Category: साहित्य

🌺 उत्कृष्ट दस शाब्दिक कविता 🌺
१
मन छिनायो
स्वार्थमा बिके
धन कमायो।
✍️ जमुना कायस्थ,पोखरा

२
शिर झुक्यो
कर्म चुक्यो
कता लुक्यो।
✍️ सुस्मिता अधिकारी, काठमाडौँ

३
गहिरो हुन्छ
वचनको चोट
तरबार भन्दा ।
✍️ समुन्द्रा शर्मा, सुनसरी
४
कस्तो मन
राम्रो देख्दा
हुन्छ जलन।
✍️शंकर कार्की, मकवानपुर

५
सुन्दर मनको
भाव मिलेपछि
परमानन्द अनुभूति
✍️ गुणनिधि घिमिरे, अमेरिका

६
दु:खमा छु
आफन्त आउ
नुनचुक लगाउ !
✍️ सपना खनाल, रुपन्देही

७
कर्कला पात
सपनाकाे महल
ढुलुमुलु गर्दै !
✍️ राेशन पराजुली,धरान।

८
जाली नजर
लाली अधर
झुम्ने रहर ।
✍️गोविन्द खनाल स्याङ्जा

९
गरिबीको भारी
पासपोर्टमा बोकेर
खाडी प्रस्थान ।
✍️राजेशराज गड्तौला
रतुवामाई- १०, मोरङ
हाल- काँडाघारी, काठमाण्डौ

१०
शोषक आफन्तजन
विचलित मन
धर्मराउँछ झन ।
✍️ शिव खनाल जीवम, स्याङ्जा

हाल रुपन्देही

शाब्दिक कविता
निश्चित शब्द सङ्ख्या लेखिने कविता नै शाब्दिक कविता हो।
नेपाली साहित्यमा बिम्ब कविता, उदक, झर आदि नाममा शाब्दिक कविताका उपविधाको प्रवर्तन भएको सन्दर्भमा शाब्दिक कविताले प्रवेश पाएको छ। यो छुट्टै विधा नभई कविता लेखनको एक शैली हो । खासगरि मात्रिक र वार्णिक छन्दका कविताहरु अन्य भाषामा अनुवाद गर्न कठिन हुने सन्दर्भमा नेपाली साहित्यको अन्तर्राष्ट्रियकरण गर्नको लागि शाब्दिक कविता एक विकल्प हुन सक्छ। सुक्ष्म बनोट, विभिन्न संरचना प्रयोगवाद, जीवन दर्शन, सकारात्मकता यसका विशेषता हुन् ।
दर्जनौं स्रष्टाहरुले विभिन्न संरचनामा शाब्दिक कविता लेख्दै आउनु भएको छ। कविता लेखनको यो शैलीले नेपाली साहित्यको श्रीवृद्धिमा मद्धत पुग्नेछ भन्ने हाम्रो अपेक्षा रहेको छ।
माथि प्रस्तुत शाब्दिक कविताहरु तीन पङ्तीमा २- २- २ सूत्रमा सृजना गरिएका छन् । शिव खनाल जीवमको कृति साहित्य यात्रामा यसबारे लेख प्रकाशित छ। सक्रियताका साथ शाब्दिक कविता लेख्नुहुने स्रष्टाहरु शिव खनाल, अम्बिका अधिकारी, शंकर कार्की, जमुना कायस्थ, समुन्द्रा शर्मा, सुरेन्द्र शाही गुलाब कान्छो, गोविन्द खनाल, इन्दिरा देवकोटा, बिके मुखिया, जीवन सिटौला, सविता केसी, रोशन पराजुली सुनसरी, ध्रुव श्रेष्ठ, मंगला उपाध्याय बारा, राजेशराज गड्तौला, नवराज पोखरेल नवशिला, सुस्मिता अधिकारी, कृष्ण कुमार वैद्य, मधुसूदन प्रसाद घिमिरे, गुणनिधी घिमिरे, अगष्टिन राई आदि हुनुहुन्छ।

• शिव खनाल जीवम, स्याङ्जा

“पाँचै तत्व पाँचै विकार पञ्चाङ्ग नै ठिक आधार”भन्ने मूल नाराका साथ पञ्चाङ्ग लेख्दै आएका छौं।यही सिलसिलामा साप्ताहिक पञ्चाङ्ग चित्रपट भाग :- छ्यालिसौंमा हामी पुगेका छौं।
लेख्नु पर्ने पञ्चाङ्ग सङ्ख्या :- ०१
मिति:- २०८०/०६/०४गते

आदरणीय पञ्चाङ्ग अनुरागी एवम् स्रष्टाज्युहरू हार्दिक नमस्कार ” पञ्चाङ्ग साहित्य समाज नेपाल” को आधिकारिक दर्ता पछिको:४६[ छ्यालिसौँ] चित्रपटमा छौं।

     यहाँहरुलाई हार्दिक स्वागत गर्दै

यस् शृङ्खलामा दिइएको चित्र अनुसारको विम्बात्मक तथा गहन मौलिक भाव झल्किने एक पञ्चाङ्ग भोलि बेलुका ९:०० बजेभित्र आफ्नो नाम र ठेगाना सहित कमेन्ट बक्समा लेख्नु हुन हार्दिक अनुरोध गर्दछौं!

प्रशिक्षक :

गुणनिधि घिमिरे
घनश्याम पौडेल
तोयानाथ सुवेदी

चित्र संकलन

सुशीला पाैडेल

शुद्धीकरण

जमुना आचार्य
भवानी घिमिरे
पुष्पा नेपाल (सुवेदी )

संरचना

अनुप्रास :- आफू खुसी
स्थायी :- आफू खुसी
अक्षर :- बराबरी

समायोजक

सोमनाथ लुइटेल “रवि पाल्पाली”
तथा

पञ्चाङ्ग साहित्य समाज नेपाल

चित्र अनुसार पञ्चाङ्गहरू [चित्रपट]
~~~~~
चित्रमा पञ्चाङ्ग
~~~~~~
पञ्चाङ्ग:०१
रुखमा फल रातै लागेका छन्।
मानिस त्यतै तिर भागेका छन्।
हरियो रुखमा रातै देखियो,
यही हेर्न कति त जागेका छन्।
रमणिय प्रकृति मागेका छन्।
सुशीला पाैडेल

पञ्चाङ्ग:०२
यो के फलेको हेर।
झण्डै गलेको हेर ।
फल धेरै भएर,
रुखै ढलेको हेर।
हावा चलेको हेर।
गुणनिधि घिमिरे

पञ्चाङ्ग:०३
जब रुखले उचित मल जल पाउँछ।
आफू विकसित हुन राम्रो थल पाउँछ।
ढुङ्गामा पनि पिपल उम्रिने देश हो यो,
मालीले लटरम्म फलेका फल पाउँछ।
मिठामिठा फल खाएपछि बल पाउँछ।

श्रीकृष्ण शर्मा पोखरा

पन्चाङ्ग:०४
मल बीउ उन्नत पाए के फल्दैन र नेपालमा।
धरा यो कोरौं बाटौं गरे के गल्दैन र नेपालमा।
काम भन्दा कुरा धेरै गर्ने जन्ताको फुर्तीले पो त,
आपसी एकता भए चुल्हो बल्दैन र नेपालमा।
दर्हो गणतन्त्र भएमा के चल्दैन र नेपालमा!

