दमा एउटा झिल्का कविता पूरा हुने भएकोले यसलाई नौ शब्दको कविता पनि भन्ने गरिन्छ ।

झिल्का कविताका तीन हरफ मध्ये पहिलो र तेस्रो हरफमा अन्त्यानुप्रास हुनुपर्ने विधान छ भने दोस्रो हरफ स्वतन्त्र हुने गर्दछ । अर्थात् दोस्रो हरफको अन्त्यमा पहिलो र तेस्रो हरफको अन्त्यानुप्राससॅंग मिल्ने समध्वनिक अक्षर नभएमा उत्तम मानिन्छ ।

साप्ताहिक झिल्का लेखन अभ्यास शृङ्खला- ५४ मा सहभागी झिल्काकारहरूका सुन्दर झिल्काहरू-

१,
छिटोमिठो सबैको बनोस्
बदरमा हैन सदरसॅंगै
वाह ! लोकले भनोस् ।
२,
भ्यागुतोको गर्जाइ कुवामा
संसारको शक्ति अथाह
निमेषमा बदलिन्छ धुँवामा ।
३,
हरकर्मको बन्छ बही
बनेर एउटा लेखाजोखा
रोजाइ परोस् सही ।
✍️म्यामराज राई
भोजपुर
…
१,
गरे असल काम
इज्जत अनि नामसँगै
कमाउन सकिन्छ दाम।
२,
कथा भयो दन्त्य
कहिले हुन्छ देशमा
भ्रष्टाचारको जरैदेखि अन्त्य ।
३,
देशमा सुख छाउँछ
विकास अनि समृद्धि
जहिलेदेखि जनताले पाउँछ ।
✍️भोज विवश मगर
गैँडाकोट -३, नवलपरासी पूर्व
…
१,
चन्द्रमा पनि लजाउँछिन्
हेरेर मुहार तिम्रो
निशाले सिट्ठी बजाउँछिन् ।
✍️मन्दिरा सेढाई    
मलेखु, धादिङ
…
१,
परिश्रम जीवनको सार
जीवन बन्छ मिहिनेतले
नत्र भविष्य अन्धकार।
२,
जलाऔॅं श्रमले अन्धकार
सकिन्छ जित्न पक्कै
यो भौतिक सन्सार।
३,
फलको आस नगरी
श्रम गरे निरन्तर
चम्किन्छ नाम जीवनभरि।
✍️सतीश पण्डित
भानु – ६, चुँदी, तनहूँ (हाल चनपा ६ मातातीर्थ)
…
१,
चिसोमा सम्झना आउँछ
हरेक रात दिनमा
न्याउलीले गीत गाउँछ ।
✍️धनमाया चौधरी
कैलाली
…
१,
पर्दैन शृङ्गार गर्न
तिम्रो ओठमा लाली
प्राथमिकता पेट भर्न ।
२,
गर सदुपयोग समय
खन्न बरु खेतबारी
बनाउन जीवन सुखमय ।
३,
घटाउन आयात व्यापार
नगरी फजुल खर्च
बढाउन समृद्धिको आधार ।
✍️देव मगर
तिनाउ – १, कचल, पाल्पा
…
१,
देखायौ पीडाको चित्र
सहन साह्रै मुस्किल
वचनको घाउ मनभित्र।
२,
रहरहरू बोकेको थिएँ
आफ्नाले खुट्टा तान्दा
कठोर निर्णय लिएँ।
✍️चुडामणि देवकोटा
पुरानो नैकाप, काठमाडौँ
…
१,
फुट्यो आँसुको मुल
अर्कैले टिपेर सजायो,
मन परेको फूल ।
२,
सुकेर जाँदैछ खोला
बढ्नेछ पानीको अभाव
सबै काकाकुल होला ।
✍️भुपेन्द्र राना मगर
धादिङ
…
१,
वसन्तको आँगनमा फूल
दुःख कष्ट भागोस् ,
मनमा छैन भुल ।
२,
छैन मनमा हर्ष
महिना फेरियो पछि,
आयो नयाँ  बर्ष ।
३,
काँटेपछि रगत रातो
धेरै घमण्डी नगर्नु ,
किन एक जातो ?
✍️श्रीकृष्ण धामी
बझाङ
…
१,
सबैभन्दा ठुलो नाम
गरे संसार चिनाउने,
पर्दैन कमाउन दाम।
२,
नगर घमण्ड कहिले
सबै जान्छन् एकदिन,
कीर्ति राख्नु पहिले।
✍️शङ्कर कार्की
थाहा – ३, मकवानपुर
…
१,
धेरै नबसौँ हाँसेर
खुसी मनमै राखौँ
पीडालाई सकभर नासेर।
२,
परिस्थितिले ज्ञान सिकाउँछ
बेसरी स्वार्थी नहुनु
यसले इज्जत बिकाउँछ।
✍🏻अन्मोल मुस्कान
तकदाह छाउनी, दार्जिलिङ ‌
…
१,
गर्नु राम्रो काम
लोभलाई त्याग्न सके
संसारमा रहन्छ नाम।
२,
नदेखाऊ पिरको चित्र
समाधान गरिदिॅंदैन कसैले
लुकाऊ आफ्नै मनभित्र ।
३
नबगाऊ आँसुको धारा
दु:खलाई सुखमा बदल
तब पाउँछौ सहारा ।
✍️राज कुमार राजभण्डारी खोटाङ्गे
  ऐसेलुखर्क – ३, खोटाङ (हाल भक्तपुर )
…
१,
देश बनाउन जुटौँ
आमा रुन्छिन् धरधरी
पुग्यो अब उठौँ ।
२,
पहरामा फुल्यो फूल
प्यासी भयो मन
फुटाऔॅं विकासको मूल ।
३,
हुन्न गफको तालमा
छोरा जन्मिए कुकृत्य
बेचिॅंदैछिन् त्यही जालमा।
✍️टिकाराम पुन टिपु
सल्यान
…
१,
मनको मिठो कुरा
कसरी भनूँ तिमीलाई
कसले हान्यो छुरा।
२,
कस्तो भयो भूल ?
किन भने त्यसलाई
कहाँको हौ मूल।
✍️निमा छिरिङ भोटिया
जलढका कालेबुङ
…
१,
सकारात्मक सन्देशयुक्त पढौँ
देशको मान राख्नलाई
सहमतिले अघि बढौँ ।
✍️प्रेम थापा “मन”
बागलुङ
…
१,
छायो सर्वत्र शीतलहर
माघको चिसो रात
उद्भिद प्राणीहरूमा कहर  ।
२,
माघको महिना मिनपचास
भुईॅं कुहिरोको राजमा
ढाकेर तुसारोको रास  ।
✍️मोती योन्जन सुब्बा  
दार्जिलिङ
…
१,
नबस अँध्यारोमा पियारी
किन विमुख जीवनमा ?
राख्नुपर्छ यौवनलाई सियारी।
२,
आऊ दिलमा बस्नलाई
फुस्रो मुहारमा अन्धकार
लालीकिरिम पाउडर घस्नलाई।
३,
जाडोमा लुगलुगी कामेर
किन विरक्तिएकी मायालु
अङ्गालोमा कसौँला थामेर ।
✍️घनश्याम पन्त
हरिवन सर्लाही
…
१,
आगो लगाएर कम
कसरी हुन्छ साथीहरू
आगोकै अधिक दम !
✍️आर्त अकुलीन
…
१.
राखौँ सोच सकारात्मक
तब हट्छ हाम्रो
भित्री तहको नकारात्मक।
२.
कर्म गर्दाको बही
जस्ताको तस्तै बन्छ
खोज्न नजाऔॅं जहीँकहीँ।
✍️अर्जुन प्रसाद चौलागाई
हाल:-अमेरिका, बोस्टन।
…
१,
बर्बर आँसु झारेर
के पायौ तिमीले
मलाई एक्लै पारेर |
✍️सरिता सेढाई
धादिङ
…
१,
देख्छु आआफ्नै सन्सार
कसैले काट्नै नसक्ने
आफ्नै सोचको भन्सार ।
२,
उद्देश्य निश्चित हुनुपर्छ
निरन्तर लागिपरे साथी
बाधाअड्चन आफै टर्छ ।
३,
अर्कोको भर पर्दा
थाक्लान् ती पाइलाहरू
तलमाथि धेरै गर्दा ।
✍️दीपा गुरुङ समभाव
दुबेकोल, खोटाङ
…
१,
भन्दछु झुटो नबोल
व्यापार छ यसैको
राजनीतिमा चल्छ मोलतोल ।
२,
आफू नै नअघाएसम्म
छाडिँदैन कुनै पद
मान्नुपर्दैन कसैले अचम्म।
✍️होमप्रसाद नेउपाने
धरान, सुनसरी
…
१,
लगाएर मात्रै हुँदैन                                  
मनमै नभएको प्रेमलाई                             
जबर्जस्तीको मायाले छुँदैन।
✍️सुनगाभा पोखरेल
कपिलवस्तु
…
१,
तराईमा चल्छ शीतलहर
बाढी पीडित प्रताडित
बन्ने प्रकृति कहर ।
२,
भेटिन छोडे ज्ञानी
कलियुग न पर्‍यो
कहाँ खोज्नु ध्यानी ?
✍️राज बहादुर बडुवाल
कनकासुन्दरी -५, जुम्ला
…
१,
आमाको न्यानो काख
भए पुग्छ मलाई
चाहिन्न सम्पत्ति लाख।
२,
बाबुको बलियो काँध
सुरक्षा कवच मेरो
विपत्तिको अभेद्य बाँध।
✍️बिके मुखिया
दार्जिलिङ, भारत
…
१,
देखेर सवार राजैको
सुरु गाउँदेखि सहरमा
जाऊॅं लाग्यो आजैको ।
२,
फूल पनि काँडा
लाग्छ हिजोआज मलाई
हुँदैछ संस्कृति छाडा ।
३,
भिर पाखामा हाम्रो
प्रकृतिको मुहान भेटिन्छ
प्रकृतिले भरिभराउ राम्रो ।
✍️ईश्वर साउद(भिक्षु)
रामारोशन गाउँपालिका ६ सुदुरपश्चिम अछाम
…
१,
छैन खाने चारो,
जनता आहत भइसके,
तात्न थाल्यो पारो।
२,
लुट्नसम्म जता लुटियो,
भोटको भयो खेती,
जनता आफै फुटियो ।
३,
जनता भयौ कस्तो,
छानेर नेता पाइएन,
भोटर भयौ सस्तो ।
✍️शैलेन्द्र पण्डित
तनहु – १, तनहुँ
…
१,
शितलहर बलवान् भयो
सहनु गाह्रो चिसो
बटुवारे एक गयो।
२,
नकारात्मक विचारले अशुद्ध
जिन्दगी धमिलो नबनाऔॅं
सकारात्मक सोचले चित्तशुद्ध।
✍️बिबा तामाङ
दार्जिलिङ
…
१,
नानाथरी भन्दै अलापेर
हुँदैन आफैँ नबढी
नेतालाई केवल सरापेर !
२,
जानेको बुझेको राम्रो
के हुन्छ जन्मभूमिप्रति
अहम् कर्तव्य हाम्रो !
३,
कामहरू थाती राखेर
नबसौँ हात बाँधी
अर्काको मुख ताकेर !
✍️वसन्त अनुभव
वसन्तविहार, घोराही
…
१,
इतिहास नियमित पढौँ
पुर्खाहरुको रगत पसिना
सम्झेर अघि बढौँ ।
२,
तिनीहरू समृद्धि भनिरहेका
आशामा गयो जीवन
विमानस्थलमा लास गनिरहेका ।
✍️रवि पौडेल
दक्षिण भारत
…
१,
मनमा चोट दिएर
हिॅंड्ने आँट बनाई
भाग्य अर्को लिएर।
२,
आँसुको भेल रोकिन्छ
सोचेको थिएन यसरी
अपत्यारिलो गरी ठोकिन्छ।
✍️दुर्गा आचार्य
मोरङ
…
१,
हे! प्यारो मित
वैरभाव किन व्यर्थै
लगाऊ मिठो प्रीत।
२,
सोचौँ सबैको हित
कसैको बिगार नगर्ने
बनाऔॅं एउटा रीत।
✍️अरुण कुमार भुजेल
गोरूबथान, कालेबुङ, भारत
…
१,
जाऊ अघि कुदेर
काम गर्नु धेरै ,
हुन्न बोली बोलेर ।
✍️जनक बिसी
दक्षिण भारत कोचिन
…
१,
पवित्र मन डगमगाउँछ
अहितकरी भावना आएकोमा
सुगन्धित फूल मगमगाउँछ।
२,
भवसागर शरणागति विधि
जगमा सदाचारिता भाव
मनुष्यको अमूल्य निधि ।
३,
दुःखी अज्ञानवश कराउँछ
आखिर पर्दछ सहनु,
विवेकहीन मानिस बरबराउँछ।
✍️कार्की डिबी माकुम
सुनवल-४, नवलपरासी
…
१,
समयको गरौँ सदुपयोग
गरेनौ भने जोकोहीको
जीवन हुन्छ बिजोग !
✍️सुरेश बि सि
…
१,
परिश्रमले अन्न उब्जाउॅंछ
दिॅंदैन ईश्वरले त्यसै
मेहनतले जीवन बचाउॅंछ ।
✍️जानुका बास्कोटा
काठमाडौँ
…
१,
दिन भयो राज
कुहिरो शित हटी
घाम लाग्यो आज।
२,
छोडि सातै काम
परालको गुन्द्री बिच्छ्याएर
बस्छु तापी घाम
✍️पुष्पा सुवेदी
नेपालगन्ज, बाँके
…
१,
कर्मले गोरेटो खनौँ
देखासिखी नगरी कसैको
आफ्नै भर परौँ ।
✍️विष्णु पङ्गेनी पाण्डे
वालिङ, स्याङ्जा
…
१,
गर्मी चढ्दैछ बिस्तारै
अनेक रोगले सताउँछ
बच्न गाह्रो साह्रै।
२,
रमाइलो थियो बालापन
जिम्मेवारी बढ्दै गयो
तनावमा छ जीवन।
✍️सावित्री प्याकुरेल
धादिङ
…
१,
एकनास हुँदैन उन्नति
आफै विचार गर्नुहोस्
सन्ध्यामा सुर्यको गति।
२,
यो मान्छेको जात
थोरै प्रगति गरेपछि
बिर्सन्छ आफ्नो औकात।
३,
बनाउँदैन आफ्नो घर
बिगार्छ घर अर्काको
कस्तो बैगुनी बाँदर।
✍️खडक आर सि मिलन
छेडागाड नगरपालिका – २, साल्मा, जाजरकोट
…
१,
सहनु पनि कति ?
दुराचारी नेताको कुकृत्य
भइसक्यो अब अति l
२,
खोलेर चेतको घडा
भ्रष्टाचारी नेताको विरुद्ध
हुनुपर्यो जनता खडा l
३,
देश बनाउन जागौँ
प्रतिगामी भ्रष्टको विरुद्ध
एकजुट भएर लागौँ ।
✍️बाबुराम गौतम
गुल्मी
…
१,
लगाउनु आफ्नो बल,
परिश्रम र सत्कर्ममा,
पाउनु मिठो फल।
२,
नगर्नु कसैलाई छल,
सद्बुद्धि र विवेकले,
समस्याको निकाल्नु हल।
३,
छेपारोको जस्तै चाल,
धन कमाउन अगुवाले,
बुन्छ चारैतिर जाल।
✍️देव स्याङ्देन
कालेबुङ
…
१,
तल बेँसी आऊ
माया मलाई भेट्न
अन्त्त कतै नजाऊ ।
२,
डाँडापारिको त्यो घाम
मलाई आज बोलायो
गरौँ उतै काम ।
३,
नेपाल देश राम्रो
सगरमाथा शिर भएको
संसारैले भन्छन् राम्रो ।
✍️शशीश्री आचार्य
बौद्ध कुमारीगाल, काठमाडौँ
…
१,
हुँदैन एकता जुटेर
विचार मिल्नु पर्छ
मर्दैन गोहो कुटेर ।
२,
जनताको मन नजलाऊ
सक्छौ सुकर्म गर
सक्दैनौ केही नचलाऊ ।
३,
इज्जत किन्न पाइॅंदैन
स्वाभिमानी नेपाली हौ
भ्रष्टचार गरेर खाइॅंदैन ।
✍️ऋजु दिल्पाली
इटहरी – १, सुनसरी
…
१,
जीवन सुखदुःखको खेल
आऊ हातेमालो गर्दै
तरौँ जोखिमको भेल।
२,
भो, नदुखाऊ घाउ
बरु दर्द घटाउने
मलम बनेर आऊ ।
✍️कोपिला अधिकारी
सिरानचोक – ७, गोरखा
…
१,
चल्दैछ यहाँ बतास
मान्छेको जात पर्‍यो
गर्छ सधैँ हतास ।
२,
सुधार गरौँ बानी
केही गर्नु छ ?
जीवन कर्कलाको पानी ।
३,
जीवन छ धराप
लुट्ने कहिलेसम्म अब
कति खानु सराप।
✍️दीप गोले तामाङ
रौतहट
…
१,
मान्छे मोबाइलमा अल्झिन्छन्
भेटघाट नजिक बनाउन
केवल स्क्रिनमा देखिन्छन्।
२,
सम्बन्ध सानो बनायो
प्रत्यक्ष भेटघाट छैन
यसैमा मान्छे रमायो।
३,
हरायो जिन्दगीको कथा
स्मृति स्क्रिनमै बन्द
हाँसो न व्यथा ।
✍️सतीश सिकारु
चुँदी, तनहूँ
…
१,
बरु यथार्थ लुकाऊ
मुखले ठिक पारेर
मेरो मन नदुखाऊ ।
२,
तिम्रो साथ हुँदा
दु:ख सबै भुल्थेँ‌
मायालु हातले छुँदा ।
३,
सपनीमा तिमीसँगै हुन्छु
ब्युँझिॅंदा साथमा हुन्नौ
आँशुले मुख धुन्छु ।
✍️शान्ता पौडेल भट्टराई
टङ्कीसिनवारी , मोरङ
…
१,
कसरी जाडो काट्ने ?
काम गरेर निरन्तर
बरियोको डोरी बाट्ने ।
२,
बिहानआगो तापेर 
हरेक बेलुका चिसोबाट
बँच्न सिरक खापेर ।
३,
स्वस्थानी परमेश्वर माताको
बेलुका कथा सुनेर
भक्तिभाव मिठो आमाको ।
✍️भगवती दवाडी
झापा
…
१,
सुन्दर स्वच्छ पानी
देश नेपाल राम्रो
हाम्रो आँखाको नानी!
२,
झलमल आकाशमा तारा
धर्तीमा हावाहुरीले धुलो
उडाइ ल्यायो सारा।
✍️ वेदु न्यौपाने
…
१,
भन्दै धन पापी
मर्न खोज्छ मान्छे
धनकै धोक्रो थापी ।
२,
भुँडी पाल्ने देखी
त्यो फुँडी गाल्नेसम्म
चल्छन् धनै टेकी !
✍️विवश पारदर्शी
झापा
…
१,
नेपालीको बढ्यो सान
साहित्यकार गीता उपाध्यायले
पाउँदा पद्मश्री सम्मान l
✍️संगमानंद पत्रकार
चूरु-राजस्थान, भारत
…
१,
झिल्का लेखौँ साथी
निरन्तर अभ्यासले लेख्दा
पुगिन्छ धेरै माथि ।
✍️दुर्गा भट्टराई
…
१,
निमुखालाई धसेर भाला
देखिन्छ यहाँ सजिएको
अपराधीको गालामा माला ।
२,
जनताको आवाज थिचियो
राजनीति भागबन्डाको खेलमा
विकासनिर्माण जहिले मिचियो।
✍️रुना कर्माचार्य दाहाल
चितवन
…
१,
हाम्रो देशका नेताहरू
सधैँ रोइलो गर्छन्
छक्क पर्छन् अरू ।
✍️बुद्धिमान दनुवार ‘सुरुङ्गेली कान्छो’
कनकाई – ४, झापा
…
१,
वर्तमान अति प्यारो
फर्केर आउॅंदैन अतीत
नखोज्ने जानीजानी अप्ठ्यारो ।
२,
मित्रता सम्बन्ध गाँसेर
निभाउनु सक्नुपर्छ सदा
विकार छाडी बाँचेर ।
३,
साथ छुट्यो हाम्रो
तिम्रो भलो चाहन्छु
जीवन होस् राम्रो ।
✍️पृथक प्रकृति
झापा
…
१,
समाधान होइन  बल
पाथीभरा विवादको समाधान
हुन्न गरेर छल ।
२,
सबथोक होइन  दाम
समाजमा भाँजो हाली
नगर बलको  काम ।
३,
गर निष्ठाको खेती
स्वार्थका लागि निहित
नचलाऊ जनतामा रेती ।
✍️जयनारायण नेपाल
इलाम (हाल सूर्य विनायक २, बालकोट, भक्तपुर )
…
१,
मनमा चल्छ बतास
सोचे जस्तै नभए
नहुनु आफैँ हतास ।
२,
सके काम चुन्न
लक्ष्यमा पुगिन्छ पक्कै
यात्रा अधुरो हुन्न ।
३,
खुसीले जोडेको नाता
बस्नु मर्यादा राखेर
ननाघ्नु कहिल्यै हाता ।
✍️रामप्रसाद पुरी
बादेल, खोटाङ
…
१,
आफ्नो मिसाऊ पसिना
बनाऔॅं देश बलियो
केही छाडौँ चिना।
२,
मातृत्व भूमिको माया
मनमा सजाएर राखौँ
बद्लिन्छ देशको काया।
✍️सुरेशकुमार पाण्डे
घोराही – १८, दाङ
…
१,
शीत राति झर्छ
नलाउँदा न्यानो कपडा ,
चिसोले मान्छे मर्छ ।
२,
बारीमा लगाएको बाली
जनावरले खान पाउँदैन,
काँडे तारको जाली ।
३,
सुर्ती हिउँदे बाली
सबैले लगाउँछन् तराईमा,
बस्दैनन् कोही खाली ।
✍️सीमा कार्की समर्पण
मेलचोक पर्सा
…
१,
वसन्तमा फूल फुल्छ
सुवास अति मोहक
चुलबुल मन भुल्छ ।
२,
सुभाव जगाऔॅं मनमा
सेवा गरौँ दु:खीको
सुकृति छाऔॅं भवमा ।
✍️हरिगोपाल न्हुच्छेँप्रधान
बनेपा – १४, साँगाबजार, काभ्रे

