साउदी अरब सरकारको वाणिज्य मन्त्रालय द्वारा जारी सूचनामा जनाइएअनुसार स्टोरहरूले ग्राहकलाई एउटा मात्र उत्पादन चाहिने अवस्थामा २ वटा उत्पादन किन्न बाध्य पार्न सक्दैनन् यदि यस्तो गरेको पाइएमा कानुनी कारबाहीको लागि तयार हुनुपर्नेछ।
साउदी अरेबियाको वाणिज्य मन्त्रालयले स्पष्ट पारेको छ कि विक्रेताले ग्राहकहरूलाई एउटामात्र सामान चाहिएको अवस्थामा अर्को पनि किन्नु पर्ने बाध्यात्मक स्थिति सिर्जना गर्ने अधिकार बताएको छ सुचनामा भनिएको छ १ प्राप्त गर्न वा एउटा उत्पादनको बिक्रीलाई अर्कोसँग जोड्नका लागि 2 उत्पादनहरू किन्न बाध्य पार्ने अधिकार छैन”।
यो सुचना ग्राहक अधिकारको बारेमा जनचेतना जगाउने साप्ताहिक अभियानको एक भागको रूपमा वाणिज्य मन्त्रालयको आधिकारिक ट्विटर ह्यान्डलबाट स्पष्टीकरणमा आएको हो।
यद्यपि, मन्त्रालयले यस नियममा दुई अपवादहरू निर्दिष्ट भने गरेको छ।
१.पसल वा बिक्रेताहरूलाई यो विधि प्रयोग गर्न अनुमति दिइन्छ यदि पसलमा कुनै निश्चित उत्पादन खरिद गर्दा 1 वस्तु नि:शुल्क प्राप्त गर्ने प्रस्ताव छ।
जब उत्पादनको ब्रोसर वा क्याटलगले निर्दिष्ट गर्दछ कि दुई वस्तुहरू एकअर्कासँग जोडिएका छन्।
यसो भएको अवस्थामा भने बिक्रेतालाई उल्लेखित कानुन आकर्षित हुने छैन ।
राज्यको वाणिज्य मन्त्रालयले सबैलाई थप जानकारीको लागि https://dalil.mc.gov.sa/ भ्रमण गर्न र ग्राहक गाइडको लिङ्कमा क्लिक गर्न आह्वान गरेको छ।
वैदेशिक रोजगारीमा जाने नेपाली कामदारकोे पहिलो रोजाइमा मलेसिया पर्न थालेको छ । मलेसियाले कामदारको पारिश्रमिक र सेवा–सुविधामा वृद्धि गरेपछि नेपाली कामदारहरूको पहिलो प्राथमिकतामा मलेसिया पर्न थालेको हो । साउदी अरबमा कार्यरत कामदारहरू पनि नेपाल फर्केर मलेसिया जान थालेको वैदेशिक रोजगार विभागले जनाएको छ ।
मलेसियाले कामदारको पारिश्रमिक वृद्धि गरी एक हजार पाँच सय मलेसियन रिंगेट (४२ हजार) पुर्याएको छ । त्यस्तै, दैनिक दुई घन्टा अतिरिक्त काम गर्न अनिवार्य गरिएको छ । अतिरिक्त कामका लागि पनि रोजगारदाताले पारिश्रमिक भुक्तानी गर्छन् । सामान्य कामदारले मलेसियामा अहिले मासिक ६० देखि ७० हजारसम्म कमाउन सक्नेछन् । तर, साउदी अरबले आप्रवासी कामदारलाई खानासहित न्यूनतम ज्याला एक हजार रियाल (२७ हजार नेपाली रुपैयाँ) तोकेको छ । कामदारले १० घन्टा काम गर्नुपर्छ । अतिरिक्त कामको सुविधा पनि नभएको म्यानपावर व्यवसायी संघका अध्यक्ष विमल ढकालले बताए ।
कोभिडको अवधिमा अन्य मुलुकले कडाइ गरेका कारण धेरै नेपाली कामदार साउदी अरब गएका थिए । अहिले अन्य मुलुकले पनि नेपाली कामदारलाई प्रवेशको स्वीकृति दिएपछि साउदी अरब छोड्न थालेका हुन् । साउदीमा गएका नेपाली कामदार विभिन्न बहाना बनाएर भिसा अवधि सकिनुपूर्व नै नेपाल आउने गरेको विभागका पूर्वमहानिर्देशक शेषनारायण पौडेलले बताए ।
