श्रीकृष्ण पौडेलद्वारा लिखित र नमस्ते आधुनिक लघुकथा मञ्च, चितवनद्वारा २०८१ मा प्रकाशित, ५१ वटा लघुकथाहरूको सङ्ग्रहको नाउँ हो- ‘लोपाञ्जन’ । यस लघुकथासङ्ग्रहमा ‘देवदूत र म’, ‘दुखेको देश’, मूर्दाको बिहे, शहीद, सपना, लोपाञ्जन, आमा, ज्येष्ठ नागरिक, तमसुक, लङ्गडी, ह्विलचियर, आश्रम, हाम्रा बा, बुबा, लालपुर्जा, अंशबण्डा, कोरोनासुर, असारे पन्ध्र, लेखापरीक्षक, चोर, संविधान र कार्यान्वयन, व्रत, सुनकरे टपरी, मार्सीको भात, आक्रोश, दर खाने, चुङ्गी, दाइजो, तेलको गरियो, मेहन्दी, भुँडी, पेसा, बाको मुख हेर्ने दिन, भेडी गोठालेको बिहे, कुटिल सहयात्री, गुमानेको पाडो, गुन्द्रुक र बेथेको साग, भोकहड्ताल, पण्डितिनी बज्यै, एक घुट्को पानी, एमसीसी, तरबुजाको चिन्ता, मनोरोगी, राहत, नाटक, कुण्डली, फूल, बिरेको जन्मोत्सव, ज्योतिष बा, कराई र आशीर्वाद शीर्षकका लघुकथाहरू सङ्गृहीत रहेका छन् ।
प्रस्तुत लघुकथासङ्ग्रहमा समाविष्ट रहेका लघुकथाहरूमा विषयगत विविधता रहेको पाइन्छ । कुनै लघुकथा (देवदूत र म) मा मानवले मानवको हत्या र प्रकृतिको विनाश गरिरहेको भाव वर्णित रहेको छ भने कुनै लघुकथा (दुखेको देश) मा देशमा व्याप्त रहेका विभिन्न विसङ्गतिबाट आहत आम नेपालीको मनोदशाको भाव वर्णित रहेको छ। कुनै लघुकथा (मूर्दाको बिहे) मा प्रेमलाई स्वीकार नगरी अर्कोसँग बिहे गर्दा प्रेमिका भागेकी र त्यसपछि गाउँको केटीलाई बिहे गरेको र त्यस्तो बिहेलाई मूर्दाको बिहे भन्ने भाव वर्णित रहेको छ भने कुनै लघुकथा(शहीद) मा देशको लागि लड्दालड्दै आफ्नो दाजु शहीद भएको तर शहीदहरूको सूचीमा उनको नाउँ नलेलिएकोले भाइको मनमा उत्पन्न भएको पीडाको भाव वर्णित रहेको छ । ‘लोपाञ्जन’ लघुकथाले सबैले देख्ने ‘लोकाञ्जन’ नै अत्याचार हो भन्ने भाव वर्णित गरेको छ भने ‘आमा’ शीर्षकको लघुकथाले पढेलेखेकी बुहारीले सासु सिकिस्त परेकी बेला हेरचाह नगरेको तर अशिक्षित छोरोले चाहिँ आफ्नी आमाको हेरचार गरेको भाव व्यक्त गर्दै बुहारीहरूले सासुको सेवा हेरचार नगर्ने गरेको भाव चित्राङ्कित गरेको छ।
वर्तमान समयमा सामाजिक मूल्य मान्यतामा ह्रास आएको र छोराछोरीहरूले आफ्ना वृद्ध भइसकेका आमाबुबाको हेरचाह नगरेको यथार्थलाई ‘जेष्ठ नागरिक’ नामक लघुकथाले प्रकट गरेको छ। साँच्चि भन्ने हो भने आजभोलि जेष्ठ नागरिकको जीवन कहालिलाग्दो अवस्थाबाट गुज्रिरहेको छ । छोराछोरी हुँदासमेत उनीहरूको जीवनयापन तथा औषधोपचार आदिको व्यवस्था उनीहरूको सन्तानबाट भइरहेको पाइँदैन। आजका जेष्ठ नागरिक कहीँ कुनै वृद्धाश्रममा आफ्नो जीवनको अन्तिम घडी बिताउन बाध्य भइसकेका छन् । यस्तै कारुणिक भाव प्रस्तुत लघुकथामा वर्णित रहेको छ। ‘तमसुक’ नामक लघुकथाले आज पनि गाउँघरमा धनिहरूले गरिबहरूलाई ऋण दिएर ब्याजको नाममा मनपरी लुट्ने गरेको भाव वर्णित रहेको छ । भर्खरै देशमा मिटरब्याजसम्बन्धी भएको जनआक्रोश र त्यसपछि सरकारले अख्तियार गरेको रवैयाले पनि यस ज्वलन्त मुद्दालाई सम्बोधन गरेको सन्दर्भमा प्रस्तुत लघुकथाको सार्थकता सिद्ध हुन जान्छ । यस प्रकार के भन्न सकिन्छ भने प्रस्तुत लघुकथासङ्ग्रका प्रत्येक लघुकथाले कुनै न कुनै सामाजिक, राजनीतिक, आर्थिक समस्यालाई विषयवस्तुको रूपमा चित्राङ्कित गरेर समाजलाई स्वस्थ र इमानदार बनाउने सन्देश दिएको छ । यस लघुकथासङ्ग्रहको आवरण र आन्तरिक सेटिङ आकर्षक छ र यसको मूल्य ठीक देखिन्छ। यो पुस्तकले आधुनि नेपाली लघुकथाको क्षेत्रमा आफ्नो स्थान सुरक्षित गर्नेछ भनी आशा लिन सकिन्छ ।
वि. सं. २०१७ वैशाख २१ गते माता लक्ष्मी देवी नेउपाने र पिता श्रीप्रसाद नेउपानेको सुपुत्रका रूपमा लेखर्क, भोजपुरमा जन्मेर धरान उपमहानगरपालिका-११, सुनसरीमा स्थायी बसोबास गर्दै तर वर्तमानमा बुढानिलकण्ठ-१२, काठमाडौँमा बस्दै आउनुभएका होमप्रसाद नेउपानेको ‘प्रयोगशाला’ (२०८१) नामक लघुकथासङ्ग्रह प्रकाशनमा आएको छ। नमस्ते आधुनिक लघुकथा मञ्च, चितवनले प्रकाशित गरेको प्रस्तुत लघुकथासङ्ग्रहमा जम्मा २७ वटा लघुकथाहरू सङ्गृहीत रहेका छन् । लभग प्रत्येक लघुकथाले एउटा नयाँ विषयलाई चित्राङ्कित गरेको छ । भनाइको अर्थ के हो भने ‘नेउपाने’का लघुकथाहरूमा विषयको पुनरावृत्ति देखिँदैन । यस कथाकृतिमा रहेको पहिलो लघुकथा ‘भेट’ले देशमा व्याप्त रहेको दलगत विसङ्गतिलाई उजगर गरेको पाइन्छ । देशमा जे जति राजनीतिक दलहरू छन्, ती सबैले आ-आफ्नो दलको मात्र स्वार्थ सिद्धिमा लागेका हुन्छन् । जति राम्रो विकास योजना भए पनि, आफ्नो दलको स्वार्थ पूरा नहुने छाँट देखेमा त्यो योजना लागु गर्दैनन् । यही भाव प्रस्तुत लघुकथामा वर्णित रहेको छ । हाम्रा नेताहरूले हाम्रो देशलाई एउटा प्रयोगशाला बनाइदिएका छन् । देश बनाउने नाममा समय-समयमा भएको क्रान्ति र त्यस क्रान्तिका संवाहकहरूमा देखिएको विचलनलाई ‘प्रयोगशाला’ नामक लघुकथामा सजीव ढङ्गले चित्रण गरिएको छ ।
प्रस्तुत लघुकथामा सङ्गृहीत रहेका अन्य लघुकथाहरू यथा ‘अदुभूत गोजी’, ‘चिठी’, ‘आक्रोश’, ‘मयल’, ‘बीउ’, ‘प्रेम’, ‘मलामी’, ‘विषादी’, ‘आभास’, ‘कोट‘, ‘मणि’, ‘निवृत्ति’, ‘प्रतिघात’, ‘रोजगारी’, ‘भैँसीको ढाड’, ‘स्वभाव’, ‘गुनासो’, ‘आँकलन’, ‘आलोक’, ‘जोखिम’, ‘अचानो’, ‘धनको सुगन्ध’, ‘गन्तव्य’, ‘हाँसो’ र ‘स्नेह’ले विभिन्न विषयवस्तुको प्रकटीकरण गरेका छन् । जहाँ ‘चिठी’ मा घर छाडेर गएकाहरूको आफ्नो गाउँ घर फर्किनका लागि मार्मिक सन्देश वर्णति रहेको छ भने ‘आक्रोश’मा इमान्दार व्यक्तिलाई उसको घर परिवार, श्रीमती, छोराछोरी सबैले गिज्याउने गरेको कटु यथार्थ वर्णित रहेको छ । त्यसैगरी जहाँ ‘प्रेम’ नामक लघुकथामा श्रीमान श्रीमतीबाहेक अरू कोही सच्चा साथी नहुने भाव चित्राङ्कित रहेको छ भने ‘मलामी’ नामक लघुकथाले देशमा न्याय मरिसकेको र त्यसको अन्तिम दाह संस्कार गर्न हिँडेको भन्ने भाव वर्णित रहेको पाइन्छ । वर्तमान समयमा देशको कुनै पनि अङ्ग विशुद्ध छैन, हरेक क्षेत्रमा विषादीको प्रयोग भएहरेको अवस्था छ । किसानले बढीभन्दा बढी उत्पादन गर्ने सोचमा विषादी खाद्यको प्रयोग गरिरहेको अवस्थाको चित्रण गर्दै यस्तै रहने हो भने एक दिन विषादी प्रयोग गर्ने किसान पनि आफ्नै विषादयुक्त खाद्यानको प्रयोगले मृत्युवरण गर्ने पुग्नेछ भन्ने भाव वर्णित रहेको छ ‘विषादी’ नामक लघुकथामा । ‘कोट’ शीर्षकको लघुकथामा एउटा बुबाले आफ्नो छोरालाई राम्रो शिक्षा दीक्षा दिननसकेको, चाहे अनुसारको जीवनशैली दिन नसकेको, राम्रो खुवाउन नसकेको, राम्रो लाउन दिन नसकेको भाव चित्राङ्कित रहेको छ । जागिरे मान्छेको जीवनमा ‘निवृत्ति’ भन्ने अध्याय आउँदो रहेछ र त्यो अध्यायले बाँकी रहेको जीवनलाई नराम्री प्रभावित गर्दो रहेछ भन्ने भाव ‘निवृत्ति’ नामक लघुकथामा वर्णित रहेको छ । यसरी के भन्न सकिन्छ भने यस लघुकथासङ्ग्रहका प्रत्येक लघुकथाहरूले कुनै न कुनै सामाजिक यथार्थलाई सजीव ढङ्गले चित्राङ्कित गरेको पाइन्छ । यस कथाकृतिको आवरण आकर्षक तथा मूल्य उचित रहेको छ ।
सन् २०२४ अक्टोबर ०६ तारिख आइतबार, कासाई रिन्काई पार्कमा ‘बगरमा पलेँटी साहित्य’ लेखिएको ब्यानर विश्व नेपाली साहित्य महासंघ(विमेसाम), जापान शाखाको फेसबुक भित्तोमा देखेँ । सम्भवत: कार्यक्रम हुनुभन्दा करिब दुई हप्ताअघिको बिहानीको समय थियो क्यारे त्यो । विनेसाम, जापान शाखाको आयोजनामा उसैको लोगो अङ्कित टिशर्ट सार्वजनिक गर्ने भन्ने पनि लेखिएको थियो । साहित्यिक कार्यक्रम भन्नेबित्तिकै हुरुक्कै हुने म, तुरुन्त मेरो व्यक्तिगत भित्ते पात्रोमा कम्पनीमा बिदा लिने भनेर चिनो लगाएँ । अरू बेलाको छुट्टिमा सूर्यनारायण पृथ्वी लोकमा झरेपछि मात्र ओछ्यान छोड्थेँ र नित्यकर्ममा लाग्थेँ । तर त्यो आइतबार भने पृथक कार्यक्रममा जाने ममा पलाएको उत्साहले होला, छिटै निन्द्रादेवी मेरो आँखाबाट भागिन् । नौ सय मिटरको दूरीमा उत्तरी दिशामा बग्ने मिसावा नदी र पाँच सय मिटरको दूरीमा दक्षिणी दिशामा बग्ने तामा नदी, यी दुवैले सुसेलेको शारदी हावा एकैचोटि मेरो कोठासम्म आइपुगेछ । ‘छिटो उठ् । मन परेको कार्यक्रममा जानुपर्छ । ढिलो गरिस् भने धेरै कुरा छुट्ला ।’ त्यो सुसेलीले यस्तै यस्तै मतिर फलाकेको भान भयो । हतार हतार नित्यकर्मतिर लागेँ । साहित्य लेखन र साहित्यिक जमघटमा सहभागी हुन हमेसा प्रेरित गरिरहने मेरी गृहलक्ष्मी खानाको बन्दोबस्तमा लागिन् । केही दिन पहिले नै विशेष दिनमा वाचन गर्ने भनेर एउटा कविता पक्कापक्की गरिसकेको थिएँ । साहित्यमा अक्षरको खेती गर्न औधी मनपर्छ । शब्दहरूसित लुकामारी गर्न उत्तिकै रहर लाग्छ । कर्मथलो जापानमा हुने साहित्यिक कार्यक्रमहरू प्राय छुट्दैनन् । करिब डेढ घण्टा रेलयात्रामा तोकिएको कार्यक्रम स्थल पुगेँ । यो मानेमा पनि विशेष हुनेवाला थियो कि बगरमा पलेँटी कसेर गरिने कार्यक्रम थियो । हामी सामान्यत: साहित्यिक संस्थाले गर्ने कार्यक्रम भनेपछि एउटा ठुलो हल, हलभित्र एउटा मन्च, मन्चमा सोफा या कुर्सीहरू लहरै राखिएको हुन्छ । दर्शकका लागि क्रमबद्ध कुर्सी या डेक्सबेन्च अनि सिलिङ्मा पङ्खा, झिलिमिली बत्तीहरू आदि दिमागमा खेल्छन् । त्यस्तै, आसन ग्रहण, खादा, माला, भाषणबाजी आदि हुनैपर्यो । उक्त दिन उपर्युक्त शब्दहरूको कुनै बखतमा पनि उच्चारण गर्नु परेन । र, उच्चारण गर्नु नपरेको नै त्यो दिनको कार्यक्रमको सौन्दर्य थियो । कासाई रिन्काई पार्क टोक्यो खाडी(उपसागर)को उत्तरी तटीय क्षेत्रमा पर्छ । अर्थात् आराकावा नदी र क्युएदो नदीको सङ्गम स्थलमा पर्छ । उक्त खाडीमा सन् १९७६ मा मानव निर्मित टापुमा कार्यक्रम स्थल तोकिएको हो । कासाई रिन्काई पार्कभित्र दक्षिण दिशामा पूर्वी नागिसा र पश्चिमी नागिसा यी दुई ससाना टापुहरूलाई मिलाएर कासाई मरिन पार्क भनेर नाम दिइएको रहेछ, जुन ३६६.९ हेक्टर क्षेत्रफलमा फैलिएको छ । शरद ऋतुको आगमनसॅंगै बसाइॅं सर्ने विभिन्न चराहरू यही टापु लगायत कासाई रिन्काई पार्कको मानव निर्मित जङ्गलमा आराम गर्ने गरेको भेटिन्छन् । लगभग १२६ प्रजातिका चराहरूको सङ्गम स्थलको रूपमा परिचित छ । त्यस्तै, समुद्री छाल र साना- ठुला माछाहरू खेलेको हेर्ने मान्छेको भीड दैनिक लाग्दछ । अॅं, म बगरमा पलेँटी साहित्यको कुरा गरिरहेको छु । ठ्याक्कै एक दशकको मेरो जापान बसाइको पहिलो पृथक कार्यक्रम हो यो । त्यही भएर पनि कार्यक्रममा सहभागी हुन लोभिइरहेको थिएँ । विनेसाम, जापान शाखाले एउटा नौलो अभ्यास गर्न खोजेको पाएँ । पलेँटी कसेर रचना वाचन गर्नुपर्ने त्यो पनि बगरमा । वाह ! क्या गजब हुनेभो । मेरो मुखबाट अचानक फुत्किएको वाक्य थियो, जतिखेर पहिलोचोटि ब्यानर सन्जालमा देखेँ । सुरु गर्ने भनेर तोकिएको समय दिउॅंसो एक बजे थियो । त्यहाँको नियमानुसार बेलुकी पाँच बजेसम्ममा त्यो टापु छोडिसक्नुपर्थ्यो । झण्डै चार घण्टा हामीसॅंग समय थियो । मासुमा हड्डी पर्नु भन्ने भनाइ जस्तै म चढेको रेलले मलाई थोरै ढिलो गरी पुरायो । मानौँ मेरो भागमा त्यो दिन सानो हड्डी परेछ । म पुग्दा साथीहरूले औपचारिक चिनापर्ची र हिन्दु धर्मावलम्बीको महान् पर्व दसैँको शुभकामना आदानप्रदान गर्ने क्रमसॅंगै आआफ्नो साहित्यिक कोशेली भकाभक फुकाउन लागेका थिए । म त्यही लहरमा मिसिएँ । कविता, गजल, गीत, मुक्तक आदि आराकावा र क्युएदो नदीलाई सुनाउन आतुर थियौँ । जापानको इतिहास बोक्ने ती नदीहरूलाई साक्षी राखेर कवितामार्फत मैले पारुहाङ सुम्निमाको कहानी सुनाउन पाउनु मेरो अहोभाग्य हो, लाग्यो । एकार्काको नजर देख्ने गरी गोलाकारमा पलेँटी कसेर बस्यौँ । जसले मह काढ्छ, उसले हात चाट्छ भन्ने उखान जस्तै माइक उमेश तिमल्सिनाको हातमा पर्यो । उनैले आफ्नो कवितामार्फत साहित्यिक कोशेली फुकाउन श्रीगणेश गर्ने अवसर पाए । त्यसपछि भने पङ्क्तिबद्ध बसेका रविन्द्र दिखुक्पा, युको ओकामोतो, प्रमोद श्रेष्ठ, उमेश तिमल्सिना, अमरदेव बास्तोला, बिमन किराती, शिवराज राई, शारदा पाण्डे, विजय स्याङ्बो, सयपत्री थुलुङ, गंगा गगन, डेनी राई, राजन घले, रामचन्द्र न्यौपाने, राजन कुलुङ, सम्झना चाम्लिङ, विष्णु आङदेम्बे, प्रदिप शर्मा, सुगम राई, गृष्मा पौडेल र म लगायत दुई दर्जन बढीले पालैपालो साहित्य(गीत, गजल, कविता, मुक्तक)को रसास्वादन गर्यौँ । एकार्कामा गरायौँ । गोलाकारको केन्द्रबिन्दुमा साक्षीको रूपमा केवाफुङ्को गीत (गगन योक्पाङ्देन), गाउॅं फर्किरहेको परदेशी (सयपत्री थुलुङ्), जहाँ आमाहरू कहिल्यै निदाउॅंदैनन् (अनुवादक -चन्द्र गुरुङ्), सिनकानसेनको देशबाट (प्रविण लामा ‘अपरिचित’), मनको मन्दिर (केबी पारखी), अक्षरा -१ र २ (विनेसाम, जापान शाखा), मारुनी (राजन घले) र बुन्छत (म्यामराज राई) लगायत थिए । तिनीहरू हाम्रो लागि राम्रो कार्यक्रमको लवजमा मुसुमुसु मुस्कुराइरहेका थिए भने त्यसको साक्षीमा चाहिॅं हाम्रा नजरहरू काफी छन् । वाको विश्वविद्यालय, जापानका नृत्य प्रशिक्षक तथा नेपाली भाषा, साहित्य र संस्कृतिका अभियन्ता एवम् विनेसाम जापान शाखाका सल्लाहकार युको ओकामोतो कार्यक्रमको आकर्षणमा थिइन् । शान्त बसेकी टोक्यो उपसागरलाई नेपाली साहित्य दिल खोलेर सुनाउन जुट्यौँ । शरद् ऋतुका निम्तालु चराहरूलाई सुनायौँ । सधैँ उफ्रिरहने माछाहरू हाम्रो रचना वाचनसॅंगै नाचिरहे जस्तै देखिन्थे ।