::::::::जय झिल्का साहित्य ! ::::::::::

साप्ताहिक झिल्का लेखन अभ्यासको ५३ औँ शृङ्खला आइतवार अपरान्ह सम्पन्न भएको छ । झिल्का साहित्य समाज नेपालको आयोजनामा यो अभ्यास शृङ्खला निरन्तर हरेक हप्ता सञ्चालन हुँदै आएको छ ।
साप्ताहिक झिल्का कविता लेखन अभ्यासका विगतका शृङ्खलामाझैँ यसपटक पनि सहभागीहरूको निकै उत्साहप्रद सहभागीता रहेकोे थियो । जसमा नेपाल, भारत, भुटान लगायत विश्वका विभिन्न देशमा रहेर नेपाली भाषा, साहित्यलाई निरन्तर माया गर्नुहुने ६७ जना झिल्काकारहरूको सहभागीता रहेकोे थियोे । यो उत्साहपूर्वक सहभागिताका लागि सम्पूर्ण सहभागीहरूमा संयोजक म्यामराज राईले हार्दिक धन्यवाद ज्ञापन गर्नुभएको थियोे ।

झिल्का कविताको उन्नयन, विकास र प्रवर्द्धन गर्नका लागि समाजले विभिन्न क्रियाकलापहरू सञ्चालन गर्दै आएको छ । त्यसमध्ये साप्ताहिक झिल्का लेखन अभ्यास शृङ्खला पनि एक भएको र साप्ताहिक रूपमा निरन्तर सञ्चालन गरिने यसका परिकल्पनाकार एवम् झिल्का कविताका प्रवर्तक वसन्त अनुभवले बताउनुभयो ।

शृङ्खलाबारे प्रष्ट पार्दै शृङ्खला संयोजक/प्रशिक्षक म्यामराज राईले हरेक हप्ताको शुक्रवार राति १२ बजे अभ्यासको सूचना झिल्का कविता फेसबुक समूहमा राखिने र उक्त सूचनाको कमेन्टमा इच्छुक झिल्काकारज्यूहरूले स्वत:स्फूर्त आफ्ना उत्कृष्ट झिल्काहरू राखेर सहभागीता जनाउन सकिने बताउनुभयो ।

झिल्का कविता, नेपाली माटोमा उम्रिएको एक नवीनतम एवम् लघुतम प्रयोगवादी काव्य विधा हो । जसमा विम्ब, प्रतीक र अलङ्कारको प्रयोग गर्दै चोटिलो पाराले तीन हरफमा लेख्ने गरिन्छ । जसको पहिलो हरफले विषयवस्तुको उठान, दोस्रो हरफले विषयवस्तुको बिस्तार र तेस्रो अर्थात् अन्तिम हरफले भावलाई उत्कर्षमा पुर्‍याई समापन गर्ने गर्दछ । यसका प्रत्येक हरफमा तीन/तीन शब्दहरू हुने गर्दछन् । जम्माजम्मी नौ वटा शब्दमा एउटा झिल्का कविता पूरा हुने भएकोले यसलाई नौ शब्दको कविता पनि भन्ने गरिन्छ ।

झिल्का कविताका तीन हरफ मध्ये पहिलो र तेस्रो हरफमा अन्त्यानुप्रास हुनुपर्ने विधान छ भने दोस्रो हरफ स्वतन्त्र हुने गर्दछ । अर्थात् दोस्रो हरफको अन्त्यमा पहिलो र तेस्रो हरफको अन्त्यानुप्राससॅंग मिल्ने समध्वनिक अक्षर नभएमा उत्तम मानिन्छ ।

साप्ताहिक झिल्का लेखन अभ्यास शृङ्खला- ५३ मा सहभागी झिल्काकारहरूका सुन्दर झिल्काहरू-

