Category: साहित्य

“पाँचै तत्व पाँचै विकार पञ्चाङ्ग नै ठिक आधार”भन्ने मूल नाराका साथ पञ्चाङ्ग लेख्दै आएका छौं।यही सिलसिलामा साप्ताहिक पञ्चाङ्ग चित्रपट भाग :- सैतीसौंमा हामी पुगेका छौं।
लेख्नु पर्ने पञ्चाङ्ग सङ्ख्या :- ०१
मिति:-  २०८०/०४/ ०४गते

आदरणीय पञ्चाङ्ग अनुरागी  एवम्  स्रष्टाज्युहरू हार्दिक नमस्कार  ” पञ्चाङ्ग साहित्य समाज नेपाल” को आधिकारिक दर्ता पछिको ३७[ सैत्तिसौँ]  चित्रपटमा छौं।

         यहाँहरुलाई हार्दिक स्वागत गर्दै
यस्  शृङ्खलामा दिइएको चित्र अनुसारको विम्बात्मक तथा गहन मौलिक भाव झल्किने एक पञ्चाङ्ग भोलि बेलुका ९:०० बजेभित्र आफ्नो नाम र ठेगाना सहित कमेन्ट बक्समा लेख्नु हुन हार्दिक अनुरोध गर्दछौं!

प्रशिक्षक :
————
गुणनिधि घिमिरे
घनश्याम पौडेल
तोयानाथ सुवेदी

चित्र संकलन
—————–
सुशीला पाैडेल

शुद्धीकरण
————–
जमुना आचार्य
भवानी घिमिरे
पुष्पा नेपाल (सुवेदी )

संरचना
———
अनुप्रास :- आफू खुसी
स्थायी :- आफू खुसी
अक्षर :-  बराबरी

समायोजक
————-

सोमनाथ लुइटेल “रवि पाल्पाली”
                  तथा
पञ्चाङ्ग साहित्य समाज नेपाल
————————

चित्र अनुसार पञ्चाङ्गहरू [चित्रपट]
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
     चित्रमा पञ्चाङ्ग
~~~~~~~~~~~~~~
पञ्चाङ्ग:०१

अविरल पानीको झमझम झरी छ साउनमा ।
मेहदी हातमा चुरा लाएकी परी छ साउनमा ।
हरियो वन बुट्यान र मान्छे चिन्न गार्‍हो भाे मित्र ,
शृङ्गार उही बन्दाकोपीकाे नै गरी छ साउनमा ।
पाेसाक कार्यक्रम पिच्छे थरी थरी छ साउनमा ।

भवानी घिमिरे
सर्लाही ।

पञ्चाङ्ग:०२

धरतीले  बर्षातकाे  पानी  पाएकाेे   साउनमा।
झ्याउकिरी झ्याउझ्याउ गर्दै गाएकाे साउनमा।
रमाएछ  हरियाे   तस्बिरमा   बन्दाकाेपी पनि,
धेरै  नै  रमाइलो   समय   आएकाे   साउनमा।
आहा कति  राम्राे हरियाली छाएकाेे साउनमा।
सुशीला पाैडेल

पञ्चाङ्ग:०३

स्वर्गकी परी धर्तीमा झरी छ।
चुँडेर  मन  आँखामा परि छ।
राम्री छे सारै हरित वस्त्रमा,
सबैको दिल्को धड्कन परि छ।
बन्दा डल्लाले शृङ्गार गरि छ।
कमला  देवकोटा,  पाल्पा

पञ्चाङ्ग:०४
कति राम्री सुन्दरी परी हेर।
रङ्ग सँगै धर्तीमा झरी हेर।
हरियो रङ प्रकृतिको कला,
लाेभ लाग्दाे श्रृङ्गार गरी हेर।
पाेशाकका अनेक थरी हेर।
शाेभा अाचार्य गाैतम
काठमाडौँ

पञ्चाङ्ग:०५
लेकबाट झरेर बेंसी रोपाइँ गरीछन नारीले ।
झमझम परेको साउने भेल तरीछन नारीले।
हरियै साडी चुरा पोते मेहदी लाएकी नारीछन,
शृङ्गार चै जंगल जस्तै हरियै परीछन नारीले।
बन्दाकोपी जस्तै सुन्दर शरीर भरिछ्न नारीले।
         बेदु न्यौपाने
              काठमाडौँ ❤️

पञ्चाङ्ग:०६
अक्षर-१६
साउन र भदौ हरियाली छाएको देखियो।
असारको गित खेतालाले गाएको देखियो।
जता हेर्दा हरियो छ यो बेला मनै आनन्द,
बन्दाकोपीले पनि हरियो लायको देखियो।
सबै आनन्दले रमाएर खाएको देखियो ।

दुर्गा आचार्य
मोरङ

पञ्चाङ्ग:०७
साउनमा मुसल्धारे झरि देखियो।
झरिमा पलाको थरिथरि देखियो।
हेर  काउलीको  त  रुपै  फेरिएछ,
यो  रुपान्तरण  घरिघरि  देखियो।
मान्छेको रुप झैँ मनपरि देखियो।

✍️अच्युत घिमिरे-भुटानबाट🇧🇹

पञ्चाङ्ग:०८
हरियो चुरा लाउनु भन्दा रैछ्न् साउनमा।
फोटो खिच्न हिलो माटो खन्दा रैछन् साउनमा।
नया प्रविधिको खेती समयको मात्रै क्षति,
बीउ त छैन भ्युज पो गन्दा रैछन् साउनमा।
नग्नता प्रदर्शनको धन्दा रैछन् साउनमा।
-पशपती राई खोटाङ

पञ्चाङ्ग:०८

कति राम्रो बन्दा कोपी छ।
हरियो   लाएको  टोपी छ।
साउन     हरियो    सबैको,
लौ  पातले लाज छोपी छ।
यति   राम्रो  बोट  रोपी छ ॥

गुणनिधि घिमिरे अमेरिका

पञ्चाङ्ग:०९

पानी झम्झम पर्न जान्छ अहिले याे साउने मास हाे।
राेपेका विरुवा हुने छ हरियाे जाे अन्नकाे गाँस हाे।
खानै पर्दछ प्राण धान्न सबले पक्वानका साधन
नारीले हरियाे चुरा र कपडा लाए भने खास हाे।
पूजा शंकरकाे जपी व्रत गरे जाने उनै पास हाे।

ताेयानाथ सुवेदी,काडाघारी

पञ्चाङ्ग:१०
कति राम्रो बनाए बन्दा गोपीमा।
मानिस नै जनाए बन्दा गोपिमा।
मानिसको कलालाई मान्नु पर्छ,