‘सम्झौताअनुसारको पारिश्रमिक नपाइएको वा काम नभएको भन्दै नेपाली कामदारले साउदीबाट म्यानपावर नेपाल फर्काइदिनू भन्ने निवेदन विभागमा आउँछ । नेपाल आएपछि अब के गर्छौ भनेर सोध्दा मलेसिया जाने भन्छन्,’ उनले भने । कतिपय कामदार त साउदी अरबबाट काठमाडौं ओर्लिएपछि घर पनि नपुगी मलेसिया उड्ने गरेको विभागले जनाएको छ । तुलनात्मक रूपमा साउदी अरबभन्दा मलेसिया खुला छ । रमाइलो गर्न, स्वतन्त्र भएर हिँड्न पाइने सुविधा छ । त्यसैले पनि नेपाली कामदारको रोजाइमा मलेसिया पर्ने गरेको हो ।
मलेसियन रोजगारदाता शून्य लागतमा नै कामदार लैजान तयार मलेसियन रोजगारदाता कम्पनीहरू शून्य लागतमा नै नेपाली कामदार लैजान इच्छुक भएको पाइएको छ । अहिले नेपालमा सञ्चालित केही म्यानपावर कम्पनीले शून्य लागतमा नै कामदार मलेसिया पठाउन थालेका छन् । शून्य लागतमा नेपाली कामदार लैजाँदा मलेसियन रोजगारदाताले म्यानपावर कम्पनीलाई ६०० मलेसिया रिंगेट (१७ हजार रुपैयाँ) दिन्छन् । रोजगारदाताले कामदार घरबाट निस्केदेखि रोजगारदाताको कम्पनीमा पुग्दासम्मको सबै खर्च व्यहोर्छन् ।
मलेसियाले कामदारको पारिश्रमिक वृद्धि गरी करिब ४२ हजार पुर्याएको छ । तर, साउदी अरबले कामदारलाई खानासहित न्यूनतम ज्याला २७ हजार नेपाली रुपैयाँ तोकेको छ ।
यहाँसम्म कि उनीहरूले नेपाली कामदार घरबाट काठमाडौं आउँदासम्म लागेको बस खर्चसमेत भुक्तानी गर्ने गरेको एक व्यवसायीले बताए । तर, नेपाली म्यानपावर कम्पनीले नेपाली कामदारको यस्तो सुविधा खोस्ने गरेको उनको दाबी छ । उनका अनुसार नेपाली म्यानपावर कम्पनीका सञ्चालक मलेसियन रोजगारदाताकोमा पुगेर उल्टो कमिसन दिन्छन् र डिमान्ड ल्याउँछन् । उता दिएको कमिसन रकम कामदारबाट असुल्ने गरेको उनले बताए ।
यद्यपि, श्रम, रोजगार तथा सामाजिक सुरक्षा मन्त्रालयले मिहिन अनुगमन गरी यस्तो खालको विकृति हटाउन सम्भव भएको ती व्यवसायीको भनाइ छ । यसका लागि मन्त्रालय र विभागले नेतृत्व लिनुपर्छ । तर, विभागले गर्ने अनुगमन पनि देखावटी मात्रै हुने गरेको यो विकृति हट्न नसकेको उनले दाबी गरे ।
शुक्रबारदेखि आप्रवासी कामदारका लागि खुला हुँदै मलेसिया मलेसियन सरकारले आगामी शुक्रबारदेखि आप्रवासी कामदारका लागि खुला गर्ने भएको छ । मलेसिया मावन संसाधन मन्त्रालयले सूचना जारी गर्दै आप्रवासी कामदारलाई पुनः खुला गरिएको जानकारी दिएको हो । मन्त्रालयले केही दिनअगाडि संशोधित रोजगार ऐन १९५५ कार्यान्वयन ल्याउन लागेको भन्दै १५ दिन आप्रवासी कामदारका लागि मागपत्र प्रमाणीकरण स्वीकृति नगर्ने सूचना जारी गरेको थियो । तर, त्यहाँ स्थित कामदार र रोजगारदाताको अनुरोधमा मलेसियन सरकारले दुई दिनमा नै आप्रवासी आगमन खोल्ने निर्णय गरेको हो ।