सबैले आफ्नो पालो सकाएपछि पहिलो चरण समाप्त भयो । दोस्रो चरणमा खाजा खाने योजना बन्यो । जतिखेर घडीको सुईले दिउॅंसोको तीन बज्ने तरखर गरिरहेको थियो । खाजा व्यवस्थापनमा सुगम राई, सयपत्री थुलुङ् र सम्झना चाम्लिङ थिए भने शारदा पाण्डे, रेचल गुरुङ्, शिवराज साम्पाङ् लगायत सहयोगीको रूपमा थिए । स्वदेशमा खाएको छरितो वनभोज(ड्राइ पिकनिक)को आभास भयो । पहिला माम त्यसपछि काम भनेझैँ पेट पूजा सकेपछि फोटो सेसन सुरु भयो । कोण, पृष्ठभूमि र उज्यालोपन मिलाउॅंदै खिच्यौँ । सामूहिक, युगल र एकल फोटो खिच्ने क्रम करिब एक घण्टा जति चल्यो ।
अन्तिम तथा रचना वाचनको दोस्रो चरण अमरदेव बास्तोलाको गजलबाट सुरु भयो । माहोल निकै तातिएको थियो । त्यही बेला शारदा पाण्डेले प्रेमिल गजलमार्फत अझ उत्कर्षमा पुराइन् । कार्यक्रमको उत्तरार्द्धमा क्रमश: प्रमोद श्रेष्ठ र उमेश तिमल्सिनाले कविता तथा गृष्मा पौड्यालले गजल वाचन गरेका थिए । साहित्यिक कोशेलीहरू रहलपहल थिए, सजिलै अनुमान गर्न सकिन्थ्यो । यद्यपि, तोकिएको समयसॅंगै गगनको पश्चिमी दिशामा गोधूलि रङ बाक्लिॅंदै गएकोले मरिन पार्कलाई सबैले एकैचोटि बिदाइको हात हल्लाउन बाध्य भयौँ । कासाई रिन्काई पार्क रेल स्टेशनको आँगनमा पुन: एकछिन झुम्मियौँ । सामूहिक रूपमा साहित्यिक भेट चाँडै गर्ने वाचा गर्यौँ र आआफ्नो गन्तव्यतर्फ लाग्यौँ । —++— -हतुवागढी -६, होम्ताङ्, भोजपुर
यमुना प्रधानाङ्ग ‘मुना’ (२०२१) नेपाली लघुकथा क्षेत्रकी प्रतिभासम्पन्न हस्ताक्षार हुन् । यिनको व्यक्तित्व कविता, गीत र कथा सिर्जनमा विस्तारित रहेको छ । ‘आमा’ (कवितासङ्ग्रह, २०६७) प्रकाशन गराएर विधिवत् रूपमा नेपाली साहित्यमा प्रवेश गरेकी ‘मुना’ का ‘बुद्धको देश’ (गीतसङ्ग्रह, २०७०), लघुकथाको सुगन्ध, १२ फूल १०८ सुगन्ध (सहलेखन, २०७९) र ‘उपहार’ (लघुकथासङ्ग्रह, २०८१) प्रकाशित रहेका छन् । यस कृतिमा आशा, चुँडियो सपना, मानेको भए ?, कप्लक्कै खायो ! कोरोना महामारी, पूजा, सोच्न बाध्य, नेतृत्व, विद्रोह, आँट, धरातल, छोरा मान्छे, उपहार, घमण्ड चुर, विकृत फागु, वचन, भागबण्डा, सीप प्यारो, परिणाम, अझै पनि !, को ठूलो ?, मेहनतको फल, बृहत् नक्सा, सकारात्मक, डर, व्यवहारिक ज्ञान, व्यवस्था, जिम्मेवारी, पानी, साथ, स्थान, बाध्यता र सन्तान प्राप्ति शीर्षकका ३३ वटा लघुकथाहरू सङ्ग्रहीत छन् ।
अधिकांश लेखकहरू वर्तमान समयलाई नै लेख्नै गरेको पाइन्छ । यसको कारण के हो भने वर्तमान समयलाई रेखाङ्कित गर्ने क्रममा लेखक आफ्नै भोगाइको सेरोफेरोमा घुमिराखेका हुन्छन् । यस प्रकारको घुमाइमा लेखकलाई आफ्ना रचनाहरूलाई साहित्यिक बनाउनका लागि धेरै दिमागी कसरत गर्नु पर्देन किनभने जीवनमा अनुभूत गरिएका कुराहरूको सजीव वर्णनले नै पाठकलाई आफूतिर आकर्षित गर्नमा सफल हुन्छन् । तर वर्तमान समयलाई रेखाङ्कन गर्ने काम जोखिमपूर्ण पनि हुने गर्दछ किनभने आफूले रेखाङ्कन गरेका भावहरू अन्य लेखकहरूसँग ठ्याक्क मिल्न जाने खतरा हुन्छ । यहाँनिर लेखकमा उसको निजी कला कौशल हुनु अति आवश्कय हुन जान्छ ।
यस अर्थमा कथाकार ’मुना’ अलिक पृथक देखिन्छन् । यिनका लघुकथाहरूमा वर्तमान समयमा व्याप्त रहेका सङ्गति-विसङ्गतिको चित्राङ्कन भए पनि अलि अलग्गै किसिमले भएको पाइन्छ । विश्वलाई आफ्नो पाशमा लिएको कोरोना महामारीबाट उत्पन्न भएको सामाजिक, आर्थिक, राजनीतिक तथा मानसिक अवस्थाको प्रतीकात्मक चित्रण गर्नमा यिनी सफल भएको देखिन्छ । यिनका ‘आशा’, ‘चुँडियो सपना’, मानेको भए?’, ‘कप्लक्कै खायो’, ‘कोरोना महामारी’, ‘सकारात्मक’ शीर्षक लघुकथाहरूमा ‘कोरोना महामारी’ विषयवस्तु बनेर आएको देखिन्छ भने ‘पूजा’ शीर्षकको लघुकथामा साहित्य र मानव सेवा नै पूजा हो भन्ने भाव वर्णित रहेको देखिन्छ । ‘सोच्न बाध्य’ नामक लघुकथामा यिनले आफ्नो देशका केही भूभाग नक्सामा रहेपनि वास्तविक रूपमा आफ्नो भोग चलनमा नरहेको कटु यथार्थको भाव वर्णित रहेको छ । नेपाली समाजमा अहिले कहीँ-कहीँ देखा परेको छोराको मृत्युपछि बुहारीको बिहे गरिदिने अनुकरणीय संस्कृतिको रेखाङ्कन यिनको ‘आँट’ भन्ने लघुकथामा वर्णित रहेको पाइन्छ । यिनको ‘उपहार’ नामक लघुकथाले श्रीमान् श्रीमतीबीचको सम्बन्ध एकअर्काप्रतिको विश्वास र मायाले मात्र दिगो रहने भाव प्रकट गर्दै श्रीमतीलाई पूर्ण रूपमा बुझेर माया गर्ने श्रीमान् नै यथार्थमा जीवनको अमूल्य उपहार हो भन्ने भाव वर्णित रहेको पाइन्छ । यिनका लघुकथाहरूमा विषयगत विविधता पाइन्छ । यो नै यिनको प्रस्तुत लघुकथासङ्ग्रहको प्राप्ति हो ।
आकर्षक आवरण तथा ७८ पृष्ठको लघुकायामा सजिएको यो ‘उपहार’ नामक लघुकथासङ्ग्रहलाई ‘नमस्ते आधुनिक लघुकथा मञ्च’ले प्रकाशमा ल्याएको छ । यसको मूल्य रू. २७५ राखिएको छ ।
“पाँचै तत्व पाँचै विकार पञ्चाङ्ग नै ठिक आधार”भन्ने मूल नाराका साथ पञ्चाङ्ग लेख्दै आएका छौं।यही सिलसिलामा साप्ताहिक पञ्चाङ्ग चित्रपट भाग :- अन्ठानब्बेऔमा हामी पुगेका छौं। लेख्नु पर्ने पञ्चाङ्ग सङ्ख्या :- ०१ मिति:- २०८१/०६/१७गते
आदरणीय पञ्चाङ्ग अनुरागी एवम् स्रष्टाज्युहरू हार्दिक नमस्कार तथा बड़ादसैंको शुभकामना” पञ्चाङ्ग साहित्य समाज नेपाल” को आधिकारिक दर्ता पछिको: ९८[ अन्ठानब्बेऔं] चित्रपटमा,यहाँहरुलाई हार्दिक स्वागत गर्दै यस शृङ्खलामा दिइएको चित्र अनुसारको विम्बात्मक तथा गहन मौलिक भाव झल्किने एक पञ्चाङ्ग शनिबार बेलुका ९:०० बजे भित्र आफ्नो नाम र ठेगाना सहित कमेन्ट बक्समा लेख्नु हुन हार्दिक अनुरोध गर्दछौं!
भवानी घिमिरे जमुना आचार्य पशपती राई पुष्पा नेपाल (सुवेदी )
संरचना
अनुप्रास :- आफू खुसी स्थायी :- आफू खुसी अक्षर :- बराबरी
समायोजक
सोमनाथ लुइटेल “रवि पाल्पाली” तथा
पञ्चाङ्ग साहित्य समाज नेपाल
चित्र अनुसार पञ्चाङ्गहरू [चित्रपट] ~~~~~ पञ्चाङ्ग:०१ बडादसैं घरघरमा आएको छ। बाढी र पहिरोले सारा खाएको छ। दसैं कसैको दशा नबनोस् भन्छु म, महलबासी हर्ष खुसी छाएको छ। गरीब दुःखीले दुःख नै पाएको छ। सुशीला पाैडेल
पञ्चाङ्ग :०२ बालुवा माटो जौ राखी पानी घडा थापेर यहाँ। नव दुर्गा पुजा गर्छन् नि जमरा राखेर यहाँ। दसैँ सुरुवात पहिलो दिनमा यस्तै नै गर्छन् , चण्डी पाठ गर्छन् है दुर्गामा बोका भाकेर यहाँ । दशमीमा टीका लगाउँछन् मासु चाखेर यहाँ। ✍️ बेदु न्यौपाने 🌹🌹
पञ्चाङ्ग:०३ जमरा घडा भरेर बालुवा र माटो दिएर राखिन्छ बेस्सरी , मीठा मीठा परिकारहरु चाखिन्छ पिलेटमा लिएर बेस्सरी । हिन्दुहरुको खुसियालीको चाड रमेर आएको छ यसपालि नयाँ नयाँ कपडाहरु सबै परिवारलाई सिएर बेस्सरी , चाडपर्वमा कोही कोही मस्त हुँदै हिड्ने गर्छन् पिएर बेस्सरी ।
दुर्गा आचार्य मोरङ
पञ्चाङ्ग:०४ हामी गरिब वर्गलाई दशैँ आएर के गर्नु? भोकै प्यासै बस्नेलाई मालश्री गाएर के गर्नु? मीठो खाने राम्रो लाउने हाम्रो तक्दिरमा छैन। गरिबहरु नाङ्गै छन् धनीले लाएर के गर्नु? पेट खाली छ गीतको धुन बजाएर के गर्नु?
मल्ल लक्ष्मी श्रेष्ट मेची किनार बिर्तामोड झापा
पञ्चाङ्ग-०५ नराख्नु आमा जमरा यसपालि त कतै राख्ने ठाउँ छैन शहर चुर्लुम्म डुबेको छ बाढीले बगाएर गाउँ छैन पारी जाने पुल लग्यो बाटोघाटो खानेपानीको मूल लग्यो सारा देश शोकाकुल छ आज कहिँ कतै जाउँ जाउँ छैन यस्तो बेला पो आयो दशैं जहाँ कसैको निसाना नाउँ छैन। -पशपती राई खोटाङ
पञ्चाङ्ग:०६ पूजा आरम्भ गरिन्छ आज बालुवा माटो भरिन्छ आज साइत थाहा नभए पनि, मकै जौँ धान छरिन्छ आज विधि नजान्ने परिन्छ आज। कला ढकाल झापा
ॐ पञ्चाङ्ग:०७ “””””””” ठूला झरीले दसैँकाे खुसी सबै जन हरायाे हजुर एक ठाउँबाट अर्काेतिर जान मन डरायाे हजुर नदिका किनारा खुल्ला राख्नु पर्ने पाठ सिकायाे मज्जाले देशभरि नै धनजनको खति झन गरायाे हजुर तटका घरटहरा क्षति गरिकन भरायाे हजुर । प्रद्युम्न चालिसे भक्तपुर कटुञ्जे । पञ्चाङ्ग:०८ टन्न खान पाउने को पो दशैं। आफ्ना कहाँ धाउने को पो दशैं। गरीब जहाँको त्यही हो सधैं, नयाँ लुगा लाउने को पो दशैं। खुशीयाली छाउने को पो दशैं। ह्यारिस
झिल्का लेखन अभियानको ३५ औँ शृङ्खला (दसैँ पर्व विषयक) सम्पन्न भएको छ । झिल्का साहित्य समाज नेपालको आयोजनामा उक्त झिल्का लेखन कार्यक्रम सञ्चालन गरिएको थियोे ।
झिल्का कविता लेखनको यस विशेष अभियानमा पनि विगतका शृङ्खलाहरूमाझैँ सर्जकहरूको निकै उत्साहप्रद सहभागीता रहेकोे थियो । जसमा नेपाल, भारत, भुटान लगायत विश्वका विभिन्न देशमा छरिएर रहनुभएका नेपाली भाषा, साहित्यलाई निरन्तर माया गर्नुहुने ९६ जना झिल्काकारहरूको सहभागीता रहेकोे थियोे ।
झिल्का कविताको उन्नयन, विकास र प्रवर्द्धन गर्नका लागि समाजले विभिन्न क्रियाकलापहरू सञ्चालन गर्दै आएको छ । त्यसमध्ये झिल्का लेखन अभियान पनि एक भएको र नेपाली समुदायका चाडपर्व, उत्सव लगायत विभिन्न विशेष अवसरहरूमा निरन्तर सञ्चालन गरिने यसका परिकल्पनाकार/प्रवर्तक/प्रशिक्षक वसन्त अनुभवले बताउनुभयो ।
झिल्का कविता, नेपाली माटोमा उम्रिएको एक नवीनतम, लघुतम, प्रयोगवादी काव्य विधा हो । जसमा विम्ब, प्रतीक, अलङ्कारको प्रयोग गर्दै चोटिलो पाराले तीन हरफमा लेख्ने गरिन्छ । जसको पहिलो हरफले विषयवस्तुको उठान, दोस्रो हरफले विषयवस्तुको बिस्तार र तेस्रो अर्थात् अन्तिम हरफले भावलाई उत्कर्षमा पुर्याई समापन गर्ने गर्दछ । यसका प्रत्येक हरफमा तीन/तीन शब्दहरू हुने गर्दछन् । जम्माजम्मी नौ वटा शब्दमा एउटा झिल्का कविता पूरा हुने भएकोले यसलाई नौ शब्दको कविता पनि भन्ने गरिन्छ ।
झिल्का कविताका तीन हरफ मध्ये पहिलो र तेस्रो हरफमा अन्त्यानुप्रास हुनुपर्ने विधान छ भने दोस्रो हरफ स्वतन्त्र हुन्छ तर सकभर समध्वनीक नभएमा उत्तम मानिन्छ ।
सहभागी झिल्काकारहरूका उत्कृष्ट झिल्का कविताहरू-
[१]
१)
बुझेर समयको माग
मनाऔँ चाड बडादसैँ
त्यागी आपसी रिसराग !
२)
देखासिकी, दबाबमा परेर
फजुल खर्च नगरौँ
अनावश्यक रिनधन गरेर !
✍️
वसन्त अनुभव
[२] १) खुसीले भरियोस् भावना सबैमा छाइरहोस् यस्तै बडादशैँको हार्दिक शुभकामना । २) दुर्गाको पूजा गरेर खुसीयाली भई मनाऔँ जीवनमा रङ्ग भरेर । ✍️ अर्जुन प्रसाद चौलागाईँ
[३]
१)
बडादसैँको दिन्छु शुभकामना
दुर्गामाताले रक्षा गरून्
गरौँ खुसीले सामना ।
✍️
शोभा आचार्य गौतम
काठमाडौँ
[४] उच्च रहोस् भावना मेलमिलाप सद्भाव सहित बडादसैँको हार्दिक शुभकामना ! ✍️ डम्बर थामी ‘अनुपम’ कालिन्चोक गा.पा. -६ , दोलखा ।
[५]
कसैलाई काँडा नबिजोस्
दसैँमा सबै रमाउँ
आँखा आँसुले नभिजोस् !
