Category: मुख्य खबर

भेटियोकाठमाडौं । सोलुखुम्बुबाट काठमाडौका लागि उडेपछि सम्पर्कविहीन भएको मनाङ एयरको हेलिकप्टर सोलुखुम्बुकै लामजुरा क्षेत्रभन्दा केही तल काँडे भन्ने ठाउँमा दुर्घटनाग्रस्त अवस्थामा भेटिएको छ ।

सोलुखुम्बुको सुर्केबाट काठमाडौंका लागि उडेको हेलिकोप्टर सम्पर्कविहीन भएको थियो ।सो हेलिकप्टरमा पाइटलसहित ६ जना यात्रु थिए ।

यात्रुमध्ये ५ जना विदेशी भएको बताइएको छ ।दुर्घटना स्थलबाट उद्धारको प्रयास सुरु भएको छ । यात्रुहरुको अवस्थाबारे अझै स्पष्ट जानकारी प्राप्त हुन सकेको छैन । दुर्घटना भएकोे क्षेत्र लिखुपिके गाउँपालिका र सोलु दुधकुण्ड नगरपालिकाको बीचमा पर्छ ।

“पाँचै तत्व पाँचै विकार पञ्चाङ्ग नै ठिक आधार”भन्ने मूल नाराका साथ पञ्चाङ्ग लेख्दै आएका छौं।यही सिलसिलामा साप्ताहिक पञ्चाङ्ग चित्रपट भाग :- पैंतीसमा हामी पुगेका छौं।
लेख्नु पर्ने पञ्चाङ्ग सङ्ख्या :- ०१
मिति:-  २०८०/०३/ २१ गते

आदरणीय पञ्चाङ्ग अनुरागी  एवम्  स्रष्टाज्युहरू हार्दिक नमस्कार  ” पञ्चाङ्ग साहित्य समाज नेपाल” को आधिकारिक दर्ता पछिको ३५[ पैत्तिसौँ]  चित्रपटमा छौं।

         यहाँहरुलाई हार्दिक स्वागत गर्दै
यस्  शृङ्खलामा दिइएको चित्र अनुसारको विम्बात्मक तथा गहन मौलिक भाव झल्किने एक पञ्चाङ्ग भोलि बेलुका ९:०० बजेभित्र आफ्नो नाम, ठेगाना र फोटो सहित कमेन्ट बक्समा लेख्नु हुन हार्दिक अनुरोध गर्दछौं!

प्रशिक्षक :
————
गुणनिधि घिमिरे
घनश्याम पौडेल
तोयानाथ सुवेदी

चित्र संकलन
—————–
सुशीला पाैडेल

शुद्धीकरण
————–
जमुना आचार्य
भवानी घिमिरे
पुष्पा नेपाल (सुवेदी )

संरचना
———
अनुप्रास :- आफू खुसी
स्थायी :- आफू खुसी
अक्षर :-  बराबरी

समायोजक
————-

सोमनाथ लुइटेल “रवि पाल्पाली”
                  तथा
पञ्चाङ्ग साहित्य समाज नेपाल
————————

चित्र अनुसार पञ्चाङ्गहरू [चित्रपट]
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
     चित्रमा पञ्चाङ्ग
~~~~~~~~~~~~~~
पञ्चाङ्ग:०१
मानवको बनाउने कला मान्नु पर्छ।
यसरी बनाए भगवान ठान्नु पर्छ।
मानिसले गर्दा नहुने के नै छ यहाँ,
आफ्नो कला प्रदर्शन गर्न जान्नु पर्छ।
मान्छेलाई आकर्षण गरि बान्नु पर्छ।
सुशीला पाैडेल

पञ्चाङ्ग :०२

काँडोलाई फूल देख्नु मानव मन हाेला यहाँ ।
हिँडिरहदा थाक्दैन बग्ने सुन्दर खाेला यहाँ ।
हिउँ यहाँ मानव भयो देखेकाे छु चित्र हेर ,
उसकाे रहर बढ्यो बन्ने मानव चाेला यहाँ ।
विकृति र विसङ्गतिकाे बाेक्ने भए झाेला यहाँ ।

भवानी घिमिरे
सर्लाही ।

पञ्चाङ्ग:०३
=====
चित्रमा हेरेर पञ्चाङ्ग लेख्नु मित्र मेरो।
दिमागमा घुस्यो अजिब र बिचित्र मेरो।
कला र सौन्दर्यको सम्मान हामी गर्दछौ,
