Category: ताजा अपडेट

🌺 केही उदक 🌺
—————– … ✍️ आर्त अकुलीन
१
तलाउ
गहिरो खाडल
माछा सर्पको आश्रय !

२
सत्यता
हाम्रो वर्तमान
पृथक रणनीति कार्यनीति !

३
स्वार्थ
दुनो सोझ्याउने
चौतर्फी भुस्याहाकै चलखेल !

४
शिशिर
चिसो सिरेटो
उकाली ओराली गोरेटो !

५
बैशाख
बगरको तृष्णा
आखिर सागरको स्मरण !

६
सपना
मनको सागर
निरन्तर पौडिने चाहाना !

७
भिखारी
भिख माग्ने
खहरे बनेर हराउने !

८
चुनाव
बाघको मुख
प्रत्येक मनमा हाउगुजी !

९
पागलपन
विकृत मानसिकता
मन मष्तिस्कमा असन्तुलन !

१०
छेपारो
बगैँचामा एक
विचित्र चरित्र अनेक !

---

देवाश्रम, कैलाली

छवि किरण अधिकारीका दमदार १२ मुक्तकहरू

१)
हो तिमी नै मेरो तन मन जीवन भन्नेले!
म मुटु तिमी चाहिँ मेरो धड्कन भन्नेले!!
आज घर न  घाटको बनाएर गएकी छे,
हिजो म  मुना तिमी  मेरो मदन भन्नेले!!

२)
हो एकपछि अर्को गर्दै लगातार आउँछ!
एकाबिहानै बजारमा अखबार आउँछ!!
विचरा गरीब भोकै मर्छ केही थाहा हुन्न,
नेताज्यू घुम्न  गएको समाचार आउँछ!!

३)
हजारौं कथा कहानी किताब पढेर!
सकियो बरू जवानी किताब पढेर!!
र पनि  अझै  बुझ्न  सकिएन साथी,
के  हो  जिन्दगानी ? किताब पढेर!!

४)
हो म साह्रै  बहकिन्छु, झरी परेको बेला!
यादै यादमा तड्पिन्छु, झरी परेको बेला!!
किसानले आफ्नो खेत बारीलाई सम्झेझै,
म उनीलाई सम्झिन्छु, झरी परेको बेला!!

५)
हो यो छाती त्यतिबेला चर्किएर आउँछ!
रसाउँछन् आँखा आँसु दर्किएर आउँछ!!
हजारौं सपना बोकी  परदेशिएको छोरा,
जब  बाकसभित्र  घर फर्किएर आउँछ!!

६)
खै  खुसीहरू   यसरी   कसले  भगाउँछ?
यी   आँखाले  भने  आँसु  मात्रै बगाउँछ!!
समयले चोटैमाथि चोट  दिन्छ हिजोआज,
नियतिले ओखती भन्दै नुनचुक लगाउँछ!!

७)
घाउ हेरेर अनि उठेका ठेला, हेरेर!
हेरेर  चिसै  भिजेका परेला, हेरेर!!
अझ धेरै दु:ख  पाउलास्  भन्छन् ,
ज्योतिष हात हेरेर, हत्केला हेरेर!!

८)
समयले  पनि  यसरी  नै  छल्छ होला कहिलेसम्म?
तड्पिएरै नि जिन्दगी यो चल्छ होला कहिलेसम्म?? 
छोडी  जाने  निष्ठुरीलाई  अझै  भुल्न  सक्या  छैन,
यादै यादमा मन मुटु यो जल्छ होला कहिलेसम्म??

९)
न छ  उपचार न छ  ओखती, यस्तै हुन्छ!
जल्छ  मुटु, पोल्छ  भतभती, यस्तै हुन्छ!!
न  दिनमा  भोक लाग्छ, न  रातमा  निद्रा,
साँच्ची छुटेपछि माया पिरती,यस्तै हुन्छ!!

१०)
न चिन्ता  लिन्थे न पीर, यसैमा खुसी हुन्थें!
एकदिन मर्नैछ आखिर यसैमा खुसी हुन्थें!!
देशकै  लागि  जन्मेको  हुँ  देशकै   नाउँमा,
चढाउन  पाएँ  यो  शिर, यसमै खुसी हुन्थें!!

११)
आज यस्तो होला त्यतिबेला सोचेकै थिइनँ!
समयले  यसरी  धोका  देला सोचेकै थिइनँ!!
हिजो फूलसरी मन मुटुमा सजाएको मान्छे,
आज  काँडा  भएर निस्केला सोचेकै थिइनँ!!  

१२)
न  त  वार  भएको छ, न त  पार भएको छ!
आफ्नो जिन्दगी आफैलाई भार भएको छ!!
मनको मान्छे एकाएक ढुङ्गा भई निस्केपछि,
उसलाई  पगाल्ने  प्रयास बेकार भएको छ!!