✍️
सविता भट्टराई, जनकपुरधाम
[६] उत्साहित रहोस् भावना भवानीले कल्याण गरुन् बडादशैँको हार्दिक शुभकामना ! ✍️ बाबुराम गौतम, गुल्मी
[१०] १) दशा नबनोस् यसपालि रक्षा गरे दसैँमा हे मङ्गला काली ! २) जनताको बिजोग कस्तो हरायो बडादसैँको रौनक मसानघाटको सुनसान जस्तो । ✍️ चुडामणी देबकोटा पुरानोनैकाप काठमाण्डौ
[१९]
१)
उत्साह र उमङ्ग
धेरै छ मनमा
यो दसैँको रङ्ग ।
२)
बढोस् सबैमा सद्भावना
नवदुर्गाले कल्याण गरून्
सम्पूर्णमा बडादसैँको शुभकामना !
✍️
सतीश पण्डित
भानु६ चुँदी तनहूँ । हाल चनपा ६ मातातीर्थ
[२०] मनाऔँ स्तर हेरेर तडकभडक ज्यादा देखाउँदा बस्लान् साहुले घेरेर ! ✍️ सरिता सेढाई धादिङ
[२१]
१)
दसैँमा रमाउने चाहना
लिई आशिर्वाद मान्यजनबाट
आशिष र शुभभावना !
२)
आयो दसैँ पर्व
दु:ख पिर बिर्सी
मानौँ सबैले गर्व !
✍️
मन थापा
पोखरा २१ बक्रेक
[२२] १) बाढीले बगाउँदा घर यसपालीको दसैँ मनाउने मरिसक्याे सबै रहर । ✍️ सानु जाेशी सुदुर पश्चिम दार्चुला
[२४] १) बनाऔँ शुद्ध भावना बडादसैँ सुखद् बनाेस् यही छ शुभकामना ! २) शान्ति छाओस् मनमा दसैँ दशा नहाेस् कान्ति छाओस् तनमा ! ✍️ केशवप्रसाद ढकाल ‘प्रीतबीज’ सिरान्चाेक-७, उपल्लो गाेहाेरे, गाेरखा।
[२५]
रहिरहनुपर्छ सकारात्मक भावना
आपतविपतमा नहुनू विचलित
बडादसैँको मङ्गलमय शुभकामना !
✍️
कृष्णकुमार वैद्य
बनेपा ९, काभ्रे
[२६] १) सुखशान्ति खुसीको चाहना फलोस् फूलोस् जीवनभरि बडादसैँको मङ्गलमय शुभकामना ! २) निधारमा टीका जमरा दुर्गा माताको आशिषले जीवन बनोस् हराभरा ! ✍️ कृष्ण बजगाई, भक्तपुर
[२७]
१)
नेपालीमा उमङ्ग छाओस्
आशिष आपासमा साटेर
रम्न समृद्धि आओस् !
२)
गच्छेले चाडबाड मनाऔँ
देखासिकी गरेर होइन
सभ्य सुसंस्कृत बनाऔँ !
✍️
राज बहादुर बडुवाल
कनकासुन्दरी -५,जुम्ला
[२८] १) होस् सकारात्मक भावना नवदुर्गाले रक्षा गरुन् बडादसैँको सबैमा शुभकामना ! २) विपत्ति नपरोस् देशमा सबै हाँसीखुसी रहुन् नेपाली आफ्नै भेषमा ! ✍️ बेदु न्यौपाने
[२९]
मिलन गराउने चाडपर्व
परिवार एउटै आँगनमा
संस्कृतिमा गरौँ गर्व !
✍️
कार्की डिबी माकुम
सुनवल-४, नवलपरासी
[३०] १) विजयादशमीको पावन अवसरमा दुर्गाभगवतीले बास गरून् सबै मानिसको घरघरमा ! २) रङ्ग र रसैमा नराम्रो सुन्न नपरोस् यो साल दसैँमा ! ✍️ हिरामाया श्रेष्ठ गजुरी १ धादिङ
[३२] १) सुखशान्ति सर्वत्र छाओस् कामना छ बडादसैँ खुसी बाेकेर आओस् ! २) विकृति नभित्र्याऊँ कसैले संस्कार, संस्कृति जाेगाउँदै सद्भाव बाडाैँ सबैले ! ✍️ सुन्दरी घिमिरे खतिवडा सङ्खुवासभा
[३३]
१)
फेरि दसैँ आयो
उत्साह र उमङ्गसँगै
जनजनमा खुसी छायो ।
२)
गरिबलाई हुन्छ पीर
चाडबाड आएको बेला
अवश्य हुन्छ फिकिर ।
✍️
बिरेन्द्र कुमार चौधरी
इटहरी सुनसरी
[३४] १) लिएर शुद्ध भावना माता दुर्गाको आशिर्वाद बडादसैँ पर्वको शुभकामना ! २) बडादसैँ आइपुग्यो आँगन हाँसीखुसी उमङ्ग लिई चोखो सद्भाव राखन । ✍️ मोती योन्जन सुब्बा, दार्जिलिङ
[३५]
स्वच्छ रहोस् भावना
दुख कसैमा नपरोस्
सबैमा छ शुभकामना !
✍️
बुद्धिमान दनुवार ( सुरुङ्गेली कान्छो )
कनकाई ४ झापा
[३६] आयो महान् चाडपर्व एकसाथ मिलेर मनाऔँ गर्दै देशको गर्व ! ✍️ अनुग्रह राना मगर ‘पुष्प’ पाँचखपन न . पा. ६ संखुवासभा
[४१]
समृद्धि, प्रगतिको कामना
परिवारमा खुसी छाओस्
दसैँको मङ्गलमय शुभकामना !
✍️
रुना कर्माचार्य दाहाल
चितवन
[४२] १) टिका जमरा लगाएर पिङ खेल्न जानुपर्छ दुःख पीडा भगाएर ! २) नेपालीको महान पर्व मनाउनु पर्छ मिलीजुली लिएर सधैँ गर्व । ✍️ कला ढकाल झापा
[४३]
१)
आउँछ प्रत्येक वर्ष
घुम्दै विजयादशमी यहाँ
ल्याएर उमङ्ग हर्ष !
✍️
बाबुराम पाण्डे
अर्घाखाँची
[४४] उच्च रहोस् भावना शुभ होस् बडादसैँको हार्दिक मङ्गलमय शुभकामना ! ✍️ वेल थोकर तामाङ मकवानपुर
[४५]
१)
देवीको पूजा आराधना
शुभ मङगल होस्
सबैमा दसैँको शुभकामना !
२)
पशुपंक्षीको रातो रगतमा
नाम लिएर धर्मको
पाप गर्छन् जगतमा ।
✍️
शान्ता पौडेल भट्टराई
टङ्कीसिनवारी, मोरङ
[४६] १) हर्ष उल्लास छायो हरेक नेपालीको आँगनमा राष्टिय पर्व आयो । २) पीडा भुलेर खुसीमा मन आनन्द बनाऔं मुस्कान भरी झुसीमा ! ✍️ शशीश्री आचार्य बौद्ध कुमारीगाल काठमाडौं
[४७]
आइरहाेस् उदारताकाे भावना
सम्पूर्ण नेपालीमा बडादसैँकाे
हार्दिक मङ्गलमय शुभकामना !
✍️
रामप्रसाद पुरी
बादेल, खाेटाङ ।
[४८] १) दसैँमा टीका लगाउँ देवीको पूजा गरेर दुःखकष्ट सबै भगाउँ । २) दसैँमा घरको रहर आशिर्वाद थाप्न जाने खतरा गाउँ सहर ! ✍️ अम्बिका अधिकारी झापा बिर्तामोड
[५०] १) सबैको पुगोस् मनोकामना धनी या गरिबलाई यही बडादसैँको शुभकामना । २) स-साना कुरामा रमाउँ देखासिकी गर्नु हुन्न खुसीले दसैँ मनाउँ । ✍️ धनमाया चौधरी, कैलाली
[५१]
१)
नलागोस् ऋण कसैलाई
फजुल खर्चलाई घटाएर
उत्सव बनाऔँ दसैँलाई ।
२)
सद्भाव हाम्रो चाहना
खुसीयाली सबैमा ल्याएर
पूर्ण होओस् कामना !
✍️
पद्मा काश्यप पाण्डे, मोरङ
[५२] दसैँको पर्व आयाे पिरव्यथा सबै भुलेर सर्वत्र खुसी छायो । ✍️ अरुण कुमार भुजेल गोरूबथान, कालेबुङ, भारत
[५३]
दसैँमा जमरा टीका
शिरमा ठूलाबडाको हात
नहोस् आर्शिवाद फिका !
✍️
साहित्य प्रेमी
सुशील धनगढी
[५४] गरौँ विपत्तिको सामना टरेर जाओस् दशाहरू बडादसैँको हार्दिक शुभकामना ! ✍️ पुष्पा राई बादेल, खाेटाङ
[५५]
रमाइलो चाडपर्व आयो
टिका, जमरा लगाउँदै
मनमा उमङ्ग छायो ।
✍️
धनुष न्यौपाने
जुम्ला।
[५६] हासेर दसैँ मनाउँ आशिष लिन हामीले ठूलाको घरमा जाउँ । ✍️ सीमा कार्की समर्पण मेलचोक पर्सा
[५७]
१)
चाडपर्व संस्कृति हाम्रो
फजुल खर्च नगरी
दसैँ मनाऔँ राम्रो !
२)
दसैँ बनोस् खास
दसैँको सबैलाई शुभकामना
नहाेस् कसैको उठिबास !
✍️
राज कुमार राजभण्डारी खोटाङ्गे
मध्यपुर ठिमी ५ संगम काेलाेनी राधे राधे भक्तपुर ।
[५८] खुसीको दिन आयो मनभरी आनन्द छ दशैँको रमझम छायो । ✍️ नीमा छिरिङ भोटिया जलढका कालेबुङ
[६६] दर्शन गरेँ भवानी दसैँको हार्दिक शुभकामना रमाउँदै बितोस् जिन्दगानी ! ✍️ भगवती दवाडी, दमक, झापा
[६७]
१)
दसैँ खुसीको पर्व
मान्यजनको आशीर्वाद लिई
गर्नुपर्छ हामीले गर्व ।
२)
हुनेछ सत्यको विजय
दुर्गा भवानीको कृपाले
शत्रुमा जागोस् भय ।
✍️
जयनारायण नेपाल
इलाम
हाल सूर्यविनायक २ बालकोट,भक्तपुर
[८०] सुन्दर हाेस् भावना दसैँ अनि तिहारकाे सबैमा हार्दिक शुभकामना ! ✍️ श्रीकृष्ण धामी, बझाङ
[८१]
माैलाउन् मनका भावना
हजुरहरू तमाम सबैलाई
बडादसैँकाे हार्दिक शुभकामना !
✍️
नाम केसर बाेहरा ( सङ्घर्ष )
सुदूरपश्चिम अछाम
हाल भारतबाट
[८२] १) दशैँ आयो भन्छन् सर्वत्र छ रमाइलो केटाकेटी दक्षिणा गन्छन् । २) वर्ष दिनको चाड रमाइलो हुने भयो दु:ख मान्न छाड । ३) मेरो सधैँ चाहना सबैको भलो होस् दशैँको यही शुभकामना ! ✍️ राजेशराज गड्तौला कॅाडाघारी, काठमाण्डौ
[८३]
बाध्यता छ मनाउन
नभए पनि शान्ति
सन्तान खुसी बनाउन !
✍️
मन्दिरा सेढाई
[८४] दसैँ आयो हजुर सबै अब रमाउनुपर्छ गरेर आ-आफ्नो सुर ! ✍️ मोहन आचार्य पाँचथर
[८५]
आयाे दसैँ आँगनी
आफन्त, साथीभाइसँगै रम्दैछु
खुसीले म पनि ।
✍️
भिक्षु ईश्वर
अछाम
[८६] दसैँ आयो गाउँमा तर खुसी आएन अल्झियो बिरानो ठाउँमा ! ✍️ चिरञ्जीवी ढकाल नेपालगन्ज =२० राँझा एयरपोर्ट बाँके
[८७]
टुप्लुक्क दसैँ आयाे
खानु कि लाउनु
मलाई दाेधार बनायाे ।
✍️
दीपक दाहाल
[८९]
१)
कसरी बसौँ हेरी
ऋणको भारी बोकाउन
दसैँ आयो फेरि ।
२)
हुँदैछ यहाँ अस्तव्यस्त
होसियार परमाणुको होडबाजीले
बनाउँदैछ संसारलाई ध्वस्त ।
✍️
दीप गोले तामाङ
[९०] १) घर जानेको लर्को नमनाउनू कसैले पनि ओढेर ऋणको बर्को । २) चर्केर आउँछ छाती भोका, नाङ्गा देख्दा दसैँ नआएकै जाती । ३) ल्याउँछन् खसी, बोका यो विपत्तिमा होलान् कतिका बालबच्चा भोका । ✍️ रुना कर्माचार्य दाहाल चितवन
[९१]
१)
गाउँ अनि सहर
चहलपहल निकै बढ्याे
दसैँकाे आयाे लहर ।
२)
गएका विदेश काममा
फर्किन्छन् चाड मनाउन
ती आफ्नै गामठाममा ।
✍️
भुपेन्द्र के.सी.
[९२] १) दुर्गा माताको शक्तिले हुन्छ सबैको कल्याण पूजा अनि भक्तिले । २) थाप्छौँ जमरा टीका लिन्छौँ मान्यजनको आशिर्वाद नबनोस् चाड फिका । ३) सबैमा खुसी आओस् नेपालीका घर आँगनमा चाडको माहोल छाओस् ! ✍️ सुस्मिता अधिकारी, काठमाडौँ
[९३]
१)
चाडपर्व दसैँ आयो
आदिशक्ति दुर्गा देवी
भवानीको चर्चा छायो ।
२)
परदेशी घर आए
टाढिएका ती परिवारसँगै
निर्धक्क मिल्न पाए ।
३)
भुलाएर व्यथा पीर
पिङ खेल्दै रमाउँदै
मनलाई राखे थिर !
✍️
विवश पारदर्शी
झापा
[९४] गर्दैछौँ दु:खको सामना विपत्तिमा कसरी दिउँ म दसैँको शुभकामना ? ✍️ चिरञ्जीवी श्रेष्ठ धनकुटा
[९५]
१)
राखेँ मेरो भावना
बडादसैँ सुखद् बनाेस्
यही छ शुभकामना !
२)
शान्ति छाओस् मनमा
दसैँ दशा नहाेस्
कान्ति छाओस् तनमा !
✍️
केशवप्रसाद ढकाल 'प्रीतबीज'
सिरान्चाेक-७, उपल्लो गाेहाेरे, गाेरखा
~~~~~~~~~~ [९६] चाडपर्व दसैँ आयो सबै एकजुट भएर चारैतिर खुसियाली छायो । ✍️ नेत्रबहादुर श्रेष्ठ सिन्धुपाल्चोक -१३ ~~~~~~~~~~
झिल्का लेखन अभियानको ३३ औँ शृङ्खला (संविधान दिवस विषयक) सम्पन्न भएको छ । झिल्का साहित्य समाज नेपालको आयोजनामा उक्त झिल्का लेखन कार्यक्रम सञ्चालन गरिएको थियोे ।
झिल्का कविता लेखनको यस विशेष अभियानमा पनि विगतका शृङ्खलाहरूमाझैँ सर्जकहरूको निकै उत्साहप्रद सहभागीता रहेकोे थियो । जसमा नेपाल, भारत, भुटान लगायत विश्वका विभिन्न देशमा छरिएर रहनुभएका नेपाली भाषा, साहित्यलाई निरन्तर माया गर्नुहुने ७१ जना झिल्काकारहरूको सहभागीता रहेकोे थियोे ।
झिल्का कविताको उन्नयन, विकास र प्रवर्द्धन गर्नका लागि समाजले विभिन्न क्रियाकलापहरू सञ्चालन गर्दै आएको छ । त्यसमध्ये झिल्का लेखन अभियान पनि एक भएको र नेपाली समुदायका चाडपर्व, उत्सव लगायत विभिन्न विशेष अवसरहरूमा निरन्तर सञ्चालन गरिने यसका परिकल्पनाकार/प्रवर्तक/प्रशिक्षक वसन्त अनुभवले बताउनुभयो ।
झिल्का कविता, नेपाली माटोमा उम्रिएको एक नवीनतम, लघुतम, प्रयोगवादी काव्य विधा हो । जसमा विम्ब, प्रतीक, अलङ्कारको प्रयोग गर्दै चोटिलो पाराले तीन हरफमा लेख्ने गरिन्छ । जसको पहिलो हरफले विषयवस्तुको उठान, दोस्रो हरफले विषयवस्तुको बिस्तार र तेस्रो अर्थात् अन्तिम हरफले भावलाई उत्कर्षमा पुर्याई समापन गर्ने गर्दछ । यसका प्रत्येक हरफमा तीन/तीन शब्दहरू हुने गर्दछन् । जम्माजम्मी नौ वटा शब्दमा एउटा झिल्का कविता पूरा हुने भएकोले यसलाई नौ शब्दको कविता पनि भन्ने गरिन्छ ।
झिल्का कविताका तीन हरफ मध्ये पहिलो र तेस्रो हरफमा अन्त्यानुप्रास हुनुपर्ने विधान छ भने दोस्रो हरफ स्वतन्त्र हुन्छ तर सकभर समध्वनीक नभएमा उत्तम मानिन्छ ।
सहभागी झिल्काकारहरूका उत्कृष्ट झिल्का कविताहरू-
//१// —————<•>————– १) समावेशी उत्कृष्ट संविधान सर्वत्र छ खुसी जन जनमा मुस्कान ! २) हटोस् अन्याय अत्याचार शुभकामना संविधान दिवसको पाउन् सबैले अधिकार ! ✍️ वसन्त अनुभव
२//
देशमा संविधान आएको
जनताले संङ्घर्ष गरेर
नेता यताउता छाएको ।
✍️
शोभा आचार्य गौतम
३// संविधान देशको शान इज्जत भनेको ठूलो गर देशको मान । ✍️ नीमा छिरिङ भोटिया जलढका कालेबुङ
४//
१)
नयाँ संविधान आयाे
तर अधिकार आएन
राष्ट्रले के पायाे ?