गोप्य रूपमा चिप्काएर मन भित्र मेरो।
छिया-छिया बनाएर मन भो छित्र मेरो।
          शिव कुमार रेग्मी
        पोखराथोक,पाल्पा

पञ्चाङ्ग:०४
मानिसले आफूले आफूलाई महान् मान्छ क्यारे।
एकदिन हिउँ जसरी पग्लिएर जान्छ क्यारे।
मरेर जाने यो मानवले घमण्ड किन गर्नु,
अहमताले आफूलाई ठूलो हुने ठान्छ क्यारे।
महानता देखाउँदा कोही कसैले हान्छ क्यारे।
ह्यारिस

पञ्चाङ्ग:०५

ढुंगा माथि मेरो मायाको बिऊ रोप्न मनलाग्छ।
उनको हृदयमा आफ्नो नाम खोप्न मनलाग्छ।
जे जे चितायो त्यहि त्यहि गर्ने मन नै त हो नि,
हिमपातमा मायाको वर्षाले छोप्न मनलाग्छ।
कठोर छातीमा सियो बनेर घोप्न मनलाग्छ।

होम प्रसाद नेउपाने
धरान,सुनसरी ।

पञ्चाङ्ग चित्रपट :०६
मानवले अजिव  हिउँ  खोपेर  चित्र  बनायो ।
मान्छेले आफूमै बिश्वको महान मित्र बनायो ।
मानव बिश्वकै चेतन शक्ति साली प्राणी बन्छ ,
हिउँ पदार्थमा चित्र कुँद्ने खुवी भित्र बनायो ।
मानवीय दिमाग सोच्दा सोच्दै नै पित्र बनायो।
            
पञ्चाङ्ग :०७
ढुङ्गामा बोट बिरुवा सजाएर रोप्न मन लायो ।
हिउँ मानवको त्यो एउटा चित्र खोप्न मन लायो ।
सोचेको  चित्रण रहेछ मानवको  विचित्र  ज्ञान ,
अजिव  मानवको ढिस्को मायाले छोप्न  मन लायो।
सागर पानीमा त्यो लगेर  त्यही  चोप्न  मन  लायो।
बेदु न्यौपाने
     काठमाडौ 💕

पञ्चाङ्ग:०८

उत्तरतिर   हिम   मानव    रमेको   छ ।
टलक्क  हिमालय सेताम्मे जमेको छ ।
नेपाल हाम्रो विश्वमा अग्लोमा हिमाल ,
अनौठो  प्रकृतिमा  गमक्क गमेको छ ।
अनुसन्धान   गर्न  विदेशी  थमेको छ ।

✍️सोमनाथ लुइटेल “रवि पाल्पाली”

पञ्चाङ्ग:०९
हिमाली भेग हिउँले छोप्यो छपक्क मेरो गाउँ हजुर।
दुखिया  कर्म  परेछ  नि जाउँ भने कहाँ जाउँ हजुर।
पुर्खाको  रगत  पसिना  बग्यो यै माटो बचाउनलाई,
भो  जान्न  कतै  जमेर  बरु  उभिन्छु  यहीँ ठाउँ हजुर।
हिउँ नै खान्छु हिउँ मै टेक्छु हिउँ मै लेख्छु नाउँ हजुर।
-पशपती राई खोटाङ ।

पञ्चाङ्ग:१०
अक्षर-१९

तिम्रो मन भित्र मायाको बिऊ रोप्न मन लागेको छ।
मेरो यो हृदयमा उन्को नाम खोप्न मन लागेको छ।
तर कहाँ सजिलो छ मनको कुराहरु पुग्नलाई ,
ठण्डा मौसम मायाको वर्षाले छोप्न मन लागेको छ।
चोखो मनमा मायाको सियोले घोप्न मन लागेको छ।

दुर्गा आचार्य
मोरङ

पञ्चाङ्ग:११
१/
मानवको याे विचित्रकाे कला कति राम्रो।
सीप भएमा हिउँ  चित्र बन्छ अति राम्रो।
मानवले नै गरेका छन्  कला प्रदर्शन ,
अरु खास  लाग्दैन हस्तकला जति राम्रो।
याे कलाले प्रस्ट देखाएकाे छ मति राम्रो ।
शाेभा अाचार्य गाैतम
काठमाडौँ

पञ्चाङ्ग:१२
मानव नै दुःखी छन्  बानेर के गर्नु
तिमिलाई आफ्नो पो ठानेर के गर्नु
बिचलित होला त्यो मन भाँडिएको