मलेसियामा नेपालीलगायत भारत, बंगलादेश, श्रीलंका फिलिपिन्सलगायतका कामदार कार्यरत छन् । मलेसिया नेपाली कामदारको मुख्य गन्तव्य हो । तर, तत्कालीन श्रममन्त्री गोकर्ण विष्टले बायोमेट्रिकमा घोटाला भएको भन्दै लामो समय मलेसिया रोजगारी बन्द गरिदिए । जसका कारण धेरै नेपाली कामदार मलेसिया जान पाएनन् । त्यस्तै, कोरोना भाइरसका कारण मलेसियन सरकारले नै आप्रवासी कामदारलाई रोक लगाएपछि नेपाली कामदारले पनि प्रवेश गर्न पाएनन् । तर, आगामी दिनमा भने मलेसियामा नेपाली कामदारको संख्या बढ्ने म्यानपावर व्यवसायीको अनुमान छ । नयाँ पत्रिका बाट सभार गरिएको।
पहिलोपटक कोहलपुर–जमुनाहा सडक खण्डको पाँच स्थानमा आकासे पुल बन्ने भएका छन् । पाँच स्थानमा आकासे पुल निर्माणको लागि सडक डिभिजन नेपालगन्जले मंगलबार ठेक्का आह्वान गरेको छ ।
नेपालगन्ज क्षेत्रमा तीन र कोहलपुर क्षेत्रमा दुई आकासे पुल निर्माणको लागि ठेक्का आह्वान गरिएको हो । पाँच वटा आकासे पुल निर्माणको लागि १० करोड छुट्याइएको सडक डिभिजन नेपालगन्जका ईन्जिनियर निज्जल श्रेष्ठले जानकारी दिए ।
‘आकासे पुल निर्माणको लागि टेण्डर आह्वान गरिएको छ’ उनले मिसन टुडेसँग भने, ‘मापदण्ड पुगेका निर्माण कम्पनीले ठेक्का हाल्न सक्नेछन् ।’ आधुनिक खालका आकासे पुलहरु निर्माण हुने उनले बताए । बेलहिया–बुटवल सडकमा निर्माण भएका आकासे पुलको मोडालिटीमा पुलहरु निर्माण हुने बताइएको छ । अपाङ्गता भएका व्यक्तिहरु समेत आकासे पुलबाट आवतजावत गर्नेगरी पुल डिजाइन गरिएको छ ।
‘आकासे पुलबाट अपाङ्गता भएका व्यक्तिहरु समेत सहज रुपमा आवतजावत गर्न सक्नुहुनेछ । ह्विलचियर गुड्नेगरी छुट्टै स्थान छुट्याइनेछ’ ईन्जिनियर श्रेष्ठले भने, ‘अन्य व्यक्तिहरुमा लागि पुलमा छुट्टै सिडी निर्माण हुन्छ ।’
नेपालगन्जको गणेशमान चोक, धम्बोझी चोक र कारकाँदो चोकमा गरेर तीन स्थानमा आकासे पुल निर्माण गरिनेछ । कोहलपुरमा भने न्यूरोड चोक र त्रिभुवन नमूना उमाविको अगाडि आकासे पुल निर्माण गरिने तय भएको छ ।
न्यूरोड चोकमा बनाउने आकासे पुललाई राँझा चोकमा निर्माण समेत गर्न सकिने बताइएको छ । ठेक्का स्विकृत भएपछि निर्माण कम्पनीले १५ महिनाभित्र काम सक्नुपर्ने गरी ठेक्का आह्वान गरिएको सडक डिभिजन नेपालगन्जका प्रमुख होमबहादुर एसीले बताए ।
‘ठेक्का सम्झौता भएको १५ महिनाभित्र सबै काम सम्पन्न गर्नुपर्ने सर्त टेण्डर आह्वानमा राखेका छौं’ उनले भने, ‘ठेक्का सम्झौता भएको १५ महिनाभित्र नै काम सम्पन्न हुन्छ ।’
प्रगतिशील वैदेशिक रोजगार व्यवसायी मञ्च नेपालले साउदीस्थित नेपाली दूतावासका समस्याबारे श्रम रोजगार तथा सामाजिक सुरक्षा मन्त्री शेरबहादुर कुँवरलाई जानकारी गराएको छ । आइतबार मन्त्रालयमा मन्त्री कुँवरलाई भेटेर ८ वटा समस्याबारे जानकारी गराएको हो ।
कागजात प्रमाणित, कोटा प्रणाली, प्रमाणपत्र, एजेन्सी निलम्बन, भिसा रद्द, साउदी अरबस्थित कम्पनीहरूले गर्ने काम, राहदानी पेश र सुचना प्रणाली लगायतका विषयमा मन्त्री कुँवरलाई जानकारी गराइएको हो । त्यस्तै मञ्चले मलेशियाको समस्याका बारेमा पनि मन्त्री कुँवरलाई ४ बुँदे माग अघि सारेको छ । वैदेशिक रोजगारमा जाने नेपालीको संख्या उल्लेख्य मात्रामा भएपनि उनीहरूले विभिन्न समस्या भोग्नुपरेको भन्दै ति समस्याका लागि पहल गर्न मन्त्री कुँवरलाई आग्रह गरेका हुन् ।