पसिना नि खनाए बन्दा गोपीमा।
नजान्ने त गनाए बन्दा गोपीमा।
ह्यारिस

पञ्चाङ्ग:११

हरियो अर्गानिक फलफूलको माग बढेको छ ।
यसरी  दक्षिणबाट  भारतको भाग बढेको छ ।
आफैले गरौँ उत्पादन नेपाली बजार छदैछ ,
प्राकृतिको आवरणबाट हाम्रो राग बढेको छ ।
नेपालीले काम  देख्दा हृदयमा आग बढेको छ ।

✍️सोमनाथ लुइटेल “रवि पाल्पाली”

पञ्चाङ्ग: १२

किनेर खानुभन्दा आफैँ   लाएकै वेश हुन्छ ।
आफ्नै बारीमा तरकारी    पाएकै वेश हुन्छ ।
विदेशबाट आयातित विषालु सब्जी भन्दा,
गरेर  खेती   अर्गानिक     खाएकै वेश हुन्छ ।
बाँझो जोत्न स्वदेश फर्की आएकै वेश हुन्छ ।

✍️ वसन्त अनुभव
घोराही, दाङ

साताका तीन लघुकथा हिमालयन दृष्टि र नमस्ते आधुनिक लघुकथा मञ्च बीचको सहकार्यमा सञ्चालित साप्ताहिक स्तम्भ हो । यस स्तम्भमा नमस्ते आधुनिक लघुकथा मञ्चको भित्तोमा साताभर प्रेषित लघुकथाहरू मध्ये मञ्चले छानेर पठाएका उत्कृष्ट तीन लघुकथाहरू प्रकाशन हुने गर्दछन् ।

यस साताको (३३ औँ) शृङ्खलाका लागि लघुकथाकार अवधेश सिंहको लघुकथा ‘अन्धोको लट्ठी’, लघुकथाकार तुलसी पण्डितको लघुकथा ‘उपेक्षित’ र लघुकथाकार ललिता ‘दोषी’को लघुकथा ‘महान् गुरु’ उत्कृष्ट तीनभित्र परेका छन् ।

१)
लघुकथा : अन्धोको लट्ठी

अवधेश सिंह
आँखाको शल्यक्रियापछि पट्टी खोल्ने दिन थियोे । नयन सिंह बडो व्यग्र भई उसको आँखाको पट्टी खुल्ने घडीको प्रतीक्षामा थियोे । घरी ऊ पट्टी छाम्थ्यो, घरी दुई हात जोड्थ्यो । सायद दृष्टिकालागि भगवानसँग प्रार्थना गरेको होला ।

प्रतीक्षाको प्रहर सकियो । चिकित्सकले उसको आँखाको पट्टी खोले र बिस्तारै आँखा उघार्न भने । दृष्टि पाउने/नपाउने आशा/निराशाको द्वन्द्व, उसको हाउभाउमा झल्किरहेको थियोे ।

मन थामेर नयन सिंहले बिस्तारै आँखा उघार्‍यो ।
“धन्यवाद ! धन्यवाद डाक्टर सा’ब ! म देख्न सक्ने भएँ !” -प्रथम ज्योति प्राप्तिको हर्षातिरेकको स्थितिमा थियो, नयन सिंह ।

अस्पतालबाट डिस्चार्ज हुने बेला आयो । नयन सिंहले औषधि लगायत आफ्ना एक एक सामग्री समेट्यो; सिवाय एउटा सेतो लट्ठी, जुन वार्डको एक कुनामा ठडिएको थियोे । वार्डबाट बाहिरिने बेलामा उसले एकपटक फेरि कोठालाई नियाल्दा त्यो लट्ठीले उसको ध्यान तान्यो। तर ऊ त्यसलाई उपेक्षाभावले हेर्‍यो र वार्डबाट निस्क्यो ।

त्यहाँ उपस्थित परिचारिकाले टुइँटुइँ भर्‍याङ ओर्लँदै गरेको नयन सिंहलाई हेरिन्; अनि हेरिन् हिजोसम्म उसको जीवनलाई सहारा दिने त्यस परित्यक्त लट्ठीलाई र उच्छवास लिइन्- “अन्धोको लट्ठी !”

सानो भर्याङ, साकेत मार्ग, काठमाडौँ
२०८०/०३/०३

२)
लघुकथा : उपेक्षित

तुलसी पण्डित
आरक्षण ! आरक्षण ! आरक्षण । के का लागि हुन्छ एउटै देशमा बस्ने मानिसहरूको बिचमा यो आरक्षण ? केही टाठाबाठा बाहुन सत्तामा पुगे भन्दैमा तीनै सरह अरू बाहुनक्षेत्रीलाई तुलना गर्न मिल्छ र ? कति दयनिय अवस्थामा छन्, बाहुनक्षेत्रीहरू । खानकै लागि समस्या छ । पढ्न उपचार गर्न झन् कठिन् छ । अनि किन आउँछ मधेसी, दलित, लोपोन्मुख, जनजातिलाई मात्र आरक्षण दिने कुरा ? के दरिद्र गरीब बाहुनक्षेत्रीहरूलाई चाहिँदैन ? के बाहुनक्षेत्री, यो देशको नागरिक हैनन् ? के अरू सरह उसले अधिकार पाउनु पर्दैन ? के उसको पढाइको मूल्याङ्कन हुनु पर्दैन ?” -हर्के एकोहोरो बोलिरह्यो । ऊ गरीब र जेहन्दार विद्यार्थी हो ।

“श्याम हेर न ! म बर्बाद भए ।”
“के भो तिमीलाई ?”
” के भएन भन त ! यो देशको आरक्षण प्रक्रियाले म डुबेँ। बाबाआमाले कति दुख गरेर पढाउनु भयो । छोरो पढ्न तेज छ । लोकसेवामा सहज रूपमा नाम निकाल्छ भन्ने उहाँहरूको आशामा तुषारापात भयो । म नब्बे प्रतिशत ल्याएर पास गर्नेले नाम न निकाली आरक्षणको नाममा पचपन्न प्रतिशत ल्याउनेले नाम निकाल्यो ।”

“हो, तिमीले ठिक भन्यौँ । अब राम्रा मान्छे यो देशमा नअटाउने भएँ । सबै विदेश पलायन हुने भएँ । यो देशमा बस्ने भनेका आरक्षणको नाममा सहुलियत दिएका मात्र हुने भए ।”

“त्यही त म पनि बुझ्दिनँ, यो देशको नीति । किन बाहुनहरू यो देशको उपेक्षित तेस्रो दर्जाका नागरिकहरू हुन पुगे ?”