कमला देवकोटा , पाल्पा

पञ्चाङ्ग:०५

फल फल्याे रुखमा लट्टाे खाने कसले हाेला?
किसान आज दुःखी छ नाफामा पसले हाेला ।
फलेको हाँगो झुकेको हुन्थ्याे ठाडै किन भयाे
प्रविधि भित्रियो कृषिमा यसैको जसले हाेला ।
झुप्पाे दाना राताे पहेँलो पक्कै रसले हाेला ।

भवानी घिमिरे
सर्लाही ।

पञ्चाङ्ग:०६

ज्ञानीले झुक्ने हैन डट्नु पर्छ अब।
सत्कर्मी लुक्ने हैन खट्नु पर्छ अब।
नेपाली हात खँदिलो फलले भर्न ,
अन्याय फुक्ने हैन हट्नु पर्छ अब ।
विवेक ढुक्ने हैन रट्नु पर्छ अब।

सुस्मिता अधिकारी ,काठमाडौँ

पञ्चाङ्ग:०७

अर्काकाे हित गर्न मात्र जहिल्यै जानेर आयाै तिमी।
जे भन्छन् जसले भने जति कुरा मानेर आयाै तिमी।
पहिला फूल फूलाउँदै नि त्यहीँ राख्छाै बढाइ फल,
आफैँ वृद्धि हुँदै मीठाे पनि हुने ठानेर आयाै तिमी।
पाक्दा खान भनेर ती फल टिपे तानेर आयाै तिमी।

ताेयानाथ सुवेदी
काँडाघारी

पञ्चाङ्ग:०८

मेहनत गरेमा अवस्य हुन्छ फल प्राप्त।
बिरुवाले नि दिन्छ फल, भएमा जल प्राप्त।
मेहनत गरेमा हामी के पाईदैन यहाँ,
फल दिन बिरुवाकाे, हुनुपर्छ मल प्राप्त।
फलकाे सेवनबाट धेरै मिल्छ बल प्राप्त।
शोभा आचार्य गौतम
काठमाडौँ

पञ्चाङ्ग:०९
मीठो फल फलेको देखेर हेर्न आयौँ भान पार्दै।
हेर्न लाई रातो सुन्दर रहेछ धायौँ भान पार्दै।
प्रकृतिले मानव सन्तुष्ट लागि वृक्ष फल दिए।
भोकको बेला फलहरूदेखेर खायौँ भान पार्दै।
हरियो रुखको ती स्वादिलोफल पायौँ भान पार्दै।
बेदु न्यौपाने
काठमाडौँ ❤️

पञ्चाङ्ग:१०

श्रम गरेपछि घरमा बल मिल्छ।
मिहिनेतले हामीलाई फल मिल्छ।
कर्म नगरि फलको आस नगर्नु,
झुटो असत्य भए त्यहा छल मिल्छ।
सोचेर काम गरेमा नै हल मिल्छ ।

सोमनाथ लुइटेल “रवि पाल्पाली” पाल्पा ।

पञ्चाङ्ग:११

के को रुख हो त फलेको त्यस्तो।
घरहरू पनि छलेको त्यस्तो।
बोटले नथाम्ने लटरम्म छ,
कसले होला नी मलेको त्यस्तो।
कि चित्रमा रङ दलेको त्यस्तो ॥

       गुणनिधि घिमिरे अमेरिका

पञ्चाङ्ग:१२

रातो राम्रो मात्र होला,जानेर खाने हो।
खान योग्य छकि छैन,छानेर खाने हो।
राता फल सबै मीठा हुन्छन् भन्ने छैन,
मीठा रहेछन् भने त,तानेर खाने हो।
जस्तै भएपनि मीठो, मानेर खाने हो।

होम प्रसाद नेउपाने
धरान,सुनसरी।

पञ्चाङ्ग:१३
रुखमा फल फलेको छ।
मान्छेको मन ढलेको छ।
रातो फल देखियो राम्रो,
पाकेको फल गलेको छ।
कतिको आँखा छलेको छ।
ह्यारिस

पञ्चाङ्ग:१४
मिहिनेत गरेपछि फल पनि लाग्दाे रहेछ।
केही लाभ हुन्छ कि भन्ने पाे आशा जाग्दाे रहेछ।
परिश्रमले नै गर्छ सफल हुन सहयोग,
हातमुख जाेड्न जाेहाे हुँदा दुख भाग्दाे रहेछ।
दुई छाक खाने,लाउने समस्या टार्दाे रहेछ।

उर्मिला के.शी.
धनकुटा

पञ्चाङ्ग:१५

रुखमा फल फल्यो खाने कसले हो अब।
बजारमा नि बेच्न लाने कसले हो अब।
फलेको हाँगो नझुकेको कहाँ छ र यहाँ ,
भारी बोकी बजार जाने कसले हो अब।
रक्सी बनाए चार पाने कसले हो अब ।

दुर्गा भट्टराई
मोरङ

पञ्चाङ्ग

फलको साथमा खुशीको पल हुन्छ ।
कर्मको माथमा साहसी बल हुन्छ ।
कर्तव्यले आत्मबोध बढाउनेछ ,
सेवाभाव खुलाऊँ प्राप्त फल हुन्छ ।
लिने म दिने तिमी कहाँ छल हुन्छ ।

जमुना आचार्य सिन्धुपाल्चोक

“पाँचै तत्व पाँचै विकार पञ्चाङ्ग नै ठिक आधार”भन्ने मूल नाराका साथ पञ्चाङ्ग लेख्दै आएका छौं।यही सिलसिलामा साप्ताहिक पञ्चाङ्ग भाग: एकसाठीऔंमा हामी पुगेका छौ। सम्पूर्ण पञ्चाङ्ग स्रष्टाहरुमा पञ्चाङ्ग लेख्नु हुन् हार्दिक अनुरोध छ:
अभ्यास पाठशालाको अभ्यास शृङ्खला दर्तापछिको भाग :-६१ ——————————-

विधा :- पञ्चाङ्ग
अभ्यास गर्ने स्थान :- पञ्चाङ्ग अभ्यास पाठशाला
मिति:- २०८०/०६/०१गते
भोलि बेलुका ०९ बजेसम्म पञ्चाङ्ग वा समपञ्चाङ्ग पठाउनु हुन् अनुरोध छ।
……………………………………….