१,
फैलिए सुगन्ध जगतैभरि
रहरमा स्पर्श भएर
फूल, काँडा सरोबरी ।
२,
चोरीऔॅंलाले मलाई करारमा
बाँकी औॅंला हेर !
को परिरहेछ दरारमा ?
३,
सञ्जाल बन्यो धोक्रो
मोहर पनि हुनसक्छ
जगन्नाथ आफैँ खोक्रो ।
✍️म्यामराज राई
भोजपुर
…
१,
बिर्सिए सवैले भेष
कहाँ रहन्छ मित्र
तिम्रो मौलिक देश ?
२,
यो खुल्ला आकाशमुनि
चिसो छ साथी
ताप बालेर धुनी ।
३,
मैले तिमीलाई भेटाएँ
दिलमा सम्हाली राख्दा
हजुर आफैलाई हराएँ ।
✍️ध्रुव श्रेष्ठ
खोटाङ
…
१,
फेरि भ्यालेन्टाइन आयो
नव प्रेम जोडीहरूमा
हर्ष, उमङ्ग छायो ।
२,
भ्यालेन्टाइन डेको नाममा
कोही कतै नलागून्
नराम्रो गलत काममा ।
३,
कत्तिको जोडी छुटिन्छ
यहि मौका छोपी
अझ इज्जत लुटिन्छ ।
✍️हिरामाया श्रेष्ठ
गजुरी – १, धादिङ
…
१,
फैलियोस् सुगन्ध सधैँभरि
जीवन रहुँन्जेल वास्ना
नमेटियोस् कसै गरी।
२,
फेरि झिल्का लेखेँ
वरिपरि भएका सारा
जब मैले देखेँ ।
३,
बस्छु म रमाएर
सदा आफू यहाँ
खुसी निकाल्छु धेर।
✍️अर्जुन प्रसाद चौलागाई
रामेछाप:-सुनापति-१ (हालः-अमेरिका,बोस्टन)
…
१,
फैलियोस् सुगन्ध जगत्भरि
चलिरहोस् अटुट जीवनमा
मेटाउन प्यास पानीसरि ।
२,
चलोस् सुगन्धकै वासना
पलपल साटिरहन पाइरहूँ
कर्म तप साधना ।
३,
पाउ राख्न भकारी
सुगन्धित जीवनको अन्तसम्म
फैलिनुमै छ हितकारी ।
✍️देव मगर
तिनाउ-१,कचल,पाल्पा
…
१,
सुगन्धको बास्ना चलाउनु
देशैभरि सबैको पहुँचमा
नेपाली विश्वमा कहलाउनु।
२,
कर्म गर्दागर्दै धर्म
सबैलाई बराबर मान
कसैमाथि नपरोस् मर्म!
३,
भ्रष्टाचारीहरूले गरे जालझेल
देशमा हुँदारहेछन् पटमूर्ख!
सत्ताधारीले गरेका मेल।
✍️ वेदु न्यौपाने
…
१,
उत्याउलो हाम्रो समाज
जातीय विभेद सधैँ
दुष्टले जमायो राज।
२,
सबैमा कुराको पोको
कुरैकुरामा ज्यान पाल्ने
सबैमा भयो धोको।
३,
कसरी गराउँछौ उपचार
नागरिक अचेल देशमा
व्यवस्था आफै बिमार।
✍️सुरेशकुमार पाण्डे
दाङ घोराही १८
…
१,
मनमा डरको छाया
बाँच्ने आधार रहेछ
हित्तचित मिलेको माया।
२,
विचारले खोज्छ किनार
जहाँ भेटिन्छ सान्त्वना
त्यहीँ नयाँ सन्सार।
३,
मनभरि छ विचार
सुख र दु:खका
छल्किन्छन् शब्दका धार।
✍️सतीश पण्डित
भानु -६, चुँदी तनहूँ (हाल चनपा ६ मातातीर्थ)
…
१,
बेच्न सक्तैनन् दुख
पैसाको पछाडि लागिरहन्छन
किन्न सक्तैनन सुख ।
✍️केपि गौतम
…
१,
मनमा चोट लाग्दा
भविष्य अन्धकार हुन्छ
परिवारदेखि टाढा भाग्दा।
२,
परदेशिन पर्‍यो कमाउन
एक्लै हुँदा बाहिर
कहिले सकिन रमाउन।
३,
मनको घाउ चर्किॅंदा
लाग्छ सधैँ आफ्नो
प्यारो गाउॅं फर्किँदा।
✍🏻अन्मोल मुस्कान
तकदाह छाउनी, दार्जिलिङ
…
१,
बुझ्दैन केही कुरा
सम्झाउन खोज्छु तर
पछाडिबाट हान्छ छुरा ।
२,
यो कलियुग हो
फुर्सद छैन सोच्न
मान्छे छ को ?
३,
चीनमा छ खासा
कस्तो भो समाज
दुनियाँको हेर तमासा !
✍️दीप गोले तामाङ
रौतहट
…
१,
कोपिला नटिपौँ फूलको
ढकमक फुल्न दिउँ
समिक्षा गरौँ भुलको।
२,
लेकमा फुल्यो धॅंगेरो
मौरी भॅंवरा रसमा
भुरभुर गर्दैछ भॅंगेरो ।
✍️चुडामणी देबकोटा
पुरानोनैकाप काठमाण्डौ
…
१,
बिर्सन सकिन्न माया
तिमी पहिलो प्रेम,
जतिसुकै लाग दायाँबायाँ ।
२,
सकिन मैले भुल्न
तिमी परिवर्तन भयौ,
थालेपछि अर्कोतिर डुल्न।
✍️शंकर कार्की
मकवानपुर
…
१,
हातैमा छ डाडु
जसरी बाढे पनि
अघि आउँछन् साढु ।
✍️प्रेम थापा “मन”
बागलुङ
…
१,
आफ्नै हुन्छन् कथा
कथाकै थुप्रो बोकेर
बित्ने गर्छन् बेथा।
२,
समाज कता जाँदैछ
विकृति र विसङ्गति
कसले खनी खाँदैछ।
३,
विकासको बाटो खन्ने
मुखिया छन् देशमा
समृद्धि आयो भन्ने।
✍️होमप्रसाद नेउपाने
धरान,सुनसरी
…
१,
जतिसुकै घृणा गर
म हिम्मत बढाउँछु
कहिल्यै हट्दिन पर।
✍️भोज विवश मगर
गैंडाकोट -३ नवलपरासी पूर्वे
…
१,
बाँधिएका छन हात
समाजमा चलेको रीति
वर्ग विभाजित जात!
२,
संस्कृति, संस्कार, धर्म
मानिसले टाउको समाती
भन्छन् जीवनको कर्म !
३,
मठ ,मन्दिर पाठ
जति धर्म अपनाऔॅं
जानुपर्ने  छ मसानघाट !
✍️रबि पौडेल
दक्षिण भारत पाण्डेचरी
…
१,
कस्तो लाग्यो डर
मनले मनलाई डरायो
चाहियो तिम्रो भर।
२,
तिम्रो कस्तो चाल
सबैलाई आफ्नो बनायो
यस्तै छ माल।
३,
तिम्रो हाम्रो कुरा
भन्नु कसैलाई मिलेन
सुने हान्छ छुरा ‌।
✍️निमा छिरिङ भोटिया
जलढका कालेबुङ, भारत
…
१,
सधैँ वैरभाव किन ?
क्षणभङ्गुर छ जिन्दगी
सामुछ मर्ने दिन !
२,
नगर्नु झुटो तर्क
सजिलो हुँदैन मृत्यु
पुर्‍याउँछ दम्भले नर्क !
३,
सर्वत्र छायो अत्याचार
न्याय बिक्रीमा छ
रुँदै बस्छ सदाचार ।
✍️ऋजु दिल्पाली (राजेन्द्र घिमिरे)
इटहरी १ सुनसरी
…
१,
जुँगा छोपेर गर्‍यो
तिमीले बहस हामीसँग
त्यसैले जालमा पर्‍यो ।
२,
बिर्सेर आफ्नो औकात
उडान भर्न खोज्दा
बाँधिदियौँ तिम्रा हात l
३,
सुन्दैनौँ तिम्रो बिन्तीभाउ
जबसम्म लगाउन छोड्दैनौ
कड्किॅंदै जुँगामा ताउ l
✍️बाबुराम गौतम
गुल्मी
…
१,
नाकमा कालो नपोत्नु
अरूमा हिलो नछेप्नु
जीवन बन्छ सुन्दर।
✍️कमला देवकोटा
पाल्पा
…
१,
बिमारीको खाना जाउलो
शरीरको शक्ति कमले,
उपचारमा गयो ताउलो ।
२,
अनिलले ल्यायो तापमा,
महॅंगीले पार्‍यो पीरमा,
ठग्नेहरू पर्लान् महापापमा ।
✍️जी.वि.
प्यूठान (हाल – घोराही -१४ दाङ )
…
१,
चिसो बढ्दैछ ज्यानमा
राहत नपाउने पीडित
कोही छैन ध्यानमा ।
✍️राज बहादुर बडुवाल
कनकसुन्दरी-५,जुम्ला
…
१,
आफनै गाउँ राम्रो
जतासुकै गए पनि
स्वर्ग नेपाल हाम्रो।
२,
विदेश जान्छन् खुरुरु
चाडपर्व जब आउॅंदाखेरि
मोबाइलमा रुन्छन् धुरुरु।
✍️सविता भट्टराई
जनकपुरधाम
…
१,
आस्थावान्लाई सहज लाग्दछ
मैलो बेकार मनको
कुबुद्धि सबै भाग्दछ ।
२,
असम्भवमा कृपा माताको
पक्का गहिरो सम्बन्ध
गाँसिन्छ यहाँ नाताको ।
३,
सुकर्मसँग भाग्य जाग्दछ
दिव्य ज्ञानीले जगमा
तनको माया त्याग्दछ ।
✍️कार्की डिबी माकुम
सुनवल-४, नवलपरासी
…
१,
देख्थे बाक्लो बोक्रो
अझै छोडेको रहेनछ
पल्लाघरे साइलोले कोक्रो ।
२,
बोकेर हिॅंड्दा धोक्रो
गाह्रो भयो एकदमै
त्यसैले फुल्यो घोक्रो।
३,
नबुझी गर्दा काम
अगाडि बढ्न मुस्किल
हुन्छ उल्टै दुर्नाम ।
✍️दीपा गुरुङ ‘समभाव’
दुबेकोल खोटाङ
…
१,
जनता ढाँटने काम
गर्छ जो जसले
आखिर हुन्छ बदनाम ।
२,
माया अनौठोको हुने
एकदिन बोल्न नपाउँदा
मन धेरै रुने।
३,
बुढेसकालमा डर लाग्ने
छैन कोही साथमा
सहारा कोसँग माग्ने ?
✍️राज कुमार राजभण्डारी खोटाङ्गे
ऐसेलुखर्क ३ खोटाङ हाल भक्तपुर
…
१,
जाडोमा उराठ लाग्यो,
वनभोज खेल्ने सल्लाहले,
मनमा जाँगर जाग्यो।
२,
मुटुमा माया अल्झियो,
तिम्रो तस्बीर देखेर,
सम्झनाको घाउ बल्झियो।
३,
एकान्त जुनेली रात,
आयो तिम्रो याद,
दिलमा पऱ्यो घात।
✍️देव स्याङ्देन
कालेबुङ
…
१,
काँडालाई फूल भनेर
अँगाल्छ दुनियाँ कठैबरी 
पागलपनको प्रेमी बनेर ।
२,
मायामा नहोस् खोट
बिछोडको पीडा बोकी
खप्न नपरोस् चोट ।
✍️विवश पारदर्शी
झापा
…
१,
उसले यस्तै सिकायो
काम केही गरेन
आफ्नो कुरा बिकायो ।
२,
कुरा बुनेर माल
सुन्छौ कुरा गफी
यस्तै छन् चाल ।
३,
फुलाङ्गो रोपेर खाली
आफैँ बिगार्ने काम
हाम्रो बेकामे ताली ।
✍️रामप्रसाद पुरी
बादेल, खोटाङ
…
१,
कुरेर बस्छन् वर्षभरि
मान्छन् माघीको पर्व
मनाउॅंदै रमाइलो गरी ।
२,
पाए मिठो खान्छन्
मिलेर एकजुट भई
नपाए अन्तै जान्छन् ।
✍️सुनगाभा पोखरेल
कपिलवस्तु
…
१,
पत्थरमा खोजेँ पालुवा
आफैँलाई निराश बनायो
माटो थिएन बालुवा ।
२,
जीवन आफ्नो थियो
दोष अरूलाई थोपर्दा
भाग्यले धोका दियो ।
३,
बेलैमा बुझ्नुपर्ने कुरा
काम आफूले नगरे
हुँदैन सपना पुरा ।
✍️पुष्पा राई
खोटाङ
…
१,
माघीमा खाइयो ढिक्री
मेला र महोत्सवमा
धेरै भयो बिक्री ।
२,
हुन्छ माइतीको आस
माघ महिना चेलीबेटीलाई
जबसम्म हुन्छ सास ।
✍️धनमाया चौधरी
कैलाली
…
१,
सम्बन्धमा भयो वारपार
समस्या बुझ्न नसकेर
भयौँ दुई किनार।
२,
शङ्का हुन्छ मायामा
अन्यथा सोच्नु पर्दैन
रुखको शीतल छायामा।
✍️खडक आर सि मिलन
छेडागाड नगरपालिका २ साल्मा जाजरकोट
…
१,
घृणामा पनि आउँछ
मन च्यातेर हेर्दा
तिम्रो तस्बिर पाउँछ।
२,
बाँच्ने कोसिस गर्दैछु
भित्ताको तस्बिर हेरेर
लामो स्वास फेर्दैछु।
३,
जत्ति नै कुरा
गरे पनि भए
सपना सबै अधुरा।
✍️कला ढकाल
झापा
…
१,
बादल फाटेर घाम
गाउँ सहरमा सबैले
गर्न सजिलो काम !
✍️आर्त अकुलीन
…
१,
फाट्दैमा एउटा पानो
सकिन्न जिन्दगीको किताब
न भइदिन्छ सानो !
२,
सपना ठुलो पालौँ
लागिरहौ निरन्तर कर्ममा
समय खेर नफालौँ !
३,
जो हाँस्नसक्छ हारमा
तिलाञ्जली दिॅंदै आँसु
मानिन्छ महान् संसारमा !
✍️वसन्त अनुभव
दाङ
…
१,
धनीको घरमा मगमगाएको
झोपडीको हालत खराब
जाडोले रातभरि जगमगाएको।
२,
ठुलाबडा बाफिलो भोजनमा
शितलहरमा कठ्याङ्ग्रिएको झोपडी
अभावभित्र नमिठो रोदनमा।
३,
पुग्दैनन् कन्दरामा आँखाहरू
मौसमका पीडाहरू खपिरहेका
जर्जरमा पर्छन् पाखाहरु।
✍️घनश्याम पन्त
हरिवन सर्लाही
…
१,
हे ! प्यारो मित
वैरभाव किन व्यर्थै
लगाऊ मिठो प्रीत।
२,
सकिन्छ राम्रो गर
अरूले गरेको काममा
भाजो हाल्न नसर।
३,
सोचौँ सबैको हित
एकाअर्कामा हातेमालो गर्दै
गाऔॅं एकताको गीत।
✍️अरुण कुमार भुजेल
गोरूबथान, कालेबुङ, भारत।
…
१,
मानिएको सही श्रम
उपासना शब्दहरू पनि
राखनुहोस् सृजना क्रम ।
२,
सम्भावना छ अपार
यी झिल्का कविताहरू
लेख्नुहोस् दुई, चार ।
✍️संगमानंद पत्रकार
चूरु-राजस्थान, भारत
…
१,
हिउँदको मौसममा वनमा
एकान्त प्रेमी मान्छे
आनन्द छाउँछ मनमा ।
२.
मनको पीडा बुझ्ने
कोही छैन संसारमा
आँसुले परेली रुझ्ने ।
३.
बिर्सन खोज्दा विगत
भइदिन्छ झन् ताजा
प्रयास गर्नु फगत
✍️साबित्री प्याकुरेल
धादिङ
…
१,
उसैको सङ्कट हर्छ
ईश्वरको विश्वास गरी,
जसले पूजा गर्छ ।
२,
निरोगी हुन्छ ज्यान
फलार खाएर मात्रै
स्वस्थानीको लिऔॅं ज्ञान ।
३,
निभाउन सकिन्छ अभिभारा
ईश्वरमा ध्यान लगाऔॅं ,
कष्ट मेटिन्छ सारा।
✍️सीमा कार्की समर्पण
मेल चोक पर्सा।
…
१,
आफ्नो जिम्मेवारी
अब निभाइदेऊ मलाई
नगर धेरै मनपरि ।
२,
पन्चेबाजा घरमा बजाएर
यसपालिको हिउॅंद बोलाउॅंछु
सिउॅंदोमा सिन्दूर लगाएर ।
३,
जन्मघर लाइ छोडेर
जाँदैछु म यसपालि
पराईसॅंग नाता जोडेर ।
✍️जानुका बास्कोटा
काठमाण्डौं
…
१,
आउँछ अविश्वासको भेल
बुझ्नुपर्छ है सबैले
परिवारमा हुँदा बेमेल |
२,
आफू अनुशासनमा रहनुपर्छ
सम्बन्ध दिगो बनाउनलाई
दुईचार कुरा सहनुपर्छ |
✍️सरिता सेढाई
धादिङ
…
१,
गर्दै गर्दा राज
अपर्झट बिग्रेको देखियो
काम र काम ।
२,
नेताका कुरा मिठा
सुन्दा दुनियाँलाई बनाउने
चाहिने पैसाका बिटा ।
३,
पराईभन्दा पनि जवानी
बढी डर आफ्नैको
गल्ति जब जानीजानी ।
✍️ईश्वर साउद(भिक्षु)
रामारोशन गाउँपालिका ६ सुदुरपश्चिम अछाम
…
१,
आँखाले परेली बाट्यो
तिम्रो बाटो हेर्दाहेर्दै
उमेरले नेटो काट्यो !
✍️मन्दिरा सेढाई    
मलेखु, धादिङ
…
१,
बनको काँडा तिखार्नु
पर्दैन भन्दछ सबैले
शब्दहरू धेरै निखार्नु ।
२,
पर्दछ मन डुलाउनु
आकाश पाताल घुमेर
झिल्कामा मन भुलाउनु  ?
✍️मोती सुब्बा
…
१,
झुलुक्क झुल्कियो झिल्का
साहित्यिक आनन्द दिलाउँदै
बेथिति जतिसक्दो मिल्का ।
✍️लक्ष्मी रिजाल
कञ्चनरूप- १२, प्रगतिटोल, रूपनगर, सप्तरी, मधेस प्रदेश, नेपाल
…
१,
पुजन गरौँ ईशको
तर्न भव सागर
हटाई विष रिसको।
✍️तोया नाथ चापागाईं
दमक, झापा, नेपाल
…
१,
फैलियो बासना एकताको
जुट्नुपर्छ नारी जगत्मा
फाल्नुपर्छ दुष्कर्म व्यथाको।
२,
प्रकृतिकी साधना नारी
उठौँ जागौँ एकतामा
फाल्नु कुकृत्यका झारी ।
३,
नारी सचेतना फैलाउन
हातेमालो गर्दै बढ्नु
जीवन बुटी पैलाउन।
✍️टिकाराम पुन टिपु
सल्यान
…
१,
आउॅंछन् जान्छन् जीवनमा
दुखका दिनहरू महोदय !
नलागोस् खोट तनमा ।
२,
आत्तिनु हुन्न कहिले
दुखको बेला मानिस
होसियार हुनु पहिले ।
✍️बुद्धिमान दनुवार ( सुरुङ्गेली कान्छो )
कनकाई ४ झापा
…
१,
नामको लागि हैन
जनताको कुभलो चिताए
स्वतन्त्र निष्ठावान् बनिॅंदैन ।
२,
जनतासॅंग काम गर्नु
खान लाउन पुगोस्
सबैको आँखामा पर्नु ।
३,
जातपात कतै नभनी
नभनी सानो ठुलो
बेइज्जती, बेइमानी नगनी ।
✍️भोलामान बर्देवा ‘बैरागि माइलो’
धरान – ८, सुनसरी
…
१,
मानवता असल कर्म
दुखीको सेवा गर्नु
हो ठुलो धर्म ।
२,
गरेर अरूलाई गाली
नकारात्मक सोच राखी
नपारौँ दिमाग खाली।
३,
अतिले हुन्छ खती
बेलामा होस पुराई
सुधारौँ आफ्नो मति ।
✍️जयनारायण नेपाल
इलाम ,हाल सूर्य विनायक न पा २ बालकोट ,भक्तपुर
…
१,
सोच्छ देख्न पाइन्न
जताततै धुवाँ, धुलो
फोहोर चीज चाहिन्न
२,
वातावरण सफा गरौँ
खाली पाखा डाँडामा
रुख बिरुवा भरौँ ।
३,
लालीगुराँस छन् पाखाभरि
डाँफे, मुनाल नाच्दै
अब नेपाल स्वर्गसरि ।
✍️शशीश्री आचार्य
बौद्ध कुमारीगाल काठमाडौं
…
१,
किन अचम्म लाग्छ ?
सदा सदाको समय
कोसिस सॅंगसॅंगै भाग्छ।
२,
गर्नु सम्मान आदर
सानाठुला सबैलाई हामीले ,
नगर्नु कसैलाई अनादर ।
✍️दुर्गा आचार्य
मोरङ
…
१,
पहरा त्यो रसायो ,
फूल फुल्यो बगैचामा ,
चमेली फूल बसायो ।
२,
तारे भीरको खर ,
गाईभैँसी भोकै छन् ,
काट्न लाग्छ डर ।
✍️बुद्धिप्रसाद सापकोटा
गैँडाकोट ७,नवलपुर
…
१,
बदलियो संसार धेर
सामन्जस्य नहोला त्यसै
आफूलाई बदलेर हेर।
✍️कोपिला अधिकारी
…
१,
चञ्चल बेलगाम मन
जान्छ उडेर दूर
छोडेर एक्लो तन।
२,
नेता करोडौँको गाडीमा
युवा भाग्य खोज्दै
पुगेका छन् खाडीमा।
३,
सभ्य बन्ने रहरमा
मानवता हराएको देख्छु
आजभोलि हाम्रो सहरमा।
✍️ बिके मुखिया
दार्जिलिङ,भारत।
…
१,
जहाँ इन्कार सत्यको ,
घर समाज राष्टमा,
सजिलै देखिन्छ फत्यको।
२,
भन्छन् कलियुगको अन्त्य,
हुन्छ झुटको खेतीले ,
कथा रहेन दन्त्य।
३,
भोग्दै जानु पर्दा,
ज्ञानको भकारी भरिने,
सङ्घर्षले निखारिने गर्दा।
✍️मनोहरी पौडेल
गैडाकोट १
…
१,
चुसाइ दुःखको कारण
चुसाहाको मुख नटाल्दा
हुन्न दु:खको निवारण ।
२,
नहोला दिन एकनास
अजर हुँदैन जस्तोसुकै
अनित्य जीवन खास ।
✍️कृष्णकुमार वैद्य
बनेपा ९, काभ्रे
…
१,
मार्‍यो यो मायाले
अॅंध्यारोमा तर्साउॅंछ भन्छन्
सधैँ आफ्नो छायाले।
२,
मिठो बोल सधैँभरि
एकमुठ्ठी सासको चोला
पाइन्न घरी घरी ।
३,
देउ सम्पत्ति हुँदा
मर्दासँगै जादैन केही
यो कालले छुँदा ।
✍️दुर्गा भट्टराई
मोरङ
…
१,
छैन हावा बलमा
जुन जनताले खेलेको
फसेका छन् दलदलमा ।
२,
असत्य साँचो हुँदैन
जनताको शिर नुहेको
गलत कामले छुँदैन ।
३,
दलभित्र सन्तुष्टि रहेन
सत्तामा पुग्दा कुर्लनु
विनासत्ता स्वाद भएन ।
✍️प्रद्युम्न चालिसे
भक्तपुर कटुञ्जे ।
…
१,
काँडा जस्तो फूल
हुँदैन जीवनमा कहिल्यै
त्यसैले नगर्नु भूल ।
२,
हुँदैन छल्न ढाट्न
लामो छ जीवन
गाह्रो हुन्छ काट्न ।
३,
सधैँ आफन्तको हेला
जीवनको काम छैन्
कालको परोस् फेला ।
✍️ललिता गिरी
सिन्धुली
…
१,
सुगन्धको बास्ना हरायो
कसरी भनौँ सगरमाथामा
नेपालको झण्डा फर्फरायो।
२,
चोर्न पल्केको बिरालो
दुधको कराई खाली
त्यही लाग्छ पिरालो ।
३,
काम छैन सज्जनको
कसैले पनि बुझ्दैनन्
पीडा भरिएको मनको।
✍️लक्ष्मण देउवा
डोटी
…
१,
स्वस्थानीको भाव साह्रो
बुझौँ बुझाऔॅं अर्थ
स्थानको महिमा साह्रो ।
२,
सारा स्वजन सान
लडौँ देश खातिर
गाऔॅं मुक्ति गान।
✍️हरिगोपाल न्हुच्छेँप्रधान
काभ्रे, साँगाबजार बनेपा १४
…
१,
तराई पहाड हाम्रो
प्रकृतिले सुन्दरता खन्याउनाले
नेपाल स्वर्गभन्दा राम्रो ।
२,
ढिँडो सिस्नो खाऊँ
कर्म जता गरेपनि
नेपाली भन्न पाऊँ ।
३,
गुन्यु चोली लाउँदा
गर्वले फुल्छ छाती
नेपाली भन्न पाउँदा ।
✍️शान्ता पौडेल भट्टराई
टङ्कीसिनवारी, मोरङ
…
१,
लौरो बनाउन रोपेको
उम्रेछ विषाक्त वृक्ष
हतियार बन्दै खोपेको।
२,
अपमान नसहेकै राम्रो
हावाले पात हल्लाउँछ
कपटीको बोली चाम्रो।
३,
खै ! कता हराए
चाँदी जस्तो हिमाल ?
भन्दै आमा कराए !
✍️राजेश्वरी राजोपाध्याय
ललितपुर

