१
शिशिर
मुटुको कम्पन
खुला आकाशको जीवन !
२
देवढुङ्गा
सर्वोच्च शिखर
नेपाली माटोको शान !
३
फूलबारी
ढकमक चाहाना
नयाँ वर्षको शुभकामना !
४
चौतारी
पीपलु छाया
जाडोमा न्यानो माया !
५
मष्तिस्क
ज्ञानको सागर
जीवन सुन्दर अपार !
६
पिँजडा
चरीको बन्धन
समयको आर्त जीवन !
७
ईश्वर
अदृश्य शक्ति
मन वचनले भक्ती !
८
मन्दिर
धार्मिक आस्था
फूलहरू चुँडेर हत्या !
९
सिरेटो
सिरक अभाव
कारुणिक बस्तीको पीडा !
१०
शितलहर
मुटुको कम्पन
हत्केलामा यो जीवन !

✍️ ^{आर्त अकुलीन, कैलाली}

काठमाडौ, १७ पौष । साप्ताहिक ‘टुक्का माथि टुक्का’ व्यङ्ग्यात्मक टुक्का लेखन अभ्यासको १५औं शृङ्खला शनिबार सम्पन्न भएको छ ।
अभ्यासमा ६० जना टुक्काकारहरूको सहभागिता रहेको कार्यक्रम संयोजक तथा प्रशिक्षक वसन्त अनुभवले बताउनुभयो । टुक्का साहित्य समाजको आयोजनामा उक्त अभ्यास शृङ्खला नियमित सञ्चालन हुँदै आएको छ।

टुक्का कविताको उन्नयन, विकास र प्रवर्द्धन गर्ने हेतुले समाजले विविध किसिमका कार्यक्रम गर्दै आएको छ । टुक्का लेखन अभ्यासमा पृथकता एवं फरकपन भित्राउने सिलसिला उक्त शृङ्खला सञ्चालनमा ल्याइएको समाजका अध्यक्ष एवं कार्यक्रमका परिकल्पनाकार ताराप्रसाद चापागाईंले बताउनुभयो ।

अभ्यासका लागि एक व्यङ्ग्यात्मक टुक्का राखिने र त्यसैमा आधारित रहेर गहन भावको एक एक टुक्का सहभागीले राख्नुपर्ने संयोजक अनुभवले जनाउनुभयो ।

‘टुक्का माथि टुक्का’ व्यङ्ग्यात्मक टुक्का लेखन अभ्यासको १५औं शृङ्खलाको लागि समाजका वरिष्ठ टुक्काकार वसन्त अनुभवले समसामयिक विषयमा लेख्नुभएको व्यङ्ग्यात्मक टुक्कालाई राखिएको संयोजक अनुभवले बताउनुभयो ।

अभ्यासका लागि राखिएको टुक्का

लगाउँदिन ढाका टोपी, मरिकाँटे पनि,
दुनियाँ सामु बस्नु छैन मूर्ख पाखे बनि ।
✍️ वसन्त अनुभव

सहभागी टुक्काकारहरूले अभ्यासका क्रममा सृजना गर्नुभएको टुक्काहरू

१//
नेपालीको सान टोपी, संस्कृति आधार,
तिमी किन लाउँथ्यौ ? मान्छे हौ कुलङ्गार ।
✍️
वसन्त अनुभव
घोराही उपमहानगरपालिका १४, दाङ

२//
किन होला हिजो आज त सबै टाढा बन्छन्
शहरमा पस्यो भने गाउँले पाखे भन्छन् ।
✍️
ललिता अभागी
सुनकोशी५ सिन्धुली

३//
टाउकोमा टोपी छैन खुट्टामा खोल लाऊ,
भाग्य छैन अमृत खान तिनपाने खाऊ ।
✍️
मन्दिरा सेढाई
मलेखु,धादिङ

४//
दौरा सुरुवाल ढाका टोपी नेपालीको शान,
लाउ नलाउ तिम्रो इज्जत तिमी आफै जान ।
✍️
गुणनिधि घिमिरे
पाँचथर

५//
लगाउनु छैन मलाई ,आफ्नो पोसाक संस्कृती ,
बिदेशी संस्कारमा बढेको ,चलेको छ बिकृती ।
✍️
बुद्धिमान चौधरी
कनकाई नगरपालिका ४ झापा

६//
गाउँका मान्छे पाखे रे शहरका हिरो,
राष्ट्रियता नभएका बुद्धि भने जिरो ।
✍️
पूर्णबहादुर श्रेष्ठ “हृदयङकृत”
पनौती-३,काभ्रे

७//
संस्कृतिलाई भुले भुले शिरको ढाका टोपी फाले,
दौरा सुरुवाल लगाउनेलाई पाखे भन्न थाले।
✍️
अच्युत घिमिरे- दोभान सर्पाङ्ग भुटान

८//
काेही भन्लान् मूर्ख अनि काेहीले पाखे पनि,
ढाका टाेपीले सिध्याउँछु आफै नेता बनी ।
✍️
ताराप्रसाद चापागाईँ
धुनिबेसी ।

९//
ढाका टोपी लायो भने मुर्ख, गाउँले पाखे भन्ने,
नामर्द हुन ती विदेशीका, दलाल दास बन्ने ।
✍️
बिबस पारदर्शी
भद्रपुर न० पा० २ झापा

१०//
लगाउ भने ढाका टोपी देखिन्छ होला कि पाखे,
संस्कृतिमा धमिरा लागे नि अर्को संस्कृती चाखे।
✍️
इश्वरी अधिकारी

११//
जुल्फी पाल्छन् सुल्फा तान्छन् सान जताएर ,
हत्ते हाल्छन् ईज्जत् फाल्छन् हिराे बताएर ।।१।।
✍️
रामकृष्ण दुवाडी
पाेखरा

१२//
भुलेछौ नेपालीको शान भनी ढाका टोपी,
मुर्ख बनी किन बस्छौ दिलमा छुरा रोपी
✍️
अनुग्रह राना मगर ‘पुष्प’
संखुवासभा हाल मलेसिया

१३//
फाले टोपी गाले छ हिम्त विरहरूले पनि,
कति जना बाँकि छौ देखाऊ देशभक्त गनी।
✍️
सुरेशकुमार पान्डे।दाङ घोराही१८

१४//
टाउकाको ढाका टोपी त नेपालीको शान,
लगाउनु धेरै राम्रो ईज्जत आफ्नै जान ।
✍️
दुर्गा भट्टराई
मोरङ

१५//
तिम्रो शिरमा ढाका टोपी देख्दा खुसी मेरो मन,
नेपाली पोशाक लगाउँदै मुसुक्क हाँस्दा झन ।
✍️
कल्पना थामी
सिन्धुपाल्चोक

१६//
विदेशीको गुलाम बनेर ढाका टोपी फाल्ने,
अंग्रेजको कोट लगाई नेपालीपन ढाल्ने ।
✍️
इन्दिरा देवकोटा
कपिलवस्तु न .पा .३

१७//
पाखे भनेर भनि राख टाेपी छाड्ने छैन,
डलरसँग आमा साट्ने राष्ट्रघाती हैन ।
✍️
निरज कोइराला
बेलका १ भाैडादेवी टाेल उदयपुर हालः इटहरी

१८//
ढाका टोपी दौरा सुरुवाल पहिचान हो हाम्रो,
साच्चै नै पाखे तिमी बन्छौ भने नलाएकै राम्रो ।
✍️
निर्मला शाही ठकुरी
दैलेख

१९//
शताब्दी फेरिए झैँ फेरिदै छ यो जमाना,
इतिहास मेटिदै छ राष्ट्रियताको पाना।
✍️
म्यामराज राई,भोजपुर