मञ्चका अध्यक्ष राजेन्द्र भण्डारीले साउदी र मलेसिया दूतावासमा धेरै समस्या रहेको र ति समस्याबारे मन्त्रीलाई अवगत गराइएको बताए । मलेसिया दूतावासबाट प्रमाणीकरणमा भइरहेको ढिला सुस्तीलाई चुस्त दुरुस्त बनाउन अविलम्ब जनशक्ति थप गर्नुपर्ने माग अघि सारेको छ । त्यस्तै श्रमिकले गरेको मेडिकलको रिपोर्ट एफडब्लूसीएमएस बाट म्याद गुज्रँदा समेत अनलाइन नभइरहेको परिस्थितिमा उक्त समस्याको समाधानका लागि कुटनीतिक पहल गर्न मन्त्री कुँवरलाई सुझाव दिएका छन् ।
म गन्तव्य मुलुक पुगेर मेडिकल अनफिट भएर फर्केका श्रमिकको ठाउँमा परिपूर्ति गर्न फेसिममा कोटा खाली गराउन आवश्यक रहेकोले त्यसको पहल गर्नुपर्ने र प्राय सबै गन्तव्य मुलुकमा जाने हवाई भाडामा भएको मूल्य बृद्धि अस्वभाविक रहेकाले सम्बन्धित मन्त्रालयसँग समन्वय गरी नियन्त्रणको लागि पहल गर्नुपर्ने माग अघि सारेका छन् ।
समस्या सुनेपछि मन्त्री कुँवरले आफु समस्या समाधानको लागि पहल गर्ने प्रतिबद्धता जनाएका थिए । आफुले सम्बन्धित देशका राजदूतलाई भेटेर नेपाली कामदारलाई सहज वातावरण बनाउन पहल गर्ने मन्त्री कुँवरको प्रतिबद्धता थियो । अहिले वैदेशिक रोजगारीमा खालका समस्या देखिएको भन्दै श्रमबजार मात्रै नभई व्यवसायलाई पनि मर्यादित बनाउन सबैले पहल गर्नुपर्नेमा मन्त्री कुँवरको जोड थियो । सभार: तातो पाटी बाट
प्रहरीले काठमाडौंबाट भन्सार छली गरेको आरोपमा एक जनालाई पक्राउ गरेको छ।
भारतको पन्जाब घर भई गौशाला बस्दै आएका ३५ वर्षीय सन्दीप अहुजालाई पक्राउ गरेको काठमाडौं उपत्यका अपराध अनुसन्धान कार्यालयका प्रहरी उपरीक्षक कृष्णप्रसाद कोइरालाले जानकारी दिए।
उनका अनुसार अहुजाले १२ थान मोबाइल भन्सार छली गरी ल्याएको आरोप छ।
प्रहरीले अहुजालाई शुक्रबार गौशालाबाट पक्राउ गरेको हो।
प्रहरीले भारतबाट भन्सार छलेर मोबाइलहरू ल्याएको भन्ने गोप्य सूचना पाएको थियो। प्रहरीले सोही सूचनाको आधारमा उनलाई पक्राउ गरेको हो।
प्रहरी उपरीक्षक कोइरालाले अहुजाको साथबाट एक थान आइफोन, एक थान भिभो, सात थान ओप्पो, दुई थान सामसङ र एक थान एनफिनिक्स बरामद गरेको बताए। प्रहरीले उनलाई भन्सार कार्यालय गौचरन पठाएको जनाएको छ।
आर्थिक रूपमा कमजोर अवस्थामा रहेको राष्ट्रिय ध्वजावाहक नेपाल वायुसेवा निगम (नेपाल एयरलाइन्स)ले पछिल्लो समय आफूलाई सक्षम बनाउँदै लगेको छ।निगम व्यवस्थापनमा नयाँ नेतृत्व आउनेबित्तिकै ओभर ड्राफ्ट सीमाबाट गरिएको खर्च पूरै भुक्तानी गरिसकिएको छ। निगमले आवश्यक परेका बेला सो सीमाभित्र रहेर वित्तीय सुविधा लिन सक्ने अवस्था रहेको उल्लेख गरेको छ।निगम व्यवस्थापनका अनुसार अहिले निगमले तीन अर्ब २७ करोड रुपैयाँ जुनसुकै समय चलाउन सक्छ।