२)
संविधानमा अधिकार लेखियाे
न्याय नदिने न्यायालयमा
राजनैतिक धाँधली देखियाे ।
✍️
रबि पाैडेल, दक्षिण भारत पाण्डेचरी
५// १) संविधान कालो बनाए देश खोक्रो पारेर भ्रष्टचारी नेता गनाए । २) संविधान पालना नगर्नेहरू सत्तामा रहुन्जेल स्वादिलो भ्रष्टाचारीहरू बर्बराउँछ अरू । ✍️ चुडामणी देबकोटा पुरानोनैकाप काठमाण्डौ
६//
संविधान कस्तो बनायो
देशमा जनता मर्दा
आफ्नो खुसी मनायो ।
✍️
सञ्जना शर्मा, लमही दाङ
७// १) संविधान बारे जानुन् मूल कानुन नेपालको सबैले राम्रोसँग मानुन् । २) वीर सहिदको योगदान देशमा आयो गणतन्त्र लेखियो उत्कृष्ट संविधान । ✍️ सतीश पण्डित भानु६ चुँदी तनहूँ हाल चनपा६ मातातीर्थ
८//
धारा अध्यादेश संविधानमा
देशको सुरक्षा सर्वोपरी
नरहौँ फोस्रो अभिमानमा ।
✍️
मोती योन्जन सुब्बा, दार्जिलिङ
९// मान्नुपर्छ नियम संविधान अलि सप्रेला समाज रहला हाम्रो आत्मसम्मान । ✍️ सुनगाभा पोखरेल
१०//
लाग्छ संविधान यस्तो
बेल पाकेको खुसी
कागलाई नभएको जस्तो ।
✍️
केशवप्रसाद ढकाल 'प्रीतबीज'
सिरान्चाेक-७, उपल्लो गाेहाेरे, गाेरखा।
११// संविधान दिवस धारा नेताले बुझेनन् कानुन अहिले देखाए पारा । ✍️ अम्बिका अधिकारी झापा बिर्तामोड
१२//
मूल कानुन जानुन्
आफ्नै मर्यादामा रहेर
सबैले पालना गरुन् ।
✍️
विष्णु पंगेनी(पाण्डे )
वालिङ स्याङ्जा
१३// १) उत्कृष्ट संविधान बनाए गरेर घृणित काम सबै नेता गनाए । २) सुधाराैँ सबले मति गरेर कार्यान्वयन संविधानकाे बढाऔँ विकासको गति । ✍️ त्रिलाेचन भण्डारी मेचीनगर, झापा
१४//
बनाउँ देश हाम्रो
संविधान नियम ल्याई
स्वर्गझैँ सुन्दर राम्रो ।
✍️
गंगाराम यादव
औरावनी, सुनसरी
१५// १) संविधानले नीति खोजेको सरकारले बनायो अन्धो जनताले आफैँ रोजेको । २) जनताले बलिदान दिए सङ्घर्षमा लड्दै गएर नेताहरूले हुर्मत लिए ! ३// संविधान दिवसको भावना सबै राष्ट्रिय जनसमुदायमा संविधानको हार्दिक शुभकामना ! ✍️ बेदु न्यौपाने
१६//
१)
भन्छन् उत्कृष्ट संविधान
जनता देखिँदैनन् खुसी
कसरी दिन्छन् सम्मान ?
२)
चाहेझैँ राम्रो बनोस्
समावेशी सर्वत्र भई
अझै उत्कृष्ट रहोस् ।
✍️
अर्जुन प्रसाद चौलागाई
रामेछापः-सुनापति-१
हालः-क्यानडा,क्यालगरी।
१७// १) सबैले पालना गरौँ संविधानको मूल कानुन यसको महत्त्व भरौँ। २) क्षमायाचना त गरौं गल्ती भए हजुर भ्रष्टमा राष्ट्रबाद भरौं । ✍️ शशीश्री आचार्य बौद्ध कुमारीगाल काठमाडौं
१८//
संविधान आएको दिन
मौलिक अधिकारक साथ
जानेनन् हात लिन ।
✍️
साहित्य प्रेमी सुशील
धनगढी
१९// १) मान मर्यादा भुलेर कानुन लुकाउँछन् देशमा भाषण छाड्दै खुलेर। २) जनतालाई राहत दिन बनेन संविधान मर्यादाको शान्तिको सास लिन। ✍️ बिकास छेत्री अञ्जान कैजले, बिजनबारी, दार्जिलिङ।
२०//
१)
भविष्यको उज्ज्वल तारा
अत्याचार धेरै भयो
संविधान तोड्ने पारा ।
२)
सबैतिर कुर्सी तानातान
किन राखेउ सरकार
कामै नलाग्ने संविधान ।
✍️
अन्मोल मुस्कान
तकदाह छाउनी, दार्जिलिङ।
२१// दुनियाँको मुहार फेर्ने यो संविधान खै ? सबैको भाग्य केर्ने । ✍️ दीप गोले तामाङ – रौतहट
२२//
१)
विधानका पानामा केरियोस्
अब आउँदो संविधानमा
गन्हाउने नेता फेरियोस् ।
२)
मरिजाने यो चोला
यहाँ कुर्सीकै लागि
बग्छ रगतको खोला ।
✍️
हिरामाया श्रेष्ठ
गजुरी १ धादिङ
२३// कागजमा लेखिएको ज्ञान आफैँ पालना गर्दैनन् जसले बनायो संविधान ! ✍️ मन्दिरा सेढाई, मलेखु,धादिङ
२४//
१)
ऐतिहासिक यो संविधान
कागजमा कैद भयो
व्यवहारमा मात्र उखान ।
२)
संविधान बनाए जनता
विदेशी चलखेल भयो
बढी भयो स्वतन्त्रता ।
३)
देश बनाए अचानो
जनताको उस्तै हाल
मानो न छानो ।
✍️
सुरेशकुमार पाण्डे, दाङ घोराही १८
२५// १) संविधान आहा भनुन् अध्ययन गरेर अक्षरस: ठूलो कानुनविद् बनुन् । २) संविधानको संरक्षण गर्नू हाम्रो कर्तव्य हो बर्खिलापमा अघि नसर्नू । ✍️ देव मगर तिनाउ-१,कचल,पाल्पा
२६//
दीप प्रज्वलन गरेर
संविधान दिवस मनाऔँ
देशभक्ति मनमा भरेर ।
✍️
पुष्पा सुवेदी
नेपालगन्ज,बॅाके।
२७// सबैभन्दा ठूलो ऐन सानालाई भने नियम ठूलालाई सधैँ चैन ! ✍️ आर्त अकुलीन
२८//
छैन यहाँ नुन
अर्काको भर परेर
के गर्नु कानुन ?
✍️
नागेन्द्रप्रसाद यादव
२९// संविधान आफैँलाई बनाए कानुन सबैलाई हुनुपर्नेमा गणतन्त्रको धज्जि उडाए । ✍️ शंकर कार्की, मकवानपुर
३०//
१)
संविधान दिवसको शुभकामना
मूल कानुन भनेर
जागाेस् सबैमा भावना !
२)
जसले कानुन मिच्यो
उत्कृष्ट संविधान भन्दै
राष्ट्रकाे सम्पत्ति घिच्यो ।
३)
जसले संविधान बनाए
लिएर हातमा कानुन
आज आफैँ गनाए ।
✍️
राज कुमार राजभण्डारी खाेटाङे
मध्यपुर ठिमी ५ संगमकाेलाेनी राधे राधे भक्तपुर ।
३१// संविधान देशको आधार गर्व गर्छौँ हामी स्वतन्त्र सबै पूर्वाधार । ✍️ कार्की डिबी माकुम
३२//
यसमा म आइनँ
आँसु छ आँखाभित्र
लेख्ने शब्दै पाइनँ !
✍️
ऋजु दिल्पाली
३३// संविधान कानुनकाे मूल सबै नेपाली जनताले पालनामा नगरौँ भूल ! ✍️ हरिगाेपाल न्हुच्छेँप्रधान काभ्रे, बनेपा १४ साँगाबजार
३४//
मूल कानुन संविधान
पूर्णतः पालना गरे
जनताकाे हुन्छ मान ।
✍️
डिल्लीराज (राजेन्द्र) भुसाल
सन्धिखर्क-२, कुर, अर्घाखाँची
३५// शान्ति बढ्दै जाओस् संविधान बनाउदै,, हिंसाकर्म घट्दै आओस् ! ✍️ कुसुम कुवँर (बझाङ)
३६//
सही प्रक्रियाको संविधानले
जनतामा प्रगति दिलाउँछ
स्वाभिमान र पहिचानले ।
✍️
प्रेम थापा "मन"बागलुङ
३७// १) ल्याएको हो संविधान जनयुद्ध र जनआन्दोलनले जनतामा इज्जत मान ! २) चुन्न सकेनौँ ड्राइभर गणतन्त्रको रथ हाक्ने खोक्रो भयो घर ! ✍️ लोकबहादुर क्षेत्री
३९// १) संविधान दिवसको शुभकामना सकल नेपालीजनहरूको हेर नहोस् अन्यायसँग सामना । २) छाओस् खुसी जनमा उत्कृष्ट संविधान पाएर सन्तोष होस् मनमा । ३) नैतिकता हरेकमा भएमा उपयोग हुन्छ विवेकको नेता इमानदार रहेमा । ✍️ सुस्मिता अधिकारी, काठमाडौँ
४०//
१)
ठूलाबडालाई छ चैन
गरिब असहायलाई भने
लाग्दछ कडा ऐन ।
२)
सदनमा होडबाजी गर्छन्
भ्रष्टाचारी नेताको नाटकमा
सोझा निमुखा पर्छन् ।
३)
संविधान दिवस मनाए
न्याय बराबर छैन
औपचारिकता मात्र जनाए ।
✍️
कला ढकाल झापा
४१// १) सारा नेपालीको चाहना मौलिक हक नखोसियोस् संविधान दिवसको शुभकामना । २) नेपालीको साझा संविधान जनताको सुरक्षा गर्ने मुख्य कानुनको सम्मान । ३) नेपाली जनताको ज्ञान अनुशासनमा बस्नु पर्छ देशको कानुन जान । ✍️ कृष्ण बजगाई, भक्तपुर
४३//
संविधानले गरोस् जय
हाम्रो भनुन् सबैले
कसैमा नहोस् भय ।
✍️
कपिलकिशोर घिमिरे
४४// कानुनले भन्ने गर्छ संविधान सबैभन्दा माथि सबैले मान्नु पर्छ । ✍️ अरुण कुमार भुजेल दार्जीलिङ्ग, भारत
४५//
संविधान दिवस मनाउँ
कागजमा मात्र होइन
व्यवहारमा पनि जनाउँ ।
✍️
बुद्धिमान दनुवार ( सुरुङ्गेली कान्छो )
कनकाई ४ झापा
४६// १) नेताले गरे लुट यो संविधान हेर्दा जनलाई छैन छुट । ✍️ दुर्गा भट्टराई माेरङ
४७//
१)
देश र जनताकाे
शिला नै हाे
सबै देशकाे एकताको ।
२)
संविधान दिवसको शुभकामना
देशविदेशमा हुनेहरू सबैको
पुगोस् इच्छा चाहना !
✍️
ईश्वर साउद (भिक्षु)
रामाराेसन गाउपालिका ६ सुदुरपशचिम अछाम
४८// बनोस् दुखीको पहिचान अधिकार लिपिबद्व गरेर रङ्ग भरोस् संविधान ! ✍️ राज बहादुर बडुवाल कनकसुन्दरी-५,जुम्ला
४९//
१)
देश चलाउने ऐन
मान्नु पर्ने नियम
सानालाई छैन चैन ।
२)
अत्याचारबाट उकास्ने संविधान
जता हेर्यो हर्ष
सबैको ओठमा मुस्कान ।
✍️
धनमाया चौधरी, कैलाली
५०// संविधान दिवस मनाऔँ हातमा हात राखेर नेपालमा नै रमाऔँ ! ✍️ मोहन आचार्य पाँचथर
५१//
१)
सोचौँ मनमा एकैछिन
नेपाली नेपालमै अट्ने
कहिले आउला दिन ?
२)
बोल्दा पुर्याउँदैनन् होश
नालायक देश हाँक्ने
संविधानको के दोष ?
३)
जनताले रगत बगाए
कानुन हातमा लिएर
नेताले खुट्टा घुमाए ।
✍️
शान्ता पौडेल भट्टराई
टङ्कीसिनवारी, मोरङ
५३//
संविधानबाट थियोे आस
केही भएन सोचेजस्तो
जनता छन् निरास ।
✍️
जनक बिसी
स्वर्गद्वारी नगरपालिका ५ सारी प्यूठान
हाल दक्षिणभारत कोचिनबाट
५४// १) संविधान बनेर आयो जनता भोकै घरमा नेताले छादुन्जेल खायो । २) संविधानको लिएर नाम मात्रै रहेछन् खाने खोइ गरेको काम ? ✍️ राजेशराज गड्तौला कॅाडाघारी, काठमाण्डौ
५५//
१)
गरेर आपसमा तानातान
कुर्सीका लोभी नेताले
बिगारे राम्रो संविधान ।
२)
संविधान राम्रो बनाए
आफैँले पालना गरेनन्
त्यसमै पानी खन्याए ।
✍️
सरस्वती श्रेष्ठ रुपन्देही बुटवल
झिल्का लेखन अभियान - ३३
५६// सार्वभौम देशको पहिचान तलमाथि हुनुहुन्न दबाबमा शक्तिमान् रक्षक संविधान । ✍️ कृष्णकुमार वैद्य बनेपा ९, काभ्रे
५७//
१)
संविधान संसोधनीय हुनुपर्छ
नाफामुखी होइन जनमुखी
हरेक व्यवधान फुनुपर्छ ।
२)
स्रोत हेरेर कानुन
कार्यान्वयन गरेपछि देखिन्छ
त्यसको गुण अवगुण !
✍️
मनोहरी पौडेल
गैडाकोट १
५८// जनतालाई खै संविधान रगतको बगाएर खोला अधिकार छैन समान । ✍️ सङ्गीता खरेल काठमाडौं
५९//
कस्तो संविधान आयो
यहाँ हत्याराले जेलबाट
वर्षेनी मुक्ति पायो ।
✍️
अनिता भण्डारी, ताप्लेजुङ
६०// १) जसले बनाए संविधान तोड्ने गर्छन् तिनैले जिउँदो लासको चिहान । २) संविधान सबैभन्दा ठूलो केवल नामको बनाए सत्ताधारीको निमित्त खुकुलो । ✍️ पृथक प्रकृति, झापा
६२// १) कसका लागि संविधान नेताहरूलाई सधैँ मोज जनता हुने अपमान । ✍️ ललिता गिरी, सिन्धुली
६३//
१)
कहिल्यै हुँदैन प्रगति
हाम्रो देशका भ्रष्टाचारीहरूको
अब नसुध्रिए मति ।
२)
देशका यूबा खाडीमा
संविधान दिवस मनाउन
नेता चिल्ला गाडीमा ।
✍️
लक्ष्मण देउवा डोटी
६४// समावेशी जातीय पहिचान अझै बनोस् जनतामैत्री सुशासन सहितको संविधान ! ✍️ वेल थोकर
६५//
१)
संविधानलाई पत्रु बनाए
जनतालाई मूर्ख ठानी
आफूलाई राजा भनाए ।
२)
नेताको देखाउँने दाँत
जनतालाई भोकै पारी
पुरियो यिनको आँत ।
३)
फेरिएन पुरानो बानी
शासकको रूप उस्तै
जनतालाई छैन पानी !
✍️
जयनारायण नेपाल
इलाम ,हाल सूर्यविनायक २
बालकोट ,भक्तपुर ।
६६// संविधान एउटा अधिकार सरकार र जनताबीचको परिभाषित सम्बन्धको आधार ! ✍️ अच्युत घिमिरे सर्पाङ, भुटान🇧🇹
६७//
संविधान हाम्रो शान
नेपाल आमालाई हँसाउन
राखौ यसको मान।
✍️
सविता भट्टराई, जनकपुर
६८// संविधान पुस्तकमा सिमित जनता अभावमा सदासर्वदा विकृति रहेकाे अव्यवस्थित । ✍️ प्रद्युम्न चालिसे
६९//
१)
संस्कृति संस्कार संविधान
समय सचेतना सबल
सबैको सहभागिता सम्मान ।
२)
विचरण विशुद्ध विद्वान
विराजमान विभु विघत
विकल विधि विद्यमान ।
✍️
ममता पौडेल
बुढीगङ्गा -२ , मोरङ
७०// संविधान देशमा हुनुपर्छ भ्रष्टाचारी सबै खोरमा फटहाहरू हात धुनुपर्छ । ✍️ एवाइ प्रभात सहिदभुमि धनकुटा
७१//
राम्रो संविधान बन्यो
जनता जस्ताको त्यस्तै
पर्ख अझै भन्यो ।
✍️
पुष्पा राई, खाेटाङ
झिल्का लेखन अभियानको ३३ औँ शृङ्खला (संविधान दिवस विषयक) सम्पन्न भएको छ । झिल्का साहित्य समाज नेपालको आयोजनामा उक्त झिल्का लेखन कार्यक्रम सञ्चालन गरिएको थियोे ।
झिल्का कविता लेखनको यस विशेष अभियानमा पनि विगतका शृङ्खलाहरूमाझैँ सर्जकहरूको निकै उत्साहप्रद सहभागीता रहेकोे थियो । जसमा नेपाल, भारत, भुटान लगायत विश्वका विभिन्न देशमा छरिएर रहनुभएका नेपाली भाषा, साहित्यलाई निरन्तर माया गर्नुहुने ७१ जना झिल्काकारहरूको सहभागीता रहेकोे थियोे ।
झिल्का कविताको उन्नयन, विकास र प्रवर्द्धन गर्नका लागि समाजले विभिन्न क्रियाकलापहरू सञ्चालन गर्दै आएको छ । त्यसमध्ये झिल्का लेखन अभियान पनि एक भएको र नेपाली समुदायका चाडपर्व, उत्सव लगायत विभिन्न विशेष अवसरहरूमा निरन्तर सञ्चालन गरिने यसका परिकल्पनाकार/प्रवर्तक/प्रशिक्षक वसन्त अनुभवले बताउनुभयो ।
झिल्का कविता, नेपाली माटोमा उम्रिएको एक नवीनतम, लघुतम, प्रयोगवादी काव्य विधा हो । जसमा विम्ब, प्रतीक, अलङ्कारको प्रयोग गर्दै चोटिलो पाराले तीन हरफमा लेख्ने गरिन्छ । जसको पहिलो हरफले विषयवस्तुको उठान, दोस्रो हरफले विषयवस्तुको बिस्तार र तेस्रो अर्थात् अन्तिम हरफले भावलाई उत्कर्षमा पुर्याई समापन गर्ने गर्दछ । यसका प्रत्येक हरफमा तीन/तीन शब्दहरू हुने गर्दछन् । जम्माजम्मी नौ वटा शब्दमा एउटा झिल्का कविता पूरा हुने भएकोले यसलाई नौ शब्दको कविता पनि भन्ने गरिन्छ ।
झिल्का कविताका तीन हरफ मध्ये पहिलो र तेस्रो हरफमा अन्त्यानुप्रास हुनुपर्ने विधान छ भने दोस्रो हरफ स्वतन्त्र हुन्छ तर सकभर समध्वनीक नभएमा उत्तम मानिन्छ ।
सहभागी झिल्काकारहरूका उत्कृष्ट झिल्का कविताहरू-
//१// —————<•>————– १) समावेशी उत्कृष्ट संविधान सर्वत्र छ खुसी जन जनमा मुस्कान ! २) हटोस् अन्याय अत्याचार शुभकामना संविधान दिवसको पाउन् सबैले अधिकार ! ✍️ वसन्त अनुभव
२//
देशमा संविधान आएको
जनताले संङ्घर्ष गरेर
नेता यताउता छाएको ।
✍️
शोभा आचार्य गौतम
३// संविधान देशको शान इज्जत भनेको ठूलो गर देशको मान । ✍️ नीमा छिरिङ भोटिया जलढका कालेबुङ
४//
१)
नयाँ संविधान आयाे
तर अधिकार आएन
राष्ट्रले के पायाे ?