२०//
कोट,प्यान्ट,टाई लाएँ ढाका टोपीले हुन्छ पाखे,
धर्म संस्कार छोडीसके शहरको खाना चाखे ।
✍️
भगवती दवाडी ,झापा

२१//
सारा सान सारा मान टोपीमा छ मेरो,
नेपालीको गुणगान बन्छ सेरोफेरो ।
✍️
अम्बिका अधिकारी
झापा बिर्तामोड

२२//
लगाउनै पर्ने टोपी , कहाँ छ र कानुन,
धर्मकर्म छैन केही , त्यो पहिला जानून !
✍️
टिकाराम पुन (टिपु )
सल्यान छत्रेश्वरी २

२३//
तिमी पाखे भन्दै गर, म लाउँछु ढाका टोपी,
हाम्रै सान हो यो, राखेको छु हृदयमा खोपी ।
✍️
राजेशराज गड्तौला
रतुवामाई- १०, मोरङ हाल- प्रवास

२४//
नेपालीलाई चिनाउँने यही हो, टोपी शान
चार मान्छेको अघि हजुर कति राम्रो मान।
✍️
बिनिता विश्वकर्मा (बिनु )
बुढिगंगा नगरपालिका ९बाजुरा

२५//
ढाका टोपीको सानमा हाँस्छौँ दिल खोली,
जहाँसुकै पहिचान छ एउटै बोली।
✍️
सुरेखा चाम्लिङ्ग
भक्तपुर

२६//
लगाइदिन्छु ढाकाटोपी बेहुँला, मन्त्री बन्दा,
अरु बेला चलेकै छ सबै मेरो कालो धन्दा ।
✍️
होम प्रसाद नेउपाने
धरान,सुनसरी ।

२७//
भन्नेले पाखे भन्दै गर्छन् लगाउँछु ढाका टोपी,
नेपाली सान आफ्नो मान राख्नेछु यसैले छोपी ।
✍️
💕बेदु न्यौपाने काठमाडौ💕

२८//
सुहाउँदैन लाउँदिन म कहिल्यै ढाका टोपी,
पाखे बन्ने रहर छैन सुन्दर टाउको छोपी।
✍
नवशिला
बेलबारी-२,लालभित्ती,मोरङ।

२९//
टोपी नै हो नेपाली-गोर्खाली सबैको शिरको ताज,
मान राख्ने कुराको प्रयोग गर्नु लाग्छ हैन लाज ?
✍️
अरुण कुमार भुजेल
गोरूबथान,कालेबुङ्ग,भारत।

३०//
ढाका टोपी हो हामी सारा नेपालीको पहिचान ,
सकारात्मक रितिरिवाजलाई गरौँ सम्मान ।
✍️
बिक्रम तिरुवा सलिन
जुम्ला

३१//
ढाका टोपी नलाए पनि मान सम्मान राखौ,
टोपी नलाए चिन्डे टाउको फेरि केले ढाकौ?
✍️
दीपक ठटाल जलन, खरसाङ,दार्जीलिङ।

३२//
ढाका टोपी नेपालीको सान,
सब‌ले राखौँ यसको मान ।
✍️
संझना(कुसुम), कास्की

३३//
टोपी लगाउँने हुदैन पाखे छ कि छैन ज्ञान ,
वीर नेपालीको शिरको सान ढाका टोपी जान ।
✍️
बिके माकजु ,भक्तपुर ।

३४//
जसले टोपी लगाउँदैन उहीँ नै मुर्ख हुन्छ,
सगरमाथाको शिरमाथी त्यही टोपीले छुन्छ।
✍️
लक्ष्मी श्रेष्ट
बिर्तामोड झापा

३५//
नेपाली शिरको पहिचान हाम्रो टोपी,
पाखे भने भनुन् लगाऔँ ललाट छोपी।
✍️
बिके मुखिया
दार्जीलिङ भारत।