३)
लघुकथा : महान् गुरु

ललिता ‘दोषी’
खोक्दै नरहरिले भने- “हेलो नानी ! तिमीले खातामा पैसा राखिदिएको कुरा बाबुले गर्थे । बैङ्कमा त पैसा छैन पो भन्छन् गाँठे ! डाक्टरले चेक गर्न मात्र बाह्र हजारजति लाग्छ भनेका छन् ।”
“हैन, जापानमा पैसा फल्ने रूख नै हुन्छ भन्ठान्नुभएको छ कि क्या हो ? खाईनखाई दुईचार पैसा कमायो; तपाईंलाई पुर्दैमा ठिक्क छ । उमेरले डाँडा काटिसक्यो । जँचाउनुसचाउनु पर्दैन बरु हरिभजन जपेर बस्नु, सब ठीक हुन्छ ।” एउटी कर्कसा नारीआवाज चारैतिर फैलियो ।
नरहरि ढुनमुनिँदै गएर मेचमा बसे । आँखाबाट बरबरी आँसु झरिरह्यो ।

बैङ्ककी कर्मचारी उपमाले बाहिर आएर भनिन्- “हजुरको छोराको नाम कञ्चन होइन ? हजुरको खातामा बीस हजार आएको छ । अर्को सरले राम्ररी हेर्नु भएनछ । हजुरलाई जति पैसा चाहिन्छ । यो नम्बर हो, फोन गरिसेला । हजुरले दुःख पाउनु नै पर्दैन ।”

नरहरि पैसा लिएर खुसीको आँसु झार्दै बाटो लागे । उपमातिर हेर्दै प्रितमले भने- “होइन के अचम्म हो उपमाजी ? नआएको पैसालाई आएको छ भनेर दिनुभयो । फेरि उहाँको नालीबेली कसरी थाहा भयो नि ?”
आँसु पुछ्दै उपमाले भनिन्- “मेरो बाबा बितेपछि उहाँले नै मलाई फिस माफी गरेर चार कक्षादेखि बोर्डिङ स्कुलमा पढाउनुभयो । आज म जे छु उहाँकै कृपा हो । पार्टनरसिपको स्कुलबाट पापीहरूले उहाँलाई निकालेकोसम्म थाहा थियो । अहिले यो अवस्थामा हुनुहोला भन्ने कल्पनासम्म गरेकी थिइनँ ।”

“तपाईँले आफूलाई चिनाएको भए हुन्थेन र ?” -प्रितमले जिज्ञासा राखे ।
उपमाले उत्तर दिइन्— “प्रितमजी ! उहाँकी बुहारीको कुरा सुनेपछि उहाँको एउटै छोराप्रतिको भरोसा टुटाउन मन लागेन । मरी लानु के नै छ र ? मलाई आकाश छुवाउने महान् गुरुका लागि केही सहगोग गर्न पाउनु मेरो पनि सौभाग्य हो ।”
२०८०।३।२०
बुद्धनगर काठमाडौँ

साप्ताहिक तस्बिरमा उदक लेखन शृङ्खलाको ११३ औँ भाग शनिबार सम्पन्न भएको छ । उदक साहित्य समाज, नेपालले उक्त कार्यक्रमको आयोजना गरेको थियो। उक्त शृङ्खलामा नेपाल लगायत विश्वका ७४ जना उदक स्रष्टाहरूको सहभागिता रहेको उदक लेखन शृङ्खलाका संयोजक, प्रशिक्षक एवं उदक साहित्य समाजका केन्द्रिय उपाध्यक्ष वसन्त अनुभवले बताउनुभयो ।

काव्य विधा अन्तर्गतको नयाँ उदियमान प्रविधा उदक कविताको उन्नयन र विकासका लागि साप्ताहिक रूपमा उदक लेखन शृङ्खला सञ्चालन गर्दै आएको उदकका प्रवर्तक एवं उदक साहित्य समाजका अध्यक्ष आर्त अकुलीनले बताउनुभयो ।

संयोजक एवम् प्रशिक्षक अनुभवका अनुसार शनिबारको शृङ्खलाका लागि विहान एउटा तस्बिर दिएर उक्त तस्बिर अनुसारको गहन भाव खुल्ने गरि मात्र एउटा उदक साझ ५ बजेसम्म लेख्न सहभागी उदक यात्रीहरूलाई भनिएको थियोे ।

अभ्यासका लागि राखिएको प्रतिनिधि तस्बिर :

उदक अभ्यास शृङ्खला– ११३ मा सहभागी उदक यात्रीका सुन्दर उदकहरू

[

[१]
जिन्दगी
तुइनको भर
मेटेर मनको डर !

• वसन्त अनुभव

[२]
तुइन
जीवनको सेतु
चुँडिए खतराको बाटो !

• आर्त अकुलीन, कैलाली

[३]
तुइन
झुन्डिएको तार
डोरिमा झुन्डिएर वारपार !
टीकाराम पुन टिपु, सल्यान

[४]
तुइन
चल्छ सरर
कत्ती नपर्नु भर !

• चेतन खनाल, दाङ

[५]
तुइन
गरेर वारपार
चुुडिन्छ जिन्दगीको तार।

• पूर्णबहादुर श्रेष्ठ ‘हृदयङकृत’
  पनौती न.पा-३,काभ्रे

[६]
तुइन
जीवनकाे तार
कहिले चुडिन्छ त्रास !

• गङ्गा अभिलाषी

[७]
यात्रा
तुइनको सहारा
जिन्दगी उत्तिकै जोखिम !

• डम्बर थामी ‘अनुपम’
  कालिन्चोक गा.पा.-६, दोलखा

[८]
तुइन
फलामको तार
त्रासमा गर्छ वारपार !

• बेदु न्यौपाने, काठमाडौँ

[९]
प्राण
झुन्डिएको तार
कहिले चुडिन्छ बार ।

• भवानी घिमिरे, सर्लाही

[१०]
बाध्यता
मरेर पनि
मानिसको जिउने रहर !

• सुरेशकुमार पाण्डे, दाङ, घोराही-१८

[११]
कहालीलाग्दो
दोसाँधमा तन
डोरी जस्तै जीवन !

• प्रेम थापा ‘मन’, बागलुङ

[१२]
डोरी
ज्यान जोखिम
मोलेर जिवन भरी !

• सरिता सेढाइ, धादिङ

[१३]
तुइन
फलामे डोरो
दृश्य देख्दा एकोहोरो !

• अनुग्रह राना मगर ‘पुष्प’
  पाँचखपन नपा, संखुवासभा

[१४]
तुईन
मृत्यु कमारा
डोरी मान्छेको सहारा !