प्रशिक्षक:-
……………
गुणनिधि घिमिरे
घनश्याम पौडेल
तोयानाथ सुवेदी
………………………
भाषा शुद्धीकरण:-
———–
जमुना आचार्य
भवानी घिमिरे
पुष्पा नेपाल सुवेदी

सङ्कलक :-
———-
दुर्गा रिजाल आचार्य

संयोजक:-

सोमनाथ लुइटेल “रवि पाल्पाली” ======================

अक्षर सङ्ख्या:- [बराबरी]
अनुप्रास :- आफुखुसी
स्थायी :- अनिवार्य

………………………………………………

पञ्चाङ्ग:०१
आज छमछमी नाच्ने हो।
बारुले कम्मर भाच्ने हो।
तीजको शुभकामना छ,
प्रियको दीर्घायु साँच्ने हो।
लामो आयुसम्म बाँच्ने हो।
सुशीला पाैडेल

पञ्चाङ्ग:०२
हिजो दर खाइयाे आज मजाले नाच्ने हाे ।
मादलु तालमा बारुले कम्मर भाच्ने हाे ।
दुई दिने चाेलामा भाेलि गरौंला नभनी ,
साथी संगिनी हाँस्दै खेल्दै खुसीमा बाँच्ने हाे ।
धर्म संस्कार संस्कृति आफूले नै साँच्ने हाे ।

भवानी घिमिरे
सर्लाही ।

पञ्चाङ्ग:०३

व्रत उपासनाले मन पवित्र बनाउनु छ।
सोह्रशृङ्गार गरी सौभाग्यशाली जनाउनु छ।
शिवालय पुगेर दिनभर भक्ति भावनाले,
पञ्चमीमा अपमार्गसँगै जल खनाउनु छ।
तडक भडक बिना राम्रो तिज मनाउनु छ ।

श्रीकृष्ण शर्मा पोखरा

पञ्चाङ्ग:०४
माइतीमा गएर नाॅच चेली मजाले।
हुर्किएको घरमा हाॅसीखेली मजाले।
दुई दिनमात्रै बाॅकी रह्यो तीजलाई,
ब्रत बस्नु पर्दा नगरे झेली मजाले।
नखानु है पतिको ऑखा छेली मजाले।
घनश्याम पौडेल, पोखरा

पञ्चाङ्ग:०५

महान पर्व तीज पनि गयो बरी लै
यो मन् त अति खल्लो हुने भयो बरी लै ।
वर्ष दिन को चाडमा साथी सँगी भेटी,
दरको मीठो तिर्सना त रह्यो बरी लै।
कामको सिकाइ त्यतिकै लयो बरी लै।
सरस्वती श्रेष्ठ इटहरी

पञ्चाङ्ग;०६

तिजको दिन खाएर दर नाचियो उफ्रियो
भेला भएर वर र पर नाचियो उफ्रियो
दुधको तर ढकने खिर तिजको भोजन
टमक्क खाई गएर घर नाचियो उफ्रियो
माईती घर भएन डर नाचियो उफ्रियो ॥

गुणनिधि घिमिरे अमेरिका

पञ्चाङ्ग:०७
वर्ष दिनको तीजमा चेली आउनु माइतमा।
सात समुद्र खोली तरेर धाउनु माइतमा।
वर्ष दिनको पर्व मान्ने हो सबै जम्मा भएर,
सबै चेली भई तीज गीत गाउनु माइतमा।
दाजुभाइ र चेलीको प्रेम लाउनु माइतमा
ह्यारिस

पञ्चाङ्ग:०८

यसपाली तिज पनि गयो सरर खस्ने भयो।
दु:खी चेलीको आँखामा आँसु बरर खस्ने भयो
छैनन् मेरा आफन्त भित्र भित्रै रुकोछु एकान्तमा,
लर्क्यो सारी नाच्नेको पसिना फरर खस्ने भयो।
लुक्न सकेन आँसु त छल्क्यो तरर खस्ने भयो।

✍️सोमनाथ लुइटेल “रवि पाल्पाली”

पञ्चाङ्ग:०९
देखावटी चलन संस्कार त भूल्नुपर्छ हामीले।
पहाड टाकुरा चुचुरासँगै खुल्नुपर्छ हामीले।
भएको रहेको उपयोगमा साटासाट भावना,
पर्व ,मेला ,जात्रा र रीतिसँगै घुल्नुपर्छ हामीले।
देशका हरेक कुना कुनामा डुल्नुपर्छ हामीले।

जमुना आचार्य सिन्धुपाल्चोक

पञ्चाङ्ग:१०

वर्ष दिनको माहान चाँड तीजमा आउँदैछु म।
मिठो भाका मिलाउँदै तिजको गित गाउँदैछु म।
यहाँ मेरा दाजुभाइ नै नभएर होला सायद,
यही वरिपरी घरमा रमाउँदै धाउँदैछु म।
आज मेरो पालो भन्दै सबैलाई सघाउँदैछु म।।

कमला पाण्डे पराजुलि झापा चारआली

पञ्चाङ्ग:११

धनीको सुनिन्छ गरिबको कुरा नै खाइदैन यहाँ।
भएको संबिधान अनुसार न्याय पाइदैन यहाँ।
संबिधान मूल कानुन व्यवहारमा उतारौ अब ,
राजा बिनाको नेतामुखी गणतन्त्र चाइदैन यहाँ।
नेपाली हित नभएको गीत अब गाइदैन यहाँ ।
सुस्मिता अधिकारी ,काठमाडौँ

पञ्चाङ्ग:१२

दुःख पिडा झेलेर नि, न बाँची भाछैन।

लुुकाएर दुःख माया,न साची भा´ छैन।

नखाई नखाई व्रत हो, स्वामी राजाको,

दिदी बैनी भेट भयौँ न नाची भा छैन।
बारुले कम्मर मेरो न भाँची भा`छैन।

होम प्रसाद नेउपाने
धरान,सुनसरी।

“पाँचै तत्व पाँचै विकार पञ्चाङ्ग नै ठिक आधार”भन्ने मूल नाराका साथ पञ्चाङ्ग लेख्दै आएका छौं।यही सिलसिलामा साप्ताहिक पञ्चाङ्ग चित्रपट भाग :- पैतालिसौंमा हामी पुगेका छौं।
लेख्नु पर्ने पञ्चाङ्ग सङ्ख्या :- ०१
मिति:- २०८०/०५/२८गते

आदरणीय पञ्चाङ्ग अनुरागी एवम् स्रष्टाज्युहरू हार्दिक नमस्कार ” पञ्चाङ्ग साहित्य समाज नेपाल” को आधिकारिक दर्ता पछिको:४५[ पैतालिसौँ] चित्रपटमा छौं।

     यहाँहरुलाई हार्दिक स्वागत गर्दै

यस् शृङ्खलामा दिइएको चित्र अनुसारको विम्बात्मक तथा गहन मौलिक भाव झल्किने एक पञ्चाङ्ग भोलि बेलुका ९:०० बजेभित्र आफ्नो नाम र ठेगाना सहित कमेन्ट बक्समा लेख्नु हुन हार्दिक अनुरोध गर्दछौं!