✍️ छवि किरण अधिकारी

चित्रमा मुक्तक अभ्यास_शृङ्खला ५४ 🇳🇵

साहित्य उन्नतिका लागि उत्साहजनक सहभागी भई मुक्तक राखिदिनु हुने सम्पूर्ण आदरणीय मुक्तककार ज्यूहरूमा सादर साधुबाद सहित नमन छ ।

सहभागी मुक्तककारहरू र उहाँहरूका मुक्तक निम्न छन् ।

✍️मुक्तक 🇳🇵

यो मन पनि दोमन हुँदा म भित्रको मलाई चिन्न सकिन
विलापमा दु:खीहरू रुँदा म भित्रको मलाई चिन्न सकिन
सम्झिएकै हो, विकृति र विसङ्गति कम गर्न तम्सिएकै हो
यहीँ सबैको मर्मले नछुँदा म भित्रको मलाई चिन्न सकिन ।

✍️प्रेम थापा “मन “🇳🇵

✍️मुक्तक 🇳🇵

म केवल मलाई मात्र हेर्छु
अवसर पाए रङ्ग घसि फेर्छु
दुनियाँ स्वार्थमा सबै त्याग्छ
आफू बन्न देश चक्र व्यूहले घेर्छु।

      गणेश पौडेल
 कालिका ६ चितवन 

✍️मुक्तक 🇳🇵

मनका कुरा नि:स्वार्थले भन्न दिनुस् मबाट
जीवनको दर्शन, बाटो खन्न दिनुस् मबाट
यसैले,म धेरै अघि बढ्नु छ मित्र, यी बुझ्नु
र त, मलाई सधैं म बन्न दिनुस् मबाट ।

प्रदिप नेपाली
बिहादी ५ उराम,पर्बत।

✍️मुक्तक 🇳🇵

म के हुँ म को हुँ भन्दै आफू भित्रको म चिन्न सके राम्रो
मन् भरी रहेका कलुषित अहंकारी भावना छिन्न सके राम्रो
बल्ल बल्ल पाएको मनुष्य चोलालाई हामीले
सधैं सत्मार्गमा लगाई सत्यको बाटो हिंड्न सके राम्रो।
सरस्वती श्रेष्ठ इटहरी

✍️मुक्तक 🇳🇵

खराबलाई खराब राम्रोलाई दामी भन्नुपर्छ
जो चर्चामा रहन्छन् उसलाई नामी भन्नुपर्छ
रत्तिभर घमण्ड गर्नु हुँदैन कुनै पनि कुरामा,
जहिल्यै आदर गर्दै म होइन हामी भन्नुपर्छ ।

वसन्त अनुभव
घोराही- १४, दाङ

✍️मुक्तक 🇳🇵

म बाहेक अरु देखेनौं र पो यस्तो भयो हाल
त्यसैले त इमान्दारिताको सस्तो भयो सवाल
कहिले यता ठिक्क कहिले उता ठिक्क तिमी
सदाचार हराए पछि अवसरवादको बुन्यौ जाल।
निर्मला सुवेदी,बागलुङ।

✍️मुक्तक 🇳🇵

आफुलाई संसारको सबभन्दा जान्ने हु भन्छ
सबैले मेरा अगाडि शिर निहुर्याइ मान्ने हु भन्छ
घमण्डले सानातिनालाई भुसुना सम्म सम्झदैन
अर्काको मार्कालाई सहयोग गर्न छान्ने हु भन्छ
अम्विका अधिकारी
झापा विर्तामोड

✍️मुक्तक 🇳🇵

के पढाए कुन्नि राम्रो म भन्छन्
अरूलाई भुसुना मात्र गन्छन्
चल्दैन यसरी जीवन, बुझ्नुपर्ने
अझै नि अरूको खोइरो खन्छन् ।

सविता के.सी., काठमाडौँ ।

✍️मुक्तक 🇳🇵

राम्रो कामको लागि हामी सधैं लागि पर्नु पर्छ
यसको लागि सर्वप्रथम शुरु म बाटै गर्नु पर्छ
म पछि अनि अर्को धेरै म थपिएर हामी बन्छौ
थोपा थोपा मिलेर ताल होइन सागर भर्नु पर्छ।
-पशपति राई खोटाङ्ग

✍️मुक्तक 🇳🇵

दोष सबै अरूलाई बोकाई म ले आफूलाई ज मा छ
मुखले फैसला सुनाए पछि आत्माले म लाई स मा छ
झुट खेतीको फसल खान्छन दुनियाँलाई रिस पोखाई
चोर अौँला ठड्याए तीन अौँलाको खवरदारी म मा छ ।