• डुकछिरिङ लेपचा
  मिरिक -भारत

[१५]
जिन्दगी
तारमा अल्झेको
पटक पटक बल्झेको !

• घनश्याम नौडेल, पोखरा

[१६]
तुइन
जिन्दगीको तार
गर्नुपर्ने दैनिक वारपार !

• सम्झना थापा मगर

[१७]
जिन्दगी
बाँच्नलई सङ्घर्ष
कष्टकर तुइनको यात्रा !

• मङ्गला उपाध्याय, बारा

[१८]
तुइन
हत्केलामा ज्यान
जाँदैन सरकारको ध्यान !

• यानेन्द्र जोशी

[१९]
तुइन
तल खाडी
ज्यान जोखिम पारी !

• धनमाया चौधरी, कैलाली

[२०]
मर्न
निडर छाैँ
नेपाली जनता हाैँ

• निरज कोइराला, इटहरी

[२१]
यात्रा
जिन्दगीको बाटो
कहिल्यै नहोस् फाटो !

• गंगा खड्का
  बूढानीलकण्ठ, काठमाडौ

[२२]
तुइन
यताउता झाडी
यात्रा जोखिम पारी !

• चक्र शाही, लम्की, कैलाली

[२३]
बाध्यता
चुनौतिको यात्रा
प्रविधिको सधै जात्रा !

• ऋजु दिल्पाली
  ईटहरी-१, सुनसरी

[२४]
तुइन
बाध्यताको यात्रा
जीवन नहोस् खतरा।

• तोयानाथ चापागाईं
  दमक, झापा

[२५]
जिन्दगी
तुइनको यात्रा
सहज कतै खतरा !

• म्यामराज राई

[२६]
जिन्दगी
कसैको धारमा
नेतृत्व कमाउने हतारमा !

• रामप्रसाद पुरी, बादेल, खाेटाङ

[२७]
तार
नादान सरकार
नदी तर्ने आधार !

• विवश पारदर्शी, झापा

[२८]
जीवन
डोरीको भर
बहादुर महिला निडर !

• दुर्गा अधिकारी भमरकोटे

[२९]
प्रदेश
संघीयताको उपहार
घर घरमा सिंहदरबार !

• पशपती राई, खोटाङ

[३०]
कमजोरी
बजेट सोरी
विकास नामक डोरी !

• अच्युत घिमिरे, भुटान

[३१]
विकास
नारामा सिमित
तुइनमा झुण्डिएको जीवन !

• कण्ठराज गिरी, काठमाण्डु

[३२]
निर्भिकता
नेपाली गुण
प्रकृति पहिलाे पाठशाला !

• टीकाराम जाेशी, टीकापुर

[३३]
तुइन
पुलमा डोरी
आऊ तारिदिन्छु छोरी !

• बुद्धिप्रसाद सापकोटा
  गैँडाकोट-७,नवलपुर

[३४]
तुइन
जिउने सहारा
कहिले चुडिन्छ अनभिज्ञ !

• त्रिलोक रामदम

[३५]
तुइन
चढेर यात्रा
जाँदैछ ज्यान जोखिममा !

• सुशिला पौडेल

[३६]
जङ्घार
जीवनको तर्ने
भर त्यान्द्रोको पर्ने !

• मधुसुदन शर्मा

[३७]
हुन्थ्यो
नुहाउनु खै
साबुन छाडियो घरमै !

• युगल त्रिन

[३८]
जिन्दगी
बगेको पानी
झुन्डिएर रहेको जीन्दगानी !

• धर्मी शाक्य, बुटवल, रुपन्देही

[३९]
सरकार
मरेको देशमा
जनता मृत्युको मुखमा !

• नन्दलाल आचार्य, सिद्धार्थ टोल, उदयपुर

[४०]
बाँदर
शासन देशमा
तस्बिर देखिन्छ तुइनमा !

• नारायण कोइराला, तानसेन, पाल्पा

[४१]
कठै
झुटको खेती
जिन्दगी तुइनको नेती !

• रमा पन्त, पाल्पा

[४२]
अफ्ट्यारो
अव्यवस्थित बाटो
जनतालाई धेरै घाटो !

• अम्विका अधिकारी
  झापा, विर्तामोड

[४३]
जिन्दगी
तुइनकाे यात्रा
बनेको छ खतरा !

• राज कुमार राजभण्डारी “‘खाेटाङ्गे’
  मध्यपुर ठिमी-५, संगम काेलाेनी, भक्तपुर

[४४]
पुल
पुग्नुपर्ने नदीपारी
बिजोग नेपाली नरनारी !

• तोया घिमिरे, शंङ्खमुल, काठमाडौँ

[४५]
सरकार
लाचारी भएसी
तुइन नै पुल !

• गीता खनाल
  तिलोत्तमा न.पा.-१५, रुपन्देही

[४६]
मन
कठोर हुने
नदीमा लामो तुइन !

• बि के विरही, टीकापुर, कैलाली

[४७]
दु:ख
कर्णाली सुदुरका
राज्य मौनतामा ढुक्क !

• साहित्य प्रेमी सलिन

[४८]
हाम्रो
नियति चाम्रो
नेताले छाडेको माम्रो !

• लक्ष्मी रिजाल
  कञ्चनरूप-१२, रूपनगर, सप्तरी

[४९]
वर्षा
छैनन् पुल
बढेर गए मूल !

• तेजप्रसाद खनाल, दाङ।

[५०]
यात्रा
खोलाको डर
तर्न तुइनको भर !

• हिमाल अम्मै, घोडाघोडी, कैलाली

[५१]
बाध्यता
भएन सुधार
हाम्रो देशको अवस्था!

• बुद्धिप्रसाद लामिछाने, कैलाली

[५२]
यात्री
तुइन यात्रा
तर्न भाे महाजात्रा !

• राेशन पराजुली, धरान

[५३]
रहर
होइन बाध्यता
खतरा तुइन यात्रा !

• मङ्गला उपाध्याय, बारा

[५४]
जिन्दगी
सङ्घर्षपूर्ण यात्रा
कहिलेसम्म तुहिनको भर !

• वासुदेव ज्ञवाली
  पाल्पा, तानपा -१, ध्रुवघाट

[५५]
जिन्दगी
यात्रा तुइनको
भर छैन जुनीको !

• दुर्गा भट्टराई, मोरङ

[५६]
सङ्घर्ष
बिकट जिल्ला
तुइनको भरमा जीवन !

• दुर्गा आचार्य, मोरङ

[५७]
बन्दैन
किन पुल
ट्वाल्ल नहेरौँ भन्दैन !