::::::::जय झिल्का साहित्य ! ::::::::::

साप्ताहिक झिल्का लेखन अभ्यासको ५२ औँ शृङ्खला आइतवार अपरान्ह सम्पन्न भएको छ । झिल्का साहित्य समाज नेपालको आयोजनामा यो अभ्यास शृङ्खला निरन्तर हरेक हप्ता सञ्चालन हुँदै आएको छ ।
साप्ताहिक झिल्का कविता लेखन अभ्यासका विगतका शृङ्खलामाझैँ यसपटक पनि सहभागीहरूको निकै उत्साहप्रद सहभागीता रहेकोे थियो । जसमा नेपाल, भारत, भुटान लगायत विश्वका विभिन्न देशमा रहेर नेपाली भाषा, साहित्यलाई निरन्तर माया गर्नुहुने ६१ जना झिल्काकारहरूको सहभागीता रहेकोे थियोे । यो उत्साहपूर्वक सहभागिताका लागि सम्पूर्ण सहभागीहरूमा संयोजक म्यामराज राईले हार्दिक धन्यवाद ज्ञापन गर्नुभएको थियोे ।

झिल्का कविताको उन्नयन, विकास र प्रवर्द्धन गर्नका लागि समाजले विभिन्न क्रियाकलापहरू सञ्चालन गर्दै आएको छ । त्यसमध्ये साप्ताहिक झिल्का लेखन अभ्यास शृङ्खला पनि एक भएको र साप्ताहिक रूपमा निरन्तर सञ्चालन गरिने यसका परिकल्पनाकार एवम् झिल्का कविताका प्रवर्तक वसन्त अनुभवले बताउनुभयो ।

शृङ्खलाबारे प्रष्ट पार्दै शृङ्खला संयोजक/प्रशिक्षक म्यामराज राईले हरेक हप्ताको शुक्रवार राति १२ बजे अभ्यासको सूचना झिल्का कविता फेसबुक समूहमा राखिने र उक्त सूचनाको कमेन्टमा इच्छुक झिल्काकारज्यूहरूले स्वत:स्फूर्त आफ्ना उत्कृष्ट झिल्काहरू राखेर सहभागीता जनाउन सकिने बताउनुभयो ।

झिल्का कविता, नेपाली माटोमा उम्रिएको एक नवीनतम एवम् लघुतम प्रयोगवादी काव्य विधा हो । जसमा विम्ब, प्रतीक र अलङ्कारको प्रयोग गर्दै चोटिलो पाराले तीन हरफमा लेख्ने गरिन्छ । जसको पहिलो हरफले विषयवस्तुको उठान, दोस्रो हरफले विषयवस्तुको बिस्तार र तेस्रो अर्थात् अन्तिम हरफले भावलाई उत्कर्षमा पुर्‍याई समापन गर्ने गर्दछ । यसका प्रत्येक हरफमा तीन/तीन शब्दहरू हुने गर्दछन् । जम्माजम्मी नौ वटा शब्दमा एउटा झिल्का कविता पूरा हुने भएकोले यसलाई नौ शब्दको कविता पनि भन्ने गरिन्छ ।

झिल्का कविताका तीन हरफ मध्ये पहिलो र तेस्रो हरफमा अन्त्यानुप्रास हुनुपर्ने विधान छ भने दोस्रो हरफ स्वतन्त्र हुने गर्दछ । अर्थात् दोस्रो हरफको अन्त्यमा पहिलो र तेस्रो हरफको अन्त्यानुप्राससॅंग मिल्ने समध्वनिक अक्षर नभएमा उत्तम मानिन्छ ।

साप्ताहिक झिल्का लेखन अभ्यास शृङ्खला- ५२ मा सहभागी झिल्काकारहरूका सुन्दर झिल्काहरू-

१,
साधनामा बनेर मार्गदर्शक
कालजयी सिर्जना जन्माए,
इतिहास बन्दछ आकर्षक ।
२,
प्रतिस्पर्धी आफ्नो स्वयम्
रणको जुनसुकै मैदानमा,
बेकार प्रदर्शनको अहम् ।
३,
हाँसउठ्दो जुँगाको लडाइले
फाइदा तेस्रोलाई पुग्छ,
नोक्सान गर्छ बलमिचाइले ।
✍️म्यामराज राई
भोजपुर
…
१,
भन्दैन आफ्नो पराई
भूकम्पको उत्पत्ति हुँदा,
बस्छन् सबै डराई ।
२,
सानु कुनाकाप्चा नजाऔॅं
भूकम्पको धक्काबाट बाच्न,
खुल्ला ठाउँमा धाऔॅं ।
३,
धनजनको नास गरायो
दिएर कष्ट हामीलाई,
भूकम्पले के पायो ?
✍️सीमा कार्की समर्पण
मेलचोक पर्सा
…
१,
हरपल गरौँ साधना
मनबाट मौलाउने गर्छन्
भित्री मनका भावना ।
२,
ठुलो रुख ढल्छ
अहम्ता गर्छ जसले
स्वयम् चितामा जल्छ ।
✍️केसर बोहरा ( सङ्घर्ष )
सुदूरपश्चिम अछाम (हाल भारत )
…
१,
जलिसक्यो जल्नु अति
अब जल्नु छैन
अब हेर्दैनन् रति।
२,
सधैँ हात जोड्नुपर्ने
सरकार भयो नालायक!
जनताले अब गर्ने ।
३,
जनताको नासो हेर
जनताले नै लिन्छन्
नतिजाले देखायो धेर।
✍️ वेदु न्यौपाने
…
१,
क्षमता बेगर मच्चियो
बेतालको मान्छे आज
अन्यौल भई थच्चियो ।
✍️ ताराप्रसाद चापागाईँ
धुनिबेसी
…
१,
समयले धेरै सिकायो
मान्छेको झुटो वचनले
सबै विश्वास बिकायो ।
२,
मनै भयो खाली
लाग्न थाल्यो सबै
किन हुन्छन् जाली ?
३,
बिरालो बनी आउने
दुःख दिन अरूलाई
व्यर्थै किन धाउने ?
✍️पुष्पा राई
खोटाङ
…
१,
फाटेको कपडा तुनिन्छ
मुटुको घाउ भन
अब कसरी पुरिन्छ ?
२,
नठोक मुटुमा किला
सहुँ म कसरी ?
देखायौँ विचित्रको लीला ।
३,
सुनैसरि यो जीवन
पित्तल भो अब
टुटायौँ सम्बन्धको रिबन ।
✍️देव मगर
तिनाउ-१, कचल,पाल्पा
…
१,
पङ्खा फिॅंजाएर चरा
आकाशमा उडिरहेको बेला
बाजले टिप्यो कठैबरा !
२,
अब हातहरू नकमाऊ
बाँच्छ देश भने
बरु हतियार समाऊ ।
३,
फूलहरू फुल्न देऊ
निमोठेर कलिलो कोपिला
नफक्रॅंदै ज्यान नलेऊ ।
✍️ध्रुव श्रेष्ठ
खोटाङ ।
…
१,
जातले नटुटोस् दिल
हामी एक बनौँ
गाड्दैनन् शत्रुले खिल।
२,
नेपाली हामी वीर
झुक्दैनौँ कसैका सामु
सगरमाथा हाम्रो शिर।
३,
वीरहरूको गाथा अमर
तिनैका सन्तान हौँ
छ गर्वको स्वर।
✍️सतीश पण्डित
भानु – ६ चुँदी, तनहूँ (हाल चनपा ६ मातातीर्थ)
…
१,
गरौँ सबैले साधना
त्यसैको लागि सधैँ
गर्नुपर्छ दिनहुँ वन्दना।
२,
आफन्तको भएमा लडाइ
फाइदा अरुलाई पुग्छ
आफ्नाको हुन्न बढाइ।
३,
सिकौँ समयसॅंगै चल्न
यसलाई काट्न खोज्दा
सक्तैन कहिल्यै फल्न।
✍️अर्जुन प्रसाद चौलागाई
हालः-अमेरिका,बोस्टन।
…
१,
नबसून् खाली हात
उद्यमी बनून् सबै
नलागोस् कहिल्यै मात।
✍️सतीश सिकारु
चुँदी तनहूँ
…
१,
चेतना फैलाऔॅं समाजमा।
वन्यजन्तु, जङ्गल जोगाउनु
डढेलो नलगाउनु वनमा ।
२,
रुन्छिन् आमा हेरेर
धिक्कार्छिन् फेरि आफैलाई 
शासन सत्ता देखेर
✍️भुपेन्द्र राना मगर
धादिङ
…
१,
मनोरन्जनको लागि खेला
सस्तो सामान पाउन
लगाइन्छन् अनेकौँ मेला।
२,
भन्छन् घुस नखाने
भित्रभित्रै पैसा चल्छ
टेबलमुनीबाट पोको लाने।
३,
खोटा सिक्का चल्छन्
गतिलोको भाउ छैन
विद्वानले खुट्टा मल्छन्।
✍️नवराज भट्ट
कञ्चनपुर
…
१,
खेती गरेर खान
छँदैछ जमिन हाम्रो
पर्दैन परदेश जान |
✍️सरिता सेढाई
धादिङ
…
१,
जिन्दगी सङ्घर्षमा जिउनुपर्छ
रुघाखोकीबाट जहिले बच्न
पानी उमालेर पिउनुपर्छ !
२,
लगाउदा देखिन्छ चिटिक्कै
भुवाको न्यानो कपडा
लाग्दैन चिसो फिटिक्कै !
✍️हिरामाया श्रेष्ठ
…
१,
कुर्सी मोहमा परे
घर झगडा देखाउँदै
दाजुभाइ नै लडे ।
२,
युवा अब उठ्नुपर्छ
पूव पश्चिम सबैतिर
विकास गर्न जुट्नुपर्छ ।
३,
गाउँघर शून्य हुँदैछ
छोराछोरी सहर छिरेपछि
बाआमाो मन रुँदैछ।
✍️कला ढकाल
झापा
…
१,
जिन्दगीमा भयो दुख
धैर्यता गरेँ मैले
आउँदो रहेछ सुख।
२,
उ घमण्डी थियो
सहनुमात्र गाह्रो रहेछ
उपरवालाले सजायँ दियो।
३,
यात्रामा दुख पाएँ
पैसाले काम गरेन
फुटपाथे खाना खाएँ।
✍️चुडामणी देबकोटा
पुरानोनैकाप काठमाण्डौ
…
१,
मनमा लागे खिल
भन्नु यहाँ साह्रो
खिन्न रहन्छ दिल।
२,
सबैलाई आफ्नो चाहिन्छ
यस्तै हुन्छ सबैको
कसैले मात्र पाइन्छ।
३,
जलेर खरानी भयो
मनको हरेक चाहहरू
जवानी उसै गयो।
✍️निमा छिरिङ भोटिया
जलढका कालेबुङ, भारत
…
१,
तराई, पहाड, हिमाल
मेचीदेखि काली हुँदै
फैलिएको हाम्रो नेपाल ।
२,
अनेकतामा छ एकता
विश्वमाझ परिचित हुनु
हामी नेपालीको विशेषता ।
३,
एकतामा हुन्छ बल
विकासमा जुटौँ सबै
नगरौँ कुनै अलमल ।
✍️शान्ता पौडेल भट्टराई
टङ्कीसिनवारी, मोरङ
…
१,
बिर्सिदिनु बितेका कुरा
साहस बढाउनु अगाडि
सुल्झाउँदै काम अधुरा।
२,
मेटिँदैन भाग्यमा लेखेको
कर्मले बनाउने भाग्यलाई
उज्यालो भविष्य देखेको।
✍️होमप्रसाद नेउपाने
धरान, सुनसरी
…
१,
नफुटोस्  मनको बाँध
देशको विकास गर्नलाई
थापौँ समृद्धिको काँध ।
✍️प्रेम थापा “मन”
बागलुङ
…
१,
लुछाचुँडी ज्यान फाली
शक्ति बाँडफाँड गर्दागर्दै
सकेनन् राख्न सम्हाली।
२,
उधमशील हातहरूमा ताला
राष्ट्रघाती सबैलाई घेरेर
तर्नुपर्छ तिनका छाला।
३,
एकतामा निरङ्कुशता जडेर
शासक भनाउँदा नालायक
जाँदैछन् गल्लीहरूमा सडेर।
✍️घनश्याम पन्त
हरिवन सर्लाही
…
१,
झार्छन् आँसुको धारा
बनावटी रुवाइ देखेर
हाँस्छन् आफन्त सारा।
२,
इमानदारीलाई हाल्छन् जेल
भ्रष्टाचारीको संरक्षण गर्नु
देखाउँछन् नेताले खेल।
३,
नाराबाजीले देश बन्दैन
नेताको झोले बन्नेलाई
कसैले राम्रो भन्दैन।
✍️राज कुमार राजभण्डारी खोटाङ्गे
  ऐसेलुखर्क ३ खोटाङ (हाल भक्तपुर )
…
१,
मन परेर खास
बगैँचाको सौम्य फूल
लाग्छ धेरै आस !
✍️आर्त अकुलीन
…
१,
लिउँ प्रभुको नाम
क्रमशमा सधैँ जगमा
बन्दै जानेछ काम ।
२,
दुष्टको नहुने नामोनिशान
सफल बन्नकालागि नित्य
गरौँ प्रभु गुणगान ।
३,
दिव्य दान अङ्गदान
त्यसैले नित्य गरौँ
प्रभुको भक्ति रसपान ।
✍️कार्की डिबी माकुम
सुनवल-४, नवलपरासी
…
१,
मालीको स्याहार फूलबारी
शीत ताप बचाई
प्रकोपको झट्का लघारी।
✍️कमला देवकोटा
पाल्पा
…
१,
सास हुन्जेल आस,
कसलाई नहोला हेर
स्वर्गमा बस्न बास !
२,
धेरै हौसिॅंदा पनि
कहाँ लाग्छ दाना ?
ढल्नुपर्छ कुप्रो बनी ।
३,
कस्को नहोला कमजोरी,
फसाउन तत्पर हुन्छन्
काली अनि गोरी ।
✍️दीपा गुरुङ समभाव
दुबेकोल खोटाङ
…
१,
स्वार्थ झाङ्गिएर आयो
हलचल भयो धरती
सारा जगत् डरायो !
२,
जतासुकै हुन्छ धोका
हरेक क्षत्रमा आत्मघाती
भोका भेटिन्छ बोका ।
✍️विवश पारदर्शी
झापा
…
१,
पुस जानै लाग्यो
बढाएर चिसो धेरै
दिनप्रतिदिन तातो जाग्यो ।
२,
पोल्नु पोल्यो पट्टाले
कठाङ्ग्रिॅंदो चिसोले मेरा
न्याय धपाउने सट्टाले ।
३,
भन्नैपर्छ अब खबर
अब पुस भन्दाभन्दै
राख्न सकिॅंदैन शबर ।
✍️ईश्वर साउद(भिक्षु)
रामारोशन गाउँपालिका ६ सुदुरपश्चिम अछाम
…
१,
दुःख नै खेपेर
कति बस्छौँ नेपाली
हामी सधैँ हेपिएर ।
२,
अब त जुट्नुपर्छ
राष्ट्रियता खतरामा छ
नेपाली हो उठ्नुपर्छ ।
३,
सम्बन्ध हाम्रो नटुटोस्
गद्दार नेताले गर्दा
अस्तित्व हाम्रो नलुटोस्।
✍️दीप गोले
रौतहट
…
१,
हात्तीले सिंह मुल्किन्छ
अर्बौमा लाख तिरेर
हात हल्लाउदै झुल्किन्छ ।
२,
ठगिएका जनता पिरमा
न्यायालय पनि पक्षपाती
जनताको लगानी भिरमा ।
✍️राज बहादुर बडुवाल
कनकासुन्दरी -५, जुम्ला
…
१,
एकता दिवस मनाऔॅं
वीरको गाथा गाउॅंदै
पृथ्वी जयन्ती जनाऔॅं ।
२,
नेपाल एकीकरण गरेका
एकतामा सबैलाई बाँध्दै
गोर्खाबाट पृथ्वीनारायण झरेका ।
✍️बुद्धिमान दनुवार ( सुरुङ्गेली कान्छो )
कनकाई ४ झापा
…
१,
नौ शब्दको माला
झिल्का नलेखी नपढी
व्यर्थैमा जीवन जाला।
२,
जीवनमा हुन्छ घामपानी
आलस्य गरेर बस्नेको
बन्दैन सफल जिन्दगानी ।
✍️बिके मुखिया
दार्जिलिङ भारत।
…
१,
समय एकदिन आउॅंला
जिन्दगी  व्यर्थ  जाँदैन
अवश्य मौका पाउॅंला ।
२,
नलेख्नु जहिले  घोचेर
हेपाइको सीमा हुन्छ
लाटो लठुवा सोचेर ।
३,
लेख्दछु झिल्का कविता
सबै आत्मीय सम्झेर
चोखो अभिव्यक्ति भविता ।
✍️मोती योन्जन सुब्बा  
दार्जिलिङ 
…
१,
दुख्छ मुटु मेरो
गरिबलाई मात्रै आउँछ ,
जताततै समस्याको घेरो ।
२,
पहिरिन जितको ताज
सबैभन्दा पहिला त
बनाउनुपर्छ असल समाज ।
✍️भोज विवश मगर
गैंडाकोट -३ नवलपरासी पूर्व
…
१,
ओभानो आँखाको तालको
सबैलाई सम्झना सहित
शुभकामना नयाँ सालको ।
✍🏻अन्मोल मुस्कान
तकदाह छाउनी, दार्जिलिङ
…
१,
चिसो भयो मौसम
सिरकमा गुटमुटिए पनि
त्यत्तिकै बढ्छ दम।
२,
देखा परेन घाम
ठण्डी धेरै बढ्यो
गर्न सकिएन काम।
✍️अरुण कुमार भुजेल
गोरूबथान, कालेबुङ, भारत
…
१,
उचालेर स्याललाई उइ
राजगद्दीमा राखेर सिॅंगारियो
घोच्नुपर्यो सत्ताको सुई ।
✍️खुनराज कोइराला
सिद्धलेक -३, धादिङ
…
१,
भाइचाराको डोरी तन्काउँदै
लागौँ हामी राष्ट्रनिर्माणमा
एकताको नारा घन्काउँदै ।
✍️मन्दिरा सेढाई    
मलेखु, धादिङ
…
१,
हाम्रो राष्ट्रिय परिधान
दौरासुरुवाल, कोट टोपीले
राख्छ नेपालीको सान l
२,
गुन्युचोली अनि बर्को
जस्तो सुन्दर संसारमा
देखिन्न कतै अर्को l
३,
ध्वजावाहक अग्लो हिमाल
चन्द्र धरातलबाट पनि
देखिन्छ अरे बबाल !
✍️बाबुराम गौतम
गुल्मी
…
१,
जनताको अपार माया
दिमागमा राख्नु सधैँ
नगर्नु कहिले दायाँबायाँ ।
२,
लागेको दाग मेट्नु
दीनहरूको सेवा गरी
सद्भाव राखेर भेट्नु ।
३,
समय  बलवान् हुन्छ
कर्तव्यमा जुट्नु सधैँ
निम्छरोको मन छुन्छ ।
✍️प्रद्युम्न चालिसे
भक्तपुर कटुञ्जे ।
…
१,
लुगा फाटे सिलाउॅंला
बिचमा दोमन नगर्नू,
भड्केको मन मिलाउॅंला ।
✍️बिबा तामाङ
दार्जिलिङ
…
१,
भनेर सधैँ ढाँटिन्छ
दीर्घायु हुन्छ सोझोको
ढाल्दा सोझो ढालिन्छ !
२,
छैन बोलीको भर
बोल्छन् मुखमा आएको
नमानी कसैको डर !
३,
ठान्छन् ज्ञानको खानी
संसारमा केवल आफूमात्र
समझदार अनि ज्ञानी !
✍️वसन्त अनुभव
घोराही, वसन्तविहार ।
…
१,
रहनु सदा इमानदार
दुई दिने जिन्दगीभर
खानुपर्दैन कहिल्यै हार ।
२,
रहोस् नयाँ भावना
एकता दिवसको उपलक्ष्यमा
सबैमा हार्दिक शुभकामना ।
✍️दुर्गा भट्टराई
मोरङ
…
१,
मान्छेका रहर थरीथरी
चाहँदैमा सबथोक पाइन्न
दुराग्रह नराख मनपरि ।
२,
परनिर्भर भयौँ हामी
अपार सम्पदा हुँदाहुँदै
कहिल्यै भएन दामी ।
✍️कृष्णकुमार वैद्य
बनेपा ९, काभ्रे
…
१,
उत्साहा राखेर मनमा
हिडौँ लक्ष्यमा सधैँ
हरियाली होस् जीवनमा ।
२,
सियो बनेर छिरौँ
इज्जत समालेर जहिले
दुनियासामु आफू नगिरौँ ।
✍️जानुका बास्कोटा
काठमाण्डौं
…
१,
खास नबुझीकन सत्य,
बजाइदिन्छन् ताली परर,
उम्कन्छन् गराई फत्य ।
✍️लोक वहादुर छेत्री लामिछाने
मोदी गा पा वडा नं २ देउपुर, पर्वत
…
१,
नेपाली बनेर हेरौँ
एकताको तागत बुझेर
देशको बेथितिलाई फेरौँ ।
✍️सुस्मिता अधिकारी
काठमाण्डौ
…
१,
देखेर साँगुरो बाटो,
ठेलमठेल हिड्ने गर्दा,
बल्ड्याङ्ग खाने लाटो ।
२,
भिडभित्र बज्छ ताली
इमान जमान नभएर,
किनिइन्छ पैसा फाली।
३,
शासन शक्ति भिडभित्र,
तछाडमछाड खोक्रा कर्म,
चोख्याइन्छ उनका मित्र।
✍️मनोहरी पौडेल
गैडाकोट १
…
१,
रहर गर्छ ‌मनले
विश्वास दह्रो पार्न
किन्न खोज्दै धनले !
२,
सुगन्ध थपिरहनु पर्दैन
अचम्मको  हुन्छ  माया
अरूले लत्याउँदा मर्दैन !
३,
जीवनमा हाँसो चाहिन्छ?
हुन्न मात्रै धनले
ससाना कुरामा पाइन्छ !
✍️अच्युत घिमिरे
सर्पाङ, भुटान
…
१,
एकता नेपालीको शान
पृथ्वीनारायण हुन् दूरदर्शी
मान   अथवा   नमान ।
२,
परिवर्तनको नाम  लायो
थियो विविधतामा एकता
विखण्डन अचेल आयो ।
३,
पुङमाङ  सरकार  आज
जनतालाई महॅंगीको भार
ल्याएर भिरेको ताज ।
✍️रामप्रसाद पुरी
बादेल, खोटाङ
…
१,
मान्छेले छाड्यो चिन्न
मानवता अनि विवेक
थाल्यो मनमोजी हिन्न ।
✍️विष्णु पंगेनी(पाण्डे )
वालिङ् -स्याङ्जा
…
१,
तिमी परिकल्पना मेरो
चिन्दिन नभन्नु होला
नाम बिर्से तेरो ।
२,
सँगै जोडिएको नाम
कसरी बिर्सनु म
सुनौलो अक्षरको खाम ।
✍️धनमाया चौधरी
कैलाली
…
१,
जिन्दगीको छैन निकास
अनिवार्य गर्ने गरौँ
मान्छेले सोचको विकास ।
✍️शंकर कार्की
मकवानपुर।
…
१,
आज हुरीबतास चल्यो,
सम्झिएर माया तिमीलाई,
मेरो मुटु जल्यो।
२,
सुकेको पात झर्‍यो
नेताको फोस्रो आश्वासनले,
बिकासहरू सबै मर्‍यो ।
३,
निरन्तर कलम चलाइ,
ज्ञानको ज्योति छर्दै,
समाजको होस् भलाइ।
✍️देव स्याङ्देन
कालेबुङ।
…
१,
आमा म आउँछु
आफ्नै राष्ट्रको गीत
गाएर खुसी पाउँछु ।
२,
पीडा हुन्छ हजुर
आफ्नो देश छोड्दा
यादमा पशुपतिको गजुर ।
३,
लालीगुराँस डाँडामा फुलेको
बेँसी टार हुँदै
पहाडको सुन्दरता खुलेको ।
✍️शशीश्री आचार्य
बौद्ध कुमारीगाल काठमाडौं
…
१,
साहित्यले व्यस्त बनायो
मनको बिकार पखालेर
विभिन्न समस्या हटायो।
२,
सक्रिय जीवन बनायो
भावलाई सबै पोखेर
मनमा शुद्धीकरण जगायो ।
३,
पिरती गहिरो लायो
अनिवार्य आवश्यक जस्तै
नशाझैँ मलाई छायो।
✍️भगवती दवाडी
झापा
…
१,
साथी बिचमै छोडेर
एक्लै लम्केर हिॅंड्छ्यौ
मर्ला ठेस खाएर।
२,
मति बिग्रेका मित्र !
कति स्वार्थी बन्छ्यौ ?
देखाउॅंदै कुरूप चरित्र।
✍️हरिगोपाल न्हुच्छेँप्रधान
काभ्रे, साागा बनेपा १४
…
१,
सनातन धर्म जगाउन
यसपटक प्रयागराजमा महाकुंभ
भक्तहरूमा अखण्डता ल्याउन ।
२,
अलौकिक महाकुंभ पर्व
शाही स्नानबाट सुरु
सबै गर्छौ गर्व ।
✍️संगमानंद पत्रकार
चूरु-राजस्थान, भारत
…
१,
चिसो झनै बढ्दैछ
तिम्रो याद मुटुमा
अझै भित्र गढ्दैछ।
२,
म दोधारमा परे
सबै निर्दोष भएपछि
गल्ती कसले गरे ?
३,
मित्रताको दूरी घटाऔँ
हामी सबै मिलेर
देशलाई अगाडि बढाऔँ ।
✍️खडक आर सि मिलन
छेडागाड नगरपालिका २ साल्मा जाजरकोट
…
१,
सुखमा नहौसिनु व्यर्थ
दु:ख अनि सङ्घर्ष
हो जीवनको अर्थ ।
२,
आत्मबल हो शक्ति
दुढ विश्वास नहुनेहरू
गर्छन् केवल भक्ति।
३,
पसिनाको कमाइ मीठो
देखासिकी गर्नु  ब्यर्थ
खाऔॅं आफ्नै सिधोपिठो ।
✍️जयनारायण नेपाल
इलाम (हाल सूर्यविनायक – २, बालकोट, भक्तपुर )