” जिज्ञासु ” पन्त
लमजुङ

काठमाण्डौँ, १९ कार्तिक । साप्ताहिक तस्बिरमा उदक लेखन शृङ्खलाको ७६औँ भाग शनिबार सम्पन्न भएको छ । उदक साहित्य समाज, नेपालले उक्त कार्यक्रमको आयोजना गरेको थियो। उक्त शृङ्खलामा नेपाल लगायत विश्वका ६० जना उदक स्रष्टाहरूको सहभागिता रहेको उदक लेखन शृङ्खलाका संयोजक, प्रशिक्षक एवं उदक साहित्य समाजका उपाध्यक्ष वसन्त अनुभवले बताउनुभयो ।

काव्य विधा अन्तर्गतको नयाँ उदियमान प्रविधा उदक कविताको उन्नयन र विकासका लागि साप्ताहिक रूपमा उदक लेखन शृङ्खला सञ्चालन गर्दै आएको उदकका प्रवर्तक एवं उदक साहित्य समाजका अध्यक्ष आर्त अकुलीनले बताउनुभयो ।

शनिबारको शृङ्खलाका लागि विहान एउटा तस्बिर दिएर उक्त तस्बिर अनुसारको गहन भाव खुल्ने गरि एउटा उदक साझ ५ बजेसम्म लेख्न सहभागी उदक यात्रीहरूलाई भनिएको थियोे ।

अभ्यासमा सहभागी उदक यात्रीका उदकहरू

🚓🚓🚓🚓🚓🚓🚓🚓🚓🚓🚓🚓🚓
[१]
चुनाव
जनको तनाव
कहाँ लाउने छाप ?
🌑 वसन्त अनुभव
घोराही उपमहानगरपालिका १४, दाङ

[२]
चुनाव
खोक्रो आश्वासन
जनताको आँखामा छारो !
🌑खेमराज पुरी
कैलाली

[३]
चुनाव
मनको शङ्का
विकासको नाममा कलङ्क !
🌑अम्विका अधिकारी
झापा विर्तामोड

[४]
नेता
बोकेर खोट
माग्दै हिडेका भोट !
🌑दुर्गा तामाङ
संखुवासभा

[५]
निर्वाचन
दहीचिउरे नेता
पाँच वर्षे जागिर !
🌑ताराप्रसाद चापागाईँ
धुनिबेसी

[६]
नेता
आए दैलोमा
छेपारोझैँ रङ्ग फेरेर !
🌑मंगला आचार्य उपाध्याय
बारा कलैया १

[७]
झुठा
बोकेर आश्वासन
बाँड्दै नेता घरघरमा !
🌑सुशीला पौडेल

[८]
चुनाव
कुर्सीको खेल
नेतृत्वमा सधैँ जालझेल !
🌑रमा पन्त
पाल्पा

[९]
चुनाव
नजिती नहुने
नेतालाई साह्रै तनाव !
🌑पशपति राई
खोटाङ्ग

[१०]
घरदैलो
घरघरमा उपस्थिति
नेताहरूको अहिलेको स्थिति !
🌑सविता के.सी.
काठमाडौँ ।

[११]
निर्वाचन
जनताको इच्छा
नेता छान्ने परीक्षा !
🌑पूर्णबहादुर श्रेष्ठ “हृदयङकृत”
पनौती-३,काभ्रे

