स्मृतिमा बुबा (कविता)
✍️तेजप्रसाद खनाल
आज फेरि कुसे औँसी
आँगनभरि सम्झनाको
कुश उम्रियो,
धूपको धुवाँसँगैसँगै
तपाईंको अनुहार खोज्दै
मेरो मन पुरानो आकाशतिर
उड्यो, बुबा !
बीस बाइस वर्ष भएछ
समयले कति ऋतु फेरिसक्यो
कति वसन्त आए, गए
कति वर्षाका भेलले
घरअगाडिको बाटो बगायो
तर मेरो स्मृतिको बाटोमा
तपाईंका पाइलाहरु
अझै मेटिएका छैनन्
कहिलेकाहीँ लाग्छ
ढोकाबाहिर कसैले
बिस्तारै खोक्यो कि जस्तो
आँगनमा तपाईंको लौरो
अझै टेकिएको छ कि जस्तो
साँझको सुनसानमा
तपाईंको स्वरले
मेरो नाम बोलायो कि जस्तो
तर ढोका खोल्दा
त्यहाँ केवल हावा हुन्छ
आँगनमा केवल छायाहरू हुन्छन्
र मेरो आँखाको डिलमा
अतीतको एउटा समुद्र
चुपचाप उर्लिरहेको हुन्छ
बुबा,तपाईं हुनुहुन्थ्यो
मेरो बालापनको आकाश
थाकेको बेलाको चौतारी
अँध्यारोमा बल्ने दियो
हिँड्न नसक्दा समाउने हात
र लड्दा उठाउने
अदृश्य साहस
तपाईंको काँधमा बसेर
संसार हेरेका ती दिनहरू
आज पनि मेरो आँखाभित्र
पुरानो चलचित्रझैँ चल्छन्
तपाईंका खस्रा हातहरूमा
मैले माया पढेको थिएँ
तपाईंको मौनतामा
हजारौँ उपदेश सुनेको थिएँ
समयले तपाईंलाई
मेरो आँखाबाट टाढा लग्यो
तर हृदयबाट कहाँ लैजान सक्यो र ?
तपाईं त मेरो रगतमा बगेको
नदी हुनुहुन्छ
मेरो संस्कारमा बल्ने
दीप हुनुहुन्छ
मेरो प्रत्येक असल कर्मको
नदेखिने हस्ताक्षर हुनुहुन्छ
आज कुशको आसनमा
तपाईंलाई सम्झेर बस्दा
मनभित्र प्रश्न उठ्छ
माथि कतै आकाशमा
तपाईंले पनि हामीलाई
सम्झिनुहुन्छ कि, बुबा ?
यहाँ त तपाईं नभएको घर
घरजस्तो लाग्दैन
तपाईं नभएको खुसी
खुसीजस्तो लाग्दैन
तपाईंलाई सुनाउन नसकेको कुरा
मनको कुनामा
अझै अधुरो पत्र बनेर बसेको छ
कहिलेकाहीँ म सफलताको
एउटा खुड्किलो चढ्छु
मनले सबैभन्दा पहिले भन्छ
बुबा भएको भए…..।
आज कति खुसी हुनुहुन्थ्यो होला!
कहिलेकाहीँ
दुःखको पहाडले थिच्छ
मनले फेरि त्यही पुरानो हात खोज्छ
जसले एकपटक
मेरो टाउकोमा हात राखेर
दुःखलाई सानो बनाइदिएको थियो
बुबा तपाईंको मृत्यु
एउटा दिनको घटना थियो
तर तपाईंको अभाव
हरेक दिनको अनुभूति हो
मृत्युले तपाईंको शरीर लग्यो
तर तपाईंको माया
कसले लैजान सक्छ र ?
समयले तपाईंको
आवाज मौन बनायो
तर तपाईंका शब्दहरू
आज पनि मेरो अन्तरात्मामा
घण्टीझैँ बजिरहन्छन्
आज कुसे औँसीमा
आकाशतिर हेर्दै
म एउटा दीप बाल्छु
त्यो दीपमा तेलभन्दा बढी
मेरो सम्झना छ
ज्योतिभन्दा बढी
मेरो श्रद्धा छ
उज्यालोभन्दा गहिरो
मेरो आँसु छ
हे! मेरा बुबा!
यदि आत्माहरूले
सन्तानका धड्कन सुन्छन् भने
आज मेरो मुटुको धुन सुन्नुहोस्
त्यसको प्रत्येक धड्कनमा
तपाईं हुनुहुन्छ
यदि ताराहरूले
पृथ्वीका आवाज सुन्छन् भने
आज सबैभन्दा चम्किलो तारा बन्नुहोस्
म आकाश हेरेर
तपाईंलाई चिन्न सकूँ
बीस बाइस वर्षको दूरी
हाम्रो बीचमा भए पनि
मायाको दूरी
एक इन्च पनि बढेको छैन
तपाईं परलोकमा हुनुहुन्छ
म यो लोकमा छु
बीचमा केवल
समय र मृत्युको पर्दा छ
तर सम्झनाको झ्यालबाट
म हरेक दिन
तपाईंलाई भेटिरहेको छु
आज कुसे औँसी हो, बुबा!
म तपाईंको मुख हेर्न सक्दिनँ
तर आफ्नो अनुहारमा
तपाईंको छाया खोज्छु
तपाईंको हात समाउन सक्दिनँ
तर आफ्ना हातमा
तपाईंको संस्कार महसुस गर्छु
अन्त्यमा मृत्युले छुट्याएको
बुबाछोराको सम्बन्धलाई
समयले होइन
स्मृतिले बाँधिरहोस्
जब जब कुसे औँसी आउँछ
जब जब धूप बल्छ
जब जब आकाशमा
एउटा एक्लो तारा टल्किन्छ
म फेरि मनमनै भन्नेछु
बुबा तपाईं जानुभएको होइन
तपाईं त मेरो जीवनको उज्यालो भएर
मभित्रै बसिरहनुभएको छ
हरक्षण आशीर्वाद दिइरहनु होला
तेजप्रसाद खनाल लमही,दाङ।