::::::::जय झिल्का साहित्य ! ::::::::::

साप्ताहिक झिल्का लेखन अभ्यासको ५० औँ शृङ्खला आइतवार अपरान्ह सम्पन्न भएको छ । झिल्का साहित्य समाज नेपालको आयोजनामा यो अभ्यास शृङ्खला निरन्तर हरेक हप्ता सञ्चालन हुँदै आएको छ ।
साप्ताहिक झिल्का कविता लेखन अभ्यासका विगतका शृङ्खलामाझैँ यसपटक पनि सहभागीहरूको निकै उत्साहप्रद सहभागीता रहेकोे थियो । जसमा नेपाल, भारत, भुटान लगायत विश्वका विभिन्न देशमा रहेर नेपाली भाषा, साहित्यलाई निरन्तर माया गर्नुहुने ७७ जना झिल्काकारहरूको सहभागीता रहेकोे थियोे । यो उत्साहपूर्वक सहभागिताका लागि सम्पूर्ण सहभागीहरूमा संयोजक म्यामराज राईले हार्दिक धन्यवाद ज्ञापन गर्नुभएको थियोे ।

झिल्का कविताको उन्नयन, विकास र प्रवर्द्धन गर्नका लागि समाजले विभिन्न क्रियाकलापहरू सञ्चालन गर्दै आएको छ । त्यसमध्ये साप्ताहिक झिल्का लेखन अभ्यास शृङ्खला पनि एक भएको र साप्ताहिक रूपमा निरन्तर सञ्चालन गरिने यसका परिकल्पनाकार एवम् झिल्का कविताका प्रवर्तक वसन्त अनुभवले बताउनुभयो ।

शृङ्खलाबारे प्रष्ट पार्दै शृङ्खला संयोजक/प्रशिक्षक म्यामराज राईले हरेक हप्ताको शुक्रवार राति १२ बजे अभ्यासको सूचना झिल्का कविता फेसबुक समूहमा राखिने र उक्त सूचनाको कमेन्टमा इच्छुक झिल्काकारज्यूहरूले स्वत:स्फूर्त आफ्ना उत्कृष्ट झिल्काहरू राखेर सहभागीता जनाउन सकिने बताउनुभयो ।

झिल्का कविता, नेपाली माटोमा उम्रिएको एक नवीनतम एवम् लघुतम प्रयोगवादी काव्य विधा हो । जसमा विम्ब, प्रतीक र अलङ्कारको प्रयोग गर्दै चोटिलो पाराले तीन हरफमा लेख्ने गरिन्छ । जसको पहिलो हरफले विषयवस्तुको उठान, दोस्रो हरफले विषयवस्तुको बिस्तार र तेस्रो अर्थात् अन्तिम हरफले भावलाई उत्कर्षमा पुर्‍याई समापन गर्ने गर्दछ । यसका प्रत्येक हरफमा तीन/तीन शब्दहरू हुने गर्दछन् । जम्माजम्मी नौ वटा शब्दमा एउटा झिल्का कविता पूरा हुने भएकोले यसलाई नौ शब्दको कविता पनि भन्ने गरिन्छ ।

झिल्का कविताका तीन हरफ मध्ये पहिलो र तेस्रो हरफमा अन्त्यानुप्रास हुनुपर्ने विधान छ भने दोस्रो हरफ स्वतन्त्र हुने गर्दछ । अर्थात् दोस्रो हरफको अन्त्यमा पहिलो र तेस्रो हरफको अन्त्यानुप्राससॅंग मिल्ने समध्वनिक अक्षर नभएमा उत्तम मानिन्छ ।

साप्ताहिक झिल्का लेखन अभ्यास शृङ्खला- ५० मा सहभागी झिल्काकारहरूका सुन्दर झिल्काहरू-

