‘साताका तीन लघुकथा’को बिसौँ शृङ्खलामा नमस्ते आधुनिक लघुकथा मञ्चमा यो साता प्रेषित गरिएका लघुकथाहरू मध्ये निम्न तीन लघुकथाहरू (फुपूको लाख, हाम्रो शिक्षा र अलमल ) छनोट गरी प्रकाशन गरिएको छ।
१) लघुकथा – फुपूको लाख
✍️ म्यामराज राई
आसबहादुरसॅंग घरबारी थियो । धारा आउॅंथ्यो । जाँगर भने थिएन । ऋण काढेरै मीठो मसिनो खान चाहिॅं खान्थ्यो । नातागोता, आफन्तहरू सबैतिर ऋण लिइसकेको थियो । तिर्न सक्ने हैसियत थिएन । स्रोत थिएन । तर, ऋण पाउन अनेक् तिकडम लगाउन छोडेन । भर्खर विदेशबाट आएकी आफ्नी फुपूको घरतिर बाटो सोझ्यायो।
“एक लाख तपाईॅंबाट आशा छ है ।” उसले खातामा पैसा जम्मा गर्नुपर्ने कथा सुनायो ।
‘कहिलेसम्ममा फिर्ता गर्छस् ।’ फुपूले सोधिन । किनकि ऊ उनको साक्खै भदा हो । एउटा शर्तसहित आस देखाईन्, “घरबारी बाँझो राख्न पाउॅंदैनस्, नि ।”
‘नखाऊॅं दिनभरिको सिकार, खाऊॅं भने कान्छा ‘बा’को अनुहार भनेझैँ ।’ उसको मन उसैसित बोल्यो । दोमनबीच शर्त मान्न तयार छु भन्ने आशयमा टाउको हल्लायो । र, ऊ लाखको बिटोसॅंगै घर फर्क्यो । पुन: सोचमग्न भयो, ‘बैङ्कमा पैसा हुन्छ । आजबाट मेरो घर बैङ्क र म बैङ्क मालिक ।’
फुपूसॅंग सम्झौता गरे अनुसार घरबारी बाँझो राख्न मिलेन । नगदे बाली बारीभरि लगायो । मेहनती पाखुरी बजायो । खुद्रा खुद्री पैसा गोजीमा पर्न थाल्यो । पाखुरी जति धेरै बजायो, त्यतिनै लक्ष्मी भित्रिइरहिन् ।
घरबारीले साथ दिएपछि छ महिनापश्चात् फुपूको लाख रकम उसले फिर्ता गर्यो ।
- कार्तिक ०३, २०७९
हतुवागढी-६,होम्ताङ्,भोजपुर,हाल:-जापान
२) लघुकथा – हाम्रो शिक्षा
✍️ छायाँदत्त न्यौपाने ‘बगर’
बिहानको समय थियो । घाम झुल्किन बाँकी । यात्रीहरू गन्तव्यमा पुग्न हतारिएका थिए । सिट भरिएपनि कलङ्की चौकमा बसले यात्री खोजिरहेको थियो ।
एक जना बुढा मान्छे लौरो टेक्दै बसमा चढे । बसको सहयोगीले सिट देखाएनन् । बुढा आफैँले आँखा डुलाए । बस्ने ठाउँ खाली थिएन । माथिपट्टि जेष्ठ नागिरक लेखेको सिट पनि भरी थियो ।
मेरो अगाडिको सिटमा बसेका यस्तै ६०/६५ वर्षका बुढा ‘यहाँ बस्नुस् !’ भन्दै आफू उठे । लौरो टेका बुढाले ‘यो त जेष्ठनागरिक सिट होइन् ? म तपाईॅंलाई उठाएर कसरी बसूँ ?’ प्रश्न गरे ।
सिट दिएका बुढाले थपे- ‘म उभिन सक्छु । मलाईभन्दा तपाईॅंलाई बढी खाँचो छ सिटको ।’
लौरो टेकेका बुढा पनि के कम ! उनका आँखाहरू जेष्ठनागरिक सिटतिर फर्किरहेका थिए । सिट दिने बुढाले लौरे बुढा जेष्ठनागरिक सिटमै बस्न मन गरेको थाहा पाए । उनले सुटुक्क बल्लबल्ल पाएको सिट लौरे बुढाका लागि छोड्नुपर्ला भनेर झ्यालतिर मुन्टो घुमाएर बसिरहेका पोसाकधारी महाविद्यालयका छात्रछात्राको मन पनि सुने ।
उनले विद्यार्थीहरूतिर देखाउँदै ‘उहाँहरू बिरामी हुनुहुन्छ, तपाईॅं यहाँ बस्नुहोस् न भनेर आफूले छाडेको सिट देखाए ।’
दुई जना बुढाका तर्क सुन्नेहरू जिल्ल परेर मुखामुख गर्दै थिए ।
पर्वत हाल : काठमाण्डौँ
३) लघुकथा – अलमल
✍️ राजेश भट्टराई
मेरो घरको सामुन्ने घरको बुबा बित्नु भयो । दाहसंस्कार र काजकिरिया गर्न पर शहरमा पढ्न बसेको छोरालाई बोलाइयो । किरिया गर्न कपाल खौरिन भन्दा अस्विकार गर्दै भन्यो, -“किन खौरिने कपाल ? किन गर्ने काज किरिया ? अहिलेको जमानामा पनि यस्तो रुढीवादी कुरा गरेर हुन्छ ? लास जलाइयो, दुःख मनाउँ गरियो, पुग्यो ।”
त्यसको एक महिनापछि छेउको घरको आमा बित्नुभयो । छोराहरूसँगै बिहे गरेर गएका छोरीहरू पनि किरिया गर्न तम्सिए । अरूहरूले “छोरीहरूले त पर्दैन ।” भन्दा जवाफ फर्काउँदै भने- “किन पर्दैन ? के हामीहरू आमाका सन्तान होइनौँ ?”
“हौ । तर तिमीहरूले अन्तिममा उम्किने बेलामा तिन दिनमात्र गरे पुग्छ।”
“किन तिन दिनमात्र ? के हामीहरूलाई दाईहरूलाई भन्दा थोरै समय गर्भमा राखेर जन्माउनु भएको आमाले ?”
म भने अलमलमा परेँ । यिनीहरूमध्ये वास्तविक क्रान्तिकारी को हो ?
सैनामैना 11,रुपन्देही
हाल भरतपुर चितवन