२)
संविधानमा अधिकार लेखियाे
न्याय नदिने न्यायालयमा
राजनैतिक धाँधली देखियाे ।
✍️
रबि पाैडेल, दक्षिण भारत पाण्डेचरी
५// १) संविधान कालो बनाए देश खोक्रो पारेर भ्रष्टचारी नेता गनाए । २) संविधान पालना नगर्नेहरू सत्तामा रहुन्जेल स्वादिलो भ्रष्टाचारीहरू बर्बराउँछ अरू । ✍️ चुडामणी देबकोटा पुरानोनैकाप काठमाण्डौ
६//
संविधान कस्तो बनायो
देशमा जनता मर्दा
आफ्नो खुसी मनायो ।
✍️
सञ्जना शर्मा, लमही दाङ
७// १) संविधान बारे जानुन् मूल कानुन नेपालको सबैले राम्रोसँग मानुन् । २) वीर सहिदको योगदान देशमा आयो गणतन्त्र लेखियो उत्कृष्ट संविधान । ✍️ सतीश पण्डित भानु६ चुँदी तनहूँ हाल चनपा६ मातातीर्थ
८//
धारा अध्यादेश संविधानमा
देशको सुरक्षा सर्वोपरी
नरहौँ फोस्रो अभिमानमा ।
✍️
मोती योन्जन सुब्बा, दार्जिलिङ
९// मान्नुपर्छ नियम संविधान अलि सप्रेला समाज रहला हाम्रो आत्मसम्मान । ✍️ सुनगाभा पोखरेल
१०//
लाग्छ संविधान यस्तो
बेल पाकेको खुसी
कागलाई नभएको जस्तो ।
✍️
केशवप्रसाद ढकाल 'प्रीतबीज'
सिरान्चाेक-७, उपल्लो गाेहाेरे, गाेरखा।
११// संविधान दिवस धारा नेताले बुझेनन् कानुन अहिले देखाए पारा । ✍️ अम्बिका अधिकारी झापा बिर्तामोड
१२//
मूल कानुन जानुन्
आफ्नै मर्यादामा रहेर
सबैले पालना गरुन् ।
✍️
विष्णु पंगेनी(पाण्डे )
वालिङ स्याङ्जा
१३// १) उत्कृष्ट संविधान बनाए गरेर घृणित काम सबै नेता गनाए । २) सुधाराैँ सबले मति गरेर कार्यान्वयन संविधानकाे बढाऔँ विकासको गति । ✍️ त्रिलाेचन भण्डारी मेचीनगर, झापा
१४//
बनाउँ देश हाम्रो
संविधान नियम ल्याई
स्वर्गझैँ सुन्दर राम्रो ।
✍️
गंगाराम यादव
औरावनी, सुनसरी
१५// १) संविधानले नीति खोजेको सरकारले बनायो अन्धो जनताले आफैँ रोजेको । २) जनताले बलिदान दिए सङ्घर्षमा लड्दै गएर नेताहरूले हुर्मत लिए ! ३// संविधान दिवसको भावना सबै राष्ट्रिय जनसमुदायमा संविधानको हार्दिक शुभकामना ! ✍️ बेदु न्यौपाने
१६//
१)
भन्छन् उत्कृष्ट संविधान
जनता देखिँदैनन् खुसी
कसरी दिन्छन् सम्मान ?
२)
चाहेझैँ राम्रो बनोस्
समावेशी सर्वत्र भई
अझै उत्कृष्ट रहोस् ।
✍️
अर्जुन प्रसाद चौलागाई
रामेछापः-सुनापति-१
हालः-क्यानडा,क्यालगरी।
१७// १) सबैले पालना गरौँ संविधानको मूल कानुन यसको महत्त्व भरौँ। २) क्षमायाचना त गरौं गल्ती भए हजुर भ्रष्टमा राष्ट्रबाद भरौं । ✍️ शशीश्री आचार्य बौद्ध कुमारीगाल काठमाडौं
१८//
संविधान आएको दिन
मौलिक अधिकारक साथ
जानेनन् हात लिन ।
✍️
साहित्य प्रेमी सुशील
धनगढी
१९// १) मान मर्यादा भुलेर कानुन लुकाउँछन् देशमा भाषण छाड्दै खुलेर। २) जनतालाई राहत दिन बनेन संविधान मर्यादाको शान्तिको सास लिन। ✍️ बिकास छेत्री अञ्जान कैजले, बिजनबारी, दार्जिलिङ।
२०//
१)
भविष्यको उज्ज्वल तारा
अत्याचार धेरै भयो
संविधान तोड्ने पारा ।
२)
सबैतिर कुर्सी तानातान
किन राखेउ सरकार
कामै नलाग्ने संविधान ।
✍️
अन्मोल मुस्कान
तकदाह छाउनी, दार्जिलिङ।
२१// दुनियाँको मुहार फेर्ने यो संविधान खै ? सबैको भाग्य केर्ने । ✍️ दीप गोले तामाङ – रौतहट
२२//
१)
विधानका पानामा केरियोस्
अब आउँदो संविधानमा
गन्हाउने नेता फेरियोस् ।
२)
मरिजाने यो चोला
यहाँ कुर्सीकै लागि
बग्छ रगतको खोला ।
✍️
हिरामाया श्रेष्ठ
गजुरी १ धादिङ
२३// कागजमा लेखिएको ज्ञान आफैँ पालना गर्दैनन् जसले बनायो संविधान ! ✍️ मन्दिरा सेढाई, मलेखु,धादिङ
२४//
१)
ऐतिहासिक यो संविधान
कागजमा कैद भयो
व्यवहारमा मात्र उखान ।
२)
संविधान बनाए जनता
विदेशी चलखेल भयो
बढी भयो स्वतन्त्रता ।
३)
देश बनाए अचानो
जनताको उस्तै हाल
मानो न छानो ।
✍️
सुरेशकुमार पाण्डे, दाङ घोराही १८
२५// १) संविधान आहा भनुन् अध्ययन गरेर अक्षरस: ठूलो कानुनविद् बनुन् । २) संविधानको संरक्षण गर्नू हाम्रो कर्तव्य हो बर्खिलापमा अघि नसर्नू । ✍️ देव मगर तिनाउ-१,कचल,पाल्पा
२६//
दीप प्रज्वलन गरेर
संविधान दिवस मनाऔँ
देशभक्ति मनमा भरेर ।
✍️
पुष्पा सुवेदी
नेपालगन्ज,बॅाके।
२७// सबैभन्दा ठूलो ऐन सानालाई भने नियम ठूलालाई सधैँ चैन ! ✍️ आर्त अकुलीन
२८//
छैन यहाँ नुन
अर्काको भर परेर
के गर्नु कानुन ?
✍️
नागेन्द्रप्रसाद यादव
२९// संविधान आफैँलाई बनाए कानुन सबैलाई हुनुपर्नेमा गणतन्त्रको धज्जि उडाए । ✍️ शंकर कार्की, मकवानपुर
३०//
१)
संविधान दिवसको शुभकामना
मूल कानुन भनेर
जागाेस् सबैमा भावना !
२)
जसले कानुन मिच्यो
उत्कृष्ट संविधान भन्दै
राष्ट्रकाे सम्पत्ति घिच्यो ।
३)
जसले संविधान बनाए
लिएर हातमा कानुन
आज आफैँ गनाए ।
✍️
राज कुमार राजभण्डारी खाेटाङे
मध्यपुर ठिमी ५ संगमकाेलाेनी राधे राधे भक्तपुर ।
३१// संविधान देशको आधार गर्व गर्छौँ हामी स्वतन्त्र सबै पूर्वाधार । ✍️ कार्की डिबी माकुम
३२//
यसमा म आइनँ
आँसु छ आँखाभित्र
लेख्ने शब्दै पाइनँ !
✍️
ऋजु दिल्पाली
३३// संविधान कानुनकाे मूल सबै नेपाली जनताले पालनामा नगरौँ भूल ! ✍️ हरिगाेपाल न्हुच्छेँप्रधान काभ्रे, बनेपा १४ साँगाबजार
३४//
मूल कानुन संविधान
पूर्णतः पालना गरे
जनताकाे हुन्छ मान ।
✍️
डिल्लीराज (राजेन्द्र) भुसाल
सन्धिखर्क-२, कुर, अर्घाखाँची
३५// शान्ति बढ्दै जाओस् संविधान बनाउदै,, हिंसाकर्म घट्दै आओस् ! ✍️ कुसुम कुवँर (बझाङ)
३६//
सही प्रक्रियाको संविधानले
जनतामा प्रगति दिलाउँछ
स्वाभिमान र पहिचानले ।
✍️
प्रेम थापा "मन"बागलुङ
३७// १) ल्याएको हो संविधान जनयुद्ध र जनआन्दोलनले जनतामा इज्जत मान ! २) चुन्न सकेनौँ ड्राइभर गणतन्त्रको रथ हाक्ने खोक्रो भयो घर ! ✍️ लोकबहादुर क्षेत्री
३९// १) संविधान दिवसको शुभकामना सकल नेपालीजनहरूको हेर नहोस् अन्यायसँग सामना । २) छाओस् खुसी जनमा उत्कृष्ट संविधान पाएर सन्तोष होस् मनमा । ३) नैतिकता हरेकमा भएमा उपयोग हुन्छ विवेकको नेता इमानदार रहेमा । ✍️ सुस्मिता अधिकारी, काठमाडौँ
४०//
१)
ठूलाबडालाई छ चैन
गरिब असहायलाई भने
लाग्दछ कडा ऐन ।
२)
सदनमा होडबाजी गर्छन्
भ्रष्टाचारी नेताको नाटकमा
सोझा निमुखा पर्छन् ।
३)
संविधान दिवस मनाए
न्याय बराबर छैन
औपचारिकता मात्र जनाए ।
✍️
कला ढकाल झापा
४१// १) सारा नेपालीको चाहना मौलिक हक नखोसियोस् संविधान दिवसको शुभकामना । २) नेपालीको साझा संविधान जनताको सुरक्षा गर्ने मुख्य कानुनको सम्मान । ३) नेपाली जनताको ज्ञान अनुशासनमा बस्नु पर्छ देशको कानुन जान । ✍️ कृष्ण बजगाई, भक्तपुर
४३//
संविधानले गरोस् जय
हाम्रो भनुन् सबैले
कसैमा नहोस् भय ।
✍️
कपिलकिशोर घिमिरे
४४// कानुनले भन्ने गर्छ संविधान सबैभन्दा माथि सबैले मान्नु पर्छ । ✍️ अरुण कुमार भुजेल दार्जीलिङ्ग, भारत
४५//
संविधान दिवस मनाउँ
कागजमा मात्र होइन
व्यवहारमा पनि जनाउँ ।
✍️
बुद्धिमान दनुवार ( सुरुङ्गेली कान्छो )
कनकाई ४ झापा
४६// १) नेताले गरे लुट यो संविधान हेर्दा जनलाई छैन छुट । ✍️ दुर्गा भट्टराई माेरङ
४७//
१)
देश र जनताकाे
शिला नै हाे
सबै देशकाे एकताको ।
२)
संविधान दिवसको शुभकामना
देशविदेशमा हुनेहरू सबैको
पुगोस् इच्छा चाहना !
✍️
ईश्वर साउद (भिक्षु)
रामाराेसन गाउपालिका ६ सुदुरपशचिम अछाम
४८// बनोस् दुखीको पहिचान अधिकार लिपिबद्व गरेर रङ्ग भरोस् संविधान ! ✍️ राज बहादुर बडुवाल कनकसुन्दरी-५,जुम्ला
४९//
१)
देश चलाउने ऐन
मान्नु पर्ने नियम
सानालाई छैन चैन ।
२)
अत्याचारबाट उकास्ने संविधान
जता हेर्यो हर्ष
सबैको ओठमा मुस्कान ।
✍️
धनमाया चौधरी, कैलाली
५०// संविधान दिवस मनाऔँ हातमा हात राखेर नेपालमा नै रमाऔँ ! ✍️ मोहन आचार्य पाँचथर
५१//
१)
सोचौँ मनमा एकैछिन
नेपाली नेपालमै अट्ने
कहिले आउला दिन ?
२)
बोल्दा पुर्याउँदैनन् होश
नालायक देश हाँक्ने
संविधानको के दोष ?
३)
जनताले रगत बगाए
कानुन हातमा लिएर
नेताले खुट्टा घुमाए ।
✍️
शान्ता पौडेल भट्टराई
टङ्कीसिनवारी, मोरङ
५३//
संविधानबाट थियोे आस
केही भएन सोचेजस्तो
जनता छन् निरास ।
✍️
जनक बिसी
स्वर्गद्वारी नगरपालिका ५ सारी प्यूठान
हाल दक्षिणभारत कोचिनबाट
५४// १) संविधान बनेर आयो जनता भोकै घरमा नेताले छादुन्जेल खायो । २) संविधानको लिएर नाम मात्रै रहेछन् खाने खोइ गरेको काम ? ✍️ राजेशराज गड्तौला कॅाडाघारी, काठमाण्डौ
५५//
१)
गरेर आपसमा तानातान
कुर्सीका लोभी नेताले
बिगारे राम्रो संविधान ।
२)
संविधान राम्रो बनाए
आफैँले पालना गरेनन्
त्यसमै पानी खन्याए ।
✍️
सरस्वती श्रेष्ठ रुपन्देही बुटवल
झिल्का लेखन अभियान - ३३
५६// सार्वभौम देशको पहिचान तलमाथि हुनुहुन्न दबाबमा शक्तिमान् रक्षक संविधान । ✍️ कृष्णकुमार वैद्य बनेपा ९, काभ्रे
५७//
१)
संविधान संसोधनीय हुनुपर्छ
नाफामुखी होइन जनमुखी
हरेक व्यवधान फुनुपर्छ ।
२)
स्रोत हेरेर कानुन
कार्यान्वयन गरेपछि देखिन्छ
त्यसको गुण अवगुण !
✍️
मनोहरी पौडेल
गैडाकोट १
५८// जनतालाई खै संविधान रगतको बगाएर खोला अधिकार छैन समान । ✍️ सङ्गीता खरेल काठमाडौं
५९//
कस्तो संविधान आयो
यहाँ हत्याराले जेलबाट
वर्षेनी मुक्ति पायो ।
✍️
अनिता भण्डारी, ताप्लेजुङ
६०// १) जसले बनाए संविधान तोड्ने गर्छन् तिनैले जिउँदो लासको चिहान । २) संविधान सबैभन्दा ठूलो केवल नामको बनाए सत्ताधारीको निमित्त खुकुलो । ✍️ पृथक प्रकृति, झापा
६२// १) कसका लागि संविधान नेताहरूलाई सधैँ मोज जनता हुने अपमान । ✍️ ललिता गिरी, सिन्धुली
६३//
१)
कहिल्यै हुँदैन प्रगति
हाम्रो देशका भ्रष्टाचारीहरूको
अब नसुध्रिए मति ।
२)
देशका यूबा खाडीमा
संविधान दिवस मनाउन
नेता चिल्ला गाडीमा ।
✍️
लक्ष्मण देउवा डोटी
६४// समावेशी जातीय पहिचान अझै बनोस् जनतामैत्री सुशासन सहितको संविधान ! ✍️ वेल थोकर
६५//
१)
संविधानलाई पत्रु बनाए
जनतालाई मूर्ख ठानी
आफूलाई राजा भनाए ।
२)
नेताको देखाउँने दाँत
जनतालाई भोकै पारी
पुरियो यिनको आँत ।
३)
फेरिएन पुरानो बानी
शासकको रूप उस्तै
जनतालाई छैन पानी !