१,
छायाँ उभिरहेछ दोबाटोमा
तिमीलाई कुर्छ हिजोआज
डोब बिर्सेर माटोमा ।
२,
सञ्जाल फुल्यो कुबाटोमा
होहल्लाको भिड खोज्दै
सकलीभन्दा नकलीको पाटोमा ।
३,
अहङ्कारले अहङ्कारीलाई खान्छ
कर्मानुसार प्रतिफल भागमा
डोर्‍याउॅंदै भाग्यले लान्छ ।
✍️म्यामराज राई
…
१,
हरायौ आज छाडेर
जिउँदै जलाई यसै
चिहान मुनि गाडेर ।
२,
बितेका समय बित्यो
अभागी जिन्दगी मेरो
झुठो कसमले जित्यो।
३,
राख्नेछु आफ्नै नाम
सङ्घर्ष गरेर आफैले
सेवालाई सम्झेर काम ।
✍️शब्दको खेलाडी ( बिसु हाङ राई)
विराटनगर
…
१,
मुटु दुःख्छ पोलेर
मलाई सबैले सोध्छन्
देखाउन नमिल्ने खोलेर।
२,
सबै बिगार्‍यो हल्लाले
राम्रो काम गरौँ
सबै मिलेर सल्लाले ।
३,
कर्मको फल राम्रो
मिहिनेत गर्नुपर्छ भन्ने
बानी छैन हाम्रो ।
✍️ललिता गिरी
सिन्धुली, हाल काठमाडौं
…
१,
सुटुक्कै मलाई ढाँटेर
किन जाने टाढा
नौ डाँडै काटेर !
२,
नयाँ वर्ष आयो
बितेको पल छोडेर
भविष्यमा झनै रमायो !
२,
राजनीति छताछुल्ल भयो
सुधारको कुरा नगरौँ
सुखको सपना गयो !
✍️अच्युत घिमिरे
सर्पाङ, भुटान
…
१,
देशमा बसेर बसाल
मिलेर नियम नीति
सत्तामा चढेर नखसाल ।
२,
एकोहोरो माया लगायौ
आफ्नै दुनो सोझ्याएर
बस्न नदिकन भगायौ!
३,
सुनसान रातमा बोलेको
अत्तोपत्तो थिएन हेर्दा
आफै मन खोलेको!
✍️ बेदु न्यौपाने
…
१,
न्याय नापेर गरिन्छ
विचित्रको लोकतन्त्र हाम्रो
भ्रष्टले कुर्सी भरिन्छ ।
✍️ ताराप्रसाद चापागाईँ
…
१,
राखेर सोच शिरमा
चलाउ हात पाखुरी
नभए पर्लाऊ पिरमा ।
✍️चिरञ्जीवी श्रेष्ठ
धनकुटा
…
१,
टाँसेर मनमा यादहरू
उमारेर गुलाफको फूल
आउँछन् किन उन्मादहरू ?
२,
बोलेर झुटा कुरा
कतिदिन टिकाउने हो
हातमा काँचका चुरा ।
✍️होमप्रसाद नेउपाने
धरान,सुनसरी ।
…
१,
अनेकौँ गर्ने लिला
शक्तिशाली बनेपछि सबैको
एउटै बन्ने आधारशिला ।
✍️भगवती दवाडी
…
१,
लेखेको भावीले मेटिँदैन
आस्था नराखी जगमा
प्रभु दया भेटिँदैन।
२,
अतुलनीय माताको ममता
संसारमा तुलना छैन
पालनहार पिताको क्षमता ।
३,
परमात्माबाट आत्मा लखेटिँदैन
कुकर्म पुण्यमा नमिल्ने
अकाट्यझैँ कहिल्यै फेटिँदैन।
✍️कार्की डिबी माकुम
सुनवल -४, नवलपरासी
…
१,
सधैँ हुन्छ आरपार
अपरादको साथि पनि
मोन हुन्छ सरकार।
२,
नैतिक पतन भयो
राम्रोमा थियो पचेन
नराम्रो खोज्दै गयो।
३,
लगाए विकासमा ताला
भिरमा देशलाई लगे
बनेर विदेशी गोठाला।
✍️सुरेशकुमार पाण्डे
दाङ घोराही १८
…
१,
जीवनमा आउने बाधा
देखाएर जान्छ बाटो
तत्काल समाधान आधा ।
२,
तिमी अगाडि हुन्छौ
दुनियाको वास्ता नगर
सफलताको शिखर छुन्छौ ।
✍️ पुष्पा राई
बादेल, खोटाङ
…
१,
वचनले दुख्छ मन
प्रिय बोल मिठो
कठिन भयो सहन |
२,
हाल्यौ सिन्दुरको धर्को
मलाई छाडेर अब
नहेर्नु राजा अर्को |
✍️सरिता सेढाई
धादिङ
…
१,
किन गन्हायो राजनीति?
सत्तामा बस्नेले यहाँ
बिगारेर हो रीति।
२,
सपार्छौ तिमीले कहिले?
आफूबाटै शुरू नगर्दा
बिग्रिरहन्छ यहाँ जहिले।
३,
मौका छ अझै
नेतृत्वले कुरा बुझ्दा
मिल्दथ्यो यहाँ सहजै।
✍️अर्जुन प्रसाद चौलागाई
हाल:-अमेरिका,बोस्टन।
…
१,
विदेश जानुको साटो
दाजुभाइ हो बनाऊ
आफ्नै देशको माटो ।
२,
खेतको फराकिलो पाटोमा
खेती गर्न जानेदेखि
सुन फल्छ माटोमा ।
३,
लगानी लाग्छ कम
मेहनत गर्नुपर्छ हामीले
अल्छी नगरी हरदम ।
✍️हिरामाया श्रेष्ठ
गजुरी १ धादिङ
…
१,
भित्रिने नयाँ साल
सुखद रहोस् सबैको
जिन्दगीको सर्वपक्षीय हाल ।
२,
शीतको थोपा चुहिद‌ैँछ
प्रचण्ड त्यो गर्मी
आजकल कता कुहिदैँछ ।
३,
सोचेजस्तो केही हुन्न
सीमा नाघे पनि
किन नेतृत्वलाई छुन्न ।
✍️त्रिलोचन भण्डारी
मेचीनगर, झापा
…
१,
भाग्य बदलौँ कर्ममा
देश बनाउन कराउनेले,
मलम लगाइदिऔॅं मर्ममा ।
✍️सुस्मिता अधिकारी
काठमाण्डौं
…
१,
अब अलमलमा नपरौँ
यो दलाल सत्ताको
सङ्घीयता खारेज गरौँ ।
✍️दीप गोले तामाङ
रौतहट
…
१,
कसको भर पर्ने
छन् स्वार्थी अवसरवादी
आफ्नै पेट भर्ने !
२,
बलिको बोको पार्छन्
सुको दामका लागि
यहाँ मर्छन्, मार्छन् ।
३,
क्रोध डाह पर्चन्ड
छ मानव आकृति
प्रवृत्ति दैत्य मुसन्ड !
✍️वसन्त अनुभव
घोराही, दाङ
…
१,
कसैलाई उचाल्छ शृङ्गारले
घमण्ड तिरस्कार संस्कार
कसैलाई खसाल्छ अहङ्कारले।
२,
जिन्दगी भोग्दाका कथाहरू
हाँसो खुसीका पलपल
बल्झी रहन्छन् व्यथाहरू ।
३,
चढ्दो, बढ्दो जवानी
फूलबारीमा फुल्ने फूल
बिस्तारै हुन्छन् खरानी।
✍️घनश्याम पन्त
हरिवन सर्लाही
…
१,
मन कसरी खोल्यौ ?
दुनियाँको माझमा भन
के भनेर बोल्यौ ?
✍️निमा छिरिङ भोटिया
जलढका कालेबुङ
…
१,
भयो जवान लक्का
मेहनत गर्न जाने
सफल भइन्छ पक्का।
२,
सरेर सधैँ अगाडि
हुँदैन अरूको भर
नहट कहिल्यै पछाडि ।
३,
काम नगर अलपत्र
सोच राख राम्रो
दुख पाइन्छ नत्र ।
✍️भोज विवश मगर
गैंडाकोट -३ नवलपरासी पूर्व
…
१,
देशको बेहाल देख्दा
नकाँपोस् हात कहिल्यै
विकृति विरुद्ध लेख्दा ।
२,
जसलाई हो रोजेको
उपलब्धीका लागि नै
हो मैले खोजेको ।
✍️प्रेम थापा “मन”
बागलुङ
…
१,
बुझेर संसारको सार,
हाँस्दै खेल्दै रमाउँदै
लगाऊ प्रभु पार !
✍️आर्त अकुलीन
…
१,
देश कसरी बन्छ
हिजोआज न्याय पनि,
पैसामा किनिन्छ भन्छ।
२,
लोभले खायो नैतिकता
दया भन्ने हरायो ,
कहाँबाट खोजौ दूरदर्शिता।
✍️शंकर कार्की
मकवानपुर।
…
१,
नरुनु धकेर कहिल्यै
रुवाउने आफ्नैले रहेछ
विचार पुराएनौ पहिल्यै।
२,
आँसु पुछ्ने हात
आफ्नेले लडाउँछ यहाँ
मिलेर गर्छन् घात।
✍️चुडामणी देबकोटा
पुरानोनैकाप, काठमाण्डौ
…
१,
सोचेर गर्नु बात
धेरै बाठो हुँदा
खाइन्छ आफै लात।
२,
भ्रष्टाचार हुन्न गर्नु
धन कमाऊ परिश्रमले
जेल किन पर्नु ?
✍️राज कुमार राजभण्डारी खोटाङे
ऐसेलुखर्क – ३, खोटाङ (हाल भक्तपुर )
…
१,
गाँसेर यादहरूको माला
सधैँ बाटो कुरिरहेछु
ओढेर मायाको टाला ।
२,
भाग्य पनि कस्तो
नहुने रहेछ हेर
आफैँले सोच जस्तो ।
३,
उठ्न सकेन देश
गिराउने र उठाउने
गर्दैमा फुल्यो केश ।
✍️दीपा समभाव
दुबेकोल खोटाङ्ग
…
१,
भ्रष्टाचारको बढ्दैछ लठारो
पापीहरूको बस्ती चलोस्
हानौँ सबैले झटारो।
२,
वेदनाका खेती छाटेर
बाँचौँ अब सबै
एकार्कामा पीडा साटेर।
✍🏻अन्मोल मुस्कान
तकदाह छाउनी, दार्जिलिङ।
…
१,
स्वतन्त्रताको नक्कली आवरणभित्र
बादशाह बन्न चाहनेहरूको
देखिॅंदैछ नाङ्गो चित्र !
२,
लगाइ नक्कली  ताज
लिन पिर्के सलामी
छैन यिनलाई लाज ।
३,
नखोज पतनको बाटो
बैलैमा होशियार बन
सम्झेर देशको माटो ।
✍️जयनारायण नेपाल
इलाम ,हाल सूर्यविनायक २, बालकोट भक्तपुर
…
१,
मनको घाउ मेटाऊ
मुटु दुखेको देख्दैन
तिमीलाई कहाँ भेटाऊ ।
२,
अर्थ नबुझेर बोल्छौ
दुःखको भुमरीमा परी
थाहा पाएर ओकल्छौ ।
३,
सुहाएन भन्यौ आज
फुकेन सम्झनाको गाँठो
अनेक कोशिस राज ।
✍️अम्बिका अधिकारी
झापा बिर्तामोड
…
१,
रातो पिरो डल्ले,
स्वादिष्ट अचार खाएर,
रिमझिम मष्तिष्क हल्ले।
२,
सबैको चोखो भावना,
सार्थक बनोस् जीवन,
नयाँ वर्षको शुभकामना।
३,
गरौँ राम्रो कर्म,
बाँचुन्जेल यस धरतीमा,
यही मनुष्यको धर्म।
✍️देव स्याङ्गदेन
कालेबुङ
…
१,
सपनाको दुनियाँ आउँछ
सत्यले जित्यो भने
मनको दिन ल्याउँछ ।
२,
स्वार्थको बादलले ढाकेर
आजको मनुष्य चोलामा
बस्नुहुन्न मन पाकेर ।
३,
सर्वत्र शान्तिको खोजीमा
रह्यो अवकाशको समय
जीवनको आशा गोजीमा ।
✍️नन्दलाल आचार्य
बेलका-२, सिद्धार्थटोल, गल्फडिया, उदयपुर, कोसी प्रदेश, नेपाल ।
…
१,
गन्तव्य भेदन अभियान
निरन्तर बढ्दै अगाडि
दिऔॅं सबैले मन।
२,
लक्ष चुम्ने अभियानमा
लाग्नु उत्तम कर्म
बाँडेर शुभकामना जगमा।
✍️हरिगोपाल न्हुन्छेँप्रधानल
काभ्रे, साँगा बनेपा १४ ।
…
१,
ऊ बोकेर झोला
हिॅंडेको छ बिहानै
कताको साइत होला ।
२,
हातमा बन्दुक बोकेर
कता हिड्यौं साइँला
ढोकामा ताल्चा ठोकेर ।
✍️साबित्री प्याकुरेल
धादिङ
…
१,
राजनीतिक गन्दगीको खेल
भ्रष्टाचारीहरूले सोझा जनतालाई
पारेका छन् ओझेल ।
२,
पहिले पहिले फसायौ
छलकपट गरेर मलाई
तिमीले मायामा बसायौ।
३,
अहङ्कारी आफै जल्छ
खेतबारीमा मेहनत नगरे
कहाँ फल फल्छ ।
✍️केसर बोहरा ‘सङ्घर्ष’
सुदूरपश्चिम अछाम (हाल भारत)
…
१,
न्याय हराएको देश
बिनाकसुर राम्रोलाई लगाउॅंछन्
यहाँ मुद्दा, केस ।
२,
उदायो झिल्का घाम
दिन बित्यो त्यसै,
छैन कुनै काम।
✍️बेल तामाङ थोकर
मकवानपुर
…
०१,
बालेनको भयो जय
तीस वर्षसम्मको शासनले
नेताहरूको भयो भय ।
०२,
न्याय मरेको देश
भर छैन बोलीको
नानाथरी गर्छौ भेष ।
०३,
पहिले कुरा आँटको
नजित्दासम्म कुरा एक
पत्याउन सकिन्न ढाँटको।
✍️सोमनाथ लुइटेल “रवि पाल्पाली”
पाल्पा।
…
१,
डल्ले खुर्सानी खाऔॅं
ग्यास्टिक निर्मुल पारी,
शरीर स्वस्थ बनाऔॅं ।
२,
पाइन्छ खुर्सानी जहाँतहीँ
चनाखो पार्छ जिब्रोलाई,
खाने गरौँ कहिलेकहीँ ।
३,
खुर्सानीको अचार बनाई
बिक्री गरौँ पसलमा,
हुन्छ राम्रो कमाई ।
✍️सीमा कार्की समर्पण
मेलचोक पर्सा
…
१,
नहुँदा आत्मिक चिनाजानी
हेर्दा रहेनछन् कसैले
भयो दु:खद कहानी।
२,
कस्ले खोज्छ गुण
जाउ उतैतिर जता
चल्ने गर्छ भनसुन ।
✍️हिरालाल न्यौपाने
बानपा ८ कोटमौला सल्यान
…
१,
आफ्नै  बेहोसीले आज
आफैँभित्र द्वन्द्व गर्छौँ
अर्कोलाई भिराउन ताज ।
२,
माया दोहोरी लाउँदैछु
घुम्तीमा ढिलाइ हुनाले
पख्नोस् बिस्तारै आउँदैछु ।
३,
मेट्नलाई मनको तिर्सना
रहरमा सबैलाई सुम्पिनु
लेखेर  भावना  सिर्जना ।
✍️रामप्रसाद पुरी
बादेल, खोटाङ
…
१,
ओहो ! मौसम कस्तो
गरिबको दीन , दुखी
जीवन भयो सस्तो ।
✍️नागेन्द्रप्रसाद यादव ।
…
१,
विचित्र छ संसार
यसको गरिमा बुझ्नलाई
सकिँदै गरेर पार।
२,
समय आउँछ पर्खिँदैन
बुझेर सदुपयोग गरौँ
फेरि फर्किन्छ फर्किँदैन।
३,
धर्म संस्कार नभुल्नु
मानमर्यादा संस्कृति बिर्सिँदै
विसङ्गतितिर कहिले नझुल्नु।
✍️विकास क्षेत्री अञ्जान
कैजले, बिजनबारी, दार्जिलिङ।
…
१,
जन्मदिनको खुशियाली मनाउने
आमालाई के थाहा ?
बुढेसकालमा तिनैलाई गनाउने ।
२,
आफू भोकै बसी
बच्चाको पेट भर्न
चहार्ने आमा खसी ।
✍️धनमाया चौधरी
कैलाली
…
१,
थुक्छ दुनियाँ सारा
आज आफ्नै छोरो
बन्यो परिवारको हत्यारा।
२,
किन हुन्छ बारम्बार
हत्या हिंसा देशमा
कारण खोज सरकार ।
✍️अनिता भण्डारी
ताप्लेजुङ
…
१,
तिमी हामी भेटौँ
माया हुन्छ गाढा
रिसलाई चाहिँ रेटौँ ।
२,
बेलीचमेलीको बास्ना मिठो
रमाइलो आफ्नै गाउँ
म नेपाली ठिटो ।
३,
बागमतीमा विश्रजन मलमूत्र
छैन पापधर्मको चेतना
निकालौँ सोच्छ सूत्र ।
✍️शशीश्री आचार्य
बौद्ध कुमारीगाल काठमाडौं
…
१,
मुटुमा गडेको किल
सम्झना उहि निष्ठुरीको
नयन डिल टिलपिल।
२,
मानव धनको दास
धनकै पछि दगुर्दै
जीवनको हुन्छ अवकाश।
३,
आधा आकाश नारी
सम्मानपुर्ण  ब्यवहार गरौँ
सुख समृद्धिको सवारी ।
✍️बिमल पोखरेल
धरान -१७,पटनाली
…
१,
मानिस छाया जस्तो
जात पुकारे हेला,
किन जाग्न ढिलो ?
२,
जातजातिको कुरामा अछुत
हेला गर्दा बनेको
देशप्रेमी हुन् सपूत ।
३,
कसरी सम्झाउने समाज
महिला, पुरुष जन्मेको
अछुत हुँदैन आज ।
✍️भोलामान बर्देवा
धरान – ८, सुनसरी
…
१,
न्याय मरेको देश
न्यायको पर्खाइमा मरे
अदालतमै छन् केस ।
२,
सोर्स फोर्स चाहिन्छ
उजुरी गर्न यहाँ
न्याय कहाँ पाइन्छ?
✍️देव मगर
तिनाउ-१, कचल, पाल्पा
…
१,
जिन्दगीमा नखाऔॅं ठगी
सुकर्म गरौँ बाँचुन्जेल
नबनाऔँ कवै गन्दगी।
✍️सरस्वती श्रेष्ठ
रुपन्देही बुटवल।
…
१,
हुँदैन मन जलाउनु
अरूको सफलता देखेर
मिहिनेतले जीवन फलाउनु।
२,
रिस हुन्छ प्रचण्ड
जुन व्यक्तिको मनमा
गर्दछ त्यसले घमण्ड ।
✍️खडक आर सि मिलन
छेडागाड नगरपालिका २ साल्मा जाजरकोट
…
१,
आफूलाई सर्वेसर्वा ठान्छन्
नीतिबिनाको भो राजनीति
विरोध गर्नेलाइ हान्छन्।
२,
युवाहरू सकिए देशमा
खाड़ी लगी बेच्नेहरू
हिँड्दैछन् सुकिलो भेषमा।
✍️अरुण कुमार भुजेल
गोरूबथान,कालेबुङ, भारत।
…
१,
पुस, महिना मिनपचास
भेडा सरह बादल
झुरूप्प ढाकेको आकाश ।
२,
लाग्दैछ पुस घमाइलो
कुनैदिन हिउँ फुरुरु
गर्छन् सबै रमाइलो ।
✍️मोती योन्जन सुब्बा 
दार्जिलिङ।
…
१,
वर्षातमा खोसियो गास
आश्वासनको पोको बाँडेर
नेताले हाले घाँस ।
२,
हिउँदमा पालको बास
चिसोले कठाङ्ग्रिने भए
राज्य नभएको आभास ।
✍️राज बहादुर बडुवाल
कनकासुन्दरी -५,जुम्ला
…
१,
हिॅंड्छ खोलो भनेको,
फोहोर फाल्यो मूलमा
सामन्तले प्रजातन्त्रलाई खनेको ।
✍️लोक बहादुर छेत्री लामिछाने
मोदी गा पा वडा नं २ देउपुर, पर्वत
…
१,
आज घाम हरायो
पानी पर्ने लक्षण
मौसम चिसो गरायो ।
✍️मन्दिरा सेढाई    
मलेखु, धादिङ
…
१,
दुखमा दुखै मिसायौ,
एकैछिन कुराकानी गर्न,
डिलैमा भारी बिसायौ ।
२,
माया गर्छु भनेर,
मलाइ झुक्याएर गयौ,
हिॅंड्यौ पैसा गनेर।
३,
स्वार्थले तिमी पोतिएर,
बद्लिने भए तिमी,
चन्द्रको ज्योति हेर ।
✍️शैलेन्द्र पण्डित
तनहु
…
१,
झुल्क्यो पूर्वमा घाम
अनेक खुल्छन् सपना
लिएर नयाँ आयाम ।
२,
हुन्छन् कुरा हजार
कामकाज ठप्प पारेरै
तताउँछन् व्यर्थ बजार
✍️शुक्रराज कुँवर
धरान १०
…
१,
दृश्य सुन्दर लाग्छ
कोसिस गर्नुपर्छ सफल
अवश्य दुर्गति भाग्छ ।
२,
पाए ज्ञानको ज्योति
आज सुन्दर देख्दाखेरि ,
मन भयो  अति ।
✍️श्रीकृष्ण धामी
बझाङ  नेपाल
…
१,
नगरेसम्म अलिकति टसल
बन्दैन कसैको पनि
जिन्दगी सोचेझैँ असल l
२,
हुँदैन सम्बन्धको जाबिता
नराखेसम्म एकले अर्कोप्रति
विश्वास अनि मानिता l
३,
गरेर अनवरत पहल
झिल्काको सानो घरलाई
बनाउनुछ आलिसान महल l
✍️बाबुराम गौतम
गुल्मी
…
१,
युवा फर्केर आऊ
देशमा  श्रम बगाएर
ढिडो पिठो खाऊ।
✍️दुर्गा भट्टराई
मोरङ
…
१,
नजर फसाउने रूप
लगाई मन्त्र मोहनी
मन चोर्छौ खुप।
२,
जीवनको यो कालखण्ड
परिवर्तन ल्याउँछ उमेरले
नगर रूपको घमण्ड।
✍️कोपिला अधिकारी
सिरानचोक ७, गोरखा
…
१,
सङ्घर्ष जीवनको पाटो
आफैले गोरेटो खनेर
पत्ता लगाउने बाटो ।
२,
हरियो पाखा पहरा
हाम्रो देशको गौरव
हिमाल पर्वत छहरा।
✍️दुर्गा आचार्य
मोरङ
…
१,
व्यस्त सत्ताको काम
पद जोगाउन समस्या
लाग्दैन आङमा घाम ।
२,
शक्तिको पछाडि भक्ति
यहीँ समस्याको मूलजरो
सरोकारवालाको घट्यो आशक्ति ।
३,
मनुज ईश्वरको अंश
बाँच्ने दैवको सहायताले
ऋषिमुनिका हामी वंश ।
✍️प्रद्युम्न चालिसे
भक्तपुर कटुञ्जे ।
…
१,
मनमा चाहेर पनि
केही काम हुँदैन
के गर्ने अनि ?
२,
निनन्याउरो अनुहार किन ?
के भएको हो ?
सोचमा छौ एकछिन ।
✍️रवि पौडेल
दक्षिण भारत पाण्डेचरि ।
…
१,
युवाबाट कुलत छोडाऊ
सटरबाहिर जहिले सुत्नेलाई
तातो कम्बल ओढाऊ !
२,
न्यानो तातो भएर
बसौँ जाडो भरी
आगो नजिक गएर।
✍️सविता भट्टराई
जनकपुरधाम
…
१,
बरफ जस्तो मन
किन गर्छन् मान्छे ?
लुकाएर कालो धन ।
२,
मान्छेको व्यवहार देखेर
छक्क पर्छु आफै
हिॅंड्छन् बाटो छेकेर।
✍️बुद्धिमान दनुवार ( सुरुङ्गेली कन्छो )
कनकाई ४ झापा
…
१,
पानीमा आगो बाल्छ
दुधको झिँगोझैँ गरी
टिपेर बाहिर फाल्छ !
२,
खुङ्खार अहङ्कार देखायो
घमण्डले मातिएर आज
मण्डलेको इतिहास लेखायो !
✍️विवश पारदर्शी
झापा
…
१,
गर्दैनन् केही लोकले
दुनो सोझ्याउने आफ्नै
मर्छन् निर्धो भोकले ।
२,
नेताको हातको टीका
लगाएर चलाउँछ मान्छे
आफ्नै ढङ्गले जीविका ।
✍️ कृष्णकुमार वैद्य
बनेपा ९, काभ्रे
…
१,
होली वाइन खाएनन्
छातीमा देश राख्नेले
कुर्सीमा मौका पाएनन् ।
२,
मनको दरार घटाऔॅं
राष्ट्रभक्त नेपाली मिलेर
आमाको लाज हटाऔॅं ।
✍️केशवप्रसाद ढकाल ‘प्रीतबीज’
सिरान्चोक-७, उपल्लो गोहोरे, गोरखा
…
१,
जाँदैछु मारेर रहर
समाज छैन राम्रो
जाँदैछु छोडेर सहर ।
२,
आफ्नाहरू आफ्ना भएनन्
आशा थियो आफन्तकै
उहाँहरू आफ्नै रहेनन् ।
✍️उपेन्द्र राज विश्वकर्मा
अछाम
…
१,
खेतबारी बाझो नराखी
परिश्रम गरेर सधैँ
बाँच्नेछु कसैलाई नढाँटी।
२,
पाटीको झोला नबोकी
पाइएन जागिर खान
दुईचार नेता नठोकी।
✍️कला ढकाल
झापा
…
१,
गर्छन् सत्ताको सौदाबाजी
जिउॅंदै मासी मरेकाहरू
दुश्मन भए पाजी ।
२,
न्यायले विवाद छिनेनन्
परचक्रीको गोठालो बने
जनतालाई कहिल्यै चिनेनन् ।
✍️ऋजु दिल्पाली
इटहरी -१, हलगडा सुनसरी ।
…
१,
नेपाल सुन्दर फूलबारी
विनाशबाट सदा बचाउन
मिलेर गरौँ रखबारी ।
२,
बोलेर तीखो वचन
चोट पार्दछ गहिरो
कसैलाई पनि नभन ।
✍️बद्री पोखरेल
बिराटनगर
…
१,
उठ जाग नारी
लाचार,कमजोर, विवश
नबन हिम्मत हारी ।
२,
बदलिनु पर्छ तक्दिर
अघि बढ्न तिमी
तोड्नु सबै जन्जिर।
३,
हुदैन आफैं चमत्कार
बुझ प्रगतिपथमा हिड्दा
आउँछ बाधा बारम्बार  ।
✍️रुना कर्माचार्य दाहाल
चितवन
…
१,
न्याय पाउने आस
नेपालीमाथि कहाँ सम्भव
हुन्छ र खास ।
२,
कुरा एक काम
अर्कै गर्छन नेता
सार्न अघि नाम ।
३,
जिन्दगी एकै पल
भन्न त भन्छन्
तिर्खा मेटाउने जल ।
✍️ईश्वर साउद ‘भिक्षु’
रामारोशन गाउँपालिका ६ सुदुरपश्चिम अछाम
…
१,
शिरमा टोपी लाउने
संस्कृति, संस्कार जोगाउँदै
चिसोलाई टाढा भगाउने  ।
२,
टोपी हाम्रो सान
शिरमा ढलक्क ढल्काउँदै
राखौँ यसको मान ।
३,
चिसोबाट जोगिने काइदा
मनन गरौँ सबैले
टोपी लगाउनुको फाइदा ।
✍️शान्ता पौडेल भट्टराई
टङ्कीसिनवारी , मोरङ