होला लेख्ने क्षमता   जानेर के गर्नु
तीखा  बचन  वाण  हानेर   के गर्नु।
डिल्ली राज घिमिरे
भूमिकास्थान९
अर्घाखाँची

पञ्चाङ्ग:१३
कठपुतली अनि आफू हेर्छु उस्तै लाग्छ ।
नियालेर  अङ्ग प्रत्यङ्ग केर्छु उस्तै लाग्छ ।
सोचेजस्तै भएन जिन्दगी कहिल्यै पनि,
दायाँबायाँ  यसै नजर फेर्छु उस्तै लाग्छ ।
घाइते   रहर    मायाले बेर्छु उस्तै लाग्छ ।
वसन्त अनुभव
घोराही, दाङ

काठमाडौँ । काठमाडौँ महानगरपालिका मेयर वालेन्द्र साह (बालेन) ले आफू आजबाट अपराधी भएको बताएका छन् । सामाजिक सञ्जालहरुमा सर्वोच्च अदालतबाट जारी भएको तारेख पर्चाको तस्बिर राख्दै मेयर साहले आफू आजबाट तारेखमा रहेको उल्लेख गरेका हुन् ।

उनले आफू आजबाट अपराधी हुँदा प्रधानमन्त्री पुष्पकमल दाहाल प्रचण्डले भने छुट पाएको उल्लेख गरेका छन् । उनले भारतको सांस्कृतिक हस्तक्षेपको विरोध गर्दा प्रचण्डले छुट पाएको र आफू भने अपराधी भएको उल्लेख गरेका छन् ।

उनले लेखेका छन्, ‘‘आज एउटा विशेष दिन । आजबाट म तारिखमा छु, भारतको सांस्कृतिक हस्तक्षेपको विरोध गर्दा आजै प्रधानमन्त्रीज्यूले छुट पाउनुभयो, भारतले यो देशको प्रधानमन्त्री बनाउँछ भन्दा। म आजबाट अपराधी। जय होस् यो देशको ।”

बालेनले भारतले बनाएको चलचित्र आदिपुरुषमा सीतालाई भारतकी छोरी भनेर प्रस्तुत गरिएपछि उनले काठमाडौँ महानगरभित्र हिन्दी चलचित्र चलाउन नै प्रतिबन्ध लगाएका थिए । त्यसविरुद्ध हलवालाहरुले उजुरी गरेपछि अहिले उनले तारिख धाउन थालेका छन् ।

साताको तीन लघुकथा हिमालयन दृष्टि र नमस्ते आधुनिक लघुकथा मञ्च बीचको सहकार्यमा सञ्चालित साप्ताहिक स्तम्भ हो । यस स्तम्भमा नमस्ते आधुनिक लघुकथा मञ्चको भित्तोमा साताभर प्रेषित लघुकथाहरू मध्ये मञ्चले पठाएका उत्कृष्ट तीन लघुकथाहरू प्रकाशन हुने गर्दछन् ।

यस साताको (३१ औँ) शृङ्खलाका लागि लघुकथाकार मुक्ति गौतमको लघुकथा ‘मान्छे र बाँदर’, लघुकथाकार शुक्रराज कुँवरको लघुकथा ‘माया’ र लघुकथाकार प्रभादेवी पौडेलको लघुकथा ‘सम्बन्ध’ उत्कृष्ट तीनभित्र परेका छन् ।

१)
लघुकथा : मान्छे र बाँदर

मुक्ति गौतम
लटरम्मै पाकेका आँप कोही भुईँमा झरेका, कुनै रूखमा पाकेका । भोका बाँदरको एउटा झुण्ड आइपुग्यो । कोही रूखमा चढेर कोही भुईँमा बसेर खोजी खोजी आँप खान थाले । बलिया पनि थिए, लुते पनि थिए । बृद्ध पनि थिए, भुरा पनि थिए । खोसाखोस थिएन, लडाइँ थिएन । आरिस थिएन, झगडा थिएन । ढिलो आएका बाँदरले एउटै आँप भेटेनन् । बरू भोकै फर्केर गए । तर खाँदै गरेका बाँदरको आँप कसैले पनि खोसेर खाएनन् । आफ्नो बाँदरीय धर्म छोडेनन् ।

बरन्डामा बसेर, म यो दृष्यमा रमाइरहेको थिएँ । अचानक किचनबाट श्रीमती चिच्याएको आवाज आयो-