[१२]
भिखारी
भिख माग्ने
खहरे बनेर हराउने !
🌑आर्त अकुलीन
कैलाली

[१३]
भोट
जनताको खोस्ने
वर्षौसम्म गाउँदेखि गायब ।
🌑 साहित्य प्रेमी सलिन

[१४]
हिजोआज
नमस्कार मुखले
जनता मर्छ दु:खले
🌑भुपेन्द्र राना मगर
धादिङ

[१५]
उदक
मतलब
खत्तम यहाँ
अवसर पाएपछि तत्काल ।
🌑निर्मला सुवेदी
बागलुङ।

[१६]
चमत्कार
गर्छौँ नमस्कार
आउॅंछौँ लिएर बहार ।
🌑म्यामराज राई,
भोजपुर।

[१७]
आयो
चुनाव हेर
दौडधुप हुने धेर ।
🌑रसज्ञ छहरा
कावासोती -३ नवलपुर

[१८]
नमस्कार
भोटको साइनो
जनता बनाउने दाहिनो !
🌑अच्युत घिमिरे
भुटान बाट 🇧🇹

[१९]
चुनाव
भ्रमको खेती
सोझा जनताको क्षति ।
🌑ऋजु दिल्पाली
ईटहरी १ सुनसरी ।

[२०]
चुनाव
लाजको पसारो
जनताका आँखामा छारो !
🌑श्रीकृष्ण शर्मा
पोखरा

[२१]
सदाबहार
उहीँ अनुहार
पुग्यो अब विकार !
🌑कृष्ण जोशी
हाल मेरिल्याण्ड अमेरिका

[२२]
नेता
चुनावमा घरघर
चुनाव सकिए परपर ।
🌑बिके माकजु

[२३]
झर्को
जनतालाई बर्को
अस्थिरता रोप्नेको लर्को ।
🌑प्रेम थापा “मन”
बागलुङ

[२४]
नेताजी
भाेटकाे आशा
जनतालाई सधैैँ निराशा !
🌑नवराज भट्ट
कञ्चनपुर

[२५]
निर्वाचन
लामो यात्रा
जितेपछि पुरानै जात्रा !
🌑आशा भण्डारी

[२६]
नेता
जनताको चाहाना
यता न उता ।
🌑दुर्गा भमरकोटे

[२७]
भोट
छानेर राम्रो
होस् सदुपयोग हाम्रो
🌑सिंगर

[२८]
मगन्ते
झोली बोक्दै
गाँउ सहर फिरन्ते !
🌑शारदा गौतमआचार्य
लालितपुर !

[२९]
भोट
मागिन्छ भिख
जनतालाई थुपार्न चोट !
🌑देव खनाल

[३०]
नेताजी
लाज पचाएर
माग्न आउँछन् भाेट !
🌑उर्मिला के.शी
धनकुटा ।

[३१]
मतदान
सुपात्रमा हान
पछि कुर्सी तानातान ।
🌑गोपे दाजु,
पाँचथर ।

[३२]
फिरन्ते
माग्नलाई सिपालु
लाज पचेका विषालु !
🌑मनोज थापा

[३३]
घरदैलो
दाजुभाइ भन्ने
चुनाव सकिए नचिन्ने !
🌑धनमाया चौधरी
कैलाली

[३४]
स्वदेश
शाश्वत परिवेश
टाउकाको दानवीय भेष !
🌑तोया घिमिरे
शङ्खमूल, काठमाडौ ।

[३५]
मतदान
राज्यसंयन्त्रको छनाैट
कुमार्गमा चुनावी परिदृश्य ।
🌑नारायण प्रसाद उपाध्याय
कैलाली ।

[३६]
चुनाव
झुठो आश्वासन
कमाइ खाने भाँडो !
🌑देवकी केसी

[३७]
नेता !
यतिन्जेल कता ?
चुनाव हुँदा यता !
🌑मानन्धर रमेश

[३८]
लुटेराहरू
देश गाउँघर
अहिलेको बढ्दो बिगबिगी!
🌑चक्र आलेमगर “लाफा”
कैलाली

[३९]
नमस्कार
झुटाे आश्वासन
कस्ताे बस्याे संस्कार !
🌑राेशन पराजुली,धरान।

[४०]
नेता
चुनावी दाउ
पर्दै जनताको पाउ !
🌑श्रद्धा आचार्य
पोखरा

[४१]
नेताकाे
राजनीति पेसा
देशकाे भयाे दुर्दशा !
🌑सुधा बाँस्कोटा ढकाल

[४२]
भोट
लाज पचाएर
माग्न आउँछन् घरघर ।
🌑धर्मी शाक्य
बुटवल ,रुपन्देही ।

[४३]
नेता
देशको ढुकुटी
खाने गर्दै दाउ ।
🌑प्रदिप नेपाली
बिहादी ५ उराम,पर्बत।।

[४४]
नेता
बेभरका मान्छे
गर्दै साठगाँठ जतातता !
🌑घनश्याम पौडेल
पोखरा

[४५]
नेता
गर्छन् नमस्कार
भोट खसाउँने बेलामा ।
🌑सरस्वती श्रेष्ठ
इटहरी

[४६]
नेता
लाउँदै हाउभाउ
चुनाव जित्ने दाऊ !
🌑अनुग्रह राना मगर ‘पुष्प’
पाँचखपन नपा – ६ संखुवासभा हाल मलेसिया

[४७]
नेता
भए पथभ्रष्ट
देश जनता त्रस्त !
🌑प्रद्युम्न चालिसे
देवघाट तनहुँ ।

[४८]
नियति
भोग्दैछौँ हामी
नेपाली राजनीति संस्कार !
🌑कण्ठराज गिरी
टीकापुर

[४९]
ढोँगी
नेताहरूको स्वभाव
स्वार्थमा लिप्त रोगी ।
🌑होम प्रसाद नेउपाने
धरान,सुनसरी ।