निगमका कार्यकारी अध्यक्ष युवराज अधिकारी प्रवेश गर्दा ५८ करोड रुपैयाँ नगद मौज्दात भएकोमा करिब दुई अर्ब रुपैयाँको नगद मौज्दात भई एक अर्ब ३५ करोड रुपैयाँ (कर्मचारी सञ्चय कोषलाई ९० करोड) ऋण भुक्तानी गरिएको छ।दुई वर्षसम्म निगमले ऋण तिर्न नसकेको अवस्थालाई चिर्दै हाल निगमको अवस्था निकै राम्रो अवस्थामा रहेको निगमका कार्यकारी अध्यक्ष युवराज अधिकारीले बताए।ओभर ड्राफ्ट रकम भुक्तानीले पाँच महिनाको अवधिको निगमलाई यसको ब्याज भुक्तानी गर्ने दायित्व बापतको रकमसमेत बचत हुन गएको छ। यो ब्याज भुक्तानीको दायित्व नरहँदा पनि आर्थिक रूपमा निगमलाई ठूलो राहत भएको छ ।
निगमको आठ महिनामा आठ अर्ब आम्दानी
निगमले चालु आर्थिक वर्ष २०७८-७९ को प्रथम आठ महिना (साउनदेखि फागुन)सम्म आठ अर्ब ३८ करोड रुपैयाँ आम्दानी भएको जनाएको छ। यो अघिल्लो वर्षको तुलनामा ४७ प्रतिशतको वृद्धि हो। अघिल्लो वर्ष सोही अवधिमा आम्दानी पाँच अर्ब ७० करोड रुपैयाँ रहेको थियो।निगमले उडान संख्या विस्तार र नयाँ गन्तव्य थपेर अन्तर्राष्ट्रिय उडानमा रहेका ‘ए’ ३३० सेरिजका दुई वाइडबडी जहाजको औसत सिट अकुपेन्सी हाल ९० प्रतिशतको हाराहारीमा पुगेको छ।
कात्तिकमा ए-३२० ले सात घण्टा ३८ मिनेट र ए-३३० ले छ घण्टा ३८ मिनेटले बढेको छ। चैतमा नौ घण्टा ४८ मिनेट ए-३२० को र १० घण्टा ४१ मिनेट ए-३३० को समय बढेको छ। विविध कारणले बन्द वा स्थगित भएका निगमका अन्तर्राष्ट्रिय गन्तव्यको नियमित उडानहरू पुनः सञ्चालन भएका छन्।निगमका एक उच्च अधिकारीका अनुसार कात्तिकमा दिल्लीको दैनिक एक उडान भएकामा हाल दुई उडान भइरहेको छ। मुम्बईको बन्द रहेको उडान हाल सातामा तीन उडान भइरहेको छ। बैंगलौर, दोहा, दुबई, हङकङ, क्वालालम्पुर, बैंकक, नारिता र साउदी अरबमा उडान संख्या बढाएर उडान भएका छन्।
निगमले अन्तर्राष्ट्रिय ख्यातिप्राप्त विश्वका यात्रुतर्फ २१ र कार्गोतर्फ २४ वायुसेवाहरूसँग सम्झौता गरी निगमको साख र आम्दानीमा समेत सकारात्मक प्रभाव परेको छ। अन्य उडानका कनेक्टिङ उडानमा यात्रुहरूको आवश्यकतालाई ध्यानमा राखी निगमको उडानको सीमालाई व्यापक सुधार गरी अन्तर्राष्ट्रिय ख्यातिमा पनि वृद्धि गरिएको छ।निगमले यात्रु सेवा पद्धति वायुसेवा कम्पनीहरूको जीवन रेखा मानिने ‘पिएसएस’ पद्धतिमार्फत रिजर्भेशन, टिकेटिङ, एयरपोर्ट चेकिङ, इन्टरनेट बुकिङ सञ्चालन हुने गरेको छ।
मध्य तथा खाडी मुलुक जाने नेपाली श्रमिकलाई भाडा छुट, डिजी सर्टिफिकेट सेवा, गौतम बुद्ध तथा पोखरा अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल सञ्चालन र उडान, गौतम बुद्ध अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलमा वाइडबडीको सफल परीक्षण र अवतरण, केन्द्रीय कार्यालयमा सर्भेनियर सेल्स काउन्टर, जहाज र बोर्डिङ पासमा विज्ञापन, निगमर विद्युत प्राधिकरणबीच सम्झौता, उद्धार र मेडिकल सामान आपूर्ति जस्ता कार्य निगमले छोटो समयमा पूरा गरेर आर्थिक अवस्था सुधार गरेको छ।