“कहाँ हुनुहुन्छ ? आउँनु न । राजुले आफ्नो भागको मिठाई खाइसकेर बैनीको मिठाई पनि खोसेर जम्मै खाइदिएछ । यसलाई ठिक पार्नु त ।”

कालापहाड, मणिपुर (भारत)
३-७-२०२३

२)
लघुकथा : माया

शुक्रराज कुँवर
म जागिरे मान्छे । घर छेउमा सानो पसल पनि थापेको थिएँ । चौकाचुलोको काम सकेर पत्नी नीराले पसल सम्हाल्ने गर्थिन् । शनिबार र अरू छुट्टीको बेला पसलमा म पनि बस्ने गर्थेँ ।

म बुबाआमा सँगै बस्थेँ । घरमा पढ्दै गरेका भाइबहिनी अनि मेरो आफ्नै एउटा छोरो पनि थियो । पसल, घर दुवै हेर्नुपर्दा नीरालाई काममा धावा धावा पर्थ्यो । तथापि उनी रमाएर बसेकी थिईन् । म खुसी थिएँ । घरपरिवारका सबै खुसी थिए ।

शनिबारको दिन थियो । म पसलमा थिएँ । साढे नौ बजेतिर नीरा पसलमा आइन् र भनिन्- “म, महिला समूहको मिटिङ्गमा जाँदैछु । भातभान्सा सबै तयार छ । आउन ढिलो हुन्छ । आफैँ पनि खानु अनि सबैलाई पस्केर खुवाउनु है । अनि आमालाई मही मन पर्छ । नबिर्सी दिनु नि फेरि ।”

एघार बजेतिर उनले भने अनुसार सबै काम गरेँ । उनी एक बजे आइन् ।
“भोक लाग्यो होला, खाना पस्किउँ ?” -मैले भनेँ ।
“हुन्छ नि !” -उनले भनिन् ।
मैले दुइटा थालमा खाना पस्कँदै गरेको देखेर उनले भनिन्-
-“तपाईँ आफूचाहिँ खाना खानु भा’को छैन कि क्या हो ?”
“हो त ! खा’को छैन ” -मैले भनेँ ।
“किन नि ?” -उनले फेरि भनिन् ।
“तिमीलाई पर्खेर बसेको” -मैले भनेँ ।
बलभद्रपथ , धरान १० सुनसरी
२०८०/०३/२०

३)
लघुकथा : सम्बन्ध

प्रभादेवी पौडेल
“पिताजी ! हजुरलाई थाहा छैन, मलाई अरू पहिला भएको मन पर्दैनँ भनेर ? कि त्यसलाई रोज्नुहोस् कि मलाई ?” आफ्नो एकमात्र पुत्र अर्जुनको यस्तो जिद्दी देखेर उनी ठुलो धर्मसङ्कटमा परे। उनले छातीमा मुड्कीले हानेर यो निर्णय गरे कि दिकपालको क्षमता अद्भूत हुनाले उनलाई अर्को गुरुको आवश्यकता पर्दछ। त्यसैले आजका मितिबाट उनी यस आश्रम छोडेर जाने छन्।

आफ्नो रगत भनेर के गर्नु ? अर्जुन निकै घमन्डी र अरूको कुभलो चिताउने व्यक्ति हुनाले पटकपटक उनले आफ्नै छोराको कारणले अपमान सहनुपरेको थियो । दिकपाल प्रति अन्याय भएकोले उनी रातभर निदाउन सकेनन्। यही कुराले उनलाई बिरामी बनायो।

एकदिन मन्दिर नजिकै मानिसहरूको भीड लागेको देखेर दिकपाल पनि त्यतै सोझियो। ति मध्ये कसैकसैले भन्दै थिए, – ” बिचरा ! धेरै वर्ष भयो यो बुढो यसै ठाउँमा मागेर बस्दै आएको। आज बेहोस भएछ ।” यो देखेर उनले हतार हतार हस्पिटलमा लगे । उपचार खर्चमा कुनै कमी हुन दिएनन् । जब वृद्धाको होस् खुल्यो दुवैको खुशीको सिमा रहेन । दिकपालले गुरुको चरणमा शिर राख्दै मन भारी बनाउँदै भन्यो, -“गुरु ! कसरी भयो हजुरको यस्तो हाल ?”
“सन्तान कुलङ्गार जन्मेपछि यस्तै हुँदोरहेछ, बाबु !”