[५०]
देश
जोगीको भेष
पाँच वर्षको परिवेश !
🌑हिमाल अम्मै
घोडाघोडी कैलाली

[५१]
नेता
जनताका व्यथा
जोड्दै मस्तिमा जेथा !
🌑टिकाराम पुन मगर

[५२]
नेता
कमाउने पेशा
देशको पारे दुर्दशा ।
🌑दुर्गा भट्टराई
मोरङ

[५३]
ङिच्च
दाँत देखाउँदै
नकच्चराहरू भोट माग्दै !
🌑महानन्द भट्ट
कंचनपुर

[५४]
चुनावी
लहर हात
जोड्दै बाचा तोड्दै !
🌑सुमित्रा पोखरेल
काठमाडौं

[५५]
माग्दै
जिब्रो फट्कार्दै
आयाै बिचरा हाम्फाल्दै !
🌑रामप्रसाद पुरी
बादेल, खाेटाङ ।

[५६]
चुनाव
शकुनि प्रवृत्ति
चक्रव्यूहमा फसाउँदै देश ।
🌑कमला

[५७]
नेताका
वृद्ध अनुहार
विश्वास हराए रोजगार !
🌑भगवती दवाडी

[५८]
नेता
भोटका भोगी
सदैव कुर्सीका लोभी।
🌑सरस्वती श्रेष्ठ

[५९]
चुनाव
भोट तपाईको
नोट मेरै कमाइको !
🌑हिरा तामङ
काभ्रे (महाभारत-7 आहाले बाँस्पुर)

[६०]
क्षणिक
वसन्त बहार
वर्षाउँदै नमन बारम्बार !
🌑कमला देवकोटा
पाल्पा

उदक यात्री सुधा बाँस्कोटा ढकालका उत्कृष्ट उदकहरू –

१
हरिबाेधिनी
एकादशी पर्व
सम्पूर्ण हिन्दुहरुकाे गर्व !

२
हरि
ब्रम्ह तत्त्व
जीवनकाे अमूल्य सार !

३
ध्यान
स्वयंकाे खाेज
आध्यात्मिक चिन्तन मनन !

• सुधा बाँस्कोटा ढकाल, काठमाडौँ

पञ्चाङ्ग चित्रपट भाग:-१६
लेख्नुपर्ने पञ्चाङ्ग सङ्ख्या : ०१
मिति: २०७९/०७/१६ देखि १७ गते ८ बजे साँझसम्म।

आदरणीय पञ्चाङ्गका अनुरागी  एवम् पञ्चाङ्ग स्रष्टाज्युहरू हार्दिक नमस्कार  ” पञ्चाङ्ग साहित्य समाज नेपाल” को आधिकारिक दर्ता पछिको १६[सोह्रौँ]  चित्रपटमा छौं।
         यहाँहरुलाई हार्दिक स्वागत गर्दै

          
यस्  शृङ्खलामा दिइएको चित्र अनुसारको विबात्मक तथा गहन मौलिक भाव झल्किने एक पञ्चाङ्ग भोलि साँझ ८:०० बजेभित्र आफ्नो नाम र ठेगाना सहित कमेन्ट बक्समा लेख्नु हुन हार्दिक अनुरोध गर्दछौं!

प्रवर्तक तथा परिकाल्पनाकार
=================
सोमनाथ लुइटेल “रवि पाल्पाली”

सह प्रवर्तक
=======
सुशीला पौडेल

प्रशिक्षक :
————
गुणनिधि घिमिरे
तोयानाथ सुवेदी

चित्र संकलन गुगलबाट

सोमनाथ लुइटेल “रवि पाल्पाली”

शुद्धीकरण
————–
भवानी घिमिरे
पुष्पा नेपाल (सुवेदी )

सङ्कलक :-
———-
दुर्गा आचार्य & सुशीला पौडेल

संरचना
———
अनुप्रास :- आफू खुसी
स्थायी :- आफू खुसी
अक्षर :-  बराबरी

समायोजन
————-

सोमनाथ लुइटेल “रवि पाल्पाली”
                  तथा
पञ्चाङ्ग साहित्य समाज नेपाल
————————

चित्र अनुसार पञ्चाङ्गहरू [चित्रपट]

पञ्चाङ्ग   ०१

घर  गोठ   ढलेकोछ       गरिबको ।
आगो   पनि   बलेकोछ   गरिबको ।
बाढी आयो आँधी आयो नेता कता ,
घर  धनी       गलेकोछ   गरिबको ।
यस्तै   यस्तै   चलेकोछ   गरिबको ।