काठमाण्डाै – प्रहरीले काठमाण्डौ तीनकुनेको ‘स्काई वर्ल्ड सर्भिस सेन्टर’ मा छापा मारेर ३६ जनालाई पक्राउ गरेको छ । विभिन्न प्रकारका प्रविधिमार्फत धाकधम्की दिने, व्यक्तिगत गोपनीयता ह्याकिङ गरेर रकमको मोलमोलाइ गर्ने र समाजमा उच्छृङ्खल गतिविधि गरिरहेको सूचनाका आधारमा जिल्ला प्रहरी परिसरले आज साेमवार तीनकुनेको कल सेन्टरमा छापा मारेको हो । एक जना चिनियाँ र दुई जना भारतीय नागरिकसहित ३६ जनालाई पक्राउ गरिएको काठमाण्डाै प्रहरी परिसरका प्रवक्ता, प्रहरी नायब उपरीक्षक दिनेशराज मैनालीले जानकारी दिनुभयो । काठमाण्डाै प्रहरी परिसर, नगर प्रहरी र प्रहरी वृत्त गौशालाबाट खटिएको टोलीले छापा मारेर आठ लाख रुपैयाँभन्दा धेरै नगद, तीन सय ३२ थान ल्यापटप, सात सय ४८ थान डेस्कटप कम्प्युटर र एउटा डीभीआर पनि बरामद गरेको छ । यसअघि हिजो शनिवार पनि रुपन्देहीको तिलोत्तमाको जानकीनगरमा भारतीयले चलाएको कल सेन्टरमा प्रहरीले छापा मारेर नाै जना सञ्चालकलाई प्रकाउ गरेको थियाे ।
अवैध रूपमा बाहिरी देशमा लैजान लागिएको साउदी रियालसहित २ जना पक्राउ परेका छन्।
एयर अरेवियाको उडानद्वारा काठमाडौंबाट सर्जाह जान लागेका तनहुँ जिल्लाको भिमाद नगरपालिका-२ का २६ वर्षीय मानबहादुर थापा र रौतहटको राजपुर-६ का ३० वर्षीय शेख फैयाजलाई पक्राउ गरिएको हो।
थापाको पाइन्टको खल्तीबाट ५०० दरको ५० थान साउदी रियाल अर्थात २५ हजार र फैयाजको पाइन्टको खल्तीबाट ५०० दरको १०० थान अर्थात ५०हजार रियाल सहित पक्राउ गरिएको प्रहरीले जनाएको छ।
त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलको अन्तर्राष्ट्रिय उडानतर्फको प्रस्थान ह्याण्ड ब्यागेज चेकिङ एरियामा शरीर जाँच गर्दा लुकाएर बाहिरी देशमा लैजान लागेको अवस्थामा शनिबार पक्राउ गरिएको र आइतबार अनुसन्धानको लागि राजस्व अनुसन्धान विभागमा बुझाइएको प्रहरीलको भनाइ छ।
आर्थिक वर्ष २०७८/०७९ मा वैदेशिक रोजगारमा जान श्रम स्वीकृति लिनेको संख्या ६ लाख नाघेको छ।
असार ३० गतेसम्मको वैदेशिक रोजगार विभागको तथ्यांकअनुसार ६ लाख २८ हजार ५०३ जनाले नयाँ तथा पुनः श्रम स्वीकृति लिएका हुन्। यो संख्या आर्थिक वर्ष २०७४/०७५ देखि हालसम्मकै उच्च भएको विभागले बताएको छ।
विभागको तथ्यांक हेर्ने हो भने चार वर्ष निरन्तर ओरालो लागेको वैदेशिक रोजगारीमा जानेको संख्या यो वर्ष बढेको देखिन्छ। आर्थिक वर्ष २०७४/०७५ मा पाँच लाख ७९ हजार ७२१ पुरुष र ३२ हजार ९६४ महिला गरी ६ लाख १२ हजार ६८५ जनाले नयाँ तथा पुनः श्रम स्वीकृति लिएको देखिन्छ।
आर्थिक वर्ष २०७३/०७४ को तुलनामा आव २०७४/०७५ मा वैदेशिक रोजगारमा जानेको संख्या २९ हजार ४११ कम थियो। त्यसयता २०७७/०७८ सम्म वैदेशिक रोजगारीमा जानेको संख्या निरन्तर घट्दै गएको तथ्यांकले देखाउँछ।
तालिकामा हेरौं आर्थिक वर्ष ०७३/०७४ देखि ०७८/०७९ सम्मको तथ्यांक