• जमुना आचार्य

[५८]
यात्रा
तुइनको भर
कहाँ छ सरकार ?

• सोमनाथ लुइटेल ‘रवि पाल्पाली’
  पाल्पा, हाल: बर्दिया

[५९]
जीवन
तुइनको यात्रा
हत्केलामा प्राण जनको !

• इन्दिरा देवकोटा
  कपिलवस्तु नपा-३

[६०]
तुइन
नागरिकको पीडा
दैनिक कष्टकर यात्रा !

• समुन्द्रा शर्मा, सुनसरी

[६१]
बाध्यता
करको जिन्दगी
मारेर मनको रहर !

• रुपा गौतम, बारा, मधेस प्रदेश

[६२]
बाटो
तुइन डोरी
बुद्धि नभएका तोरी !

• सविता के.सी.

[६३]
वर्षा
तुइनको बाटो
आखिर कष्टकर जीवन !

• कविता आचार्य, कैलाली

[६४]
बाध्यता
साउने भेल
भाग्यको नराम्रो खेल !

• शारदा गौतम आचार्य, ललितपुर

[६५]
तुईन
जीवन मृत्यु
उर्लँदो भेल सत्रु !

• जमुना कायस्थ, पोखरा

[६६]
तुइन
जिन्दगीको धागो
नटुटुन्जेल ढुक्कले तरौँला !

• होम प्रसाद
  धरान, सुनसरी

[६७]
नेपाल
पहाडी मुलुक
तुइन ज्यानहरण यात्रा !

• प्रद्युम्न चालिसे, भक्तपुर

[६८]
जीवन
तुईनको बाटो
सहयोगी मनै फाटो !

• मिलन के. सी.(थापा), पोखरा

[६९]
जीवन
दुई धारको
जीवन मरण दोसाँधको !

• कमला देवकोटा, पाल्पा

[७०]
तुइन
जीवन यात्रा
जीवनकै छैन भरोसा !

• सुमित्रा पोखरेल, काठमाडौं

[७०]
सरकार
नहुदाँ विकास
जिन्दगी तुइनमा त्रास !

• श्रद्धा आचार्य, पोखरा

[७१]
दृश्य
बाटो नभएको
तुइनको सहायता लिएको !

• रिता खराल, रुपन्देही

[७२]
तुइने
सपनाहरू तुइनमै
वर्षे भेलमा चुँडिएर !

• बाबुराम आचार्य, धनगढी

[७३]
तुइन
फुस्केको देशमा
बाढीले बगाएको मान्छे !

• डा. देवी पन्थी

[७४]
हैट
डर लाग्दो
तुइनको जीवन यात्रा !

• तिला लेकाली

“पाँचै तत्व पाँचै विकार पञ्चाङ्ग नै ठिक आधार”भन्ने मूल नाराका साथ पञ्चाङ्ग लेख्दै आएका छौं।यही सिलसिलामा साप्ताहिक पञ्चाङ्ग भाग: बाउनौंमा हामी पुगेका छौ। सम्पूर्ण पञ्चाङ्ग स्रष्टाहरुमा पञ्चाङ्ग लेख्नु हुन् हार्दिक अनुरोध छ:
अभ्यास पाठशालाको अभ्यास शृङ्खला दर्तापछिको भाग :-५२ (बाउन्नौं) ————————————-

विधा :- पञ्चाङ्ग
अभ्यास गर्ने स्थान :- पञ्चाङ्ग अभ्यास पाठशाला
मिति:- २०८०/०४/०१ गते
भोलि बेलुका ०९ बजेसम्म पञ्चाङ्ग वा समपञ्चाङ्ग पठाउनु हुन् अनुरोध छ।
……………………………………….

प्रशिक्षक:-
……………
गुणनिधि घिमिरे
घनश्याम पौडेल
तोयानाथ सुवेदी
………………………
भाषा शुद्धीकरण:-
———–
जमुना आचार्य
भवानी घिमिरे
पुष्पा नेपाल सुवेदी

सङ्कलक :-
———-
दुर्गा रिजाल आचार्य

संयोजक:-
=====
सोमनाथ लुइटेल “रवि पाल्पाली” ======================

अक्षर सङ्ख्या:-  [बराबरी]
अनुप्रास :-  आफुखुसी
स्थायी :- अनिवार्य

………………………………………………

पञ्चाङ्ग:०१

हातमा हात मिलाएर अघि बढ्नु छ।
फाटेको मन सिलाएर अघि बढ्नु छ।
दुःख र सुख एक अर्कोको सारथी हुन्
दुःखमा हाँसो पिलाएर अघि बढ्नु छ।
परेको दुःख जिलाएर अघि बढ्नु छ।
सुशीला पाैडेल

पञ्चाङ्ग:०२
अक्षर-१८

सागर आँखामा छ मेरो तलाउ किन चाहिन्छ र?
मनैदेखि झन्कार छ त चलाउ किन चाहिन्छ र?
सारथि बनि हिडने जुवानै भाचियो जिन्दगीको
हिलोमा गाडिएको लाई थलाउ किन चाहिन्छ र ?
जीवनमा थकेकोलाई गलाउ किन चाहिन्छ र?

दुर्गा आचार्य
मोरङ

पञ्चाङ्ग:०३

कतै शब्दले मन छुन्छ तिम्रो ।
कतै भावले मन रुन्छ तिम्रो ।
यस्तै हुन्छ जिन्दगीमा कहिले ,
कस्ले मनको कुरा सुन्छ तिम्रो ।
तगारो हाल्ने जाल  बुन्छ तिम्रो ।

बुद्धिमान दनुवार ( सुरुङ्गेली कान्छो )
कनकाई ४ झापा

समपञ्चाङ्ग :१
                   १.
गन्थन् लौ कति हो गर्न सकेको।
प्रेम   बिलाप   मात्र   भर्न  सकेको।
जिन्दगी यसरी नै बित्छ कि के  हो?
कति   यताउता   चैँ   सर्न  सकेको।
सबै  सँग  ठिक्क   नै  पर्न  सकेको।
                     २.