✍️सोमनाथ लुइटेल “रवि पाल्पाली” पाल्पा
हाल बर्दिया ।

पञ्चाङ्ग    ०२

दयनीय अवस्था कति देख्नु पर्छ यहाँ ।
नेताले सकेसम्म  आफैलाई गर्छ यहाँ ।
चुनाव नै जित्न बन्दुकबाट गोलि चल्छ ,
दु:ख पर्दा नेता गोठमा किन सर्छ यहाँ ।
गरिबको जस्तो दु:ख कसरी टर्छ यहाँ ।

✍️शन्जना शर्मा, लमही दाङ ।

पञ्चाङ्ग   ०३

गोठमा गाई बाँध्ने पारा राम्रो ।
उसैले खाने घाँस चारा राम्रो ।
दूध  यिनको  अमृत समान ,
छेउमा राखेको खै धारा राम्रो ।
यसरी गाई पाल्नु सारा राम्रो ।

✍️भगवती दवाडी ,झापा ।

पञ्चाङ्ग  ०४

गुजारामुखी भएर गोठमा चलाउँछ किसान ।
थोरैथोरै भएपनि अाम्दानी फलाउँछ किसान।
जसोतसो  गरेर  परिवार  पाल्नु  पर्छ  बिचरा,
दुःख दुःखैमा  जीवन  यसरी  गलाउँछ किसान।
खै!कहिले हो समृद्धिको दिन पलाउँछ किसान।

✍️होम प्रसाद नेउपाने
धरान,सुनसरी ।

पञ्चाङ्ग   ०५

गरिबको  झुपडी छ  बाँचेकै छौँ  सबै।
गाई  भैंसीहरू  पनि साँचेकै छौँ  सबै।
हामीले  दु:ख सुख  गरी खाएता पनि,
खुसीसाथ मिलीजुली नाचेकै छौँ सबै।
बारुले  कम्मर  पनि  भाँचेकै छौँ  सबै।

✍️मल्ल लक्ष्मी श्रेष्ठ, मेची किनार
बिर्तामोड झापा ।

पन्चाङ्ग   ०६

गजबका दिन आएछन्  हेर साथी ।
चुनाव आयो नयाँ  लुगा फेर साथी ।
म पुरानो  विचार    फेर्छु यसपालि ,
थोरै   नैतिकता  हुनेले   टेर साथी ।
नहुनेहरू   न आऊ   म नेर साथी ।

✍️देवी पन्थी ।

पञ्चाङ्ग   ०७

मेरो त घर     गोठको छानो हरायो ।
गर्दा   गर्दै   हेर   मेरो  मानो हरायो ।
दरिद्रता छायो खालि मलाई हो कि ,
घरको  मुली  नहुँदा   रानो   हरायो ।
गोठमा पालेको पाठो  सानो हरायो ।

✍️संगिता शर्मा, सिन्धुली ।

पञ्चाङ्ग   ०८

पूर्व झुल्किने बिहानीको आस राम्रो ।
सन्तोषले फेरिने  स्वच्छ सास राम्रो ।
लिनु र दिनु के   नै छ  र आखिरीमा,
मिलेर   खुसीले खाएको गास राम्रो ।
महल  भन्दा  झुपडीको  बास राम्रो ।

✍️आर्त अकुलीन, कैलाली ।

पञ्चाङ्ग   ०९

चुहिने खरको छाना जसो तसो बाचिएको छ ।
त्यहीँ भित्र गाई भैँसीहरुपनि साचिएको छ ।
परिश्रमी बन्दै दुई छाक मीठो मसिनो खान्छौ,
परिवारमा मिलिजुली कम्मर भाचिएको छ ।
पर्व आउदा मिलेर सद्भावले नाचिएको छ।

✍️दुर्गा रिजाल आचार्य, मोरङ ।

पञ्चाङ्ग   १०

बारीको गोठपनी भत्केर गयो कसरी छाउने हो।
विदेश तिर गएको छोरो पनि कहिले आउने हो।
गोठ भत्किएकोले नै भित्र बस्तु बान्न पाएको छैन,
मलजल गरेर सागसब्जी पो कहिले लाउने हो।
कहिले आउँछ सुख घर गोठ कसरी धाउने हो।

✍️बेदु न्यौपाने काठमाडौ ✍️

पञ्चाङ्ग   ११

खरले बनाएकाे त्यो  गाेठ पल्टिँन आटेकाे छ।
भर्खरै  जन्मेको बाच्छीलाई गाईले चाटेकाे छ।
न छेक्दछ हावा यसले   न त पानी नै छेक्दछ,
कठै ग्वाला र गाईले  दुखैमा दिन  काटेकाे छ।
गाेठ मात्र नभई ग्वालाकाे वस्त्र नि फाटेकाे छ।