आर्थिक वर्ष २०७७/०७८ को तुलनामा २०७८/०७९ मा वैदेशिक रोजगारमा जानेको संख्या चार लाख ६१ हजार ८०५ बढेको छ। लिंगका आधारमा हेर्ने हो भने महिलाको संख्या अत्यन्तै कम देखिन्छ। २०७८/०७९ मा ५ लाख ७९ हजार ५२८ पुरुषले श्रम स्वीकृति लिएका छन् भने महिला ४८ हजार ९७५ जना मात्र छन्। यो नयाँ तथा पुनः श्रम स्वीकृति दुवै लिनेको संख्या हो। नयाँ श्रम स्वीकृति तीन लाख १४ हजार ५४८ जना पुरुषले र ३२ हजार ९५६ महिलाले लिएका छन्।
सरकारले श्रमिकहरूलाई मलेसिया तथा खाडी मुलुकमा घरेलु कामदारमा नयाँ श्रम स्वीकृति लिएर जान रोक लगाएका कारण यो संख्या कम भएको विभागको भनाइ छ। सरकारले वैधानिक बाटो बन्द गरे पनि अवैध बाटो र प्रक्रियामार्फत ठूलो संख्यामा महिलाहरू घरेलु कामदारको रूपमा जाने गरेका छन्। घरेलु कामका लागि स्वीकृति लिएर गएकालाई सरकारले पुनः श्रम स्वीकृति भने जारी गर्दै आएको छ।
पहिलो रोजाइ साउदी अरब
आर्थिक वर्ष २०७८/०७९ मा नेपाली युवाहरूले लिएको श्रम स्वीकृतिका आधारमा विभागले दस प्रमुख गन्तव्य मुलुकको सूची तयार गरेको छ। सूचीअनुसार पहिलो रोजाइमा साउदी अरब परेको छ। साउदी जान सबैभन्दा धेरै, एक लाख ८८ हजार ३९८ जनाले श्रम स्वीकृति लिएका छन्।
साउदीपछि धेरे नेपाली कतार पुगेका छन्। कतारका लागि एक लाख ८४ हजार ५०३ जनाले श्रम स्वीकृति लिएका छन्।
त्यसपछि क्रमशः संयुक्त अरब इमिरेट्स (युएई), कुवेत, मलेसिया, बहराइन, रोमानिया, जापान र क्रोएसिया परेका छन्।
युएईका लागि एक लाख २२ हजार ३६६, कुवेतका लागि ३५ हजार ४४८, बहराइनका लागि १२ हजार ४०, रोमानियाका लागि सात हजार ४०२, ओमानका लागि छ हजार ८३८, जापानका लागि पाँच हजार ६२९ र क्रोएसियाका लागि पाँच हजार २८६ जनाले श्रम स्वीकृति लिएका छन्।
कोभिड महामारीका कारण मलेसियाले लामो समय नेपाली लगायत आप्रवासी श्रमिक प्रवेशमा कडाइ गरेकाले ठूलो संख्यामा नेपाली श्रमिक साउदी पुगेको विभागका महानिर्देशक शेषनारायण पौडेल बताउँछन्।
‘अब मलेसिया सहज हुन थालेको छ। योसँगै साउदीबाट फर्केर पनि युवाहरू मलेसिया जान चाहिरहेका छन्,’ पौडेलले भने, ‘साउदीमा पारिश्रमिक तथा सेवा-सुविधामा पनि समस्या बढेको पाइएको छ।’
साउदीको तुलनामा मलेसियामा आकर्षक सेवा-सुविधा पाइने भएकाले पनि नेपाली युवाहरू मलेसिया नै जान खोज्छन्। यो वर्ष मलेसिया प्रमुख आकर्षक गन्तव्य मुलुक बन्ने आकलन छ।
महिलाहरूको प्रमुख गन्तव्य मुलुक युएई
विभागका अनुसार महिला श्रमिकको प्रमुख गन्तव्य मुलुक भने युएई बनेको छ। युएईका लागि २१ हजार ११० जना महिलाले श्रम स्वीकृति लिएका छन्। त्यस्तै कतारका लागि सात हजार १२२, कुवेतका लागि पाँच हजार ३३९, साइप्रसका लागि तीन हजार ६ सय ३८, मलेसियाका लागि एक हजार ३९७ महिलाले श्रम स्वीकृति लिएका छन्।