प्रशिक्षक :

गुणनिधि घिमिरे
घनश्याम पौडेल
तोयानाथ सुवेदी

चित्र संकलन

सुशीला पाैडेल

शुद्धीकरण

जमुना आचार्य
भवानी घिमिरे
पुष्पा नेपाल (सुवेदी )

संरचना

अनुप्रास :- आफू खुसी
स्थायी :- आफू खुसी
अक्षर :- बराबरी

समायोजक

सोमनाथ लुइटेल “रवि पाल्पाली”
तथा

पञ्चाङ्ग साहित्य समाज नेपाल

चित्र अनुसार पञ्चाङ्गहरू [चित्रपट]
~~~~~
चित्रमा पञ्चाङ्ग

पञ्चाङ्ग:०१
बुवाको आशीर्वाद पाउने दिन।
टाढा भएका छोरी धाउने दिन।
सम्पूर्ण बुवामा शुभकामना छ,
छोराछोरीको माया छाउने दिन।
बुवाको भक्ति भाव गाउने दिन।
सुशीला पाैडेल

पञ्चाङ्ग:०२

पितातिर्थ औँसीको शुभकामना

जन्म दिने भाग्य दिने कर्म दिने पिता।
सन्ततीमा सुख अनि धर्म दिने पिता।
मेलापात खेतालामा दिन रात साँझ,
गाउँघर साथीभाई पर्म दिने पिता।
सन्तानको सुखमाथी सर्म दिने पिता ॥

          गुणनिधि घिमिरे अमेरिका

पञ्चाङ्ग:०३
पीडा कम गराई दिने मेरा बा।
सुख,खुसी भराई दिने मेरा बा।
आजको दिन विशेष सम्झना छ,
दुष्टलाई हराई दिने मेरा बा।
काम गर्दा सराई दिने मेरा बा।
ह्यारिस

पञ्चाङ्ग:०४
हाम्रा सारा दुःख आफुले हर्नु भयो बुबाले।
जीवनमा ज्ञानको मूल भर्नु भयो बुबाले।
ईश्वर मानि सम्मान गर्दछौ कुंशे औशिमा ,
धर्तीमा उज्याला किरण छर्नु भयो बुबाले।
आफ्ना सारा कर्तब्य पुरा गर्नुभयो बुबाले।
सुस्मिता अधिकारी ,काठमाडौँ

पञ्चाङ्ग:०५

बाटो हुन् बा गोरेटो बनेर हिँडाउने।
कलम हुन् बा भाग्य खनेर हिँडाउने।
चिन्ता गर्नु हुन्छ ,छोराछोरीको सधै नै,
लौरो हुन् बा, खुट्टामा गनेर हिँडाउने।
नाता हुन् बा,आफन्त भनेर हिँडाउने।

होम प्रसाद नेउपाने
धरान,सुनसरी।

पञ्चाङ्ग:०६
पितालाई साक्षात भगवान नै मानेका छन्।
चढाउनलाई एकदिन लड्डु छानेका छन्।
पितालाई भने तातो खोले खान मन थियो,
पितालाई बुझ्नु भन्दा पुज्नु मात्रै जानेका छन्।
यसैगरी पुजेर संस्कारलाई धानेका छन् ।
-पशपति राई खोटाङ ।

पञ्चाङ्ग:०७

सुख दिई धेरै सन्तानका दुख हर्ने बुवा।
जतीनै समस्याआएपनि अघि सर्ने बुवा।
हाम्रो जीवन फलाउने फुलाउँने उहाँ नै ,
आवश्यकता समाधानकाे बिउ छर्ने बुवा।
आइलाग्ने हरेक गल्तीमा माफी गर्ने बुवा।

उर्मिला के.शी.
धनकुटा

पञ्चाङ्ग:०८
जन्म दिने आमा हाम्री कर्म दिने बाबा।
आका सुसु गर्दा आमा मर्म दिने बाबा
कस्तो प्यारो होला शव्द वरपिपलको,
क ख सिकाउने आमा धर्म दिने बाबा ।
आफ्नो दुख नदेखाई पर्म दिने बाबा!

कमला देवकोटा, पाल्पा

साप्ताहिक तस्बिरमा उदक लेखन शृङ्खलाको १२१ औँ भाग शनिबार सम्पन्न भएको छ । उदक साहित्य समाज, नेपालले उक्त कार्यक्रमको आयोजना गरेको थियो। उक्त शृङ्खलामा नेपाल लगायत विश्वका ५६ जना उदक स्रष्टाहरूको सहभागिता रहेको उदक लेखन शृङ्खलाका संयोजक, प्रशिक्षक एवं उदक साहित्य समाजका केन्द्रिय उपाध्यक्ष वसन्त अनुभवले बताउनुभयो ।

काव्य विधा अन्तर्गतको नयाँ उदियमान प्रविधा उदक कविताको उन्नयन र विकासका लागि साप्ताहिक रूपमा उदक लेखन शृङ्खला सञ्चालन गर्दै आएको उदकका प्रवर्तक एवं उदक साहित्य समाजका अध्यक्ष आर्त अकुलीनले बताउनुभयो ।

संयोजक एवम् प्रशिक्षक अनुभवका अनुसार शनिबारको शृङ्खलाका लागि विहान एउटा तस्बिर दिएर उक्त तस्बिर अनुसारको गहन भाव खुल्ने गरि मात्र एउटा उदक साझ ५ बजेसम्म लेख्न सहभागी उदक यात्रीहरूलाई भनिएको थियोे ।

अभ्यासका लागि राखिएको प्रतिनिधि तस्बिर :

उदक अभ्यास शृङ्खला– १२१ मा सहभागी उदक यात्रीका सुन्दर उदकहरू

[१]
विकृती
उल्टो जमाना
कठै मौलाउँदो संस्कृति !

• वसन्त अनुभव
  [२]
  संस्कार
  काँधमा कुकुर
  अनौठाे सोख धिक्कार !
• राेशन पराजुली, धरान
  [३]
  हरे
  देखेँ लिला
  मुटुमा पस्यो किला !
• सरिता सेढाई, धादिङ
  [४]
  काखे
  कान्छाे छाेराे
  प्याराे डगी माेराे !
• निरज कोइराला, इटहरी
  [५]
  जमाना
  कुकुर काखमा
  छोरो भुइँमा हिँड्ने !
• सरस्वती श्रेष्ठ, इटहरी
  [६]
  नराम्रो
  परेको लत
  औपचारिकतामा उडान भर्ने !
• सुरेशकुमार पाण्डे, दाङ, घोराही
  [७]
  आधुनिकता
  बाेकेका भारी
  नचाहिँँदाे स्वाङ पारी !
• भवानी घिमिरे, सर्लाही
  [८]
  आधुनिकता
  अचम्मको दृश्य
  हेर लाजमर्दो वास्तविकता !
• पूर्णबहादुर श्रेष्ठ ‘हृदयङकृत’
  पनौती न.पा.-३,काभ्रे
  [९]
  सोख
  वात्सल्य धमिलो
  विकृतिले मन अमिलो !
• गङ्गा खड्का
  बुढानीलकण्ठ, काठमाडौँ
  [१०]
  अनौठो
  मानिसकाे सोच
  आफ्नै सन्तानलाई यातना !
• राज कुमार राजभण्डारी “खाेटाङ्गे”
  मध्यपुर ठिमी-५, संगम काेलाेनी, भक्तपुर
  [११]
  कठै
  मानव संस्कृति