::::::::जय झिल्का साहित्य ! :::::::::

साप्ताहिक झिल्का लेखन अभ्यासको ४९ औँ शृङ्खला आइतवार अपरान्ह सम्पन्न भएको छ । झिल्का साहित्य समाज नेपालको आयोजनामा यो अभ्यास शृङ्खला निरन्तर हरेक हप्ता सञ्चालन हुँदै आएको छ ।
साप्ताहिक झिल्का कविता लेखन अभ्यासका विगतका शृङ्खलामाझैँ यसपटक पनि सहभागीहरूको निकै उत्साहप्रद सहभागीता रहेकोे थियो । जसमा नेपाल, भारत, भुटान लगायत विश्वका विभिन्न देशमा रहेर नेपाली भाषा, साहित्यलाई निरन्तर माया गर्नुहुने ६९ जना झिल्काकारहरूको सहभागीता रहेकोे थियोे । यो उत्साहपूर्वक सहभागिताका लागि सम्पूर्ण सहभागीहरूमा संयोजक म्यामराज राईले हार्दिक धन्यवाद ज्ञापन गर्नुभएको थियोे ।

झिल्का कविताको उन्नयन, विकास र प्रवर्द्धन गर्नका लागि समाजले विभिन्न क्रियाकलापहरू सञ्चालन गर्दै आएको छ । त्यसमध्ये साप्ताहिक झिल्का लेखन अभ्यास शृङ्खला पनि एक भएको र साप्ताहिक रूपमा निरन्तर सञ्चालन गरिने यसका परिकल्पनाकार एवम् झिल्का कविताका प्रवर्तक वसन्त अनुभवले बताउनुभयो ।

शृङ्खलाबारे प्रष्ट पार्दै शृङ्खला संयोजक/प्रशिक्षक म्यामराज राईले हरेक हप्ताको शुक्रवार राति १२ बजे अभ्यासको सूचना झिल्का कविता फेसबुक समूहमा राखिने र उक्त सूचनाको कमेन्टमा इच्छुक झिल्काकारज्यूहरूले स्वत:स्फूर्त आफ्ना उत्कृष्ट झिल्काहरू राखेर सहभागीता जनाउन सकिने बताउनुभयो ।

झिल्का कविता, नेपाली माटोमा उम्रिएको एक नवीनतम एवम् लघुतम प्रयोगवादी काव्य विधा हो । जसमा विम्ब, प्रतीक र अलङ्कारको प्रयोग गर्दै चोटिलो पाराले तीन हरफमा लेख्ने गरिन्छ । जसको पहिलो हरफले विषयवस्तुको उठान, दोस्रो हरफले विषयवस्तुको बिस्तार र तेस्रो अर्थात् अन्तिम हरफले भावलाई उत्कर्षमा पुर्‍याई समापन गर्ने गर्दछ । यसका प्रत्येक हरफमा तीन/तीन शब्दहरू हुने गर्दछन् । जम्माजम्मी नौ वटा शब्दमा एउटा झिल्का कविता पूरा हुने भएकोले यसलाई नौ शब्दको कविता पनि भन्ने गरिन्छ ।

झिल्का कविताका तीन हरफ मध्ये पहिलो र तेस्रो हरफमा अन्त्यानुप्रास हुनुपर्ने विधान छ भने दोस्रो हरफ स्वतन्त्र हुने गर्दछ । अर्थात् दोस्रो हरफको अन्त्यमा पहिलो र तेस्रो हरफको अन्त्यानुप्राससॅंग मिल्ने समध्वनिक अक्षर नभएमा उत्तम मानिन्छ ।

साप्ताहिक झिल्का लेखन अभ्यास शृङ्खला- ४९ मा सहभागी झिल्काकारहरूका सुन्दर झिल्काहरू-

१,
चर्चा कमाउने लोभमा
इज्जत नर्क पठाउॅंछन्,
नेपथ्यलाई बनाउॅंदै क्षोभमा ।
२,
जिन्दगीलाई अर्थ्याएँ – भुइॅंचालो
उनले भनिन् – महासागर
खास रहेछ उकालोओरालो ।
३,
स्थायी हुन्छ संसार
बाँच्ने समय अस्थायी
चाहिॅंदैन मलाई अहङ्कार ।
✍️म्यामराज राई
…
१.
छातीमा वीरताको गाथा
मुटुमा छ नेपाल
शिरमा प्यारो सगरमाथा !
२.
रङीविरङ्गी फूलको वाग
साझा हाम्रो पुण्यभूमी
छैन आपसमा रिसराग !
३.
सुशितल कञ्चन जल
खोला अनि नदीनालामा
बग्छ हमेसा कलकल !
✍️वसन्त अनुभव
घोराही, दाङ
…
१,
सुन्दर नेपाल राम्रो
गौरवको गाथा सगरमाथा
नेपाल देश हाम्रो।
२,
चन्द्र सूर्यको झण्डा
फर्फराएको हेर्नू छ
वैरीलाई हान्ने डण्डा ।
३,
वीरताको गाथा गाएर
गन्तव्य शिखर पुग्नुछ
सगरमाथा शिखर धाएर!
✍️ बेदु न्यौपाने
…
१,
मुटुमा सजाउँछु सगरमाथा
मन मस्तिष्कमा देश
गाउँछु नेपाली गाथा। 
२,
विश्वको शिरपोस सगरमाथा
ब्राह्मणकै सुन्दर देश
हामीसँग छन् वीरगाथा।
३,
सगरमाथा जस्तै निर्मल
शरीररुपी भूमिमा बहन्छ
सेताम्मे स्वच्छ जल।
✍️तेजप्रसाद खनाल(भावुक)
लमही दाङ।
…
१,
नयाँ वर्ष आउनेछ
सुन्नुहोस् पशुपतिनाथको कृपाले
तिमीलाई खुशी ल्याउनेछ ।
✍️संगमानंद पत्रकार
चूरु-राजस्थान, भारत
…
१,
बाध्यताको चपेटामा परी
ज्यान फालिरहेका हुन्छन्
हरपटक घरी घरी ।
२,
एकदुई हैन बारम्बार
जिउनु छ कष्टसॅंग
जुध्दै जुध्दै अपरम्पार
✍️हिरामाया श्रेष्ठ
…
१,
दु:ख मुस्कानले टाल्छ
जहाँ आपसमा  विनासर्तको
मायाले अँगालो हाल्छ।