✍️मनिषा विष्ट, मेचिनगर १५ फुलमासी ।

पञ्चाङ्ग   १२

घामपानी लागेपनि पानी परेपनि सम्झना आइरहने गरायौ ।
सन्तानले छोडेर गएपनि माया त लाइरहने गरायौ ।
उध्रेको घरको छानो भत्केको गाह्रो टाल्न विदेशीएको छोरो,
भित्तामा राखेको तिम्रो तस्विरले निन्द्रा लाइरहने गरायौ ।
कहिले आउलान् सन्तानको यादहरू छाइरहने गरायौ ।

✍️कला ढकाल, झापा [झापाली] ।

पञ्चाङ्ग   १३

पौरखी यि हात गोठमा चलाएर खान्छौं ।
हाम्रा पाखा बारीमा अन्न फलाएर खान्छौं ।
पर्दैनौ  अरुको भर  स्वाभलम्बी भएर ,
रगत  पसिनाले  माटो  गलाएर खान्छौं ।
सिमा मिच्न आउनेलाई ढलाएर खान्छौं।

✍️तारा घिमिरे , संखुवासभा ।

पञ्चाङ्ग  १४

झुपडीमा गरिबको वास हुन्छ सधैँ।
देखेर मन कति हो कति रून्छ सधैँ।
गरिबीको उत्थान गर्छौ हामी भनेर,
नेताहरू चै अग्ला शहर  घुम्छ सधैँ।
यो देखेर मुटु मेरो अब छुन्छ सधैँ ।

✍️सीता शर्मा पन्थी /बिरगंज ।

पञ्चाङ्ग   १५

भाग्यले छेल्यो कर्मले ठेल्यो झुप्रो नी लड्यो है।
छाउँ ता खर छैन नी  मेरो  दुःख पो बड्यो है।
गरिबी पन छैन नी धन भोकको ज्वालाले ,
दन्दनी बल्छ पेटको आगो झन्के रिस्चड्यो है ।
गरिब  भएँ   दिनानुदिन   जिन्दगी सड्यो है .

✍️गुणनिधि घिमिरे, अमेरिका ।

पञ्चाङ्ग   १६

चुनाव आयो  दियौं भोट पनि।
मन भित्र न   राखी खोट पनि।
हात्थिछापलाई   मन्त्री  बनायौँ,
जिताउँन त  खायौं  चोट पनि।
सुध्रिएनन् दियौं त्यो नोट पनि।

✍️सुरेशकुमार पान्डे, दाङ घोराही१८।

पञ्चाङ्ग   १७

बासको लागि एउटा कुटी रहेको छ मेरो ।
यसैमा सारा संसार  जुटी रहेको छ मेरो ।
एकतालाई जोड दिनुपर्नेमा आजभोली ,
छिमेकीका सहारा त छुटी रहेको छ मेरो।
सबै छोडे  एक्लै दिल टुटी रहेको छ मेरो ।

✍️जमुना आचार्य, सिन्धुपाल्चोक ।

पञ्चाङ्ग   १८

हावाहुरी घाम र पानी छेल्नु पर्छ मैले।
चुल्हो बाल्न सयौँ पापड बेल्नु पर्छ मैले।
झुत्रेझाम्रे लाउनु छ भत्केका छन् घर गोठ ,
गरिबीको खेल किन खेल्नु पर्छ मैले।
मुटु चिर्ने पीडा कति झेल्नु पर्छ मैले ।

✍️श्रीकृष्ण शर्मा, पोखरा ।

पञ्चाङ्ग   १९

आज यहाँ नयाँ नेपाल  नाम मात्र भयाे ।
ठुलो चलखेल दैनिकी काम मात्र भयो ।
खाेइ कृषिको बजेट   अनि गाेठ सुधार ,
सबै पुरानो पारा नयाँ  खाम मात्र भयो ।
संविधान कार्यन्वयन   जाम मात्र भयाे ।

✍️भवानी घिमिरे,सर्लाही ।

पञ्चाङ्ग   २०

राम्रो बानी सिक्नु पर्यो खराब जति सबै  छोडिनु पर्छ।
अर्काको खेत कति खन्ने अब आफ्नै मकै गोडिनु पर्छ।
जाँगर  चलाए  त  यही माटोमा उब्जन्छ नि अर्गानिक ,
बिदेशिएका  पाइला  अब  स्वदेश  तर्फ  मोडिनु  पर्छ।
अब   घर  सङ्गै  गोठ, गाउँ  सङ्गै  शहर  जोडिनु  पर्छ।

✍️पशपति राई , खोटाङ्ग ।

पञ्चाङ्ग   २१

औषधि अति नमीठो हुन्छ भन्दछन् खानेले।
कहिले बित्ला भनेर पला  गन्दछन्  खानेले।
बिहान हुॅदा खाॅदिन भन्छ बेलुका तड्पिन्छ,
बिरालो जस्तो भए नि सिंह बन्दछन् खानेले।
ऑफूले हिॅड्ने कुबाटो ऑफै खन्दछन् खानेले।