  छाडापन र विकृति !
• घनश्याम पौडेल, पोखरा
  [१२]
  खेल
  कुकुर पिठ्युँमा
  बालक सिक्री जेलमा !
• सविता के.सी.
  दक्षिणकाली-९, काठमाडौँ
  [१३]
  फेसन
  कुकुर प्याराे
  सन्तान केवल बिचराे !
• नवराज भट्ट, कञ्चनपुर
  [१४]
  सकियो
  मन भरियो
  आश्चर्य, बुद्धि उल्टियो !
• नन्दलाल आचार्य ‘अक्षान्त’
  [१५]
  कलियुग
  विकृतिको स्वरुप
  परिणाम उल्टो फलस्वरूप !
• केन्द्रप्रकश बराल, इलाम
  [१६]
  बौलायो
  मान्छेको भित्र
  उल्टो विकृति मौलायो !
• विवश पारदर्शी, झापा
  [१७]
  बदलिएको
  मातृत्व भावना
  सन्तानभन्दा विश्वास कुकुरमा !
• सुस्मिता अधिकारी, काठमाडौँ
  [१८]
  गाह्रो
  समय परिस्थिति
  सन्तानभन्दा कुकुर प्यारो !
• आर्त अकुलीन, कैलाली
  [१९]
  दृश्य
  आश्चर्य देखिँदै
  नहोस् वास्तविक चित्र !
• समुन्द्रा शर्मा, सुनसरी
  [२०]
  रुपान्तरण
  अचम्मको अभियान
  कस्तो बनाउँदै पहिचान ?
• पृथक प्रकृति, झापा
  [२१]
  मातृत्व
  परेछ छाँया
  कुकुरलाई पो माया !
• तोयानाथ चापागाईं
  [२२]
  मान्छे
  कुकर्मी भएपछि
  पायाे कुकुरको दर्जा !
• प्रद्युम्न चालिसे
  भक्तपुर, कटुञ्जे
  [२३]
  मोम
  वात्सल्य हराएको
  कुसंस्कारको उत्कृष्ट नमुना !
• ध्रुव श्रेष्ठ, खोटाङवजार
  हाल: काठमाडौ
  [२४]
  नैतिकता
  आधुनिक मान्छे
  व्यवहार हराएको सूचना !
• हिमाल अम्मै, घोडाघोडी, कैलाली
  [२५]
  सोच
  सन्तानको बोझ
  बिलासी जीवनको मोज !
• बुद्धिप्रसाद लामिछाने, कैलाली
  [२६]
  विचरा
  आफ्नै सन्तान
  कुन मायाको तुलना ?
• प्रेम थापा “मन”, बागलुङ
  [२७]
  सहर
  आएका बटुवा
  पागललाई लिएर एउटा !
• युगल त्रिन
  [२८]
  कलियुग
  उल्टो जमाना
  मान्छेमा बढ्दो विकृती !
• बुद्धिमान दनुवार ‘सुरुङ्गेली कान्छो’
  कनकाई-४, झापा
  [२९]
  जमाना
  उल्टो भावना
  सद्बुद्धि आओस् कामना !
• टिकाराम पुन टिपु टिकारा
  सल्यान, छत्रेश्वरि गाँउपालिका छत्रे-२
  [३०]
  मान्छे
  हातखुट्टा बाधेर
  निस्कँदैछ स्वर्गको यात्रामा !
  -पशपति राई, खोटाङ
  [३१]
  ममता
  वात्सल्य प्रेम
  ऊ पाउँछ कहिले ?
• नागेन्द्रप्रसाद यादव, दाङ
  [३२]
  उल्टो
  मानव सभ्यता
  सन्तानको स्थानमा कुकुर !
• घनश्याम पौडेल
  गौरीगंगा -९, कैलाली
  [३३]
  आएको
  जमाना कस्तो
  बुद्धिको भाँडो घोप्टिएको !
• लक्ष्मी रिजाल
  रुपनगर, सप्तरी, कञ्चनरूप-१२
  [३४]
  छोरी
  ममताको डोरी
  सिक्रीले कसेकी मोरी !
• सरिता काफ्ले, कोहलपुर-८, बाँके
  [३५]
  पृथ्वी
  जल वायु
  उनै दक्ष प्रजापति !
• डिल्लीराज घिमिरे, अर्घाखाँची
  [३६]
  नारी
  अगाडि पछाडि
  निरन्तर बाेझिलाे जिम्मेवारी !
• केशवप्रसाद ढकाल ‘प्रीतबीज’
  सिरान्चाेक-७, उपल्लो गाेहाेरे, गाेरखा
  [३७]
  कलियुग
  बदलियाे जमाना
  सन्तानभन्दा कुकुरकाे माया !
• श्रद्धा आचार्य, पोखरा
  [३८]
  गोठालो
  एक सुरक्षाकर्मी
  समय अनुकुल चल्नुपर्ने !
• होमप्रसाद न्यौपाने, धरान, सुनसरी
  [३९]
  विकृति
  कस्तो जमाना
  ढाडमा कुकुर रमाना !
• बेदु न्यौपाने, काठमाडौँ
  [४०]
  अन्धभक्त
  पशूको प्रेम
  सन्तान यातना भोग्दै !
• जमुना कायस्थ, पोखरा
  [४१]
  छाया
  देखावटी माया
  पाल्तु छन् दायाँबायाँ !
• जमुना आचार्य, सिन्धुपाल्चोक
  [४२]
  चरमाेत्कर्ष
  धपक्कै कलि
  विकृति बढेर ढलिमली !
• इन्दिरा ज्ञवाली, तानसेन, पाल्पा
  [४३]
  समाज
  देखियो बदलिएको
  सन्तानभन्दा कुकुर प्यारो !
• धनमाया चौधरी, कैलाली
  [४४]
  जमाना
  अनौठो आयो
  पशुमा पिरती लगायो !
• अनुग्रह राना मगर ‘पुष्प’
  पाँचखपन नपा-६, संखुवासभा
  [४५]
  उदेक
  पाश्चात्यताको परिणाम
  गुणको दह्रो अभियान !
• कमला देवकोटा, पाल्पा
  [४६]
  माया
  कुकुरमा अधिक
  हिँडाउँदै दाम्लोमा छोरा !
• धर्मी शाक्य, बुटवल, रुपन्देही
  [४७]
  आमा
  कुकुर बोक्ने
  बच्चा बाटो ढुक्ने !
• नारायणप्रासाद अम्मै
  घो. न. पा. १-सुखड, कैलाली
  [४८]
  हरायो
  संस्कृति संस्कार
  मानवता भो विकराल !
• गोपेन्द्र रिजाल, पाँचथर
  [४९]
  संसारमा
  देखिन्छ झाँकी
  मान्छे बाैलाउन बाँकी !
• रामप्रसाद पुरी, बादेल, खाेटाङ
  [५०]
  कठै
  विकृत संस्कृती
  परम्परा माथी प्रहार !
• रघु थापा
  सु न पा १.
  [५१]
  आधुनिकता
  माैलायाे विकृती
  आमाको ममतामै कुबुद्धि !
• नारायणप्रसाद उपाध्याय, कैलाली
  [५२]
  संस्कृति
  कुकुरलाई साहारा
  परिवार एकअर्कालाई सर्वहारा !
• रेनुका मरासिनी, अर्घाखाँची
  [५३]
  मान्छे
  सन्तती भुइँमा
  कुकुरको डाँगो बुइँमा !