✍️
जयनारायण नेपाल
इलाम ,हाल सूर्यविनायक २
बालकोट ,भक्तपुर ।
६६// संविधान एउटा अधिकार सरकार र जनताबीचको परिभाषित सम्बन्धको आधार ! ✍️ अच्युत घिमिरे सर्पाङ, भुटान🇧🇹
६७//
संविधान हाम्रो शान
नेपाल आमालाई हँसाउन
राखौ यसको मान।
✍️
सविता भट्टराई, जनकपुर
६८// संविधान पुस्तकमा सिमित जनता अभावमा सदासर्वदा विकृति रहेकाे अव्यवस्थित । ✍️ प्रद्युम्न चालिसे
६९//
१)
संस्कृति संस्कार संविधान
समय सचेतना सबल
सबैको सहभागिता सम्मान ।
२)
विचरण विशुद्ध विद्वान
विराजमान विभु विघत
विकल विधि विद्यमान ।
✍️
ममता पौडेल
बुढीगङ्गा -२ , मोरङ
७०// संविधान देशमा हुनुपर्छ भ्रष्टाचारी सबै खोरमा फटहाहरू हात धुनुपर्छ । ✍️ एवाइ प्रभात सहिदभुमि धनकुटा
७१//
राम्रो संविधान बन्यो
जनता जस्ताको त्यस्तै
पर्ख अझै भन्यो ।
✍️
पुष्पा राई, खाेटाङ
झिल्का लेखन अभियानको ३२ औँ शृङ्खला (प्राथमिक उपचार विषयक) सम्पन्न भएको छ । झिल्का साहित्य समाज नेपालको आयोजनामा उक्त झिल्का लेखन कार्यक्रम सञ्चालन गरिएको थियोे ।
झिल्का कविता लेखनको यस विशेष अभियानमा पनि विगतका शृङ्खलाहरूमाझैँ सर्जकहरूको निकै उत्साहप्रद सहभागीता रहेकोे थियो । जसमा नेपाल, भारत, भुटान लगायत विश्वका विभिन्न देशमा छरिएर रहनुभएका नेपाली भाषा, साहित्यलाई निरन्तर माया गर्नुहुने ७० जना झिल्काकारहरूको सहभागीता रहेकोे थियोे ।
झिल्का कविताको उन्नयन, विकास र प्रवर्द्धन गर्नका लागि समाजले विभिन्न क्रियाकलापहरू सञ्चालन गर्दै आएको छ । त्यसमध्ये झिल्का लेखन अभियान पनि एक भएको र नेपाली समुदायका चाडपर्व, उत्सव लगायत विभिन्न विशेष अवसरहरूमा निरन्तर सञ्चालन गरिने यसका परिकल्पनाकार/प्रवर्तक/प्रशिक्षक वसन्त अनुभवले बताउनुभयो ।
झिल्का कविता, नेपाली माटोमा उम्रिएको एक नवीनतम, लघुतम, प्रयोगवादी काव्य विधा हो । जसमा विम्ब, प्रतीक, अलङ्कारको प्रयोग गर्दै चोटिलो पाराले तीन हरफमा लेख्ने गरिन्छ । जसको पहिलो हरफले विषयवस्तुको उठान, दोस्रो हरफले विषयवस्तुको बिस्तार र तेस्रो अर्थात् अन्तिम हरफले भावलाई उत्कर्षमा पुर्याई समापन गर्ने गर्दछ । यसका प्रत्येक हरफमा तीन/तीन शब्दहरू हुने गर्दछन् । जम्माजम्मी नौ वटा शब्दमा एउटा झिल्का कविता पूरा हुने भएकोले यसलाई नौ शब्दको कविता पनि भन्ने गरिन्छ ।
झिल्का कविताका तीन हरफ मध्ये पहिलो र तेस्रो हरफमा अन्त्यानुप्रास हुनुपर्ने विधान छ भने दोस्रो हरफ स्वतन्त्र हुन्छ तर सकभर समध्वनीक नभएमा उत्तम मानिन्छ ।
सहभागी झिल्काकारहरूका उत्कृष्ट झिल्का कविताहरू-
//१// —————<•>————— १) मानवताको जागृत गरौँ भिडियो बनाउन होइन घाइतेमा प्राण भरौँ ! २) मिल्दछ यसैमा धर्म आफ्नो बिरानो नभनी गरेमा निस्वार्थ कर्म ! ✍️ वसन्त अनुभव घोराही, दाङ //२// —————<•>————— १) एकापसमा सहयोग गराैँ पशुतुल्य व्यवहार हाेइन सेवामा लागि पराैँ । २) सेवा नै धर्म यसैमा भलाे हुनेछ राम्रो गरेमा कर्म । ✍️ नाम केसर बाेहरा ( सङ्घर्ष ) सुदूरपश्चिम अछाम । हाल भारत //३// —————<•>————— १) रोएर हुन्न साथी छोएर शिखर आँफै जीवन पुग्छ माथि । २) गालीमा ताली दिँदै के जिउनु जिन्दगीमा केवल बदला लिँदै । ✍️ साहित्य प्रेमी सुशील धनगढी //४// —————<•>————— काेही बाँच्छ भने प्राथमिक उपचार गर्नू काेमल हृदय बने । ✍️ ताराप्रसाद चापागाईँ //५// —————<•>————— फूल रोपेर हेर स्याहार पुगे गमलामा जगत् जगमगाउॅंछ एकफेर । ✍️ म्यामराज राई, भोजपुर //६// —————<•>————— १) मानवताको गरौँ व्यवहार एकदिन मात्र नभई सकेसम्म भइरहोस् लगातार । २) एकापसमा गरौँ सहयोग यसरी मिलेर गर्दा हट्छ लागेको रोग। ३) गर्दा अरूको सेवा भगवान्ले आशिष् दिई पाउँछ त्यसैले मेवा । ✍️ अर्जुन प्रसाद चौलागाई रामेछापः-सुनापति-१ हालः-क्यानडा,क्यालगरी। //७// —————<•>————— १) मानव भएर धर्म गरौँ यही हो मान्छेको सेवा कर्म । २) दुखेकोमा मलम लगाऊँ गरौँ असल कर्म समाज सेवा जनाऊँ । ३) चेतनशील प्राणी मानव समाजसेवामा लागौँ सधैँ कहिल्यै नहुनू दानव । ✍️ बेदु न्यौपाने //८// —————<•>————— १) जहाँ पर्छ आवश्यक प्राथमिक उपचार गरेर गरौँ मानिसको रेखदेख ! २) मेहनतसँग दुर्घटना जोडिन्छ प्राथमिक उपचार नदिँदा मानवताको आधार छोडिन्छ ! ३) प्राथमिक उपचारको महत्त्व परेकालाई गएर सोधौँ अनि बुझिन्छ सारतत्त्व ! ✍️ अच्युत घिमिरे, सर्पाङ, भुटान🇧🇹 //९// —————<•>————— १) मानवको जस्तो व्यवहार घाइते अवस्थामा देखाऊँ यही जीवनको सार । २) सबै रमिता हेर्छन् अझ भिडियो बनाउँदै भिडभाड गर्दै घेर्छन् । ३) रमिता हेर्नुको साटो घाइतेमा तुरुन्त अपनाऔँ प्राथमिक उपचारको बाटो । ✍️ ललिता गिरी सिन्धुली //१०// —————<•>————— १) अस्पताल जानुभन्दा पहिले घटनाको सम्भावना घटाउन होसियार रहनुपर्छ जहिले । २) होसियारी अपनाइरहँदा बारबार आकस्मिक दुर्घटनाहरू घटेमा गर्नुपर्छ प्राथमिक उपचार । ३) अस्पताल नपुग्दासम्म बचाउन जानेसम्मको उपचार गर्दै बिमारी पुऱ्याऔँ जचाउन । ✍️ गुणनिधि घिमिरे, अमेरिका //११// —————<•>————— १) आगजनी दुर्घटना हुँदा छिटो उद्धार गरौँ घाइते छट्पटीमा रुँदा । २) घटनास्थलको नबनाई भिडियो प्राथमिक उपचार दिन स्ट्रेचर बोकेरै हिँडियो । ✍️ चुडामणी देबकोटा पुरानोनैकाप काठमाण्डौ //१२// —————<•>————— १) घटनास्थलमा तुरुन्त गएर प्राथमिक उपचार दिइयो सेवाभावले अग्रसर भएर ! २) पहिला अनुमति लिन्छौँ बेहोशीमा भएको भए मुखबाट श्वास दिन्छौँ । ३) उनको अवस्था हेर्छौँ साबुनपानीले घाउलाई धोएर सुतीको कपडा बेर्छौँ । ✍️ हिरामाया श्रेष्ठ गजुरी १ धादिङ //१३// —————<•>————— चाहिने प्राथमिक उपचार व्यवस्था गरेर राखौँ जीवनरक्षाका निम्ति उपकार । ✍️ कार्की डिबी माकुम सुनवल-४, नवलपरासी //१४// —————<•>————— मानव धर्म निभाउँ प्राथमिक उपचार गरेर घाइतेको ज्यान बचाउँ । ✍️ अनिता कार्की, पाँचथर //१५// —————<•>————— मानिस घाइते हुँदाखेरि गर्नुपर्छ प्राथमिक उपचार उसको अवस्था हेरी | ✍️ सरिता सेढाईं, धादिङ //१६// —————<•>————— १) कुनै दुर्घटना घटे अस्पताल लानु पहिले समस्या घट्छ खटे । २) घटना घटेको ठाउँमा उपलब्ध सामग्री प्रयोगले उपचार गरिन्छ घाउमा । ✍️ राज बहादुर बडुवाल कनकासुन्दरि -५,जुम्ला //१७// —————<•>————— १) अस्पताल पुर्याउनु पहिल्यै प्राथमिक उपचार गर्नु दुर्घटनामा परेकाेलाई जहिल्यै । २) बिरामीको ज्यान बचाउन प्राथमिक उपचार गर्दै अस्पताल लानु जचाँउन । ३) बुझेर पीडितकाे मर्म साथ सहयोग गर्दा हुन्छ सधैँ धर्म । ✍️ राज कुमार राजभण्डारी खाेटाङे मध्यपुर ठिमी ५ संगम काेलाेनी राधे राधे भक्तपुर । //१८// —————<•>————— १) मानवता दर्साउँ सबैमा प्राथमिक उपचार गरेर समय नफालौं कबैमा । २) आपसी सहयोग बढाउँ घटना देखेको हुँदैन जोखिममा ज्यान नचढाउँ । ✍️ धनमाया चौधरी, कैलाली //१९// —————<•>————— घटनास्थलमै हुन्छ उपचार पहिले जिन्दगी बाँचेमा देखिन्छ सुन्दर संसार ! ✍️ आर्त अकुलीन //२०// —————<•>————— क्षति न्यूनिकरण गर्नलाई प्राथमिक उपचार गरेमा पर्दैन बिरामी मर्नलाई । ✍️ पद्मा काश्यप पाण्डे, मोरङ //२१// —————<•>————— सही प्राथमिक उपचारले क्षतिलाई जाेगाउन सकिन्छ मानवीय साेच व्यवहारले । ✍️ जी.वि.कश्यप घाेराही,दाङ //२२// —————<•>————— जीवन एउटा उपहार खतराबाट बच्न बचाउनलाई सिकौँ प्राथमिक उपचार ! ✍️ प्रेम थापा “मन”बागलुङ //२३// —————<•>————— नमानेर कत्ति घाँडो घाइतेलाई उपचार गर्न पुर्याउनुपर्छ है चाँडो । ✍️ दीप गोले तामाङ – रौतहट //२४// —————<•>————— आकस्मिक अवस्था आएमा गर्नुपर्छ प्राथमिक उपचार हामीले अवसर पाएमा । ✍️ कला ढकाल, झापा //२५// —————<•>————— १) अस्पताल लैजाऔँ पहिले प्राथमिक उपचार गरेर बचाऔँ बिरामी जहिले ! २) गरेर प्राथमिक उपचार तत्काल अस्पताल पठाऔँ घाइतेलाई हामी हरबार । ✍️ रबि पाैडेल दक्षिण भारत पाण्डेचरी //२६// —————<•>————— नघटोस् घटना जहाँ घटेमा आवश्यक पर्छ प्राथमिक उपचार त्यहाँ । ✍️ सतीश पण्डित भानु६ चुँदी तनहूँ हाल चनपा ६ मातातिर्थ //२७// —————<•>————— मान्छेको उपचार गरौँ धर्म हुन्छ जिन्दगीमा सधैँ अगाडि सरौँ । ✍️ एवाइ प्रभात सहिदभुमि धनकुटा //२८// —————<•>————— सरकार बाँच्छ मागेर जनता औषधी पाउँदैनन् मर्छन् रुघा लागेर । ✍️ नागेन्द्रप्रसाद यादव //२९// —————<•>————— नगरे उपचार समयमा सक्ला बन्न क्यान्सर शुरूमै गाउँको श्वास्थालयमा । ✍️ लोक क्षेत्री //३०// —————<•>————— मानवताको पहिलो धर्म घाइतेलाई उपचार गर्नु मानिन्छ उत्तम कर्म । ✍️ बुद्धिमान दनुवार (सुरुङ्गेली कान्छो ) कनकाई ४ झापा //३१// —————<•>————— सन्देश सुनौँ अहिले प्राथमिक उपचार गरौँ अस्पताल जानुभन्दा पहिले । ✍️ सङ्गीता खरेल काठमाडौँ //३२// —————<•>————— १) अनौठो रहेछ संसार कति अभागीको निधारमा हुँदैन प्राथमिक उपचार। २) सेवा नै मानवधर्म प्राथमिक उपचार गर्नु मानवको पहिलो कर्म । ✍️ बिके मुखिया दार्जिलिङ, भारत। //३२// —————<•>————— १) प्राथमिक उपचारकाे घनत्व दुर्घटनाकाे बेलामा धेरै हुन्छ यसकाे महत्व । २) सतर्क सजग भएर प्राथमिक उपचार गराैँ घटनास्थलमा शिघ्र गएर । ✍️ डिल्लीराज (राजेन्द्र) भुसाल सन्धिखर्क-२, कुर, अर्घाखाँची //३३// —————<•>————— १) जनता भोकले मर्छन् विशेष उपचार नेताले विदेशी अस्पतालमा गर्छन् । २) जनताले सिटामोल पाएनन् अस्पतालको कुरै नगरौँ गाउँमा डाक्टरै आएनन् । ✍️ कृष्ण बजगाई भक्तपुर //३४// —————<•>————— जीवन जाेगाउँ सबैकाे प्राथमिक उपचार गरेमा जान्छ ज्यान कबैको । ✍️ हरिगाेपाल न्हुच्छेँप्रधान काभ्रे, बनेपा १४ साँगा बजार । //३५// —————<•>————— मानिसको सेवा गरौँ मानवको कल्याण हेतु सधैँ अघि सरौँ । ✍️ जनक बिसी दक्षिणभारत कोचिन //३६// —————<•>————— १) घाइते बिरामी धाउँछ अस्पतालको बेडमा बसी दुख्यो पोल्यो चिच्याउँछ । २) प्राथमिक उपचार राम्रो ओखती सामान्य हुन्छ स्वास्थ्य बिग्रँदैन हाम्रो । ✍️ अम्बिका अधिकारी झापा बिर्तामोड //३७// —————<•>————— १) गरौँ गम्भीर विचार त्यागेर दम्भ ईर्ष्या गरौँ मनले उपचार ! २) नपखाली मनको मैलो हुँदैन प्राथमिक उपचार बोकेर पापको थैलो ! ३) पुर्याऊ खानमा ध्यान ओठ जीब्रो नबाँधे जान्छ बेकारमा ज्यान ! ✍️ ऋजु दिल्पाली(राजेन्द्र घिमिरे) ईटहरी १ सुनसरी //३८// —————<•>————— १) हुनेगर्छ दुर्घटना यात्रामा पहिला क्यामेरा नझिकौँ प्राथमिक उपचारको मात्रामा। २) खोजौँ साधन पुर्याउन स्वास्थ्य केन्द्रमा हतारले घाइतेको ज्यान बचाउन । ✍️ घनश्याम पन्त, हरिवन सर्लाही //३९// —————<•>————— १) प्राथमिक उपचार गर्नु कर्तव्य निर्वाह गर्नलाई सदासर्वदा अघि सर्नु । २) गरौँ आकस्मिक सेवा प्राथमिक उपचार गरेर देऔं स्वास्थ्यमा टेवा । ✍️ कृष्णकुमार वैद्य बनेपा ९, काभ्रे //४०// —————<•>————— १) बाँच्नु पहिलो अधिकार जीवन अमूल्य हुन्छ दिउँ प्राथमिक उपचार । २) चोटमा मल्हम पट्टी ज्वरोमा पट्टी पानीको नबढ्दै उपचार पद्धति । ✍️ मनोहरी पौडेल गैडाकोट १ //४१// —————<•>————— १) तयारी राखौँ पहिल्यै जतिखेरै दुर्घटना हुनसक्छ राखौँ मलमपट्टी जहिल्यै । २) नराखौँ रोगीलाई लम्पसार बचाउनु मानवको धर्म गरेर प्राथमिक उपचार । ३) यथाशिघ्र उपचार भनेकै ससाना स्वास्थ्यकेन्द्रको स्थापना नजिकमा राम्रो बनेकै । ✍️ मोती योन्जन सुब्बा, दार्जिलिङ। //४२// —————<•>————— १) सेवाको गर काम सबैलाई तिमी यहाँ तब हुन्छ नाम । २) गाउँमा छैन अस्पताल हुँदैनन् बिरामी निको नेताको स्वार्थी चाल । ३) सामाजिक सेवा राम्रो मन हुन्छ आनन्द कतिको मनै चाम्रो। ✍️ नीमा छिरिङ भोटिया जलढका कालेबुङ भारत //४३// —————<•>————— १) सामाजिक प्राणी भएपछि सामान्य उपचार गर्नुपर्छ देखेर नजिकै गएपछि । २) बिरामी सामान्य देखेपछि घरेलु उपचार गर्नु हस्पिटलले छोड्दैन लेखेपछि । ३) औषधी राख्नुपर्छ घरमा झट्ट बिरामी पर्दा पर्नुपर्दैन अरूको भरमा । ✍️ दुर्गा आचार्य मोरङ //४४// —————<•>————— हेर घटना घट्नेबित्तिँकै मोबाइल तेर्साउने होइन मानवता देखाउ निकै । ✍️ विष्णु पंगेनी(पाण्डे) वालिङ् -८स्याङ्जा //४५// —————<•>————— १) सेवाले धर्म हुन्छ सुखदुःख बाडे आपसमा सबैको मन छुन्छ । २) पीडामा मलम लगाऊँ प्राथमिक उपचार गरेर कलियुगमा पुण्य कमाऊँ । ३) प्राथमिक उपचार गरौँ अरू गर्न नसके घाउमा मलम भरौँ । ✍️ शशीश्री आचार्य बौद्ध कुमारीगाल काठमाडौँ //४६// —————<•>————— सधैँ दुर्घटनाका समाचार तयारी अवस्थामा बसौँ गर्नलाई प्राथमिक उपचार । ✍️ सुनगाभा पोख्रेल //४७// —————<•>————— भएमा चेतनाको सार सोचमोच गरी राखे घरमै प्राथमिक उपचार ! ✍️ सन्तु खत्री //४८// —————<•>————— १) गरौँ सबैको सेवा आफ्नो धर्म निभाए मिल्छ हामीलाई मेवा । ✍️ अनिता भण्डारी, ताप्लेजुङ //४९// —————<•>————— प्राथमिक उपचारको ज्ञान भएमा मात्र पनि बच्छ धेरैको ज्यान । ✍️ पुष्पा सुवेदी नेपालगन्ज,बॅाके। //५०// —————<•>————— प्राथमिक उपचार राम्रो सबैलाई जान्न आवश्यक ज्यान जोगिन्छ हाम्रो । ✍️ शोभा आचार्य गौतम काठमाडौँ //५१// —————<•>————— सहयोगको राखौँ विचार घाइते देख्नासाथ सबैले गरौँ प्राथमिक उपचार । ✍️ रुना कर्माचार्य दाहाल चितवन //५२// —————<•>————— जे भेटिन्छ घटनास्थलमा उपचार गरी बचाऊ घाइतेलाई उही पलमा । ✍️ इन्दिरा देवकोटा कपिलवस्तु न पा ३ //५३// —————<•>————— १) घटना घटेको ठाउॅंमा प्राथमिक उपचार गरेर रगत रोकौॅं घाउमा ! २) बाँच्ने सबैको अधिकार अस्पताल जानुभन्दा पहिला गरौॅं प्राथमिक उपचार ! ✍️ सर्मिला बोहरा,बैतडी //५४// —————<•>————— अचानक घटनाको लागि प्राथमिक उपचारमा लागौँ मानवता ज्युँदो राखी । ✍️ पुष्पा राई, बादेल, खाेटाङ । //५५// —————<•>————— १) नबगोस् रगत लगातार देखेमा कोही घाइते गरौँ प्राथमिक उपचार । २) शुरुमा घाइतेको उपचार जीवन अमूल्य सबैको गरौँ सही व्यवहार । ✍️ सुस्मिता अधिकारी, काठमाडौँ //५६// —————<•>————— १) पर्दाखेरि आकस्मिक मार घरमै दिलाऊँ बिरामीलाई तुरुन्तै प्राथामिक उपचार l २) जताऊँ मानवीय व्यवहार देख्नासाथ घाइते व्यक्ति गरौँ प्राथमिक उपचार l ✍️ बाबुराम गौतम, गुल्मी //५७// —————<•>————— अत्यावश्यक हुन्छ गाउँमा प्राथमिक उपचार पनि बनाउनुपर्छ हरेक ठाउँमा । ✍️ शंकर कार्की,मकवानपुर //५८// —————<•>————— १) घरमा गरिएको उपचार प्रभावकारी हुनाले बन्छ स्वास्थ्य नबिग्रने आधार । २) पीडितको नजिकै परौँ दुर्घटना हुँदा घाइतेलाई सकेसम्म सहयोग गरौँ । ३) अकालमा जाँदैन ज्यान उपचारको लागि दिनुपर्छ मान्छेले मान्छेको ध्यान । ✍️ पृथक प्रकृति ,झापा //५९// —————<•>————— १) दुर्घटना भएको ठाउँमा प्राथमिक उपचार गरे रगत रोकिन्छ घाउमा । २) घटना हुन्छ जब सडकमा छट्पटाउँछ बिरामी भिडियो खिच्छन् तब । ३) सहयोगी हुनुपर्छ जगत उपचार पाए तत्कालै रोकिन्छ बगेको रगत । ✍️ शान्ता पौडेल भट्टराई //६०// —————<•>————— १) हुन्छ दूर्घटना गाडी भिडियो बनाउन व्यस्त उद्दार गर्न छाडी । २) बुझेकै छैन यहाँ प्राथमिक उपचारको मर्म मानवता छैन जहाँ । ✍️ राजेशराज गड्तौला कॅाडाघारी, काठमाण्डौ //६१// —————<•>————— घाइते देखिन्छ जहिले प्राथमिक उपचार गरौँ अस्पताल लैजानुभन्दा पहिले । ✍️ अमृत कोइराला पोखरा //६२// —————<•>————— १) जनताको गर्नुपर्छ सरकार नेताहरूकाे मात्रै होइन नि:शुल्क प्राथमिक उपचार । २) कर्तव्य बुझेर बनाैँ सरकार ठट्टा होइन चलाउनै नजान्नेलाई नभनाैँ । ✍️ रामप्रसाद पुरी, बादेल, खाेटाङ । //६३// —————<•>————— मर्ने गर्छन् अन्जानमा प्राथमिक उपचार नपाएरै आघात पर्छ प्राणमा । ✍️ रचना शर्मा प्रतीक्षा इमाडोल, ललितपुर //६४// —————<•>————— जोसुकै दुर्घटनामा पर्दा ज्यान जानबाट जोगिन्छ प्राथमिक उपचार गर्दा । ✍️ डम्बर थामी ‘अनुपम’ कालिन्चोक गा.पा. -६ , दोलखा । //६५// —————<•>————— १) रमितेको घुइँचो हुन्छ मान्छेले मानवता नदेखाए साह्रै मन रुन्छ । २) हुँदैन पछाडि हट्न हामी सबैले सक्नुपर्छ प्राथमिक उपचारमा खट्न । ३) मानिस त्यतिकै मर्छ प्राथमिक उपचारमा खटिनु हाम्रो दायित्वमा पर्छ । ✍️ लक्ष्मण देउवा, डोटी //६६// —————<•>————— १) सत्कर्मतिर नै सरेमा भन्छन् हुन्छ राम्रो दुःखीहरूको सेवा गरेमा । २) रगत बगेमा हाम्रो गरौँ प्राथमिक उपचार हुन्छ ज्यानलाई राम्रो । ३) उपचार नपाए नानी निको हुँदैन चोटहरू जान्छ ज्यान सानी । ✍️ सीमा कार्की समर्पण मेलचोकपर्सा //६७// —————<•>————— १) दुर्घटना जीवनमा पर्नसक्छ प्राथमिक उपचारले घाइतेको जीवनबाट जोखिम टर्नसक्छ । २) गरौँ सद्भावपूर्ण व्यवहार हुन्छ घाइतेसँगै बस्दा हाैसला प्राथमिक उपचार । ३) मानवअधिकार संविधानकाे धारामा नेता रुघाखोकीमा विदेशतिर सिटमाेलविना जनता पारामा । ✍️ प्रद्युम्न चालिसे भक्तपुर कटुञ्जे । //६८// —————<•>————— हुनसक्छ दुर्घटना हेर आफ्नो ज्ञान सीपले घाइतेलाई मायाले घेर । ✍️ होमप्रसाद नेउपाने धरान,सुनसरी । //६९// —————<•>————— दुर्घटनामा परेका नरलाई प्राथमिक उपचार गरेर जिम्मा दिउ डाक्टरलाई । ✍️ दुर्गा भट्टराई माेरङ //७०// —————<•>————— १) आत्तिएर काम गर्दा बिग्रने बोझ काँधमा अरूको भरमा पर्दा । २) आपतमा अपनाऔँ सदाचार शत्रु नै होस् गरौँ प्राथमिक उपचार । ✍️ राजेश्वरी राजोपाध्याय ललितपुर
झिल्का लेखन अभियानको ३१ औँ शृङ्खला (बालबालिका विषयक) सम्पन्न भएको छ । झिल्का साहित्य समाज नेपालको आयोजनामा उक्त झिल्का लेखन कार्यक्रम सञ्चालन गरिएको थियोे ।
झिल्का कविता लेखनको यस विशेष अभियानमा पनि विगतका शृङ्खलाहरूमाझैँ सर्जकहरूको निकै उत्साहप्रद सहभागीता रहेकोे थियो । जसमा नेपाल, भारत, भुटान लगायत विश्वका विभिन्न देशमा छरिएर रहनुभएका नेपाली भाषा, साहित्यलाई निरन्तर माया गर्नुहुने लगभग ८ दर्जन झिल्काकारहरूको सहभागीता रहेकोे थियोे ।
झिल्का कविताको उन्नयन, विकास र प्रवर्द्धन गर्नका लागि समाजले विभिन्न क्रियाकलापहरू सञ्चालन गर्दै आएको छ । त्यसमध्ये झिल्का लेखन अभियान पनि एक भएको र नेपाली समुदायका चाडपर्व, उत्सव लगायत विभिन्न विशेष अवसरहरूमा निरन्तर सञ्चालन गरिने यसका परिकल्पनाकार/प्रवर्तक/प्रशिक्षक वसन्त अनुभवले बताउनुभयो ।
झिल्का कविता, नेपाली माटोमा उम्रिएको एक नवीनतम, लघुतम, प्रयोगवादी काव्य विधा हो । जसमा विम्ब, प्रतीक, अलङ्कारको प्रयोग गर्दै चोटिलो पाराले तीन हरफमा लेख्ने गरिन्छ । जसको पहिलो हरफले विषयवस्तुको उठान, दोस्रो हरफले विषयवस्तुको बिस्तार र तेस्रो अर्थात् अन्तिम हरफले भावलाई उत्कर्षमा पुर्याई समापन गर्ने गर्दछ । यसका प्रत्येक हरफमा तीन/तीन शब्दहरू हुने गर्दछन् । जम्माजम्मी नौ वटा शब्दमा एउटा झिल्का कविता पूरा हुने भएकोले यसलाई नौ शब्दको कविता पनि भन्ने गरिन्छ ।
झिल्का कविताका तीन हरफ मध्ये पहिलो र तेस्रो हरफमा अन्त्यानुप्रास हुनुपर्ने विधान छ भने दोस्रो हरफ स्वतन्त्र हुन्छ तर सकभर समध्वनीक नभएमा उत्तम मानिन्छ ।
सहभागी झिल्काकारहरूका उत्कृष्ट झिल्का कविताहरू-
//१// —————<•>————— १) डुङ्गालाई लगाउने पार आजका यी बालबालिका भोलिका हुन् कर्णधार ! २) कदापि नगरौँ दुर्व्यवहार समुचित पालनपोषण अनि सुनिश्चित गरौँ बालअधिकार ! ✍️ वसन्त अनुभव घोराही, दाङ
//२// —————<•>————— साना हाम्रा बालक सिकाउँ राम्राे कुरा भाेलि देशका चालक । ✍️ तारप्रसाद चापागाईँ
//३// —————<•>————— १) बालबालिका भविष्यको कर्णधार ज्ञानकाे कुरा सिकाऔँ गर्छन् देशको हेरविचार । २) बालबालिका देशको सम्पत्ति असल शिक्षा दिएमा देशको हुनेछ प्रगति । ✍️ राज कुमार राजभण्डारी खाेटाङे मध्यपुर ठिमी ५ संगम काेलाेनी राधे राधे भक्तपुर
//४// —————<•>————— १) शिक्षा भन्छौ नाइँ भन्नलाई देशका चालक बालक हिँड्छन् रोइकराइ ! २) बालकलाई ज्ञान दिनू पढाएर बढाएर खुसीले पछि फाइदा लिनू ! ✍️ अच्युत घिमिरे, सर्पाङ, भुटान🇧🇹
//५// —————<•>————— बालबालिका भविष्य हाम्रो हेरचाह, गोडमेल गरौँ अनि हुनेछ राम्रो ! ✍️ दीपा समभाव दुबेकोल खोटाङ्ग
//६// —————<•>————— १) हुन् पछिल्ला सिँढी आजका यी बालबच्चा बनुन् असल पिँढी । २) गरौँ असल व्यवहार तिनै बालबालिका सबैका बन्छन् भविष्यमा आधार । ✍️ अर्जुन प्रसाद चौलागाई रामेछाप:-सुनापति-१ हालः-क्यानडा,क्यालगरी।
//७// —————<•>————— १) बालबालिका भविष्यको कर्णधार संस्कार सिकाउनु पर्छ लगाउँछन् देशलाई पार । २) राम्रो सोच बोकेर सिकाउनु पर्छ ज्ञान सभ्यतालाई अब तोकेर । ✍️ बिकास छेत्री अञ्जान कैजले, बिजनबारी, दार्जिलिङ।
//८// —————<•>————— १) बालबालिका भविष्यका सहारा उचित मार्गदर्शन पाए लिनेछन् देशको अभिभारा । २) बनौँ असल अभिभावक राम्रो संरक्षण गरेमा बन्नेछन् देशकै साधक । ✍️ देव मगर तिनाउ-१,कचल,पाल्पा
//९// —————<•>————— १) फूल पृथ्वीभरिका मालिका शैशवावस्था र जवानी बीचको उमेर बालबालिका । २) कदर गरौँ बच्चाको बालक एउटा नागरिक हामीसँगै पक्का हो । ३) बालअधिकार सुरक्षित गरौँ प्रत्येक बालबालिकाका दिमागमा असल संस्कार भरौँ । ✍️ गुणनिधि घिमिरे, अमेरिका
//१०// —————<•>————— १) गर्नुपर्छ बालबालिकालाई प्यार भोलिको देशका सारथि नगरौँ कसैले अत्याचार । २) हुन्छ खुसी अपार यही बालक जन्मदा घर उज्यालो परिवार ! ✍️ सतीश पण्डित भानु ६ चुँदी तनहूँ हनल चनपा६ मातातीर्थ
//११// —————<•>————— १) साना हाम्रा बालबालिका देशको उन्नति गर्नेछन् बनाऔँ सुन्दर तालिका ! २) शिक्षाको बाटो खोलेर सक्षम हामी पार्नुछ संस्कार संस्कृति घोलेर ! ✍️ कमल प्रसाद बगाले वालिङ्ग बजार स्याङ्जा
//१२// —————<•>————— १) असल ज्ञान भरौँ बन्छन् देशको सान बालबालिकालाई माया गरौँ । २) शिक्षा राम्रो दिएर चेतना भरौँ मनमा सधैंँ बालबालिकालाई लिएर । ✍️ अनुग्रह राना मगर ‘पुष्प’ पाँचखपन न. पा. ६ संखुवासभा ।
//१३// —————<•>————— १) किताबका धेरै पाना वीरता अनि साहसको गाएर सकिन्न गाना । २) गृहकार्य समयमै गर आफूले नजानेको शब्द सिक्न अघि सर । ३) बढाऔ उनको मनोबल दण्ड अनि सजाय होइन समस्याको हल ! ✍️ हिरामाया श्रेष्ठ गजुरी १ धादिङ
//१४// —————<•>————— १// बालबालिकालाई माया गरेर महान योद्धा बनाउन सघाउ लागि परेर । २) देशको मुहार फेरिन्छ बालबालिकालाई जब हामीले कर्णधारको रुपमा हेरिन्छ । ✍️ ललिता गिरी सिन्धुली
//१५// —————<•>————— भविष्यका कर्णधार बालबालिका जारी राखौँ पढाइलेखाइ बनाई सुन्दर तालिका ! ✍️ शलिक राम दाहाल चा न पा ३ झाैखेल
//१६// —————<•>————— १) हात समाई लेखाउँ साना यी बालबालिकालाई असल बाटो देखाउँ । २) प्रेम भाव छरौँ चोखो मनले बालबालिकालाई सबले माया गरौँ ! ✍️ दीप गोले तामाङ – रौतहट
//१७// —————<•>————— १) कुमालेको काचो माटाे कर्णधार हुन् भविष्यका देखाउँ सही बाटाे । २) नपारौँ मगजमा असर बालक हुन् खम्बा बनाउन नराखौँ कसर ! ३) नमनाऔँ खाली दिवस बालशोषण अन्त्य गरौँ शोषकलाई पारी विवश । ✍️ राज बहादुर बडुवाल कनकासुन्दरि -५,जुम्ला
//१८// —————<•>————— बालबालिका हाम्रो सान राम्रो शिक्षा दिलाए बढ्छ हाम्रो पहिचान । ✍️ धनुष न्यौपाने जुम्ला
//१९// —————<•>————— बालबालिका देशका शान लिएर उच्च शिक्षा राख्दछन् राष्ट्रको मान । ✍️ कार्की डिबी माकुम सुनवल-४, नवलपरासी
//२०// —————<•>————— १) बालबालिकालाई पढाऔँ राम्रो ज्ञानी बुद्धिजीवी बनाऔँ कर्णधार हुन हाम्रो । २) बालबालिका काचो माटाे दिनुपर्छ शिक्षा राम्रो हिँडाऔँ राम्रो बाटाे । ✍️ कल्पना भण्डारी काठमाडौँ
//२१// —————<•>————— १) पढ्नमा मन लगाऊ विद्या चाहिन्छ जीवनमा निद्रा सबै भगाऊ । २) स्कुलमा ध्यान दिनुपर्छ विद्वान हुनकाे लागि त्यसैले भलाे गर्छ। ✍️ नवराज भट्ट कञ्चनपुर
//२२// —————<•>————— १) बालबालिकालाई पढ्न सिकाउँ भविष्य हुन्छ उज्ज्वल उचित मार्गमा लगाउँ । २) बालबालिका बगैंंचाका फूल अहिले जतन गरे बुढेसकालमा बन्छन् झुल । ✍️ देवकृष्ण काफ्ले
//२३// —————<•>————— १) बालबालिकालाई माया गरौँ दिनलाई गुणस्तरीय शिक्षा सदैव लागि परौँ । २) बालबालिका हाम्रा काेपिला दिएर ज्ञान सबैले बनाऔँ अझ जोशिला । ३) असल संस्कार दिलाऔँ भविष्य सुनिश्चित पार्नलाई ज्ञानका रस पिलाऔँ । ✍️ त्रिलाेचन भण्डारी मेचीनगर,झापा
//२४// —————<•>————— बालबालिका हुन् कर्णधार असल मार्ग पहिल्याउनलाई सिकाऔँ असल व्यवहार । ✍️ प्रेम थापा “मन”बागलुङ
//२५// —————<•>————— १) कस्तो बनाउने कालिगढ समग्र देशलाइ उचाल्ने नगरौँ बालबालिकामाथि खेलवाड २) नपसोस् प्रभाव अशान्तिको पुस्तौँका कोपिला मास्न अन्धविश्वास र भ्रान्तिको । ✍️ लोक क्षेत्री
//२६// —————<•>————— बालबालिका ज्ञानका ज्योति राम्रोसँग शिक्षा दिउँ भविष्यका कर्णधार माेती । ✍️ नाम केसर बाेहरा ( सङ्घर्ष ) सुदूरपश्चिम अछाम हाल भारतबाट ।।