कति   सबैको   मन   हर्न   सकेको।
सबैमा   माया   जाल  छर्न  सकेको।   
कृष्णजी कै लीला नै पो होकी के हो,   
कति   गोपी  सँग  नै   चर्न   सकेको।   
मानव    प्रेम    नदी   तर्न    सकेको।  

       बेदु न्यौपाने
             काठमाडौँ ❤️

पञ्चाङ्ग:०४

कतै सामु जाँदा कुरा गर्न आयाै।
कुनै स्वार्थ तिम्राे पुरा गर्न आयाै।
फसायाै मलाई मिठाे बात गर्दै,
अकस्मात् तिमीले  बुरा गर्न आयाै।
विषादी भरेकाे मुरा गर्न आयाै।

ताेयानाथ सुवेदी
काँडाघारी

पञ्चाङ्ग:०५
कुरितीले भरिएको दुष्टको बास भयो।
देशभित्र  दु:खै दु:खको धेरै रास भयो।
समाजबाद र समाबेसी अन्मुख भन्छन्
जनता देशको समस्या झनै खास भयो।
सहिदको सम्मान हुन्छ भन्ने आस भयो।

सुरेशकुमार पाण्डे दाङ घोराही १८

पञ्चाङ्ग:०६
फुल्नु भन्दा पहिला फूल कलि रहन्छ।
विश्वासको  दियाे नै  सदा बलि रहन्छ।
परिवर्तनशील  छ  मान्छेको जीवन,
आउने   जाने  क्रम  धेरै  चली  रहन्छ
समय   सधैं   सबैलाई  छलि   रहन्छ।

ह्यारिस

पञ्चाङ्ग:०७
भाग्यमानी थिए  म छोरी हुँदा।
मनखुसी जिए म छोरी हुँदा।
घर छुट्यो खुशी नि लुट्यो,
कती आँसु पिए म छोरी हुँदा।
फाट्यो मन सिए म छोरी हुँदा।

सुमित्रा पोखरेल काठमाडौं

पञ्चाङ्ग:०८

भक्तालुहरू शिव मन्दिर धाएका छन्।
श्रावण मास हरियो बस्त्र लाएका छन।
साउन मासमा  हरियो  हुन्छ मान्यता,
मन्दिरमा भजन किर्तन गाएका छन् ।
हरियो रङ्ग व्यापार धेरै  पाएका छन् ।

शाेभा अाचार्य गाैतम
काठमाडौँ

पञ्चाङ्ग:०९

परिस्थिति बनाउने मन हाे ।
अलिकति मिसाउने धन हाे ।
समय त आउँछ सधैँ जान्छ,
बाँच्ने कला आफ्नो आफ्नो पन हाे ।
सुखी त्याे सहनशील जन हाे ।

भवानी घिमिरे
सर्लाही ।

पञ्चाङ्ग:१०

सत्य बोलेर नै   सहि बाटो बन्छ साथी ।
हिड्नलाई श्रमिकले सधैँ खन्छ साथी ।
पृथ्वीमा  सोझो भएर बाँच्न जानिएन,
लुटको  धन  कसरी  पैसा गन्छ साथी ।
हात  पसारेर  खाली  देउ भन्छ साथी ।

✍️सोमनाथ लुइटेल ” रवि पाल्पाली “

पञ्चाङ्ग:११

तिमीसँगै  हाँस्न रुन मन छ ।
मायाले ती हात छुन मन छ ।
घटाएर  दुरी हामी बीचको,
धुलो अनि मैलो धुन मन छ ।
सातै जन्म तिम्रै हुन मन छ ।

✍️ वसन्त अनुभव
घोराही उपमहानगरपालिका १४, दाङ

उदक यात्री गङ्गा लिगलका उत्कृष्ट उदकहरू –

१.
जीवन
अति रहरिलो
खुसी भएर पावन !

२.
हिमाल
मीठो शृङ्खला
यसैले दिएको शीतल !

३.
खेत
धानको रोपनी
मस्त किसान आलीमा !

४.
जीवन
आधार खेतमा
सबै मस्त मगन ‌!

५.
जन
जाग देशमा
प्रगति खातिर उठ !

• गङ्गा लिगल
  काठमाडौँ

२९ असार, काठमाडौ । विश्व नेपाली साहित्य प्रतिष्ठानको आयोजनामा २१० औं भानु विशेष रचना वाचन र कृति विमोचन कार्यक्रम सम्पन्न भएको छ। भर्चुअल माध्यममा भएको कार्यक्रममा वरिष्ठ साहित्यकार डा नारायण गैरेले भानुको योगदान बारे चर्चा गर्नुभएको थियोे । वहाँले भानुभक्त भन्दा पहिले साहित्य स्रष्टा भएको भए पनि प्रभाव, मौलिकता र सरल नेपाली भाषामा लेख्ने कविको रूपमा उनी आदिकवि हुन् भन्नुभयो । अर्का अग्रज साहित्यकार डा बम बहादुर थापा जितालीले भानुभक्त प्रथम व्यङ्ग्य कवि समेत हुन् भन्दै भानुको व्यङ्ग्य कविता सुनाउनु भएको थियोे ।

विश्व नेपाली साहित्य प्रतिष्ठानका केन्द्रिय अध्यक्ष जनार्दन अधिकारी धड्कनले नेपाली साहित्यको श्रीवृद्धिको लागि प्रतिष्ठानले २ वर्ष देखि कार्य गरिरहेको कुरा बताउनुभयो। वहाँले साहित्यकार शिव खनाल जीवमले प्रकाशित गरेको कृति साहित्य यात्रा नेपाली साहित्यको सम्पत्ति रहेको र प्रतिष्ठानले नेपाली माटोमा जन्मेका विभिन्न विधाहरुलाई प्रवर्द्धन गर्ने कुरा बताउनुभयो ।

स्रष्टा शिव खनाल जीवमले साहित्य यात्रा कृति विभिन्न कालखण्डमा लेखिएका साहित्यिक अवधारणाहरु र रचनाहरुको संग्रह भएको कुरा बताउनुभयो। वहाँले जीवन साहित्य, लेखन प्रविधि, लक्षित साहित्य, शाब्दिक कविता र झरको अवधारणा एवम् सिद्धान्त समेटिएको कृति साहित्य यात्रामा, १२० प्रतिनिधि झरहरु समेत समेटिएको कुरा बताउनुभयो । अर्को प्रसङ्गमा वहाँले भानु जयन्ती भानुभक्तलाई सम्झना गर्ने दिन मात्रै नभएर अग्रज साहित्यकारलाई सम्मान गर्ने दिन समेत हो भन्नुभयो । वहाँले आगामी दिनहरुमा अग्रजलाई सम्मान गर्ने कार्यक्रम समेत राख्ने कुरा बताउनुभयो ।