३६//
ढाका टोपी शिर माथि लाऊ चट्ट पारी,
नेपालीको शान हो यो नठान्नु नी भारी ।
✍️
जमुना आचार्य
सिन्धुपाल्चोक

३७//
नेपालीको शिरैमा सजाएंँ ढाकाको टोपी,
मैतालु फर्काउँदा सालीले मुहार छोपी ।
✍️
जिकुमार गौतम भद्रपुर -१ (पृथिविनगर) झापा

३८//
गुन्युचाेली, ढाका टाेपी, दाैरा सुरुवाल नेपालीको शान,
आफ्नाे रितिथिति मान्ने नमान्ने तिमीहरूले आफै जान।
✍️
सहयात्री शाेभा अर्याल
रुपन्देही बुटवल

३९//
लउँछु म ढाका टाेपी मेराे गाैरवमय सान ,
मुर्खले जे भनाेस् विश्वमा टाेपी मेराे पहिचान ।
✍️
प्रद्युम्न चालिसे
भक्तपुर,कटुञ्जे सु न पा ५ ।

४०//
मेरो ढाका टोपी चिन्ने कतिजना हुन्छन्,
राष्ट्रिय पोशाक आज कुना पसी रुन्छन्।
✍️
पौडेल विमुन्स
💕 पोखरा कास्की 💕

४१//
लगाउन मन छैन मलाई टोपी ढाकाको,
चिनिनु छैन मलाई भनी गाउँले पाखाको।
✍️
गणेश तामाङ वाइबा
धादिङ नेपाल।।।

४२//
हामी नेपालीको संस्कार र संस्कृति हो सान ,
आफ्नो शिर उच्च गरौँ आफै पाउनेछौँ मान।
✍️
दुर्गा अाचार्य
मोरङ

४३//
सच्चा नेपालीले मात्र यहाँ टोपी भित्रैदेखि मन पराउँछन्,
आफ्नो त छँदै छ विश्वभरिका मान्छेका शिर उँचो गराउँछन् ।
✍️
पवन कुमार बुढाथेाकी
चेाभार चारघरे

४४//
धेरैको मनमा यस्तै कुविचार आयो,
त्यसैले देशमा पश्चिमीकरण छायो ।
✍️
रामचन्द्र भट्टराई, स्याङ्जा

४५//
टोपी लगाउँछु म त पाखे भनुन् बरु,
अंग्रेजी नयाँ वर्ष मानुन् अंग्रेजहरू ।
✍️
मेनुका सापकोटा इटहरी

४६//
स्वदेशी दाैरा कछाड शिरमा ढाका टाेपी हुन्छ ,
नेपालीकाे सान बढ्छ माथि सगरमाथा छुन्छ ।
✍️
रामकृष्ण रिजाल
बाग्लुङ

४७//
टोपी हाम्रो शिरको शान,
गरौँ सबले यहाँ मान ।
✍️
नीमा छिरिङ्ग भोटिया
जलढक्का /कालेबुङ

४८//
अघि पछि नलाएर, दिवस कुरी बस्ने ,
टोपी हाम्रो सान भन्दै अहाँ ! कम्मर कस्ने ।
✍️
कर्ण दयाल
मेलौली नगरपालिका ७, बैतडी

४९//
माैलिकता छैन मेराे कुन्नि के चाहिँ भा’छु
आफैलाई चिन्दिनँ म पराइ तिरै गा’छु।
✍️
रामप्रसाद बेल्बासे`एक्लाे यात्री´
बुद्धभूमि ,कपिलवस्तु
कार्यरत -तमानखाेला ,बागलुङ ।
५०//
टाेपी न साेपी म जुल्फी लर्काउँछु,
जमाना सँगै टाउको फर्काउँछु ।
✍️
मित्र उराठी गाैतम
अमरपुर गुल्मी हाल: बुटवल