माल्दिभ्स, क्रोएसिया, बहराइन, जोर्डन र रोमानियाका लागि पनि ठूलो संख्यामा महिलाहरूले श्रम स्वीकृति लिएका छन्। माल्दिभ्सका लागि एक हजार १६०, क्रोएसियाका लागि एक हजार ९९, बहराइनका लागि एक हजार दुई, जोर्डनका लागि ९३२ र रोमानियाका लागि ८९५ जनाले श्रम स्वीकृति लिएका छन्।
हालसम्म वैदेशिक रोजगारमा जान ७१ लाखले लिए स्वीकृति
विभागले २०५० सालदेखि वैदेशिक रोजगारमा जानेको तथ्यांक राख्न सुरू गरेको हो। तथ्यांक राख्न सुरू गरेदेखि हालसम्म ७१ लाख २० हजार ३१९ जनाले श्रम स्वीकृति लिएका छन्। श्रम स्वीकृति लिनेमा ६७ लाख ८७ हजार २८५ पुरुष र तीन लाख ३३ हजार ३४ जना महिला छन्।
काठमाडौं। विश्वका सबैभन्दा शक्तिशाली पासपोर्टहरुमध्ये शीर्ष तीन पासपोर्टहरु एसियाली देशका छन्।
लण्डनमा आधारित विश्वव्यापी नागरिकता तथा आवासीय सल्लाहकार फर्म हेन्ले एण्ड पार्टनर्सले सार्वजनिक गरेको २०२२ को पहिलो चौमासिक रिपोर्टका अनुसार विश्वको सबैभन्दा शक्तिशाली पासपोर्ट जापानको भएको सीएनएनमा प्रकाशित एक रिपोर्टमा जनाइएको छ ।
जापानको पासपोर्ट धारकहरुले बिना भिसा १९३ देशको यात्रा गर्न सक्छन्। जापानी पासपोर्ट लिएर यात्रा गर्ने यात्रुले यी १९३ देशमा पहिल्यै भिसा नलिइ गएर सम्बन्धित देशमा पुगिसकेपछि मात्रै अन अराइभल भिसा लिन सक्ने सुविधा पाएका छन्।
दोस्रो स्थानमा सिंगापुर र दक्षिण कोरियाको पासपोर्ट छन् । यी दुई देशको पासपोर्ट धारकहरुले पहिल्यै भिसा नलिइ १९२ देशको यात्रा गर्न सक्छन् ।
शक्तिशाली पासपोर्टको सूचीमा नेपालको हालत भने दयनीय छ। अमेरिकासहित पश्चिमी देशले कैयौं प्रतिबन्ध लगाएको देश उत्तर कोरियाको पासपोर्ट समेत नेपालको भन्दा शक्तिशाली छ।
सबैभन्दा कमजोर ७ पासपोर्टको सूचीमा नेपाल परेको छ। नेपालको स्थान १०५ औं छ। नेपाली पासपोर्ट धारकहरुले पहिल्यै भिसा नलिइ ३८ देशको मात्र यात्रा गर्न सक्छन्।
सबैभन्दा शक्तिशाली पासपोर्टहरुको सूचीमा तेस्रो स्थानमा जर्मनी र स्पेन छन्। यी देशका पासपोर्ट वाहकले बिना पासपोर्ट १९० देशको यात्रा गर्न पाउँछन्। यसैगरी फिनल्याण्ड, इटली र लक्जेम्बर्गका पासपोर्ट वाहकले १८९ गन्तव्य, अष्ट्रिया, नेदरल्याण्ड, डेनमार्क र स्वेडेनकाले १८८ गन्तव्यमा बिना भिसा यात्रा गर्न पाउँछन्। फ्रान्स, आयरल्याण्ड, पोर्चुगल र बेलायतले १८७ गन्तव्य, बेल्जियम, न्यूजिल्याण्ड, नर्वे, स्विट्जरल्याण्ड र अमेरिकीले १८६ गन्तव्य, अस्ट्रेलिया, क्यानडा, चेक रिपब्लिक, ग्रिस र माल्टाकाले १८५ गन्तव्य, हंगेरीकाले १८३ गन्तव्य र लिथुआनिया पोल्याण्ड र स्लोभाकियाका पासपोर्ट धारकले १८२ गन्तव्य बिना भिसा यात्रा गर्न पाउँछन्।
सबैभन्दा कमजोर पासपोर्ट अफगानिस्तानको छ जहाँका पासपोर्ट धारकलाई बिना भिसा २७ देशको मात्र यात्राको अनुमति छ। इराकीले १९ गन्तव्य, सिरियालीले ३० गन्तव्य, पाकिस्तानीले ३२ गन्तव्य, यमनीले ३४ गन्तव्य, सोमालियालीले ३५ गन्तव्य, नेपाली र प्यालेस्टाइनीले ३८ गन्तव्य र उत्तर कोरियालीले ४० गन्तव्य बिना भिसा यात्रा गर्न पाउँछन्।