साहित्य यात्रा कृति बारे समिक्षा गर्दै अग्रज साहित्यकार खगेन्द्र बस्यालले हाम्रै सेरोफेरोमा राम्रा स्रष्टाहरु रहेको र वहाँहरुलाई उपर्युक्त सम्मान दिनुपर्ने कुरामा जोड दिदै नजिकको तीर्थ हेला गर्न नहुने कुरा बताउनुभयो । वहाँले जीवमको कृतिले औल्याएको साहित्य, जीवनको पक्षमा लेखिएको हुनुपर्ने, मानिसका समस्याहरु समाधान गर्न सक्ने र सकारात्मक हुनुपर्ने कुरा मननीय रहेकोे कुरामा जोड दिनुभयो । साहित्य यात्रा कृति जगत्रदेवी साहित्य संगम गल्याङ स्याङ्जाले प्रकाशनमा ल्याएको हो ।

कार्यक्रममा साहित्यकार लक्ष्मी प्रसाद मिश्र, सुधा बास्कोटा ढकाल, निरु गौतम, भावना खनाल, चुडा निर्भीक, उत्तम भेटुवाल, उर्मिला पन्त, रिता खतिवडा, गंगा अभिलाषी, चन्द्रावती अधिकारी, दर्बेन्द्र देव खनाल लगायतले रचना वाचन गर्नुभएको थियोे ।

प्रतिष्ठानका केन्द्रिय सहसचिव सविता केसीको संचालनमा रहेकोे कार्यक्रममा कोशी प्रदेश अध्यक्ष निरु गौतमले स्वागत मन्तव्य राख्नुभएको थियोे भने कार्यक्रमको सभापतित्व प्रतिष्ठानका अध्यक्ष जनार्दन अधिकारी धड्कनले गर्नुभएको थियोे । कार्यक्रम गुगल मिटको माध्यमबाट साँझ ८ बजेदेखि ११ बजेसम्म ३ घण्टा चलेको थियोे ।

साप्ताहिक तस्बिरमा उदक लेखन शृङ्खलाको ११२ औँ भाग शनिबार सम्पन्न भएको छ । उदक साहित्य समाज, नेपालले उक्त कार्यक्रमको आयोजना गरेको थियो। उक्त शृङ्खलामा नेपाल लगायत विश्वका ६३ जना उदक स्रष्टाहरूको सहभागिता रहेको उदक लेखन शृङ्खलाका संयोजक, प्रशिक्षक एवं उदक साहित्य समाजका केन्द्रिय उपाध्यक्ष वसन्त अनुभवले बताउनुभयो ।

काव्य विधा अन्तर्गतको नयाँ उदियमान प्रविधा उदक कविताको उन्नयन र विकासका लागि साप्ताहिक रूपमा उदक लेखन शृङ्खला सञ्चालन गर्दै आएको उदकका प्रवर्तक एवं उदक साहित्य समाजका अध्यक्ष आर्त अकुलीनले बताउनुभयो ।

संयोजक एवम् प्रशिक्षक अनुभवका अनुसार शनिबारको शृङ्खलाका लागि विहान एउटा तस्बिर दिएर उक्त तस्बिर अनुसारको गहन भाव खुल्ने गरि मात्र एउटा उदक साझ ५ बजेसम्म लेख्न सहभागी उदक यात्रीहरूलाई भनिएको थियोे ।

अभ्यासका लागि राखिएको प्रतिनिधि तस्बिर :

उदक अभ्यास शृङ्खला– ११२ मा सहभागी उदक यात्रीका सुन्दर उदकहरू

[१]
भानुभक्त
नेपाली आदिकवि
भाषा साहित्यका रवि !

• वसन्त अनुभव, दाङ

[२]
भानु
महिमा अनुपम
साहित्यमा थुप्रो योगदान !

• सुरेशकुमार पाण्डे, दाङ, घोराही

[३]
नेपाली
शिर हाम्रो
देशको अमिट छाप !

• डुकछिरिङ लेपचा, भारत, दार्जिलिङ

[४]
भानुभक्त
महिमा अपार
नाम अटल अमर !

• धनमाया चौधरी, कैलाली

[५]
भानु
नेपाली साहित्यका
एक प्रखर व्यक्ति !

• प्रेम थापा ‘मन’, बागलुङ

[६]
भानु
घाँसीको अर्ती
रामायण नमो नम: !

• किशोर खनाल
  तानसेन-१,पाल्पा

[७]
भानु
चम्किला तारा
आखिरी सबैका प्यारा !

• आर्त अकुलीन, कैलाली

[८]
भानु
घाँसीबाट प्रेरित
नेपाली साहित्यको छानु !

• पशपती राई, खोटाङ

[९]
भानु
सदैव रहनेछौ
नेपाली भाषाका ध्रुवतारा !

• गोपालप्रसाद पौड्याल, विराटनगर

[१०]
भानुभक्त
कवि शसक्त
सामाजिक आदर्श दृष्टान्त !

• निरज कोइराला, इटहरी

[११]
प्रणेता
आदिकवि भानु
साहित्यको फाले गानो !

• ऋजु दिल्पाली, इटहरी-१, सुनसरी

[१२]
प्रेरणा
घाँसीबाट पाएका
साहित्य क्षेत्रमा उदाएका !

• सावित्री अधिकारी, काठमाडौँ

[१३]
आदिकवि
नेपालका रवि
उठाए साहित्यकाे छवि !

• ईश्वर लामिछाने, धरान

[१४]
रामायण
साहित्यका महारथी
भानुभक्त हुन आदिकवि !

• पूर्णबहादुर श्रेष्ठ “हृदयङ्कृत”
  पनौती-३, काभ्रे

[१५]
भानुभक्त
काव्यका सशक्त
साहित्यका अमूर्त रक्त !

• टिकाराम पुन टिपु, सल्यान

[१६]
आदिकवि
नेपाली भाषामा
दियौ अमर कृती !

• समुन्द्रा शर्मा, सुनसरी

[१७]
भानु
साहित्यका रवि
प्रेरणाले उदाएका कवि !

• बुद्धिप्रसाद लामिछाने, कैलाली

[१८]
सारा
उदाए साहित्यमा
भानु सबैका प्यारा !

• सरस्वती वली, बर्दिया, नेपाल

[१९]
कवि
पहिलेका शसक्त
अहिलेका चाहिँ परित्यक्त !

• नन्दलाल आचार्य, उदयपुर

[२०]
आदिकवि
बनाए छवि
नेपाली कविका रवि !

• गोपेन्द्र रिजाल, पाँचथर

[२१]
भानु
साहित्यका तारा
जनका मनमा बसेका !

• इन्दिरा देवकोटा
  कपिलवस्तु न पा-३

[२२]
महिमा
भानुभक्तको गरिमा
नेपाली साहित्यको उत्थान !

• होमप्रसाद नेउपाने, धरान, सुनसरी

[२३]
भानुभक्त
नेपालका तारा
नेपाली भाषा एकीकरण !