५१//
पाउमा लाउने जुत्ता चप्पल शिरमा लाउने टाेपी,
नलाएकाे राम्रो हजुर केवल दिवस मौका छाेपी ।
✍️
त्रिलोचन भण्डारी
मेचीनगर, झापा

५२//
ढाका टोपी लगाउँदिन श्रीपेच नै लाउँछु,
देशै खोक्रो भएपनि सुख सुविधा पाउँछु ।
✍️
डम्बर थामी ‘अनुपम’
कालिन्चोक गाउँपालिका-६, दोलखा

५३//
मेरो ढाका टोपी राम्रो मेरो सगरमाथा,
शिरमा टोपी नलाए पनि गाउँछु गाथा ।
✍️
रचना शर्मा प्रतीक्षा, ललितपुर ।

५४//
विदेशीहरूको पर्वमा रमाउँछन् आफ्नै पर्व भुलेर,
कस्लाई देखाउनु छ र नेपाली पहिरनमा खुलेर ।
✍️
रिजाल विनोद
बेलबारी ०२ मोरङ

५५//
सबै जाति संस्कृति अटाउँदैनन् एकै पोसाक भित्र,
यस्ता विषय राख्दाखेरि धेरै नै सोच्नुपर्छ है मित्र!
✍️
भूषण जंग
काठमाडौं !

५६//
टोपी निस्सन्देह यो हो हाम्रो शान,
तन मन धनले बढाऔँ मान।
✍️
अर्जुन उप्रेती

५७//
लगाऔँ ढाका टोपी सबैले जोगाऔँ संस्कार,
हटाऔँ विकृति विसङ्गति त्यागौँ कुविचार ।
✍️
नवीन जोशी, कैलाली

५८//
मेरो लागि हो ठूलै गर्व,
टोपी दिवस मान्छु पर्व।
✍️
चिरञ्जीवी ढकाल

५९//
पाखे भन्छन् रे ढाका टोपी लाउने जति,
आधुनिक हैट ! कैप लाउँछन् रे कति।
✍️
श्रेस्ठ “परिक्रमा”, धरान- सुनसरी ।

६०//
टोपी दिवस भिडमा मिल्न लाउछुँ ढाका टोपी,
सासु आमाले दिनुभएको बाकसबाट झिकी।।
✍️
मनोहरी पौडेल
गैडाकोट, नवलपुर

जय टुक्का ! जय साहित्य !!

१
शिक्षक
सदा सर्वदा
ब्रह्मा विष्णु महेश्वर!
२
शिक्षक
ज्ञानको सागर
समान चल्ने ज्वारभाटा!
३
शिक्षक
दियोको बाती
किरण झलमल बलेर!
४
शिक्षक
शिष्य सार्थक
मान सम्मान बढाउने!
५
शिक्षक
अभाव झेलेर
शिष्यका खुशीमा रमाउने!
६
शिक्षक
सरकारी काम
कहिले जाला घाम ?
७
शिक्षक
यत्रतत्र सर्वत्र
दुर्गन्धित राजनीतिक रङ्ग!
८
शिक्षक
लुतो कन्याइ
अस्त व्यस्त मस्त!
९
शिक्षक
सेवा निवृत्तमा
भित्ते पात्रहरू फेरिने!
१०
शिक्षक
निरिह आँखा
नेताको ढोका चहार्दै!

लक्ष्मीप्रसाद फुयाल
मोरङ, पथरी, शनिश्चरे

१.
चिसो
साह्रै कठिन
ज्यान जोगाइ बाँच्न !

२.
कष्टकर
जाडोको मौसम
गरिव बिरामी बुढाबुढी !

३.
बाघलाई
बलिया बाङ्गा
बृद्ध दुर्बल माघलाई !

४.
पुस
जाने बितेर
जाडो हुने फासफुस !

५.
जीवन
बाँच्ने बचाउने
अनमोल मानव जुनी !

उर्मिला पन्त पाण्डेय
ज्ञानेश्वर, काठमाण्डौँ