“पीर नगर्नु गुरु ! म छँदै छु नी, हजुरले अर्जुनको आँखा छलेर मेरो घरमै आएर दिनहुँ पढाउनुभएको प्रतिफल म उच्च शिक्षाको लागि बनारस पढ्न जान पाएँ।”

भरतपुर ९ , चितवन
२०८० / ०३ / १९

साप्ताहिक तस्बिरमा उदक लेखन शृङ्खलाको १११ औँ भाग शनिबार सम्पन्न भएको छ । उदक साहित्य समाज, नेपालले उक्त कार्यक्रमको आयोजना गरेको थियो। उक्त शृङ्खलामा नेपाल लगायत विश्वका ५९ जना उदक स्रष्टाहरूको सहभागिता रहेको उदक लेखन शृङ्खलाका संयोजक, प्रशिक्षक एवं उदक साहित्य समाजका उपाध्यक्ष वसन्त अनुभवले बताउनुभयो ।

काव्य विधा अन्तर्गतको नयाँ उदियमान प्रविधा उदक कविताको उन्नयन र विकासका लागि साप्ताहिक रूपमा उदक लेखन शृङ्खला सञ्चालन गर्दै आएको उदकका प्रवर्तक एवं उदक साहित्य समाजका अध्यक्ष आर्त अकुलीनले बताउनुभयो ।

संयोजक एवम् प्रशिक्षक अनुभवका अनुसार शनिबारको शृङ्खलाका लागि विहान एउटा तस्बिर दिएर उक्त तस्बिर अनुसारको गहन भाव खुल्ने गरि मात्र एउटा उदक साझ ५ बजेसम्म लेख्न सहभागी उदक यात्रीहरूलाई भनिएको थियोे ।

अभ्यासका लागि राखिएको प्रतिनिधि तस्बिर :

उदक अभ्यास शृङ्खला– १११ मा सहभागी उदक यात्रीका सुन्दर उदकहरू

[१]
यात्रा
हिलाम्मे बाटो
चिप्लो नेपाली माटो !

• वसन्त अनुभव

[२]
विकाश
हिलाम्मे बाटो
नेताले भाषण छाँट्यो !

• रमा पन्त, पाल्पा

[३]
बाटो
हिलो आहाल
सवारी साधनको काल !

• भवानी घिमिरे, सर्लाही

[४]
सडक
हिलाम्य भयो
बजेट कता गयो ?

• डम्बर थामी ‘अनुपम’
  कालिन्चोक गा.पा.-६, दोलखा

[५]
बाटो
खन्छ बनाउँछ
विकास गरें जनाउँछ !

• सरिता सेढाई, धादिङ

[६]
वर्षा
चिप्लो बाटो
चौतर्फी हिलाम्मे माटो !

• बेदु न्यौपाने, काठमाडौँ

[७]
यात्रा
सडकको गति
हुन्छ ज्यानको क्षति !

• पूर्णबहादर श्रेष्ठ “हृदयङकृत”
  पनौती न.पा-३, काभ्रे

[८]
बाटो
हिॅउदमा धुलो
बर्षामा अति हिलो !

• घनश्याम पौडेल, पोखरा

[९]
भ्रष्टाचार
हिलाम्मे बाटो
लज्जित देशको माटो !

• यानेन्द्र जोशी
  पहलमानपुर, कैलाली

[१०]
बाटाेमा
हिलै हिलाे
अषाढ महिना भरिमा !

• नवराज भट्ट, कञ्चनपुर

[११]
नाली
नभएको कतै
बाटो विकास जताततै !

• किशोर खनाल ‘अनुपम’
  तानसेन १, पाल्पा

[१२]
सडक
हिलाेकाे राज
यात्रुकाे सधैँ बिचल्ली !

• राज कुमार राजभण्डारी ‘खाेटाङ्गे’
  मध्यपुर ठिमी-५, संगम काेलाेनी, भक्तपुर

[१३]
असार
चारैतिर वर्षा
हिलोमा हराएको हर्ष !

• आर्त अकुलीन, कैलाली

[१४]
विकास
बजेट निकास
भ्रष्टाचार मात्र खास !

• म्यामराज राई, भोजपुर

[१५]
अन्यौलता
छलछाम मात्र
कठिन जीवनको यात्रा !

• ऋजु दिल्पाली
  ईटहरी-१, सुनसरी

[१६]
बजेट
राजनीतिक खिचातानी
सास्ती निमुखा जनता !

• प्रभा देवी पौडेल, चितवन

[१७]
रहर
कुदाउने मोटर
भेटियो हिलोको जहर !

• अनुग्रह राना मगर ‘पुष्प’
  पाँचखपन नपा -६, संखुवासभा

[१८]
विकास
असारे भेल
अदूरदर्शी विकास परिणाम !

• प्रद्युम्न चालिसे, भक्तपुर, कटुञ्जे

[१९]
वर्षा
अवरुद्ध बाटो
सकिदै विकाशको साटो !
टीकाराम पुन ‘टिपु’, सल्यान

[२०]
बजेट
पैसा गोजीमा
विकास देखावटी खोजीमा !

• अम्बिका अधिकारी
  झापा, विर्तामोड

[२१]
विकास
हिलाम्मे सडक
जनता दुर्घटनाको शिकार !

• देवकी केसी

[२२]
असाढ
हाडीगाउँको यात्रा
यात्राको असारे जात्रा !

• मनाेज थापा, कैलाली

[२३]
वर्षात्
स्वार्थपुर्ण विकास
कठिन भाैगाेलिक यात्रा !