• सविता के.सी., दक्षिणकाली-९, काठमाडौँ

[२४]
आदिकवि
भानुभक्त जयन्ती
लाेकप्रिय नेपाली रामायण !

• नवराज भट्ट, कञ्चनपुर

[२५]
आदिकवि
नेपाली साहित्याकाशमा
भाषिक एकीकरणका रवि !

• कण्ठराज गिरी, काठमाण्डु

[२६]
रामायण
संस्कृतमा रहेको
भरे नेपालीमा प्राण !

• डम्बर थामी ‘अनुपम’
  कालिन्चोक गा.पा.-६, दोलखा

[२७]
भानुभक्त
साहित्यका बीज
फैलियाे नेपालमा सशक्त !

• यशोदा सुवेदी ‘यसु’
  धरान, सुनसरी

[२८]
भानु
चम्किला तारा
नेपाली साहित्यका सहारा !

• चेतन खनाल, दाङ

[२९]
भानुभक्त
रामायण अनुवादक
आदिकवि नेपाली सशक्त !

• पुस्पा सायरा, विराटनगर

[३०]
भाषिक
एकताका कवि
साहित्य क्षितिजका रवि !

• परमेश्वरराज कार्की, कैलाली

[३१]
रवि
नेपाली भाषामा
उनको ठुलो छवि !

• सुमित्रा पोखरेल, काठमाडौँ

[३२]
भानु
उदायौ नेपालमा
गोड्यौ साहित्यको बगैँचा !

• त्रिलोक रामदाम, सिद्धार्थनगर-८, रुपन्देही

[३३]
उज्यालाे
भाषा सारथि
आदिकवि ज्ञानकाे ज्याेति !

• राेशन पराजुली

[३४]
भानुभक्त
असल संस्कार
हर घरघरमा रामायण !

• लक्ष्मी अर्याल, काठमाडौँ

[३५]
भानु
रामायण लेखी
ज्ञान बाँड्यौ सारा !

• धर्मी शाक्य, बुटवल, रुपन्देही

[३६]
भानुभक्त
चर्चा सर्वत्र
साहित्यका उदयमान नक्षत्र !

• प्रभादेवी पौडेल, चितवन

[३७]
भानुभक्त
निर्मल नक्षत्र
बिख्यात् छन् सर्वत्र !

• तोयानाथ चापागाईं
  दमक, झापा, नेपाल

[३८]
महान
भानुभक्त कवि
चिनाए अमुल्य छवि !

• अनुग्रह राना मगर ‘पुष्प’
  पाँचखपन नपा -६, संखुवासभा

[३९]
भानुभक्त
भाषा फैलाएर
विश्वमा नेपाल चिनाएका !

• रमा पन्त, पाल्पा

[४०]
भानुभक्त
रामायणका रचयिता
नेपाली साहित्यमा पोख्त !

• विवस पारदर्शी, झापा

[४१]
भानुभक्त
तीक्ष्ण बुद्धिका
एउटा सशक्त कवि !

• शेाभा आचार्य गाैतम, काठमाडौँ

[४२]
भानु
साहित्यका सारा
एउटा चम्किला तारा !

• बेदु न्यौपाने, काठमाडौँ

[४३]
भानु
रामायणका तारा
भएका सबैका प्यारा !

• दुर्गा आचार्य, मोरङ

[४४]
भानु
आँगनमा आएका
खोलेर पूर्वको द्वार !

• उर्मिला पन्त पाण्डेय
  ज्ञानेश्वर, काठमाण्डौँ

[४५]
रामायण
भानुको समर्पण
नेपाली भाषिक एकीकरण !

• तोया घिमिरे
  शङ्खमूल, काठमाडौँ

[४६]
आदिकवि
घाँसीबाट प्रेरित
पुस्तक रामायण चर्चित !

• श्रद्धा आचार्य, पोखरा

[४७]
भानुभक्त
आए सशक्त
साहित्य जगतै पोख्त !

• जमुना कायस्थ, पोखरा

[४८]
वाल्मीकि
रामायणलाई सरल
बनाउने भानुभक्त अमर !

• मङ्गला उपाध्याय, बारा

[४९]
एकता
भाषिक एकीकरण
आदि कविको महानता !

• हिमाल अम्मै, घोडाघोडी, कैलाली

[५०]
खुसी
नेपाली भाषी
भानुभक्तकाे रामायण पाएसी !

• टीकाराम जाेशी, टीकापुर

[५१]
भानु
साहित्यमा खरो
भाषाका मूल जरो !

• मिलन के. सी.(थापा ), पोखरा

[५२]
आदिकवि
साहित्य लेखेका
रामायण अनुवाद गरेका !

• रिता खराल, रुपन्देही

[५३]
भानु
भाषाका पुजारी
भाषिक एकताका पिता !

• चन्द्रावती अधिकारी
  काेहलपुर, बाँके

[५४]
माेती
चम्काए भानु
साहित्य आकाशका रानु !

• प्रद्युम्न चालिसे, भक्तपुर

[५५]
भानुभक्त
मृदुभाषी साहित्यकार
नेपाली छविका अभिभार !

• अम्विका अधिकारी
  झापा, विर्तामोड

[५६]
भानु
साहित्यकार कवि
छाडे अनेकौँ छवि !

• सहयात्री शाेभा अर्याल
  बुटवल, रुपन्देही , नेपाल

[५७]
भानुभक्त
साहित्यका मोती
सुरम्य कलामा सशक्त !

• शारदा गौतम आचार्य, ललितपुर

[५८]
भानु
साहित्यका आदिकवि
नेपाली भाषाका रवि !

• कल्पना पहाडी, सिन्धुली

[५९]
भानु
साहित्यका रारा
भाषा संस्कृतिको ध्रुवतारा !

• राजकुमार राजभण्डारी ‘खाेटाङ्गे’
  मध्यपुर ठिमी-५, संगम काेलाेनी, भक्तपुर

[६०]
भानुभक्त
पहिलो महाकाव्य
लोकप्रिय रामायण आदर्श !

• पं. ज्यो. तोयनाथ सुवेदी
  हेटौंडा -८, कमाने, मकवानपुर

[६१]
भानु
साहित्यका अग्रज
नेपाली भाषिक धरोहर !

• कविता आचार्य, कैलाली

[६२]
आदिकवि
भावका छवि
नेपाली साहित्यका रवि !

• अच्युत घिमिरे, भुटान

[६३]
भानु
हुन खोजे
भयो घमण्ड चकनाचुर !

• देवी पन्थी