• बि के विरही, टीकापुर
  [५४]
  विकृति
  सामाजिक सञ्जालमा
  रहर लाइक कमेन्टमा !
• टीकाराम जाेशी, टीकापुर
  [५५]
  कलियुग
  यसरी मासिँदै
  कुरितीतिर मान्छे भासिँदै !
• अम्बिका अधिकारी
  झापा, बिर्तामोड
  [५६]
  आधुनिकता
  संस्कार मासिँदै
  मान्छे देखासिकीमै भासिँदै !
• दुर्गा भट्टराई, मोरङ

“पाँचै तत्व पाँचै विकार पञ्चाङ्ग नै ठिक आधार”भन्ने मूल नाराका साथ पञ्चाङ्ग लेख्दै आएका छौं।यही सिलसिलामा साप्ताहिक पञ्चाङ्ग भाग: साठीऔंमा हामी पुगेका छौ। सम्पूर्ण पञ्चाङ्ग स्रष्टाहरुमा पञ्चाङ्ग लेख्नु हुन् हार्दिक अनुरोध छ:
अभ्यास पाठशालाको अभ्यास शृङ्खला दर्तापछिको भाग :-६० [साठीऔंमा]

विधा :- पञ्चाङ्ग
अभ्यास गर्ने स्थान :- पञ्चाङ्ग अभ्यास पाठशाला
मिति:- २०८०/०५/२५गते
भोलि बेलुका ०९ बजेसम्म पञ्चाङ्ग वा समपञ्चाङ्ग पठाउनु हुन् अनुरोध छ।
……………………………………….

प्रशिक्षक:-
……………
गुणनिधि घिमिरे
घनश्याम पौडेल
तोयानाथ सुवेदी
………………………
भाषा शुद्धीकरण:-
———–
जमुना आचार्य
भवानी घिमिरे
पुष्पा नेपाल सुवेदी

सङ्कलक :-
———-
दुर्गा रिजाल आचार्य

संयोजक:-

सोमनाथ लुइटेल “रवि पाल्पाली” ======================

अक्षर सङ्ख्या:- [बराबरी]
अनुप्रास :- आफुखुसी
स्थायी :- अनिवार्य

………………………………………………
पञ्चाङ्ग:०१
दुःख पर्दा जहिले तुच्छ मान्छ मान्छे।
सुखसयल हुँदा उच्च ठान्छ मान्छे।
मान्छेको स्वभाव विचित्रको छ यहाँ,
गरीब हुँदा पीडा भोग्दै जान्छ मान्छे।
स्वार्थी भावनाले जहिले तान्छ मान्छे।

पञ्चाङ्ग:०२
सबै खालका पाप फालेर तीज मनाइन्छ।
झलमल दियालो बालेर तीज मनाइन्छ।
माइत जाइन्छ,भेटघाट हुन्छ स- प्रेमीमा,
छम छम पाईला चालेर तीज मनाइन्छ।
मिठा मिठा भोजन हालेर तीज मनाइन्छ।

होम प्रसाद नेउपाने
धरान,सुनसरी ।

पञ्चाङ्ग:०३

उत्कृष्ट साहित्य लेखेर पनि साहित्यकार बनिन्न रहेछ।
परिश्रम गर्दा पनि साहित्यमा परिश्रमी भनिन्न रहेछ।
प्रचारप्रसार गर्ने, पुस्तक छपाउन सक्ने ठूला श्रष्टा रे,
पैसा लगानी नगर्ने गरीबहरू त यहाँ गनिन्न रहेछ।
ठूलाको सँगत नहुने राम्रो साहित्यकार जनिन्न रहेछ ।

• रचना “प्रतीक्षा”
  ललितपुर ।

पञ्चाङ्ग:०४

तिजमा माइतमा जाने बरिलै।
दिदीबहिनी दर खाने बरिलै।
नेपालीको तिज रमाइलो पर्व,
संस्कार र संस्कृति माने बरिलै।
नारीको सारी राम्रो ठाने बरिलै।
शोभा आचार्य गौतम
काठमाडौँ

पञ्चाङ्ग:०५

बर्ष दिने नारीको चाड आयो बरिलै।
देशै भरी तीजको पर्व छायो बरिलै।
छोरी चेलीको रमाइलो यहि पर्व हो,
हामी नारी पर्वले देशै खायो बरिलै।
सबै नारी भेला भएर रायो बरिलै।
बेदु न्यौपाने
काठमाडौँ ❤️

पञ्चाङ्ग:०६
महिलाहरूले राम्ररी घर खान थाले।
दुध मात्रै होइन अब तर खान थाले।
पहिला जस्तो छैन अहिले धन धेरै भो,
संस्कृतिमाथि विकृतिको थर खान थाले।
महिना दिन अघिबाटै दर खान थाले ।

श्रीकृष्ण शर्मा पोखरा

पञ्चाङ्ग :०७
सधै अरूको काधमा चल्नु पर्ने।
पाइलो टेक्नै नपाई ढल्नु पर्ने।
मूर्दालाइ पनि कहाँ शान्ति छ र ?
कि माटो भित्र परेर गल्नु पर्ने ।
कित चित्तामा चढेर जल्नु पर्ने ।

विवश पारदर्शी
झापा,

पञ्चाङ्ग:०८
घुमी आयो तिज मन खोलेर नाचौ बरिलै।
नाचौ है नाचौ बाडुले कम्मर भाचौ बरिलै।
पीडा मनको गीतमा पोख्ने तिज पर्व हाम्रो ,
छैन भर जीवनको खुशी भै बाचौ बरिलै।
नगरौ भड्किलो सस्कृतिलाई साचौ बरिलै।
सुस्मिता अधिकारी ,काठमाडौँ

पञ्चाङ्ग:०९
सदैव जिन्दगीमा जिउने कला चाहिँदो रहेछ।
बाँच्न कठिन हुँदा पिउने कला चाहिँदो रहेछ।
मानिसले मानिसलाई बाँच्न नदिने भए यहाँ,
फाटेको लुगा जस्तै सिउने कला चाहिँदो रहेछ।
दुष्टको सामुन्नेमा थिउने कला चाहिँदो रहेछ।
ह्यारिस

पञ्चाङ्ग:१०
जल्ले मान्द‌ैन विश्वास जीव मर्न गयाे भने।
फेरि फर्कन्न त्याे कैले चिता भर्न गयाे भने।
आस्था धर्म विना भन्छन् श्रद्धा सुमन के गरी,
तैपनि भन्दछन् तिन्ले लास पर्न गयाे भने।
अनास्था हुन्न क्वै ठानाैँ आत्मा सर्न गयाे भने।

ताेयानाथ सुवेदी
काँडाघारी,काठमाडौं

पञ्चाङ्ग:११
उताउलाे पनको भुमरीमा परेकाे छ हिजाेआजकाे तिज।
हाेटल अनि पार्टी प्यालेसमा सरेकाे छ हिजाेआजकाे तिज।
सवै तिज पार्टीमा रमाउने श्रमीकहरुलाई पिडा मात्रै,
गरिव दुःखीलाई हाेच्याउँने गरेकाे छ हिजाेआजकाे तिज।
त्यसैले हाेला रितीरिवाजनै मरेकाे छ हिजाेआजकाे तिज।

उर्मिला के.शी.
धनकुटा

साप्ताहिक तस्बिरमा उदक लेखन शृङ्खलाको १२० औँ भाग शनिबार सम्पन्न भएको छ । उदक साहित्य समाज, नेपालले उक्त कार्यक्रमको आयोजना गरेको थियो। उक्त शृङ्खलामा नेपाल लगायत विश्वका ८० जना उदक स्रष्टाहरूको सहभागिता रहेको उदक लेखन शृङ्खलाका संयोजक, प्रशिक्षक एवं उदक साहित्य समाजका केन्द्रिय उपाध्यक्ष वसन्त अनुभवले बताउनुभयो ।