• नारायणप्रसाद उपाध्याय , कैलाली

[२४]
वर्षा
हिलाम्मे बाटो
यात्रा गर्नमा सकस !

• धर्मी शाक्य, बुटवल, रुपन्देही

[२५]
झरी
बाढी पहिराे
बाटाेकाे अवस्था नाजुक !

• श्रद्धा आचार्य, पोखरा

[२६]
सडक
डोजरे विकास
भ्रष्टाचार गर्ने योजना !

• पशपती राई, खोटाङ

[२७]
यात्रा
कठिन हेर
हिलो बाटोमा धेर !

• मङ्गला उपाध्याय, बारा

[२८]
भूगोल
उकाली ओराली
विकास बजेटले उप्किँदो !

• कमला देवकोटा, पाल्पा

[२९]
यात्री
दलदले बाटो
भीषण कठीन गन्तव्य !

• वासुदेव ज्ञवाली, तानपा-१, ध्रुवघाट, पाल्पा

[३०]
यात्रा
पहिरोको डर
बिकास बिदेशीको भर !

• सरस्वती श्रेष्ठ, रुपन्देही

[३१]
बाटो
अदूरदर्शी विकास
सुविधाको गलत प्रयोग !

• घनश्याम पौडेल
  गौरीगङ्गा-९, कैलाली

[३२]
समृद्धि
असारे विकास
जनता सधैँ निराश !

• बलराज गिरी, कैलाली

[३३]
विकास
डोजर आतङ्क
गरेर पर्यावरण भङ्ग !

• राम न्यौपाने, घोडाघोडी, कैलाली

[३४]
हिलाम्मे
बाटो गाउँमा
रोपाइँ गर्ने ठाउँमा !

• दुर्गा अधिकारी ‘भमरकोटे’

[३५]
बाटो
भल पहिरो
बिकट हिलाम्य माटो !

• विवश पारदर्शी, झापा

[३६]
बाटो
असार महिनाको
ध्यान जाओस् नेताको !

• धनमाया चौधरी, कैलाली

[३७]
राजनीति
हिलोमा डुबेर
झन्डै नचिन्ने भएको‌ !

• देवी पन्थी

[३८]
वर्षा
उर्लेको पहिरो
मनमा पिर गहिरो !

• प्रेम थापा ‘मन’, बागलुङ

[३९]
बाटो
हिलोको भेल
सवारी साधन ठेलमठेल !

• सरिता काफ्ले, कोहलपुर-८, पिपिरी, बाँके

[४०]
भूक्षय
हिलाम्य बाटा
बल्झिरहे घाउका खाटा।

• बाबुराम आचार्य, धनगढी, कैलाली

[४१]
विकास
बाटो पैदलको
रहर मोटर साइकलको !

• तोया घिमिरे, शङ्खमूल, काठमाडौँ

[४२]
झरी
परेर अति
हिलाम्मे भो कति ?

• साहित्य प्रेमी सलिन

[४३]
हिलाेमाटो
उपयुक्त वर्षा
सबैको कठिन यात्रा !

• मीना देवकाेटा, सर्लाही

[४४]
हिलो
सरकारले गरेको
दूरदर्शिता विकासको पिलो !

• दुर्गा आचार्य, मोरङ

[४५]
जन्मेको
ठाउँमै आएकोे
माटोसँगै प्रित लाएको !

• लक्ष्मी रिजाल, रूपनगर, सप्तरी

[४६]
गोेरेटो
सवारी साधन
खतरामा पर्छ जीवन !

• होम प्रसाद
  धरान, सुनसरी

[४७]
बाटो
हिलाम्मे असारमा
नहिँडौँ मोटर सवारमा !

• शारदा गौतम आचार्य, ललितपुर

[४८]
गरिब
देशै गरिब
नेता भए हरिप !

• जमुना कायस्थ, पोखरा

[४९]
हिलाम्मे
वर्षाको बाटो
साधन भएर आजित !

• सोमनाथ लुइटेल ‘रबि पाल्पाली’

[५०]
यथार्थ
असारे बाटो
विकास नेतालाई कमिसन !

• बुद्धिप्रसाद लामिछाने, कैलाली

[५१]
विकास
मनमा फोहोर
प्रत्येक पटक पहिरो !

• कविता आचार्य, कैलाली

[५२]
डगर
एक सफर
अनेक अनेक रहर !

• सागर कुस्मी, कैलाली

[५३]
हिलेदुरुहता
अविवेकी यात्री
द्रुत लक्ष्यको आकाङ्क्षा !