✍️घनश्याम पौडेल, पोखरा ।

पञ्चाङ्ग   २२

देशको हालत कस्तो भयो बाटोमा परेका छन् ।
नेताहरू जति सबैले आफ्नै खल्ती भरेका छन् ।
भ्रष्टाचार मौलायो गणतन्त्र र बहुदलले ,
कामको खोजिमा युवा तराइतिर झरेका छन ।
ट्वाल्ल  नेता पर्दै जनतालाई के गरेका  छन्  ।

✍️जानुका गौतम, काठमाडौं ।

पञ्चाङ्ग   २३

भाग्यले ठगेको देशमा बाचेका छौं।
भष्ट नेताहरू पछाडि नाचेका छौं।
आकाशे फलको आसामा उम्मिद छ,
सत्यताको लागि जीवन साचेका छौं।
मेहनती बनि कम्मर भाचेका छौँ।

✍️शिव कुमार रेग्मी, पोखराथोक,पाल्पा ।

पञ्चाङ्ग   २४

छाप्रो भन्दा गोठ राम्रो छ।
दुध भन्दा छुर्पी चाम्रो छ ।
यहि गरिबको चिनारी ,
दुध बेच्ने बानी हाम्रो छ । 
खुट्टा भाँचे बाँध्ने काम्रो छ ।

✍️धनमाया चौधरी, कैलाली ।

पञ्चाङ्ग   २५
[०१]
बस्नको लागि यहाँ  एउटा घर छ मेरो ।
यही झुपडी छाउने थोरै खर छ मेरो ।
मलाई त शहर भन्दा गाउँ मन पर्छ ,
त्यसैले यहाँका छिमेकीकै भर छ  मेरो ।
अन्तमा  एक्लै हुँला  भन्ने डर छ मेरो।
[०२]
सानो खरको छानोमा जसोतसो बाँचिएकै छ ।
त्यही छानो भित्र गाई बस्तु पनि सांचिएकै छ ।
मिहिनतले  दुई छाक त मिठो मसिनै खान्छौँ ,
त्यही सानो झुपडीमा माया प्रीति गाँसिएकै छ ।
हरेक  चाडपर्वमा  मिलीजुली हाँसिएकै छ ।

✍️दुर्गा भट्टराई , मोरङ।

पञ्चाङ्ग  २६

आज म जता त्यतै चक्का जाम देख्छु।
हेर्नू हुलाकमा त खाली खाम देख्छु।
कठै त्यो दिन  र आज कति  फरक,
तैछाड मैछाड नै खुले आम देख्छु।
आफ्नो फोटो राखी  अरूकै नाम देख्छु।

✍️कमला , झापा ।

पञ्चाङ्ग   २७

यस्तै गोठ अनि यस्तै घर छ हाम्रो।
गाई-बस्तु र बाख्राको भर छ हाम्रो।
चौपाया तल राख्छौँ थारामा छौँ हामी,
दुःखै सही खानलाई तर छ हाम्रो ।
चुहिए छानो छाउन खर छ हाम्रो।

     ✍️अरुण कु.भुजेल
गोरूबथान,कालेबुङ्ग,भारत।

पञ्चाङ्ग   २८

खनी   खोस्री   गर्ने   एउटा पाटो छ हाम्रो।
धन आर्जनको   चौपाय      बाटो छ हाम्रो।
खरकै छानो भए पनि ओत लाग्ने ठाउँ छ,
अन्न बाली    फलाउन उर्बर माटो छ हाम्रो।
जे जस्तो भए पनि पुर्खौली खाटो छ हाम्रो।

✍️सरस्वती श्रेष्ठ, इटहरी ।

पञ्चाङ्ग   २९

जाँदैन  बाहिर  पानी  यस्तै छ हजुर।
दर्दनाक  जिन्दगानी  यस्तै छ  हजुर।
कतिबेला  उड्छ  हावा, हुँरीसँगै घर,
तब  मेटिन्छ  कहानी  यस्तै छ हजुर
सकिन्छ बस्ने र खानी यस्तै छ हजुर ।

✍️वसन्त अनुभव, घोराही, दाङ ।

पञ्चाङ्ग   ३०

त्यही पुरानो खरको झुपडी पर्छ मन।
जन्मे र हुर्केको माटोले मेरो हर्छ मन।
पखेटा हालेर जहाँ जहाँ उडे तापनि,
गाउँको गाउँले जीवनमा नै सर्छ मन।
गाउँमै हासी खुसी  रमाउदै टर्छ मन।

✍️सुमित्रा पोखरेल, काठमाडौं ।