सत्यमा जिउनेले कमाउँछ
इज्जत भन्ने कुरा
लोभमा पर्नेले गुमाउँछ।

रहिरहन्छ यो संसार
मानिस केवल पाहुना
सत्कर्म गरौँ बारम्बार।
✍️सतीश पण्डित
भानु ६ चुँदी तनहू (हाल चनपा ६ मातातीर्थ )
…
१,
रोजगारबाट अवकाश भयो
अब ढल्क्यो उमेर
शरीरको रुपरङ्ग गयो ।
२,
उ दिनभरि सुत्छ
धेरै सिधा नहुनु
कुकुरले मुखैमा मुत्छ।
३,
गोजीमा प्वाल पर्यो
थाहा पायो उस्ले
हेप्न सुरु गर्यो।
✍️चुडामणी देबकोटा
पुरानोनैकाप काठमाण्डौ
…
१,
निद्रा लाग्दैन रातीमा
बाध्यताको पहाड चढ्ने
धड्कन बढ्दैछ छातीमा।
२,
सानो छ गगन 
हाम्री आमाको अगाडि
सन्तानप्रति विशाल मन,
✍️भुपेन्द्र राना मगर
धादिङ
…
१,
बोकेको छ शान
सगरमाथाले हाम्रो देशको
भनेर सबैले जान।
२,
विश्वको शिर सगरमाथा
मिलेर बसौँ सबै
गरेर गौरवको गाथा ।
३,
कोरेर शान्तिको मानचित्र
बटुलौँ साहस सधैँ
गाँसेर सम्बन्ध पवित्र ।
✍️अनुग्रह राना मगर ‘पुष्प’
पाँचखपन न. पा. ६ संखुवासभा ।
…
१,
विश्वको शिर सगरमाथा
उच्चो  बनाइदिन्छ यसले
सारा नेपालीको जीवनगाथा ।
२,
सगरमाथा शिर उचाली
विश्वभरि नेपाली लम्किन्छ
माया प्रेम अङ्गाली ।
३,
जन्मे बुद्ध पुत्र
विश्वभरि शान्ति छर्न
एकताको बलियो सूत्र ।
✍️देव मगर
तिनाउ-१,कचल,पाल्पा
…
१,
छलफल सधैँ चर्को
सुन्दा सुन्दा अब
लाग्न थाल्यो झर्को।
२,
सधैँ दोषारोपण गरेका
कुर्सी मोहमा हेर
कति यिनीहरू लडेका।
३,
सत्तामा दलाली हुन्छन्
चुनाव आउने बेलामा
सुकुम्बासीका घरमा डुल्छन्।
✍️कला ढकाल
झापा
…
१,
चाहिॅंदैन सुनको हार
प्रिय ! साथ देउ
बिन्ती एक्लो नपार |
२,
अग्नि साक्षी राखेर
कसम खाई ल्यायौ
डोलीमा घुम्टोले ढाकेर |
३,
सॅंगै जीवन काटौं
अब हातेमालो गर्दै
मायाको डोरी बाटौं |
✍️सरिता सेढाई
धादिङ
…
१,
चेतनाको बलेको राप,
आखिर जिन्दगीको चौतारीमा
घामझैँ खुसीले ताप !
✍️आर्त अकुलीन
…
१,
कति ठुलो सगरमाथा
विश्वको सर्वोच्च चुचुरा
गाउॅं सबले गाथा।
२,
किन मान्छौं झर्को
भूल भयो होला
यसैले तरकारी चर्को।
✍️निमा छिरिङ भोटिया
जलढका कालेबुङ, भारत
…
१,
इतिहास नेपाली सान
सकारात्मकको बाटोमा लाग्दै
गराऔॅं आफ्नै पहिचान ।
✍️प्रेम थापा “मन”
बागलुङ
…
१,
हिमालले मोहनी लगाउँछ
छाडेर जानु सकिन्न
स्वच्छ सुगन्ध मगमगाउॅंछ ।
२,
हिमाली हावा  सुरुरु
बहन्छ सन्दक फालुटमा
हिउँ पर्दछ फुरुरु ।
३,
कल्कलाउँदो पानी पिउनु
हरियाली डाँडा पखेरामा
शान्तिको भोगाइ जिउनु ।
✍️मोती योन्जन सुब्बा   
दार्जिलिङ
…
१,
घुम्टो ओढेकी आमा
अटल अमर अजय
नजिक भोटे , लामा ।
✍️धनमाया चौधरी
कैलाली
…
१,
फसियो कर्मले हारेर
कुसंस्कार फैलियो दुनिया
लुटियो जालमा पारेर ।
✍️ताराप्रसाद चापागाईँ
…
१,
बनाऔं देश जुटेर
स्वाभिमान राख्न जीवित
असम्भव हुन्छ फुटेर ।
✍️राज बहादुर बडुवाल
जुम्ला
…
१,
नेपालीको इज्जत हेरी
विश्वभरि सम्मान चल्थ्यो
आज बेकम्मा फेरि ।
२,
बाजेहरू शानले बाँचे
यही देशमा रही
सन्तान खाडीमा नाचे ।
३,
नेता उस्तै पऱ्यो
जनता भेडा भएपछि
राज्यसत्ता तल झऱ्यो ।
✍️अन्जु श्रेष्ठ
चैनपुर ७, संखुवासभा
…
१,
गर्नुपर्छ श्रमको काम
काढेर मेहनतको पसीना
राख्नुपर्छ देशको नाम।
२,
मेहनतको मिठो कमाइ
देखासिकी गर्ने होइन
खानुपर्छ सधैँ रमाइ ।
३,
सकारात्मक सोच चाहिन्छ
काममा निरन्तरता भए
भविष्यमा सुख  पाइन्छ ।
✍️जयनारायण नेपाल
इलाम ,हाल सूर्य विनायक २, बालकोट ,भक्तपुर ।
…
१,
सभ्य कार्यमा लागौँ
मेहनतले फल पाईन्छ
चेतनाको दियो बालौँ।
२,
बुझियो है प्रष्ट
देश बिगार्ने त्यसैले
विकासको बाधक भ्रष्ट ।
✍️भोज विवश मगर
गैंडाकोट -३ नवलपरासी पूर्व
…
१,
सगरमाथ हाम्रो शिर
विदेशीहरू हेर्न आउँछन्
खुसी गोर्खाली वीर ।
२,
बेसक्याम्पबाट उकालो चढ्नु
धेरै अप्ठ्यारो छ
नडराइकन अघि बढ्नु ।
✍️रबि पौडेल
दक्षिण भारत पाण्डेचरी
…
१,
गर्नुछ अनन्तको यात्रा,
त्यै पनि फ़ेरि 
गर्दैछु नानाथरी जात्रा ।
२,
नपुग्दा सानो मात्रा,
देखापर्छन् लामो अक्षरको
झन्झटिलो अफ्ट्यारो यात्रा।
३,
फल्नलाई ठुलो काक्रा,
चाहिदो रहेछ हेर
बलियो फिजिएको थाक्रा।
✍️दीपा समभाव
दुबेकोल खोटाङ
…
१,
जिन्दगीको के अर्थ
मानिस बन्न नसक्दा
बाँच्नु हुन्छ व्यर्थ।
२,
सबैजना छौँ अस्थायी
स्थायी छ संसार
त्यसैले बनौँ हाईहाई।
✍️अर्जुन प्रसाद चौलागाई
रामेछाप:-सुनापति-१ (हाल:-अमेरिका,बोस्टन )
…
१,
जन्म थलो हाम्रो
परायले जेसुकै भनून्
स्वर्ग भन्दा राम्रो।
२,
संस्कृति जोगाऊँ यहाँ
राम्रो संस्कार हामीले
खोजेर पाइन्छ कहाँ!
✍🏻अन्मोल मुस्कान
तकदाह छाउनी, दार्जिलिङ
…
१,
जालीले ताली पायो
सज्जनको सुन्नै छाडे
कस्तो समय आयो ?
✍️बिके मुखिया
दार्जिलिङ भारत।
…
१,
खानु दु:ख खाए
जताततै दु:खै दु:ख
सुखको खोजीमा लाए ।
२,
यात्रा यस्तै भयो
जिन्दगीको सदा मेरो
दिनचर्या रुँदै गयो ।
३,
आशा आफ्नैकाो लायो
हिॅंडिरहेको थिए पछिपछि
उसैले कालोबाद छायो ।
✍️ईश्वर साउद(भिक्षु)
रामारोशन गाउँपालिका ६ सुदुरपश्चिम अछाम
…
१,
टोपी लगाउँछु शिरमा,
देशको हालत देखेर
परेको छु पिरमा।
२,
सामन्तले देश खाए
जनता नाङ्गो पारेर
नचिताएको धन कमाए।
✍️होमप्रसाद नेउपाने
धरान,सुनसरी ।
…
१,
सङ्तको खराब लत ।
अभिभावकको हुँदा हेपाइ,
बिग्रियो जीवन त।
२,
अन्धविश्वास छ जीवन
हारिसकेको मन त,
बगरको डुङ्गा जीवन ।
✍️विजय आचार्य
…
१,
पेटमा चारो छैन
दिनभर चारैतिर भौतारिँदा
काम पाइएको हैन !
२,
मोबाइलमा लत बस्यो
आजको मान्छे त
मानमर्यादा बिर्सेर खस्यो ।
✍️नन्दलाल आचार्य
बेलका-२, सिद्धार्थटोल, गल्फडिया, उदयपुर, कोसी प्रदेश, नेपाल ।
…
१,
मिठा मिठा बातले,
फसाउँदो रहेछ धेरै,
उठौं आफ्नै आँटले।
२,
चिप्ला चिल्ला खानेकुरा,
हानिकारक भए जस्तै,
चिप्लाहरू रैछन् छुरा।
३,
गहिरो अर्थ भएमा
खस्रा कुरा उपयोगी ,
मनले शान्ति छाएमा।
✍️मनोहरी पौडेल
गैडाकोट १
…
१,
चारैतिर भ्रष्टचारीको गोहो
पहिल्याउने कोही छैन
अहोरात्र सत्ताकै मोहो !!
२,
देश कल्पवृक्षको गाछी
नेताको आलोपालो लुटाई
जनता किनाराका साक्षी !
३,
आएनन् सुखका दिन
दिएनौ एउटा सपूत
हे ! धरनी किन ?
✍️ऋजु दिल्पाली
…
१,
नेपालीहरूको राष्ट्रिय गान
कहिल्यै मर्ने छैन
हाम्रो अस्थित्व स्वाभिमान ।
२,
सगरमाथा हाम्रो शिर
कहलिएको छ विश्वभरि
नेपाली आमाका वीर ।
३,
देशको अस्थित्व जोगाऔॅं
भ्रष्टाचारी दलाली नेताहरूलाई
हाम्रो देशबाट भोगाऔॅं ।
✍️केसर बोहरा ( सङ्घर्ष )
सुदूरपश्चिम अछाम (हाल भारत )
…
१,
सपनीमा त्यसै आयौ
मुटु ढकढक नगरी
छायाँ बनि छायौ ।
२,
सगरमाथा शिखर हाम्रो
बुद्ध जन्मेको देश
मठमन्दिर स्तुपा राम्रो ।
३,
गण्डकी कोशी सलल
लालीगुराँसको बास्ना मिठो
झर्ना सुन्दर खलल ।
✍️शशीश्री आचार्य
बौद्ध कुमारीगाल काठमाडौं
…
१,
तिमी कठोर बन्यौ
जनताबाट तिरस्कृत भएका
देशको जरो खन्यौ ।
२,
मूर्खको सत्ता चढाई
वेकामी कुरा धेर
आफुले आफुलाई बढाई ।
✍️सहदेव के सी
काठमाण्डौ, नेपाल
…
१,
कहिलेकाहीँ अन्तर मनमा
ज्वारभाटा चल्छ विचारको
भूकम्प जान्छ तनमा !
२,
जीवन, जीवन बनोस्
पत्करझैँ नहोस् झरेको
दुनियाँले आहा भनोस् ।
✍️विवश पारदर्शी
झापा
…
१,
जिन्दगी अझै पढ्नु
सफलताको झिनो आशामा
केही माइल बढ्नु ।
✍️विष्णु पंगेनी(पाण्डे )
वालिङ्, स्याङ्जा
…
१,
हिमाल पहाड तराई
सबै मिलेर बसेका
कोही छैन पराई ।
२,
वीरताको गाथाले भन्छ
स्वभिमान छ शिरमाथि
नेपाल उच्च गन्छ ।
✍️अम्बिका अधिकारी
झापा बिर्तामोड
…
१,
दक्ष जनशक्ति विदेशमा
वयोवृद्ध सरकार चलाउने
कुर्सी कमिसनको रेशमा ।
२,
युवा भासिए मुग्लान
रोजगार पाए स्वदेशमै
रमाइलो आफ्नै बासस्थान ।
३,
राखेर देश छातीमा
नयन नभिज्ने देखिन्न
विमानस्थलको लामो ताँतीमा।
✍️बिमल पोखरेल
धरान-१७,पटनाली
…
१,
फकाउँदै लिएर भोट
नेताले गर्यो बेइमानी
जनतालाई दिएर चोट।
२,
पुर्खाको इज्जत बचाउन
कम्मर कस्नुपर्छ सबैले
भ्रष्टाचारी जतिलाई भगाउन।
✍️अरुण कुमार भुजेल
गोरूबथान, कालेबुङ, भारत।
…
१,
समेटेर सुखदुखको पोको
सङ्घर्ष गर्नुपर्छ हामीले
बाडौँ माया चोखो।
✍️सुनगाभा पोखरेल
कपिलवस्तु
…
१,
खुल्ला उड्ने चरी।
गन्तव्यमा पुग्न नपाउॅंदै
पापीको पिॅंजडामा परी ।
✍️वेल थोकर तामाङ
मकवानपुर
…
१,
नहटेसम्म दम्भको जालो
लाग्दैन कहिल्यै पनि
नैतिक आचार उकालो l
२,
सगरमाथा विश्वको शिर
दुनियाँमा कसैसँग पनि
झुकेनन् नेपाली वीर l
३,
नवोदित झिल्का काव्य
एकबर्से प्रगति नियाल्दा
उज्जर देखिन्छ भाव्य l
✍️बाबुराम गौतम
गुल्मी
…
१,
तिम्रै प्यारो कालू
भन छिटो प्यारी
सिन्दुर कहिले हालु?
२,
जाँदैन बोलेको खेर
ल्याउँदिन्न अरू कसै
तिमी बाहेक हेर।
३,
माया लाग्छ कति ?
जीवन साथी बनाउन
लाग्छ मन अति ।
✍️राज कुमार राजभण्डारी खोटाङे
ऐसेलुखर्क ३ खोटाङ हाल भक्तपुर ।
…
१,
केवल मुखले राम्रो
व्यवहार साह्रै कपटी
दु:ख हेर्दैन हाम्रो ।
✍️देवकृष्ण काफ्ले
…
१,
सधैं बहस गर्ने
टुङ्गो केहिमा नलगाई
आफ्नै झोली भर्ने ।
२,
जताततै भ्रष्टाचारको जालो
आँखामा छारो हान्दै
भर्तीमा आफ्नै सालो।
✍️दुर्गा भट्टराई
मोरङ
…
१,
तिमी राम्रो हुन्छौ
अरूलाई नराम्रो भनेर
सायद आकाश छुन्छौ ।
२,
जिन्दगीको एक पात्र
अचानक अस्ताएर गयो
केवल सम्झना अहोरात्र।
३,
अब दुश्मनी सकोस्
तिमीलाई गाह्रो होला
सौम्य जिन्दगी बनोस् ।
✍️पृथक प्रकृति
झापा
…
१,
सजायको मन्दिर छुन्छ
घर सजाउनु बारबार
स्वर्ग समान हुन्छ।
२,
जिउॅंदो देवता मानेको
बुवा आमाको सेवा
सधैं गर्न जानेको ।
✍️दुर्गा आचार्य
मोरङ
…
१,
जँड्याहा एक्लो भयो
शहरमा भट्टी खोलेर
समाज कहाँ गयो?
२,
विचरा ! जँड्याहा पिउँछ
साहुनीलाई महलमा सुताएर
आफू सडकमा जिउँछ।
३,
इज्जत जँड्याहाको देख्दैन
प्रहरीले थुन्छ उसैलाई
कसैको कलमले लेख्दैन।
✍️पशपती राई
खोटाङ
…
१,
झिल्काले झल्यास्स पार्यो
स्वाद दिँदादिँदै अहिले
साहित्यको नदी तार्यो ।
✍️लक्ष्मी रिजाल
रुपनगर, सप्तरी ।
…
१,
तराईकी हुँ चेली
हिॅंड्ने बानी पर्यो ,
दुःखमा मात्रै  खेली ।
२,
आँसुले मुहार धुन्न
परिस्थितिले बनायो कठोर ,
चोट पाउँदा रुन्न ।
३,
खुसी कहिल्यै नआई
हुर्के बढे हजुर ,
दुःखको चिउरा चपाई।
✍️सीमा कार्की समर्पण
मेलचोक पर्सा
…
१,
गरेर परिश्रमी हातले
उमारेर माटोमा बिज
गजव प्रियसीको साथले।
✍️श्रीबहादुर केसी शैलुङ्गे
…
१,
के छ माग्नलाई
ए ! दलालहरू हो
कहाँ पाइन्छ भाग्नलाई ।
२,
हाम्रो टाउको गनी
ऋण लिन पाइॅंदैन
नबस इमानदार बनी ।
✍️दीप गोले तामाङ
रौतहट
…
१,
समाजको रित पुर्याएर
चाहन्छौ भने मलाई
आउ साइत जुराएर !
✍️मन्दिरा सेढाई     
मलेखु, धादिङ
…
१,
खोइ ! आफ्नो जनम
अक्षर रगतले लेखेको
न्यायले खाँदैन कसम ।
२,
त्यसैले स्थिर छैन
पटकौं पटक बनाएर,
पाले गतिलो हैन ।
३,
सामन्त संस्कार हट्दैन,
परिस्थिति राम्रो बन्दैन
जबसम्म दास डट्दैन ।
✍️लोकबहादुर क्षेत्री लामिछाने
…
१,
कर्म, धर्म हुने
बनौं उपकारी जगमा
सबैको मन छुने ।
२,
तनमा हाम्रो माया
गरौँ चिन्तन सधैं
पर्नेछ कालो छाया  ।
३,
भूल कसले धुने
मन मैलो भएमा
आत्मा आफै रुने ।
✍️कार्की डिबी माकुम
सुनवल-४, नवलपरासी
…
१,
राजनीतिमा चलखेल धेरै
एकले अर्कोलाई लडाउने
देशको सम्पत्ति मेरै ।
२,
भ्रष्टाचारको जरो गाढियो
तलदेखी माथीसम्म हजुर
तीन टाउके भाँडियो ।
✍️बुद्धिमान दनुवार ( सुरुङ्गेली कान्छो  )
कनकाई ४ झापा
…
१,
नेपाली जनता उठ
देश डुब्न लाग्यो
जतिवाद हैन एकजुट ।
२,
नेपाली जनता उठ
देश  डुब्न लाग्यो
पहाडदेखि तराईसम्म जुट ।
३,
मेरो प्यारो देश
नेताले बेचिसक्यो
यस्तै पाराले हुन्छ शेष ।
✍️ प्रेम शर्मा “एकान्त प्रेमी”
कालेबुङ
…
१,
देशको शिर सागरमाथा
चिनारी गोर्खाको सान
पढ्नु उसैको गाथा।
✍️बिबा तामाङ
दार्जिलिङ।
…
१,
अस्थायी मानव चोला
नचढौं अहङ्कारको डोली
जीवन व्यर्थ होला।
✍️कोपिला अधिकारी
सिरानचोक ७, गोरखा
…
१,
सुन्दर सपनाको सागर
मनमा पिरलोको भारी
चल्दै चलेन जाँगर !
२,
यता त्यता नेता
जता मानिसको समष्टि
ढाँटेर लिन्छन् बिजेता !
३,
मनको घाउलाई उपचार
राखेर मुस्कान दिलमा
निको हुन्छ सदाबहार !
✍️अच्युत घिमिरे
सर्पाङ, भुटान
…
१,
हजार उल्झनको बार
पाइला बढाउदै जानु
चुनौतीलाई गरी पार।
२,
खोज्छन् अनेकन् दाउ
बाधा अवरोध गरी
बढाउन छातीको घाउ।
३,
समस्यासँग नजानु तर्केर
हिम्मतको साथ लडनु
आउॅंदैन फेरि फर्केर ।
✍️रुना कर्माचार्य दाहाल
चितवन
…
१,
मनमा केही गुनेर
असल खराब छुट्याउॅंदै
शब्दको माला उनेर ।
✍️समुन्द्रा शर्मा
…
१,
चिन्तन मनन ध्यान
मनुष्यको असली साथी
उसले दिनेछ ज्ञान ।
२,
सनातन संस्कारले बनाउने
समाजलाई असल चरित्रको
नेपालीहरु सहृदयी जनाउने ।
३,
आफै छन् सर्वत्रगामी
सिद्धान्त आदर्श त्यागेर
अरूलाई ट्याग पश्चगामी ।
✍️प्रद्युम्न चालिसे
भक्तपुर कटुञ्जे
…
१,
प्रगति सङ्घर्षबाट हुन्छ
कहिलेकाहीँ सोचेको नहुँदा
साह्रै मन रुन्छ ।
२,
प्रकृतिलाई जित्न सकिन्न
नसोचेरै हुने कुराले
मन बनाउँछ खिन्न ।
✍️ललिता गिरी
सिन्धुली
…
१,
झुपडीमा छ बसाइ
मिहिनेतको कमाइले परिवार
राखेको छु हँसाइ ।
२,
जमाना आयो कस्तो
लुगा किनेर सिलाउनुभन्दा
रेडिमेड बरु सस्तो ।
३,
गर्दा उसले घात
माया पाउने बेलामा
रोएर बित्छन् रात ।
✍️शान्त भट्टराई
…
१,
रगतको नाता कुपात्र
अधर्मी पात्रको स्वभाव
नातानकुता भने सुपात्र।
२,
जराले थामेको भार
हाँगाबिँगाले खोइ बुझेको
माटो भए लाचार ।
३,
चखेवीको सपना अपुरो
रित्तो छ झुपडी
जिन्दगी भयो अधुरो ।
✍️राजेश्वरी राजोपाध्याय
ललितपुर

::::::::जय झिल्का साहित्य ! ::::::::::