• कण्ठराज गिरी, टीकापुर

[५४]
बजेट
कता गयो
जनतालाई सास्ती भयो !

• तेजप्रसाद खनाल, दाङ

[५५]
विकास
हिलाम्य पथ
जोखिम जीवन यात्रा !

• इन्दिरा देवकोटा
  कपिलवस्तु नपा-३

[५६]
विकास
अभावकाे आभाष
बाटाे घाटाे सत्यानास !

• राेशन पराजुली, धरान

[५७]
चुनाैती
सहर्ष स्वागत
आफ्नाे माटाेकाे माया!

• टीकाराम जाेशी, टीकापुर

[५८]
असार
खेतीको समय
गाडीको यात्रा असान्दर्भिक !

• त्रिलोक रामदाम, सि.न.न.पा.-८, भैरहवा

[५९]
आश
मुखको विकास
ज्यान जोगाउन त्रास !

• अच्युत घिमिरे, भुटान

धन्यवाद

🌺 केही उदक 🌺
——– … ✍️ आर्त अकुलीन
१
तुलसी
सौम्य प्रकृति
मञ्जरी मनमा आकृति !

२
असार
धानको उत्सव
बादल वर्षाको शीतलता !

३
सिनो
खोलाको तीर
विचित्रको कुकुर उत्सव !

४
कुकुर
मसान घाट
एउटा हड्डी लुछ्दै !

५
कुकुर
मसान घाट
विभिन्न हड्डी लुछ्दै !

६
झाडी
ढाडे बिरालो
एकछत्र उसकै राज !

६
हनुमान्
जङ्गलको जीव
मानिस उसकै गुणगान !

७
कृषि
असारको सार
पहेँला सुनका बाला !

८
अहङ्कार
काँडाको घर
रातदिन त्यसको डर !

९
चमेली
हेरेको तिमीलाई
बादल पारिको देशमा !

१०
आकाश
जूनले शोभित
फूलहरूले शोभित धर्ती !

---

• आर्त अकुलीन
  देवाश्रम, कैलाली

“पाँचै तत्व पाँचै विकार पञ्चाङ्ग नै ठिक आधार”भन्ने मूल नाराका साथ पञ्चाङ्ग लेख्दै आएका छौं।यही सिलसिलामा साप्ताहिक अभ्यास र आजै गुरु पूर्णिमा परेको हुँदा सम्पूर्ण गुरुहरूमा शुभकामना व्यक्त गर्दै,गुरु पूर्णिमा विशेष पञ्चाङ्ग लेख्नु हुन सम्पूर्ण पञ्चाङ्ग स्रष्टाहरुमा हार्दिक अनुरोध छ:
पञ्चाङ्ग साहित्य समाज नेपाल अभ्यास पाठशालाको अभ्यास शृङ्खला दर्तापछिको :-५० (पचाअैाँ) भाग ————————————-

विधा :- पञ्चाङ्ग
अभ्यास गर्ने स्थान :- पञ्चाङ्ग अभ्यास पाठशाला
मिति:- २०८०/०३/१८ गते
भोलि बेलुका ०९ बजेसम्म पञ्चाङ्ग वा समपञ्चाङ्ग पठाउनु हुन् अनुरोध छ।
……………………………………….