काव्य विधा अन्तर्गतको नयाँ उदियमान प्रविधा उदक कविताको उन्नयन र विकासका लागि साप्ताहिक रूपमा उदक लेखन शृङ्खला सञ्चालन गर्दै आएको उदकका प्रवर्तक एवं उदक साहित्य समाजका अध्यक्ष आर्त अकुलीनले बताउनुभयो ।

संयोजक एवम् प्रशिक्षक अनुभवका अनुसार शनिबारको शृङ्खलाका लागि विहान एउटा तस्बिर दिएर उक्त तस्बिर अनुसारको गहन भाव खुल्ने गरि मात्र एउटा उदक साझ ५ बजेसम्म लेख्न सहभागी उदक यात्रीहरूलाई भनिएको थियोे ।

अभ्यासका लागि राखिएको प्रतिनिधि तस्बिर :

उदक अभ्यास शृङ्खला– १२० मा सहभागी उदक यात्रीका सुन्दर उदकहरू

[१]
महिला
दरको अनुपान
संस्कृति जोगाऔँ अभियान !

• वसन्त अनुभव
  [२]
  तिज
  संस्कृतिको गर्वमा
  मौलायो विकृतिको बीज !
• अनिता शर्मा, पोखरा
  [३]
  तिज
  महिलाको बीज
  निकाल्दै मुखबाट फिँज !
• टिकाराम पुन टिपु, सल्यान
  [४]
  तिज
  सांस्कृतिक चाड
  व्हिस्की विकृति बीज !
  -बेदु न्यौपाने, काठमाडौँ
  [५]
  घिनलाग्दो
  आइमाईको विकृति
  कता खोज्छ संस्कृति ?
• जमुना कायस्थ, पोखरा
  [६]
  सुरा
  अनि सुन्दरी
  आजका तिजकी परी !
• युगल त्रिन
  [७]
  पिलायो
  नसा खिलायो
  तिज पर्वले दिलायो !
• होम प्रसाद नेउपाने
  धरान, सुनसरी
  [८]
  नारी
  आहा सुन्दरी
  रमाउँछन् मौका हेरी !
• शारदा गौतम आचार्य, ललितपुर
  [९]
  घाँटीमा
  हाड अड्काउँदै
  आत्महत्या गर्दै नेपाली !
• निरज कोइराला
  [१०]
  तिज
  बहानामा विकृती
  समाजमा गलत संस्कृती !
• सुरेशकुमार पाण्डे
  दाङ, घोराही-१८
  [११]
  रहर
  ठिक्क उत्तम
  उत्ताउलो जिवन खत्तम !
• ध्रुव श्रेष्ठ
  खोटाङ बजार
  हाल: नरेफाँट, काठमाडौँ
  [१२]
  संस्कृति
  तडकभडक जहिल्यै
  नभित्रियोस् देशमा विकृति !
• गंगा खड्का
  बूढानीलकण्ठ, काठमाडौँ
  [१३]
  दर
  रहेन भर
  भित्रियो विकृतिको संस्कार !
• अनुग्रह राना मगर ‘पुष्प’
  पाँचखपन नपा-६, संखुवासभा
  [१४]
  संस्कृति
  सुध्रेकाे मति
  त्यागाैँ पश्चिमा विकृति !
• खुनराज काेईराला,
  सिद्दलेक-३, धादिङ
  [१५]
  तिज
  मनाउँदै नारी
  हिँड्छन् खुट्टो बटारी !
• सरिता सेढाई, धादिङ
  [१६]
  उपहास
  संस्कृतिको मजाक
  पश्चिमा संस्कृतिको हात !
• हिमाल अम्मै, घोडाघोडी, कैलाली
  [१७]
  परम्परा
  आफ्नै संस्कृति
  तिजमा भित्रियो विकृति !
• राज कुमार राजभण्डारी “खाेटाङ्गे”
  मध्यपुर ठिमी-५, संगम काेलाेनी, भक्तपुर
  [१८]
  तिज
  मात्र निहुँ
  खाने अनेक चिज !
• घनश्याम पौडेल, पोखरा
  [१९]
  दर
  हाम्री चेली
  लर्खराउँदै साँझ घर !
• इन्दिरा देवकोटा
  [२०]
  तिज
  सांस्कृतिक पर्व
  पान गरौँ सगर्व !
• म्यामराज राई, भोजपुर
  [२१]
  झुमेर
  विकृति बढेको
  वियरका सिसी चुमेर !
• सविता के.सी.
  दक्षिणकाली-९, काठमाडौँ
  [२२]
  महिला
  कुबाटाेकाे यात्रा
  विनाशकाले विपरीत बुद्धि !
• नवराज भट्ट, कञ्चनपुर
  [२३]
  तिज
  मनोमानी खेलमा
  पर्व परम्परा ओझेलमा !
• पृथक प्रकृति, झापा
  [२४]
  संस्कृति
  हटाएर विकृति
  माटोको पहिचान सम्पत्ति !
• आर्त अकुलीन
  [२५]
  विकृति
  खराब प्रकृति
  बिगार्दै सामाजिक आकृति !
• तोयानाथ चापागाईं
  दमक, झापा
  [२६]
  तिज
  झगडाको बीज
  पोख्छन् वर्षदिनको रिस !
• पूर्णबहादुर श्रेष्ठ ‘हृदयङकृत’
  पनौती न.पा-३, काभ्रे
  [२७]
  तिज
  दरको खिल्ली
  संस्कृति पुर्‍याउँदै दिल्ली !
• दुर्गा अधिकारी ‘भमरकोटे’
  [२८]
  संस्कृति
  अपव्याख्या हुँदै
  भडकिलो महिला तिज !
• पुष्पा सायरा, विराटनगर
  [२९]
  तिज
  बन्दैछ विकृत
  संस्कृतिको भद्दा मजाक !
• गोपालप्रसाद पौड्याल
  [३०]
  विकृति
  नवीन प्रवृत्ति
  छैन संस्कार संस्कृति !
• ऋजु दिल्पाली
  ईटहरी-१, सुनसरी
  [३१]
  संस्कृती
  समयको भेलमा
  जागरणको नौटङकी कुप्रवृत्ति !
• गुणराज पौड्याल, बाग्लुङ
  [३२]
  संस्कृति
  महिलालाई भारी
  अपमान हुँदैछन् नारी !
• खेमराज पुरी, कैलाली
  [३३]
  विकृति
  तिजमा पनि
  कसरी जोगिन्छ संस्कृति !
• डम्बर थामी ‘अनुपम’
  कालिन्चोक गा. पा.-६, दोलखा
  [३४]
  रसिलो
  रसपान गरेर
  रसिक संस्कृति बिगारेर !
• नागेन्द्रप्रसाद यादव, दाङ
  [३५]
  विकृती
  तिजकाे नाउँमा
  हराउँदै गयाे संस्कृति !
• उर्मिला के.सी., धनकुटा
  [३६]
  तिजमा
  वियरले विज्ञापन
  सामाजिक सञ्जालमा सित्तैमा !
• टीकाराम जाेशी, टीकापुर
  [३७]
  तिज