//२७// —————<•>————— आजका कर्णधार भएर भोलि कहाँ पुग्नेछौ दुःख कष्ट सहेर । २) सम्हाल्छौ बुबाको काँध सङ्घर्षको मैदान धेरै समस्या समाधान बाँध । ३) बालबालिका बाँच्न पाउन आफूखुशी रम्दै खेल्दै अधिकारमा धेरै रमाउन । ✍️ अम्बिका अधिकारी झापा बिर्तामोड
//२८// —————<•>————— १) आजका साना कोपिला भोलि राष्ट्रलाई हाक्ने कर्मठ योद्धा जोशिला । २) हाँसन सकुन् खुलेर शिक्षाको ज्योति अङ्गाली नजाउन् देश भुलेर । ३) भोलिका तारा चम्किला फक्रन देऊ फुलेर कलिला साना कोपिला । ✍️ विवश पारदर्शी झापा
//२९// —————<•>————— १) बालबालिका हुन् जीवन जिन्दगीका माया ममता आँखाका नानी कञ्चन । २) गरौँ सबैले सम्बर्धन भविष्य सुन्दर बनाउन बच्चाको गर्दै समर्थन । ✍️ कविराज घिमिरे
//३०// —————<•>————— बालबालिका भोलिका तारा पढ्न दिनुहोस् अहिले बोक्नेछन् देशको अभिभारा । ✍️ चुडामणी देबकोटा पुरानो नैकाप काठमाण्डौ
//३१// —————<•>————— १) अपार मायाका खानी बुढेसकालका सहारा हाम्रा दुई आँखाका नानी । २) असल अभिभावक जनाऔँ देश बनाउने चालकको भविष्य राम्रो बनाऔँ । ३) गरेमा उनीहरुमाथि अत्याचार कर्तव्यबाट विमुख हुँदै बन्छन् दुर्व्यसनीको शिकार । ✍️ शान्ता पौडेल भट्टराई टङ्कीसिनवारी, मोरङ
//३२// —————<•>————— बालबालिका लेख पढ अनुपम कर्म गरेपछि भविष्यमा अगाडि बढ ! ✍️ आर्त अकुलीन
//३३// —————<•>————— १) बालबालिका घरको सुकुन घरबार हुन्छ उज्यालो सिकाउँदा सदाचार गुण । २) बाबुआमा गुरुजनको जिम्मेवारी असल शिक्षा दिएर बालबालिका बन्छन् शिष्टचारी । ३) दिन उघ्रिदैँछ घमाइलो आउँदैछ चाडपर्वको मौसम बालबालिका गर्लान् रमाइलो । ✍️ मोती योन्जन सुब्बा, दार्जिलिङ ।
//३४// —————<•>————— बालबालिका भविष्य हाम्रो दिएर नैतिक शिक्षा बनाऔँ राष्ट्र राम्रो । ✍️ सुस्मिता अधिकारी ,काठमाडौँ
//३५// —————<•>————— सबैका प्यारा बालबालिका ममता दिएर हुर्काऔँ सुन्दर फल डालीका । ✍️ हरिगाेपाल न्हुच्छेँप्रधान काभ्रे, बनेपा १४ साँगाबजार।
//३६// —————<•>————— बालबालिकालाई माया गर्नु कर्णधार हुन् देशका हेरचाहमा अघि सर्नु । ✍️ कृष्ण बजगाई, भक्तपुर
//३७// —————<•>————— १) मिलाएर शुभ समयतालिका समुचित शिक्षादीक्षा दिलाऊँ सबल बन्नेछन् बालबालिका l २) गाउँ अनि नगरपालिका बालअधिकारको प्रत्याभूती देऊ पथभ्रष्ट हुँदैछन् बालबालिका l ✍️ बाबुराम गौतम, गुल्मी
//३८// —————<•>————— १) आजका हाम्रा बालबालिका देशका हुन् भविष्य नपरुन् फन्दामा जालीका । २) कमलो हृदयका कर्णधार जस्तो शिक्षा दिन्छौँ उस्तै बनाउँछन् व्यवहार । ✍️ सुरेशकुमार पाण्डे दाङ घोराही १८
//३९// —————<•>————— १) बालबालिका सुन्दर सानाेमा ममता अनि प्रेमले लुकाऔँ अङ्गालोकाे छानाेमा । २) बालश्रमकाे बिराेध गराैँ शाेषणमुक्त सभ्य समाज बनाउन चेतना भराैँ । ✍️ रबि पाैडेल, दक्षिण भारत पाण्डेचरी
//४०// —————<•>————— १) सानासाना बालक मानी रक्षा गरेकामा हामीलाई बन्नुपर्छ भोलि दानी । २) हातमा किताब दिएर बालबालिकालाई गरे संरक्षण पढनेछन् मनमा लिएर । ३) जगाउनु मनमा भावना आजको बिशेष दिनको सबैलाई छ शुभकामना । ✍️ दुर्गा आचार्य मोरङ
//४१// —————<•>————— १) नारामा सिमित भयो बालबालिका संरक्षण गर्ने सरकार कता गयो ? २) अनेक चाहना हाम्रो साना बालबालिका यी भोलिका सारथि राम्रो । ✍️ कला ढकाल झापा
//४३// —————<•>————— १) सबै अघि सरौँ बालबालिकालाई आफ्नो अधिकारबाट कहिले बन्चित नगरौँ । २) बालबालिकाको सुरक्षा गर्नुपर्छ बालशोषण अन्त्य गर्न सबै अघि सर्नुपर्छ । ✍️ अनिता भण्डारी ताप्लेजुङ
//४४// —————<•>————— १) नहोस् अभाव अवसरको कोपिला हुन् बालबालिका फक्रेर आउन् चराचरको ! २) संस्कार दिएर हुर्काउनु बालबालिकाले भूल गर्ला औधी गरेर नफुर्काउनु ! ✍️ कृष्णकुमार वैद्य बनेपा ९, काभ्रे
//४५// —————<•>————— १) बालिका घरको शान राख्छिन् यिनले सधैँ बाबु, आमाकाे मान । २) बालक देशको कर्णधार जिम्मेवारी छ काँधमा नबस्नु भई मझधार । ✍️ विनोद खाती मिरिक
//४६// —————<•>————— शिशुहरूलाई माया गर दुनियाँलाई कसरी बुझाउने सबैमा ममता भर । ✍️ नीमा छिरिङ भोटिया जलढका कालेबुङ
//४९// —————<•>————— १) बालबालिका भोलिका सार जसले जेसुकै भनुन् यिनमै रहन्छ आधार । २) बालबालिकाको स्याहार उज्वल भविष्य बनोस् गरौँ सबैले पुकार । ✍️ होमप्रसाद नेउपाने धरान,सुनसरी
//५०// —————<•>————— घरबाट सुरू गरौँ बालबालिकालाई संस्कार सिकाउन परिवार अघि सरौँ । ✍️ अरुण कुमार भुजेल गोरूबथान,कालेबुङ,भारत
//५१// —————<•>————— देश विकासका आधार तिनै कलिला मुना भविष्यका हुन् कर्णधार । ✍️ तोया नाथ चापागाईं दमक ३, झापा
//५२// —————<•>————— १) बालक देशको कर्णधार उनिहरूलाई पढाई लेखाई बनाउँ सबले होनहार ! २) सक्षम विवेकशील बनाउँ राम्रो संस्कार दिई आफ्नो सक्षमता जनाउँ । ✍️ मल्ल लक्ष्मी श्रेष्ट मेची किनार, बिर्तामोड झापा
//५३// —————<•>————— १) नखोसियोस् बाँच्ने अधिकार कसैले कहिल्यै नबनाऔँ बालबालिकालाई भेदभावको सिकार । २) आत्मसम्मान कायम रहोस् बालबालिकाको बुझ्नुपर्छ भावना पराईको भर नपरोस् । ३) स्वास्थ्य उपचारको खाँचो ध्यानाकर्षणको विषय बनोस् हुन्छन् नाजुक काँचो । ✍️ पृथक प्रकृति, झापा
//५४// —————<•>————— १) नाम राख्ने थिएँ समाजमा आफ्नो आमाबुबाको बालबालिकालाइ उच्चशिक्षा दिए । २) ज्ञानगुण सधैँ भरौँ टुहुरा बालबालिकालाई हामीले सक्दो सहयोग गरौँ । ✍️ वेल थोकर तामाङ बकैया_८ // बस्तिपुर,, कर्माया // मकवानपुर
//५५// —————<•>————— उज्यालो प्रभात नानीहरू देशका भविष्य जोगाउन जेल हुलौँ बलत्कारीहरू । ✍️ एवाइ प्रभात सहिदभुमि धनकुटा
//५७// —————<•>————— १) नजाऊ छोडेर तिमी इन्द्रेणी जुनकिरी सबै उज्यालो छ रिमिझिमी ! २) चौतारी बिसौनी रुन्छन् प्रीतिका गीत गजल हाम्रै साझा हुन्छन् । ✍️ घनश्याम कोइराला
//५८// —————<•>————— माटोलाई आकार दिन ममता चाहिन्छ साँचोको सकिन्छ शीतलता लिन । ✍️ नागेन्द्रप्रसाद यादव
//५९// —————<•>————— आज छौँ सानासाना हुनेछौँ भोलि ठूलो कोर्छौँ विकासका पाना । ✍️ साहित्य प्रेमी सुशील धनगढी
//६०// —————<•>————— बालबालिका अघि बढ्छ्न् दिनुपर्छ माया हौसला सफलताको शिखर चढ्छन् । ✍️ विष्णु पंगेनी (पाण्डे ) वालिङ स्याङ्जा
//६१// —————<•>————— १) राखौँ है शुभभावना बालदिवस पर्व आज सफलताको गरौँ कामना । २) बालबालिका कच्चा माटो मायाले सिँचित गरौँ देशका हुन् पाटो । ३) स्वच्छ भावनाका हुन्छन् राम्रो पालनपोषणले तिनी सुन्दर भविष्य बुन्छन् । ✍️ शोभा आचार्य गौतम काठमाडौँ
//६२// —————<•>————— १) बालबालिकाको कुरा गरेर वर्ष बितेर जान्छ सधैँ निरासा भरेर । २) उनीहरू निश्चिन्त छैनन् मात्र बालअधिकारका कुराले भविष्य कोर्ने हैनन् । ३) हरेक बालबालिका कर्णधार देश यीनैले बनाउँछन् सरकारको लगानी आधार । ✍️ पुष्पा राई, बादेल, खाेटाङ ।
//६८// —————<•>————— फूलहरू जस्तै मालिका देशका कर्णधार हुन् आजका यी बालबालिका । ✍️ पुष्पा सुवेदी नेपालगन्ज,बॅाके।
//६९// —————<•>————— १) बालबालिका भोलिका कर्णधार खाना, स्वास्थ्य, शिक्षा पाउनु उनको अधिकार । २) हामीबाट सिक्छन् बानी काँचो माटो हुन्छन् हाम्रो बाबु नानी । ✍️ रुना कर्माचार्य दाहाल चितवन
//७०// —————<•>————— १) रत्न बालबालिका कर्णधार राष्ट्र अनि परिवारका बनाउनु प्रेमले अपार । २) घर पहिलो पाठशाला शिक्षा दिँदा औपचारिक बच्चामा ज्ञानको माला । ३) बन्दछ संस्कारी सिपालु घर देश सजाउने असहाय दुःखीप्रति कृपालु । ✍️ मनोहरी पौडेल गैडाकोट १
//७१// —————<•>————— बालशोषण हो अपराध नगर्नू कसैले पनि तोडेर कानुनको साँध । ✍️ बुद्धिमान दनुवार ( सुरुङ्गेली कान्छो ) कनकाई ४ झापा
//७२// —————<•>————— १) बालबालिका देवता झोलिका गरौँ अगाध स्नेह कर्णधार हुन् भोलिका । २) बालदिवस रहेछ भोलि हकअधिकार पाउन् सबैले रमाउन् मन खोली । ✍️ ममता पौडेल बुढीगङ्गा -२ , मोरङ
//७३// —————<•>————— १) भोलिका सुन्दर सपना शिक्षाले दिनुपर्छ दर्शन रहिरहन्छ मनमा जपना । २) आशाका सुन्दर फूलहरू फुलाउन सके फूलबारीमा हटाउँछन् राष्ट्रका शूलहरू । ३) जगाउँ हौसला दिएर आशाका हाम्रा दीपहरू सुमार्ग असल लिएर । ✍️ घनश्याम पन्त, हरिवन सर्लाही
//७४// —————<•>————— १) बालबालिका हुन् कोपिला नफक्रिँदै चुड्नु हुँदैन भोलिका हुन् जोसिला । २) अधिकारबाट बन्चित नगरौँ गिलो माटो हुन् समयमै रङ्ग भरौँ । ✍️ धनमाया चौधरी
//७५// —————<•>————— १) बालबालिकामा गरौँ लगानी शिक्षा दिएपछि हेर हुनेछैन कदापि हानी । २) बालबालिकालाई बराबर अधिकार पढ्ने लेख्ने बेला भविष्यकाे सुनिश्चित आधार । ३) बालदिवस सफल पाराैँ हातमा हात राखेर हामी अगाडि साराैँ । ✍️ श्रीकृष्ण धामी – बझाङ
//७६// —————<•>————— बालअधिकारको यो खेल सरकार बन्द गरिँदे आउला बाढी भेल । ✍️ मोहन आचार्य पाँचथर
//७७// —————<•>————— १) भाेलिकाे सपना बालबालिका विदेश पठाउन राेकिएन बनाई वैदेशिक तालिका । २) बालबालिका सन्तान हाम्रो उनीहरू भविष्यको कर्णधार व्यवहार सिकाओैँ राम्रो । ✍️ रामप्रसाद पुरी, बादेल, खाेटाङ
//७८// —————<•>————— बालबालिका कर्णधार भोलिका उचित शिक्षा सँगसँगै संस्कार सिकुन् बोलिका । ✍️ समुन्द्रा शर्मा सुनसरी
//७९// —————<•>————— १) बालबालिकाको गराैँ आशा शिक्षामा लगानी गरे हुनुपर्दैन भोलि निराशा । २) ज्ञानको श्रोत शिक्षा उज्ज्वल भविष्यको लागि दिनुपर्छ बालबालिकालाई दीक्षा । ✍️ जयनारायण नेपाल इलाम ,हाल सूर्य विनायक २, बालकोट ,भक्तपुर
//८०// —————<•>————— १) बालबालिका गहना घरका मायाले उठ्छ शिर कहिल्यै नसम्झाै परका । २) बालबालिकाकाे बुझाैँ कुरा यातनाले टाढिन्छन सधैँ हुँदैन जीवन पूरा । ✍️ हिरालाल न्याैपाने बानपा ८काेटमाैला, सल्यान
//८१// —————<•>————— बालबालिका बनुन् आधार देश अनि आमाबाबुको गरुन् सधैँ हेरविचार ! ✍️ सन्तु खत्री
//८२// —————<•>————— १) देशमा छाउँदैन अन्धकार दिएमा राम्रो शिक्षा बन्छन् भविष्यका कर्णाधार । २) चेतनाको सुगन्ध छरी फैलाउँछन् शिक्षाको बास्ना आफैँले परिश्रम गरी । ३) उज्यालो बन्छ घर बाँच्दछन् स्वाभिमानी बनी बर्सन्न दुःखका कहर । ✍️ सीमा कार्की समर्पण मेलचोक पर्सा
//८३// —————<•>————— १) बालबालिका काँचो माटो हामी अविभावक भएर लगाउनुपर्छ सही बाटो । २) चुकाउँदैनन् हाम्रो बोली बालबालिकाले देशका लागि केही गर्छन् भोलि । ✍️ लक्ष्मण देउवा, डोटी
//८७// —————<•>————— हनन् नहाेस् अधिकार असल संस्कार दिउँ बन्छन् भाेलिका कर्णधार । ✍️ काेपिला अधिकारी गाेरखा
//८८// —————<•>————— १) विद्यालय जान वञ्चित बालबालिकाको अधिकार नारामै भाषण भयो अतिरञ्जित । २) बालक श्रमिक घरमा भाषण गर्दै नेता कसरी बस्ने भरमा । ✍️ राजेशराज गड्तौला कॅाडाघारी, काठमाण्डौ
//८९// —————<•>————— १) दमन थिचोमिचो नगरौँ बालअधिकार जानौँ हामी अबोधमा शिक्षा भरौँ ! २) मनको मैलो भगाऊँ बालबालिकाको कोमल मस्तिष्कमा असल भावना जगाऊँ ! ३) कणकणमा देवको बास बालबालिकाको पीडा बुझी जगाऊँ उनीहरूमा आस । ✍️ शशीश्री आचार्य बौद्ध कुमारीगाल काठमाडौं —————<•>—————
साप्ताहिक तस्बिरमा उदक लेखन शृङ्खलाको १७५ औँ भाग शनिबार सम्पन्न भएको छ । उदक साहित्य समाज, नेपालले उक्त कार्यक्रमको आयोजना गरेको थियो। उक्त शृङ्खलामा नेपाल लगायत विश्वका ६० जना उदक स्रष्टाहरूको सहभागिता रहेको उदक लेखन शृङ्खलाका संयोजक, प्रशिक्षक एवं उदक साहित्य समाजका केन्द्रिय उपाध्यक्ष वसन्त अनुभवले बताउनुभयो ।
काव्य विधा अन्तर्गतको नयाँ उदियमान प्रविधा उदक कविताको उन्नयन र विकासका लागि साप्ताहिक रूपमा उदक लेखन शृङ्खला सञ्चालन गर्दै आएको उदकका प्रवर्तक एवं उदक साहित्य समाजका अध्यक्ष आर्त अकुलीनले बताउनुभयो ।
संयोजक एवम् प्रशिक्षक अनुभवका अनुसार शनिबारको शृङ्खलाका लागि विहान एउटा तस्बिर दिएर उक्त तस्बिर अनुसारको गहन भाव खुल्ने गरी मात्र एउटा उदक साझ ५ बजेसम्म लेख्न सहभागी उदक यात्रीहरूलाई भनिएको थियोे । साप्ताहिक तस्बिरमा उदक लेखन अभ्यास शृङ्खला- १७५ मा सहभागी उदकयात्रीका सुन्दर उदकहरू-
[१] सन्तान उठाउँछन् भार बाआमाको नमानी हार !
वसन्त अनुभव [२] जिम्मेवारी काँधमा आएपछि साहारा बन्न पाएपछि !
सङ्गीता खरेल, काठमाडौं [३] सन्तान बाबुआमाकाे सार हुन्छ सधैं अपार !
रवि पाैडेल दक्षिण भारत, पाण्डेचरी [४] सन्तान थाम्छ भार प्यार सधैं अपार !