प्रशिक्षक:-
……………
गुणनिधि घिमिरे
घनश्याम पौडेल
तोयानाथ सुवेदी
………………………
भाषा शुद्धीकरण:-
———–
जमुना आचार्य
भवानी घिमिरे
पुष्पा नेपाल सुवेदी

सङ्कलक :-
———-
दुर्गा रिजाल आचार्य

संयोजक:-

सोमनाथ लुइटेल “रवि पाल्पाली” ======================

अक्षर सङ्ख्या:- [बराबरी]
अनुप्रास :- आफुखुसी
स्थायी :- अनिवार्य

पञ्चाङ्ग:०१
गुरुहरुसँग ज्ञान लिन पछि पर्दिन म।
गुरुहरुकाे शिक्षा बिना अगाडि सर्दिन म।
शिर याे झुकाएर प्रणाम गर्दछु गुरुमा,
दिएकाे ज्ञानकाे कैले अनादर गर्दिन म।
नैतिकताकाे बाटाेबाट तल त झर्दिन म।
सुशीला पाैडेल

पञ्चाङ्ग:०२
देखेको छैन तेल बिनाकाे त्यो दियो बलेको यहाँ ।
भेटिन्न काहिँ बाेट बिना मिठाे फल फलेको यहाँ ।
माता,पिता साथ गुरु साक्षत देवता हुँदा हाम्रो ,
निस्वार्थ सेवामा तल्लीन हुन्नन् कबै गलेको यहाँ ।
उन्नतिमा दिल खुसी भइ देखिन्न जलेकाे यहाँ ।

भवानी घिमिरे
सर्लाही ।

पञ्चाङ्ग०३
जिन्दगीको असल मार्ग टिकाउने गुरु।
नयाँ नयाँ ज्ञान र शीप सिकाउने गुरु।
बुवा र आमा पछिका संमान गर्नु पर्ने,
हाम्रो ज्ञान सीप बाहिर बिकाउने गुरु।
उन्नति प्रगतिको सिढी झिकाउने गुरु ।
तारा घिमिरे सङ्खुवासभा

पञ्चाङ्ग:०४
गुरु पूर्णिमाको दिन आज हो।
महिमा देवको माझ काज हो।
ज्ञान सीप र बानी बनाउन,
हामी मनुवा सबैको राज हो।
ज्ञान लिई उच्च बन्ने ताज हो।
ह्यारिस

पञ्चाङ्ग:०५
आफ्ना गुरुहरूलाई मान दिन सिक ।
आफू भन्दा सानोलाई ज्ञान दिन सिक ।
आमाबाबु पहिलो गुरु हो जान्नु तिमी ,
सिकेको कुरा छ भने दान दिन सिक ।
शिष्य भइ बलियो आलान दिन सिक ।

सोमनाथ लुइटेल ” रवि पाल्पाली” पाल्पा
हाल:- काठमाडौं ।

पञ्चाङ्ग:०६
गुरु मार्गदर्शक हुन् आदर गर्न सिकौ।
गुरुबाट ज्ञान पाई प्रकाश छर्न सिकौ।
अँध्यारो अनि अज्ञानताबाट मुक्ति दिन,
बत्ती झै आफू नै जलेर पनि मर्न सिकौ।
जीवन यात्राको भवसागर तर्न सिकौ।
-पशपती राई खोटाङ ।

पञ्चाङ्ग:०७
बाड्छन् ज्ञान सदा सदा गुरुहरू जाे ज्ञानका खानी हुन्।
दिन्छन् जे जति ज्ञान शिष्य जनमा पीयूषका दानी हुन्।
ब्रह्मा विष्णु महेश रूप गुरु हुन् खट्छन् सदा काममा,
घुम्छन् यै रितले सदा भुवनमा ती घट्टका मानी हुन्।
ठानाैँ टल्टल टल्कँने नजरमा चुम्ने गुरू नानी हुन्।

ताेयानाथ सुवेदी
काठमाडौं ,काडाघारी

पञ्चाङ्ग:०८
गुरुहरुकाे गराैँ है मान हामी।
अामाबाबाद्वारा लिन्छौ ज्ञान हामी।
अामा बाबा नै प्रथम गुरु हाम्रा,
शिक्षा बिना पाईदैन नाम हामी।
जानेका कुराकाे गराैँ दान हामी ।
शाेभा अाचार्य गाैतम
काठमाडौँ

पञ्चाङ्ग:०९
गुरुलाइ गर मान।
देवताको भर मान।
असल शिक्षा दाता हुन्,
यदाकदा डर मान।
विद्याको त्यो घर मान।

सरिता सेढाइ धादिङ

पञ्चाङ्ग:१०
सवै अज्ञानीलाई ज्ञान भर्ने गुरु नै हुन्।
चेतनाकाे दिव्य प्रकाश छर्ने गुरु नै हुन्।
शिक्षा प्राण हाे भन्दै ज्ञानधारा बगाउँने,
जस्ताे गल्ती हुँदा नि माफी गर्ने गुरु नै हुन्।
असल मार्गमा समस्या हर्ने गुरु नै हुन्।

उर्मिला के.शी.
धनकुटा

पञ्चाङ्ग:११
गुरु नभइ ज्ञान कहाँ हुन्छ र ?
भ्रष्टका अघि गान कहाँ हुन्छ र ?
बाबुआमाको शिक्षा लिदाँ है सदा ,
दिनमा कालाे भान कहाँ हुन्छ र ?
मार्ग दर्शक दान कहाँ हुन्छर ?

कमला देवकोटा

पञ्चाङ्ग:१२

गुरुले नै हाम्रो ज्ञान बढाए ।
विद्यार्थीहरुको सान बढाए ।
थाकेनन् कहिले ज्ञान दिएर ,
बाँडेर नै ज्ञान दान बढाए ।
सारा याे सम्पत्ति गान बढाए ।

मल्ल लक्ष्मी श्रेष्ट
मेची किनार
बिर्तामोड झापा

………………………………………………