  हाम्रो संस्कृति
  हेर्दाहेर्दै ल्यायो विकृति !
• रामप्रसाद पुरी, बादेल, खाेटाङ
  [३८]
  हरायो
  मौलिकता तिजको
  गर्छन बाहाना साथीको !
• चक्र शाही, लम्की, कैलाली
  [३९]
  नसा
  देखावटी दुनियाँ
  नारी बिगार्ने ओखती !
• नारायण कोइराला
  तानसेन, पाल्पा
  [४०]
  चाडमा
  विकृतिको मिश्रण
  आकर्षण अथवा विकर्षण !
• रामकृष्ण दुवाडी, पाेखरा
  [४१]
  मान्छे
  गुण नदेख्ने
  विश्वास सामाजिक सञ्जालको !
• रामप्रसाद दहाल, सुर्खेत
  [४२]
  चाड
  विकृतिको उपज
  हराउँदै रितिरिवाज संस्कार !
• राम न्यौपाने
  [४३]
  दर
  नसाको सेवन
  पश्चिमी समाज झल्काउँदै !
• बुद्धिमान दनुवार ‘सुरुङ्गेली कान्छो’
  कनकाई-४, झापा
  [४४]
  संस्कार
  बढ्दो कुसंस्कार
  विकृत आहार विहार !
• उर्मिला पन्त पाण्डेय
  ज्ञानेश्वर, काठमाण्डौँ
  [४५]
  विकृति
  दरको नाममा
  आखिर हरायो संस्कृति !
• समुन्द्रा शर्मा, सुनसरी
  [४६]
  मौलिकता
  नसामा डुब्यो
  विकृतिले पौडी खेल्यो !
• पशपति राई, खोटाङ
  [४७]
  अपभ्रंस
  धरापमा संस्कृति
  फैलदै भड्किलो विकृति !
• मन्दिरा सेढाई
  मलेखु, धादिङ
  [४८]
  विकृति
  उद्दण्ड नारी
  भुल्दै पुर्वज सस्कृति !
• राेशन पराजुली, धरान
  [४९]
  संस्कृति
  कति विकृति
  फरक नारीहरुको प्रवृत्ति !
• सरिता काफ्ले
  कोहलपुर-८, बाँके
  [५०]
  दर
  देखावटी दुनियाँ
  आफैँलाई हानी नोक्सानी !
• धनमाया चौधरी, कैलाली
  [५१]
  तिज
  विकृतिको शुरुवात
  घर परिवारको बिल्लीबाठ !
• अम्विका अधिकारी
  झापा, बिर्तामोड
  [५२]
  मन
  नबिग्रियोस् तन
  रमाइलो लाग्यो आफ्नोपन !
• तोया घिमिरे
  शङ्खमुल, काठमाडौँ
  [५३]
  मध्यपान
  दरको नाम
  गर्यौ संस्कृतिको बदनाम !
• मङ्गला उपाध्याय
  [५४]
  रहर
  ल्याउदैछ विकृति
  बन्दैछ जीवन कहर !
• शोभा गौतम
  [५५]
  तिज
  देखावटी भाव
  घरघरमा अभावको तनाव !
• दुर्गा भट्टराई, मोरङ
  [५६]
  व्रत
  नपिएर पानी
  अहिले मासु वियर !
• शिवहरि अधिकारी
  [५७]
  विकृति
  निहुँ तिजको
  धज्जी आफ्नै संस्कृतिको !
• सुस्मिता अधिकारी, काठमाडौँ
  [५८]
  हराउँदै
  हाम्रो संस्कृती
  मौलाउँदै अनेक विकृती !
• बी.के. विरही, टीकापुर
  [५९]
  आहा
  कति मज्जा
  चुलिएको विकृति संस्कृति !
• धर्मी शाक्य बुटवल, रुपन्देही
  [६०]
  संस्कार
  असल अभ्यास
  कुल्चदै पुर्खाकाे उपहार !
• भवानी घिमिरे, सर्लाही
  [६१]
  विकृति
  ओरालो लागेको
  हाम्रो मौलिक संस्कृति !
• देवी पन्थी
  [६२]
  संस्कृति
  चाडका नाममा
  भित्रियो समाजमा विकृति !
• दुर्गा आचार्य, मोरङ
  [६३]
  संस्कृती
  रुपन्तरित अवस्था
  विकृतिको भो पराकाष्ठा !
• गोपेन्द्र रिजाल, पाँचथर
  [६४]
  संस्कृति
  जगेर्ना अभियान
  तिजकाे नाममा विकृती !
• नारायणप्रसाद उपाध्याय, कैलाली
  [६५]
  विकृति
  खर्चिलो प्रवृत्ति
  हरायो मौलिक संस्कृति !
• सीता पाण्डेय मरासिनी
  तम्घास, गुल्मी
  [६६]
  विकृति
  भन्ने कसरी ?
  आफैले दिएर स्विकृति !
• विवश पारदर्शी, झापा
  [६७]
  तिज
  नूतन साधना
  सोमपानको आधुनिक दर !
• कण्ठराज गिरी, काठमाण्डौँ, कपन
  [६८]
  बिलाउँदै
  हाम्रो संस्कृति
  फस्टाउँदै अनेक विकृती !
• कल्पना पहाडी, सिन्धुली
  [६९]
  संस्कृति
  बन्दैछ विकृति
  जोगाअैाँ मौलिक संस्कार !
• वासुदेव ज्ञवाली, पाल्पा, तानपा-१
  [७०]
  नारी
  जगत् जननी
  कलियुगको सौम्य चिनारी !
• सप्तराज देवकोटा
  जानकी-८, कैलाली
  [७१]
  संस्कृति
  जोगाउने नाममा
  मानिस विकृति धाममा !
• जमुना आचार्य, सिन्धुपाल्चोक
  [७२]
  तिज
  माैलिक रहर
  नारी पिउँदै जहर !
• प्रद्युम्न चालिसे
  भक्तपुर, कटुञ्जे ।
  [७३]
  तिज
  बाहाना एक
  भित्रिदै विकृति अनेक !
• केशवप्रसाद ढकाल ‘प्रीतबीज’
  सिरान्चाेक-७, उपल्लो गाेहाेरे, गाेरखा
  [७४]
  संस्कृति
  माैलिकता हराउँदै
  देशभरि विकृति माैलाउँदै !
• श्रद्धा आचार्य, पोखरा
  [७५]
  विकृति
  बढेको देखियो
  संस्कारको कमी भेटियो !
• रिता खराल, रूपन्देही
  [७६]
  संस्कार
  विकृतिले घेरिएको
  हेर बदलिएको कुसंस्कार !
• सुमित्रा पोखरेल, काठमाडौँ
  [७७]
  श्रीमती
  दारुमा मस्त
  श्रीमान खाडीमा व्यस्त !
• बुद्धिप्रसाद लामिछाने, कैलाली
  [७८]
  विकृति
  बिग्रेको लत
  लागु जहर सेवन !
• कविता आचार्य, कैलाली
  [७९]
  महिला
  भित्रियो चाड
  विकृति आयो पहिला !
• मिलन के. सी.(थापा), पोखरा
  [८०]
  प्रकृति
  कस्तो विकृति ?
  बिगार्‍यो हाम्रो संस्कृति !
• राजेन्द्र कुमार बज्राचार्य